Ən çox axtarılanlar
Kitab və Sünnə zikrlərindən “Müsəlmanın qalası”.
Kitab, müxtəlif vaxtlarda və hallarda deyilməsini asanlaşdırmaq üçün Qurani-Kərim və Sünnədən zikrləri cəm edir. Bura: yuxudan oyanmaq, dəstəmaz almaq, namaz qılmaq, səfərə çıxmaq və sairə üçün dualar da daxildir ki, bu da müsəlmanın özünü qoruyub Allahın hifz və himayəsində olmasına kömək edir.
This PDF is generated automatically from the book's text; its layout may differ from the printed edition.
Kitab və Sünnə zikrlərindən “Müsəlmanın qalası”.
Uca Allaha möhtac olan
D. Səid bin Əli bin Vəhf əl-Qahtani
Mərhəmətli və Rəhmli Allahın adı ilə.
Müqəddimə.
Həqiqətən, həmd Allaha məxsusdur. Biz Ona həmd edirik, Ondan yardım diləyirik, Ondan bağışlanma istəyirik. Nəfislərimizin şərindən və əməllərimizin pisliyindən Allaha sığınırıq. Allah kimi doğru yola yönəldərsə, onu azdıran olmaz. Kimi də zəlalətdə tək başına buraxarsa, ona hidayət verən olmaz. Şahidlik edirəm ki, Allahdan başqa ibadətə layiq haqq məbud yoxdur, O, Təkdir və heç bir şəriki yoxdur. Həmçinin şəhadət verirəm ki, Muhəmməd Onun qulu və elçisidir. Allahın salavatı və çoxlu salamı onun, əhlinin, səhabələrinin və Qiyamət gününə qədər gözəl tərzdə onların ardınca gedənlərin üzərinə olsun. Bundan sonra isə:
Bu, mənim “Kitab və Sünnədən zikr, Dua və Ruqyə ilə müalicə” [1] adlı iki kitabımdan ixtisar etdiyim bir müxtəsərdir. Səfərlərdə daşınması yüngül olsun deyə, bu iki kitabdan zikrlər qismini ixtisar etmişəm. [1] Zikr edilən əsl nüsxə — Allaha həmd olsun — hədisləri geniş şəkildə təxric edilərək dörd cilddə çap olunmuşdur. “Müsəlmanın qalası” isə onların birinci və ikinci cildindədir.
Mən zikrin yalnız mətnini qeyd etməklə, təxricində isə əsl nüsxədə olan bir və ya iki mənbəni göstərməklə kifayətləndim. Kim səhabəni tanımaq və ya təxric barədə daha geniş məlumat əldə etmək istəsə, əslinə müraciət etsin. Uca və Əzəmətli Allahdan Onun gözəl adları və uca sifətləri ilə bu əməli xalis Öz Kərim Üzü üçün etməsini, onu həm həyatımda, həm də vəfatımdan sonra mənim üçün faydalı etməsini, eləcə də onu oxuyan, çap etdirən və ya yayılmasına səbəb olan hər kəs üçün faydalı etməsini diləyirəm. Həqiqətən, bunu edən və buna qadir olan yalnız Odur. Allahın salatı və salamı Peyğəmbərimiz Muhammədin, onun ailəsinin, səhabələrinin və Qiyamət gününədək gözəl tərzdə onların ardınca gedənlərin üzərinə olsun.
Müəllif.
Hicri 1409-cu ilin Səfər ayında yazılmışdır.
Zikrin fəziləti.
Uca Allah buyurur: "Elə isə siz Məni yad edin ki, Mən də sizi yad edim! Mənə şükür edin, Mənə qarşı nankor olmayın!" [2] [2] (Bəqərə 2 surəsi, ayə 152).
"Ey iman gətirənlər! Allahı çox zikr edin!" [3] [3] (Əhzab 33 surəsi, ayə 41).
"Allahı çox zikr edən kişilər və Allahı çox zikr edən qadınlar üçün Allah bağışlanma və böyük mükafat hazırlamışdır" [4] [4] (Əhzab 33 surəsi, ayə 35).
"Səhər-axşam nəfsində (ürəyində) yalvararaq və qorxaraq, səsini qaldırmadan Rəbbini yad et və qafillərdən olma" [5] [5] (Əraf 7 surəsi, ayə 205).
Peyğəmbər, sallallahu aleyhi va səlləm, belə buyurmuşdur: "Rəbbini zikr edənlə, Rəbbini zikr etməyən kimsənin məsəli, diri ilə ölünün məsəli kimidir" [6]. [6] Buxari, "Fəthul-Bari" ilə (11/208), № 6407 və Müslim (1/539), № 779, bu ləfz ilə: "İçində Allah zikr edilən evlə, Allah zikr edilməyən evin məsəli, diri ilə ölünün məsəli kimidir".
Peyğəmbər, sallallahu aleyhi va səlləm, belə buyurmuşdur: “Sizə əməllərinizin ən xeyirlisini, Hökmradınızın yanında ən pak olanını, dərəcələrinizi ən çox artıranı, sizin üçün qızıl və gümüş xərcləməkdən daha xeyirlisini və sizin üçün düşməninizlə qarşılaşıb onların boyunlarını vurmaqdan, onların da sizin boynunuzu vurmaqdan daha xeyirli olanını xəbər verimmi?”. Onlar dedilər: “Bəli”. O, dedi: “Uca Allahı zikr etməkdir” [7]. [7] Tirmizi (5/459): (3377) və İbn Macə (2/124): (3790). Həmçinin bax: Səhih İbn Macə (2/316) və Səhih Tirmizi (3/139).
Peyğəmbər, sallallahu aleyhi va səlləm, belə buyurmuşdur: “Uca Allah buyurur: Mən, qulumun Mənim haqqımdakı zənni necədirsə, eləyəm. Məni xatırladığı müddətcə onun yanında olaram. Əgər o Məni öz nəfsində yad edərsə, Mən də onu Öz nəfsimdə yad edərəm. Əgər o Məni bir toplum içində yad edərsə, Mən onu onlardan daha xeyirli bir toplum (mələklərin) içində yad edərəm. Əgər o Mənə bir qarış yaxınlaşsa, Mən ona bir dirsək yaxınlaşaram. Əgər o Mənə bir dirsək yaxınlaşsa, Mən ona bir qulac yaxınlaşaram. Əgər o Mənə yeriyərək gələrsə, Mən ona qaçaraq gələrəm” [8]. [8] Hədisi Buxari (8/171): (7405) və Müslim (4/2061): (2675) rəvayət etmişdir. Hədisin ləfzi Buxariyə aiddir.
Abdullah ibn Busrdan, Allah ondan razı olsun, rəvayət edilir ki, bir kişi belə dedi: “Ey Allahın Rəsulu, İslamdakı ibadətlər mənim üçün çox oldu, ona görə də mənə möhkəm yapışacağım bir əməl söylə. Peyğəmbər, sallallahu aleyhi və səlləm, ona dedi: "Dilin daima Allahı zikr etməklə yaş qalsın" [9]. [9] Hədisi Tirmizi (5/458): (3375), İbn Maca (2/1246): (3793) rəvayət etmişdir. Albani isə Səhihut-Tirmizi (3/139) və Səhihu İbn Maca (2/317) adlı əsərlərində hədisin səhih olduğunu bildirmişdir.
Peyğəmbər, sallallahu aleyhi va səlləm, başqa bir hədisdə belə buyurmuşdur: «Kim Allahın kitabından bir hərf oxuyarsa, ona bir həsənə (savab) vardır. Hər bir həsənə üçün isə on mislində savab vardır. Mən demirəm ki, "Əlif, Ləm, Mim" bir hərfdir, lakin "Əlif" bir hərf, "Ləm" bir hərf və "Mim" bir hərfdir» [10]. [10] Hədisi Tirmizi (5/75): (2910) rəvayət etmişdir. Albani isə Səhihut-Tirmizi (3/9) və Səhihul-Camius-Səğir (5/340) adlı əsərlərində hədisin səhih olduğunu bildirmişdir.
Uqbə bin Amirdən, Allah ondan razı olsun, belə rəvayət edilir: Biz Suffədə ikən Allahın Rəsulu, sallallahu aleyhi və səlləm, yanımıza çıxdı və belə buyurdu: "Hansınız istər ki, günah etmədən və qohumluq əlaqələrini kəsmədən hər gün səhər tezdən Buthana yaxud Aqiqə gedib, oradan iki iri hörgəcli dişi dəvə ilə qayıtsın?". Biz dedik: "Ey Allahın Elçisi, biz bunu istəyirik". O, dedi: «Sizdən birinizin məscidə gedərək Allahın, Azzə və Cəllə, kitabından iki ayə öyrənməsi və ya oxuması, onun üçün iki dəvədən daha xeyirlidir. Üç ayə üç dəvədən, dörd ayə dörd dəvədən və ayələrin sayı qədər dəvədən daha xeyirlidir» [11]. [11] Hədisi Müslim (1/553): (803) rəvayət etmişdir.
Peyğəmbər, sallallahu aleyhi va səlləm, belə buyurmuşdur: «Kim bir yerdə oturar və orada Allahı zikr etməzsə, Allah tərəfindən ona bir peşmançılıq olar. Kim bir yerdə uzanar və orada Allahı zikr etməzsə, Allah tərəfindən ona bir peşmançılıq olar» [12]. [12] Əbu Davud (4/264): (4856) və başqaları. Bax: Səhih əl-Cami (5/342).
Peyğəmbər, sallallahu aleyhi va səlləm, belə buyurmuşdur: "Bir camaat bir məclisdə oturar və orada Allahı zikr etməzlərsə və Peyğəmbərlərinə salavat gətirməzlərsə, bu onlar üçün bir peşmançılıq olar. Allah istəsə onlara əzab verər, istəsə bağışlayar" 13]. [13] Tirmizi (5/461): (3380). Bax: Səhih Tirmizi (3/140).
Peyğəmbər, sallallahu aleyhi va səlləm, belə buyurmuşdur: "Hər hansı bir toplum oturduqları məclisdən Allahı zikr etmədən qalxarsa, onlar uzunqulaq leşi üzərindən qalxmış kimi olarlar. Və o məclis onlar üçün bir peşmançılıq olar" [14]. [14] Əbu Davud (4/264): (4855), İmam Əhməd (2/389): (10680) rəvayət etmişdir. Bax: Səhih əl-Cami (5/176).
1. Yuxudan oyanarkən edilən zikrlər.
"Bizi öldürdükdən sonra dirildən Allaha həmd olsun. (Ölüb dirildikdən sonra isə) qayıdış Onadır" [15]. [15] Hədisi Buxari (əl-Fəth: 11/113): (6314) və Müslim (4/2083): (2711) rəvayət etmişdir.
Əlhəmdulilləhi-l-ləzi əhyənə bəadə mə əmətənə və ileyhi-n-nuşur
"Allahdan başqa haqq məbud yoxdur. O təkdir. Onun şəriki yoxdur. Mülk Onundur və həmd Onadır və O hər şeyə Qadirdir! Allah pak və müqəddəsdir. Həmd Allaha məxsusdur. Allahdan başqa haqq məbud yoxdur və Allah ən Böyükdür. Qüdrət və güc yalnız Uca və Əzəmətli Allahdadır! Ey Rəbbim, məni bağışla!" [16]. [16] «Kim bunu deyərsə, bağışlanar. Əgər dua edərsə, duası qəbul olunar. Əgər qalxıb dəstəmaz alar, sonra namaz qılarsa, namazı qəbul olunar». Buxari, Fəthul-Bari ilə: (3/39), (1154) və başqaları. Ləfz İbn Macəyə aiddir. Bax: Səhih İbn Macə: (2/335).
Lə iləhə illəllahu vahdəhu lə şərikə ləhu, ləhul-mulku va ləhul-həmdu, va huvə alə kulli şeyin qadir. Subhanəllahi, val-həmdulilləhi, va lə iləhə illəllahu, vallahu əkbər, va lə həulə va lə quvvətə illə billəhil-aliyyil-azim. Rabbiğfir li
"Cismimi salamat edən, ruhumu mənə qaytaran və Onu zikr etməyimə izn verən Allaha həmd olsun!" [17]. [17] Tirmizi (5/473): (3401) və bax: Səhih Tirmizi (3/144).
الحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي عَافَانِي فِي جَسَدِي، وَرَدَّ عَلَيَّ رُوحِي، وَأَذِنَ لِي بِذِكْرِه "Əlhəmdu lilləhil-ləzi afani fi cəsədi, va rəddə ələyyə ruhi, va əzinə li bizikrih" - "Bədənimdə mənə afiyət verən, ruhumu geri qaytaran və Ozünü zikr etməyə mənə izin verən Allaha həmd olsun".
"Həqiqətən, göylərin və yerin yaradılışında, gecə ilə gündüzün bir-birini əvəz etməsində ağıl sahibləri üçün dəlillər vardır. O kəslər ki, ayaq üstə olanda da, oturanda da, uzananda da Allahı yad edər, göylərin və yerin yaradılışı haqqında düşünər (və deyərlər:) “Ey Rəbbimiz! Sən bunları əbəs yerə yaratmamısan. Sən pak və müqəddəssən. Bizi Cəhənnəm əzabından qoru! Ey Rəbbimiz! Sən Oda saldığın kəsi, əlbəttə, rəzil etmiş olarsan. Zalımların heç bir köməkçisi olmaz. "Ey Rəbbimiz! Həqiqətən, biz: “Rəbbinizə iman gətirin!”– deyə imana çağıran bir çağırışçını eşidib iman gətirdik. Ey Rəbbimiz! Günahlarımızı bizə bağışla, təqsirlərimizdən keç və canımızı yaxşılarla birgə al! Ey Rəbbimiz! Öz elçilərinin vasitəsi ilə vəd etdiklərini bizə ver və Qiyamət günü bizi rəzil etmə! Şübhəsiz ki, Sən vədinə xilaf çıxmazsan! Rəbbi onlara (belə) cavab verdi: “Mən, sizlərdən (yaxşı) işlər görən – istər kişi, istərsə də qadın olsun, – heç bir kəsin əməyini puç etmərəm. Siz bir-birinizdənsiniz (kişi, qadın, savab və cəza baxımında eynidir). Hicrət edənlərin, öz yurdlarından çıxarılanların, Mənim yolumda əziyyətə düçar olanların, vuruşanların və öldürülənlərin, əlbəttə, təqsirlərindən keçəcək və onları (ağacları və qəsrləri) altından çaylar axan cənnətlərə daxil edəcəyəm. (Bu,) Allah tərəfindən bir mükafatdır. Gözəl mükafat məhz Allah yanındadır. Qoy kafirlərin (rifah içində) diyarbədiyar gəzib dolaşması səni aldatmasın! Bu, az bir mənfəətdir. Sonra isə onların gedəcəkləri yer Cəhənnəmdir. Ora necə də pis yataqdır! Fəqət öz Rəbbindən qorxanlar üçün, Allahdan bir ziyafət olaraq, (ağacları və qəsrləri) altından çaylar axan, içində əbədi qalacaqları cənnətlər vardır. Allah yanında olan (nemətlər) yaxşı əməl sahibləri üçün daha xeyirlidir. Həqiqətən, Kitab əhlindən elələri də vardır ki, Allaha müti olaraq həm Allaha, həm sizə nazil edilənə, həm də özlərinə nazil edilənə iman gətirər, Allahın ayələrini ucuz qiymətə satmazlar. Məhz onların öz Rəbbi yanında mükafatları vardır. Şübhəsiz ki, Allah tez haqq-hesab çəkəndir. Ey iman gətirənlər! Səbir edin, (düşmən qarşısında) dözümlü olun, daima keşikdə durun və Allahdan qorxun ki, bəlkə nicat tapasınız!". [Əli İmran 3 surəsi, ayələr 190-200] [18]. [18] Hədisi Buxari "Fəthlə" birlikdə (8/337): (4569) və Müslim (1/530): (256) rəvayət etmişdir.
2- Paltar geyinərkən edilən dua.
"Bunu (bu paltarı) mənə geyindirən və özüm heç bir qüdrət və güc sərf etmədən onu mənə bəxş edən Allaha həmd olsun!..." [19]. [19] Ən-Nəsai istisna olmaqla, "Sünən" kitabların tərtibçiləri tərəfindən nəql olunmuşdur. Bu hədisi Əbu Davud: (4023), Tirmizi: (3458) və İbn Macə: (3285) rəvayət etmişdir. Albani "İrvaul-Ğalil" (7/47) adlı əsərində hədisin "həsən" olduğunu bildirmişdir.
