Hisnul muslim (Garkuwar Musulmi) daga zikirorin Alƙur’ani da Sunnah
Littafin yana tattaro zikirai daga Alƙur'ani da kuma Sunnah domin sauƙaƙa maimaita karanta su a lokuta da yanayi daban-daban, kuma yana ƙunsar addu'o'i na farkawa daga bacci, da alwala, da sallah, da tafiya, da sauransu, wanda hakan zai taimaki musulmi wajen yi wa kansa garkuwa domin ya kasance a cikin kiyayewar Allah da kuma kulawarSa.
This PDF is generated automatically from the book's text; its layout may differ from the printed edition.
Hisnul Muslim (Garkuwar Musulmi) daga Zikirorin Alƙur’ani da Sunnah.
Mabuƙaci zuwa ga Allah - Maɗaukakin sarki -
Dr. Sa'id Bn Ali Bn Wahf al-Ƙahɗani
Da sunan Allah Mai rahama Mai jinƙai.
Gabatarwa
Dukkan yabo ya tabbata ga Allah, muna gode maSa, muna neman taimakonSa, muna neman gafararSa, kuma muna neman tsarin Allah daga sharrukan kawunanmu da munanan ayyukkanmu, wanda Allah Ya shiryar da shi babu mai ɓatar dashi, wanda kuma Ya ɓatar da shi babu mai shiryar dashi, ina shaida cewa babu abun bautawa da cancanta sai Allah, Shi kaɗai yake ba Shi da abokin tarayya, Kuma ina shaida cewa (Annabi) Muhammad bawanSa ne kuma ManzanSa ne, Allah Ya yi tsira a gare shi, da alayensa, da sahabbansa, da waɗanda suka biyo su da kyautatawa har zuwa ranar sakamako, Ya yi aminci aminci mai yawa. Bayan haka:
Wannan tsakure ne da na tsakuro shi daga littafina: ((Zikiri da Addu’a da yin magani da Tawaida daga cikin Alƙur'ani da Sunnah)) [1], na tsakuro ɓangaren zikirai a cikinsa; domin ya zama mai sauƙin ɗauka a halin tafiye-tafiye. [1]Haƙiƙa an buga asalin littafin da aka ambata - godiya ta tabbata ga Allah - tare da fitar da hadisansa yalwatacciyar fitarwa a sifili huɗu. Garkuwar musulmi yana cikin sifilinsu na ɗaya da na biyu.
Kuma haƙiƙa na taƙaitu akan matanin zikirin, kuma na isu a wajen fitar da shi ta hanyar kawo madogara ɗaya ko biyu daga abin da aka samu a asali, wanda yake son sanin sahabin ko ƙari a wajen fitarwa, to ya wajaba a kansa ya koma zuwa ga asalin, Ina roƙon Allah - Mai girma da ɗaukaka - da sunayenSa kyawawa, da siffofinSa maɗaukaka, da Ya sanya shi tsarkakakke ga fuskarSa Mai girma, kuma Ya amfanar da ni da shi a rayuwata, da bayan mutuwata, kuma Ya amfanar da wanda ya karanta shi, ko ya buga shi, ko ya zama dalilin yaɗa shi, lalle Shi Allah - tsarki ya tabbatar maSa - Majiɓincin hakan ne, kuma Mai iko ne a kansa. Allah Ya yi tsira Yayi aminci ga Annabinmu Muhammad, da alayansa da sahabbansa, da kuma wanda ya biyo bayansu da kyautatawa har zuwa ranar sakamako.
Mawallafi
An taceshi ne a watan Safar, 1409 bayan Hijira
FALALAR ZIKIRI
Allah - Maɗaukakin sarki - Ya ce: {Sabõda haka, ku a,bace Ni, In amace ku, kuma ku yi gõdiya gare Ni, kuma kada ku butulce Mini} [2] [2] Suratul Baƙara: 152.
{Ya ku waɗanda suka yi ĩmãni! Ku ambaci Allah, ambato mai yawa 41}[3] [3] Suratul Ahzab: 41.
{...da mãsu ambaton Allah da yawa maza da mãsu ambatonSa mãtã, Allah Ya yi musu tanadain wata gãfara da wani sakamako mai girma}[4] [4] Suratul Ahzab: 35.
{Kuma ka ambaci Ubangijinka, a cikin ranka da ƙanƙan da kai, da tsõro, kuma kõmabãyan bayyanawa na magana, da sãfe da maraice, kuma kada ka kasance daga cikin gafalallu}[5] [5] Suratul A’araf: 205.
Kuma Annabi - tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi - ya ce: «Misalin wanda yake ambatan Ubangijinsa, da wanda ba ya ambatan Ubangijinsa, kamar rayayye ne da matacce»[6]," [6] Bukhari tare da al-Fath (11/208) a lamba ta: (6407), da Muslim (1/539) a lamba ta: (779) da lafazin: "Kwatankwacin gidan da ake ambatan Allah a cikinsa, da gidan da ba'a ambatan Allah a cikinsa, kamar rayayye ne da matacce".
Kuma Annabi - tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi - ya ce: «Shin ba na baku labari da mafificin ayyukanku ba, kuma mafi tsarkinsu a gurin Mamallakinku, kuma mafi ɗaukakarsu a darajojinku, kuma mafi alheri agareku daga ciyar da zinari da azirfa, kuma mafi alheri a gareku daga ku haɗu da maƙiyanku ku daki wuyan su, suma su daki wuyan ku?" suka ce: Eh. "Ambatan Allah - Maɗaukakin sarki"[7]», [7] Tirmizi, (5/459), da lamba (3377), da Ibnu Majah, (2/124), da lamba (3790), ka duba Sahihu Ibni Majah, (2/316), da Sahihul Tirmizi, (3/139).
Kuma - Annabi tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi - ya ce: «Allah Yana cewa: Ni Ina inda bawaNa yake zatoNa, kuma Ni Ina tare da shi idan ya ambace Ni, idan ya ambace Ni a cikin ransa zan ambace shi a cikin raiNa, idan ya ambaceNi a cikin wasu jama'a, zan ambace shi a cikin wasu jama'a mafi alheri daga garesu, idan ya yi kusanci zuwa gareNi taku ɗaya zan yi kusanci gare shi zira'i, idan ya yi kusanci gareNi zira'i, zan yi kusanci gare shi gaba guda, idan ya zo mini yana tafiya zan zo masa ina gaggawa»[8], [8] Bukhari (8/171) a lamba ta (7405), da Muslim (4/2061) a lamba ta (2675), kuma lafazin na Bukhari ne.
Daga Abdullahi bn Busr - Allah Ya yarda da shi - cewa wani mutum ya ce: Ya Manzon Allah, lallai shari'un Musulunci haƙiƙa sun yi mini yawa, ka sanar dani wani abu wanda zan rataya da shi. Sai ya ce: «Kada harshenka ya gushe yana ɗanye daga ambatan Allah»[9], [9]Tirmizi (5/458) a lamba (3375), da Ibnu Majah (2/1246) da lamba (3793), kuma Albani ya inganta shi a cikin: Sahihut Tirmizi (3/139), da Sahihu Ibni Majah (2/317).
Kuma - Annabi tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi - ya ce: «Duk wanda ya karanta wani harafi daga cikin littafin Allah, to, yana da lada, kuma kowane lada za a ninkashi goma. amma ba zan ce: ((Alif Laam Meem)) harafi ɗaya ba ne, sai dai: Alif, harafi ne, Laam harafi ne, Meem harafi ne»[10]. [10] Tirmizi (5/75) a lamba (2910), kuma Albani ya inganta shi a cikin Sahihut Tirmizi (3/9), da Sahihul Jami'is Sagir (5/340).
Daga Uƙbah bn Amir - Allah Ya yarda da shi - ya ce: Manzon Allah - tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi - ya fito muna a Suffah, sai ya ce: «Shin ɗayanku yana son ya wayi gari kowace rana zuwa Buɗhan ko zuwa Aƙiƙ, sai ya zo daga can da taguwoyi biyu masu manyan tozo, ba tare da zunubi, ko yanke zumunci ba?» Sai muka ce: Ya manzon Allah, muna son hakan, sai ya ce: «Shin ɗayan ku ba ya wayi gari zuwa masallaci ba, sai ya nemi sanin, ko ya karanta ayoyi biyu daga Littafin Allah - mai girma da ɗaukaka -, shi ne mafi alheri gareshi daga taguwoyi biyu, uku kuma su ne mafi alheri gareshi daga uku, huɗu kuma sune mafi alheri gareshi daga huɗu, haka kuma daga yawansu daga raƙuma"[11]. [11] Muslim (1/553), a lamba (803).
Kuma - tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi - ya ce: «Duk wanda ya zauna a wani mazauni bai ambaci Allah a cikinsa ba, sai ya kasance asara a gare shi daga Allah, kuma duk wanda ya kwanta a wani makwanci bai ambaci Allah a cikinsa ba, sai ya kasance asara a gare shi daga Allah»[12]." [12] Abu Dawud (4/264) a lamba (4856), da waninsa, ka duba: Sahihul Jami'i (5/342).
Kuma - Annabi tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi - ya ce: «Wasu mutane basu zauna a wani wurin zama ba basu ambaci Allah a cikinsa ba kuma ba su yi salati ga Annabinsu ba sai hasara ta kasance a kansu, idan (Allah) Ya so Ya azabtar da su idan kuma Ya so Ya gafarta musu»[13]. [13] Tirmizi (5/461) a lamba (3380), kuma duba: Sahihul Tirmizi (3/ 140).
Kuma - Annabi tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi - ya ce: «Babu wasu mutane da suke tashi daga wani wurin zaman da ba sa ambaton Allah a cikinsa, face sun tashi kamar mushen jaki, kuma suna masu asara»[14]. [14] Abu Dawud, 4/264, a lamba (4855), da Ahmad, 2/389, da lamba (10680), kuma duba: Sahihul Jami'i (5/176).
1. ZIKIRAN TASHI DAGA BACCI
«Alhamdu lillāhil-ladhī ahyānā ba‘da ma amātanā, wa ilaihin-nushūr» Ma’ana: (Godiya ta tabbata ga Allah wanda Ya raya mu bayan Ya matar da mu, kuma zuwa gareShi ne tashi yake) [15]." [15] Bukhari tare da fathu (11/113) da lamba (6314) da kuma Muslim (4/2083) da lamba (2711).
Alhamdu lillahil lazi ahyana ba'da mã amatana, wa ilaihin nushur. Ma’ana: Godiya ta tabbata ga Allah wanda ya rayar da mu, bayan ya ɗauki rayukanmu, kuma zuwa gareShi ne tashi (daga ƙabari) yake
«Lã'ilaaha illallahu wahdahu lã sharika lahu, lahul mulk walahul hamd, wahuwa alã kulli shai'in ƙadiyr, subhanallaahi, walhamdu lillãhi, wala'ilaha illallahu, wallahu Akbar, wala haula wala ƙuwwata illa billahil Aliyyil Azim, rabbig firli» «Babu abin bautawa da gaskiya sai Allah, Shi kaɗai Yake, baShi da abokin tarayya, mulki naSa ne, godiya ma taSa ce, kuma Shi Mai iko ne akan dukkan komai, tsarki ya tabbata ga Allah, godiya ma ta tabbata ga Allah, babu abin bautawa da gaskiya sai Allah, Allah ne Mafi girma, babu dabara babu ƙarfi sai da (taimakon) Allah Maɗaukaki Mai girma, Ya Ubangijina Ka gafarta mini»[16]. [16] «Duk wanda ya faɗi haka za'a gafarta masa, idan ya yi addu'a, to, za'a amsa masa, idan ya tashi ya yi alwala, sannan ya yi sallah za'a karɓi sallarsa». Bukhari tare da Fathi (3/39) da lamba ta: (1154) da waninsa, kuma lafazin na Ibn Majah ne, duba: Sahihu Ibn Majah.(2/335).
Lã ilaaha illallaahu wahdahu lã shariika lahu, lahul mulku wa lahul hamdu, wa huwa alã kulli shai'in ƙadiir, subhãnallaahi, wal hamdu lillaahi, wa laa ilaaha illallaahu, wallaahu akbar, wa lã hawla wa lã ƙuwwata illã billãhil aliyyil aziim, rabbigfir lii. «Babu abin bautawa da gaskiya sai Allah, Shi kaɗai Yake, baShi da abokin tarayya, mulki naSa ne, godiya ma taSa ce, kuma Shi Mai iko ne akan dukkan komai, tsarki ya tabbata ga Allah, godiya ma ta tabbata ga Allah, babu abin bautawa da gaskiya sai Allah, Allah ne Mafi girma, babu dabara babu ƙarfi sai da (taimakon) Allah Maɗaukaki Mai girma, Ya Ubangijina Ka gafarta mini»
«Alhamdulillah allazhi Āfānee fi jasadi, wa radda alayya ruhee wa azhina lee bi zikrihi». Ma’ana: «Godiya ta tabbata ga Allah wanda Ya ba ni lafiya a jikina, kuma Ya dawo min da raina, kuma Ya yi min izini da ambatonSa»[17]. [17] Tirmizi (5/473) a lamba (3401), ka kuma duba: Sahihul Tirmizi (3/144).
Alhamdu lillahil lazi ãfani fi jasadi, wa radda alayya ruhi, wa azina li bi zikrih. Ma’ana: «Godiya ta tabbata ga Allah wanda Ya ba ni lafiya a jikina, kuma Ya dawo min da raina, kuma Ya yi min izini da ambatonSa»
Lalle ne, a cikin halittar sammai da ƙasa da sãɓãwar dare da yini akwai ãyõyi ga ma'abũta hankali. 190 Sune waɗanda suke ambaton Allah a tsaye da zaune da a kan sãsanninsu, kuma suna tunãni a kan halittar sammai da ƙasa: "Yã Ubangijinmu! Ba Ka halitta wannan a kan banza ba. Tsarki ya tabbatar maKa! Sabõda haka Ka tsare mu daga azãbar wuta. 191 Ya Ubangijinmu! Lalle ne Kai, wanda Ka shigar a cikin wuta to, haƙĩƙa, Ka tozarta shi kuma bãbu wasu mataimaka ga Azzãlumai. 192 Yã Ubangijinmu! Lalle ne mũ mun ji Mai kira yanã kira zuwa ga ĩmãni cẽwa, 'Ku yi ĩmãni da Ubangijinku.' Sai muka yi ĩmãni. Yã Ubangijinmu! Sabõda haka Ka gãfarta mana zunubanmu, kuma Ka kankare miyãgun ayyukanmu daga gare mu. Kuma Ka karɓi rãyukanmu tãre da mutãnen kirki. 193 Yã Ubangijinmu! Ka bã mu abin da Ka yi mana wa'adi (alƙawari) a kan manzanninKa, kuma kada Ka tozarta mu a Rãnar ƙiyãma. Lalle ne Kai, bã Ka sãɓã alƙawari. 194 Sabõda haka Ubangijinsu Ya karɓa musu cẽwa, "Lalle ne Nĩ bã zan tozartar da aikin wani mai aiki ba daga cikin ku, namiji ne ko kuwa mace, sãshenku daga sãshe. To, waɗanda suka yi hijira kuma aka fitar da su daga gidãjensu, kuma aka cũtar da su a cikin hanyaTa, kuma suka yi yãƙi, kuma aka kashe su, lalle ne zan kankare musu miyagun ayyukansu, kuma lalle ne zan shigar da su gidãjen Aljanna (waɗanda) ƙoramu ke gudãna daga ƙarƙashinsu, a kan sakamako daga wurin Allah. Kuma a wurinSa akwai kyakkyawan sakamako. 195 Kada jujjuyawar waɗanda suka kãfirta a cikin garũruwa ta rũɗe ka. 196 Jin dãɗi ne kaɗan sa'an nan makõmarsu Jahannama ce, kuma tir da shimfiɗa ita! 197 Amma waɗanda suka bi Ubangijinsu da taƙawa sunã da Gidãjen Aljanna (waɗanda) ƙoramu ke gudãna a ƙarƙashinsu suna madawwama a cikinsu, a kan, liyãfa daga wurin Allah, kuma abin da ke wurin Allah ne mafi alhẽri ga barrantattu. Kuma lalle ne daga Mutãnen Littãfi haƙĩƙa akwai wanda yake yin ĩmãnĩ da Allah da abin da aka saukar zuwa gare ka, da abin da aka saukar zuwa gare su, sunã mãsu tawãlu'i ga Allah, bã su sayen tamani kaɗan da ãyõyin Allah. Waɗannan suna da ijãrarsu a wurin Ubangijinsu. Lalle ne Allah Mai gaugãwar sakamako da yawa ne. 199 Yã ku waɗanda suka yi ĩmani! Ku yi haƙuri kuma ku yi dauriya, kuma ku yi zaman dãko, kuma ku yi taƙawa, tsammãninku zã ku ci nasara200} [Aal- Imran: 190-200] [18]. [18]] Bukhari tare da fathu (8/337) da lamba (4569), da Muslim (1/530) da lamba (256).
2. ADDU'AR SANYA TUFAFI
«Alhamdu lillahil lazi kasani haza (s sauba) wa razaƙanihi min gairi haulin minni walã ƙuwwah...»[19]. «Godiya ta tabbata ga Allah wanda Ya tufatar da ni wannan (tufafin) kuma Ya azurta ni da shi ba tare da wata dabara ko ƙarfi daga gare ni ba...»[19]. [19] Ahlus Sunan sun fitar da shi in ban da Nasa'i: Abu Dawud a lamba ta (4023), da Tirmizi a lamba ta (3458), da Ibnu Majah a lamba ta (3285), kuma Albani ya kyautata shi, a cikin: Irwa'ul Galil (47/7).
Alhamdu lillahil lazi kasãni hãzas sauba, wa razaƙanihi min gairi haulim minni wala ƙuwwa. Dukkan yabo ya tabbata ga Allah wanda Ya tufatar da ni wannan (tufafin) kuma Ya azirtani shi ba tare da wata dabara ko ƙarfi daga gareni ba
3. ADDU'AR SANYA SABON TUFAFI
«Allãhumma lakal hamdu anta kasautanihi, as'aluka min khairihi wa khairi mã suni'a lahu, wa a'uzu bika min sharrihi wa sharri mã suni'a lahu» «Ya Allah godiya ta tabbata gareKa, Kai Ka tufatar da ni shi, ina roƙonKa daga alherinsa da alherin abinda aka yi shi dominsa, kuma ina neman tsarinKa daga sharrinsa da sharrin abinda aka yi shi dominsa»[20]. [20] Abu Dawud, da lamba (4020), da Tirmizi, da lamba (1767), da Bagawi (12/40), ka kuma duba: Mukhtasar Shama'ilut Tirmizi na Albani (shafi na 47).
Allãhumma lakal hamdu anta kasautanihi, as'aluka min khairihi wa khairi mã suni'a lahu, wa a'uzu bika min sharrihi wa sharri mã suni'a lah. «Ya Allah godiya ta tabbata gareKa, Kai Ka tufatar da ni shi, ina roƙonKa daga alherinsa da alherin abinda aka yi shi dominsa, kuma ina neman tsarinKa daga sharrinsa da sharrin abinda aka yi shi dominsa»
4. ADDU'A GA WANDA YA SANYA SABON TUFAFI
«Tubli wa yukhliful lahu ta'ala»[21]. «Ka tsufa, kuma Allah Ta'ala ya musanya» [21]. [21] Abu Dawud ne ya fitar da shi (4/41) a lamba ta (4020), kuma ka duba: Sahih Abi Dawud (2/760).
Tubli wa yukhlifullahu ta'ãla Zaki tsufa kuma Allah - Maɗaukakin sarki - zai maye gurbi
«Ilbas jadidan, wa ish hamidan, wa mut shahidan» «Ka sanya sabo, kuma ka rayu abin yabo, kuma ka mutu alhali kana shahidi» [22]. [22] Ibnu Majah (2/1178) mai lamba (3558), da Bagawi (41/12), kuma ka duba: Sahihu Ibni Majah (275/2).
Ilbas jadidan, wa'ish hamidan, wa mut shahidan. ka sanya sabo, kuma ka rayau abin yabo, kuma ka mutu alhali kana shahidi
5. ABINDA ZAI FAƊA IDAN YA TUƁE TUFAFINSA
«Bismillah»[23]. «Da sunan Allah»[23]. [23] Tirmizi (2/505) da lamba (606), da waninsa, kuma duba: Irwa'ul Galil lamba ta (50), da Sahihul Jãmi'i (203/ 3).
Bismillah Da sunan Allah
6. ADDU'AR SHIGA BANƊAKI
«[Bismillah] Allahumma inni a'uzu bika minal Khubthi wal khaba'ith»[24]. «[Da sunan Allah] Ya Allah ina neman tsarinKa daga shaiɗanu maza da shaiɗanu mata»[24]. [24] Bukhari ne ya fitar da shi (1/ 45) a lamba ta (142), da Muslim (1/ 283) a lamba ta (375), da ƙarin: (Bismillahi) a farkonsa, Sa'id bin Mansur ne ya fitar da shi. Duba Fathul Bari (1/ 244).
[Bismillahi], Allahumma inni a'uzu bika minal khubthi wal khaba'ith [Da sunan Allah] Ya Allah ina neman tsarinKa daga shaiɗanu maza da shaiɗanu mata
7. ADDU'AR FITA DAGA BANƊAKI
«Ghufranaka» «Ina neman gafararKa» [25]. [25] Ma'abota Sunan sun fitar da shi, banda Nasa'i, shi kuma ya fitar da shi a cikin Ayyukan wuni da dare, a lamba ta (79), Abu Dawud a lamba ta (30), da Tirmizi a lamba ta (7), da Ibnu Majah a lamba ta (300), kuma Albani ya inganta shi a cikin Sahihu Sunan Abi Dawud (1/19).
GufranaK Ina neman gafararKa
8. ZIKIRI KAFIN ALWALA
«Bismillah»[26]. «Da sunan Allah»[26]. [26] Abu Dawud, a lamba (101), da Ibnu Majah da lamba (397), da Ahmad da lamba (9418), kuma duba Irwaul Galil (1/122).
Bismillah Da sunan Allah
9. ZIKIRI BAYAN GAMA ALWALA
«Ashhadu alla ilã illãllahu wahdahu lã sharika lahu wa ashhadu anna Muhammadan abduhu warasuluhu» «Ina shaida cewa babu abin bauta da cancanta sai Allah, Shi kaɗai yake, ba Shi da abokin tarayya, kuma ina shaida cewa Annabi Muhammad bawanSa ne, kuma ManzonSa ne..»[27]." [27] Muslim (1/209) da lamba (234).
Ash-hadu al-lã ilaaha illal-laahu, wahdahu lã shareeka lahu, wa ash-hadu anna muhammadan abduhu wa rasuuluh. «Ina shaida cewa babu abin bauta da cancanta sai Allah, Shi kaɗai yake, ba Shi da abokin tarayya, kuma ina shaida cewa Annabi Muhammad bawanSa ne, kuma ManzonSa ne..»
«Allahummaj alni minat tawwãbina waj'alni minal mutaɗahhirina»[28]. «Ya Allah Ka sanya ni a cikin (bayinKa) masu tuba, kuma Ka sanya ni cikin (bayinKa) masu son tsarkaka»[28]. [28] Tirmizi (1/78) da lamba (55), ka duba: Sahihul Tirmizi (1/18).
Allahummaj'alni minat tawwabina, waj'alni minal mutaɗahhirina. «Ya Allah Ka sanya ni a cikin (bayinKa) masu tuba, kuma Ka sanya ni cikin (bayinKa) masu son tsarkaka»
«Subhanakal lahumma wabihamdiKa, ashhadu al la'ilaha illa anta, astagfiruKa wa'atubu ilaiKa»[29]. «Tsarki ya tabbata ga Allah da godiya a gareka, na shaida babu wani Ubangiji sai Kai, ina neman gafararKa, kuma ina tuba a gareKa»[29]. [29] Nasa'i a cikin Aikin yini da dare (shafi na 173), kuma duba: Irwa'ul Galil (1/135) da (3/94).
Subhanakallahumma wa bihamdika, ashhadu al lƙã ilaha illa anta, astaghfiruka wa atubu ilaik. Tsarki ya tabbatar maKa ya Allah da godiyarKa, ina shaida cewa babu abin bautawa da cancanta sai Kai, ina neman gafararKa kuma ina tuba zuwa gareKa
10. ZIKIRI YAYIN FITA DAGA GIDA
«Bismillah, tawakkaltu alal lah, wala haula wala ƙuwwata illa billah»[30]. «Bismillah, na dogara ga Allah, babu dabara kuma babu ƙarfi sai ga Allah»[30]. [30] Abu Dawud (4/325) da lamba (5095), da Tirmizi (5/490) da lamba (3426), kuma ka duba: Sahihul Tirmizi (3/151).
Bismillahi, tawakkaltu alallahi, wa la haula wa la kuwwata illa billah Da sunan Allah, na dogara ga Allah, babu dabara babu ƙarfi sai ga Allah
«Allahumma inni a'uzu bika an adhilla, au udhalla, au azilla, au uzalla, au azlima, au uzlama, au ajhala, au yujhala alayya»[30] «Ya Allah ina neman tsarinKa akan kada in ɓata ko a ɓatar da ni, ko in zame ko a zamar da ni, ko in yi zalinci ko a zalinceni, ko in yi wauta ko a yi min wauta»[31]. [31] Ahalus Sunan: Abu Dawud, a lamba ta: (5094), da Tirmizi, a lamba ta (3427), da Nasa'i, a lamba (5501), da Ibnu Majah, a lamba ta (3884), kuma duba: Sahihut Tirmizi (3/152), da Sahihu Ibni Majah (2/336).
Allahumma inni a'uzu bika an adilla, au udalla, au azilla, au uzalla, au azlima, au uzlama, au ajhala, au yujhala alayya Ya Allah ina neman tsarinKa akan kada in ɓata ko a ɓatar da ni, ko in zame ko a zamar da ni, ko in yi zalinci ko a zalinceni, ko in yi wauta ko a yi min wauta
11. ZIKIRI YAYIN SHIGA GIDA
«Bismillāhi walajnā, wa bismillāhi kharajnā, wa alallāhi Rabbinā tawakkalnā, thumma liyusallim alā ahlihi»[32]. Ma’ana: (Da sunan Allah muka shiga, kuma da sunan Allah muka fita, kuma ga Allah Ubangijin mu muka dogara, sannan ya yi sallama ga iyalinsa) [32]." [32] Abu Dawud ya fitar da shi (4/325) mai lamba (5096), kuma Allama Ibnu Bãz ya kyautata isnadinsa a cikin Tuhfatul Akhyar (shafi na 28), kuma a cikin Sahih: «Idan mutum zai shiga gidansa, sai ya ambaci sunan Allah a yayin shigarsa da lokacin cin abincin sa , Shaiɗan zai ce : Babu makwanci gareku, kuma babu abincin dare», Muslim mai lamba (2018).
Bismillahi walajna, wa bismillahi kharajna, wa alallahi rabbina tawakkalna. Da sunan Allah muka shiga, kuma da sunan Allah muka fita, kuma ga Allah Ubangijin mu muka dogara
12. ADDU'AR TAFIYA MASALLACI
«Allahummaj'al fi ƙalbi nuran, wa fi lisani nuran, wa fi sam'i nuran, wa fi basari nuran, wa min fauƙi nuran, wa min tahti nuran, wa an yamini nuran, wa an shimali nuran, wa min amami nuran, wa min khalfi nuran, waj'al fi nafsi nuran, wa a'azim li nuran, wa azzim li nuran, waj'al li nuran, waj'alni nuran, Allahumma a'atini nuran, waj'al fi asabi nuran, wa fi lahmi nuran, wa fi dami nuran, wa fi sha'ri nuran, wa fi bashari nuran»[33]. «Ya Allah Ka sanya haske a cikin zuciyata, da haske a harshena, kuma da haske a cikin ji na, kuma da haske a cikin gani na, da haske a sama na, kuma da haske a ƙarƙashina, da haske a damana, da haske a hagu na, da haske a gaba na, kuma da haske a baya na, kuma Ka sanya haske a cikin raina, kuma Ka girmama haske gareni, kuma Ka ɗaukaka haske gareni, kuma Ka sanya mini haske, kuma Ka sanya ni haske, Ya Allah Ka ba ni haske, kuma Ka sanya haske a cikin jijiyoyina, kuma da haske a cikin namana, kuma da haske a cikin jinina, kuma da haske a cikin gashina, kuma da haske a cikin fatata»[33]. [33] Ka duba dukkan waɗannan lafuzza a Bukhari (11/116) da lamba (3166), da Muslim (1/526) da lamba (529) da (530) da (763).