Əlhəmdulilləhi-l-ləzi kəsəni həzə (əs-soubə) va razəqanihi min ğayri havlin minni va lə quvvətin...
3- Təzə paltar geyinərkən edilən dua.
"Allahım, Həmd Sənədir! Bunu mənə Sən geyindirdin. Onun xeyrini və onun istifadəsinin xeyrini Səndən diləyirik! Onun şərindən və onun istifadəsinin şərindən Sənə sığınırıq!" [20]. [20] Əbu Davud: (4020), Tirmizi: (1767), Bəğəvi (12/40) rəvayət etmişdir. Həmçinin bax: Albaninin “Muxtəsər Şəmail ət-Tirmizi” (səh: 47).
Allahummə, ləkə-l-həmdu əntə kəsovtənihi, əsəlukə min xayrihi va xayri mə sunia ləhu va əuzu bikə min şərrihi va şərri mə sunia ləhu
4. Təzə paltar geyinən üçün edilən dua.
"(Bunu) köhnəldəsən, Uca Allah da yenisini versin!" [21]. [21] Əbu Davud (4020): (4/41) rəvayət etmişdir. Bax: Səhihu Əbi Davud (2/760).
Tubli va yuxlifullahu təalə
"Yeni geyin, tərifəlayiq yaşa və şəhid olaraq öl" [22]. [22] İbn Macə (2/1178): (3558), Bəğavi (41/12). Bax: Səhih İbn Macə (275/2).
İlbəs cədidən və-'iş həmidən və mut şəhidən
5. Paltarını çıxartdığı zaman nə deyir?
"Allahın adı ilə!" [23]. [23] Tirmizi: (2/505): (606) və başqaları. Həmçinin bax: "İrvaul-Ğəlil", nömrə: (50) və "Səhihul-Cami": (203/3).
Bismilləh
6. Ayaqyoluna girərkən edilən dua.
"(Allahın adı ilə!) Allahım, pislikdən və pis əməllərdən (erkək və dişi cinlərdən) Sənə sığınıram!" [24]. [24] Hədisi Buxari (1/45): (142) və Müslim (1/283): (375) rəvayət etmişdir. Hədisin əvvəlindəki «Bismilləh» əlavəsini isə Səid bin Mənsur rəvayət etmişdir. Bax: Fəthul-Bari (1/244).
(Bismilləh) Allahummə inni əuzu bikə minəl-xubsi val-xabəisi
7. Ayaqyolundan çıxarkən edilən dua.
"Səndən bağışlanma diləyirəm!" [25]. (25) Ən-Nəsai istisna olmaqla, "Sünən" kitabların tərtibçiləri tərəfindən nəql olunmuşdur. Hədisi Əbu Davud (30), Tirmizi (7) və İbn Macə (300) rəvayət etmişdir. Nəsai isə hədisi “Aməlul-youm val-leylə” (79) adlı əsərində rəvayət etmişdir. Albani “Səhih Sünən Əbu Davud” (1/19) adlı əsərində hədisin səhih olduğunu bildirmişdir.
Ğufranəkə
8. Dəstəmazdan əvvəl edilən zikr.
"Allahın adı ilə!" [26]. [26] Hədisi Əbu Davud: (101), İbn Məcə: (397), Əhməd: (9418) rəvayət etmişdir. Bax: İrvaul-Ğəlil (1/122).
Bismilləh
9. Dəstəmazdan sonra edilən zikr.
"Mən şəhadət verirəm ki, Allahdan başqa ibadətə layiq haqq məbud yoxdur, O təkdir, Onun şəriki yoxdur və şəhadət verirəm ki, Muhəmməd Onun qulu və elçisidir.." [27]. [27] Hədisi Müslim (1/209): (234) rəvayət etmişdir.
Əşhədu ən lə iləhə illəllahu vahdəhu lə şərikə ləhu va əşhədu ənnə Muhəmmədən abduhu va Rasuluhu
"Allahım! Məni tövbə edənlərdən və təmizlənənlərdən et!" [28]. [28] ət-Tirmizi: (1/78): (55). Bax: Səhih ət-Tirmizi: (1/18).
Allahummə-cəalni minət-təvvabinə vəcəalni minəl-mutətahhirin
"Allahım! Sən pak və müqəddəssən! Sənə həmd olsun! Mən şahidlik edirəm ki, Səndən başqa məbud yoxdur. Səndən bağışlanma diləyir və Sənə tövbə edirəm!" [29]. [29] Nəsai “Əməlu-l-Yəumi və-l-Leylə” (səh: 173). Həmçinin bax: “İrvaul-Ğəlil” (1/135): (3/94).
Subhanəkə Allahummə və bihəmdikə, əşhədu ən lə ilahə illə əntə, əstəğfirukə və ətubu ileykə
10. Evdən çıxarkən edilən zikr.
"Allahın adı ilə! Allaha təvəkkül etdim. Qüdrət və güc yalnız Allahdadir!". [30] [30] Əbu Davud (4/325): (5095), Tirmizi (5/490): (3426). Bax: Səhih Tirmizi (3/151).
Bismilləh, təvakkəltu alə-Llahi va lə havlə va lə quvvatə illə billəhi
"Allahım! Doğru yoldan azmaqdan və ya azdırılmaqdan, çaşmaqdan və ya çaşdırılmaqdan, zülm etməkdən və ya zülmə məruz qalmaqdan, cahil olmaqdan və ya mənə qarşı cahillik edilməsindən Sənə sığınıram" [31]. [31] "Sünən" kitabların tərtibçiləri tərəfindən nəql olunmuşdur: Əbu Davud (5094), Tirmizi (3427), Nəsai (5501) və İbn Macə (3884) rəvayət etmişdir. Bax: "Səhih ət-Tirmizi" (3/152) və "Səhih İbn Macə" (2/336).
Allahummə inni əuzu bikə ən ədıllə, ay udallə, au əzillə, au uzallə, au əzlimə, au uzləmə, au əchələ, au yüchələ ələyyə
11. Evə daxil olarkən edilən zikr.
"Allahın adı ilə girdik, Allahın adı ilə çıxdıq və Rəbbimizə təvəkkül etdik!". Sonra da ailəsinə salam versin" [32] (32) Hədisi Əbu Davud (4/325): (5096) rəvayət etmiş, Allamə İbn Baz isə “Tuhfətul-Əxyar” (səh: 28) əsərində onun isnadının həsən olduğunu bildirmişdir. Səhih rəvayətdə isə deyilir: “İnsan evinə daxil olduğu zaman və yeməyə başlayarkən Allahı zikr edərsə, şeytan köməkçilərinə deyər: Sizə bu evdə gecələmək üçün yer və şam yeməyindən pay yoxdur”. (Muslim: 2018).
Bismilləhi valəcnə, va bismilləhi xaracnə, va alə-llahi Rabbinə təvakkəlnə
12. Məscidə gedərkən edilən dua.
"Allahım! Qəlbimdə nur, dilimdə nur, qulağımda nur, gözümdə nur, üstümdə nur, altımda nur, sağımda nur, solumda nur, önümdə nur və arxamda nur et! Nəfsimdə nur et! Mənim üçün nuru əzəmətli et, mənim üçün nuru böyük et, mənim üçün nur et və məni nur et! Allahım! Mənə nur ver! Sinirlərimdə nur, ətimdə nur, qanımda nur, saçımda nur və dərimdə nur et!" [33]. [33] Bütün bu ləfzlər üçün bax: Buxari (11/116): (3166) və Müslim (1/526): (529), (530) və (763).
Allahumməc‘əl fi qəlbi nurən, və fi lisani nurən, və fi sə‘mi nurən, və fi bəsəri nurən, və min fəuqiy nurən, və min təḥtiy nurən, və ‘an yəmini nurən, və ‘an şiməliy nurən, və min əmami nurən, və min xəlfi nurən, və ic‘al fi nəfsi nurən, və ə‘ẓım li nurən, və ‘əẓẓım li nurən, və ic‘al li nurən, və ic‘alni nurən, Allahummə ə‘ṭini nurən, və ic‘al fi ‘asabi nurən, və fi ləhmi nurən, və fi dəmi nurən, və fi şa‘ri nurən, və fi bəşəri nurən
«اللَّهُمَّ اجْعَلْ لِي نُورًا فِي قَبْرِي... وَنُورًا فِي عِظَامِي» «Allahummə ic‘al-li nuran fi qabri... və nuran fi ‘izami» - «Allahım, qəbrimdə bir nur... və sümüklərimdə bir nur et!» [34]. «وَزِدْنِي نُورًا، وَزِدْنِي نُورًا، وَزِدْنِي نُورًا» «Va zidni nuran, va zidni nuran, və zidni nuran» - «Və nurumu artır, və nurumu artır, və nurumu artır!» [35]. «وَهَبْ لِي نُورًا عَلَى نُورٍ» «Va həb li nuran alə nurin» - «Və mənə nur üstünə nur bəxş et!» [36]. [34] Hədisi Tirmizi (5/483): (3419) rəvayət etmişdir. [35] Buxari "əl-Ədəb əl-Müfrəd" əsərində: (695), (səh. 258) rəvayət etmişdir. Albani "Sahih əl-Ədəb əl-Müfrəd" (536) adlı əsərində isnadının səhih olduğunu bildirmişdir. [36] İbn Həcər “Fəthul-Bari” əsərində (11/118) bunu zikr edib İbn Əbu Asimin “Dua” kitabına nisbət etmiş və belə demişdir: “Müxtəlif rəvayətlərdən iyirmi beş xislət cəm olmuşdur”.
اللَّهُمَّ اجْعَلْ لِي نُورًا فِي قَبْرِي... وَنُورًا فِي عِظَامِي، وَزِدْنِي نُورًا، وَزِدْنِي نُورًا، وَزِدْنِي نُورًا، وَهَبْ لِي نُورًا عَلَى نُور "Allahumməcəl li nuran fi qəbri... va nuran fi izami, va zidni nuran, va zidni nuran, va zidni nuran, va həb li nuran əla nurin" «Allahım, qəbrimdə bir nur və sümüklərimdə bir nur et! Və nurumu artır, və nurumu artır, və nurumu artır! Və mənə nur üstünə nur bəxş et!».
13. Məscidə daxil olarkən edilən dua.
Sağ ayağı ilə başlayır [37] və deyir: «أَعُوذُ بِاللَّهِ العَظِيمِ، وَبِوَجْهِهِ الكَرِيمِ، وَسُلْطَانِهِ القَدِيمِ، مِنَ الشَّيْطَانِ الرَّجِيمِ» [38] [Əuzu billəhil-azıym, va bi-vəchihil-kəriym, va sultanihil-qadiym, minəş-şeytanir-raciym] - "Qovulmuş şeytandan Əzəmətli Allaha, Onun Kəramətli Üzünə və əzəli hökmranlığına sığınıram!". [37] Ənəs bin Malik - Allah ondan razı olsun - demişdir: «Məscidə daxil olarkən sağ ayaqla, çıxarkən isə sol ayaqla başlamaq sünnədir». Bu hədisi Hakim (1/218) rəvayət edib Müslimin şərtinə görə səhih saymış, Zəhəbi də onunla razılaşmışdır. Həmçinin Beyhəqi (2/442) rəvayət etmiş, Albani isə “Silsilətul-Əhədisis-Sahihə” (5/624): (2478) əsərində həsən saymışdır. [38] Əbu Davud: (466). Bax: Səhih əl-Cami: (4591).
أَعُوذُ بِاللَّهِ العَظِيمِ، وَبِوَجْهِهِ الكَرِيمِ، وَسُلْطَانِهِ القَدِيمِ، مِنَ الشَّيْطَانِ الرَّجِيم [Əuzu billəhil-azıym, va bi-vəchihil-kəriym, va sultanihil-qadiym, minəş-şeytanir-raciym] "Qovulmuş şeytandan Əzəmətli Allaha, Onun Kəramətli Üzünə və əzəli hökmranlığına sığınıram!". «بِسْمِ اللَّهِ، وَالصَّلَاةُ» [39] «وَالسَّلَامُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ» [40] [Bismilləhi, vas-salətu, vas-sələmu alə rasulilləh] - "Allahın adı ilə! Allah rəsuluna salavat və salam olsun!" [39] [40]. [39] Hədisi İbn Sunni: (88) rəvayət etmişdir və Albani "Əs-Səmərul-Mustətab" (səh: 607) əsərində həsən saymışdır. [40] Hədisi Əbu Davud (1/126): (465) rəvayət etmişdir. Həmçinin bax: Səhih əl-Cami (1/528).
بِسْمِ اللَّهِ، وَالصَّلَاةُ وَالسَّلَامُ عَلَى رَسُولِ اللَّه [Bismilləhi, vas-salətu, vas-sələmu alə rasulilləh] - "Allahın adı ilə! Allah rəsuluna salavat və salam olsun!". «اللَّهُمَّ افْتَحْ لِي أَبْوَابَ رَحْمَتِكَ»[41] [Allahumməftəh liy əbvabə rahmətik] - "Allahım! Öz mərhəmət qapılarını mənim üçün aç!" [41] Hədisi Müslim (1/494): (713) rəvayət etmişdir. Həmçinin İbn Macənin "Sünən" əsərində Fatimədən, Allah ondan razı olsun, rəvayət olunan hədisdə deyilir: [Allahumməğfir liy zunubiy, vaftəh liy əbvabə rahmətikə] - "Allahım! Günahlarımı bağışla və mənim üçün Öz mərhəmət qapılarını aç!". Albani bu hədisi "şahidlərinə" görə (dəstəkləyici rəvayətlər əsasında) səhih hesab etmişdir. Bax: "Səhih İbn Macə", (1/128): (129).
14. Məsciddən çıxarkən edilən dua.
Sol ayağı ilə başlayaraq [42] deyir: «بِسْمِ اللَّهِ وَالصَّلَاةُ وَالسَّلَامُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ، [Bismilləhi, vas-salətu, vas-sələmu alə rasulilləh] - «Allahın adı ilə, Allahın salavatı və salamı Allah rəsulunun üzərinə olsun». [42] Hədisi Hakim (1/218) və Beyhəqi (2/442) rəvayət etmişdir. Albani "Silsilətul-Əhədisis-Sahihə" (5/624): (2478) əsərində həsən saymışdır. Təxrici isə daha əvvəl qeyd edilmişdir.
بِسْمِ اللَّهِ وَالصَّلَاةُ وَالسَّلَامُ عَلَى رَسُولِ اللَّه [Bismilləhi, vas-salətu, vas-sələmu alə rasulilləh] - "Allahın adı ilə, Allahın salavatı və salamı Allah rəsulunun üzərinə olsun". اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ مِنْ فَضْلِك، [Allahummə inni əsəlukə min fadlikə] - "Allahım! Sənin lütfündən diləyirəm!".
اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ مِنْ فَضْلِك [Allahummə inni əsəlükə min fadlikə] - "Allahım! Sənin lütfündən diləyirəm!". اللَّهُمَّ اعْصِمْنِي مِنَ الشَّيْطَانِ الرَّجِيمِ»[43]. [Allahummə-asimni minəş-şeytanir-racim] - "Allahım! Məni lənətlənmiş şeytandan qoru". [43] Məscidə daxil olma duasına dair əvvəlki (20-ci) hədisin rəvayətlərinin təxricinə və İbn Macədəki bu əlavəyə bax: [Allahummə-simni minəş-şeytanir-racim] - "Allahım! Məni lənətlənmiş şeytandan qoru". Bax: “Səhih İbn Macə”, (1/129).
15. Azanın zikirləri.
Müəzzinin dediyi kimi deyər, ancaq “Həyyə aləs-saləh və Həyyə aləl-fələh” sözünün əvəzinə belə deyər: «Qüdrət və güc yalnız Allahdadır» [44]. [44] Hədisi Buxari (1/152): (611) və (613) və Müslim (1/288): (383) rəvayət etmişdir.
Belə deyir: «Mən də şəhadət verirəm ki, Allahdan başqa haqq məbud yoxdur, O təkdir, Onun şəriki yoxdur və Muhəmməd Onun qulu və elçisidir. Allahın Rəbb, Muhəmmədin elçi, İslamın isə din olduğuna razı oldum» [45]. [45] Hədisi Müslim (1/290): (386) rəvayət etmişdir.
Və ənə əşhədu ən-lə iləhə illə-Llahu vəhdəhu lə şərikə ləhu və ənnə Muhəmmədən ‘əbduhu və rəsuluhu, rədıyitu bi-Lləhi rəbbən, və bi-Muhəmmədin rəsulən, ve bil-İsləmi dinən Bunu müəzzinin təşəhhüdündən sonra deyər [46]. [46] İbn Xuzeymə: (1/220).