Allahummaj'al fi qalbi nuran, wa fi lisani nuran, wa fi sam'i nuran, wa fi basari nuran, wa min fauki nuran, wa min tahti nuran, wa an yamini nuran, wa an shimali nuran, wa min amami nuran, wa min khalfi nuran, waj'al fi nafsi nuran, wa a'azim li nuran, wa azzim li nuran, waj'al li nuran, waj'alni nuran, Allahumma a'atini nuran, waj'al fi asabi nuran, wa fi lahmi nuran, wa fi dami nuran, wa fi sha'ri nuran, wa fi bashari nuran. Ya Allah Ka sanya haske a cikin zuciyata, da haske a harshena, kuma da haske a cikin ji na, kuma da haske a cikin gani na, da haske a sama na, kuma da haske a ƙarƙashina, da haske a damana, da haske a hagu na, da haske a gaba na, kuma da haske a baya na, kuma Ka sanya haske a cikin raina, kuma Ka girmama haske gareni, kuma Ka ɗaukaka haske gareni, kuma Ka sanya mini haske, kuma Ka sanya ni haske, Ya Allah Ka ba ni haske, kuma Ka sanya haske a cikin jijiyoyina, kuma da haske a cikin namana, kuma da haske a cikin jinina, kuma da haske a cikin gashina, kuma da haske a cikin fatata
«Allahummaj alli nuran fi ƙabri ... wa nuran fi izãmi»«Ya Allah Ka sanya mini haske a cikin ƙabarina... da haske a cikin ƙasusuwana»[34] «Wa zidni nuran, wa zidni nuran, wa zidni nuran»«kuma Ka ƙara mini haske, kuma Ka ƙara mini haske, kuma Ka ƙara mini haske»[35] «Wahbli nuran ala nurin»«kuma Ka ba ni haske a kan haske»[36]. [34] Tirmizi (5/483) da lamba ta (3419). [35] Bukhari ya fitar da shi a cikin al-Adabul Mufrad, a lamba ta (695) (shafi na 258), kuma Albani ya inganta isnadinsa a cikin Sahihul Adabil Mufrad a lamba ta (536). [36] Ibnu Hajar ya ambace shi a cikin Fathul Bari, kuma ya danganta shi ga Ibnu Abi Ãsim a cikin littafin Addu'a, duba Al-Fath (11/118) kuma ya ce: Sai siffofi ashirin da biyar ya tattaru daga saɓanin ruwayoyin.
Allahummaj'al li nuran fi ƙabri... wa nuran fi izãmi, wa zidni nuran, wa zidni nuran, wa zidni nuran, wa hab li nuran ala nur ya Allah ka sanya sanya a cikin ƙabarina ... da haske acikin ƙasusuwana, Ka ƙara mini haske, kuma Ka ƙara mini haske, kuma Ka ƙara mini haske
13. ADDU'AR SHIGA MASALLACI
(Ya fara da ƙafarsa ta dama)[37], sai kuma ya ce: «Ã'uzu billahil azeem, wabi wajhihil kareem, wa sulɗanihil ƙadeem, minasshaiɗanir rajeem»[38] «Ina neman tsarin Allah Mai girma da kuma fuskarSa Mai karamci da ikonSa dadaɗɗe daga Shaiɗan abin korewa (daga rahamar Allah)»[38]. [37] Saboda faɗin Anas bin Malik - Allah Ya yarda da shi -: «Yana daga cikin Sunna idan za ka shiga Masallaci, to ka fara da ƙafarka ta dama, idan kuma za ka fita, to ka fara da ƙafarka ta hagu». Hakim ne ya fitar da shi (1/218), kuma ya inganta shi a kan sharaɗin Muslim, kuma Zahabi ya amince da shi, kuma Baihaƙi ya fitar da shi (2/442), kuma Albani ya kyautata shi a cikin Silsilatul Ahadithis Sahiha (5/ 624) da lamba (2478). [38] Abu Dawud, a lamba ta (466), kuma ka duba: Sahihul Jami'i, da lamba (4591).
A'uzu billahil azeem, wa biwajhihil kareem, wa sulɗanihil ƙadeem, minash shaiɗanir rajeem. Ina neman tsarin Allah Mai girma da kuma fuskarSa Mai karamci da ikonSa dadaɗɗe daga Shaiɗan abin korewa (daga rahamar Allah) «Bismillah, wassalatu»[39] «Wassalamu alã rasulillah»[40] «Da sunan Allah, tsira»[39] «da aminci su tabbata ga Manzon Allah»[40] [39] Ibnu Sunni ne ya ruwaito shi, a lamba ta (88), kuma Albani ya kyautata shi a cikin al-Thamarul Mustaɗab, (shafi na 607). [40] Abu Dawud (1/126) a lamba (465), kuma ka duba: Sahihul Jami'i (1/528).
Bismillahi, wassalatu wassalamu ala rasulillah Da sunan Allah, tsira da aminci su tabbata ga Manzon Allah «Allahummaf tahli abwaba rahmatika» «Ya Allah Ka buɗe min ƙofofin rahmarKa»[41]. [41] Muslim a (1/494) da lamba ta (713), kuma a cikin Sunan Ibnu Majah daga hadisin Faɗima - Allah Ya yarda da ita -: «Allahummag firli zunubi, waftahli abwaba rahmatiKa»((Ya Allah Ka gafarta min zunubaina, Ka buɗe mini ƙofofin rahamarKa)), kuma Albani ya inganta shi saboda shaidunsa. Ka duba: Sahih Ibnu Majah (1/128) da lamba ta (129).
14. ADDU'AR FITA DAGA MASALLACI
(Ya fara da ƙafarsa ta hagu)[42] kuma ya ce: «Bismillah wassalatu wassalamu alã rasulillah» «Da sunan Allah, tsira da aminci su tabbata ga Manzon Allah," [42] Alhakim, (1/218), da Baihaƙi, (2/442), kuma Albani ya kyautata shi, a cikin Silsilatul Ahadis Sahiha, (5/624), a lamba ta (2478), kuma fitar da shi ya gabata.
Bismillahi wassalatu wassalamu ala rasulillah Da sunan Allah, tsira da aminci su tabbata ga Manzon Allah Ya Allah ni ina roƙonKa daga falalarKa،
Allahumma inni as'aluka min fadlik «Ya Allah Ka tsare ni daga Shaiɗan abin korewa (daga rahamar Allah)»[43]. [43] Duba fitarwar ruwayoyin Hadisin da ya gabata a addu'ar shiga Masallaci, lamba (20) da ƙarin: «Ya Allah Ka tsare ni daga Shaiɗan abin korewa (daga rahamar Allah)» na Ibnu Majah. Duba: Sahih Ibn Majah (1/129).
15. ZIKIRAN KIRAN SALLAH
Zai faɗi irin abinda mai kiran sallar yake faɗa, sai dai a (Hayya alas salat) da kuma (Hayya alal falah)(Ku taho zuwa sallah, da kuma Ku taho zuwa rabauta) sai ya ce: «La haula walã ƙuwwata illã billah»[44]. Babu dabara babu ƙarfi sai na Allah[44]. [44] Bukhari (1/152) a lamba ta (611) da (613), da kuma Muslim (1/288) a lamba ta (383).
Yana cewa: «Kuma ni ina shaida cewa babu wani abin bautawa da gaskiya sai Allah, Shi kaɗai Yake ba Shi da abokin tarayya, kuma cewa (Annabi) Muhammad bawanSa ne kuma ManzonSa ne, na yarda da Allah a matsayin Ubangiji, da (Annabi) Muhammad a matsayin Manzo, da Musulunci a matsayin addini» [45]. [45] Muslim (1/290) da lamba ta (386).
Wa ana ashhadu an la ilaha illallahu wahdahu la sharika lahu wa anna Muhammadan abduhu wa rasuluhu, raditu billahi rabban, wa bi Muhammadin rasulan, wa bil islami dinan Kuma ni ina shaida cewa babu wani abin bautawa da gaskiya sai Allah, Shi kaɗai Yake ba Shi da abokin tarayya, kuma cewa (Annabi) Muhammad bawanSa ne kuma ManzonSa ne, na yarda da Allah a matsayin Ubangiji, da (Annabi) Muhammad a matsayin Manzo, da Musulunci a matsayin addini (Yana faɗin haka a ƙarshen tashahhudin mai kiran sallah) [46]. [46] Ibnu Khuzaimah (1/220).
(Yana yin salati ga Annabi - tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi - bayan ya gama amsawa mai kiran sallah)[47]. [47] Muslim (1/288), da lamba (384).
Yana cewa: «Ya Allah Ma’abocin wannan cikakkan kira, da sallah mai tsayawa, Ka bawa (Annabi) Muhammad wasila da fadila, Ka tashe shi a matsayi abin yabo wanda Ka yi alƙawarinsa, [lallai Kai ba Ka saɓa alƙawari]»[48]." [48] Bukhari (1 /152) da lamba (614), da abinda ke tsakanin baka biyu na Baihaƙi (1 /410), kuma Allama Abdul'aziz Bin Bãz -Allah Ya yi masa rahama - ya kyautata isnadinsa a Tuhfatul Akhyar (shafi 38).
Allahumma rabba hazihid da'awatit tammati, wassalatil ƙa'imati, Ãti Muhammadanil wasilata wal fadilata, wab'as hu maƙaman mahmudanil lazi wa'adtahu, innaKa la tukhliful mi'ãd Ya Allah Ma’abocin wannan cikakkan kira, da sallah mai tsayawa, Ka bawa (Annabi) Muhammad wasila da fadila, Ka tashe shi a matsayi abin yabo wanda Ka yi alƙawarinsa, [lallai Kai ba Ka saɓa alƙawari]
(Ya yiwa kansa addu'a tsakanin kiran sallah da iƙama, domin lallai addu'a a wannan lokacin ba'a dawo da ita)[49]. [49] Tirmizi, da lamba ta (3594) da (3595), da Abu Dawud, da lamba (525), da Ahmad, da lamba (12200), kuma duba: Irwa'ul Ghaleel (1/262).
16. ADDU'AR BUƊE
Allahumma ba'id baini wa baina khaɗayaya kama ba'adta bainal mashriƙi wal magribi, Allahumma naƙƙini min khaɗayaya kama yunaƙƙas saubul abyadu minad danasi, Allahumma igsilni min khaɗayaya, bissalji wal ma'i wal barad "Ya Allah Ka nesanta tsakanina da kurakuraina kamar yadda Ka nesanta tsakanin mahudar rana da mafaɗarta, Ya Allah Ka tsaftace ni daga kurakuraina kamar yadda ake tsaftace farar tufa daga datti, Ya Allah Ka wanke ni daga zunubaina da ƙanƙara, da ruwa da kuma raɓa" [50]. [50] Bukhari (1/181), a lamba ta (744), da Muslim (1/419), a lamba ta (598).
«Subhānak Allāhumma wa bihamdik, wa tabārak ismuk, wa ta‘āla jadduk, wa la ilāha ghayruk»[51]. «Tsarki ya tabbata a gareKa Ya Ubangiji haɗi da gode maKa, kuma albarkar sunanKa ta yawaita, girmanKa ya ɗaukaka babu abin bautawa in ba Kai ba» [51]. [51] Muslim, da lamba (399), da ma'abota Sunanu guda huɗu: Abu Dawud, da lamba (775), da Tirmizi, da lamba (243), da Ibnu Majah, da lamba (806), da Nasa’i, da lamba (899), kuma ka duba: Sahihul Tirmizi (1/77), da Sahihu Ibni Majah (1/135).
Subhanakallahumma wa bihamdika, wa tabarakasmuka, wa ta'ãla jadduka, wa lã ilaha ghairuk.
«Na fuskantar da fuskata ga wanda Ya halicci sammai da ƙasa ina mai karkata zuwa ga addinin gaskiya, kuma ni ba na cikin masu shirka, lallai sallata, da ibadata, da rayuwata, da mutuwata na Allah ne Ubangijin talikai, ba Shi da abokin tarayya, da wannan aka umurce ni kuma ni ina cikin Musulmai, Ya Allah Kai ne Sarki, babu abin bautawa da cancanta sai Kai, Kai ne Ubangiji na, ni kuma bawanKa ne, na zalunci kaina, kuma ina iƙirari da zunubina, Ka gafarta mini zunubaina baki ɗaya, domin babu mai gafarta zunubai sai Kai, Ka shiryar da ni zuwa ga mafi kyawun ɗabi'u babu mai shiryarwa zuwa ga mafi kyawunsu sai Kai, kuma Ka kawar mini da munanansu babu mai kawar mini da munanansu sai Kai, na amsa kiranKa ina mai neman yardarKa, alheri baki ɗayansa yana hannunKa, sharri kuma ba a jingina shi zuwa gareKa, ni da ikonKa nake kuma zuwa gareKa zan koma, albarkarKa ta yawaita kuma Ka ɗaukaka, ina neman gafararKa kuma ina tuba zuwa gareKa»[52]. [52] Muslim ne ya fitar da shi (1/534) a lamba ta (771).
Wajjahtu wajhiya lillazi faɗaras samawati wal arda hanifan wamã ana minal mushrikina, inna salati, wa nusuki, wa mahyaya, wa mamati lillahi rabbil ãlamina, lã sharika lahu wa bizalika umirtu wa ana minal muslimina, Allahumma antal maliku lã ilaha illa anta, anta rabbi wa ana abduka, zalamtu nafsi wa'taraftu bizanbi faghfir li zunubi jami'an innahu lã yaghfiruz zunuba illa anta, wahdini li'ahsanil akhlaƙi la yahdi li'ahsaniha illa anta, wasrif anni sayyi'aha, la yasrifu anni sayyi'aha illa anta, labbaika wa sa'daika, wal khairu kulluhu bi yadaika, wash sharru laisa ilaika, ana bika wa ilaika, tabarakta wa ta'alaita, astaghfiruka wa atubu ilaika.
«Ya Allah Ubangijin Jibrila da Mika'ila, da Israfilu, Mahaliccin sammai da ƙasa, Masanin gaibu da fili, Kai ne wanda Kake yin hukunci a tsakanin bayinKa cikin abin da suka kasance sun saɓa cikinsa, Ka shiryar da ni cikin abin da suke saɓani a cikinsa na gaskiya da izininKa, lallai Kai ne Mai shiryar da wanda Kake so zuwa tafarki madaidaici»[53]." [53] Muslim ne ya fitar da shi (1/534) da kuma lamba ta (770).
Allahumma rabba Jibra'ila, wa Mika'ila, wa Isra'ila, fãɗiras samawati wal ardi, Ãlimal gaibi wash-shahadati anta tahkumu baina ibadika fima kanu fihi yakhtalifun, ihdini limakhtulifa fihi minal haƙƙi bi'izniKa innaka tahdi man tasha'u ila siraɗin mustaƙim.
«Allahu Akbar kabiran, Allahu Akbar kabiran, Allahu Akbar kabiran, walhamdu lillahi kasiran, walhamdu lillahi kasiran, walhamdu lillahi kasiran, wa subhanallahi bukratan wa'asila. Ma’ana: Allah ne Mafi girma Mai girma, Allah ne Mafi girma Mai girma, Allah ne Mafi girma Mai girma, kuma godiya mai yawa ta tabbata ga Allah, kuma godiya mai yawa ta tabbata ga Allah, kuma godiya mai yawa ta tabbata ga Allah, kuma tsarki ya tabbata ga Allah safiya da maraice.»
Allahu akbaru kabiran, Allahu akbaru kabiran, Allahu akbaru kabiran, Walhamdu lillahi kasiran, Walhamdu lillahi kasiran, Walhamdu lillahi kasiran, Wa subhanallahi bukratan wa asila. Sau uku «Ina neman tsarin Allah daga Shaiɗan: daga busarsa, da tofinsa, da zungurarsa (ruɗarwarsa)»[54]. [54] Abu Dawud ya fitar da shi (1/203) mai lamba (764), da Ibnu Majah (1/265) mai lamba (807), da Ahmad (4/85) mai lamba (16739), kuma Shu'aib Al-Arna'uɗ ya ce a cikin tahƙiƙinsa na Musnad: ((Hasan lighairihi)), kuma Abdulƙadir Al-Arna'uɗ ya ce a cikin takhrijinsa na Al-Kalimut Ɗayyib na Ibnu Taimiyyah mai lamba (78): ((shi hadisi ne ingantacce da shawahidinsa)), kuma Albani ya ambace shi a cikin Sahihul Kalimuɗ Ɗayyib mai lamba (62), kuma Muslim ya fitar da shi daga Ibnu Umar Allah Ya yarda da su biyun da makamancinsa, kuma a cikinsa akwai ƙissa (1/420) mai lamba (601).
A'uzu billahi minash shaiɗani: min nafkhihi, wa nafsihi, wa hamzih
«Ya Allah godiya ta tabbata a gareKa[55], Kai ne hasken sammai da ƙasa da kuma abin da yake cikinsu, kuma godiya ta tabbata a gareKa Kai ne mai tsai da sammai da ƙasa da abin da yake cikinsu, [kuma godiya ta tabbata a gareKa Kai ne Ubangijin sammai da ƙasa da abin da yake cikinsu] [kuma godiya ta tabbata a gareKa mulkin sammai da ƙasa da abin da yake cikinsu naKa ne] [kuma godiya ta tabbata a gareKa Kai ne Sarkin sammai da ƙasa] [kuma godiya ta tabbata a gareKa] [Kai ne Gaskiya, kuma alƙawarinKa gaskiya ne, kuma maganarKa gaskiya ce, kuma saduwa da Kai gaskiya ce, kuma Aljanna gaskiya ce, kuma wuta gaskiya ce, kuma Annabawa gaskiya ne, kuma (Annabi)Muhammadu ﷺ gaskiya ne, kuma tashin Alƙiyama gaskiya ne] [Ya Allah a gareKa na miƙa wuya, kuma a gareKa na dogara, kuma da Kai na yi imani, kuma zuwa gareKa na koma, kuma saboda Kai ne na yi husuma, kuma zuwa gareKa na kai hukunci. Don haka Ka gafarta min abin da na gabatar, da abin da na jinkirta, da abin da na ɓoye, da abin da na bayyana] [da abin da Ka fi ni sani game da shi] [Kai ne Mai gabatarwa, kuma Kai ne Mai jinkirtawa babu abin bautawa da gaskiya sai Kai] [Kai ne Abin bautawa babu abin bautawa da gaskiya sai Kai] [kuma babu dabara kuma babu ƙarfi sai da Allah]»[56]. [55] Annabi - tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi - ya kasance yana faɗinsa idan ya tashi da daddare yana tahajjudi. [56] Bukhari tare da fathu (3/3) da (11/116) da (13/371), da lamba (423) da (465) da (1120) da (6317) da (7385) da (7442) da (7499), da Muslim a taƙaice makamancinsa (1/532), da lamba (769).
Allahumma lakal hamdu, anta nurus samawati wal ardi wa man fihinna, wa lakal hamdu anta ƙayyumus samawati wal ardi wa man fihinna, wa lakal hamdu anta rabbus samawati wal ardi wa man fihinna, wa lakal hamdu laka mulkus samawati wal ardi wa man fihinna, wa lakal hamdu anta malikus samawati wal ardi, wa lakal hamdu, antal haƙƙu, wa wa'adukal haƙƙu, wa ƙaulukal haƙƙu, wa liƙa'uka haƙƙu, wal jannatu haƙƙun, wan naru haƙƙun, wan nabiyyuna haƙƙun, wa Muhammadun sallallahu alaihi wa sallama haƙƙun, was sa'atu haƙƙun. Allahumma laka aslamtu, wa alaika tawakkaltu, wa bika ãmantu, wa ilaika anabtu, wa bika khãsamtu, wa ilaika hãkamtu. Faghfir li ma ƙaddamtu, wa ma akhkhartu, wa mã asrartu, wa mã a'alantu, wa mã anta a'alamu bihi minni. Antal muƙaddimu, wa antal mu'akhkhiru lã ilaha illã anta. Anta ilahi lã ilaha illã anta. Wa lã haula wa lã ƙuwwata illã billãh.
17. ADDU'AR RUKU'U
"«Subhāna rabbiyyal-‘azhīm» Ma’ana: (Tsarki ya tabbata ga Ubangijina Mai girma).
Subhana Rabbiyal Azim Tsarki ya tabbata ga Ubangijina Mai girma Sau uku (3)[57]. [57] Ahlus Sunan sun fitar da shi, da Ahmad: Abu Dawud a lamba ta (870), da Tirmizi a lamba ta (262), da Nasa'i a lamba ta (1007), da Ibnu Majah a lamba ta (897), da Ahmad a lamba ta (3514), kuma ka duba: Sahihul Tirmizi (1/83).
«Tsarki ya tabbata a gareKa Ya Allah Ubangijinmu haɗi da gode maKa, Ya Ubangiji Ka gafarta min»[58]. [58] Bukhari (1/ 99) a lamba ta (794), da Muslim (1/ 350) da kuma lamba ta (484).
«Mai tsarki tsarkakke Ubangijin Mala'iku da Ruhi» [59]. [59] Muslim (1/353) da lamba (487), da Abu Dawud (1/230) da lamba (872).
Subbuhun, Ƙuddusun, Rabbul mala'ikati warruhi.
«Ya Allah gareKa na yi ruku'i, kuma da Kai ne na yi imani, kuma gareKa na miƙa wuya, jina, da ganina, da ɓargona, da ƙashina, da jijiyata, [da abin da ƙafafuna suka ɗauka] sun ƙanƙantar da kai a gareKa»[60]. [60] Muslim (1/ 534) da lamba (771), da ma'abota sunan huɗu ban da Ibnu Majah: Abu Dawud da lamba (760) da (761), da Tirmizi da lamba (3421), da Nasa'i da lamba (1049), kuma abin da ke tsakanin baka biyu lafazin Ibnu Khuzaimah ne da lamba (607), da Ibnu Hibban da lamba (1901).
Allahumma laka raka'tu, wa bika ãmantu, wa laka aslamtu, khasha'a laka sam'i, wa basari, wa mukhi, wa azmi, wa asabi, [wa ma istaƙallat bihi ƙadami]
((Tsarki ya tabbata a gareka, ya Ma'abucin ji-ji da kai, da mulkin komai da komai, da girman kai, da girma)) [61] [61] Abu Dawud (1/230), a lamba ta: (873), da Nasa'i, a lamba ta: (1131), da Ahmad, a lamba ta: (23980), kuma Isnaadinsa mai kyau ne.
Subhana zil-jabaruti, wal-malakuti, wal-kibriya'i, wal-azamah.
18. ADDU'AR ƊAGOWA DAGA RUKU'U
«Sami‘allāhu liman hamidah» (Allah Yana jin wanda ya gode maSa)[62]. [62] Bukhari tare da Fathu (2/282) da kuma lamba (796).
Sami'allahu liman hamidah Allah Yaji wanda ya gode maSa
«Rabbana wa lakal-hamd, hamdan kathīran ɗayyiban mubārakan fīh» (Ubangijinmu godiya ta tabbata a gareKa, godiya mai yawa mai tsarki mai albarka a cikinta) [63]. [63] Bukhari tare da Fathu (2/284), da kuma lamba (796).
Rabbana wa lakal hamdu, hamdan kathiran ɗayyiban mubarakan fih
«Cikar sammai da cikar ƙasa, da abin da ke tsakaninsu, da cikar abin da Ka so daga wani abu bayan nan. Ma'abocin yabo da girma, mafi cancantar abin da bawa ya faɗa, dukkaninmu bayinKa ne, Ya Allah ba mai hana abin da Ka bayar, kuma ba mai bada abin da Ka hana, kuma rabo ba ya amfanar mai rabon daga gareKa»[64]. [64] Muslim (1/346) a kuma lamba ta (477).
Mil'as-samawati wa mil'al-ardi, wa mã bainahuma, wa mil'a mã shi'ta min shai'in ba'adu. Ahlas-sana'i wal-majdi, ahaƙƙu ma ƙãlal-abdu, wa kulluna laka abdun, Allahumma lã mãni'a limã a'aɗaita, wa lã mu'uɗiya limã mana'ata, wa lã yanfa'u zal-jaddi minkal-jadd.
19. ADDU'AR SUJJADA
«Subhāna rabbiyyal-a‘lã» Ma’ana: (Tsarki ya tabbata ga Ubangijina Mafi ɗaukaka).
Subhana rabbiyal a'alã Sau uku [65]. [65] Ahlus Sunan sun fitar da shi, da Ahmad: Abu Dawud a lamba ta (870), da Tirmizi a lamba ta (262), da Nasa'i a lamba ta (1007), da Ibnu Majah a lamba ta (897), da Ahmad a lamba ta (3514), kuma ka duba: Sahihul Tirmizi (1/83).
«Tsarki ya tabbata gareKa Ya Allah Ubangijinmu haɗi da gode maKa, Ya Ubangiji Ka gafarta min» [66]. [66] Bukhari, a lamba ta (794), da Muslim, a lamba ta (484), kuma ya gabata a lamba ta (34).
((Mai tsarki tsarkakke Ubangijin Mala'iku da Ruhi)) [67]. [67] Muslim (1/533) a lamba ta (487), da Abu Dawud a lamba ta (872) kuma ya gabata a lamba ta (35).
Subbuhun, Ƙuddusun, Rabbul mala'ikati war-ruh
«Ya Allah gareKa na yi sujjada, kuma da Kai ne na yi imani, kuma gareKa na miƙa wuya, fuskata ta yi sujjada ga wanda Ya halicce ta, kuma Ya suranta ta, kuma Ya tsaga jinta da ganinta, albarka ta tabbata ga Allah, Mafi kyawun masu halitta»[68]. [68] Muslim (1/534) a lamba ta (771), da waninsa.
Allãhumma laka sajadtu wa bika ãmantu, wa laka aslamtu, sajada wajhiya lillazi khalaƙahu, wa sawwarahu, wa shaƙƙa sam'ahu wa basarahu, tabarakallahu ahsanul khaliƙina
«Tsarki ya tabbatarwa ma’abocin Jabarut da ƙarfin mulki, da ji-da-isa da girma»[69]. [69] Abu Dawud (1/230), a lamba ta: (873), da Nasa'i, a lamba ta (1131), da Ahmad, a lamba ta (23980), kuma Albani ya inganta shi a cikin Sahihu Abi Dawud (1/166), kuma fitar da shi ya gabata a lamba ta (37).
Subhana zil jabaruti, wal malakuti, wal kibriya'i, wal azamah.
«Ya Allah Ka gafarta mini dukkan zunubaina: ƙanƙaninsa da babbansa, da na farkonsa da na ƙarshensa, da bayyanannensa da kuma ɓoyayyensa»[70]. [70] Muslim (1/230), a lamba ta (483).
Allahummagfir li zambi kullahu: diƙƙahu wa jillahu, wa awwalahu wa akhirahu, wa alaniyyatahu wa sirrahu
"Ya Allah ina neman tsari da yardarKa daga fushinKa, da kuma afuwarKa daga uƙubarKa, kuma ina neman tsarinKa daga gareKa, ba zan iya iyakance yabo a gareKa ba kamar yadda Ka yabi kanKa da kanKa"[71]. [71] Muslim (1/352) da lamba ta (486).
Allahumma inni a'uzu bi ridaka min sakhaɗika, wa bi mu'ãfãtika min uƙubatika, wa a'uzu bika minka, lã uhsi sana'an alaika, anta kamã asnaita alã nafsik.
20. ADDU'AR ZAMA TSAKANIN SUJJA BIYU
«Rabbi ghfirli, Rabb ighfirli» Ma’ana: (Ya Ubangiji Ka gafarta mini, Ya Ubangiji Ka gafarta mini)[72]. [72] Abu Dawud (1/231), da lamba ta (874), da Ibnu Majah, da lamba ta (897), kuma ka duba: Sahihu Ibnu Majah (1/148).
«Allāhumma ighfirli warhamni wahdini wajburni wa'afini warzuƙni warfa'ni» Ma’ana: (Ya Allah Ka gafarta mini, Ka yi mini rahama, Ka shiryar dani, Ka gyarani, Ka yi min afuwa, Ka azirtani, Ka kuma ɗaukaka ni) [73]. [73] Ma'abota Sunan ne suka fitar da shi banda Nasa'i: Abu Dawud (1/231) a lamba ta (850), da Tirmizi a lamba ta (284) da (285), da Ibnu Majah a lamba ta (898), kuma ka duba: Sahihut Tirmizi (1/90), da Sahihu Ibni Majah (1/148).
Allahummag fir li, warhamni, wahdini, wajburni, wa'afini, warzuƙni, warfa'ni
21. ADDU'AR SUJJADAR TILAWA
«Fuskata ta yi sujuda ga wanda Ya halicce ta, kuma Ya tsaga jinta da ganinta da ikonSa da ƙarfinSa, Tsarki ya tabbata ga Allah Mafi kyawon Masu Halitta»
Sajada wajhiya lillazi khalaƙahu, wa shaƙƙa sam'ahu wa basarahu bi haulihi wa ƙuwwatihi, fa tabarakallãhu ahsanul khaliƙina. [al-Mu'uminun: 14] [74]. [74] Tirmizi (2/474) da lamba ta (3425), da Ahmad (6/30) da lamba ta (24022), da Hakim, kuma Zahabi ya inganta shi (1/220), kuma ƙarin nasa ne.
«Ya Allah Ka rubuta mini lada da ita a wurinKa, kuma Ka sauke mini zunubi da ita, kuma Ka sanya mini ita abin ajiya a wurinKa, kuma Ka karɓe ta daga gare ni kamar yadda Ka karɓe ta daga bawanKa Dawud»[75]. [75] Tirmizi (2/473) da lamba ta (579), da Hakim, kuma Zahabi ya inganta shi (1/219).
Allahummaktub li bihã indaka ajran, wada' anni bihã wizran, waj'alhã li indaka zukhran, wa taƙabbalhã minni kama taƙabbaltaha min abdika Dawud.
22. TAHIYA
Ma’ana: Tsarkakan gaisuwa sun tabbata ga Allah, da salloli da tsarkakan abubuwa, aminci ya tabbata agareka ya kai wannan annabi da rahamar Allah da albarkarSa, aminci ya tabbata agaremu da bayin Allah salihai, ina shaida cewa babu abin bautawa da gaskiya sai Allah ina shaida cewa (Annabi) Muhammadu bawanSa ne kuma ManzanSa ne" [76]. [76] Bukhari tare da fathu (2/311) da lamba ta (831), da Muslim (1/301) da lamba ta (402).
23. SALATI GA ANNABI TSIRA DA AMINCIN ALLAH SU TABBATA AGARE SHI BAYAN TAHIYA
«Ya Allah Ka yi salati ga (Annabi) Muhammad da alayen (Annabi) Muhammad, kamar yadda Ka yi salati ga (Annabi) Ibrahim da alayen (Annabi) Ibrahim, lallai Kai abin yabo ne Mai girma, Ya Allah Ka yi albarka ga (Annabi) Muhammad da alayen (Annabi) Muhammad, kamar yadda Ka yi albarka ga (Annabi) Ibrahim da alayen (Annabi) Ibrahim, lallai Kai abin yabo ne Mai girma»[77]. [77]Bukhari tare da Alfathu (6/ 408) da lamba (3370), da Muslim da lamba (406).
«Ya Allah Ka yi salati ga (Annabi) Muhammad da matayen sa da zuri'ar sa, kamar yadda Ka yi salati ga alayen (Annabi) Ibrahim, kuma Ka yi albarka ga (Annabi) Muhammad da matayen sa da zuri'ar sa, kamar yadda Ka yi albarka ga alayen (Annabi) Ibrahim, lallai Kai Abin yabo ne Mai girma»[78]. [78] Bukhari tare da al-fathu (6/407) da lamba ta (3369), da Muslim (1/306) da lamba ta (407), kuma lafazin nasa ne.
Allahumma salli alã Muhammadin wa alã azwajihi wa zurriyyatihi, kama sallaita alã ãli Ibrahima, wa bãrik alã Muhammadin wa alã azwajihi wa zurriyyatihi, kamã barakta alã ãli Ibrahima, innaka Hamidun Majid.
24. ADDU'A BAYAN TAHIYAR ƘARSHE KAFIN SALLAMA
«Ya Allah ni ina neman tsarinKa daga azabar ƙabari, da kuma azabar Jahannama, daga fitinar rayuwa da ta mutuwa, daga kuma sharrin fitinar Masihul Dajjal»[79]. [79] Bukhari (2/102) a lamba ta (1377), da Muslim (1/412) a lamba ta (588), kuma lafazin na Muslim ne.
«Ya Allah ni ina neman tsarinKa daga azabar ƙabari, ina neman tsarinKa daga fitinar Masihul Dajjal, kuma ina neman tsarinKa daga fitinar rayuwa da ta mutuwa, Ya Allah ni ina neman tsarinKa daga zunubi da bashi» [80]. [80] Bukhari (1/202), a lamba ta (832), da Muslim (1/412), a lamba ta (587).
Allãhumma inni a'uzu bika min azabil ƙabri, wa a'uzu bika min fitnatil masihid Dajjal, wa a'uzu bika min fitnatil mahya wal mamati, Allãhumma inni a'uzu bika minal ma'sami wal magram.
«Ya Allah, na zalunci kaina zalunci mai yawa, kuma babu mai gafarta zunubai sai Kai, Ka gafarta mini da gafara daga gareKa, kuma ka yi mini rahama, lallai ne Kai Mai gafara ne, Mai jin ƙai»[81]. [81] Bukhari (8/168) a lamba (834), da Muslim (4/2078) a lamba (2705).
Allãhumma inni zalamtu nafsi zulman kasiran, wa lã yagfiruz zunuba illã anta, fagfir li magfiratan min indika warhamni, innaka antal Gafurur Rahim.
«Ya Allah Ka gafarta mini abin da na gabatar, da abin da na jinkirtar, da abinda na ɓoye, da abin da na bayyana, da abin da na yi ɓarna, da abin da Ka fini saninsa daga gareni, Kai ne Mai gabatarwa, kuma Kai ne Mai jinkirtarwa, Babu wani abun bauta da cancanta sai kai»[82]. [82] Muslim (1/534), da lamba (771).
Allahummagfir li mã ƙaddamtu, wa mã akhkhartu, wa mã asrartu, wa mã a'lantu, wa mã asraftu, wa mã anta a'lamu bihi minni, antal muƙaddimu, wa antal mu'akhkhiru lã ilaha illa ant.
"Ya Allah Ka taimakeni a bisa ambatanKa, da gode maKa, da kyakkyawar bautarKa"[83] [83] Abu Dawud, (2/86), da lamba 1(522), da Nasa'i, (3/53), da lamba ta (2302), kuma Albani ya inganta shi, a cikin Sahihu Abi Dawud, (1/284).
Allãhumma a'inni ala zikrika, wa shukrika, wa husni ibãdatik
«Ya Allah ina neman tsarinKa daga rowa, kuma ina neman tsarinKa daga tsoro, kuma ina neman tsarinKa da amaidani zuwa maƙasƙanciyar rayuwa, ina kuma neman tsarinKa daga fitinar duniya da azabar ƙabari»[84]. [84] Bukhari tare da Fathu (6/35) da lamba ta (2822) da (6390).
Allãhumma inni a'uzu biKa minal bukhul, wa a'uzu bika minal jubuni, wa a'uzu biKa min an uradda ila arzalil umuri, wa a'uzu biKa min fitnatid dunya wa azabil ƙabari
«Ya Allah ina roƙonKa Aljanna, kuma ina neman tsarinKa daga Wuta»[85]. [85] Abu Dawud, a lamba ta (792), da Ibnu Majah, a lamba ta (910), kuma ka duba: Sahihu Ibni Majah (2/328).
Allãhumma inni as'alukal jannata, wa a'uzu bika minan nar.
«Ya Allah dan IliminKa na gaibu, da IkonKa a bisa halitta, Ka rayani matuƙar Ka san rayuwa ce mafi alkhairi a gare ni, Ka karɓi raina matuƙar Ka san mutuwa ce mafi alkhairi a gare ni, ya Allah ni ina roƙanKa tsoronKa a ɓoye da sarari, ina kuma roƙanKa kalmar gaskiya a halin yarda da fushi, kuma ina roƙanKa tsakaitawa a cikin wadata da talauci, ina kuma roƙanKa ni'mar da bata ƙarewa, ina kuma roƙanKa sanyin ido da ba ya yankewa, ina roƙanKa yarda bayan ƙaddara, ina roƙanKa hutu bayan mutuwa, ina kuma roƙanKa daɗin duba zuwa fuskarKa, da begen haɗuwa da Kai, ba tare da wata cuta mai cutarwa ba, ko fitina mai ɓatarwa ba, Ya Allah Ka ƙawata mu da adon imani, kuma Ka sanya mu shiryayyu masu shiryarwa»[86]. [86] Nasa’i a (3/54) (55) da lamba ta (1304), da Ahmad (4/364) da lamba ta (21666), kuma Albani ya inganta shi a cikin Sahihun Nasa’i (1/281).
Allãhumma bi'ilmikal ghaiba wa ƙudratika 'alal khalƙi ahyini mã 'alimtal hayata khairan li, wa tawaffani iza 'alimtal wafata khairan li, Allãhumma inni as'aluka khashyataka fil ghaibi wash shahadati, wa as'aluka kalimatal haƙƙi fir rida wal ghadabi, wa as'alukal ƙasda fil ghina wal faƙri, wa as'aluka na'iman la yanfadu, wa as'aluka ƙurrata 'ainin la tanƙaɗi'u, wa as'alukar rida ba'dal ƙada'i, wa as'aluka bardal 'aishi ba'dal mauti, wa as'aluka lazzatan nazari ilã wajhiKa, wash shauƙa ilã liƙa'ika fi ghairi darra'a mudirratin, wa la fitnatin mudillatin, Allãhumma zayyina bizinatil imani, waj'alna hudatan muhtadin.
«Ya Allah ina roƙanka da cewa Kai ne Ubangiji ɗaya ƙwal, abin nufi da buƙata, wanda bai haifa ba, ba'a haife Shi ba, kuma wani kini bai zamo a gare Shi ba, da Ka gafarta mini zunubaina, lalle Kai mai yawan gafara da jin ƙai ne»[87]. [87] Nasa’i ya fitar da shi, (3/ 52) a lamba ta (1300) da lafazinsa, da Ahmad (4/338) a lamba ta (18974), kuma Albani ya inganta shi a cikin Sahihun Nasa’i (1/280).
Allãhumma inni as'aluka ya Allahu bi'annakal wãhidul ahadus samadul lazi lam yalid wa lam yulad, wa lam yakullahu kufuwan ahad, an taghfira li zunubi innaka antal Ghafurur Rahim.
«Ya Allah ina roƙonKa lalle cewa godiya ta tabbata a gareKa babu wani abin bautawa da cancanta sai Kai, Kai kaɗai kake baka da abokin tarayya, Mai yawan baiwa, ya maƙagin sammai da ƙasa, ya Ma'abocin girma da karamci, ya Rayayye ya Tsayayye, ina roƙonKa Aljanna kuma ina neman tsarinKa daga wuta»[88]. [88] Ahlus Sunan sun rawaito shi: Abu Dawud, a lamba ta (1495), da Tirmizi, da lamba ta (3544), da ibnu Majah, da lamba ta (3858), da Nasa’i, da lamba ta (1299), kuma ka duba: Sahihu Ibni Majah, (2/329).
Allãhumma inni as'aluka bi'anna lakal hamda lã ilaha illã anta wahdaka lã shariika laka, Almannãnu, Yã badi'as samawãti wal ardi Yã zal jalãli wal ikrãmi, Yã hayyu Yã ƙayyuumu inni as'alukal jannata wa a'uuzu bika minan nãr
«Ya Allah ina roƙanka, saboda ni ina shaida cewa Kai ne Allah, babu abin bautawa da cancanta sai Kai, Kai kaɗai ƙwl, wanda ake nufa da dukkan buƙatu, wanda bai Haifa ba, kuma ba’a haife Shi ba, kuma babu wani tamka a gare Shi»[89]. [89] Abu Dawud, a (2/62) da lamba ta (1493), da Tirmizi (5/515) da kuma lamba ta (3475), da Ibnu Majah (2/1267) da lamba ta (3857), da Nasa'i da lamba ta (1300) da lafazinsa, da Ahmad da lamba ta (18974), kuma Albani ya inganta shi a cikin Sahihu Nasa'i (1/280), kuma ka duba: Sahihu Ibni Majah (2/329), da Sahihut Tirmizi (3/163).
Allãhumma inni as'aluka bi'anni ashhadu annaka antallãhu, lã ilaha illã anta, al-ahadus samadul lazi, lam yalid, wa lam yulad, wa lam yakun lahu kufuwan ahad.
25. ZIKIRAI BAYAN SALLAMA DAGA SALLAH
«Ina neman gafarar Allah
Astagfirullãh Sau uku (3) «Ya Allah Kai ne aminci, kuma aminci daga gareKa yake, alherinKa ya yawaita ya Ma’abocin girma da karamci»[90]. [90] Muslim (1/414), da lamba (591).
Allãhumma antas salãm, wa minkas salãm, tabarakta ya zal jalãli wal ikrãm.
Lã ilaha illallãhu wahdahu lã sharika lahu, lahul mulku wa lahul hamdu wa huwa alã kulli shai'in ƙadir. [Sau uku], "Ya Allah ! babu mai hana abin da Ka bayar, kuma babu mai bada abin da Ka hana, kuma arziƙin mai arziƙi ba zai amfane shi a gunKa ba"[91]. [91] Bukhari (1/255) a lamba ta (844), da Muslim (1/414) a lamba ta (593), da abin da ke tsakanin baka biyu ƙari daga Bukhari a lamba ta (6473).
Allãhumma lã mãni'a limã a'ataita, wa lã mu'uɗiya limã mana'ata, wa lã yanfa'u zal jaddi minkal jad.
Lã ilãha illallãhu wahdahu lã shariika lahu, lahul mulku, wa lahul hamdu, wa huwa alã kulli shai'in ƙadiir, lã haula wa lã kuwwata illã billãh, lã ilãha illallãh, wa lã na'abudu illã iyyãhu lahun ni'imatu wa lahul fadlu wa lahus sanã'ul hasan, lã ilãha illallãhu mukhlisiina lahud diina wa lau karihal kãfiruun. «Tsarki ya tabbata ga Allah, godiya ta tabbata ga Allah, kuma Allah ne Mafi girma
Subhãnallãh, walhamdu lillãh, wallãhu Akbar (Sau talatin da uku), «Babu abin bautawa da cancanta sai Allah, Shi kaɗai Yake, ba Shi da abokin tarayya, mulki naSa ne, kuma godiya taSa ce, kuma Shi Mai iko ne akan dukkan komai»[93]. [93] Muslim (1/418) mai lamba ta (597), a cikinsa: «Wanda ya ce hakan a bayan kowace sallah, za'a gafarta masa kurakuran sa, ko da sun kasance tamkar kumfar kogi».
{Ka ce: "Shi ne Allah Makaɗaĩci 1 Allah wanda ake nufinSa da buƙata 2 Bai haifa ba, kuma ba a haife Shi ba 3 Kuma babu ɗaya da ya kasance kini a gare Shi 4} [al-Ikhlãs: 1-4].
{Ka ce "ina neman tsari ga Ubangijin safiya 1 Daga sharrin abin da Ya halitta 2 Da sharrin dare, idan ya yi duhu 3 Da sharrin mãtã mãsu tõfi a cikin ƙuduri 4 Da sharrin mai hãsada idan ya yi hasada 5} [al-Falaƙ: 1-5].
{Ka ce "Ina nẽman tsari ga Ubangijin mutãne 1 Mamallakin mutane 2 Abin bautãwar mutãne 3 Daga sharrin mai sanya wasuwãsi, mai ɓoyewa 4 Wanda ke sanya wasuwãsi a cikin ƙirãzan mutane 5 Daga aljannu da mutane 6} [al-Nãs: 1-6].
Bayan kowacce sallah[94]. [94] Abu Dawud a (2/86), da lamba ta(1523), da Tirmizi, da lamba ta (2903), da Nasa'i (3/68), da lamba ta (1335), kuma ka duba: Sahihut Tirmizi (2/8). Kuma surori ukun nan ana ce musu: Almu'awwizãt. Duba: Fathul Bãri (9/62).
{Allah, bãbu wani abin bautawa da cancanta fãce Shi, Rãyayye, Mai tsayuwa da kõme, gyangyaɗi bã ya kãma Shi, kuma barci bã ya kãma Shi, Shi ne da abin da yake a cikin sammai da abin da yake a cikin ƙasa. Wane ne wanda yake yin cẽto a wurinSa, fãce da izninSa? Yana sanin abin da yake a gaba gare su da abin da yake a bãyansu. Kuma bã su kẽwayẽwa da kõme daga ilminSa, fãce da abin da Ya so. KursiyyunSa ya yalwaci sammai da ƙasa. Kuma tsare su bã ya nauyayarSa. Kuma Shi ne Maɗaukaki, Mai girma 255} [al-Baƙara: 255] Bayan kowacce sallah[95]. [95] "Wanda ya karanta ta a bayan kowacce salla to babu abin da zai hana shi shiga aljanna sai mutuwa". Nasa'i a cikin Amalul Yaum wal Laila da lamba (100), da Ibnu Sunniy da lamba ta (121), kuma Albani ya inganta shi a cikin Sahihul Jãmi'i (5/339), da Silsilatul Ahadisis Sahiha (2/697), da lamba ta (972).
«Lã ilãha illallãhu wahdahu lã sharika lãhu, lahul mulku walhul hamdu, yuhyi wa yu mitu wahuwa alã kulli shai'in ƙadir». «Babu abin bautawa da cancanta sai Allah, Shi kaɗai yake ba Shi da abokin tarayya, mulki naSa ne kuma godiya taSa ce, Yana rayawa kuma Yana kashewa, kuma Shi Mai iko ne akan dukkan komai»
Lã ilaha illallãhu wahdahu lã sharika lahu, lahul mulku wa lahul hamdu yuhyi wa yumitu wa huwa alã kulli shai'in ƙadir. Sau goma (10) bayan sallar Magariba da Asuba[96]. [96] Tirmizi ne ya ruwaito shi (5/515) a lamba ta (3474), da Ahmad (4/227) a lamba ta (17990), kuma duba takhrijinsa a Zãdul Ma'ãd (1/300).
«Ya Allah ina roƙanka ilimi mai amfani, da arziƙi tsarkakke, da aiki abin karɓa»
Allãhumma inni as'aluka ilman nãfi'an, wa rizƙan ɗayyiban, wa amalan mutaƙabbalan. Bayan sallama daga sallar Asuba[97]. [97] Ibnu Majah, a lamba ta (925), da Nasa'i a cikin Ayyukan wuni da dare, da lamba ta (102), ka duba: Sahihu Ibni Majah (1/152), da Majma'uz Zawã'id (10/111), kuma zai zo a lamba ta (95).
26. ADDU'AR SALLAR ISTIKHARA
Jabir bin Abdullahi - Allah Ya yarda da su - ya ce: Manzon Allah - tsira da amincin Allah su tabbata agare shi - ya kasance yana koya mana Istikhãra a cikin al'amura baki ɗaya kamar yadda yake koya mana sura daga Alƙur'ani, yana cewa: «Idan ɗayanku ya yi niyyar wani al'amari, to, ya yi sallah raka'a biyu wadda ba ta farilla ba, sannan ya ce: "Ya Allah lalle ni ina neman zaɓinKa da iliminKa, ina neman iyawarKa da ikonKa, kuma ina roƙonKa daga falalarKa mai girma; domin cewa Kai Kake da iko ni bani da iko, kuma Kai Ka sani ni bani da wani sani, kuma Kai ne Masanin abubuwan da suke ɓoye, Ya Allah idan Ka san cewa wannan al'amarin - zai ambaci buƙatarsa - alheri ne gareni a cikin Addini na da rayuwata da ƙarshen al'amarina – ko cewa ya yi: a cikin magaggaucin al'amarina da majinkircinsa - to Ka ƙaddara mini shi kuma Ka sawwaƙe shi gareni sannan Ka yi albarka gareni a cikinsa, idan kuma Ka sani cewa wannan al'amarin sharri ne gareni a cikin Addini na da rayuwata da ƙarshen al'amarina – ko cewa ya yi: a cikin magaggaucin al'amarina da majinkircinsa – to Ka juyar da shi daga gareni nima Ka juyar da ni daga gare shi, kuma Ka ƙaddara mini alheri a duk inda yake, sannan Ka yardar da ni da shi»[98]. [98] Bukhari a (7/ 162) da lamba ta (1162).
Allãhumma inni astakhiruka bi'ilmika, wa astaƙdiruka bi ƙudratika, wa as'aluka min fadlikal azim; fa'innaka taƙdiru wa lã aƙdiru, wa ta'alamu wa lã a'alamu, wa anta allãmul ghuyub. Allãhumma in kunta ta'alamu anna hãzal amra - wa yusammi hãjatahu - khairun li fi dini wa ma'ashi wa ãƙibati amri, aw ƙãla: ãjilihi wa ãjilihi - faƙdirhu li wa yassirhu li summa bãrik li fihi. Wa in kunta ta'alamu anna hãzal amra sharrun li fi dini wa ma'ãshi wa ãƙibati amri - aw ƙãla ãjilihi wa ãjilihi - fasrifhu anni wasrifni anhu, waƙdir liyal khaira haisu kãna, summa ardini bih.
kuma duk wanda ya nemi zaɓin Mahalicci, kuma ya shawarci abokan halitta muminai, kuma ya natsu a cikin al'amarinsa, ba zai yi da-na-sani ba, lalle Allah - tsarki ya tabbatar maSa Ya ɗaukaka - Ya ce: {...kuma ka yi shãwara da su a cikin al'amarin. Sa'an nan kuma idan ka yi niyyar zartarwa, to, ka dõgara ga Allah... [99], [99] Suratu Ãli Imrãn: 159.
27. ZIKIRIN SAFIYA DA MARAICE
«Alhamdu lillãhi wahdahu, wassalãtu wassalãmu alã man lã nabiyya ba'adahu»[100]. «Godiya ta tabbata ga Allah Shi kaɗai, tsira da aminci su tabbata ga wanda babu wani Annabi a bayansa»[100]. [100] Daga Anas yana danganta shi zuwa ga Annabi: «Lallai in zauna tare da wasu mutane suna ambaton Allah Maɗaukakin sarki - daga sallar Asuba har rana ta fito, shi ne mafi soyuwa a gare ni akan in 'yanta bayi huɗu daga cikin 'ya'yan (Annabi) Isma'il, kuma lallai in zauna tare da wasu mutane suna ambaton Allah daga sallar la'asar har rana ta faɗi, shi ne mafi soyuwa a gare ni akan in 'yanta bayi huɗu». Abu Dawud a lamba ta (3667), kuma Albani ya kyautata shi a cikin Sahihu Abi Dawud (2/698).
Ina neman tsarin Allah daga shaiɗan abin korewa (daga rahamra Allah)
{Allah, bãbu wani abin bautawa da cancanta face Shi, Rãyayye, Mai tsayuwa da kõme, gyangyaɗi bã ya kãma Shi, kuma barci bã ya kãma Shi, Shi ne da abin da yake a cikin sammai da abin da yake a cikin ƙasa. Wane ne wanda yake yin cẽto a wurinSa, fãce da izninSa? Yana sanin abin da yake a gaba gare su da abin da yake a bãyansu. Kuma bã su kẽwayẽwa da kõme daga ilminSa, fãce da abin da Ya so. KursiyyunSa ya yalwaci sammai da ƙasa. Kuma tsare su bã ya nauyayarSa. Kuma Shi ne Maɗaukaki, Mai girma 255} [al-Baƙara: 255][101]. [101] «Wanda ya faɗeta lokacin da ya wayi gari za a kiyaye shi daga aljannu har sai ya shiga maraice, wanda kuma ya faɗeta lokacin da ya shiga maraice za a kiyaye shi daga garesu har sai ya wayi gari». al-Hakim ne ya fitar da shi (1/562), kuma Albani ya inganta shi a cikin Sahihut Targhib wat Tarhib (1/273), kuma ya jingina shi ga an-Nasa'i, da Aɗ-Ɗabarani, kuma ya ce: "Isnadin Aɗ-Ɗabarani mai kyau ne".
Ka ce: 'Shi ne Allah Makaɗaĩci. 1 Allah wanda ake nufin Sa da buƙata 2 Bai haifa ba, kuma ba a haife Shi ba 3 Kuma babu ɗaya da ya kasance kini a gare Shi 4} [al-Ikhlãs: 1-4].
{Ka ce "ina neman tsari ga Ubangijin safiya 1 Daga sharrin abin da Ya halitta 2 Da sharrin dare, idan ya yi duhu 3 Da sharrin mãtã mãsu tõfi a cikin kuduri 4 Da sharrin mai hãsada idan ya yi hasada 5} [al-Falaƙ: 1-5].
{Ka ce "Ina nẽman tsari ga Ubangijin mutãne 1 Mamallakin mutane 2 Abin bautãwar mutãne 3 Daga sharrin mai sanya wasuwãsi, mai ɓoyewa 4 Wanda ke sanya wasuwãsi a cikin ƙirãzan mutane 5 Daga aljannu da mutane 6} [al-Nas: 1-6] Sau uku (3)[102]. [102] «Duk wanda ya faɗeta sau uku lokacin da ya wayi gari da kuma lokacin da yayi maraice ta isar masa daga kowane abu». Abu Dawud ya fitar da shi a (4/322) da lamba ta (5082), da Tirmizi, (5/567) da lamba ta (3575), kuma ka duba: Sahihul Tirmizi (3/182).
«Mun wayi gari kuma mulki ya wayi gari na Allah ne, godiya ta tabbata ga Allah, babu abin bautawa da cancanta sai Allah, Shi kaɗai Yake, ba Shi da abokin tarayya, mulki naSa ne, godiya ma taSa ce, kuma Shi Mai iko ne akan dukkan komai, Ya Ubangiji ina roƙonKa alherin wannan yini da alherin dake bayansa, ina kuma neman tsarinKa daga sharrin wannan yini da sharrin dake bayan sa, Ya Ubangiji ina neman tsarinKa daga kasala da mummunan tsufa, Ya Ubangiji ina neman tsarinKa daga azaba a cikin wuta da azaba a cikin ƙabari» [103]. [103] Muslim a (4/2088) da kuma lamba ta (2723).
Asbahnã wa asbahal mulku lillãhi, wal hamdu lillãhi, lã ilãha illal lãhu wahdahu lã shariika lahu, lahul mulku wa lahul hamdu wa huwa alã kulli shai'in ƙadiir, Rabbi as'aluka khaira mã fii hãzal yaumi wa khaira mã ba'dahu, wa a'uuzu bika min sharri mã fii hãzal yaumi wa sharri mã ba'dahu, Rabbi a'uuzu bika minal kasali wa suu'il kibari, Rabbi a'uuzu bika min azãbin fin nãri wa azãbin fil ƙabri.
Idan kuma yamma ta yi, sai ya ce: «Mun kai maraice kuma mulki ya kai maraice na Allah ne, godiya ta tabbata ga Allah, babu abin bautawa da cancanta sai Allah, shi kaɗai Yake, ba Shi da abokin tarayya, mulki naSa ne, godiya taSa ce, kuma Shi Mai iko ne akan dukkan komai. Ya Ubangiji ina roƙonKa alherin wannan daren da alherin dake bayansa, ina kuma neman tsarinKa daga sharrin wannan daren da sharrin dake bayan sa. Ya Ubangiji ina neman tsarinKa daga kasala da mummunan tsufa, Ya Ubangiji ina neman tsarinKa daga azaba a cikin wuta da kuma azaba a cikin ƙabari» [104]. [104] Marja'in da ya gabata.