Müəzzinin dediklərini təkrar etdikdən sonra Peyğəmbərə, sallallahu aleyhi və səlləm, salavat gətirir [47]. [47] Hədisi Müslim (1/288): (384) rəvayət etmişdir.
Belə buyurur: «Bu tam dəvətin və qılınacaq namazın Rəbbi olan Allahım! Muhəmmədə vasitəçilik haqqı və fəzilət ver. Onu vəd etdiyin təriflənən məqama çatdır. Həqiqətən, Sən vədindən dönməzsən» [48]. [48] Buxari, (1/152): (614). Kvadrat mötərizədəki hissə Beyhəqiyə (1/410) məxsusdur və isnadını Allamə Əbdüləziz bin Baz, Allah ona rəhmət etsin, “Tuhfətul-Əxyar” (səh: 38) kitabında həsən saymışdır.
Allahummə Rabbə həzihid-dəavətit-təmməti vas-salətil-qaiməti, əti Muhəmmədənil-vasilətə val-fədilətə, vabəashu məqamən məhmudənil-ləzi vəadtəhu, innəkə lə tuxlifu-l-miaəd
Azanla iqamə arasında özü üçün dua edər. Çünki həmin vaxt edilən dua rədd edilməz [49]. [49] Tirmizi (3594) və (3595), Əbu Davud (525) və İmam Əhməd (12200). Həmçinin bax: İrvaul-Ğəlil (1/262).
16. "İstiftəh" (namaz açılış) duası.
«Allahım! Məğriblə məşriqin arasını uzaqlaşdırdığın kimi məni də günahlarımdan uzaqlaşdır! Allahım! Ağ paltar kirdən təmizləndiyi kimi məni də günahlarımdan təmizlə! Allahım! Mənim günahlarımı qar, su və dolu ilə yu!» [50]. [50] Hədisi Buxari (1/181): (744) və Müslim (1/419): (598) rəvayət etmişdir.
"Allahım! Sən pak və müqəddəssən. Sənə həmd olsun. Sənin adın mübarək, əzəmətin isə ucadır. Səndən başqa haqq məbud yoxdur!" [51]. [51] Müslim (399), və dörd "Sünən" kitabların müəllifləri: Əbu Davud (775), Tirmizi (243), İbn Macə (806) və Nəsai (899) rəvayət etmişdir. Həmçinin bax: Səhih Tirmizi (1/77) və Səhih İbn Macə (1/135).
Subhənəkə-Allahummə və bihəmdikə, və təbarəkəsmukə, va təalə cəddukə, və lə iləhə ğayrukə
[Vaccəhtu vachiyə lilləzi fətara-s-səməvati və-l-ərda hənifən və mə ənə minə-l-muşrikin, innə saləti va nusuki va məhyəyə və məməti lilləhi Rabbi-l-aləmin, lə şərikə ləhu və bizəlikə umirtu və ənə minə-l-muslimin. Allahummə əntə-l-məliku lə iləhə illə ənt. Əntə Rabbi və ənə abdukə zaləmtu nəfsi va'təraftu bizənbi, fəğfir li zunubi cəmian, innəhu lə yəğfiru-z-zunubə illə əntə, vahdini li-əhsəni-l-əxləqi lə yəhdi liəhsənihə illə əntə, vasrif anni seyyiəhə lə yasrifu anni seyyiəhə illə əntə. Ləbbeykə və səadeykə, və-l-xayru kulluhu biyədəykə, və-ş-şərru leysə ileykə, ənə bikə və ileykə, təbarəktə və təaleytə, əstəğfirukə və ətubu ileykə] - «Mən, bir hənif olaraq üzümü göyləri və yeri yaradana yönəltdim və mən müşriklərdən deyiləm. Şübhəsiz ki, mənim namazım, ibadətim (qurbanım), həyatım və ölümüm aləmlərin Rəbbi Allah üçündür. Onun şəriki yoxdur. Mənə bu əmr olunmuşdur və mən müsəlmanlardanam. Allahım! Sən Hökmdarsan, Səndən başqa haqq məbud yoxdur. Sən mənim Rəbbimsən, mən də Sənin qulunam. Nəfsimə zülm etdim və günahımı etiraf etdim. Bütün günahlarımı bağışla! Həqiqətən, günahları Səndən başqa bağışlayan yoxdur. Məni əxlaqın ən gözəlinə yönəlt, onun ən gözəlinə Səndən başqa heç kim yönəltməz. Onun pisini məndən uzaqlaşdır, onun pisini məndən Səndən başqa heç kim uzaqlaşdırmaz. Sənin əmrindəyəm və Sənə itaət etməkdən xoşbəxtəm! Bütün xeyir Sənin Əlindədir, şər isə Sənə aid deyil. Varlığım Səndəndir və dönüşüm Sənədir. Sən mübarəksən və Ucasan. Səndən bağışlanma diləyirəm və Sənə tövbə edirəm» [52]. [52] Hədisi Müslim (1/534): (771) rəvayət etmişdir.
"Vaccəhtu vachiyə lilləzi fətaras-səməvati val-arda hənifən va ma ənə minəl-müşrikin, innə salati, va nusuki, va məhyayə, va məmati lilləhi Rabbil-aləmin, la şərikə ləhu va bizəlikə umirtu va ənə minəl-müslimin, Allahummə əntəl-məliku lə iləhə illə əntə, əntə Rabbi va ənə əbdukə, zaləmtu nəfsi va'tərəftu bizənbi fəğfir li zunubi cəmiən innəhu lə yəğfiruz-zunubə illə əntə, vahdini liəhsənil-əxlaqi lə yəhdi liəhsənihə illə əntə, vasrif anni səyyiəhə, lə yasrifu anni səyyiəhə illə əntə, ləbbəykə va sə'dəykə, val-xəyru kulluhu biyədəykə, vaş-şərru ləysə iləykə, ənə bikə va iləykə, təbarəktə va təaləytə, əstəğfirukə va ətubu iləyk". «Mən, bir hənif olaraq üzümü göyləri və yeri yaradana yönəltdim və mən müşriklərdən deyiləm. Şübhəsiz ki, mənim namazım, ibadətim (qurbanım), həyatım və ölümüm aləmlərin Rəbbi Allah üçündür. Onun şəriki yoxdur. Mənə bu əmr olunmuşdur və mən müsəlmanlardanam. Allahım! Sən Hökmdarsan, Səndən başqa haqq məbud yoxdur. Sən mənim Rəbbimsən, mən də Sənin qulunam. Nəfsimə zülm etdim və günahımı etiraf etdim. Bütün günahlarımı bağışla! Həqiqətən, günahları Səndən başqa bağışlayan yoxdur. Məni əxlaqın ən gözəlinə yönəlt, onun ən gözəlinə Səndən başqa heç kim yönəltməz. Onun pisini məndən uzaqlaşdır, onun pisini məndən Səndən başqa heç kim uzaqlaşdırmaz. Sənin əmrindəyəm və Sənə itaət etməkdən xoşbəxtəm! Bütün xeyir Sənin Əlindədir, şər isə Sənə aid deyil. Varlığım Səndəndir və dönüşüm Sənədir. Sən mübarəksən və Ucasan. Səndən bağışlanma diləyirəm və Sənə tövbə edirəm».
"Ey Cəbrailin, Mikailin və İsrafilin Rəbbi, göyləri və yeri Yaradan, qeybi və aşkarı Bilən Allahım! Qullarının arasında baş verən ziddiyyətlərlə bağlı hökmü yalnız Sən verəcəksən! İxtilaf olunan məsələlərdə Öz izninlə məni haqqa yönəlt. Həqiqətən, Sən istədiyin kəsi doğru yola yönəldirsən" [53]. [53] Hədisi Müslim (1/534): (770) rəvayət etmişdir.
Allahummə Rabbə Cibrailə va Mikəilə va İsrafilə fətıra-s-səməvati va-l-ard, Alimə-l-ğaybi va-ş-şəhədəti əntə təhkumu beynə ibədikə fimə kənu fihi yəxtəlifunə. İhdini liməxtulifə fihi minə-l-həqqi bi iznikə innəkə təhdi mən təşəu ilə sırati-m-mustəqim
«اللَّهُ أَكْبَرُ كَبِيرًَا، اللَّهُ أَكْبَرُ كَبِيرًا، اللَّهُ أَكْبَرُ كَبِيرًا، وَالحَمْدُ لِلَّهِ كَثيرًا، وَالحَمْدُ لِلَّهِ كَثيرًا، وَالحَمْدُ لِلَّهِ كَثيرًا، وَسُبْحَانَ اللَّهِ بُكْرَةً وَأَصِيلًا» [Allahu Əkbəru kəbiran, Allahu Əkbəru kəbiran, Allahu Əkbəru kəbiran, va-l-həmdulilləhi kəsiran, va-l-həmdulilləhi kəsiran, va-l-həmdulilləhi kəsiran, va subhənəllahi bukratən va asilən] - «Allah böyüklükdə ən Böyükdür, Allah böyüklükdə ən Böyükdür, Allah böyüklükdə ən Böyükdür! Allaha çoxlu-çoxlu həmd olsun, Allaha çoxlu-çoxlu həmd olsun, Allaha çoxlu-çoxlu həmd olsun! Səhər-axşam Allaha təriflər olsun!».
[Allahu Əkbəru kəbiran, Allahu Əkbəru kəbiran, Allahu Əkbəru kəbiran, va-l-həmdulilləhi kəsiran, va-l-həmdulilləhi kəsiran, va-l-həmdulilləhi kəsiran, va subhənəllahi bukratən va asilən] - «Allah böyüklükdə ən Böyükdür, Allah böyüklükdə ən Böyükdür, Allah böyüklükdə ən Böyükdür! Allaha çoxlu-çoxlu həmd olsun, Allaha çoxlu-çoxlu həmd olsun, Allaha çoxlu-çoxlu həmd olsun! Səhər-axşam Allaha təriflər olsun!». Üç dəfə. «أَعُوذُ بِاللَّهِ مِنَ الشَّيْطَانِ: مِنْ نَفْخِهِ، وَنَفْثِهِ، وَهَمْزِهِ» [Əuzu billəhi minəş-şeytani: min nəfxihi, va nəfsihi, va həmzihi] - "Şeytandan: onun təkəbbüründən, sehrindən və vəsvəsəsindən Allaha pənah aparıram!" [54]. (54) Hədisi Əbu Davud (1/203): (764), İbn Macə (1/265): (807), Əhməd (4/85): (16739) rəvayət etmişdir. Şueyb əl-Ərnaut “Müsnəd” əsərinin təhqiqində hədisin “həsən li-ğayrihi” olduğunu bildirmişdir. Əbdülqadir əl-Ərnaut isə İbn Teymiyyənin “əl-Kəlimut-Tayyib” (78) əsərinin təxricində hədisin “şahidləri ilə birlikdə səhih” olduğunu bildirmişdir. Albani bu hədisi “Səhihul-Kəlimit-Tayyib” (62) adlı əsərində zikr etmişdir. Muslim də (1/420): (601) bu hədisə bənzərini İbn Ömərdən rəvayət etmişdir və bu rəvayətdə bir qissə də vardır.
«أَعُوذُ بِاللَّهِ مِنَ الشَّيْطَانِ: مِنْ نَفْخِهِ، وَنَفْثِهِ، وَهَمْزِهِ» [Əuzu billəhi minəş-şeytani: min nəfxihi, va nəfsihi, va həmzihi] - "Şeytandan: onun təkəbbüründən, sehrindən və vəsvəsəsindən Allaha pənah aparıram!".
«Allahım! Sənə həmd olsun [55], Sən göylərin, yerin və onlarda olanların nurusan. Və Sənə həmd olsun, Sən göylərin, yerin və onlarda olanların Qəyyumusan (idarə edənisən). [Və Sənə həmd olsun, Sən göylərin, yerin və onlarda olanların Rəbbisən]. [Və Sənə həmd olsun, göylərin, yerin və onlarda olanların mülkü Sənə məxsusdur]. [Və Sənə həmd olsun, Sən göylərin və yerin Məlikisən (Hökmdarısan)]. [Və Sənə həmd olsun!] [Sən Haqsan, və Sənin vədin haqdır, və sözün haqdır, və Səninlə qarşılaşmaq haqdır, və Cənnət haqdır, və Cəhənnəm haqdır, və peyğəmbərlər haqdır, və Muhəmməd (sallallahu aleyhi və səlləm) haqdır, və (Qiyamət) Saatı haqdır]. [Allahım! Sənə təslim oldum, və Sənə təvəkkül etdim, və Sənə iman gətirdim, və Sənə üz tutdum (tövbə etdim), və Sənin (dininin) sayəsində mübarizə apardım, və Sənin hökmünə müraciət etdim. Odur ki, mənim əvvəlki və sonrakı, gizli və aşkar etdiyim günahlarımı bağışla]. [Və Sənin məndən daha yaxşı bildiyin günahlarımı da (bağışla)]. [Əvvələ keçirən də Sən, axıra saxlayan da Sənsən. Səndən başqa haqq məbud yoxdur]. [Sən mənim İlahımsan, Səndən başqa haqq məbud yoxdur]. [Allahın yardımı olmadan (günahdan) çəkinməyə və (itaət etməyə) qüvvət yoxdur]» [56]. [55] Peyğəmbər, sallallahu aleyhi və səlləm, gecə təhəccüd namazına durduqda bunu deyərdi. [56] Hədisi Buxari "Fəthul-Bari" ilə (3/3): (11/116) və (13/371), nömrə: (423), (465), (1120), (6317), (7385), (7442), (7499), Müslim isə oxşar şəkildə ixtisarla (1/532), nömrə: (769) rəvayət etmişdir.
Allahummə ləkəl-həmdu, əntə nurus-səməvəti vəl-ərdi və mən fihinnə, və ləkəl-həmdu, əntə qayyimus-səməvəti vəl-ərdi və mən fihinnə, və ləkəl-həmdu, əntə rabbus-səməvəti vəl-ərdi və mən fihinnə, və ləkəl-həmdu, ləkə mulkus-səməvəti vəl-ərdi və mən fihinnə, və ləkəl-həmdu, əntə məlikus-səmavati vəl-ərdı, və ləkəl-həmdu, əntəl-haqq, və və‘dükəl-haqq, və qavlükəl-haqq, və liqaukəl-haqq, vəl-cənnə həqq, vən-nar həqq, vən-nəbiyyunə həqq, və Muhamməd ﷺ həqq, vəs-sa‘ə həqq. Allahummə ləkə əsləmtu, və ‘aləyka təvəkkəltu, və bikə aməntu, və iləyka ənəbtu, və bikə xasəmtu, və iləyka hakəmtu. Fəğfir li ma qəddəmtu və ma əxxartu, və ma əsrartu və ma ə‘lantu, və ma əntə ə‘ləmu bihi minni. Əntəl-muqəddim, və əntəl-muəxxir, lə iləhə illə əntə, əntə ilahi, lə iləhə illə əntə. Və lə həulə və lə quvvətə illə bi-Lləh
17. Rükuda edilən dua.
«سُبْحانَ رَبِّيَ العَظِيمِ». [Subhənə Rabbiyəl-azim] - "Əzəmətli Rəbbim pak və müqəddəsdir!".
«سُبْحانَ رَبِّيَ العَظِيمِ». [Subhənə Rabbiyəl-azim] "Əzəmətli Rəbbim pak və müqəddəsdir!" Üç dəfə [57]. [57] Sünən kitabların tərtibçiləri tərəfindən rəvayət edilmişdir: hədisi Əbu Davud: (870), Tirmizi: (262), Nəsai: (1007), İbn Macə: (897) və Əhməd: (3514) rəvayət etmişdir. Bax: Səhih ət-Tirmizi (1/83).
"Allahım! Sən pak və müqəddəssən. Ey Rəbbimiz! Sənə həmd olsun. Allahım, məni bağışla!" [58]. [58] Hədisi Buxari (1/ 99): (794) və Müslim (1/350): (484) rəvayət etmişdir.
"Pak və Müqəddəsdir, mələklərin və Ruhun Rəbbidir!" [59]. [59] Müslim (1/ 353): (487), Əbu Davud (1/230): (872).