Amsainã wa amsal mulku lillãh, wal hamdu lillãh, lã ilãha illallãhu wahdahu lã shariika lahu, lahul mulku wa lahul hamdu wa huwa alã kulli shai'in ƙadiir, Rabbi as'aluka khaira mã fii hãzihil lailati, wa khaira mã ba'adahã, wa a'uuzu bika min sharri mã fii hãzihil lailati, wa sharri mã ba'adahã, Rabbi a'uuzu bika minal kasali wa suu'il kibari, Rabbi a'uuzu bika min azãbin fin nãri wa azãbin fil ƙabri.
«Ya Allah gareka muka wayi gari, kuma gareKa muka shiga maraice, kuma gareKa muke rayuwa, kuma gareKa muke mutuwa, kuma gareKa ne tashi yake» [105]. [105] Tirmizi a (5/466) da lamba ta (3391), kuma ka duba: Sahihul Tirmizi (3/142).
Allãhumma bika asbahnã, wa bika amsaynã, wa bika nahyã, wa bika namutu wa ilaykan nushur.
Kuma idan yamma ta yi sai ya ce: «Ya Allah da (kiyayewar) Ka ne muka shiga maraice, kuma da (kiyayewar) Ka ne muka wayi gari, kuma da (umarnin) Ka ne muke rayuwa, kuma da (al'amarin) Ka ne zamu mutu, kuma makoma tana gare Ka» [106]. [106] Marja'in da ya gabata.
Allãhumma bika amsainã, wa bika asbahnã, wa bika nahyã, wa bika namutu, wa ilaikal masir.
«Ya Allah Kai ne Ubangijina, babu abin bautawa da cancanta sai Kai, Ka halicce ni kuma ni bawanKa ne, kuma ni ina kan alƙawarinKa gwargwadon iko, ina neman tsarinKa daga sharrin abinda na aikata, ina ikirari[107] gare Ka da ni'imarKa a gare ni, kuma ina ikirari da zunubina, Ka gafarta mini, domin babu mai gafarta zunubai sai Kai»[108]. Na yi iƙirari kuma na amsa [107]. [108] «Duk wanda ya faɗeta yana mai sakankancewa da ita a lokacin da ya kai maraice, sai kuma ya rasu a daren to zai shiga Aljanna, kuma haka ma idan ya wayi gari». Bukhari ne ya fitar da shi a (7/150) da kuma lamba ta (6306).
«Ya Ubangiji ni na wayi gari ina shaida maKa, ina kuma shaidawa (Mala'iku) masu ɗauke da al'arshinKa, da Mala'ikunKa, da dukkanin halittunKa, da cewar Kai ne Allah wanda babu abin bautawa da cancanta sai Kai, Kai kaɗai wanda ba Ka da abokin tarayya, kuma lalle (Annabi) Muhammad bawanKa ne kuma ManzonKa ne».
Allãhumma inni asbahtu ush-hiduka, wa ush-hidu hamalata arshika, wa malã'ikatika, wa jami'a khalƙika, annaka anta Allãhu lã ilãha illƙã anta wahdaka lã sharika laka, wa anna Muhammadan abduka wa rasuluk. Sau huɗu (4) [109]. [109] "Wanda ya faɗe ta a lokacin da ya wayi gari ko ya shiga yammaci sau huɗu, Allah Zai 'yanta shi daga wuta". Abu Dawud ne ya fitar da shi (4/317) a lamba ta (5071), da Bukhari a cikin al'adabul Mufrad a lamba ta (1201), da Nasa’i a cikin Amalul Yaumi wal Lailah a lamba ta (9), da Ibnu Sunni a lamba ta (70), kuma Samahatush Shaikh Ibnu Bãz Allah Ya yi masa rahama ya kyautata isnadin Nasa’i, da Abu Dawud a cikin Tuhfatul Akhyar (shafi 23).
Idan kuma ya yammata sai ya ce: «Ya Ubangiji ni na shiga maraice ina shaida maKa ina kuma shaidawa (Mala'iku) masu ɗauke da al'arshinKa da Mala'ikunKa da dukkanin halittunKa da cewar Kai ne: Allah wanda babu abin bautawa da cancanta sai Kai, Kai kaɗai wanda ba Ka da abokin tarayya, kuma lalle (Annabi) Muhammad bawanKa ne kuma ManzonKa ne».
Allãhumma inni amsaitu ush-hiduka, wa ush-hidu hamalata arshika, wa malã'ikatika, wa jami'a khalƙika, annaka antallãhu lã ilaha illã anta wahdaka lã sharika laka, wa anna Muhammadan abduka wa rasuluk. Sau huɗu (4) [110]. [110] Marja'in da ya gabata.
«Allãhumma mã asbah bi min ni’matin, au bi ahadin min khal'ƙika, fa minka wahdaka, lã sharika laka, fa lakal hamdu, wa lakash shukru». Ma’ana: (Ya Ubangiji duk abinda ya wayi gari a gareni na ni'ima ko ga wani cikin halittarka to daga gareka ne, kai kaɗai, baka da abokin tarayya, yabo naKa ne kuma godiya taka ce) [111]. [111] «Duk wanda ya faɗe ta a lokacin da ya wayi gari, to haƙiƙa ya sauke godiyar yininsa, kuma duk wanda ya faɗe ta a lokacin da maraice ya yi to haƙiƙa ya sauke godiyar darensa». Abu Dawud ne ya rawaito shi a (4/ 318) da lamba ta (5075), da Nasa'i a cikin 'Amalul Yaumi wal Lailah' a lamba ta (7), da Ibnu as-Sunni a lamba ta (41), da Ibnu Hibban, ((Mawãrid)) a lamba ta (2361), kuma Ibnu Bãz -Allah Ya yi masa rahama- ya kyautata isnadinsa a cikin Tuhfatul Akhyãr (shafi na 24).
Allãhumma mã asbaha bi min ni'imatin au bi ahadin min khalƙika faminka wahdaka lã sharika laka, falakal hamdu wa lakash shukur.
Idan kuma ya kai maraice sai ya ce: «Allāhumma mã amsa bī min ni‘matin aw bi ahadin min khalƙika, fa minka wahdaka lã sharīka lak, fa lakal-hamdu wa lakash-shukr». Ma’ana: (Ya Ubangiji duk abin da ya yi maraice a gareni na ni'ima ko ga wani cikin halittarka to daga gareka ne, kai kaɗai, baka da abokin tarayya, yabo naka ne kuma godiya taka ce) [112]. [112] Marja'in da ya gabata.
Allãhumma mã amsa bi min ni'matin au bi'ahadin min khalƙika faminka wahdaka lã sharika laka, falakal hamdu wa lakash shukur.
«Ya Allah Ka ba ni lafiya a jikina, Ya Allah Ka ba ni lafiya a jina, Ya Allah Ka ba ni lafiya a ganina, ba bu wani abin bautawa da cancanta sai Kai, Ya Allah ina neman tsarinKa daga kafirci, da talauci, kuma ina neman tsarinKa daga azabar ƙabari, ba bu wani abin bautawa da cancanta sai Kai»
Allãhumma ãfini fi badani, Allãhumma ãfini fi sam'i, Allãhumma ãfini fi basari, lã ilãha illa anta, Allãhumma inni a'uzu bika minal kufri, wal faƙri, wa a'uzu bika min azabil ƙabri, lã ilãha illa anta Sau uku [113]. [113] Abu Dawud, a (4/324), da lamba ta (5092), da Ahmad, (5/42), a lamba ta (20430), da Nasa'i a cikin Amalil Yaumi wal Lailah, a lamba ta (22), da Ibnus Sunni, a lamba ta (69), da Bukhari a cikin al'Adabi al'Mufrad, a lamba ta (701), kuma babban malami ibnu Bãz - Allah Ya yi masa rahama - ya kyautata Isnadinsa, a cikin Tuhfatul al'akhyãr, shafi na (26).
«Allah Ya isar mini, babu abin bautawa da cancanta sai Shi, a gare Shi na dogara, kuma Shi ne Ubangijin Al'arshi mai girma»
Hasbiyallãhu, lã ilãha illa huwa, alaihi tawakkaltu, wa huwa rabbul arshil azim. Sau bakwai (7)[114]. [114] «Wanda ya faɗe ta a lokacin da ya wayi gari da lokacin da ya shiga yammaci sau bakwai, Allah zai isar masa abin da ya dame shi daga al'amarin duniya da lahira». Ibnus Sunni ya fitar da shi a lamba ta (71) marfu'i, da Abu Dawud mauƙufi (4/ 321) a lamba ta (5081), kuma Shu'aibu da Abdulƙadir Arna'uɗ sun inganta isnadinsa. ka duba Zãdul Ma'ad (2/376).
«Ya Allah ina roƙonKa rangwami da lafiya a nan duniya da kuma lahira, Ya Allah ina roƙonKa rangwami da lafiya a cikin addinina da duniyata da iyalaina da kuma dukiyata, Ya Allah Ka suturta al'aurata, Ka amintar da tsorona. Ya Allah Ka tsare ni ta gabana da ta bayana, ta damata da ta haguna da kuma ta samana, ina kuma neman tsari da buwayarKa kada a halaka ni ta ƙasa ta.»[115]. [115] Abu Dawud, da lamba ta (5074), da Ibnu Majah, da lamba ta (3871), kuma ka duba: Sahihu Ibni Majah, (2/332).
«Ya Allah Masanin ɓoye da sarari, Mahaliccin sammai da ƙasa, Ubangijin komai kuma mamallakinsa, na shaida babu abin bautawa da cancanta sai Kai, ina neman tsarinKa daga sharrin kaina, da kuma sharrin shaiɗan da shirkarsa, ko in aikata mummunan abu a kaina, ko in janyo shi zuwa ga wani Musulmi»[116]. [116] Tirmizi, a lamba ta (3392), da Abu Dawud, a lamba ta (5067), ka duba: Sahihul Tirmizi (3/142).
Allãhumma ãlimal gaibi wash shahadati faɗiras samawãti wal ardi, rabba kulli shai'in wa malikahu, ash hadu an lã ilãha illa anta, a'uzu bika min sharri nafsi, wa min sharrish shaiɗani wa sharakihi, wa an aƙtarifa alã nafsi su'an, au ajurrahu ilã muslim.
Ma’ana: «Da sunan Allah, wanda da sunanSa wani abu a sama ko a ƙasa ba zai cutu ba, Shi ne Mai ji kuma Masani»
Bismillãhil lazi lã yadurru ma'as mihi shai'un fil ardi wa lã fis samã'i wa huwas sami'ul alim Sau uku [117]. [117] «Duk wanda ya faɗeta sau uku idan ya wayi gari, da sau uku idan ya shiga maraice, babu abun da zai cutar da shi». Abu Dawud ne ya fitar da shi (4/ 323) da lamba ta (5088), da Tirmizi (5/ 465) da lamba ta (3388), da Ibnu Mãjah da lamba ta (3869), da Ahmad da lamba ta(446). Kuma ka duba: Sahihu Ibni Mãjah (2/332), kuma Allãmah Ibn Bãz - Allah Ya yi masa rahama - ya kyautata isnadinsa a cikin Tuhfatul Akhyãr (shafi na 39).
«Na yarda da Allah a matsayin Ubangiji, da musulunci a matsayin addini, da (Annabi) Muhammad-tsira da amincin Allah su tabbata a gareshi- a matsayin Annabi»
Raditu billahi rabban, wabil islami dinan, wa bi Muhammadin sallallãhu alaihi wa sallam nabiyyan. Sau uku [118]. [118] «Wanda ya faɗe ta sau uku a lokacin safiya, da sau uku a lokacin maraice, ya zama haƙƙi a kan Allah Ya yardar da shi a ranar ƙiyama». Ahmad, (4/337), da lamba ta(18967), da Nisa'i a cikin Amalul yaum wal laila, da lamba ta (4), da Ibnu Sunni, da lamba ta (68), da Abu Dawud, (4/318), da lamba ta (1531), da Tirmizi, (5/465), da lamba (3389), kuma Ibnu Bãz -Allah Ya ji ƙansa - ya kyautata shi a cikin Tuhfatul akhyãr (shafi na 39).
"Ya Rayayye Ya Tsayayye, da rahamarKa nake neman agaji, Ka gyara min al’amura na dukkan su, kuma kar Ka bar ni da kaina daidai da ƙiftawar ido"[119]. [119] Hakim kuma ya inganta shi, Zahabi ya yi masa muwafaƙa, (1/545), ka duba: Sahihul Altargiib wattarhiib (1/273).
Yã Hayyu yã Ƙayyumu, birahmatika astagisu, aslih li sha'niya kullahu, wa lã takilni ilã nafsi ɗarfata ain.
«Mun wayi gari kuma mulki ya wayi gari na Allah ne, Ubangijin talikai, Ya Allah ina roƙonKa alherin wannan yini: buɗinsa, da nasararsa, da haskensa, da albarkarsa, da shiriyarsa, kuma ina neman tsarinKa daga sharrin abin da ke cikinsa da sharrin dake bayansa» [120]. [120] Abu Dawud, (4/322), da lamba ta (5084), kuma Shu'aib da Abdulƙadir Arnã'uɗ sun kyautata isnadinsa a cikin Tahƙiƙin Zãdul Ma'ãd, (2/373).
Asbahnã wa asbahal mulku lillãhi rabbil ãlamin, Allãhumma inni as'aluka khaira hãzal yaumi: fathahu, wa nasrahu, wa nurahu, wa barakatahu, wa hudahu, wa a'uzu bika min sharri mã fihi wa sharri mã ba'adah.
Idan kuma a shiga maraice sai ya ce: «Mun shiga maraice kuma mulki ya tabbata ga Allah Ubangijin talikai, Ya Allah ina roƙonKa alherin wannan daren: buɗinsa, da nasararsa, da haskensa, da albarkarsa, da shiriyarsa, kuma ina neman tsarinKa daga sharrin abin da ke cikinsa, da sharrin abin da ke bayansa» [121]. [121] Marja'in daya gabata.
Amsainã wa'amsal mulku lillãhi rabbil ãlamin, Allãhumma inni as'aluka khaira hãzihil lailati: fathã, wanasrahã, wanurahã, wabarakatahã, wahudahã, wa'a'uzu bika min sharri mã fihã, washarri mã ba'adahã
«Mun wayi gari akan Musulunci, akan kalmar Ikhlasi, akan Addinin Annabinmu Muhammad - tsira da amincin Allah su tabbata a gareshi -, kuma akan hanyar (Annabi) Ibrahim miƙaƙkiya wanda ya kasance musulmi kuma bai kasance daga cikin masu shirka ba» [122]. [122] Ahmad a (3/406) da (407) da lamba ta (15360) da (15563), da Ibn sunni a cikin Amalul yaum wal laila, da lamba ta (34), kuma ka duba: Sahihul Jãmi'i (4/209).
Asbahnã alã fiɗratil Islami, wa alã kalimatil ikhlasi, wa alã dini nabiyyina Muhammadin sallallãhu alaihi wa sallam, wa alã millati abina Ibrahima, hanifan musliman wa mã kãna minal mushrikin.
Idan kuma ya shiga maraice sai ya ce: ((Mun shiga maraice akan Musulunci, akan kalmar Ikhlasi, akan Addinin Annabinmu Muhammad - tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi - kuma akan hanyar (Annabi) Ibrahim miƙaƙiya wanda ya kasance musulmi kuma bai kasance daga cikin masu shirka ba)) [123]. [123] Marja'in da ya gabata.
Amsainã alã fiɗratil Islami, wa alã kalimatil ikhlasi, wa alã dini nabiyyina Muhammadin sallallahu alaihi wa sallam, wa alã millati abinã Ibrahima, hanifan musliman wa mã kãna minal mushrikin.
«Tsarki ya tabbata ga Allah da godiyarSa»
Subhãnallãhi wa bihamdih Sau ɗari (100)[124]. [124] «Wanda ya faɗe ta sau ɗari a lokacin da ya wayi gari da kuma lokacin da ya kai maraice, ba wanda zai zo a ranar alƙiyama da abin da ya fi wanda ya zo da shi, saidai wanda ya faɗi kwatankwacin abin da ya faɗa, ko ya ƙara a kan nasa». Muslim (4/2071) lamba ta (2692).
Lã ilaha illallãhu wahdahu lã sharika lahu, lahul mulku wa lahul hamdu, wa huwa alã kulli shai'in ƙadir. Sau goma (10)[125], ko sau ɗaya a lokacin kasala[126]. [125] Nasa'i a cikin Ayyukan wuni da dare a lamba ta (24), kuma ka duba: Sahihut Targhib wat Tarhib (1/272), da Tuhfatul Akhyãr na Ibnu Bãz - Allah Ya yi masa rahama - (shafi na 44), kuma kaduba falalarta a (shafi na 146) Hadisi lamba ta (255). [126] Abu Dawud, a lamba ta (5077), da Ibnu Majah, a lamba ta (3798), da Ahmad, a lamba ta (8719), kuma ka duba: Sahihut Targib wat Tarhib (1/270), da Sahihu Abi Dawud (3/957), da Sahihu Ibni Mãjah (2/331), da Zãdul Ma'ãd (2/377).
«Babu abin bautawa da cancanta sai Allah, Shi kaɗai yake ba Shi da abokin tarayya, mulki naSa ne kuma godiya taSa ce, kuma Shi Mai iko ne akan dukkan komai»
Lã ilãha illallãh, wahdahu lã sharika lahu, lahul mulku wa lahul hamdu, wa huwa alã kulli shai'in ƙadiir. Sau ɗari (100) idan ya wayi gari[127]. [127] «Wanda ya faɗe ta sau ɗari a cikin yini, za ta kasance masa kwatankwacin wuyaye (bayi) goma, kuma za'a rubuta masa kyakkyawa ɗari, kuma za'a shafe masa mummuna ɗari, kuma za ta kasance masa tsari daga shaiɗan a wannan yinin nasa, har sai ya kai maraice, kuma ba wanda zai zo da abin da ya fi wanda ya zo da shi, saidai wanda ya aikata sama da hakan». Bukhari (4/ 95) mai lamba ta (3293), da Muslim (4/ 2071) mai lamba (2691).
«Tsarki ya tabbata ga Allah da godiyarSa: adadin halittarSa, da yardar kanSa, da awon Al'arshinSa, da tawadar kalmominSa»
Subhãnallahi wa bihamdihi: adada khalƙihi, wa rida nafsihi, wa zinata arshihi, wa midada kalimãtih. Sau uku idan ya wayi gari[128]. [128] Muslim a (4/2090) da lamba ta (2726).
«Ya Allah ina roƙanka ilimi mai amfani, da arziƙi tsarkakke, da aiki abin karɓa»
Allãhumma inni as'aluka ilman nãfi'an, wa rizƙan ɗayyiban, wa amalan mutaƙabbalan. Idan ya wãyi gari[129]. [129] Ibnus Sunni ne ya fitar da shi a cikin Ayyukan wuni da dare a lamba ta (54), da Ibnu Mãjah a lamba ta (925), kuma Abdulƙadir da Shu'aib al-Arnã'uɗ sun kyautata isnadinsa a cikin Tahƙiƙin Zãdul Ma'ãd (2/375), kuma ya gabata a lamba ta (73).
«Ina neman gafarar Allah ina tuba zuwa gare Shi»
Astagfirullãha wa atubu ilaih Sau ɗari (100) a rana [130]. [130] Bukhari tare da fathu, (11/101), da lamba ta (6307), da Muslim, (4/2075), da kuma lamba ta (2702).
A'uzu bikalimatillahit tãmmati min sharri mã khalaƙ Sau uku idan ya shiga maraice[131]. [131] "Duk wanda ya faɗeta lokacin da ya kai maraice sau uku babu abin da zai cutar da shi na harbin dabba mai guba a wannan daren". Ahmad ya fitar da shi (2/290) da lamba (7898), da Nasa’i a cikin Aikin wuni da dare, da lamba ta (590), da Ibnu Sunni da lamba ta (68), kuma ka duba: Sahihul Tirmizi (3/187), da Sahihu Ibni Mãjah (2/266), da Tuhfatul Akhyãr na Ibnu Bãz (shafi 45).
«Ya Allah Ka yi salati da aminci ga Annabinmu Muhammad»
Allãhumma salli wa sallim alã nabiyyinã Muhammad Sau goma (10)[132]. [132] «Duk wanda ya yi mini salati a lokacin da ya wayi gari sau goma, da lokacin da ya shiga maraice, sau goma, cetona zai riske shi a ranar alƙiyama». Ɗabarani ya fitar da shi da isnadi biyu: ɗayansu mai kyau ne, duba: Majma'uz Zawã'id (10/120), da Sahihut Targibi wat Tarhibi (1/273).
28. ZIKIRAN BACCI
(Ya tattara tafukansa biyu sannan ya tofa a cikinsu, sai ya karanta a cikinsu: {Ka ce: "Shi ne Allah Makaɗaĩci 1 Allah wanda ake nufin Sa da buƙata 2 Bai haifa ba, kuma ba a haife Shi ba 3 Kuma babu ɗaya da ya kasance kini a gare Shi 4} [al-Ikhlãs: 1-4].
{Ka ce "ina neman tsari ga Ubangijin safiya 1 Daga sharrin abin da Ya halitta 2 Da sharrin dare, idan ya yi duhu 2 Da sharrin mãtã mãsu tõfi a cikin ƙuduri 4 Da sharrin mai hãsada idan ya yi hasada} [al-Falaƙ: 1-5].
Ka ce "Ina nẽman tsari ga Ubangijin mutãne 1 Mamallakin mutane 2 Abin bautãwar mutãne 3 Daga sharrin mai sanya wasuwãsi, mai ɓoyewa 4 Wanda ke sanya wasuwãsi a cikin ƙirãzan mutane 5 Daga aljannu da mutane 6 [al-Nas: 1-6]
Sannan ya shafi abin da ya iya daga jikinsa da su, ya fara da su akan kansa da fuskarsa da abin da ya gangaro daga jikinsa) (yana aikata haka sau uku)[133]. [133] Bukhari tare da fathu (9/62) da lamba ta (5017), da Muslim da lamba ta (2192).
{Allah, bãbu wani abin bautawa da cancanta fãce Shi, Rãyayye, Mai tsayuwa da kõme, gyangyaɗi bã ya kãma Shi, kuma barci bã ya kãma Shi, Shi ne da abin da yake a cikin sammai da abin da yake a cikin ƙasa. Wane ne wanda yake yin cẽto a wurinSa, fãce da izninSa? Yana sanin abin da yake a gaba gare su da abin da yake a bãyansu. Kuma bã su kẽwayẽwa da kõme daga ilminSa, fãce da abin da Ya so. KursiyyunSa ya yalwaci sammai da ƙasa. Kuma tsare su bã ya nauyayarSa. Kuma Shi ne Maɗaukaki, Mai girma 255} [al-Baƙara: 255][134]. [134] «Wanda ya karanta ta idan ya zo shimfiɗarsa, to lallai mai kiyayewa daga Allah ba zai gushe ba a gare shi, kuma shaiɗani ba zai zo kusa da shi ba har ya wayi gari». Bukhari tare da Fathi (4/487) da lamba ta (2311).
{Manzon (Allah) yã yi ĩmãni da abin da aka saukar zuwa gare shi daga Ubangijinsa, da mũminai. Kõwanensu yã yi ĩmãni da Allah, da mala'ikunSa, da littattafanSa, da manzanninSa. Bã mu rarrabẽwa a tsakãnin ɗaya daga manzanninSa. Kuma (mũminai) suka ce: "Mun ji kuma mun yi ɗã'a; (Muna nẽman) gãfararKa, yã Ubangijinmu, kuma zuwa a gare Ka makõma take 285 Allah ba Ya kallafa wa rai fãce ikon yinsa, yana da lãdar abin da ya tsirfanta, kuma a kansa akwai zunubin abin da ya yi ta aikatãwa: "Yã Ubangijinmu! Kada Ka kãmã mu, idan mun yi mantuwa, ko kuma mun yi kuskure. Yã Ubangijinmu! Kuma kada Ka aza nauyi a kanmu, kamar yadda Ka aza shi a kan waɗanda suke a gabãninmu. Yã Ubangijinmu! Kada Ka sanya mu ɗaukar abin da bãbu ĩko gare mu da shi. Kuma Ka yãfe daga gare mu, kuma Ka gãfarta mana, kuma Ka yi jin ƙai gare mu. Kai ne Majibincinmu, sabõda haka Ka taimake mu a kan mutãnen nan kãfirai 286} [al-Baƙara: 285-286][135]. [135] "Wanda ya karanta su da daddare sun ishe shi". Bukhari tare da Fathul Bãri (9/94) a lamba ta (4008), da Muslim (1/554) a lamba ta (807).
«Da sunanKa[136] ya Ubangiji na sanya sasannina, kuma da Kaine nake ɗauke shi, in Ka riƙe raina to kajiƙansa, idan Ka sake shi to Ka kiyaye shi, da abin da Kake kiyaye bayinKa salihai da shi»[137]. [136] «Idan ɗayanku ya tashi daga shinfiɗarsa sannan ya koma zuwa gare ta to ya karkaɗe ta da gefen mayafinsa sau uku, kuma ya ambaci sunan Allah; saboda shi ba ya sanin abin da ya maye gurbi akanta a bayansa, kuma idan ya kwanta to ya ce:..» Hadisin, [Kuma ma'anar da gefen mayafinsa: ƙarshensa daga abin da ke bin iyakarsa]. An-Nihaya fi Gharibil Hadith wal Asar (Fasalin صنف). [137] Bukhari tare da fathu (11/126) a lamba ta (6320), da Muslim (4/2084) da lamba (2714).
Bismika Rabbi wada'tu jambi, wabika arfa'uhu, fa'in amsakta nafsi farhamhã, wa'in arsaltaha fahfazhã, bimã tahfazu bihi ibadakas salihin.
«Ya Allah lallai Kai Ka halicci raina kuma Kaine Zaka karɓi ranta, gareKa mutuwarta da rayuwarta suke, idan Ka rayar da ita to Ka tsare ta, kuma idan Ka kashe ta to Ka gafarce ta, Ya Allah lallai ni ina roƙonKa lafiya»[138]. [138] Muslim ya fitar da shi (4/2083) a lamba ta (2712), da Ahmad da lafazinsa (2/79) a lamba ta (5502).
Allãhumma innaka khalaƙta nafsi wa anta tawaffãha, laka mamatuhã wa mahyãhã, in ahyaitahã fahfazhã, wa in amattahã faghfir lahã, Allãhumma inni as'alukal ãfiya.
«Ya Allah Ka kareni[139] azabarKa ranar da zaKa tashi bayinKa»[140]. [139] «(Annabi) tsira da amincin Allah su tabbata agare shi ya kasance idan yai niyyar kwanciya, yana sanya Hannunsa na dama ƙarƙashin kuncinsa, sannan ya ce: ...» Hadisin. [140] Abu Dawud da lafazinsa (4/311), da lamba ta (5045), da Tirmizi, da lamba ta (3398), kuma kaduba: Sahihul Tirmizi (3/143), da Sahihu Abi Dawud (3/240).
Allãhumma ƙini azabaka yauma tab'asu ibãdak
«Da sunanKa Ya Allah nake mutuwa kuma nake rayuwa» [141]. [141]Bukhari tare da fathu (11/113) da lamba ta (6324), da Muslim (4/2083) da lamba ta (2711).
Bismika Allãhumma amutu wa ahyã
«Subhānal-lāh» Ma’ana: (Tsarki ya tabbata ga Allah)
Subhãnallah (Sau talatin da uku), Kuma godiya ta tabbata ga Allah
Walhamdu lillãh (Sau talatin da uku), Kuma Allah ne Mafi girma
Wallahu Akbar (talatin da huɗu)»[142]. [142] «Wanda ya faɗi hakan a lokacin da ya zo shinfiɗarsa, ya fi masa alheri fiye da mai yi masa hidima». Bukhari tare da Fath, (7/71) a lamba ta (3705), da Muslim (4/2091) a lamba ta (2726).