Subbuhun, Quddusun, Rabbu-l-mələikəti var-ruh
"Allahım! Sənə rüku etdim. Sənə iman etdim. Sənə təslim oldum. Qulağım, gözüm, beynim, sümüyüm, sinirlərim [və ayaqlarımın daşıdığı bədənim] Sənə boyun əydi" [60]. [60] Hədisi Müslim: (1/534): (771), İbn Macədən başqa dördü Sünən kitabların tərtibçiləri: Əbu Davud: (760, 761), Tirmizi: (3421) və Nəsai: (1049) rəvayət etmişdir. Mötərizə daxilindəki ləfz isə İbn Xuzeyməyə: (607) və İbn Hibbana: (1901) aiddir.
Allahummə ləkə rakəatu va bikə əməntu və ləkə əsləmtu xaşəa ləkə səm′i və bəsari və muxxi va azmi və asabi və məstəqallət bihi qadəmi
«Qüdrət, səltənət, böyüklük və əzəmət Sahibi pak və müqəddəsdir!» [61]. [61] Hədisi Əbu Davud: (1/230): (873), Nəsai: (1131), Əhməd: (23980) rəvayət etmişdir. İsnadı həsəndir.
Subhənə zi-l-cəbəruti, va-l-mələkuti, va-l-kibriyəi, va-l-azaməti
18. Rükudan qalxarkən edilən dua.
"Allah Ona həmd edəni eşitdi!" [62]. [62] Hədisi Buxari, "Fəthul-Bari" də/ isə (2/282): (796) rəvayət etmişdir.
Səmiallahu limən həmidəhu
"Ey Rəbbimiz! Sənə həmd olsun! (Özü də) çoxlu, xoş, mübarək bir həmd" [63]. [63] Buxari, "əl-Fəth" ilə (2/284): (796).
Rəbbənə və ləkəl-həmd, həmdən kəsirən təyyibən mübərəkən fihi.
"Göylər dolusu, yer dolusu, onların arası dolusu və bundan sonra dilədiyin şeylər dolusu. Ey həmd-səna və uca şan-şərəf sahibi! Bəndənin dediyi ən doğru söz budur və hamımız Sənə bəndəyik. Allahım! Sənin verdiyinə mane olacaq, mane olduğunu da verəcək (bir kəs) yoxdur. Heç bir hörmət sahibinə də Sənin yanında hörməti fayda verməz" [64]. [64] Müslim: (1/346): (477).
Mil‘əs-səmavati və mil‘əl-ərdi, və mə bəynəhumə, və mil‘ə ma şəitə min şəyin b‘ədu. Əhləs-sənəi vəl-məcdi, əhəqqu ma qaləl-‘əbdu, və küllunə ləkə ‘əbdun. Allahummə lə mani‘ə lima ə‘təytə, və lə mu‘tiyə lima mənə‘tə, və lə yənfə‘u zəl-cəddi minkə-l-cədd.
19. Səcdədə edilən dua.
«سُبْحَانَ رَبِّيَ الأَعْلَى» [Subhanə Rabbiyəl-əla] - "Ən Uca Rəbbim pak və müqəddəsdir".
سُبْحَانَ رَبِّيَ الأَعْلَى [Subhanə Rabbiyəl-əla] - "Ən Uca Rəbbim pak və müqəddəsdir". Üç dəfə [65]. [65] Hədisi Sünən kitabların tərtibçiləri: Əbu Davud: (870), Tirmizi: (262), Nəsai: (1007), İbn Macə: (897) və Əhməd: (3514) rəvayət etmişdir. Bax: "Səhih Tirmizi" (1/83).
"Allahım! Sən pak və müqəddəssən. Ey Rəbbimiz! Sənə həmd olsun. Allahım, məni bağışla!" [66]. [66] Hədisi Buxari: (794) və Müslim: (484) rəvayət etmişdir, daha öncə (34) nömrədə keçmişdir.
"Pak və Müqəddəs, Mələklərin və Ruhun (Cəbrailin) Rəbbi!" [67]. [67] Müslim (1/533): (487), Əbu Davud (872) daha öncə: (35) nömrədə keçmişdir.
Subbuhun, Quddusun, Rabbu-l-mələikəti va-r-ruh
"Allahım! Sənə səcdə etdim. Sənə iman etdim. Sənə təslim oldum. Üzüm onu yaradana, ona surət verənə, onda qulaq və göz açana səcdə etdi. Yaradanların ən gözəli olan Allah nə qədər xeyirxahdır!" [68]. [68] Müslim: (1/534): (771) və başqaları.
Allahummə ləkə səcədtu va bikə əməntu və ləkə əsləmtu, səcədə vachiyə li-l-Ləzi xaləqahu, və savvərahu, və şəqqa səməahu və bəsarahu, təbərakə-l-Lahu əhsənu-l-xaliqin
"Qüdrət, səltənət, böyüklük və əzəmət sahibi pak və müqəddəsdir!" [69]. [69] Hədisi Əbu Davud (1/230): (873), Nəsai: (1131) və Əhməd: (23980) rəvayət etmiş, Albani isə "Sahih Əbu Davud" əsərində (1/166) hədisin Səhih olduğunu bildirmişdir. Bu hədisin təxrici daha əvvəl: (37) nömrəsində qeyd edilmişdir.
Subhənə zil-cəbəruti, val-mələkuti, val-kibriyəi, val-azaməh
"Allahım! Günahlarımın hamısını: kiçiyini və böyüyünü, birincisini və axırıncısını, aşkarını və gizlisini bağışla!" [70]. [70] Hədisi Müslim (1/ 230): (483) rəvayət etmişdir.
Allahummə-ğfir li zənbi kulləhu: diqqahu və cilləhu, və əvvələhu va axirahu, və aləniyyətəhu və sirrahu
«Allahım! Sənin qəzəbindən razılığına, cəzandan əfvinə və Səndən Sənə sığınıram. Səni layiqincə tərif edə bilmərəm, Sən Özünü tərif etdiyin kimisən» [71]. [71] Müslim (1/352): (486).
Allahummə inni əuzu bi-ridakə min səxatikə və bi-muafətikə min uqubətikə və əuzu bikə minkə, lə uhsi sənəan aleykə əntə kəmə əsneytə alə nəfsikə
20. İki səcdə arasında oturduqda edilən dua.
«Rəbbim, mənim günahlarımı bağışla, Rəbbim, mənim günahlarımı bağışla!» [72]. [72] Hədisi Əbu Davud (1/231): (874) və İbn Məcə: (897) rəvayət etmişdir. Həmçinin bax: Səhih İbn Məcə (1/148).
"Allahım, məni bağışla, mənə rəhm et, məni doğru yola yönəlt, mənə lütf et, mənə salamatlıq ver, mənə ruzi bəxş et və məni uca et!" [73]. [73] Hədisi, Nəsai istisna olmaqla, Sünən kitabların tərtibçiləri: Əbu Davud (1/231): (850), Tirmizi: (284, 285) və İbn Macə: (898) rəvayət etmişdir. Bax: “Sahih ət-Tirmizi” (1/90) və “Sahih İbn Macə” (1/148).
Allahumməğ-fir li, vər-həmni, vəhdini, vəc-burni, və afini, vər-zuqni, vər-fə'ni
21. Tilavət səcdəsində edilən dua.
"Üzüm onu yaradana, Öz qüdrət və gücü ilə onda göz və qulaq açana səcdə etdi. Yaradanların ən gözəli olan Allah nə qədər xeyirxahdır!".
Səcədə vachiyə lilləzi xaləqahu, və şəqqa səm'ahu, və bəsarahu bi-havlihi və quvvatihi (fə təbərakə-l-Lahu əhsənu-l-xaliqin) [Muminun 23 surəsi, ayə 14] [74]. [74] Hədisi Tirmizi (2/474): (3425), İmam Əhməd (6/30): (24022) və Hakim rəvayət etmişdir. [Hakim] hədisin səhih olduğunu bildirmiş və Zəhəbi də (1/220) onunla razılaşmışdır. Hədisdəki əlavə ona (Hakimə) aiddir.
"Allahım! Buna görə Öz dərgahında mənə bir əcr yaz, bir günahımı üstümdən qaldır, bunu mənim üçün Öz dərgahında bir xəzinə et və onu qulun Davuddan qəbul etdiyin kimi məndən də qəbul et!" [75]. [75] Hədisi Tirmizi (2/473): (579) və Hakim (1/219) rəvayət etmişdir. Hakim hədisin səhih olduğunu bilirdmişdir və Zəhəbi də onunla razılaşmışdır.
Allahummə-ktub liy bihə ‘indəkə əcrən, va da’ ‘anniy bihə vizran, vəc’alhə liy ‘indəkə zuxran, va təqabbəlhə minniy kəmə təqabbəltəhə min abdikə Davudə
22. Təşəhhüd duası.
"Salamlar, dualar və gözəl şeylər Allaha aiddir. Ey Peyğəmbər, sənə Allahın salamı, mərhəməti və bərəkəti olsun! Bizə və Allahın əməlisaleh qullarına salam olsun! Mən şahidlik edirəm ki, Allahdan başqa ibadətə layiq haqq məbud yoxdur və şahidlik edirəm ki, Muhəmməd Onun qulu və elçisidir" [76]. [76] Hədisi Buxari "Fəth" ilə (2/311): (831) və Müslim (1/301): (402) rəvayət etmişdir.
23. Təşəhhüddən sonra Peyğəmbərə, Allahın salavatı və salamı onun üzərinə olsun, oxunan salavat.
"Allahım! İbrahimə və İbrahimin ailəsinə xeyir-dua verdiyin kimi, Muhəmmədə də və Muhəmmədin ailəsinə xeyir-dua ver! Şübhəsiz ki, Sən Tərifəlayiqsən, Şan-şöhrətlisən! Allahım! İbrahimə və İbrahimin ailəsinə bərəkət verdiyin kimi, Muhəmmədə və Muhəmmədin ailəsinə də bərəkət ver! Şübhəsiz ki, Sən Tərifəlayiqsən, Şan-şöhrətlisən!" [77]. [77] Hədisi Buxari, "Fəthul-Bari" ilə (6/408): (3370) və Müslim: (406) rəvayət etmişdir.
"Allahım! İbrahimin ailəsinə xeyir-dua verdiyin kimi, Muhammədə və Muhammədin zövcələrinə və övladlarına da xeyir-dua ver! Allahım! İbrahimin ailəsinə bərəkət verdiyin kimi, Muhammədə və Muhammədin zövcələrinə və övladlarına da bərəkət ver! Şübhəsiz ki, Sən Tərifəlayiqsən, Şan-şöhrətlisən!" [78]. [78] Hədisi Əl-Buxari, Fəth ilə (6/407): (3369) və Müslim (1/306): (407) rəvayət etmişdir. Ləfzi isə Müslimə aiddir.
Allahummə salli alə Muhammədin va alə əzvacihi va zurriyyətihi, kəmə salleytə alə əəli İbrahimə va bərik alə Muhammədin va alə əzvacihi va zurriyyətihi, kəmə bəraktə alə əəli İbrahimə, innəkə həmidun məcid
24. Axırıncı təşəhhüddən sonra, salamdan əvvəl edilən dua.
"Allahım! Qəbr əzabından, Cəhənnəm əzabından, həyatın və ölümün fitnəsindən və Məsih Əd-Dəccəlin fitnəsinin şərindən Sənə sığınıram" [79]. [79] Hədisi Buxari (2/102): (1377) və Müslim (1/412): (588) rəvayət etmişdir. Hədisin ləfzi Müslimə aiddir.
«Allahım! Qəbr əzabından, Məsih Əd-Dəccəlin fitnəsindən, həyatın və ölümün fitnəsindən Sənə sığınıram. Allahım! Günahdan və borcdan Sənə sığınıram» [80]. [80] Hədisi Buxari (1/202): (832) və Müslim (1/412): (587) rəvayət etmişdir.
Allahummə inniy əuzu bikə min əzabil-qabri, və əuzu bikə min fitnətil-məsihid-dəccal, və əuzu bikə min fitnətil-məhyə val-məmati. Allahummə inniy əuzu bikə minəl-mə'səmi vəl-məğrami
"Allahım! Mən özümə çoxlu zülm etdim. Günahları yalnız Sən bağışlayırsan. Günahımdan keçməklə məni bağışla və mənə rəhm et. Həqiqətən, Sən Bağışlayansan, Rəhmlisən!" [81]. [81] Hədisi Buxari (8/168): (834) və Müslim (4/2078): (2705) rəvayət etmişdir.
Allahummə inni zaləmtu nəfsi zulmən kəsiran, və lə yəğfiruz-zunubə illə əntə, fəğfir li məğfiratən min indikə və-rhəmni, innəkə əntəl-ğafurur-rahim
"Allahım! Etdiyim və sonra edəcəyim, gizlin saxladığım və üzə çıxardığım, israfa yol verdiyim və məndən daha yaxşı bildiyin günahlarımı bağışla! Əvvələ çəkən də Sənsən, təxirə salan da Sənsən. Səndən başqa ilah yoxdur" [82]. [82] Hədisi Müslim: (1/534), (771) rəvayət etmişdir.
Allahumməğfir li mə qaddəmtu və mə əxxartu, və mə əsrartu və mə ələntu, və mə əsraftu, və mə əntə ələmu bihi minni, əntəl-muqaddimu və əntəl-muaxxiru lə iləhə illə əntə
"Allahım! Səni zikr etmək, Sənə şükür etmək və Sənə gözəl şəkildə ibadət etmək üçün mənə yardım et!" [83]. [83] Hədisi Əbu Davud (2/86): (1522), Nəsai (3/53): (2302) rəvayət etmişdir. Albani "Sahih Əbu Davud" əsərində: (1/284) hədisin səhih olduğunu bildirmişdir.
Allahummə əinni alə zikrikə, və şukrikə, və husni ibədətikə
"Allahım! Xəsislikdən, qorxaqlıqdan, ömrün ən rəzil çağına qaytarılmaqdan, dünyanın fitnəsindən və qəbir əzabından Sənə sığınıram" [84]. [84] Hədisi Buxari "əl-Fəth" ilə (6/35): (2822) və (6390) rəvayət etmişdir.
Allahummə inniy əuzu bikə minəl-buxli, və əuzu bikə minəl-cubni, və əuzu bikə min ən uraddə ilə ərzəlil-umri, və əuzu bikə min fitnətid-dunya və əzabil-qabr
"Allahım! Mən Səndən Cənnəti istəyirəm və Cəhənnəmdən Sənə sığınıram!" [85]. [85] Hədisi Əbu Davud: (792), İbn Məcə: (910) rəvayət etmişdir. Bax: Səhih İbn Məcə (2/328).
Allahummə inniy əs'əlukəl-cənnətə və əuzu bikə minən-nar
«Allahım! Qeyb elmin və məxluqat üzərindəki qüdrətinlə, həyatın mənim üçün xeyirli olduğunu bildiyin müddətcə məni yaşat, ölümün mənim üçün xeyirli olduğunu bildikdə isə canımı al! Allahım! Mən Səndən gizlində və aşkarda Səndən qorxmağı diləyirəm! Səndən razılıq və qəzəb anında - haqq sözünü diləyirəm! Səndən varlılıq və yoxsulluqda mötədilliyi diləyirəm! Səndən tükənməz nemət diləyirəm! Səndən ardı-arası kəsilməyən göz aydınlığı diləyirəm! Səndən qəzadan sonra razılığı diləyirəm! Səndən ölümdən sonra rahat bir həyat diləyirəm! Səndən Sənin Üzünə baxmağın ləzzətini, zərərverici bir sıxıntı və azdırıcı bir fitnə olmadan Səninlə görüşməyə olan şövqü diləyirəm! Allahım! Bizi iman zinəti ilə zinətləndir və bizi hidayət tapanlardan və hidayətə yönəldənlərdən et!» [86]. [86] Hədisi Nəsai: (3/54): (1304), Əhməd: (4/364): (21666) rəvayət etmişdir. Albani "Sahih Nəsai" adlı əsərində hədisin səhih olduğunu bildirmişdir (1/281).
Allahummə bi ilmikəl-ğaybə və qudratikə aləl-xalqi əhyiniy mə alimtəl-həyətə xayran liy, və təvaffəniy izə alimtəl-vəfatə xayran liy, Allahummə inniy əs'əlukə xaşyətəkə fil-ğaybi vəş-şəhadəti, və əs'əlukə kəlimətəl-həqqi fir-rida val-ğadabi, və əs'əlukəl-qasdə fil-ğinə vəl-fəqri, və əs'əlukə nəiymən lə yənfədu, və əs'əlukə qurratə aynin lə tənqatiu, va əs'əlukər-rida ba'dəl-qadai, va əs'əlukə bərdəl-ayşi bəadəl-mouti, və əs'əlukə ləzzətən-nəzəri ilə vachikə vəş-şəuqa ilə liqaikə fi ğayri darraə mudırratin və lə fitnətin mudillətin, Allahummə zəyyinnə bi ziynətil-iyməni vac'alnə hudatən muhtədin
"Allahım! Ey Vahid, Əhəd, Saməd olan, doğmayan və doğulmayan, heç bir tayı-bərabəri olmayan Allah! Səndən günahlarımı bağışlamağını diləyirəm. Həqiqətən, Sən Bağışlayansan, Rəhmlisən!" [87]. [87] Hədisi Nəsai (3/52): (1300) və Əhməd: (4/338): (18974) rəvayət etmişdir. Hədisin ləfzi Nəsaiyə aiddir. Albani Səhih ən-Nəsai adlı əsərində hədisin səhih olduğunu bildirmişdir (1/280).
Allahummə inni əs'əlukə yə Allahu biənnək əl-Vahidul-Əhədu əs-Samədu-lləzi ləm yəlid və ləm yuləd, və ləm yəkun ləhu kufuvan əhəd, ən təğfirə li zunubi, innəkə əntəl-Ğafurur-Rahim
«Allahım! Həmd Sənə məxsusdur, Səndən başqa haqq məbud yoxdur. Sən Təksən, Sənin şərikin yoxdur. Ey Nemətlər Bəxş edən, ey göyləri və yeri bənzərsiz Yaradan, ey əzəmət və kərəm sahibi! Ey daima Diri olan, ey Qəyyum! Mən Səndən Cənnəti diləyir, Cəhənnəmdən Sənə sığınıram» [88]. [88] Hədisi dörd "Sünən" kitabların müəllifləri: Əbu Davud: (1495), Tirmizi: (3544), İbn Macə: (3858) və Nəsai: (1299) rəvayət etmişlər. Bax: Səhih İbn Macə (2/329).
Allahummə inniy əs'əlukə bi ənnə ləkəl-həmdə, lə ilahə illə əntə vahdəkə lə şəriykə ləkə, əl-mənnanu, yə bədi'as-səməvati val-ard, yə zəl-cələli vəl-ikram, yə həyyu, yə qayyum, inniy əs'əlukəl-cənnətə və əuzu bikə minən-nər
«Allahım! Mən, Sənin Allah – Səndən başqa məbud olmayan, Əhəd, Saməd, nə doğmuş, nə də doğulmuş və heç bir tayı-bərabəri olmayan olduğuna şahidlik edərək Səndən diləyirəm» [89]. [89] Hədisi Əbu Davud (2/62): (1493), Tirmizi (5/515): (3475), İbn Məcə (2/1267): (3857), Nəsai: (1300) və Əhməd: (18974) rəvayət etmişdir. Hədisin ləfzi Nəsaiyə aiddir. Albani "Sahih Nəsai" (1/280) adlı əsərində hədisin səhih olduğunu bildirmişdir. Həmçinin bax: "Sahih İbn Məcə" (2/329) və "Sahih Tirmizi" (3/163).
Allahummə inniy əs'əlukə bi-ənniy əşhədu ənnəkə əntə-Llahu lə ilahə illə əntə, əl-əhədus-samədu əlləzi ləm yəlid və ləm yuləd və ləm yəkun ləhu kufuvən əhəd
25. Salam verib namazı bitirdikdən sonra oxunan zikrlər.
«Allahdan günahlarımın bağışlanmasını diləyirəm!
أَسْتَغْفِرُ اللَّه [Əstəğfirullah] «Allahdan günahlarımın bağışlanmasını diləyirəm! (Üç dəfə) «اللَّهُمَّ أَنْتَ السَّلَامُ، وَمِنْكَ السَّلَامُ، تَبَارَكْتَ يَا ذَا الجَلَالِ وَالإِكْرَامِ» [Allahummə əntə-s-sələmu va minkə-s-sələmu, təbəraktə yə zə-l-cələli va-l-ikram] "Allahım! Salam Sənsən və əmin-amanlıq Səndəndir. Ey əzəmət və ehtiram sahibi! Sən xeyirxahsan" [90]. [90] Hədisi Müslim (1/414): (591) rəvayət etmişdir.
«اللَّهُمَّ أَنْتَ السَّلَامُ، وَمِنْكَ السَّلَامُ، تَبَارَكْتَ يَا ذَا الجَلَالِ وَالإِكْرَامِ» [Allahummə əntə-s-sələmu va minkə-s-sələmu, təbəraktə yə zə-l-cələli va-l-ikram] "Allahım! Salam Sənsən və əmin-amanlıq Səndəndir. Ey əzəmət və ehtiram sahibi! Sən xeyirxahsan".
«لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ، لَهُ المُلْكُ وَلَهُ الحَمْدُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ [Lə ilahə illəllahu vahdəhu lə şərikə ləh, ləhul mulku va ləhul həmd, va huvə əla kulli şeyin qədir] - "Allahdan başqa ibadətə layiq haqq məbud yoxdur. O təkdir. Onun şəriki yoxdur. Mülk Onundur və həmd Onadır. O hər şeyə qadirdir". [Üç dəfə]. «اللَّهُمَّ لَا مَانِعَ لِمَا أَعْطَيْتَ، وَلَا مُعْطِيَ لِمَا مَنَعْتَ، وَلَا يَنْفَعُ ذَا الجَدِّ مِنْكَ الجَدُّ» [Allahummə, lə mənia limə əataytə və la mu'tiyə limə məna'tə va lə yənfəu zə-l-cəddi minkə-l-cəddu] - "Allahım! Sənin verdiyinə mane olacaq, mane olduğunu da verəcək (bir kəs) yoxdur. Heç bir hörmət sahibinə Sənin yanında hörməti fayda verməz" [91]. [91] Hədisi Buxari (1/255): (844) və Müslim (1/414): (593) rəvayət etmişdir. Mötərizə içindəki əlavə isə Buxaridəndir: (6473).
"Allahdan başqa haqq məbud yoxdur, O təkdir, Onun şəriki yoxdur. Mülk Onundur və həmd Onadır! O hər şeyə Qadirdir! Qüdrət və güc yalnız Allahdadır! Allahdan başqa məbud yoxdur. Biz yalnız Ona ibadət edirik. Nemət Onundur, lütf Onundur və gözəl tərif Onadır. Allahdan başqa məbud yoxdur. Kafirlərə xoş gəlməsə də, biz dini yalnız Ona məxsus edirik!" [92]. [92] Hədisi Müslim (1/415): (594) rəvayət etmişdir.
Lə iləhə illəllahu vəhdəhu lə şərikə ləhu, ləhul-mülku, və ləhul-həmdu, və huvə ‘alə kulli şey’in qadir. Lə həulə və lə quvvətə illə bi-Lləh. Lə iləhə illəllah, və lə nə‘budu illə iyyahu, ləhun-ni‘mətu, və ləhul-fədlu, və ləhus-sənəul-həsənu. Lə iləhə illəllahu muxlisinə ləhud-dinə və ləu kərihəl-kafirun «سُبْحَانَ اللَّهِ، وَالحَمْدُ لِلَّهِ، وَاللَّهُ أَكْبَرُ [Subhanəllah, val-həmdülillah, va Allahu Əkbər] "Allah pak, nöqsansızdır, Ona həmdi-sənalar olsun, və Allah ən böyük və əzəmətlidir".
«سُبْحَانَ اللَّهِ، وَالحَمْدُ لِلَّهِ، وَاللَّهُ أَكْبَرُ [Subhanəllah, val-həmdülillah, va Allahu Əkbər] "Allah pak, nöqsansızdır, Ona həmdi-sənalar olsun, və Allah ən böyük və əzəmətlidir". (Otuz üç dəfə). «لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ، لَهُ المُلْكُ وَلَهُ الحَمْدُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ»[93]. [Lə iləhə illə-l-lahu vahdəhu lə şərikə ləhu. Ləhu-l-mulku və ləhul-həmdu və huvə alə kulli şeyin qadir] - "Allahdan başqa haqq məbud yoxdur, O təkdir, Onun şəriki yoxdur. Mülk Onundur və həmd Onadır! O hər şeyə Qadirdir!" [93]. [93] Müslim (1/418): (597). Hədisin ləfzi: «Kim bunu hər namazdan sonra deyərsə, xətaları dəniz köpüyü qədər də olsa, bağışlanar».
"(Ey Peyğəmbər!) De: “O Allah Təkdir! Allah Möhtac deyildir. O, nə doğub, nə də doğulub, Onun heç bir bənzəri də yoxdur”. (İxlas 112 surəsi, ayələr 1-4).
"(Ey Peyğəmbər!) De: “Sığınıram sübhün Rəbbinə! Xəlq etdiklərinin şərindən, zülməti çökən gecənin şərindən, düyünlərə üfürən (cadugər) qadınların şərindən və həsəd apardığı zaman paxılın şərindən!" (Fələq 113 surəsi, ayələr 1-5).
"(Ey Peyğəmbər!) De: “Sığınıram insanların Rəbbinə, insanların Sahibinə, insanların İlahına! Vəsvəsə verən, (Allahın adı çəkiləndə isə qaçıb) gizlənən şeytanın şərindən. O şeytan ki, insanların sinələrinə (qəlblərinə) vəsvəsə salır, (O şeytan) cinlərdən də olur, insanlardan da!” (ən-Nəs 114 surəsi, ayələr 1-6).
Hər namazdan sonra [94]. [94] Əbu Davud (2/86): (1523), Tirmizi: (2903) və Nəsai (3/68): (1335). Bax: Səhih ət-Tirmizi (2/8). Bu üç surəyə "əl-Müəvvizət" deyilir. Bax: Fəthul-Bari (9/62).
"Allahu lə iləhə illə huvə-l-həyyu-l-qayyum. Lə tə'xuzuhu sinətun valə nəvm. Ləhu mə fi-s-səməvati vamə fi-l-ard. Mən zəlləzi yəşfəu indəhu illə bi iznihi. Yə'ləmu mə beynə əydihim vamə xalfəhum. Valə yuhitunə bişeyin min ilmihi illə bimə şəə vasi'ə kursiyyuhu-s-səməvati va-l-ard. Valə yəuduhu hifzuhumə va huvə-l-aliyyu-l-azim" - [Allah, Özündən başqa (haqq) məbud olmayandır, (əbədi) Yaşayandır, (bütün yaratdıqlarının) Qəyyumudur. Onu nə mürgü, nə də yuxu tutar. Göylərdə və yerdə nə varsa, (hamısı) Ona məxsusdur. Allahın izni olmadan Onun yanında kim şəfaət edə bilər? O, (qullarının) gələcəyini və keçmişini bilir. Onlar Allahın elmindən Onun istədiyindən başqa heç bir şey qavraya bilməzlər. Onun Kürsüsü göyləri və yeri əhatə etmişdir. Bunları qoruyub saxlamaq Ona ağır gəlməz. O, Ucadır, Əzəmətlidir]. [Bəqərə 2 surəsi, ayə 255]. Hər (fərz) namazdan sonra [95]. [95] “Kim onu hər (fərz) namazdan sonra oxuyarsa, onun cənnətə girməsinə ölümündən başqa heç nə mane olmaz”. Hədisi Nəsai “Əməlul-yəum vəl-leylə” əsərində: (100) və İbn Sunni: (121) rəvayət etmişlər. Albani “Səhihul-Cami” (5/339) və “Silsilətul-Əhadisis-Səhihə” (2/697): (972) əsərlərində hədisi səhih saymışdır.
- «لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ، لَهُ المُلْكُ وَلَهُ الحَمْدُ يُحْيِي وَيُمِيتُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ» [Lə iləhə illə-l-lahu vəhdəhu lə şərikə ləhu. Ləhu-l-mulku va ləhul-həmdu, yuhyi va yumitu va huvə alə kulli şeyin qadir] - "Allahdan başqa məbud yoxdur, O təkdir, Onun şəriki yoxdur. Mülk Onundur və həmd Onadır! O, dirildir və öldürür, O hər şeyə Qadirdir!".
- «لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ، لَهُ المُلْكُ وَلَهُ الحَمْدُ يُحْيِي وَيُمِيتُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ» [Lə iləhə illə-l-lahu vəhdəhu lə şərikə ləhu. Ləhu-l-mulku va ləhul-həmdu, yuhyi va yumitu va huvə alə kulli şeyin qadir] - "Allahdan başqa məbud yoxdur, O təkdir, Onun şəriki yoxdur. Mülk Onundur və həmd Onadır! O, dirildir və öldürür, O hər şeyə Qadirdir!". Məğrib və sübh namazlarından sonra on dəfə [96]. [96] Hədisi Tirmizi (5/515); (3474) və İmam Əhməd (4/227); (17990) rəvayət etmişdir. Həmçinin təxrici üçün bax: "Zadul-Məad" (1/300).
"Allahım! Səndən faydalı elm, pak ruzi və qəbul olunan əməl diləyirəm"
Allahummə inni əs'əlukə ilmən nafiən, və rizqan tayyibən, və əmələn mutəqabbələn Sübh namazında salam verdikdən sonra [97]. [97] Hədisi İbn Maca: (925) və Nəsai "Aməlul-yəum vəl-leylə" adlı əsərində: (102) rəvayət etmişdir. Həmçinin bax: "Səhih İbn Maca" (1/152) və "Məcməuz-Zəvaid" (10/111), (95) nömrəsi ilə də gələcəkdir.
26. İstixarə namazının duası.
Cabir bin Abdullah, Allah onların hər ikisindən razı olsun, rəvayət edir ki, Allahın Rəsulu, sallallahu aleyhi va səlləm, bizə bütün işlərdə istixarəni, Qurandan bir surə öyrətdiyi kimi öyrədərdi və belə deyərdi: "Sizdən biriniz bir iş görmək istədikdə, iki rükət nafilə namaz qılsın və belə dua etsin:" "Allahım! Səndən Öz elminlə mənə kömək etməyi və Öz qüdrətinlə mənə qüdrət verməyi diləyirəm. Səndən, Sənin böyük lütfünü diləyirəm; Sən qadirsən, mən isə qadir deyiləm, Sən bilirsən, mən isə bilmirəm. Sən, qeybləri bilənsən. Allahım! Bu işin - (və ehtiyac duyduğu şeyi dilə gətirsin) - mənim dinim, yaşayışım və aqibətim üçün – yaxud deyir: dünyam və axirətim üçün – xeyirli olduğunu bilirsənsə, onu mənə nəsib et, asanlaşdır, sonra da onu mənim üçün bərəkətli et. Bu işin mənim dinim, yaşayışım və aqibətim üçün – yaxud deyir: dünyam və axirətim üçün – zərərli olduğunu bilirsənsə, onu məndən, məni də ondan uzaq et! Harada olsa, mənə xeyir nəsib et, sonra məni ondan razı sal!" [98]. [98] Hədisi Buxari (7/162): (1162) rəvayət etmişdir.
Allahummə inni əstəxirukə bi ilmikə, və əstəqdirukə bi-qudratikə, və əs'əlukə min fadlikə-l-azim, fə-innəkə təqdiru və lə əqdir, və tə'ləmu və lə a'ləmu, və əntə alləmu-l-ğuyub. Allahummə in kuntə tə'ləmu ənnə həzə-l-əmra xayrun li fi dini və məaşi və aqibəti əmri, acilihi va əəcilihi – fəqdurhu li va yəssirhu li, summə bərik li fihi. Va in kuntə tə'ləmu ənnə həzə-l-əmra şərrun li fi dini va məaşi va aqibəti əmri, acilihi va əəcilihi – fa-srifhu anni, va-srifni anhu, va-qdur liyə-l-xayra heysu kənə, summə ərdıni bihi
Yaradandan xeyirlisini istəyən, möminlərlə məsləhətləşən və öz işində səbat göstərən kəs peşman olmaz. Uca Allah belə buyurur: "...və (görəcəyin) işlər barədə onlarla məsləhətləş, qəti qərara gəldikdə isə Allaha təvəkkül et..." [99] [99] (Ali-İmran 3 surəsi, ayə 159).