«Ya Allah Ubangijin sammai bakwai Ubangijin ƙasa, kuma Ubangijin Al'arshi mai girma, Ubangijinmu, kuma Ubangijin kowane abu, Maƙagin ƙwayar hatsi da kwalfar gurtsu, Wanda Ya saukar da Attaura da Linjila da Alfurƙan, ina neman tsarinKa daga sharrin dukkan abinda Kake riƙe da makwankwaɗarsa, ya Allah Kaine na farko, babu wani abu kafinKa, kuma Kaine na ƙarshe babu wani abu a bayanKa, Kaine zahiri babu wani abu a birbishinKa, Kaine baɗini babu wani abu koma bayanKa, Ka biyamana bashi kuma Ka wadatamu daga talauci»[143]. [143] Muslim (4/2084), da lamba ta (2713).
Allãhumma rabbas samawãtis sab'i wa rabbal ardi, wa rabbal arshil azim, rabbanã wa rabba kulli shayin, faãiƙal habbi wan nawã, wa munzilat taurati wal injili, wal furƙãn, a'uzu bika min sharri kulli shayin anta ãkhizun binãsiyatihi, Allãhumma antal awwalu fa laisa ƙablaka shayun, wa antal ãkhiru fa laisa ba'daka shayun, wa antaz zãhiru fa laisa fauƙaka shayun, wa antal bãɗtinu fa laisa dunaka shayun, iƙdi annad daina wa aghninã minal faƙr.
«Alhamdu lillāhil-ladhī aɗ‘amana wa saƙāna, wa kafāna, wa āwāna, fakam mimman lã kāfiya lahu walã mu’wiya»[144] (Godiya ta tabbata ga Allah wanda Ya ciyar da mu kuma Ya shayar da mu, kuma Ya isar mana kuma Ya bamu makwanci, saboda da yawa wanda babu mai isar masa ko mai bashi makwanci) [144]. [144] Muslim a (4/2085) da lamba (2715).
Alhamdu lillãhil lazi aɗ'amanã wa saƙãnã, wa kafãnã, wa ãwana, fakam mimman lã kãfiya lahu wa lã mu'wi
«Ya Allah Masanin ɓoye da sarari, Mahaliccin sammai da ƙasa, Ubangijin komai kuma Mamallakinsa, na shaida babu abin bautawa da cancanta sai Kai, ina neman tsarinKa daga sharrin kaina, da kuma sharrin shaiɗan da shirkarsa, kuma kada in aikatawa kaina mummunan abu, ko in janyo shi ga wani Musulmi»[145]. [145] Abu Dawud (4/317), da lamba ta (5067), da Tirmizi, da lamba ta (3629), duba: Sahihul Tirmizi (3/142).
Allãhumma Ãlimal gaibi wash-shahadati fãɗiras samawãti wal ardi, rabba kulli shai'in wa malikahu, ash-hadu an lã ilãha illã anta, a'uzu bika min sharri nafsi, wa min sharrish-shaiɗani wa shirkihi, wa an aƙtarifa alã nafsi su'an, aw ajurrahu ilã muslim.
«Yana karanta ﴿Alif-Lãm-Mĩm﴾ Tanzĩl As-Sajda, da (Allah), Wanda gudãnar da mulki yake ga hannunSa, Ya tsarkaka»[146]. [146] Tirmizi a lamba ta (3404), da Nasa’i a cikin Ayyukan wuni da dare, a lamba ta (707), kuma ka duba: Sahihul Al-jãmi'i (4/255).
«Ya Allah[147] na miƙa raina gareKa, kuma na fawwala al'amarina gareKa, kuma na fuskantar da fuskata gareKa, kuma na jinginar da bayana gareKa, bisa kwaɗayi da tsoro gareKa, babu wurin fakewa kuma babu wurin tsira daga gareKa sai gareKa, na yi imani da littafinKa wanda Ka saukar, kuma da AnnabinKa wanda Ka aiko»[148]. [147] «Idan za ka kwanta, to, ka yi alwalarka ta sallah, sannan ka kwanta a ɓangaren ka na dama, sannan ka ce: ...» Hadisi. [148] (Annabi) tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi ya faɗa ga wanda ya faɗi hakan: «Idan ka mutu, ka mutu a kan fiɗra». Bukhari tare da al-fathu (11/113) a lamba ta (6313), da Muslim (4/2081) a lamba ta (2710).
Allãhumma aslamtu nafsi ilaika, wa fawwadtu amri ilaika, wa wajjahtu wajhi ilaika, wa alja'tu zahri ilaika, ragbatan wa rahbatan ilaika, lã malja'a wa lã manjã minka illã ilaika, ãmantu bi kitabikallazi anzalta, wa bi nabiyyikallazi arsalt.
29. ADDU'A IDAN ANYI JUYI CIKIN DARE
«Lā ilāha illallāhul Wāhidul Ƙahhār, Rabbus samawāti wal ardi wa mā bainahumal Azīzul Ghaffār.» Ma’ana: (Babu abin bautawa da cancanta sai Allah Ɗaya Mai rinjaye, Ubangijin sammai da ƙasa da abin da ke tsakaninsu, Mabuwayi Mai yawan gafara) [149]. [149] Yana faɗar haka idan ya juya daga wani gefe zuwa wani gefe a cikin dare. Hãkim ne ya fitar da shi, kuma ya inganta shi, kuma Zahabi ya yi masa muwafaƙa (1/540), da Nasa'i a cikin Ayyukan wuni da dare, da lamba ta (202), da Ibnu Sunni, da lamba ta (757), kuma ka duba: Sahihul Jāmi'i (4/213).
Lā ilāha illallāh, Alwāhidul Ƙahhār, Rabbus samawati wal ardi, wa mā baynahumal Azīzul Ghaffār.
30. ADDU'AR FIRGITA A CIKIN BACCI DA WANDA AKA JARRABESHI DA JIN KAƊAICI
«Ina neman tsari daga kalmomin Allah cikakku daga fushinSa, da uƙubarSa, da sharrin bayinSa, daga kuma zungurar (ruɗarwar) shaiɗanu, ko su halartoni»[150]." [150] Abu Dawud (4/12), da lamba ta (3893), da Tirmizi, da lamba ta (3528), kuma ka duba: Sahihul Tirmizi, (3/171).
A'ūzu bikalimātillahit tāmmati min ghadabihi wa iƙabihi, wa sharri ibadihi, wa min hamazatish shayaɗīni wa an yahdurūn
31. ABIN DA WANDA YAGA MAFARKI MAI KYAU KO MARA KYAU ZAI AIKATA
(Zai tofi ta hagunsa) (sau uku)[151]. [151]Muslim (4/1772) da lamba ta (2261).
(Ya nemi tsarin Allah daga Shaiɗan da kuma sharrin abin da ya gani) (sau uku)[152]. [152] Muslim (4/1772) (1773) da lamba ta (2261) da (2262).
A'ūzu billāhi minash shaiɗānir rajīm
(Kada ya ba kowa labarinsa) [153]. [153] Muslim (4/1772) da lamba ta (2261) da (2263).
(Ya juya daga gefensa wanda yake a kansa)[154]. [154] Muslim (4/1773) da lamba ta (2261).
(Ya tashi ya yi sallah idan ya so hakan)[155]. [155] Muslim (4/1773), da lamba ta (2263).
32- ADDU'AR ƘUNUTIN WITIRI
«Ya Allah Ka shiryar dani cikin waɗanda Ka shiryar, Ka bani lafiya cikin waɗanda Ka bawa lafiya, Ka jiɓinci (lamarina) cikin waɗanda Ka jiɓinta, Ka yi albarka cikin abin da Ka bani, Ka kare ni sharrin abin da Ka ƙaddara; domin lallai Kai ne Kake yin hukunci kuma ba a yin hukunci a kanKa, yadda lamarin yake, wanda Ka so ba ya ƙasƙanta, [kuma wanda Ka yi gaba da shi ba ya ɗaukaka], AlherinKa ya yawaita, Ubangijinmu, kuma girmanKa ya ɗaukaka»[156]. [156] Ma'abota Sunan guda huɗu suka fitar da shi, da Ahmad, da Darimi, da Baihaƙī: Abu Dawud a lamba ta (1425), da Tirmizi a lamba ta (464), da Nasa'i a lamba ta (1744), da Ibnu Majah a lamba ta (1178), da Ahmad a lamba ta (1718), da Darimi a lamba ta (1592), da Hākim (3/172), da Baihaƙī (2/209), kuma abin da ke tsakanin baka biyu na Baihaƙī ne, kuma ka duba: Sahihut Tirmizī (1/144), da Sahihu Ibni Mājah (1/194), da Irwa'u Al-galil na Albani (2/172).
Allāhummahdini fīman hadaita, wa'āfini fīman āfaita, watawallani fīman tawallaita, wabārik li fīma a'aɗaita, waƙini sharra mā ƙadaita; fa'innaka taƙdī walā yukdā alaika, innahū lā yazillu man wālaita, walā ya'izzu man ādaita, tabarakta rabbanā wata'ālait.
«Ya Allah ina neman tsari da yardarKa daga fushinKa, da kuma afuwarKa daga uƙubarKa, kuma ina neman tsarinKa daga gareKa, ba zan iya iyakance yabo a gareKa ba kamar yadda Ka yabi kanKa da kanKa»[157]. [157] Ma'abota Sunan guda huɗu ne suka fitar da shi, da Ahmad: Abu Dawud a lamba ta (1427), da Tirmizi a lamba ta (3566), da Nasa'i a lamba ta (1746), da Ibnu Mājah a lamba ta (1179), da Ahmad a lamba ta (751). Kuma ka duba: Sahihu Tirmizī (3/180), da Sahihu Ibnu Majah (1/194), da Irwā'u, (2/175).
Allāhumma inni a'uzu bi ridāka min sakhaɗik, wa bimu'āfatika min uƙubatik, wa a'uzu bika minka, lā uhsi sana'an alaik, anta kamā asnaita alā nafsik.
«Allāhumma iyyāka na‘budu, wa laka nusallī wa nasjudu, wa ilayka nas‘a wa nahfidu, narjū rahmataka, wa nakhshā ‘adhābaka, inna ‘adhābaka bil-kāfirīna mulhiƙ. Allāhumma innā nasta‘īnuka, wa nastaghfiruka, wa nuthnī ‘alaykal-khayra, wa lā nakfuruka, wa nu’minu bika, wa nakhda‘u laka, wa nakhla‘u man yakfuruk». Ma’ana: (Ya Allah Kai kaɗai muke bautawa, kuma gareKa muke sallah kuma muke sujada, kuma zuwa gareKa muke aiki kuma muke gaggawa, muna fatan rahamarKa, kuma muna tsoron azabarKa, lallai azabarKa mai riskar kafirai ce, Ya Allah lallai muna neman taimakonKa, kuma muna neman gafararKa, kuma muna yabonKa da alheri, kuma ba ma butulce Maka, kuma mun yi imani da Kai, kuma muna ƙasƙantar da kai gareKa, kuma muna barin wanda ya butulce Maka) [158]. [158] Baihaƙi ne ya fitar da shi a al-Sunanu al-Kubrah, ya kuma inganta isnadinsa (2/211), kuma Sheikh Albani a cikin Irwa'ul Galil ya ce: "Wannan isnadi ingantacce ne" (2/170). Kuma shi mauƙufi ne akan Umar.
Allāhumma iyyāka na'abudu, wa laka nusallī wa nasjudu, wa ilaika nas'ā wa nahfidu, narjū rahmataka, wa nakhshā azābaka, inna azābaka bil kāfirīna mulhiƙun, Allāāhumma inna nasta'īnuka, wa nastaghfiruka, wa nusnī alaikal khaira, wa lā nakfuruka, wa nu'uminu bika, wa nakhda'u laka, wa nakhla'u man yakfuruk.
33. Z
«Subhānal-malikil-Ƙuddūs» Ma’ana: (Tsarki ya tabbata ga Sarki, Mai tsarki)
Subhānal Malikil Ƙuddūs Sau uku Kuma na ukun zai bayyana ta, kuma zai ja muryarsa da ita, zai ce: «Rabbil Malā'ikati war Rūh» Ma’ana: (Ubangijin Mala'iku da Ruhi) [159]. [159] Nasa’i ne ya ruwaito shi (3/244) a lamba ta (1734), da Daraƙuɗni (2/31), da wasunsu, kuma abin da ke tsakanin baka biyu ƙari ne na Daraƙuɗni (2/31) a lamba ta (2), kuma isnadinsa sahihin ne. Duba: Zāādul Ma'd da tahƙƙiin Shu'aibu Al-Arnā'ūɗ da Abdulƙadir Al-Arnā'uɗ (1/337).
Rabbil malā'ikati war rūh
34. ADDU'AR DAMUWA DA BAƘIN CIKI
«Ya Allah ni bawanKa ne, ɗan bawanKa, ɗan baiwarKa, makwarkwaɗata na hannunKa, hukuncinKa mai zartuwa ne a gare ni, ƙaddararKa adalci ce a gare ni, ina roƙonKa da dukkan wani suna da yake naKa ne, da ka ambaci kanKa da shi, ko Ka saukar da shi a cikin littafinKa, ko Ka sanar da wani daga halittarKa, ko ka keɓantu da shi a ilimin gaibu a gurinKa, Ka sanya Alƙur'ani farin cikin zuciyata, da hasken ƙirjina, da yayewar baƙin cikina, da tafiyar damuwata»[160]. [160] Ahmad (1/391) da lamba ta (3712), kuma Albani ya inganta shi a cikin Silsilatul ahādis al-sahiha (1/337).
Allāhumma innī abduk, ibnu abdik, ibnu amatik, nāsiyatī biyadik, mādin fiyya hukmuk, adlun fiyya kadā'uk, as'aluka bikulli ismin huwa lak, sammaita bihī nafsak, au anzaltahū fī kitābik, au allamtahū ahadan min khalƙik, awis ta'sarta bihī fi ilmil gaibi indak, an taj'alal ƙur'ana rabi'a ƙalbi, wa nura sadrī, wa jalā'a huznī, wa zahāība hammī.
«Ya Allah ina neman tsarinKa daga ɓacin rai, da baƙin ciki, da gajiyawa, da kasala, da rowa da ragwantaka, da rinjayar bashi da rinjayar azaje»[161]. [161] Bukhari (7/158) da lamba (2893), Manzan Allah - tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi - ya kasance yana yawaita wannan addu'ar. Ka duba: Bukhari tare da fathu (11/173), kuma zai zo a (shafi na 89) da lamba ta (137).
Allāhumma innī a'ūzu bika minal hammi wal hazan, wal 'ajzi wal kasal, wal bukhli wal jubni, wa dala'id dayni wa ghalabatir rijāl.
35. ADDU'AR BAƘIN CIKI
«Babu abin bautawa da cancanta sai Allah Mai girma Mai haƙuri, babu abin bautawa da cancanta sai Allah Ubangijin Al’arshi mai girma, babu abin bautawa da cancanta sai Allah Ubangijin sammai kuma Ubangijin ƙasa kuma Ubangijin Al’arshi mai yawan karamci»[162]. [162] Bukhari (7/154) a lamba ta (6345), da Muslim (4/2092) a lamba ta (2730).
Lā ilāha illallāhul Azīmul Halīm, lā ilāha illallāhu Rabbul Arshil Azīm, lā ilāha illallāhu Rabbus samawāti wa Rabbul ardi wa Rabbul Arshil Karīm.
"Ya Allah rahamarKa na ke fata, kar Ka bar ni da kaina daidai da ƙiftawar ido, Ka gyara min al’amura na dukkan su, ba bu wani abin bautawa da cancanta sai Kai"[163]. [163] Abu Dawud, (4/324), da lamba ta (5090), da Ahmad, (5/42), da lamba ta (20430), kuma Albani ya kyautata shi a cikin Sahīh Abi Dawud (3/959).
Allāhumma rahmataka arjū, falā takilnī ilā nafsī ɗarfata ainin, wa aslih lī sha'nī kullahu, lā ilāha illāā anta.
«Babu abin bautawa da gaskiya Sai Kai, tsarki ya tabbata a gareKa, lallai ni na kasance cikin azzalumai»[164]. [164] Tirmizi, (5/529), da lamba ta (3505), da Hakim kuma ya inganta shi, kuma Zahabi yayi muwafaƙa da shi, (1/505), duba: Sahihul Tirmizi, (3/168).
Lā ilāha illā anta subhānaka innī kuntu minaz zalimīn
«Allah, Allah Ubangiji na ba zan haɗa shi da wani ba»[165]. [165] Abu Dawud ya fitar da shi (2/87) a lamba ta (1525), da Ibnu Mājah a lamba ta (3882), kuma ka duba: Sahihul ibnu Mājah (2/335).
Allāhu Allāhu Rabbī lā ushriku bihī shai'an
36. ADDU'AR HAƊUWA DA MAƘIYI DA MAI MULKI
«Ya Allah, muna sanya Ka a gabansu (dan Ka zama kariya), kuma muna neman tsarinka daga sharrinsu»[166]. [166] Abu Dawud (2/89), da lamba ta (1537), kuma Hakim ya inganta shi, kuma Zahabi ya amince masa (2/142).
Allāhumma innā naj'aluka fī nuhūrihim, wa na'ūzu bika min shurūrihim
«Ya Allah, Kai ne hannu na, kuma Kai ne mai taimako na, da Kai ne nake samun ƙarfi, kuma da Kai ne nake kai farmaki, kuma da Kai ne nake yaƙi»[167]. [167] Abu Dawud (3/42) da lamba ta (2632), da Tirmizi (5/572) da lamba ta (3584), kuma ka duba: Sahihul Tirmizi (3/183).
Allāhumma anta adudi, wa anta nasīrī, bika ahūlu wa bika asūlu, wa bika uƙātilu
«Allah Ya isar mana, kuma madalla da Wakili»[168]. [168] Bukhari (5/172) a lamba ta (4563).
Hasbunallāhu wa ni'imal wakīl
37. ADDU'AR WANDA YAJI TSORON ZALINCIN AZZALUMI
«Ya Allah Ubangijin sammai bakwai, kuma Ubangijin Al'arshi mai girma, Ka zama mai ba ni kariya daga wane ɗan wane, da rundunoninsa daga cikin halittunKa, kada wani daga cikinsu ya yi gaggawar cutar da ni ko ya wuce gona da iri, wanda Ka ba kariya ya buwaya, kuma yabonKa ya girmama, kuma babu abin bautawa da cancanta sai Kai»[169]. [169] Bukhari a cikin al-Adabul Mufrad a lamba ta (707), kuma Albani ya inganta shi a cikin Sahihul al-Adabul Mufrad a lamba ta (545).
Allāhumma rabbas samawtis sab'i, wa rabbal arshil azīm, kun lī jāran min fulani bin fulānin, wa ahzābihi min khala'iƙika, an yafruɗa alayya ahadun minhum au yaɗgā, azza jāruka, wa jalla sanā'uka, wa lā ilāha illā anta.
«Allāhu Akbar, Allāhu a'azzu min khalƙihi jamī'an, Allāhu a'azzu mimmā akhāfu wa ahzaru, a'ūzu billāhillazī lā'ilāha illā huwa, almumsikis samawãtis sab'i an yaƙa'ana alal ardi illā bi'iznihi, min sharri abdika fulānin, wa junudihi wa atbā'ihi wa ashya'ihi, minal jinni wal ins, Allāhumma kun lī jāran min sharrihim, jalla sanā'uka wa azza jāruka, wa tabārakasmuka, wa lā'ilaha gairuka» Ma’ana: «Allah ne Mafi girma, Allah ne Mafi buwaya fiye da halittunSa gaba ɗaya, Allah ne Mafi buwaya fiye da abin da nake tsoro kuma nake fargaba, ina neman tsarin Allah wanda babu abin bautawa da cancanta sai Shi, Mai riƙe sammai bakwai daga faɗowa kan ƙasa sai da izininSa, daga sharrin bawanKa wane, da rundunoninsa da mabiyansa da masu goyon bayansa, daga aljannu da mutane. Ya Allah Ka kasance mai kariya a gare ni daga sharrinsu, yabonKa ya girmama, kuma wanda Ka kiyaye ya buwaya, kuma sunanKa ya albarkata, kuma babu abin bautawa da cancanta ba Kai ba».
Allāhu Akbar, Allāhu a'azzu min khalƙihi jamī'an, Allāhu a'azzu mimmā akhāfu wa ahzaru, a'ūzu billāhillazī lā'ilāha illā huwa, almumsikis samawãtis sab'i an yaƙa'ana alal ardi illā bi'iznihi, min sharri abdika fulānin, wa junudihi wa atbā'ihi wa ashya'ihi, minal jinni wal ins, Allāhumma kun lī jāran min sharrihim, jalla sanā'uka wa azza jāruka, wa tabārakasmuka, wa lā'ilaha gairuka Sau uku (3)[170]. [170] Bukhari a cikin al-Adabul Mufrad a lamba ta (708), kuma Albani ya inganta shi a cikin Sahihul al-Adabul Mufrad a lamba ta (546).
38. MUMMUNAR ADDU'A AKAN MAƘIYI
«Allāhumma munzilal kitāb, sarī'al hisāb, ihzimil ahzāb, Allāhumma ihzimhum wa zalzilhum»[171]. Ma’ana: (Ya Allah Mai saukar da Littafi, Mai gaggawar hisabi, Ka tarwatsa ƙungiyoyin ƙawance, Ya Allah Ka tarwatsa su kuma Ka girgiza su)[171]. [171] Muslim (3/1362) da lamba (1742).
Allāhumma munzilal kitāb, sarī'al hisāb, ihzimil ahzāb, Allāhumma ihzimhum wa zalzilhum
39. ABINDA WANDA YAJI TSORON WASU MUTANE ZAI CE
«Ya Allah Ka isar mini da su da abin da Ka so»[172]. [172] Muslim (4/2300) da lamba ta (3005).
Allāhumma ikfinīhim bimā shi'ta
40. ADDU'AR WANDA WASWASI YA SAMESHI A CIKIN IMANI
(Ya nemi tsariN Allah)[173]. Yana cewa: (A'ūzu billāhi minasshaiɗānirrajīm) Ma’ana: (Ina neman tsarin Allah daga Shaiɗn abin nisantawa daga rahama). [173] Bukhari tare da fathu (6/336) da lamba ta (3276), da Muslim (1/120) da lamba ta (134).
A'ūzu billāhi minash shaiɗanir rajīm
(Ya daina abin da yake masa waswasi a cikinsa)[174]. [174] Bukhari tare da Alfathu (6/336) da lamba ta (3276), da Muslim (1/ 120) da lamba ta (134).
(Yana cewa: (Na yi Imani da Allah da ManzanninSa))[175]." [175] Muslim (1/119-120), a lamba ta (134).
Āmantu billāhi wa rusulih
(Yana karanta faɗinSa - Maɗaukakin sarki -: {Shĩ ne Na farko, Na ƙarshe, Bayyananne, Bõyayye, kuma Shĩ Masani ne ga dukkan kõme 3} [al-Hadāūīd: 3] [176]. [176] Abu Dawud (4/329), da lamba ta (5110), kuma Albani ya kyautata shi a cikin Sahihu Abi Dawud, (3/962).
41. ADDU'AR BIYAN BASHI
«Ya Allah Ka isar mini da halalinKa daga haram ɗinKa, kuma Ka wadatani da falalarKa daga wanda ba Kai ba»[177]. [177] Tirmizi (5/560) a lamba ta (3563), duba: Sahihul Tirmizi (3/180).
«Ya Allah ina neman tsarinKa daga ɓacin rai, da baƙin ciki, da gajiyawa, da kasala, da rowa da ragwantaka, da rinjayar bashi da rinjayar mazaje»[178]. [178] Bukhari (7/158) a lamba ta (2893), kuma ya gabata (shafi na 83) a lamba ta (121).
Allāhumma innī a'ūzu bika minal hammi wal hazani, wal ajzi wal kasali, wal bukhli wal jubni, wa dala'id daini wa galabatir rijāl
42. ADDU'AR WASWASI A CIKIN SALLAH DA KARATU
«Ina neman tsarin Allah daga Shaiɗan abin jefewa,
A'ūzu billāhi minash shaiɗanir rajīm Kuma kayi tofi a hagunka (sau uku)» [179]. [179] Muslim (4/1729) a lamba ta (2203), daga Hadisin Usman bn Abil Ās - Allah Ya yarda da shi -, a cikinsa akwai: sai na aikata hakan, sai Allah Ya tafiyar da shi daga gare ni.
43. ADDU'AR WANDA WANI AL'AMARI YAYI MASA WUYA
«Ya Allah babu sauƙi sai abin da Ka sanya shi mai sauƙi, kuma Kai Kana sanya tsanani idan Ka so ya zama mai sauƙi»[180]. [180] Ibnu Hibban ya rawaito shi a cikin Sahihinsa, da lamba ta (2427) (Mawārid), da Ibnu Sunnī, da lamba ta (351), kuma Hafiz ya ce: "Wannan Hadisi ingantacce ne", kuma Abdulƙadir Al-Arnā'uɗ ya inganta shi a cikin Takhrijul Azkāīr na Nawawī (shafi 106).
Allāhumma lā sahla illā mā ja'altahu sahlan, wa anta taj'alul hazna iza shi'ita sahla
44. ABINDA WANDA YA AIKATA WANI ZUNUBI ZAI FAƊ
«Babu wani bawa da zai yi zunubi, sai ya kyautata alwala, sannan ya tashi ya yi sallah raka'a biyu, sannan ya nemi gafarar Allah, sai Allah Ya gafarta masa»[181]. [181] Abu Dawud (2/86) mai lamba ta (1521), da Tirmizi (2/257) mai lamba ta (406), kuma Albani ya inganta shi a cikin Sahihu Abi Dawud (1/283).
45. ADDU'AR KORAR SHAIƊAN DA WASWASINSA
(Neman tsarin Allah daga gare shi)[182]. [182] Abu Dawud (1/203) da lamba, da ibnu Majah (1/265) da lamba ta (807) kuma fitar da shi ya gabata da lamba ta (31), kuma ka duba: Suratul Muminūn: [97-98].
A'ūzu billāhi minash shaiɗānir rajīm
(Kiran Sallah)[183]. [183] Muslim (1/291) a lamba ta (389), da Bukhari (1/151) a lamba ta (608).
(Zikirai da karatun Alƙur'ani).
«Kada ku mayar da gidajenku maƙabarta, lallai Shaiɗan yana guduwa daga gidan da ake karanta Suratul Baƙarah a cikinsa»[184]. [184] Muslim ne ya ruwaito shi (1/539), a lamba ta (780).
Kuma yana daga cikin abin da yake korar Shaiɗan zikiran safe da na yammaci, da zikiran barci da farkawa, da zikiran shiga gida, da fita daga gare shi, da zikiran shiga Masallaci da fitowa daga cikin shi, da wanin haka cikin zikirai ababan shar'antawa, kamar: karanta Āyatul kursiyyi a lokacin barci, da ayoyi biyu na ƙarshen suratul Baƙara, da wanda ya ce: Babu abin bautawa da cancanta sai Allah, Shi kaɗai yake ba Shi da abokin tarayya, mulki naSa ne kuma godiya taSa ce, kuma Shi Mai iko ne akan dukkan komai.
Lā ilāha illallāhu wahdahu lā sharika lahu, lahul mulku wa lahul hamdu, wa huwa alā kulli shai'in ƙadīr. Sau ɗari, za ta kasance masa tsari daga shaiɗan a dukkan yinin nasa[185], Haka nan Kiran Sallah yana kore Shaiɗan. [185] Bukhari ne ya ruwaito shi (4/126), a lamba ta (3293).
46. ADDU'A A LOKACIN DA ABINDA BAYA SO YA FARU KO AKA RINJAYE SHI AKAN AL'AMARINSA
«Allah Ya ƙaddara, kuma abin da Ya so Ya aikata»[186]. [186] «Mumini ƙaƙƙarfa ya fi alkairi da soyuwa a wajen Allah sama da mumini rarrauna, akwai alkairi a kowanne, ka yi kwaɗayin yin abin da zai amfane ka, kuma ka nemi taimakon Allah, kada ka gaza. Idan wani abu ya same ka kada ka ce: Da na aikata kaza da kaza ya kasance, sai dai ka ce: Ƙaddarar Allah, abin da Ya so zai aikata, domin cewa (da a ce) tana buɗe aikin Shaiɗan» Muslim (4/2052) lamba ta (2664).