27. Səhər və axşam zikirləri.
«Həmd Tək Allaha məxsusdur! Özündən sonra heç bir peyğəmbər olmayan Muhammədə salavat və salam olsun!» [100]. [100] Ənəs - Allah ondan razı olsun - rəvayət edir ki, Peyğəmbər, sallallahu aleyhi və səlləm, buyurmuşdur: «Sübh namazından günəş çıxanadək Uca Allahı zikr edən bir qövmlə oturmağım, mənim üçün İsmayıl övladlarından dörd nəfəri azad etməkdən daha sevimlidir. Və Əsr namazından günəş batanadək Allahı zikr edən bir qövmlə oturmağım, mənim üçün dörd nəfəri azad etməkdən daha sevimlidir». Bu hədisi Əbu Davud (3667) nömrəsi ilə rəvayət etmişdir. Albani "Səhih Əbu Davud" (2/698) əsərində bu hədisi həsən saymışdır.
«Ə‘uzu bi-Lləhi min əş-şeytənir-rəcim» - "Lənətlənmiş şeytandan Allaha sığınıram".
"Allahu lə iləhə illə huvə-l-həyyu-l-qayyum. Lə tə'xuzuhu sinətun valə nəvm. Ləhu mə fi-s-səməvati vamə fi-l-ard. Mən zəlləzi yəşfəu indəhu illə bi iznihi. Yə'ləmu mə beynə əydihim vamə xalfəhum. Valə yuhitunə bişeyin min ilmihi illə bimə şəə vasi'ə kursiyyuhu-ssəməvati va-l-ard. Valə yəuduhu hifzuhumə va huvə-l-aliyyu-l-azim" - [Allah Özündən başqa (haqq) məbud olmayandır, (əbədi) Yaşayandır, (bütün yaratdıqlarının) Qəyyumudur. Onu nə mürgü, nə də yuxu tutar. Göylərdə və yerdə nə varsa, (hamısı) Ona məxsusdur. Allahın izni olmadan Onun yanında kim şəfaət edə bilər? O, (qullarının) gələcəyini və keçmişini bilir. Onlar Allahın elmindən Onun istədiyindən başqa heç bir şey qavraya bilməzlər. Onun Kürsüsü göyləri və yeri əhatə etmişdir. Bunları qoruyub saxlamaq Ona ağır gəlməz. O, Ucadır, Əzəmətlidir]. (Bəqərə 2 surəsi, ayə 255). [101] [101] «Kim bunu səhər deyərsə, axşama qədər cinlərdən qorunar. Və hər kim bunu axşam deyərsə, səhərə qədər onlardan qorunar». Hədisi Hakim (1/562) rəvayət etmişdir. Albani "Sahih ət-Tərğib vat-Tərhib" (1/273) adlı əsərində hədisin səhih olduğunu bildirmiş, onu Nəsaiyə və Təbəraniyə nisbət etmiş və demişdir: "Təbəraninin isnadı ceyyiddir (yaxşıdır)".
"(Ey Peyğəmbər!) De: “O Allah Təkdir! Allah Möhtac deyildir. O, nə doğub, nə də doğulub, Onun heç bir bənzəri də yoxdur”. (İxlas 112 surəsi, ayələr 1-4).
"(Ey Peyğəmbər!) De: “Sığınıram sübhün Rəbbinə! Xəlq etdiklərinin şərindən, zülməti çökən gecənin şərindən, düyünlərə üfürən (cadugər) qadınların şərindən və həsəd apardığı zaman paxılın şərindən! (Fələq 113 surəsi, ayələr 1-5).
"(Ey Peyğəmbər!) De: “Sığınıram insanların Rəbbinə, insanların Sahibinə, insanların İlahına! Vəsvəsə verən, (Allahın adı çəkiləndə isə qaçıb) gizlənən şeytanın şərindən O şeytan ki, insanların sinələrinə (qəlblərinə) vəsvəsə salır, (O şeytan) cinlərdən də olur, insanlardan da!” (Nəs 114 surəsi, ayələr 1-6). (Üç dəfə) [102]. [102] «Kim bunları səhər və axşam üç dəfə desə, (bu,) hər şeyə qarşı ona kifayət edər». Əbu Davud (4/322): (5082) Tirmizi (5/567): (3575). Bax: “Səhih ət-Tirmizi” (3/182).
«Sabaha çıxdıq, mülk də Allahın olaraq sabaha çıxdı. Həmd də Allaha məxsusdur, Allahdan başqa ibadətə və itaətə layiq haqq məbud yoxdur, O təkdir və şəriksizdir, Mülk və Həmd onundur və O, hər şeyə qadirdir. Rəbbim, Səndən bu günün xeyrini və bundan sonrakı xeyri diləyirəm. Bu günün şərrindən və bundan sonrakı şərdən Sənə sığınıram. Rəbbim! Tənbəllikdən və pis qocalıqdan Sənə sığınıram, Rəbbim Cəhənnəm əzabından və qəbir əzabından Sənə sığınıram» [103]. [103] Hədisi Muslim (4/2088): (2723) rəvayət etmişdir.
Əsbahnə və əsbəhəl-mülku li-Lləhi, vəl-həmduli-Lləhi, lə iləhə illə-Llahu vəhdəhu lə şərikə ləhu, ləhu-l-mülku və ləhu-l-həmdu və huvə ‘alə kulli şey’in qadir. Rabbi, əs’əlukə xayrə mə fi həzəl-yəumi və xayrə mə bə‘dəhu, və ə‘uzu bikə min şərri mə fi həzəl-yəvmi və şərri mə bə‘dəhu. Rabbi, ə‘uzu bikə minəl-kəsəli və su’il-kibəri. Rabbi, ə‘uzu bikə min əzabin fin-nəri və əzabin fil-qəbri
Axşam olanda isə belə deyir: «أَمْسَيْنَا وَأَمْسَى الْمُلْكُ لِلَّهِ، وَالحَمْدُ لِلَّهِ، لَا إِلَهَ إلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ، لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الحَمْدُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ، رَبِّ أَسْأَلُكَ خَيْرَ مَا فِي هَذِهِ اللَّيْلَةِ، وَخَيْرَ مَا بَعْدَهَا، وَأَعُوذُ بِكَ مِنْ شَرِّ مَا فِي هَذِهِ اللَّيْلَةِ، وَشَرِّ مَا بَعْدَهَا، رَبِّ أَعُوذُ بِكَ مِنَ الكَسَلِ وَسُوءِ الكِبَرِ، رَبِّ أَعُوذُ بِكَ مِنْ عَذَابٍ فِي النَّارِ وَعَذَابٍ فِي القَبْرِ» [104]. [Əmsəyna va əmsəl mülkü lilləh, val həmdü lilləh, lə iləhə illəllahu vahdəhu lə şərikə ləh, ləhul mulku va ləhul həmdu va huva alə kulli şeyin qadir, Rəbbi əsəlukə xeyrə ma fi həzihil-ləyləti, va xayrə mə bədəhə, va əuzu bikə min şərri ma fi həzihil ləyləti, va şərri mə bədəhə, rəbbi əuzu bikə minəl kəsəli va suil kibəri, rəbbi əuzu bikə min əzabin fin nari va əzabin fil qəbr]. «Axşama çıxdıq və mülk də Allahın olaraq axşama çıxdı. Həmd də Allaha məxsusdur, Allahdan başqa ibadətə və itaətə layiq haqq məbud yoxdur, O təkdir və şəriksizdir, Mülk və Həmd onundur və O, hər şeyə qadirdir. Rəbbim, Səndən bu gecənin xeyrini və ondan sonrakı xeyri diləyirəm. Bu gecənin şərrindən və ondan sonrakı şərdən Sənə sığınıram. Rəbbim! Tənbəllikdən və pis qocalıqdan Sənə sığınıram, Rəbbim Cəhənnəm əzabından və qəbir əzabından Sənə sığınıram» [104]. [104] Həmin mənbə.
«أَمْسَيْنَا وَأَمْسَى الْمُلْكُ لِلَّهِ، وَالحَمْدُ لِلَّهِ، لَا إِلَهَ إلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ، لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الحَمْدُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ، رَبِّ أَسْأَلُكَ خَيْرَ مَا فِي هَذِهِ اللَّيْلَةِ، وَخَيْرَ مَا بَعْدَهَا، وَأَعُوذُ بِكَ مِنْ شَرِّ مَا فِي هَذِهِ اللَّيْلَةِ، وَشَرِّ مَا بَعْدَهَا، رَبِّ أَعُوذُ بِكَ مِنَ الكَسَلِ وَسُوءِ الكِبَرِ، رَبِّ أَعُوذُ بِكَ مِنْ عَذَابٍ فِي النَّارِ وَعَذَابٍ فِي القَبْرِ» [104]. [Əmsəyna va əmsəl mülkü lilləh, val həmdü lilləh, lə iləhə illəllahu vahdəhu lə şərikə ləh, ləhul mulku va ləhul həmdu va huva alə kulli şeyin qadir, Rəbbi əsəlukə xeyrə ma fi həzihil-ləyləti, va xayrə mə bədəhə, va əuzu bikə min şərri ma fi həzihil ləyləti, va şərri mə bədəhə, rəbbi əuzu bikə minəl kəsəli va suil kibəri, rəbbi əuzu bikə min əzabin fin nari va əzabin fil qəbr]. «Axşama çıxdıq və mülk də Allahın olaraq axşama çıxdı. Həmd də Allaha məxsusdur, Allahdan başqa ibadətə və itaətə layiq haqq məbud yoxdur, O təkdir və şəriksizdir, Mülk və Həmd onundur və O, hər şeyə qadirdir. Rəbbim, Səndən bu gecənin xeyrini və ondan sonrakı xeyri diləyirəm. Bu gecənin şərrindən və ondan sonrakı şərdən Sənə sığınıram. Rəbbim! Tənbəllikdən və pis qocalıqdan Sənə sığınıram, Rəbbim Cəhənnəm əzabından və qəbir əzabından Sənə sığınıram».
«Allahım! Sənin sayəndə səhərə çıxdıq, Sənin sayəndə axşama çıxdıq, Sənin sayəndə yaşayırıq, Sənin sayəndə ölürük! Qayıdış isə Sənədir!» [105]. [105] Tirmizi (5/466), hədis: (3391) və bax: Səhih Tirmizi (3/142).
Allahummə bikə əsbahnə, və bikə əmsəynə, və bikə nahyə, və bikə nəmutu və iləykən-nuşur
Axşam olduqda isə belə deyir: «اللَّهُمَّ بِكَ أَمْسَيْنَا، وَبِكَ أَصْبَحْنَا، وَبِكَ نَحْيَا، وَبِكَ نَمُوتُ، وَإِلَيْكَ الْمَصِيرُ» [106]. «Allahummə bikə əmsaynə, va bikə əsbahnə, va bikə nahya, va bikə nəmutu, va iləykəl-masir» - «Allahım! Sənin sayəndə axşama çıxdıq, Sənin sayəndə səhərə çıxdıq, Sənin sayəndə yaşayırıq, Sənin sayəndə ölürük! Dönüş isə Sənədir!» [106]. [106] Həmin mənbə.
«اللَّهُمَّ بِكَ أَمْسَيْنَا، وَبِكَ أَصْبَحْنَا، وَبِكَ نَحْيَا، وَبِكَ نَمُوتُ، وَإِلَيْكَ الْمَصِيرُ» . «Allahummə bikə əmsəynə, va bikə əsbəhnə, va bikə nəhya, va bikə nəmutu, va iləykəl-məsir» - «Allahım! Sənin sayəndə axşama çıxdıq, Sənin sayəndə səhərə çıxdıq, Sənin sayəndə yaşayırıq, Sənin sayəndə ölürük! Dönüş isə Sənədir!».
«Allahım, Sən mənim Rəbbimsən, Səndən başqa haqq məbud yoxdur, məni Sən yaratdın və mən Sənin qulunam, bacardığım qədər Sənin əhdinə və vədinə sadiqəm. Etdiklərimin şərrindən Sənə sığınıram, mənə verdiyin neməti etiraf edirəm [107] və günahımı boynuma alıram. Elə isə məni bağışla, çünki Səndən başqa heç kim günahları bağışlamaz» [108]. [107] İqrar və etiraf edirəm. [108] «Hər kim bunu axşam, buna yəqinliklə inanaraq desə və həmin gecə ölsə, Cənnətə daxil olar. Və səhər də eynilə belədir». Buxari rəvayət etmişdir (7/150): (6306).
«Allahım! Sənin Özündən başqa məbud olmayan, Tək və şəriksiz Allah olduğuna, Muhəmmədin Sənin qulun və rəsulun olduğuna - Səni, Ərşini daşıyanları, mələklərini və bütün yaratdıqlarını şahid tutaraq səhərə çıxdım»
Allahummə inni əsbəhtu uşhidukə, və üşhidu həmələtə ‘arşikə, və mələikətikə, və cəmi‘ə xəlqikə, ənnəkə əntə-Llah, lə iləhə illə əntə vəhdəkə lə şərikə lək, və ənnə Muhəmmədən ‘əbdukə və rəsulukə Dörd dəfə [109]. [109] «Kim bunu səhər və ya axşam dörd dəfə desə, Allah onu bütünlüklə Cəhənnəm oddan xilas edər». Bunu Əbu Davud (4/317): (5071), Buxari "əl-Ədəbul-Mufrad" əsərində (1201), Nəsai "Əməlul-yəumi vəl-leylə" əsərində (9) və İbn əs-Sunni (70) rəvayət etmişdir. Şeyx İbn Bəz, Allah ona rəhmət etsin, "Tuhfətul-Əxyar" (səh: 23) kitabında Nəsainin və Əbu Davudun isnadını həsən saymışdır.
Axşam düşəndə isə belə deyir: «اللَّهُمَّ إِنِّي أَمْسَيْتُ أُشْهِدُكَ، وَأُشْهِدُ حَمَلَةَ عَرْشِكَ، وَمَلَائِكَتِكَ، وَجَمِيعَ خَلْقِكَ، أَنَّكَ أَنْتَ اللَّهُ لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ وَحْدَكَ لَا شَرِيكَ لَكَ، وَأَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُكَ وَرَسُولُكَ» «Allahummə inni əmsəytu uşhidukə, va uşhidu həmələtə ərşikə, va mələikətikə, va cəmi‘ə xalqikə, ənnəkə əntə-Allahu, lə iləhə illə əntə vəhdəkə lə şərikə lək, va ənnə Muhəmmədən abdukə va rəsulukə» - "Allahım! Sənin Özündən başqa məbud olmayan, Tək və şəriksiz Allah olduğuna, Muhəmmədin Sənin qulun və rəsulun olduğuna - Səni, Ərşini daşıyanları, mələklərini və bütün yaratdıqlarını şahid tutaraq axşama çıxdım".
«اللَّهُمَّ إِنِّي أَمْسَيْتُ أُشْهِدُكَ، وَأُشْهِدُ حَمَلَةَ عَرْشِكَ، وَمَلَائِكَتِكَ، وَجَمِيعَ خَلْقِكَ، أَنَّكَ أَنْتَ اللَّهُ لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ وَحْدَكَ لَا شَرِيكَ لَكَ، وَأَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُكَ وَرَسُولُكَ» «Allahummə inni əmsəytu uşhidukə, va uşhidu həmələtə ərşikə, va mələikətikə, va cəmi‘ə xalqikə, ənnəkə əntə-Allahu, lə iləhə illə əntə vəhdəkə lə şərikə lək, va ənnə Muhəmmədən abdukə va rəsulukə» - "Allahım! Sənin Özündən başqa məbud olmayan, Tək və şəriksiz Allah olduğuna, Muhəmmədin Sənin qulun və rəsulun olduğuna - Səni, Ərşini daşıyanları, mələklərini və bütün yaratdıqlarını şahid tutaraq axşama çıxdım". Dörd dəfə [110]. [110] Həmin mənbə.
«Allahım! Bu səhər mənə və ya yaratdıqlarından hər hansı birinə verdiyin nemət Səndəndir. Sən Təksən, şərikin yoxdur. Həmd Sənədir, şükür Sənədir!» [111]. [111] «Kim bunu səhər deyərsə, gününün şükrünü əda etmiş olar. Və kim bunu axşam deyərsə, gecəsinin şükrünü əda etmiş olar». Əbu Davud (4/318) rəqəm (5075), Nəsai “Əməlul-yəumi vəl-leylə”, rəqəm (7), İbn əs-Sunni, rəqəm (41), və İbn Hibban, “Məvarid”, rəqəm (2361) rəvayət etmişdir. İbn Bəz, rahiməhullah, isə “Tuhfətul-əxyar” (səh: 24) kitabında onun isnadını həsən saymışdır.