47. TAYA WANDA AKAYIWA HAIHUWA MURNA DA KUMA AMSAR DA ZAI BAYAR
«Allah Ya yi maka albarka a cikin abin da aka baka kyauta, kuma ka gode wa Mai bayarwa, kuma ya kai matuƙar ƙarfinsa, kuma a azurta ka da biyayyarsa»[187]. [187] An ambato daga maganar Alhasanul Basri. Ka duba: Tuhfatul Maudūd na Ibnul Ƙayyim (shafi 20), kuma ya jingina shi ga Ibnul Munzir a cikin al-Ausaɗ.
Bārakallāhu laka fil mauhubi laka, wa shakartal wāhiba, wa balaga ashuddahu, wa ruziƙta birrah. Kuma wanda aka taya murnar zai mayar masa, sai ya ce: «Allah Ya yi maka albarka kuma Ya sanya albarka a kanka, kuma Allah Ya saka maka da alheri, kuma Allah Ya azurta ka da kwatankwacinsa, kuma Ya yawaita ladanka»[188]. [188] Nawawi ya faɗeshi a cikin al-Azkār (shafi na 349), kuma ka duba: Sahihul Azkār na Nawawi, na Salim Al-hilāli (2/713), da Tamamut Takhrij a cikin Zikiri da Addu'a da magani da tofi na mawallafi (1/416).
Bārakallāhu laka wa bāraka alaika, wa jazakallāhu khairan, wa razaƙakallāhu mithlahu, wa ajzala thawābak.
48. ABINDA AKE NEMAWA YARA TSARI DA SHI
Manzon Allah - ﷺ - ya kasance yana nemawa Hassan da Hussain tsari - Allah Ya yarda da su -. "Ina nema muku tsari da kalmomin Allah cikakku, daga dukkan wani shaiɗani da ƙwari, (masu cutarwa da dafi) daga kuma dukkan Idanu mai cutar da abin da ya kalla"[189]. [189] Bukhari (4/119) a lamba ta (3371), daga Ibnu Abbas - Allah Ya yarda da su -.
U'īzukumā bikalimātillāhit tāmmāti min kulli shaiɗanin wa hāmmah, wa min kulli ainin lāmmah.
49. YIWA MARA LAFIYA ADDU'A LOKACIN DUBASHI
«Babu laifi, mai kankarezunubai ne In Allah Ya so» [190]. [190] Bukhari tare da Fathu (10/118) da lamba ta (3616).
Lā ba'sa, ɗahūrun, in shā Allāh.
As'alullāhal azīma, rabbal arshil azīmi, an yashfiyak. Sau bakwai (7)[191]. [191] "Babu wani bawa musulmi da zai duba wani mara lafiya, da ajalinsa bai yi ba, sai ya ce sau bakwai: ... Face sai ya sami lafiya". Tirmizi ya ruwaito shi a lamba ta (2083), da Abu Dawud a lamba ta (3106), kuma ka duba: Sahih Tirmizi a (2/210), da Sahihul Jāmi'i (5/180).
50. FALALAR DUBA MARA LAFIYA
Annabi - ﷺ - ya ce: «Idan mutum ya duba ɗan uwansa musulmi yana tafiya ne a cikin dausayin Aljanna har sai ya zauna, to idan ya zauna sai rahama ta lulluɓe shi, to idan da safe ne sai mala'iku dubu saba'in sun yi masa salati har sai ya shiga maraice, kuma idan da yamma ne sai mala'iku dubu saba'in sun yi masa salati har sai ya wayi gari»[192]. [192] Tirmizi ne ya ruwaito shi da lamba (969), da Ibnu Mājah da lamba ta (1442), da Ahmad da lamba ta (975), kuma ka duba: Sahihu Ibni Mājah (1/244) da Sahihul Tirmī (1/286), kuma Ahmad Shākir ma ya inganta shi.
51. ADDU'AR MARA LAFIYA WANDA YA YANKE ƘAUNA DAGA RAYUWARSA
«Ya Allah Ka gafarta mini, Ka yi mini rahama, kuma Ka riskar da ni da mafi girman abokin zama»[193]. [193] Bukhari (7/10) a lamba ta (4435), da Muslim (4/1893) a lamba ta (2444).
Allāhummagfir lī, warhamnī, wa'alhiƙnī birrafīkil a'alā.
Annabi - ﷺ - ya kasance a lokacin rasuwarsa yana sanya hannayensa a cikin ruwa sai ya shafi fuskarsa da su, kuma yana cewa: «Babu wani abin bautawa da cancanta sai Allah
Lā ilāha illallāh Lalle ne mutuwa tana da mãye-mãye»[194]. [194] Bukhari tare da Fathu, (8/144), a lamba ta (4449), kuma a cikin Hadisin akwai ambaton aswaki.
«Lā ilāha illallāhu wallāhu akbar, lā ilāha illallāhu wahdahu, lā ilāha illallāhu wahdahu lā sharika lahu, lā ilāha illallāhu lahul mulku wa lahul hamdu, lā ilāha illallāhu wa lā hawla wa lā ƙuwwata illā billāh» Ma’ana: (Babu abin bautawa da cancanta sai Allah, Allah ne Mafi girma, babu abin bautawa da cancanta sai Allah, Shi kaɗai Yake, babu abin bautawa da gaskiya sai Allah, Shi kaɗai Yake, baShi da abokin tarayya, babu abin bautawa da cancanta sai Allah, mulki naSa ne kuma godiya taSa ce, babu abin bautawa da cancanta sai Allah, babu dabara babu ƙarfi sai da (taimakon) Allah) [195]. [195] Tirmizi ya fitar da shi a lamba ta (3430), da Ibnu Mājah a lamba ta (3794), kuma Albani ya inganta shi, duba: Sahihut Tirmizi (3/152), da Sahihu Ibni Mājah (2/317).
Lā ilāha illallāhu wallāhu akbar, lā ilāha illallāhu wahdahu, lā ilāha illallāhu wahdahu lā sharika lahu, lā ilāha illallāhu lahul mulku wa lahul hamdu, lā ilāha illallāhu wa lā hawla wa lā ƙuwwata illā billāh.
52. YIWA WANDA MUTUWA TA HALARTO MASA TALƘINI
«Duk wanda ƙarshen maganarsa ya ta zama Babu wani abin bautawa da cancanta sai Allah
Lā ilāha illallāh Ya shiga Aljanna»[196]. [196] Abu Dawud (3/190), da lamba ta (3116), kuma ka duba: Sahihul jāmiu (5/432).
53. ADDU'AR WANDA MUSIFA TA SAMESHI
«Lallai mu daga Allah muke kuma gare Shi za mu koma, Ya Allah Ka ba ni lada a musifata, Ka maye min mafi alkhairi daga gare ta»[197]. [197] Muslim (2/632) da lamba ta (918).
Innā lillāhi wa innā ilaihi rāji'ūn, Allāhumma ajurnī fī musībatī, wa akhlif lī khairan minhā.
54. ADDU'A A LOKACIN RUFE IDON MAMACI
«Allāhumma ighfir lifulānin (bismihi) warfa‘ darajatahu fīl-mahdiyyīn, wakhlufhu fī ‘aƙibihi fīl-ghābirīn, waghfir lanā wa lahu yā Rabbal-‘ālamīn, wafsah lahu fī ƙabrih, wa nawwir lahu fīh». Ma’ana: (Ya Allah Ka gafarta wa wane (a ambaci sunansa), Ka ɗaukaka darajarsa a cikin shiryayyu, Ka maye gurbinsa a cikin iyalansa da suka rage, Ka gafarta mana da shi ya Ubangijin talikai, ka yalwata masa a ƙabarinsa, Ka haskaka masa cikinsa) [198]. [198] Muslim (2/634) a lamba ta (920).
Allāhumma ighfir lifulānin (bismihi) warfa‘ darajatahu fīl-mahdiyyīn, wakhlufhu fī ‘aƙibihi fīl-ghābirīn, waghfir lanā wa lahu yā Rabbal-‘ālamīn, wafsah lahu fī ƙabrih, wa nawwir lahu fīh
55. ADDU'A GA MAMACI A SALLAR JANA'IZA
«Ya Allah Ka yi masa gafara Ka jiƙansa, Ka yafe masa, Ka yi masa rangwami, Ka girmama masaukinsa, Ka yalwata mashigarsa (ƙabarinsa), Ka wanke shi da ruwa da ƙanƙara da sanyi, Ka tsarkake shi daga kurakurai, kamar yadda Ka tsarkake farin tufafi daga datti, Ka canja masa gida mafi alheri daga gidansa, da iyalai mafi alheri daga iyalansa, da mata mafi alheri daga matarsa, Ka shigar da shi aljanna, Ka tsare shi daga azabar ƙabari [da azabar wuta]» [199]. [199] Muslim (2/663) a lamba ta (963).
Allāhummagfir lahu warhamhu, wa'āfihi, wa'afu anhu, wa akrim nuzulahu, wa wassi mudkhalahu, wagsilhu bil mā'i was salji wal baradi, wa naƙƙihi minal khaɗāya kamā naƙƙaytas saubal abyada minad danasi, wa abdilhu dāran khairan min dārihi, wa ahlan khairan min ahlihi, wa zaujan khairan min zaujihi, wa adkhilhul jannata, wa a'izhu min azābil ƙabri wa azābin nārr.
«Ya Allah Ka gafarta wa rayayyunmu da mamatanmu, da waɗanda suke a nan da waɗanda basa nan, da yaranmu da tsofaffinmu, da mazanmu da matanmu, Ya Allah, wanda zaKa raya shi a cikinmu, to Ka raya shi akan Musulunci, wanda zaKa kashe daga cikinmu, to Ka kashe shi akan imani, ya Allah, Kada Ka hana mu ladansa, kuma kada ka ɓatar da mu a bayansa»[200]. [200] Abu Dawud a lamba ta (3201), da Tirmizi a lamba ta (1024), da Nasa’i, a lamba ta (1985), da Ibnu Mājah (1/480) a lamba ta (1498), da Ahmad (2/368) a lamba ta (8809), kuma ka duba: Sahihu Ibni Mājah (1/251).
Allāhummaghfir lihayyinā wa mayyitinā, wa shāhidina wa ghā'ibinā, wa saghirinā wa kabirinā, wa zakarinā wa unthānā, Allāhumma man ahyaitahu minnā fa'ahyihi alal islam, wa man tawaffaitahu minnā fatawaffahu alal īman, Allāhumma lā tahrimnā ajrahu, wa lā tudillanā ba'adah.
«Ya Allah, lallai wane ɗan wane yana cikin kariyarKa, da igiyar maƙwabtakarKa, don haka Ka tsare shi daga fitinar ƙabari, da azabar wuta, kuma Kai ne ma'abocin cika alƙawari da gaskiya, don haka Ka gafarta masa, Ka jiƙansa, lallai Kai mai gafara ne, Mai jin ƙai» [201]. [201] Ibnu Mājah ya fitar da shi a lamba ta (1499), duba: Sahihu Ibni Mājah (1/251), kuma Abu Dawud ya ruwaito shi (3/211) a lamba ta (3202).
Allāhumma inna fulāna bna fulānin fi zimmatika, wa habli jiwārika, faƙihi min fitnatil ƙabri, wa azābin nāri, wa anta ahlul wafa'i wal haƙƙi, fagfir lahu warhamhu innaka antal gafūrur rahīm.
«Ya Allah bawanKa kuma ɗan baiwarKa ya buƙaci rahamarKa, kuma Kai Mawadaci ne ga barin azabtar da shi, idan ya kasance mai kyautatawa ne, to Ka ƙara a cikin kyawawan ayyukansa, idan kuma ya kasance mai munanawa ne, to Ka yi masa afuwa»[202]. [202] Hākim ne ya fitar da shi, ya kuma inganta shi, kuma Zahabi ya yi masa muwafaƙa (1/359), kuma ka duba Ahkāmul Janā'iz na Albani (shafi na 125).
Allāhumma abduka wabnu amatika ihtāja ilā rahmatika, wa anta ganiyyun an azābihi, in kana muhsinan fazid fī hasanātihi, wa in kāna musī'an fatajāwaz anhu.
56. ADDU'A GA YARO A SALLAR JANA'IZA
«Ya Allah Ka tsare shi daga azabar ƙabari»[203]. [203] (Sa'id bin Al-Musayyab ya ce: Na yi sallah a bayan Abu Hurairah - Allah Ya yarda da shi - ga wani yaro wanda bai taɓa yin zunubi ba ko kaɗan, sai na ji shi yana cewa..) Hadisin. Mālik ya fitar da shi a cikin Al-Muwaɗɗa (1/288), da Ibnu Abi Shaibah a cikin Al-Musannaf (3/217), da Al-Baihaƙi (4/9), kuma Shu'aib Al-Arnā'uɗ ya inganta isnadinsa a cikin tahƙiinsa na Sharhin Sunnah na Al-Baghawi (5/357).āūī«»
Allāhumma a'iz hu min azabil ƙabri
Idan kuma ya ce: «Ya Allah Ka sanya shi lada magabaci, kuma ajiya ga mahaifansa, kuma mai ceto abin amsawa. Ya Allah Ka nauyaya ma'aunansu da shi, Ka girmama ladansu da shi, kuma Ka riskar da shi da managartan muminai, Ka sanya shi a cikin rainon (Annabi) Ibrahim, Ka kare shi da rahamarKa daga azabar Jahannama, Ka canja masa gida mafi alheri daga gidansa, da iyalai mafi alheri daga iyalansa. Ya Allah Ka gafarta wa magabatanmu, da yaranmu da suka zama lada magabaci, da waɗanda suka riga mu da imani»
Allāhummaj alhu faraɗan wa zukhran li wālidaihi, wa shafī'an mujāban, Allāhumma saƙƙil bihi mawazīnahuma, wa a'azim bihi ujurahumā, wa alhiƙhu bisalihil mu'uminina, waj alhu fī kafalati Ibrahima, wa ƙihi bi rahmatika azabal jahīmi, wa abdilhu daran khairan min dārihi, wa ahlan khairan min ahlihi, Allahummag fir li aslāfina, wa afrāɗina, wa man sabaƙana bil īman. To, yana da kyau[204]. [204] Ka duba: "al-Mughnī na Ibnu Ƙudāma" (3/416), da "ad-Durus al-Muhimma li 'Āmmat al-Umma" na Sheikh Abdul'azīz bin Abdullah bin Bāz, Allah Ya yi masa rahama (shafi 15).
«Allāhummaj'alhu lanā faraɗan, wa salafan, wa ajran». Ma’ana: (Ya Allah Ka sanya shi ya zama mai gabata ne a gare mu, kuma magabaci, kuma lada) [205]. [205] Hasan ya kasance yana karanta Fātihatul Kitāb ga yaro, kuma yana cewa... Hadisin. Baghawi ne ya fitar da shi a Sharhus Sunna (5/357), da Abdurrazzāƙ lamba ta (6588), kuma Bukhari ya kawo shi mu'allaƙ a Littafin jana’iza (65), babin karatun Fātihatul Kitāb akan jana'iza (2/113), kafin hadisi lamba ta (1335).
Allāhummaj'alhu lanā faraɗan, wa salafan, wa ajran.
57. ADDU'AR TA'AZIYYA
«Lalle abin da Allah Ya karɓa da abin da Ya bayar to nasa ne, kuma kowane abu yana da lokacin sa... sai ka yi haƙuri kuma ka nemi lada»[206]. [206] Bukhari (2/80) a lamba ta (1284), da Muslim (2/636) a lamba ta (923).
Inna lillāhi mā akhaza, wa lahu mā a'aɗā, wa kullu shai'in indahu bi ajalin musammā... faltasbir waltahtasib.
Kuma idan ya ce: «Allah Ya girmama ladanka, Ya kyautata ta'aziyyarka, kuma Ya gafarta wa mamacinka»
A'azamallahu ajraka, wa ahsana azā'aka, wa gafara limayyitik. To Hakan ya yi kyau [207]. [207] Al-Azkār na al-Nawawi (shafi 126).
58. ADDU'A YAYIN SHIGAR DA MAMACI ƘABARI
«Da sunan Allah, kuma a kan sunnar Manzon Allah»[208]. [208] Abu Dawud (3/314) da lamba ta (3215) da sanadi ingantacce, da Ahmad da lamba ta (5234) da lamba (4812) da lafazin: «Bismillāhi, wa'ala millati Rasulillāhi», kuma sanadinsa ingantacce ne.
Bismillāhi wa'ala sunnati Rasulillāh
59. ADDU'A BAYAN BINNE MAMACI
«Allah ka gafarta masa, Allah ka tabbatar da shi»[209]. [209] Annabi-ﷺ- ya kasance idan ya gama binne mamaci yana tsayawa a kansa, kuma ya ce: "(Ku nemawa ɗan uwanku gafara, ku roƙa masa tabbatuwa (ya yin amsa tambaya), domin shi yanzu za'a tambaye shi.)" Abu Dawud (3/315) lamba ta (3223) da Al-Hākim kuma ya inganta shi, kuma Az-Zahabī ya yarda da shi (1/370).
Allāhummagfir lahu, Allāhumma sabbit hu.
60. ADDU'AR ZIYARTAR MAƘABARTA
«Amincin Allah ya tabbata a gare ku ya ku mazaunan wannan gida na muminai da musulmai, mu ma in Allah Ya so masu riskuwa ne da ku, [Allah Ya jiƙan magabata daga gare mu da masu jira] ina roƙon Allah rangwame ga mu da ku» [210]. [210] Muslim (2/671) a lamba ta (975), da Ibnu Mājah (1/494), kuma lafazin nasa ne a lamba ta (1547) daga Buraidah - Allah Ya yarda da shi -, kuma abin da ke tsakanin baka biyu daga hadisin Nana A'isha - Allah Ya yarda da ita - a wajen Muslim (2/671) a lamba ta (975).
Assalamu alaikum ahlad diyār, minal mu'uminīna wal muslimīn, wa innā inshā Allāhu bikum lāhiƙūn, wa yarhamullāhul mustaƙdimīna minnā wal musta'akhirīn, as'alullāha lanā wa lakumul āfiya.
61- ADDU'AR ISKA
«Ya Allah ina roƙonKa alherinta, kuma ina neman tsarinKa daga sharrinta»[211]. [211] Abu Dawud ya fitar da shi (4/326) a lamba ta (5099), da Ibn Mājah (2/1228) a lamba ta (3727), kuma duba: Sahih Ibn Mājah (2/305).
Allāhumma innī as'aluka khairahā, wa a'ūzu bika min sharrihā.
«Ya Allah ina roƙonKa alherinta, da alherin abin dake cikinta, da alherin abin da aka aiko ta da shi, kuma ina neman tsarinKa daga sharrinta, da sharrin abin dake cikinta, da sharrin abin da aka aiko ta da shi»[212]. [212] Muslim ne ya ruwaito shi, kuma lafazin nasa ne (2/666) a lamba ta (899), da Bukhari (4/76) a lamba ta (3206) da (4829).
Allāhumma innī as'aluka khairahā, wa khaira mā fīha, wa khaira mā ursilat bihi, wa a'ūzu bika min sharrihā, wa sharri mā fīha, wa sharri mā ursilat bih.
62. ADDU'AR TSAWA
"Subhānal lazī yusabbihur ra'adu bi hamdihi wal malā'ikatu min khīfatihi"[213]." [213] Abdullahi Bin Az-Zubair - Allah Ya yarda da shi - da mahaifinsa, ya kasance idan ya ji tsawa yakan bar magana kuma ya ce:... Hadisin, Al-Muwaa (2/992), kuma Albany ya ce a cikin Sahihul Kalimut Ɗayyib (157): "Isnadinsa ingantacce ne a matsayin mauƙūfi".
Subhānallazī yusabbihur ra'adu bihamdihi, wal malā'ikatu min khīfatih.
63. DAGA ADDU'O'IN ROƘON RUWA
«Ya Allah Ka shayar da mu ruwa mai agazawa, mai daɗi, mai albarka, mai amfani ba mai cutarwa ba, a gaggauce ba tare da jinkiri ba»[214]. [214] Abu Dawud (1/303), da lamba ta (1171), kuma Albani ya inganta shi a cikin Sahihu Abi Dawud (1/216).
Allāhummas ƙina gaisan mugisan marī'an marī'an, nāfi'an gaira dārrin, ājilan gaira ājil.
«Ya Allah Ka banu ruwa, Ya Allah Ka kawo mana ɗauki, Ya Allah Ka kawo mana ɗauki»[215]. [215] Bukhari (1/224) a lamba ta (1014), da Muslim (2/613), a lamba ta (897).
«Ya Allah Ka shayar da bayinKa, da dabbobinKa, kuma Ka yaɗa rahamarKa, kuma Ka rayar da garinKa matacce»[216]. [216] Abu Dawud (1/305) da lamba ta (1178), kuma Albani ya kyautata shi a cikin Sahihu Abi Dawud (1/218).
Allāhumma isƙi ibādaka, wa bahāimaka, wanshur rahmataka, wa ahyi baladakal mayyit
64. ADDU'A IDAN YAGA RUWA SAMA
«Allāhumma Sayyiban Nāfi’an»[217]. [217] Bukhari tare da Fathu (2/518) da lamba ta (1032).
Allāhumma sayyiban nāfi'an
65. ADDU'A BAYAN SAUKAR RUWA
«An yi mana ruwa da falalar Allah da rahamarSa»[218]. [218] Bukhari (1/205) a lamba (846) da Muslim (1/83) da lamba ta (71).
Muɗirna bifadlillāhi wa rahmatih
66- DAGA ADDU'OIN NEMAN ƊAUKEWAR RUWA
«Ya Allah a kewayenmu, ba a kanmu ba, ya Allah a kan tuddai, da ƙananan duwatsu, da cikkunan kwari, da matsirar bishiyoyi (jijiyoyin bishiya)»[219]. [219] Bukhari (1/224) a lamba ta (933), da Muslim (2/614) a lamba ta (897).
67. ADDU'AR GANIN WATA
«Allāhu Akbar, Allāhumma ahillahu alainā bil amni wal īman, was salamati wal islam, wat taufiƙi lima tuhibbu rabbanā wa tardha, rabbunā wa rabbukallāhu». Ma’ana: (Allah ne Mafi girma, ya Allah Ka bayyana mana shi da aminci da imani, da tsira da Musulunci, da dacewa ga abin da Kake so Ubangijinmu kuma Ka yarda da shi, Ubangijinmu kuma Ubangijinka shi ne Allah) [220]. [220] Tirmizi (5/504) da lamba ta (3451), da Darimi da lafazinsa (1/336), ka duba: Sahihut Tirmizi (3/157).
Allāhu Akbar, Allāhumma ahillahu alainā bil amni wal īman, was salamati wal islam, wat taufiƙi lima tuhibbu rabbanā wa tardha, rabbunā wa rabbukallāhu
68. ADDU'A YAYIN BIƊA BAKIN MAI AZIMI
«Ƙishirwa ta tafi, kuma jijiyoyi sun jiƙe, kuma lada ya tabbata in sha Allahu»[221]. [221] Abu Dawud ne ya fitar da shi (2/306) a lamba ta (2359), da wasunsa. Kuma duba: Sahihul Jāmi'i (4/209).
Zahabaz zama'u wabtallatil urūƙu, wa sabatal ajru in shā Allāh.
«Ya Allah lallai ni ina roƙonKa da rahmarKa wadda ta yalwaci kowane abu, Ka gafarta min»[222]. [222] Ibnu Mājah ya fitar da shi (1/557) a lamba ta (1753) daga addu'ar Abdullahi bin Amr - Allah Ya yarda da su -, kuma Hafiz ya kyautata shi a cikin Takhrijil Azkār. Duba: Sharhul Azkār (4/342).
Allāhumma innī as'aluka birahmatikal latī wasi'at kulla shai'in an tagfira lī
69. ADDU'A KAFIN CIN ABINCI
«Idan ɗayan ku zai ci abinci, to sai ya ce: Da sũnan Allah,
Bismillah Idan ya manta a farkonsa sai ya ce: «Bismil Lāhi fī awwalihī wa ākhirihī». Ma’ana: (Da sunan Allah a farkonsa da ƙarshensa) [223]. [223] Abu Dawud ne ya fitar da shi (3/347) a lamba ta (3767), da Tirmizi (4/288) a lamba ta (1858), kuma duba: Sahihul Tirmizi (2/167).
Bismil Lāhi fī awwalihī wa ākhirihī
«Wanda Allah Ya ciyar da shi abin ci sai ya ce: "Ya Allah Ka yi mana albarka a cikinsa, kuma Ka ciyar da mu mafi alheri daga gare shi,"
Allāhumma bārik lanā fīhi wa aɗ'imna khairan minh Wanda Allah Ya shayar da shi nono, sai ya ce: «Allāhumma bārik lanā fīhi wa zidnā minhu» Ma’ana: (Ya Allah Ka yi mana albarka a cikinsa kuma Ka ƙara mana daga gare shi) [224]. [224] Tirmizi (5/506) da lamba (3455), duba: Sahihul Tirmizi (3/158).
Allāhumma bārik lanā fīhi wa zidnā minhu
70. ADDU'A YAYIN GAMA CIN ABINCI
«Godiya ta tabbata ga Allah wanda Ya ciyar da ni wannan, kuma Ya azirtani shi ba tare da wata dabara daga gareni ko ƙarfi ba»[225]. [225] Ma'abota Sunan ne suka fitar da shi, in ban da Nasa'i: Abu Dawud a lamba ta (4025), da Tirmizi a lamba ta (3458), da Ibnu Mājah a lamba ta (3285), kuma duba Sahihu Tirmizi (3/159).
Alhamdu lillāhil lazī aɗ'amanī hāzā, wa razaƙanīhi, min gairi haulin minnī walā ƙuwwa.
«Alhamdu lillāhi hamdan kathīran ɗayyiban mubārakan fīh, ghayra [makfiyyin walā] muwadda‘in, walā mustaghnan ‘anhu rabbanā». Ma’ana: (Godiya ta tabbata ga Allah, godiya mai yawa mai tsarki mai albarka a cikinta, ba wanda aka wadatar ba [kuma ba wanda aka] yi bankwana da shi, kuma ba wanda ake iya wadata daga gare shi Ubangijinmu) [226]. [226] Bukhari (6/214) a lamba ta (5458), da Tirmidhi da lafazinsa (5/507) a lamba ta (3456).
Alhamdu lillāhi hamdan kathīran ɗayyiban mubārakan fīh, ghayra [makfiyyin walā] muwadda‘in, walā mustaghnan ‘anhu rabbanā
71. ADDU'AR BAƘO GA MAI ABIN CI
«Allāhumma bārik lahum fīmā razaƙtahum, waghfir lahum warhamhum». Ma’ana: (Ya Allah Ka yi musu albarka a cikin abin da Ka azirta su, Ka yi musu gafara Ka jiƙansu) [227]. [227] Muslim (3/1615) da lamba (2042).
Allāhumma bārik lahum fīmā razaƙtahum, wagfir lahum warhamhum.
72. YIN KINAYA DA ADDU'A DAN NEMAN ABIN CI KO ABIN SHA
«Allāhumma aɗ'im man aɗ'amanī, wasƙi man saƙāni». Ma’ana: (Ya Allah Ka ciyar da wanda ya ciyar da ni, kuma Ka shayar da wanda ya shayar da ni) [228]. [228] Muslim (3/1626) da lamba ta (2055).
Allāhumma aɗ'im man aɗ'amanī, wasƙi man saƙāni
73. ADDU'A IDAN YAYI BUƊA BAKI A WANI GIDA
«Masu azumi sun yi buɗa baki a wajenku, kuma masu bin Allah sun ci abincinku, kuma mala'iku sun yi muku salati»[229]. [229] Sunan Abi Dawud (3/367) da lamba ta (3856), da ibnu Mājah (1/556) da lamba ta (1747), da Nasa'i a cikin Amalul Yaumi wal Lailati, da lamba ta (296-298), kuma ya yi nassi a kan cewa lallai shi ﷺ yana faɗar sa idan ya yi buɗe baki a gurin mutanen wani gida. Kuma Albani ya inganta shi a cikin Sahihu Abi Dawud, (2/730).
Afɗara indakumus sā'imūn, wa akala ɗa'āmakumul abrār, wa sallat alaikumul malā'ika.
74. ADDU'AR MAI AZIMI IDAN AKA KAWO ABIN CI BAIYI BUƊA BAKI BA
«Idan aka gayyaci ɗayanku to ya amsa kira, idan yana azumi, to ya yi addu’a, idan kuma ba ya azumi, sai ya ci »[230], Kuma ma'anar sai ya yi sallah wato: sai ya yi addu'a. [230] Muslim (2/1054) a lamba ta (1150).
75. ABIN DA MAI AZIMI ZAICE IDAN WANI YA ZAGESHI
«Lallai ni mai azumi ne, lallai ni mai azumi ne»[231]. [231] Bukhari tare da fathu (4/103) da lamba ta (1894), da Muslim (2/806) da lamba ta (1151).
76. ADDU'A YAYIN GANIN NUNAN FARI NA 'YA'YAN ITATUWA
«Ya Allah Ka yi mana albarka a cikin 'ya'yan itatuwanmu, Ka yi mana albarka a cikin garinmu, Ka yi mana albarka a cikin sa'inmu, Ka yi mana albarka a cikin mudunmu»[232]. [232] Muslim (2/1000) a lamba ta (1373).
Allāhumma bārik lanā fī samarinā, wa bārik lanā fī madīnatinā, wa bārik lanā fī sā'īnā, wa bārik lanā fī muddinā.
77. ADDU'AR ATISHAWA
«Idan ɗayanku ya yi atishawa, to ya ce: Dukkan godiya ta tabbata ga Allah,
Alhamdu lillāh Kuma ɗan'uwansa ko abokinsa ya ce masa: Allah Yayi maka rahama,
Yarhamukallāh Idan ya ce masa: Allah Yayi maka rahama, sai ya ce: Allah Ya shiryeku kuma ya gyara halinku»[233]. [233] Bukhari (7/125) a lamba ta (5870).
Yahdīkumullāhu wa yuslihu bālakum
78. ABIN DA AKE CEWA KAFIRI IDAN YAYI ATISHAWA KUMA YA GODEWA ALLAH
«Allah Ya shiryeku kuma Ya gyara halinku»[234]. [234] Tirmizi (5/82) da lamba ta (2741) da Ahmad (4/400) da lamba ta (19586) da Abu Dawud (4/308) da lamba ta (5040), ka duba: Sahihul Tirmizi (2/354).
Yahdīkumullūh wa yuslihu bālakum
79. ADDU'A GA WANDA YAYI AURE
«Allah Ya yi maka albarka, kuma Ya sanya albarka a kanka, kuma Ya haɗa tsakaninku a cikin alheri»[235]. [235] Ashabus Sunan sun fitar da shi in banda Nasa'i: Abu Dawud a lamba ta (2130), da Tirmizi a lamba ta (1091), da Ibnu Mājah a lamba ta (1905), da Nasa'i a cikin Ayyukan wuni da dare a lamba ta (259), kuma duba: Sahihu Tirmizi (1/316).
Bārakallāhu laka, wa bāraka alaika, wa jama'a bainākuma fī khair.
80. ADDU'AR WANDA YAYI AURE DA KUMA SIYAN DABBA
Idan ɗayanku ya auri wata mace, ko idan ya sayi hadimi (bawa), sai ya ce: «Ya Allah ina roƙonKa alherinta, da alherin abin da Ka halicceta a kansa, kuma ina neman tsarinKa daga sharrinta, da sharrin abin da Ka halicceta a kansa,
Allāhumma innī as'aluka khairahā, wa khaira mā jabaltahā alaihi, wa a'ūzu bika min sharrihā, wa sharri mā jabaltahā alaih. Kuma idan ya sayi raƙumi sai ya riƙe ƙololuwar tozonsa, kuma ya faɗi kwatankwacin haka"[236]. [236] Abu Dawud (2/248) mai lamba ta (2160), da Ibnu Mājah (1/617) mai lamba ta (1918), kuma ka duba: Sahihul ibn Mājah (1/324).
81. ADDU'A KAFIN SADUWA DA MATA
«Da sunan Allah, Ya Allah Ka nisantar da mu daga Shaiɗan, kuma Ka nisantar da Shaiɗan daga abin da Ka azurta mu da shi»[237]. [237] Bukhari (6/141) a lamba ta (141), da Muslim (2/1028) a lamba ta (1434).
Bismillāhi, Allāhumma jannibnash shaiɗāna, wa jannibish shaiɗana mā razaƙtanā.
82. ADDU'AR FUSHI
«Ina neman tsarin Allah daga Shaiɗan abin jefewa»[238]. [238] Bukhari (7/99) a lamba ta (3282), da Muslim (4/2015) a lamba ta (2610).
A'ūzu billāhi minash shaiɗānir rajīm
83. ADDU'AR WANDA YAGA WANDA AKA JARRABA
«Godiya ta tabbata ga Allah wanda Ya bani lafiya daga abin da Ya jarrabce ka da shi, kuma Ya fifita ni akan da yawa daga cikin waɗanda Ya halitta fifitawa»[239]. [239] Tirmizi (5/494) da (5/493) da lamba (3432), ka duba: Sahihul Tirmizi (3/153).
Alhamdu lillāhil lazī āfānī mimmabtalāka bihi, wa faddalanī alā kasīrin mimman khalaƙa tafdīla.
84. ABIN DA AKE FAƊA AWURIN ZAMA/MAJALISA
Daga Ibnu Umar - Allah Ya yarda da shi - ya ce: An kasance ana ƙirga wa Manzon Allah - tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi - a zama ɗaya sau ɗari kafin ya miƙe: «Ya Ubangijina! Ka gafarta mini, Ka kuma karɓi tubana, lalle Kai Mai yawan karɓar tubane Mai yawan gafara»[240]. [240] Tirmizi, da lamba ta (3434), da Ibnu Mājah, da lamba ta (3814), ka duba: Sahihul Tirmizi (3/153), da Sahihu Ibni Mājah (2/321), kuma lafazin na Tirmizi ne.
Rabbigfir lī, wa tub alayya, innaka antat tawwābul gafūr.
85. KAFFARAR MAJALISI
«Tsarki ya tabbata ga Allah da godiya a gareKa, na shaida babu wani abin bautawa dacancanta sai Kai, ina neman gafararKa, kuma ina tuba a gareKa»[241]. [241] Ashabus Sunan: Abu Dawud, da lamba ta (4858), da Tirmizi, da lamba ta (3433), da Nasa'i, a lamba ta (1344), kuma duba Sahihut Tirmizi (3/153), kuma ya tabbata cewa Aisha -Allah Ya yarda da ita- tace: «Manzon Allah - ﷺ - bai zauna a wani majalisi ba, kuma bai karanta Alƙur'ani ba, kuma bai yi sallah ba, face ya ƙarƙare hakan da wasu kalmomi...» Hadisin, Nasa'i ne ya rawaito shi a cikin Amalul Yaumi Wal Lailah da lamba ta (308), da Ahmad (6/77) da lamba ta (24486), kuma Dr Faruƙ Hamāda ya inganta shi a cikin tahƙiƙinsa na Amalul Yaumi Wal Lailah na Nasa'i (sh 273).
Subhānaka Allāhumma wa bihamdika, ashhadu an lā ilāha illa anta, astagfiruka wa atūbu ilaik.
86. ADDU'A GA WANDA YACE: ALLAH YA GAFARTA MAKA
«Kuma kaima haka»[242]. [242] Ahmad (5/82) a lamba ta (20778), da Nasa’i a cikin Amalul yaumi wallaila (shafi 218) a lamba ta (421), tahƙiƙin Dr. Faruƙ Hamāda.
Wa laka
87. ADDU'A GA WANDA YAYI MAKA ALHERI
«Allah Ya saka maka da Alkairi»[243]. [243] Tirmizi ya fitar da shi a lamba ta (2035), kuma ka duba: Sahihul Jāmi'i (6244) da Sahih Tirmizi (2/200).
Jazākallāhu khairan
88. ABIN DA ALLAH YAKE TSAREWA DA SHI DAGA SHAIƊAN
"Wanda ya haddace ayoyi goma daga farkon Suratul Kahfi za'a tsare shi daga Dujal"[244], Da neman tsarin Allah daga Fitinarsa bayan tahiyar ƙarshe ta kowace sallah[245]. [245] Ka duba: Hadisi lamba ta (55), da hadisi (56) (shafi na 41) daga wannan littafin. [244] Muslim (1/555) a lamba ta (809), kuma a wata riwayar: daga ƙarshen Suratul Kahfi (1/556) a lamba ta (809).
89. ADDU'A GA WANDA YACE: INA SONKA SABODA ALLAH
«Wanda ka ƙaunace ni saboda Shi to Ya soka»[246]. [246] Abu Dawud ya fitar da shi (4/333) a lamba ta (5125), kuma Albani ya kyautata shi a cikin Sahih Sunan Abi Dawud (3/965).
Ahabbakallazi ahbabtanī lahu
90. ADDU'A GA WANDA YAYI MAKA TAYIN DUKIYARSA
«Allah Yayi maka albarka a cikin iyalinka da dukiyarka»[247]. [247] Bukhari tare da Fathul Bari (4/288) da lamba ta (2049).
Bārakallāhu laka fī ahlika wa mālik
91. ADDU'A GA WANDA YA BADA RANCE A LOKACIN BIYA
«Bārakallāhu laka fī ahlika wa mālika, innamā jazā'us-salafil-hamdu wal-adā'» Ma’ana: Allah Ya sanya maka albarka a cikin iyalinka da dukiyarka, haƙiƙa sakamakon bashi shi ne godiya da kuma biya) [248]. [248] Nasa'i ya fitar da shi a cikin Ayyukan wuni da dare (shafi 300), da Ibnu Mājah (2/809) a lamba ta (2424), kuma ka duba: Sahihu Ibnu Mājah (2/55).
Bārakallāhu laka fī ahlika wa mālik
92. ADDU'AR TSORON SHIRKA
«Ya Allah ina neman tsarinka da in taraKa da wani alhali ina sani, kuma ina neman gafararka ga abin da ban sani ba»[249]. [249] Ahmad (4/403) a lamba ta (19606), da al-Adabul Mufrad na Bukhari a lamba ta (716), kuma ka duba: Sahihul Jāmi'i (3/233), da Sahīhut Targhīb wal-wattarhīb na Albani (1/19).
Allāhumma innī a'ūzu bika an ushrika bika wa ana a'alamu, wa astagfiruka limā lā a'alam.
93. YIN ADDU'A GA WANDA YACE MAKA: ALLAH YAYI MAKA ALBARKA
«Kaima Allah Yayi maka albarka»[250]. [250] Ibnu Sunni ne ya fitar da shi (shafi na 138) a lamba ta (278), kuma ka duba: Al-Wābil As-Sayyib na Ibnu Ƙayyim (shafi na 304), tahƙiƙin Bashir Muhammad Uyun.
Wa fīka Bārakallāh
94. ADDU'AR ƘIN CANFI
«Allāhumma la ɗayra illā ɗayruk, wa lā khayra illā khayruk, wa lā ilāha ghayruk» Ma’ana:,(Ya Allah babu wani tsuntsu sai tsuntsunKa, kuma babu wani alheri sai alherinKa, kuma babu abin bautawa da cancanta in ba Kai ba) [251]. [251] Ahmad (2/220) da lamba ta (7045), da Ibn Sunni da lamba ta (292), kuma Albani ya inganta shi a cikin Silsilatul Ahādith as-Sahīhah (3/54) da lamba ta (1065). Amma shi fatan alkairi ya kasance yana ƙayatar da Annabi -ﷺ - kuma saboda haka ya ji wata kalma mai daɗi daga wani mutum sai ta ƙayatar da shi, sai ya ce: «Mun ɗauki fatan alkairinka daga bakinka», Abu Dawud da lamba ta (3719), da Ahmad da lamba ta (9040), kuma Albani ya inganta shi a cikin Silsilatul Ahādith as-Sahīhah (2/363), a wajen Abus Shaikh a cikin Akhlāƙ an-Nabi ﷺ (shafi na 270).
Allāhumma lā ɗaira illa ɗairuk, walā khaira illā khairuk, walā ilāha gairuk.
95. ADDU'AR HAWA ABIN HAWA
«Da sunan Allah, godiya ta tabbata ga Allah
Bismillāhi, walhamdu lillāh {Tsarki ya tabbata ga wanda Ya hore mana wannan, kuma bamu da wani iko a kansa
Subhānal lazī sakhhara lanā hāzā wamā kunnā lahu mukrinīn {Kuma lalle mũ haƙĩƙa mãsu jũyãwa muke, zuwa ga Ubangijinmu},
Wa innā ilā rabbinā lamunƙalibūn "Godiya ta tabbata ga Allah, Godiya ta tabbata ga Allah, Godiya ta tabbata ga Allah, Allah ne Mafi girma, Allah ne Mafi girma, Allah ne Mafi girma, Tsarki ya tabbata a gareKa Ya Allah, ni na zalunci kaina Ka gafarta mini; domin lallai babu mai gafarta zunubai sai Kai»[252]." [252] Abu Dawud, (3/34), da lamba ta (2602), da Tirmizi, (5/501), da lamba ta (3446), kuma ka duba: Sahīhul Tirmizi, (3/156), Suratul Zukhruf [13- 14].
Alhamdu lillāhi, Alhamdu lillāhi, Alhamdu lillāhi, Allāhu Akbar, Allahu Akbar, Allahu akbar, Subhānaka Allāhumma innī zalamtu nafsī fagfir lī; fa'innahu lā yagfiruz zunuba illā anta.
96. ADDU'AR TAFIYA
«Allāhu Akbar, Allāhu Akbar, Allāhu Akbar, (Allah ne Mafi girma, Allah ne Mafi girma, Allah ne Mafi girma),
Allāhu Akbaru, Allāhu Akbaru, Allāhu Akbar Tsarki ya tabbata ga wanda Ya hore mana wannan, kuma bamu da wani iko a kansa
Subhānallazī sahhara lanā hāzā, wa mā kunnā lahu mukurinīn. "Kuma lalle mũ haƙĩƙa mãsu jũyãwa muke, zuwa ga Ubangijinmu,"
Wa innā ilā rabbinā lamunƙalibun Ya Allah ! Lallai mu muna roƙonKa aikin alheri da taƙwa a cikin wannan tafiya ta mu, da kuma aikin da Ka yarda da shi, ya Allah Ka sauƙaƙa mana wannan tafiyar ta mu, kuma Ka ninke mana nisanta, ya Allah Kaine aboki a cikin tafiya, kuma mai mayewa a cikin iyalai, ya Allah ni ina neman tsarinKa daga wahalhalun tafiya, da mummunan abin gani, da mummunan juyowa a cikin dukiya da kuma iyalai»,
Allāhumma innā nas'aluka fī safarinā hāzal birra wattaƙwā, wa minal amali mā tardā, Allāhumma hawwin alainā safaranā hāzā waɗwi annā bu'dahu, Allāhumma antas sāhibu fis safari, wal khalīfatu fil ahli, Allāhumma innī a'ūzu bika min wa'asaa'is safari, wa ka'ābatil manzari, wa sū'il munƙalabi fil māli wal ahal. Idan ya dawo sai ya faɗe ta kuma ya ƙara a cikinsu: «Muna masu dawowa, masu tuba, masu bauta, masu godiya ga Ubangijinmu»[253]. [253] Muslim (2/978), a lamba ta (1342).
Āyibūna, tā'ibūna, ābidūna, lirabbinā hāmidūn.
97. ADDU'AR SHIGA ƘAUYE KO GARI
«Ya Allah Ubangijin sammai bakwai da abin da suka yiwa inuwa, kuma Ubangijin ƙassai bakwai da abin da suka ɗauka, kuma Ubangijin shaiɗanu da abin da suka ɓatar, kuma Ubangijin iska da abin da ta kora, ina roƙonKa alherin wannan alƙarya, da alherin mutanenta, da alherin abin da ke cikinta, kuma ina neman tsarinKa daga sharrinta, da sharrin mutanenta, da sharrin abin da ke cikinta»[254]. [254] Alhākim, kuma ya inganta shi, kuma Zahabi ya yi masa muwafaka (2/100), da Ibnus Sunni, da lamba ta (524), kuma Al-Hafiz ya kyautata shi a cikin Takhrijil Azkār (5/154), Allama Ibn Bāz - Allah Ya yi masa rahama -ya ce: "Kuma Nasa’i ne ya ruwaito shi da isnadi mai kyau". Duba: Tuhfatul Akhyār (shafi 37).
Allāhumma rabbas samawātis sab'i wa mā azlalna, wa rabbal aradīnas sab'i wa mā aƙlalna, wa rabbash shayāɗīni wa mā adlalna, wa rabbar riyāhi wa mā zarayna, as'aluka khaira hāzihil ƙaryati, wa khaira ahlihā, wa khaira mā fīhā, wa a'ūzu bika min sharrihā, wa sharri ahlihā, wa sharri mā fīhā.
98. ADDU'AR SHIGA KASUWA
«Babu abin bautawa da cancanta sai Allah, Shi kaɗai Yake, ba Shi da abokin tarayya, mulki naSa ne, godiya ma taSa ce, Yana rayawa Yana kashewa, kuma Shi Rayayye ne wanda ba Ya mutuwa, alheri yana hannunSa, kuma Shi Mai iko ne akan dukkan komai»[255]. [255]Tirmizi, da lamba ta (3428), da ibnu Mājah (5/291), da lamba ta (3860), da Hakim (1/538), kuma Albani ya kyautata shi a cikin Sahih ibni Mājah (2/21), da Sahihul Tirmizi (3/152).
Lā ilāha illallāhu wahdahu lā sharika lahu, lahul mulku, wa lahul hamdu, yuhyī wa yumītu, wa huwa hayyun lā yamūtu, bi yadihil khair, wa huwa alā kulli shai'in ƙadīr.
99. ADDU'A IDAN ABIN HAWA YAYI TUNTUƁE
«Bismillāhi»[256]. [256] Abu Dawud (4/296), da lamba ta (4982), kuma Albani ya inganta shi a cikin Sahīhu Abi Dawud (3/941).
Bismillāh
100. ADDU'AR MATAFIYI GA MAZAUNIN GIDA
«Ina bada kulawarku ga Allah, wanda ajiyoyin da aka ba Shi ba sa wulaƙanta»[257]. [257] Ahmad (2/403) da lamba ta (9230), da Ibnu Mājah (2/943) da lamba ta (2825), kuma ka duba: Sahih Ibni Mājah (2/133).
Astawdi'ukumul lāūhal lazī la tadi'u wadā'i'uh
101. ADDU'AR MAZAUNI GA MATAFIYI
«Ina bawa Allah kulawar Addininka, da amanarka, da ƙarshen ayyukanka»[258]. [258] Ahmad (2/7) da lamba ta (4524), da Tirmizi (5/499) da lamba ta (3443), kuma Albani ya inganta shi a cikin Sahīhu Sunan Al-Tirmizi (3/419).
Astaudi'ullāha dīnaka, wa amānataka, wa khawātima amalik
«Allah Ya yi maka guzurin jin tsoranSa, Ya gafarta maka zunubinka, kuma Ya sauƙaƙa maka alheri a duk inda kake»[259]. [259] Tirmizi a lamba ta (3444), kuma ka duba: Sahihul Tirmizi (3/155).
Zawwadakallāhut taƙwa, wa ghafara zambaka, wa yassara lakal khaira haisu mā kunta.
102. KABBARA DA TASBIHI A HALIN TAFIYAR DARE
Jabir - Allah Ya yarda da shi - ya ce: «Mun kasance idan zamu hau (tudu) sai mu yi kabbara» Yana cewa: (Allah ne Mafi girma)
Allāhu Akbar Idan kuma mun gangara sai mu yi Tasbihi»[260]. Yana cewa: (Tsarki ya tabbata ga Allah) [260] Bukhari tare da Fathu (6/135) da lamba ta (2993).
Subhānallāh
103. ADDU'AR MATAFIYI IDAN LOKACIN SAHUR YAYI
«Mai isarwa ya isar da godiyarmu ga Allah, da kyakkyawar baiwarSa a kanmu, Yã Ubangijinmu Ka kasance tare da mu, kuma Ka yi mana falala, ina neman tsarin Allah daga Wuta»[261]. [261] Muslim (4/2086) a lamba ta (2718). Kuma ma'anar Samma'a sāmi'un: Wato mai shaida ya shaida a kan godiyarmu ga Allah Ta'ala a bisa ni'imominSa, da kuma kyakkyawar jarrabawarSa. Kuma ma'anar Samma'a sāmi'un: wani mai ji ya isar da wannan magana tawa ga waninsa, kuma ya faɗi kwatankwacinta domin faɗakarwa a kan yin zikiri a lokacin sahur da kuma addu'a. Sharhin Nawawi a kan Sahihi Muslim (17/39).
Samma'a sāmi'un bihamdillāhi, wa husni balā'ihi alainā, Rabbanā sāhibnā, wa afdil alainā, ā'izan billāhi minan nār.
104. ADDU'A IDAN YA SAUKA WANI MASAUKI A CIKIN TAFIYA KO WANINSA
«Ina neman tsari da kalmomin Allah cikakku daga sharrin abin da Ya halitta»[262]. [262] Muslim (4/2080), da lamba ta (2709).
105. ZKIRIN DAWOWA DAGA TAFIYA
«Yana yin kabbara sau uku akan dukkan wani tudu, sannan ya ce: Babu abin bautawa da cancanta sai Allah Shi kaɗai Yake, ba Shi da abokin tarayya, mulki naSa ne, godiya ma taSa ce, kuma Shi Mai iko ne akan dukkan komai. Muna masu dawowa, masu tuba, masu bauta, masu godiya ga Ubangijinmu, Allah Ya cika alƙawarin Sa, Ya kuma taimaki bawanSa, kuma Ya rusa ƙungiyoyin ƙawance Shi kaɗai»[263]. [263] Annabi ﷺ ya kasance yana faɗinsa idan ya dawo daga yaƙi ko Hajji, Bukhari (7/163) a lamba ta (1797), da Muslim (2/980) a lamba ta (1344).
Lā ilāha illallāhu wahdahū lā sharika lahū, lahul mulku, wa lahul hamdu, wa huwa alā kulli shayin ƙadīr, āyibuna, tā'ibūna, ābidūna, lirabbinā hāmidūna, sadaƙallāhu wa'dahu, wa nasara abdahu, wa hazamal ahzāba wahdah.
106. ABIN DA MUTUM ZAI FAƊA IDAN WANI AL'AMARIN DA YA FARANTA MASA RAI KO YA BAƘANTA MASA RAI YAZO MASA
Annabi - ﷺ - ya kasance idan wani al'amari mai faranta masa rai ya zo masa yana cewa: «Dukkan godiya ta tabbata ga Allah wanda da Ni'amarSa ne kyawawan ayyuka suke cika»
Alhamdu lillāhi allazī bini'matihi tatimmus sālihāt Kuma idan wani al'amari da ba ya so ya zo masa, sai ya ce: «Alhamdu lillāhi alā kulli hāl» Ma’ana: (Dukkan godiya ta tabbata ga Allah a kowane irin hali) [264]. [264] Ibnu Sunni ya fitar da shi a cikin Ayyukan wuni da dare, da lamba ta: (377), da Hākim kuma ya inganta shi (1/499), kuma Albani ya inganta shi a cikin Sahihul Jāūmi'i (4/201).
Alhamdu lillāhi alā kulli hāl
107. FALALAR SALATI GA ANNABI - ﷺ -
Annabi - ﷺ - ya ce: «Duk wanda ya yi mini salati to Allah zai masa salati goma da wannan salatin nasa»[265]. Kamar ya ce: Ma’ana: (Ya Allah Ka yi tsira da aminci ga Annabinmu Muhammad). [265] Muslim ne ya fitar da shi (1/288) a lamba ta (384).
Allāhumma salli wa sallim alā nabiyyina Muhammad
Kuma - ﷺ - ya ce: «Kada ku maida ƙabarina idi, ku yi mini salati; domin cewa salatinku zai iso mini a duk inda kuke»[266]. [266] Abu Dawud (2/218), da lamba ta (2044), da Ahmad (2/367), da lamba ta (8804), kuma Albani ya inganta shi a cikin Sahihu Abi Dawud (2/383).
Kuma - ﷺ - ya ce: «Marowaci shi ne wanda aka ambace ni a wurinsa bai yi mini salati ba»[267]. [267] Tirmizi (5/551), da lamba ta (3546), da wasunsu, ka duba Sahihul Jāmi'i (3/25), da Sahihul Tirmizi (3/177).
Kuma - ﷺ - ya ce: «Allah Yana da wasu mala'iku waɗanda suke yawo a doron ƙasa, suna isar min da sallamar al'ummata» [268]. [268] Nasa’i (3/43) da lamba ta (1282), da Hākim (2/421), kuma Albani ya inganta shi a cikin Sahihun Nasa’i (1/274).
Kuma - ﷺ - ya ce: «Babu wani mutum da zai yi mini sallama, face Allah Ya dawo mini da raina har sai na mayar masa da sallamar»[269]. [269] Abu Dawud a lamba ta (2041), kuma Albani ya kyautata shi a cikin Sahihi Abi Dawud (1/383).
108. YAƊA SALLAMA
Manzon Allah - ﷺ - ya ce: «Ba za ku shiga Aljanna ba har sai kun yi imani, kuma ba za ku yi imani ba har sai kun so juna, shin ba na shiryar da ku bisa wani abu wanda idan kun aikata shi za ku so juna ba? Ku yaɗa sallama a tsakanin ku»[270]. [270] Muslim (1/74) a lamba ta (54), da Ahmad a lamba ta (1430), kuma wannan lafazin ma nasa ne, kuma lafazin Muslim: «لَا تَدْخُلُونَ...».
«Abubuwa uku duk wanda ya tattara su to haƙiƙa ya tattara imani: Yiwa kanka adalci, da yaɗa sallama ga kowa, da ciyarwa a lokacin ƙunci»[271]. [271] Bukhari tare da Fathul Bāri (1/82), da lamba ta (28), daga Ammār - Allah Ya yarda da shi -, Mauƙufi mu'allaƙi.
Kuma daga Abdullahi Bin Umar - Allah Ya yarda da su -: cewa wani mutum ya tambayi Manzon Allah - ﷺ -: Wanne aiki ne ya fi a Musulunci? ya ce: «Ka ciyar da abinci, kuma ka yi sallama ga wanda ka sani da wanda baka sani ba»[272]. [272] Bukhari tare da Fathu (1/55) da lamba ta (12), da Muslim (1/65) da lamba (39).
109. YA ZAI DAWOWA DA KAFIRI SALLAMA IDAN YAYI SALLAMA
«Idan Ahlul Kitabi sun yi sallama a gare ku, to ku ce: Wa alaikum»[273]. [273] Bukhari tare da Fathul Bāri (11/42) da lamba ta (6258), da Muslim (4/1705) da lamba ta (2163).
Wa alaikum
110. ADDU'A A LOKACIN JIN CARAR ZAKARA DA KUKAN JAKI
«Idan kuka ji kukan zakaru, sai ku roƙi Allah daga falalarSa; domin lallai sun ga Mala'ika, Kamar ya ce: (Ya Allah ni ina roƙonKa daga falalarKa)
Allāhumma innī as'aluka min fadlik Idan kuka ji kukan jaki to ku nemi tsarin Allah daga Shaiɗan; domin lallai shi ya ga Shaiɗan»[274]. Kamar ya ce: (A'ūzu billāhi minasshaiɗānirrajīm) (Ina neman tsarin Allah daga Shaiɗan abin nisantawa daga rahama) [274] Bukhari tare da al-Fathu (6/350) da lamba (3303), da Muslim (4/2092) da lamba (2729).
A'ūzu billāhi minash shaiɗānir rajīm
111. ADDU'A A LOKACIN JIN HAUSHIN KARNUKA DA DADDARE
«Idan kuka ji haushin karnuka da kukan jãkai da daddare, to ku nemi tsariN Allah daga gare su; domin lalle su suna ganin abin da ba kwa gani»[275]. Kamar ya ce: A'ūzu billāhi minasshaiɗānirrajīm (Ina neman tsarin Allah daga Shaiɗan abin nisantawa daga rahama). [275] Abu Dawud (4/327)da lamba ta (5105), da Ahmad, (3/306), da lamba ta (14283), kuma Albani ya inganta shi a cikin Sahih Abi Dawud (3/961).
A'ūzu billāhi minash shaiɗānir rajāīm
112. ADDU'A GA AWANDA KA ZAGE SHI
Annabi -ﷺ- ya ce: «Ya Allah duk wani mumini da na zage shi, Ka sanya hakan ya zamo masa kusanci zuwa gareKa ranar Alƙiyama»[276]. [276] Bukhari tare da fathi (11/171) da lamba ta (6361), da Muslim (4/2007) da lamba ta (396), kuma lafazinsa: «Ka sanya ta ta zama tsarkaka da rahama a gare shi».
113. ABINDA MUSULMI ZAI FAƊA IDAN YA YABI MUSULMI
Annabi -ﷺ- ya ce: «Idan ɗayanku babu makawa sai ya yabi abokinsa, to ya ce: Ina kyautata wa wane zato, kuma Allah ne Mai yi masa hisabi, kuma ba na tsarkake kowa a gaban Allah, ina kyautata masa zaton – idan ya san hakan – irin waɗannan da irin waɗannan»[277]. [277] Muslim ne ya ruwaito shi (4/2296) a lamba ta (3000).
114. ABINDA MUSULMI ZAI FAƊA IDAN AKA YABESHI
«Ya Allah kada Ka kama ni da abin da suke faɗa, kuma Ka gafarta min abin da ba su sani ba, [kuma Ka sanya ni na fi abin da suke zato]»[278]. [278] Bukhari a cikin al-Adabul Mufrad a lamba ta (761), kuma Albani ya inganta isnadinsa a cikin Sahihul Adabul Mufrad a lamba ta (585), kuma abin da ke tsakanin baka biyu ƙari ne na Baihaƙī a cikin Shu'abul īmān (4/228) ta wata hanyar.
Allāhumma lā tu'ākhiznī bimā yaƙulūn, wagfir lī mā lā ya'lamūn, waj'alnī khairan mimmā yazunnūn.
115. YADDA MAI HARAMA ZAIYI TALBIYYA A HAJJI KO UMRA
«Labbayka allāhumma labbayk, labbayka lā sharīka laka labbayk, innal-hamda wan-ni‘mata laka wal-mulk, lā sharīka lak». Ma’ana: (AmsawarKa ya Allah AmsawarKa, amsawarKa, ba Ka da abokin tarayya amsawarKa, lallai godiya da ni'ima naKa ne, mulki ma (naKa ne) ba Ka da abokin tarayya) [279]. [279] Bukhari tare da fathu (3/408) da lamba ta (1549), da Muslim (2/841) da lamba ta (1184).
Labbaikāllahumma labbaik, labbaika lā sharīka laka labbaik, innal hamda, wan ni'imata, laka wal mulka, lā sharīka lak.
116. YIN KABBARA IDAN YAZO HAJARUL ASWAD
«Annabi - ﷺ - ya yi ɗawafin ɗakin (Ka'aba) a kan raƙumi, duk lokacin da ya zo rukunin sai ya yi nuni zuwa gare shi da wani abu da ke wajensa kuma ya yi kabbara» [280]. [280] Bukhari tare da Fathu (3/476) da lamba ta (1613), kuma abin da ake nufi da abu: Mihjan. Duba: Bukhari tare da Fathu (3/472).
117. ADDU'A TSAKAKNIN RUKUNUL YAMANĪ DA HAJARUL ASWAD
{Yã Ubangijinmu! Ka bã mu mai kyau a cikin dũniya da mai kyau a cikin Lãhira, kuma Ka tsare mana azãbar Wuta} [281] [281] Abu Dawud (2/179) a lamba ta (1894), da Ahmad (3/411) a lamba ta (15398), da Bagawī a cikin Sharhus Sunnah (7/128), kuma Albani ya kyautata shi a cikin Sahih Abi Dawud, (1/354), Suratul Baƙarah [201].
Rabbanā ātina fiddunyā hasanatan, wa fil ākhirati hasanatan, wa ƙina azābannār.
118. ADDU'AR TSAYUWA AKAN SAFA DA MARWA
Yayin da Annabi - ﷺ - ya kusa da Safa sai ya karanta: «Lallai Safa da Marwa suna daga cikin alamomin bauta ga Allah..., zan fara da abin da Allah Ya fara da shi»
Innas safā wal marwata min sha'ā'irillāhi..., Abda'u bimā bada'allāhu bih. Sai ya fara da Safa, sai ya hau kanta har saida ya ga Ka'abah, sai ya fuskanci Ka’abar, sai ya kaɗaita Allah kuma ya girmama shi, kuma ya ce: «Lā'ilāha illallāhu wahdahu lā sharika lahu, lahul mulku walahul hamdu wahuwa alā kulli shai'in ƙadīr, lā'ilāha illallāhu wahdahu, anjaza wa'dahu, wa nasara abdahu, wa hazamal ahzāba wahdahu, Ma’ana: (Babu abin bautawa da cancanta sai Allah, Shi kaɗai ba Shi da abokin tarayya, mulki naSa ne kuma godiya ma taSa ce, kuma Shi Mai iko ne akan dukkan komai, babu abin bautawa da cancanta sai Allah Shi kaɗai, Ya zartar da alƙawarinSa, kuma Ya taimaki bawanSa, kuma Ya tarwatsa ƙungiyoyin ƙawance Shi kaɗai,
Lā'ilāha illallāhu wahdahu lā sharika lahu, lahul mulku walahul hamdu wahuwa alā kulli shai'in ƙadīr, lā'ilāha illallāhu wahdahu, anjaza wa'dahu, wa nasara abdahu, wa hazamal ahzāba wahdahu Sannan ya yi addu'a a tsakanin wannan, ya faɗi irin wannan sau uku» Hadisin. A cikinsa kuma: sai ya yi a kan Marwa kamar yadda ya yi a kan Safa[282]. [282] Muslim (2/888) da lamba ta (1218), Suratul Baƙarah: aya ta 158.
119. ADDU'A A RANAR ARFA
Annabi -ﷺ- ya ce: «Mafi alherin addu'a itace addu'ar ranar Arafa, kuma mafi alherin abin da na faɗa ni da Annabawa gabãni na shine: «Babu abin bautawa da cancanta sai Allah, Shi kaɗai Yake, ba Shi da abokin tarayya, mulki naSa ne, kuma godiya taSa ce, kuma Shi Mai iko ne akan dukkan komai»[283]. [283] Tirmizi, a lamba ta (3585), kuma Albani ya inganta shi a cikin Sahīhul Tirmizi (3/184), da kuma a cikin Silsilatul Ahādisus Sahīha (4/6).
120. ZIKIRI A MASH'ARIL HARĀM (MUZDALIFA).
«Annabi - ﷺ - ya hau Alƙaswā'a har ya zo Mash'aril Harām, sai ya fuskanci alƙibla (sai ya roƙe Shi, ya girmama Shi, ya yi maSa tahlili, kuma ya kaɗaita Shi) bai gushe ba yana tsaye har gari ya waye sosai, sai ya tafi gabanin rana ta fito»[284]. [284] Muslim (2/891) a lamba ta (1218).
121-KABBARA A LOKACIN JIFAN JAMARĀT TARE DA KOWACE TSAKUWA
«Zai yi kabbara a duk sanda ya jefa tsakuwa a wurin Jamrori uku, sannan ya yi gaba, sai ya tsaya yana yin addu'a yana mai fuskantar alƙibla, yana mai ɗaga hannayensa bayan Jamrah ta farko da ta biyu, amma Jamratul Aƙabah sai ya jefeta kuma ya yi kabbara a tare da kowace tsakuwa, sannan ya juya kuma kada ya tsaya a wurinta»[285]. [285] Bukhāri tare da fathu (3/583) da lamba ta (1751), kuma duba lafazinsa a can. Da Bukhari tare da fathu (3/583), da (3/584), da (3/581) da lamba ta (1753), kuma Muslim ma ya rawaito shi da lamba ta (1218).
122-ADDU'AR MAMAKI DA ABIN DA YA FARANTA RAI
«Subhānal-lāh!» Ma’ana: (Tsarki ya tabbata ga Allah) [286]. [286] Bukhāri tare da fathu (1/210) da (390) da (414) da lamba ta (115) da (3599) da (6218), da Muslim (4/1857) da lamba ta (1674).
Subhānallāh
«Allah ne Mafi girma!»[287]. [287] Bukhāri tare da fathu (8/441), da lamba ta (4741) da (3062), da Tirmizi, a lamba ta (2180), da Nasā’i a cikin Al-kubra, a lamba ta (11185), kuma ka duba: Sahīhut Tirmizi (2/103) da (2/235), da Musnad Ahmad (5/218), da lamba ta (21900).
Allāhu Akbar
123. ABINDA WANDA WANI AL'AMARI MAI FARANTA RAI YAZO MASA ZAI FAƊA
«Annabi - ﷺ - ya kasance idan wani abin da ya faranta masa rai ya zo masa, ko kuma aka faranta masa rai da shi, zai yi sujada yana godiya ga Allah albarkarSa ta yawaita ya ɗaukaka»[288]. [288] Ahlus Sunan ne suka ruwaito shi ban da Nasā’i: Abu Dawud, da lamba ta (2774), da Tirmizi, da lamba ta (1578), da Ibnu Mājah, da lamba ta (1394), kuma ka duba Sahīhu Ibnu Mājah (1/233), da Irwa’ul Ghalīl (2/226).
124. ABIN DA WANDA YAJI CIWO A JIKINSA ZAI AIKATA KUMA YA FAƊA
«Ka sanya hannunka akan wurin da kake jin raɗaɗin a jikinka, sai ka ce: Da sũnan Allah,
Bismillāh Sau uku, Kuma ka ce sau bakwai: «Ina neman tsariN Allah da ikonSa daga sharrin abin da nake ji kuma nake tsoro»[289]. [289] Muslim (4/1728) da lamba ta (2202).
125. ADDU'AR WANDA YAKE JIN TSORON SHAFAR WANI ABU DA KAMBUN BAKANSA
«Idan ɗayanku ya ga abin da yake ƙayatar da shi daga ɗan uwansa, ko daga kansa, ko daga dukiyarsa [to ya yi addu'a a gare shi ta albarka] domin lallai kambun baka gaskiya ne»[290]. [290] Musnad Ahmad (4/447), da lamba ta (15700), da Ibn Mājah da lamba ta (3508), da Mālik (3/118-119), kuma Albani ya inganta shi a cikin Sahīhul Jāmi'i (1/212), ka duba tahƙiƙin Zādul Ma'ād na Arnā'uɗ (4/170).
126. ABIN DA ZA'A FAƊA A LOKACIN RAZANI
«Lā ilāha illallāh!» (Babu abin bautawa da cancanta sai Allah) [291]. [291] Bukhāri tare da Alfathu (6/381) da lamba ta (3346), da Muslim (4/2208) da lamba ta (2880).
127. ABIN DA ZAI FAƊA A LOKACIN
«Da sunan Allah, Allah ne Mafi girma [Ya Allah daga gare Ka ne kuma dominKa ne], Ya Allah Ka karɓa daga gare ni»[292]. [292] Muslim (3/1557) a lamba ta (1967), da Baihakī (9/287), kuma abin da ke tsakanin baka biyu na Baihakī ne (9/287) da waninnsa, ita kuma jumlar ta ƙarshe na kawo ta ne da ma'ana daga riwayar Muslim.
Bismillāhi wallāhu Akbar, Allāhumma minka wa laka, Allāhumma taƙabbal minnī.
128. ABIN DA ZAI FAƊA DAN MAYAR DA KAIDIN KANGARARRUN SHAIƊANU
«Ina neman tsari daga kalmomin Allah cikakku, waɗanda mai biyayya ko fajiri basa ƙetaresu: daga sharrin abin da Ya halitta Ya ƙāga kuma Ya samar, kuma daga sharrin abin da yake sakkowa daga sama, da sharrin abin da yake hawa cikinta, da sharrin abin da Ya samar a cikin ƙasa, da sharrin abin da yake fita daga cikinta, kuma daga sharrin fitintinun dare da rana, da sharrin abin da yake afkowa da daddare sai mai afkowa da zai afko da alkhairi ya Mai rahama"[293]. [293] Ahmad (3/419), da lamba ta (15461), da Isnadi ingantacce, da Ibnu Sunnī, da lamba ta (637), kuma Al-arnāū'ūɗ ya inganta isnadinsa a cikin Takhrijinsa na Al-Ɗahawīyya (shafi na 133), ka duba: Majma'u al-zawā'id (10/127).
A'uzu bikalimatillahit tammatillati la yujawizuhunna barrun wa la fajirun: min sharri ma khalaqa, wa bara'a wa zara'a, wa min sharri ma yanzilu minas sama'i, wa min sharri ma ya'ruju fiha, wa min sharri ma zara'a fil ardi, wa min sharri ma yakhruju minha, wa min sharri fitanil layli wan nahari, wa min sharri kulli tariqin illa tariqan yatruqu bi khayrin ya rahman āūī«»
129. NEMAN GAFARA DA TUBA
Manzon Allah -ﷺ- ya ce: «Wallahi ina neman gafarar Allah kuma ina tuba zuwa gare shi fiye da sau saba'in a ranaāūī«»[294]. [294] Bukhāri tare da Fathul Bāri (11/101) da lamba ta(6307).
Kuma - ﷺ - ya ce: «Ya ku mutane, ku tuba zuwa ga Allah, lallai ne ni ina tuba zuwa gareShi a yini sau ɗari»[295]. [295] Muslim (4/2076), a lamba ta(2702).
Kuma - ﷺ - ya ce: «Duk wanda ya ce: Ina neman gafarar Allah Mai girma wanda babu wani Ubangiji da ya cancanci a bauta masa da gaskiya sai Shi, Rayayye Tsayayye da kanSa kuma ina tuba zuwa gareShi,
Astagfirullāhal azīmal lazī, lā ilāha illa huwal hayyul ƙayyūm, wa atubu ilaih. Allah zai gafarta masa koda a ce ya gudu daga garkon yaƙi»([296]). [296] Abu Dawud (2/85) da lamba ta (1517), da Tirmizi (5/569) da lamba ta (3577), da Hākim kuma ya inganta shi, kuma Zahabi ya yarda da shi (1/511), kuma Albani ya inganta shi, duba: Sahīhul Tirmizi (3/182) da Jāmi'ul Usūl Li'ahādisir Rasūl ﷺ (4/389-390) da tahƙiƙin Arnā'ūɗ.
Kuma - ﷺ - ya ce: «Mafi kusancin lokacin da bawa yake kasancewa kusa da Ubangiji a cikin (kason) dare na ƙarshe, idan kana da ikon ka kasance daga wanda yake ambatan Allah a wannan lokacin to ka kasance»[297]. [297] Tirmizi, a lamba ta (3579), da Nasa’i (1/279) a lamba ta (572), da Hākim (1/309), ka duba: Sahīhut Tirmizi (3/183), da Jāmi'ul Al-usūl a tahƙiƙin Al-arnā'ūɗ (4/144).
Kuma - ﷺ - ya ce: «Mafi kusancin lokacin da bawa yake kasancewa ga Ubangijinsa shi ne idan yana mai sujjada, sai ku yawaita addu'a»[298]. [298] Muslim (1/350) a lamba ta (482).
Kuma - ﷺ - ya ce: «Lallai ana lulluɓe zuciyata, kuma lallai ni ina neman gafarar Allah a yini sau ɗari»[299]." [299] Muslim ya fitar da shi (4/2075) da lamba ta (2702), Ibnu Asīr ya ce: «Haƙiƙa ana lulluɓe zuciyata», wato a lulluɓe a kuma rufe, kuma abinda ake nufi da shi: shi ne rafkanuwa; saboda ya kasance -ﷺ - bai gushe ba yana cikin ƙari na zikiri da kusanci da kuma dawwama wajen lura, to idan ya shafa'a ga barin wani abu daga cikinsu a wasu lokutan, ko kuma ya manta, sai ya ɗauke shi a matsayin zunubi a kan kansa, sai ya yi gaggawa zuwa ga Istigfari. Ka duba: Jāmi'ul Usūl (4/386).
130. FALALAR TASBIHI DA TAHMIDI DA HAILALA DA KABBARA
(Annabi) ﷺ ya ce: «Duk wanda ya ce: Tsarki ya tabbata ga Allah haɗi da gode maSa.
Subhānallāhi wa bihamdih A yini sau ɗari, za a share masa laifukansa ko da sun kasance kamar kumfar kogi ne»[300]. [300] Bukhari (7/168) a lamba ta (6405), da Muslim (4/2071) a lamba ta (2691), kuma ka duba: Falalar wanda ya faɗe ta sau ɗari idan ya wayi gari da idan ya yammata (shafi na 65) na wannan littafin.
Kuma - ﷺ - ya ce: «Duk wanda ya ce: Babu abin bautawa da cancanta sai Allah, Shi kaɗai yake ba Shi da abokin tarayya, mulki naSa ne kuma godiya taSa ce, kuma Shi mai iko ne akan komai.
Lā ilaha illallāhu wahdahu lā sharika lahu, lahul mulku, wa lahul hamdu, wa huwa ala kulli shai'in ƙadīr Sau goma, zai kasance kamar wanda ya ‘yanta mutane huɗu daga tsatsan (Annabi) Isma’il»[301]. [301] Bukhari (7/67) da lamba ta (6404), da Muslim da lafazinsa (4/2071) da lamba ta (2693), kuma ka duba: Falalar wanda ya faɗe ta a rana sau ɗari. Addu'a mai lamba ta (93) (shafi na 66) daga wannan littafin.
Kuma - ﷺ - ya ce: «Kalmomi guda biyu masu sauƙi a harshe, masu nauyi a ma'auni, masu soyuwa ga Ubangiji Al-Rahmān: Tsarki ya tabbata ga Allah da gode maSa, tsarki ya tabbata ga Allah Mai girma»[302]. [302] Bukhari (7/168) da lamba ta(6404), da Muslim (4/2072) a lamba ta (2694).
Subhānallāhi wa bihamdihi, Subhānallāhil azīm.
Kuma - ﷺ - ya ce: «Lallai in ce: Tsarki ya tabbata ga Allah, godiya ta tabbata ga Allah, babu abin bautawa da cancanta sai Allah, Allah ne Mafi girma,
Subhānallāh, walhamdulillāh, wa lā ilāha illallāh, wallāhu Akbar. Ya fi soyuwa gareni daga abin da rana ta fito a kansa»[303]. [303] Muslim (4/2072) a lamba ta (2695).
Kuma - ﷺ - ya ce: «Shin ɗayanku zai gaza wajen samun kyakykyawan aiki dubu a kowace rana?» Sai wani mai tambaya daga mazauna wajen ya tambaye shi: Ta yaya ɗayammu zai samu kyakykyawan aiki dubu? Ya ce: «Yayi tasbihi sau ɗari, sai a rubuta masa kyakykyawa dubu, ko kuma a sarayar masa da kura-kurai dubu»[304]. [304] Muslim (4/2073), da lamba ta (2698).
Subhānallāh
«Duk wanda ya ce: Tsarki ya tabbata ga Allah Mai girma da godiyarSa
Subhānallāhil azīmi wa bihamdih za a dasa masa bishiyar dabino a cikin aljanna ([305])». [305] Tirmizi ya fitar da shi, (5/511) da lamba ta (3464), da Hākim (1/501), kuma Zahabi ya inganta shi, duba: Sahīhul Jāmi'i (5/531), da Sahīhul Tirmizi (3/160).
Kuma - ﷺ - ya ce: «Ya kai Abdullahi Bn Kais, Bana nuna maka wata taska ba daga cikin taskokin Al-jannah?» Sai na ce: Eh, Ya Manzon Allah, ya ce: «Ka ce: Babu dabara babu ƙarfi sai da (taimakon) Allah[306]. [306] Bukhari tare da Alfathu (11/213) da lamba ta(4206), da Muslim (4/ 2076) da lamba ta (2704).
Kuma - ﷺ - ya ce: «Mafi soyuwar zance ga Allah huɗu ne: Tsarki ya tabbata ga Allah, godiya ta tabbata ga Allah, babu abin bautawa da cancanta sai Allah, Allah ne Mafi girma,
Subhānallāhi, walhamdu lillāhi, wa lā ilāha illallāhu, wallāhu Akbar. «Duk wacce ka fara a cikinsu bazai cutar da kai ba» [307]. [307] Muslim (3/1685) a lamba ta (2137).
Wani balaraben ƙauye ya zo wurin Manzon Allah - ﷺ -, sai ya ce: Ka sanar da ni abin da zan dinga faɗa, sai ya ce (masa): «Ka ce: Babu abin bautawa da cancanta sai Allah, Shi kaɗai Yake ba Shi da abokin tarayya, Allah ne Mafi girma Mai girma, godiya ta tabbata ga Allah mai yawa, tsarki ya tabbata ga Allah Ubangijin talikai, babu dabara babu ƙarfi sai ga Allah Mabuwayi Gwani».
Lā ilāha illallāhu wahdahu lā sharīka lahu, Allāhu Akbar kabira, walhamdu lillāhi kasīra, subhānallāhi rabbil ālamīn, lā hawla wala ƙuwwata illā billāhil azīzil hakīm. Ya ce: To waɗannan na Ubangijina ne, to mene ne nawa? Ya ce: «Ka ce: «Allāhumma ighfirlī warhamnī wahdinī warzuƙnī» Ma’ana: (Ya Allah Ka gafarta mini, Ka yi mini rahama, Ka shiryar dani, Ka azirtani) [308]. [308] Muslim (4/ 2072) a lamba ta (2696) kuma Abu Dawud ya ƙara (1/ 220) a lamba ta (832): lokacin da balaraban ƙauyen ya juya sai Annabi - ﷺ - ya ce: «Haƙiƙa ya cika hannunsa da alkhairi».
Allāhummagfir lī, warhamnī, wahdinī, warzuƙnī.
Mutum ya kasance idan ya musulunta, Annabi - ﷺ - yana sanar da shi sallah, sannan ya umurce shi da yayi addu'a da waɗannan kalomin: «Allāhumma ighfirlī warhamnī wahdinī wa'afinī warzuƙnī» Ma’ana: (Ya Allah Ka gafarta mini, Ka yi mini rahama, Ka shiryar dani, Ka yi mini afuwa, Ka azirtani) [309]. [309] Muslim (4/ 2073) da lamba ta (3697) a cikin wata ruwaya tasa kuma: «Lalle waɗannan zasu tattarama duniyarka da lahirarka».
Allāhummagfir lī, warhamnī, wahdinī, wa'afinī warzuƙnī
«Lallai mafi falalar addu'a Dukkan godiya ta tabbata ga Allah,
Alhamdu lillāh Kuma mafificin zikiri Babu abin bautawa da cancanta sai Allah»[310]. [310] Tirmizi (5/462) da lamba ta (3383), da Ibnu Mājah (2/1249) da lamba ta (3800), da Hākim (1/503), Zahabi kuma ya inganta shi, duba: Sahīhul Jāmi’i (1/362).
«Wanzajju Nagartattu: Tsarki ya tabbata ga Allah, godiya ma ta tabbata ga Allah, babu abin bautawa da cancanta sai Allah, Allah ne Mafi girma, babu dabara babu ƙarfi sai da (taimakon) Allah»[311]." [311] Ahmad da lamba ta (513) a tsarin Ahmad Shākir, ka duba: Majma'u al-zawā'id (1/297) kuma Ibn Hajar ya dangana shi a cikin Bulugul Marām daga riwayar Abi Sa'id zuwa ga Nasa'i [a cikin Alkubra] da lamba ta (10617) kuma ya ce: Ibnu Hibbān ya inganta shi da lamba ta (840), da Hākim (1/541).
Subhānallāh, walhamdulillāh, wa lā ilāha illallāh, wallāhu Akbar, wa lā hawla wa la ƙuwwata illā billāh.
131. YAYA ANNABI - ﷺ - YAKEYIN TASBIHI?
Daga Abdullahi ɗan Amr - Allah Ya yarda da su - ya ce: «Na ga Annabi - ﷺ - yana ƙulla tasbihi» kuma a wani ƙarin: «da damansa»[312]. [312] Abu Dawud ya fitar da shi da lafazinsa (2/81) da lamba ta (1502), da Tirmizi (5/521) da lamba ta (3486), kuma ka duba: Sahīhul Jāmi'i (4/271) da lamba ta (4865), kuma Albani ya inganta shi a cikin Sahīhu Sunani Abi Dawud (1/411).
132. DAGA CIKIN ADDU'O'IN ALKHAIRI DA LADUBBA GAMAMMU
Annabi - ﷺ - ya ce: «Idan duhun dare ya shiga – ko yamma ta yi – sai ku riƙe yaranku, saboda shaiɗanu suna watsuwa a wannan lokacin, idan wani lokaci na dare ya wuce sai ku sake su, kuma ku rufe ƙofofi kuma ku ambaci sunan Allah; saboda Shaiɗan ba ya iya buɗe ƙofar da aka rufe, kuma ku ɗaure bakin salkokinku, kuma ku ambaci sunan Allah, kuma ku rufe kwanukanku, kuma ku ambaci sunan Allah, koda kuwa da ɗora wani abu ne a kai, kuma ku kashe fitulunku»[313]. [313] Bukhari tare da fathu (10/ 88) da lamba ta (5623), da Muslim (3/ 1595) da lamba ta (2012).
Allah Ya yi tsira Yayi aminci Yayi albarka ga Annabinmu Muhammad, da alayensa da sahabbansa baki ɗaya.
Related books
All books
NI MUSULMI NE31 harsunaNI MUSULMI NE
Wanan maƙalar ta yi bayanin abubuwan da ake son a fahimta game da Musulunci, da wanene Musulmi, da kuma yadda zaka kasance Musulmi na haƙiƙa, kamar yadda ta ƙunshi ambaton kyawawan abubuwa na Musulunci da sashen ladubba da ɗabi'u masu daraja, da matsayin 'ya mace, da haƙƙoƙin ɗan uwa da maƙwabci da al'umma baki ɗaya. Haka nan ta yi bayanin cewa Musulunci yana umarta da kira zuwa ga dukkanin abubuwa kyawawa, kuma ba ya hani face daga dukkanin abubuwa munana.
TABBATACCAN BAYYANI A KAN YAWANCIN MAS'ALOLIN HAJJI DA UMRA DA KUMA ZIYARA A KAN DORON LITTAFI DA SUNNAH46 harsunaTABBATACCAN BAYYANI A KAN YAWANCIN MAS'ALOLIN HAJJI DA UMRA DA KUMA ZIYARA A KAN DORON LITTAFI DA SUNNAH
Littafin yana yin sharhin hukunce-hukuncen Hajji da Umra da Ziyara akan doron Littafi da Sunnah, yana bayyana wajiban Hajji da Umra, da abubuwan da aka haramta a lokacin harama, da kuma ladubban ziyarar Masallacin Annabi, yana mai gargaɗi a kan bidi'o'i a cikin waɗannan ibadu.
TUSHE GUDA UKU DA DALILANSU65 harsunaTUSHE GUDA UKU DA DALILANSU
Littafin yana tattauna muhimman ƙa’idojin da ya wajaba ga musulmi ya koya: Sanin Allah - Mai girma da ɗaukaka -, da sanin Addinin Musulunci, da kuma sanin Annabi Muhammadu - tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi -; kuma yana jaddada muhimmancin waɗannan ƙa’idoji wajen gina imani da aikata nagartattun ayyuka, dan dogara ga hujjoji na Al‑Kur’ani mai girma da Sunnar Annabi.
TAƘAITACCEN BAYANI A KAN AƘIDAR MUSULUNCI47 harsunaTAƘAITACCEN BAYANI A KAN AƘIDAR MUSULUNCI
Littafin yana bayyana tushen imani waɗanda suka haɗa da imani da Allah, da mala'ikunSa, da littattafanSa, da ManzanninSa, da ranar lahira, da ƙaddara; kuma yana gabatar da ƙa'idojin asali waɗanda wajibi ne a kan musulmi ya yi imani da su kuma ya yi aiki da abin da suka wajabta, yana mai ƙarfafa muhimmancin dangantaka da Allah ta hanyar zurfafa fahimtar aƙidar Musulunci.