Allahummə mə əsbəhə bi mən ni‘mətin əu bi-əhədin min xəlqikə fə-minkə vəhdəkə lə şərikə lək, fə ləkəl-həmdu və ləkəş-şükür
Axşam olduqda isə deyir: «اللَّهُمَّ مَا أَمْسَى بِي مِنْ نِعْمَةٍ أَوْ بِأَحَدٍ مِنْ خَلْقِكَ فَمِنْكَ وَحْدَكَ لَا شَرِيكَ لَكَ، فَلَكَ الحَمْدُ وَلَكَ الشُّكْرُ»[112]. «Allahummə mə əmsə bi min ni‘mətin əv bi-əhədin min xəlqikə fə-minkə vəhdəkə lə şərikə lək, fə ləkəl-həmdu va ləkəş-şükür» - "Allahım! Bu axşam mənə və ya yaratdıqlarından hər hansı birinə verdiyin nemət Səndəndir. Sən Təksən, şərikin yoxdur. Həmd Sənədir, şükür Sənədir!"[112]. [112] Həmin mənbə.
«اللَّهُمَّ مَا أَمْسَى بِي مِنْ نِعْمَةٍ أَوْ بِأَحَدٍ مِنْ خَلْقِكَ فَمِنْكَ وَحْدَكَ لَا شَرِيكَ لَكَ، فَلَكَ الحَمْدُ وَلَكَ الشُّكْرُ». «Allahummə mə əmsə bi min ni‘mətin əv bi-əhədin min xəlqikə fə-minkə vəhdəkə lə şərikə lək, fə ləkəl-həmdu va ləkəş-şükür» - "Allahım! Bu axşam mənə və ya yaratdıqlarından hər hansı birinə verdiyin nemət Səndəndir. Sən Təksən, şərikin yoxdur. Həmd Sənədir, şükür Sənədir!".
"Allahım! Bədənimi salamat et! Allahım! Qulağımı salamat et! Allahım! Gözümü salamat et! Səndən başqa ilah yoxdur! Allahım! Küfrdən, yoxsulluqdan və qəbir əzabından Sənə sığınıram. Səndən başqa ilah yoxdur!"
Allahummə afini fi bədəni, Allahummə afini fi səmi, Allahummə afini fi bəsari, lə iləhə illə ənt. Allahummə inni əuzu bikə minəl-kufri vəl-faqri, va əuzu bikə min azabil-qabri, lə iləhə illə ənt Üç dəfə [113]. [113] Əbu Davud (4/324): (5092), Əhməd (5/42): (20430), Nəsai “Əməlu-l-yəvmi və-l-leylə” əsərində: (22), İbn Sunni: (69), Buxari “Ədəbu-l-mufrad” əsərində: (701), Əllamə İbn Baz, Allah ona rəhmət etsin, isə “Tuhfətu-l-əxyar” kitabında (səh: 26) isnadını həsən hesab etmişdir.
«حَسْبِيَ اللَّهُ لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ عَلَيهِ تَوَكَّلتُ وَهُوَ رَبُّ العَرْشِ العَظِيمِ» [Həsbiyə Allahu lə ilahə illə huvə, aleyhi təvəkkəltu va huvə Rabbul-arşil-azim] - "Allah mənə yetər, Ondan başqa ibadətə layiq məbud yoxdur. Ona təvəkkül etdim və O əzəmətli ərşin Rəbbidir".
«حَسْبِيَ اللَّهُ لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ عَلَيهِ تَوَكَّلتُ وَهُوَ رَبُّ العَرْشِ العَظِيمِ» [Həsbiyə Allahu lə ilahə illə huvə, aleyhi təvəkkəltu va huvə Rabbul-arşil-azim] - "Allah mənə yetər, Ondan başqa ibadətə layiq məbud yoxdur. Ona təvəkkül etdim və O əzəmətli ərşin Rəbbidir". Yeddi dəfə [114]. [114] «Kim bunu səhər-axşam yeddi dəfə desə, Allah onu narahat edən dünya və axirət işlərinə qarşı kifayət edər». İbn əs-Sünni "mərfu" olaraq (71) və Əbu Davud "məuquf" olaraq (4/321): (5081) rəvayət etmişdir. Şueyb və Əbdülqadir əl-Ərnaut hədisin isnadını səhih hesab etmişlər. Bax: “Zadul-Məad” (2/376).
"Allahım! Dünyada və axirətdə Səndən əfv və salamatlıq diləyirəm! Allahım! Dinim, dünyam, ailəm və malım üçün Səndən əfv və salamatlıq diləyirəm! Allahım! Eyiblərimi ört və qorxularımdan məni əmin-amanlıqda et! Allahım! Məni önümdən, arxamdan, sağımdan, solumdan və başımın üstündən qoru. Ayağımın altının qazılmasından Sənin əzəmətinə sığınıram" [115]. [115] Hədisi Əbu Davud: (5074), İbn Məcə: (3871) rəvayət etmiş. Həmçinin bax: Səhih İbn Məcə (2/332).
«Qeybdə və aşkarda olanı Bilən, göyləri və yeri yaradan, Hər şeyin Rəbbi və Hökmdarı olan Allahım! Şahidlik edirəm ki, Səndən başqa ibadətə layiq haqq məbud yoxdur. Nəfsimin şərindən, şeytanın şərrindən və şirkindən, özümə pislik etməkdən yaxud onu bir müsəlmana yetirməkdən Sənə sığınıram» [116]. [116] Tirmizi (3392) və Əbu Davud (5067) rəvayət etmişdir. Həmçinin bax: Səhih Tirmizi (3/142).
Allahummə ‘aliməl-gaybi vəş-şəhədəti, fatıras-səməvəti vel-ərdi, rəbbə külli şey’in və məlikəhu. Əşhədu ən lə iləhə illə əntə. Ə‘uzu bikə min şərri nəfsi, və min şərriş-şeytani ve şərəki, və ən əqtərifə ‘alə nəfsi suən əu əcərrhahu ilə müslimin
«Adı çəkildikdə nə yerdə, nə də göydə heç bir şeyin zərər vermədiyi Allahın adı ilə! O, Eşidəndir, Biləndir!»
Bismilləhi-l-ləzi lə yədurru məa-i-smihi şeyun fi-l-ardi va lə fi-s-səməi va huvə-s-səmiu-l-alimi Üç dəfə [117]. [117] "Kim bunu səhər üç dəfə və axşam üç dəfə deyərsə, ona heç bir şey zərər verməz". Hədisi Əbu Davud (4/323): (5088), Tirmizi (5/465): (3388), İbn Macə (3869) və İmam Əhməd (446) rəvayət etmişdir. Bax: "Sahih İbn Macə" (2/332). Əllamə İbn Baz, rahiməhullah, "Tuhfətul-Əxyar" (səh: 39) adlı əsərində onun isnadını həsən saymışdır.
«Allahın Rəbb, İslamın din, Muhammədin ﷺ isə peyğəmbər olduğuna razı oldum»
Rədıyitu billəhi rabbən, və bil-İsləmi dinən, və bi-Muhəmmədin ﷺ nəbiyyən Üç dəfə [118]. [118] "Kim bunu səhər üç dəfə və axşam üç dəfə deyərsə, Qiyamət günü Allahın onu razı etməsi vacib olar". Əhməd (4/337): (18967), Nəsai "Əməlu-l-yəvmi və-l-leylə" əsərində (4), İbn Sunni (68), Əbu Davud (4/318): (1531) və Tirmizi (5/465): (3389) rəvayət etmişdir. İbn Baz, Allah ona rəhmət etsin, "Tuhfətu-l-Əxyar" (səh. 39) əsərində hədisin həsən olduğunu bildirmişdir.
"Ey (əbədi) Yaşayan, ey Qəyyum (kainatı yaradan və onu idarə edən, bəndələrinin işlərini yoluna qoyan və onları qoruyan)! Mərhəmətinlə Səndən kömək diləyirəm! Bütün işlərimi yoluna qoy və məni bir göz qırpımı belə öz nəfsimlə başlı-başına buraxma!" [119]. [119] Hədisi Hakim rəvayət etmiş və səhih olduğunu bildirmişdir, Zəhəbi də (1/545) onunla razılaşmışdır. Bax: "Səhihut-Tərğib vat-Tərhib" (1/273).
Ya Hayyu, Ya Qayyumu, bi-rahmətikə əstəğisu, əslih li şə'niyə kulləhu va lə təkilni ilə nəfsi tarfətə aynin
«Sabaha çıxdıq, mülk də aləmlərin Rəbbi Allaha məxsus olaraq sabaha çıxdı. Allahım! Səndən bu günün fəthini, zəfərini, nurunu, bərəkətini və hidayətini diləyirəm. Bu günün şərrindən və ondan sonrakı şərdən Sənə sığınıram» [120]. [120] Əbu Davud (4/322): (5084); Şueyb və Abdulqadir əl-Arnaut isə Zədul-Məad kitabının təhqiqində (2/373) isnadını həsən hesab etmişlər.
Əsbahnə və əsbəhəl-mülku li-Lləhi rəbbil-‘ələmin. Allahummə inni əs’əlukə xayra həzəl-yəumi: fethəhu, və nəsrahu, və nurahu, və bərakətəhu, və hudəhu, və ə‘uzu bikə min şərri ma fihi və şərri ma bə‘dəhu
Axşam olduqda isə belə deyir: «أَمْسَيْنَا وَأَمْسَى المُلْكُ لِلَّهِ رَبِّ العَالَمِينَ، اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ خَيْرَ هَذِهِ اللَّيْلَةِ: فَتْحَهَا، وَنَصْرَهَا، وَنُورَهَا، وَبَرَكَتَهَا، وَهُدَاهَا، وَأَعُوذُ بِكَ مِنْ شَرِّ مَا فِيهَا، وَشَرِّ مَا بَعْدَهَا» [121]. «Əmsaynə va əmsəl-mulku lilləhi Rabbil Aləmin. Allahumma, inni əsəlukə xeyra həzihi-l-leyləti: fəthəhə, va nasrahə, va nurəhə, va bərakətəhə, va hudəhə, va əuzu bikə min şərri mə fihə, va şərri mə bədəhə» - "Axşama çıxdıq və mülk də aləmlərin Rəbbi olan Allahın olaraq axşama çıxdı. Allahım! Səndən bu gecənin xeyrini: fəthini, zəfərini, nurunu, bərəkətini və hidayətini diləyir, bu gecədə olanın və ondan sonrakının şərrindən Sənə sığınıram" [121]. [121] Həmin mənbə.
«أَمْسَيْنَا وَأَمْسَى المُلْكُ لِلَّهِ رَبِّ العَالَمِينَ، اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ خَيْرَ هَذِهِ اللَّيْلَةِ: فَتْحَهَا، وَنَصْرَهَا، وَنُورَهَا، وَبَرَكَتَهَا، وَهُدَاهَا، وَأَعُوذُ بِكَ مِنْ شَرِّ مَا فِيهَا، وَشَرِّ مَا بَعْدَهَا» . «Əmsaynə va əmsəl-mulku lilləhi Rabbil Aləmin. Allahumma, inni əsəlukə xeyra həzihi-l-leyləti: fəthəhə, va nasrahə, va nurəhə, va bərakətəhə, va hudəhə, va əuzu bikə min şərri mə fihə, va şərri mə bədəhə» - "Axşama çıxdıq və mülk də aləmlərin Rəbbi olan Allahın olaraq axşama çıxdı. Allahım! Səndən bu gecənin xeyrini: fəthini, zəfərini, nurunu, bərəkətini və hidayətini diləyir, bu gecədə olanın və ondan sonrakının şərrindən Sənə sığınıram".
«İslam fitrəti üzərində, ixlas kəlməsi üzərində, Peyğəmbərimiz Muhəmmədin (sallallahu aleyhi və səlləm) dini üzərində və hənif müsəlman olub müşriklərdən olmayan atamız İbrahimin dini üzərində səhərə çıxdıq» [122]. [122] Hədisi İmam Əhməd "Müsnəd" əsərində (3/406): (407, 15360, 15563) və İbn Sünni "Aməlu-l-yəumi və-l-leyləh" adlı əsərində (34) rəvayət etmişdir. Bax: Səhih əl-Cami (4/209).
Əsbəhnə ‘alə fitrati-l-İsləmi, və ‘alə kəliməti-l-ixləsı, və ‘alə dini nəbiyynə Muhəmmədin ﷺ, və ‘alə milləti əbinə İbrahimə, hənifən muslimən və mə kənə minə-l-muşrikın
Axşam olduqda isə belə deyir: "«أَمْسَيْنَا عَلَى فِطْرَةِ الإِسْلَامِ، وَعَلَى كَلِمَةِ الإِخْلاَصِ، وَعَلَى دِينِ نَبِيِّنَا مُحَمَّدٍ ﷺ، وَعَلَى مِلَّةِ أَبِينَا إِبْرَاهِيمَ، حَنِيفًا مُسْلِمًا وَمَا كَانَ مِنَ المُشرِكِينَ» [123]. «Əmsəynə alə fitrati-l-İsləmi, va alə kəliməti-l-ixlasi, va alə dini nəbiyynə Muhəmmədin (sallallahu aleyhi və səlləm), va alə milləti əbinə İbrahimə, hənifən muslimən va mə kənə minə-l-muşrikın» - "İslam fitrəti üzərində, ixlas kəlməsi üzərində, Peyğəmbərimiz Muhəmmədin (sallallahu aleyhi və səlləm) dini üzərində və hənif müsəlman olub müşriklərdən olmayan atamız İbrahimin dini üzərində axşama çıxdıq" [123]. [123] Həmin mənbə.
"«أَمْسَيْنَا عَلَى فِطْرَةِ الإِسْلَامِ، وَعَلَى كَلِمَةِ الإِخْلاَصِ، وَعَلَى دِينِ نَبِيِّنَا مُحَمَّدٍ ﷺ، وَعَلَى مِلَّةِ أَبِينَا إِبْرَاهِيمَ، حَنِيفًا مُسْلِمًا وَمَا كَانَ مِنَ المُشرِكِينَ». «Əmsəynə alə fitrati-l-İsləmi, va alə kəliməti-l-ixlasi, va alə dini nəbiyynə Muhəmmədin (sallallahu aleyhi və səlləm), va alə milləti əbinə İbrahimə, hənifən muslimən va mə kənə minə-l-muşrikın» - "İslam fitrəti üzərində, ixlas kəlməsi üzərində, Peyğəmbərimiz Muhəmmədin (sallallahu aleyhi və səlləm) dini üzərində və hənif müsəlman olub müşriklərdən olmayan atamız İbrahimin dini üzərində axşama çıxdıq".
«سُبْحَانَ اللَّهِ وَبِحَمْدِهِ» [Subhənallahi va bihəmdihi] - "Allah pak və nöqsansızdır və həmd Ona məxsusdur".
«سُبْحَانَ اللَّهِ وَبِحَمْدِهِ» [Subhənallahi va bihəmdihi] - "Allah pak və nöqsansızdır və həmd Ona məxsusdur". Yüz dəfə [124]. [124] «Kim bunu səhər-axşam yüz dəfə desə, Qiyamət günü heç kəs onun gətirdiyindən daha əfzəl bir şey gətirməz, onun dediyi kimi və ya ondan artıq deyən kimsə istisna olmaqla» Müslim (4/2071), rəqəm (2692).
«لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ، لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الحَمْدُ، وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ» [Lə iləhə illə-l-lahu vahdəhu lə şərikə ləhu. Ləhu-l-mulku va ləhul-həmdu va huvə alə kulli şeyin qadir] - "Allahdan başqa məbud yoxdur. O təkdir. Onun şəriki yoxdur. Mülk Onundur və həmd Onadır! O hər şeyə Qadirdir!" On dəfə [125] və ya tənbəllik zamanı bir dəfə [126]. [125] Hədisi Nəsai "Əməlul-yəumi vəl-leylə" (24) adlı əsərində rəvayət etmişdir. Bax: "Səhih ət-Tərğib vət-Tərhib" (1/272) və İbn Bazın, Allah ona rəhmət etsin, "Tuhfətul-Əxyar" (səh: 44). Fəziləti haqqında isə bax: (səh: 146), hədis (255). [126] Hədisi Əbu Davud: (5077), İbn Məcə: (3798) və Əhməd: (8719) rəvayət etmişdir. Həmçinin bax: Səhih ət-Tərğib vət-Tərhib (1/270), Səhih Əbu Davud (3/957), Səhih İbn Məcə (2/331) və Zədul-Məad (2/377).
«لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ، لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الحَمْدُ، وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ» [Lə iləhə illə-l-lahu vahdəhu lə şərikə ləhu. Ləhu-l-mulku va ləhul-həmdu va huvə alə kulli şeyin qadir] - "Allahdan başqa məbud yoxdur. O təkdir. Onun şəriki yoxdur. Mülk Onundur və həmd Onadır! O hər şeyə Qadirdir!"
«لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ، لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الحَمْدُ، وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ» [Lə iləhə illə-l-lahu vahdəhu lə şərikə ləhu. Ləhu-l-mulku va ləhul-həmdu va huvə alə kulli şeyin qadir] - "Allahdan başqa məbud yoxdur. O təkdir. Onun şəriki yoxdur. Mülk Onundur və həmd Onadır! O hər şeyə Qadirdir!" Səhər yüz dəfə [127]. [127] «Kim bunu bir gündə yüz dəfə deyərsə, bu, onun üçün on qul azad etməyə bərabər olar, ona yüz həsənət yazılar, yüz günahı silinər və həmin gün axşama qədər şeytandan qorunmaq üçün bir sipər olar. Ondan daha çox əməl edən kimsə istisna olmaqla, heç kəs onun gətirdiyindən daha əfzəl bir şey gətirə bilməz». Buxari (4/95): (3293), Muslim (4/2071): (2691).
"Allah pak və müqəddəsdir və Ona həmd olsun, yaratdıqlarının sayı qədər, Özünün razı qalacağı qədər, Ərşinin ağırlığı qədər və kəlmələrinin mürəkkəbi qədər"
Subhənəllahi və bihəmdihi: adədə xalqihi, və rida nəfsihi, və zinətə arşihi, və midədə kəlimətihi Səhər üç dəfə [128]. [128] Hədisi Müslim (4/2090): (2726) rəvayət etmişdir.
«Allahım! Səndən faydalı elm, halal ruzi və məqbul əməl diləyirəm»
Alləhumma, inni 'əs'əlukə 'ilmən nəfi'an, və rizqən tayyibən, və 'amələn mutəqəbbələn Səhər olanda [129]. [129] Hədisi İbn əs-Sünni “Əməlu-l-yəumi və-l-leylə” əsərində (54) və İbn Macə (925) rəvayət etmişdir. Abdulqadir və Şueyb əl-Ərnaut “Zadul-Məad” əsərinin təhqiqində (2/375) isnadının həsən olduğunu bildirmişlərdir. Hədis daha əvvəl (73) nömrəsi ilə keçmişdir.
«أَسْتَغْفِرُ اللَّهَ وَأَتُوبُ إِلَيْهِ» [Əstəğfirullahə va ətubu iləyh] - «Allahdan bağışlanma diləyirəm və Ona tövbə edirəm»
«أَسْتَغْفِرُ اللَّهَ وَأَتُوبُ إِلَيْهِ» [Əstəğfirullahə va ətubu iləyh] - «Allahdan bağışlanma diləyirəm və Ona tövbə edirəm» Gündə yüz dəfə [130]. [130] Hədisi Buxari Fəth ilə (11/101): (6307) və Müslim (4/2075): (2702) rəvayət etmişdir.
«أَعُوذُ بِكَلِمَاتِ اللَّهِ التَّامَّاتِ مِنْ شَرِّ مَا خَلَقَ» [Əuzu bikəlimətilləhit-təmməti min şərri mə xaləq] - "Yaratdıqlarının şərindən Allahın tam kəlmələrinə sığınıram!" Axşam üç dəfə [131]. [131] «Kim bunu axşam düşəndə üç dəfə desə, o gecənin zəhəri ona zərər verməz». Hədisi Əhməd (2/290): (7898), Nəsai ("Aməlul-yəumi val-leylə" (590) və İbn Sünni (68) rəvayət etmişdir. Bax: "Səhih ət-Tirmizi" (3/187), "Səhih İbn Macə" (2/266) və İbn Bazın "Tuhfətul-Əxyar" əsəri (səh: 45).
«اللَّهُمَّ صَلِّ وَسَلِّمْ عَلَى نَبَيِّنَا مُحَمَّدٍ» [Allahummə salli va səllim alə nəbiyyinə Muhəmmədin] - "Allahım, Peyğəmbərimiz Muhəmmədə salat və salam et".
«اللَّهُمَّ صَلِّ وَسَلِّمْ عَلَى نَبَيِّنَا مُحَمَّدٍ» [Allahummə salli va səllim alə nəbiyyinə Muhəmmədin] - "Allahım, Peyğəmbərimiz Muhəmmədə salat və salam et". On dəfə [132]. [132] «Kim səhər on, axşam isə on dəfə mənə salavat gətirərsə, Qiyamət günü şəfaətimə nail olar». Təbərani iki isnadla rəvayət etmişdir: onlardan biri ceyyiddir. Bax: Məcməuz-Zəvaid (10/120) və Səhihut-Tərğib vət-Tərhib (1/273).
28. Yatarkən edilən zikrlər.
İki ovucunu birləşdirib onların içinə üfürür, sonra da ovcuna aşağıdakıları oxuyur: "(Ey Peyğəmbər!) De: “O Allah Təkdir! Allah Möhtac deyildir. O, nə doğub, nə də doğulub, Onun heç bir bənzəri də yoxdur”. (İxlas 112 surəsi, ayələr 1-4).
"(Ey Peyğəmbər!) De: “Sığınıram sübhün Rəbbinə! Xəlq etdiklərinin şərindən, zülməti çökən gecənin şərindən, düyünlərə üfürən (cadugər) qadınların şərindən və həsəd apardığı zaman paxılın şərindən!” (Fələq 113 surəsi, ayələr 1-5).
"(Ey Peyğəmbər!) De: “Sığınıram insanların Rəbbinə, insanların Sahibinə, insanların İlahına! Vəsvəsə verən, (Allahın adı çəkiləndə isə qaçıb) gizlənən şeytanın şərindən O şeytan ki, insanların sinələrinə (qəlblərinə) vəsvəsə salır, (O şeytan) cinlərdən də olur, insanlardan da!” (Nəs 114 surəsi, ayələr 1-6).
(Sonra əlləri ilə, başından, üzündən və bədəninin ön hissəsindən başlayaraq bədəninin bacardığı qədər hissəsinə məsh çəkərdi). (Bunu üç dəfə edərdi) [133]. [133] Hədisi Buxari Fəth ilə (9/62): (5017) və Müslim: (2192) rəvayət etmişdir.
"Allah Özündən başqa (haqq) məbud olmayandır, (əbədi) Yaşayandır, (bütün yaratdıqlarının) Qəyyumudur. Onu nə mürgü, nə də yuxu tutar. Göylərdə və yerdə nə varsa, (hamısı) Ona məxsusdur. Allahın izni olmadan Onun yanında kim şəfaət edə bilər? O, (qullarının) gələcəyini və keçmişini bilir. Onlar Allahın elmindən Onun istədiyindən başqa heç bir şey qavraya bilməzlər. Onun Kürsüsü göyləri və yeri əhatə etmişdir. Bunları qoruyub saxlamaq Ona ağır gəlməz. O, Ucadır, Əzəmətlidir". [Bəqərə 2 surəsi, ayə 255], [134]. [134] «Kim onu yatağına girdiyi zaman oxuyarsa, onun üzərində Allah tərəfindən bir qoruyucu mələk olar və səhərə qədər şeytan ona yaxınlaşa bilməz». Buxari, Fəthul-Bari, (4/487): (2311).
"Allahın rəsulu öz Rəbbindən ona nazil edilənə iman gətirdi, möminlər də, (iman gətirdilər). Hamısı Allaha, Onun mələklərinə, kitablarına və elçilərinə iman gətirdilər. (Onlar dedilər): “Biz Onun elçiləri arasında fərq qoymuruq!” (Həmçinin,) dedilər: “Eşitdik və itaət etdik! Ey Rəbbimiz, Səndən bağışlanma diləyirik, dönüş yalnız Sənədir! Allah hər kəsi yalnız onun qüvvəsi çatdığı qədər mükəlləf edər. Hər kəsin qazandığı xeyir yalnız onun özünə, qazandığı şər də, yalnız öz əleyhinədir. “Ey Rəbbimiz, unutsaq və ya xəta etsək bizi cəzalandırma! Ey Rəbbimiz, bizdən əvvəlkiləri yüklədiyin kimi, bizi ağır yüklə yükləmə! Ey Rəbbimiz, gücümüz çatmayan şeyi daşımağa bizi vadar etmə! Bizi əfv et, bizi bağışla, bizə rəhm et! Sən bizim Himayədarımızsan! Kafir qövmə qalib gəlməkdə bizə yardım et!” (Bəqərə 2 surəsi, ayələr 285-286)[135]. [135] "Kim onları gecə oxuyarsa, onlar ona yetər". Buxari, Fəthul-Bari (9/94): (4008) və Müslim (1/554): (807).
"Rəbbim! Sənin adınla böyrümü yerə qoydum və Səninlə də onu qaldıraram. Əgər canımı alsan, ona rəhm et, yox əgər onu geri qaytarsan, saleh bəndələrini qoruduğunla onu da qoru" [137]. [136] "Sizdən biriniz yatağından qalxıb, sonra ora geri qayıdarsa, izarının ucu ilə yatağını üç dəfə çırpsın və Allahın adını zikr etsin. Çünki o, özündən sonra yatağına nəyin gəldiyini bilmir. Yatağa uzanarkən isə belə desin:.." ["Sənifətu izarihi" sözünün mənası: izarın qırağı, ucu deməkdir]. (Ən-Nihəyə fi Ğaribil-Hədis val-Əsər). [137] Buxari, Fəthul-Bari, (11/126): (6320) və Müslim (4/2084): (2714).
Bismikə, Rabbi, vəda'tu cənbi, və bikə ərfə'uhu. Fə-in əmsəktə nəfsi fərhəmhə, və in ərsəltəhə faxfəzhə bimə təhfəzu bihi `ibədəkə-s-salihin
«Allahım! Sən nəfsimi yaratdın və onun canını da Sən alırsan. Onun ölümü də, həyatı da Sənə məxsusdur. Əgər onu yaşatsan, onu qoru, əgər onu öldürsən, onu bağışla! Allahım! Səndən salamatlıq diləyirəm!» [138] [138] Hədisi Müslim (4/2083): (2712) və Əhməd bu ləfzlə : (5502) rəvayət etmişdir.
Allahummə innəkə xaləqtə nəfsi va əntə təvaffahə, ləkə məmatuhə va məhyəhə, in əhyəytəhə fahfəzhə, va in əməttəhə fağfir ləhə. Allahummə inni əs'əlukəl-afiyəh
"Allahım! Qullarını dirildəcəyin gün məni Öz əzabından qoru!" [140]. [139] «Peyğəmbər, sallallahu aleyhi va səlləm, yataq istədikdə sağ əlini çənəsinin altına qoyardı, sonra belə deyərdi: ...». [140] Hədisi bu ləfz ilə Əbu Davud (4/311): (5045) və Tirmizi (3398) rəvayət etmişdir. Həmçinin bax: Səhih Tirmizi (3/143) və Səhih Əbu Davud (3/240).
Allahummə, qini əzəbəkə yovmə təb'asu ibədəkə
"Allahım! Sənin adınla ölür və dirilirəm!" [141]. [141] Hədisi Buxari Fəth ilə (11/113): (6324) və Müslim (4/2083): (2711) rəvayət etmişdir.
Bismikə, Allahummə əmutu va əhyə
«سُبْحَانَ اللَّهِ [Subhənallah] "Allah pak və müqəddəsdir!"
«سُبْحَانَ اللَّهِ [Subhənallah] "Allah pak və müqəddəsdir!" (Otuz üç dəfə), وَالحَمْدُ لِلَّهِ [Val-həmdulilləh] - "Allaha həmd olsun".
وَالحَمْدُ لِلَّهِ [Val-həmdulilləh] - "Allaha həmd olsun". (Otuz üç dəfə). وَاللَّهُ أَكْبَرُ [Vallahu Əkbər] - "Allah ən böyükdür".
وَاللَّهُ أَكْبَرُ [Vallahu Əkbər] - "Allah ən böyükdür". (Otuz dörd dəfə) [142]. [142] «Kim yatağına girdiyi zaman bunu desə, onun üçün xidmətçidən daha xeyirli olar». Hədisi Buxari, Fəth əl-Bari ilə (7/71): (3705) və Müslim (4/2091): (2726) rəvayət etmişdir.
"Allahım! Ey yeddi göyün Rəbbi, yerin Rəbbi və əzəmətli Ərşin Rəbbi! Rəbbimiz və hər şeyin Rəbbi! Toxumu və çəyirdəyi yaran, Tövratı, İncili və Furqanı (Quranı) nazil edən! Kəkilindən tutduğun hər bir şeyin şərrindən Sənə sığınıram. Allahım! Sən Əvvəlsən, Səndən əvvəl heç bir şey yoxdur. Və Sən Axırsan, Səndən sonra heç bir şey yoxdur. Və Sən Zahirsən, Səndən uca heç bir şey yoxdur. Və Sən Batinsən, Səndən daha gizlin (və Yaxın) heç bir şey yoxdur. Bizim borcumuzu ödə və bizi yoxsulluqdan xilas et" [143]. [143] Müslim: (4/2084), (2713).
Alləhumma, Rabbə-s-səməvətı-s-səb'i və Rabbə-l-ərdı, və Rabbə-l-'arşi-l-'azimi, Rabbənə və Rabbə külli şey'in, fəliqa-l-həbbi və-n-nəvə, və munzilə-t-Təvrati və-l-İncili və-l-Furqani. 'Əuzu bikə min şərri kulli şey'in ənta axizun bi-nasiyətihi. Alləhumma, ənta-l-əvvəlu fə-ləysə qəbləkə şey'ün, və ənta-l-axiru fe-ləysə bə'dəkə şey'un, ve əntə-z-zahiru fələysə fəvqəkə şey'un, və ənta-l-batinu fələysə dunəkə şey'un. İqdi 'annə-d-dəynə və əğninə minə-l-fəqri
"Bizi yedirdən, içirdən, bizə kifayət edən və bizə sığınacaq verən Allaha həmd olsun! Neçə-neçə kimsələr vardır ki, onlara kifayət edən də yoxdur, sığınacaq verən də" [144]. [144] Hədisi Müslim (4/2085): (2715) rəvayət etmişdir.
Əl-həmdu lilləhil-ləzi ət'amənə va səqanə, va kəfənə, va əvənə, fə kəm mimmən lə kəfiyə ləhu va lə mu'viyə
«Qeybdə və aşkarda olanı Bilən, göyləri və yeri yaradan, Hər şeyin Rəbbi və Hökmdarı olan Allahım! Şahidlik edirəm ki, Səndən başqa ibadətə layiq haqq məbud yoxdur. Nəfsimin şərindən, şeytanın şərrindən və şirkindən, özümə pislik etməkdən yaxud onu bir müsəlmana yetirməkdən Sənə sığınıram» [145]. [145] Əbu Davud (4/317): (5067), Tirmizi: (3629). Bax: Səhih Tirmizi (3/142).
Allahummə, 'alimə-l-ğaybi və-ş-şəhədəti, fatira-s-səməvəti və-l-ərdi, Rabba kulli şey'in və məlikəhu. Əşhədu ən lu iluhə illu əntə, 'əuzu bikə min şərri nəfsi, və min şərri-ş-şəytani və şirkihi, ve ən əqtərifə 'alə nəfsi su'ən əu əcurrahu ilə muslimin
«Səcdə surəsini və Mülk surəsini oxuyar» [146]. [146] Hədisi Tirmizi (3404) və Nəsai "Aməlul-yəumi val-leyləh" (707) adlı əsərində rəvayət etmişdir. Həmçinin bax: "Səhihul-Cami" (4/255).
"Allahım! [147] Nəfsimi Sənə təslim etdim, işimi Sənə həvalə etdim, üzümü Sənə tutdum. Sənin (rəhmətinə) ümid edərək və (əzabından) qorxaraq Sənə arxalandım. Səndən (gələcək bəladan) sığınacaq və xilas yeri ancaq Sənsən. Nazil etdiyin Kitabına və göndərdiyin Peyğəmbərinə iman etdim" [148]. [147] "Yatmaq istədikdə namaz üçün dəstəmaz aldığın kimi dəstəmaz al, sonra sağ böyrün üstə uzan, sonra de: ..." [148] Peyğəmbər, sallallahu aleyhi və səlləm, bunu deyən şəxsə buyurmuşdur: «Əgər ölsən, fitrət üzərə ölərsən». Hədisi Buxari Fəth ilə (11/113): (6313) və Müslim (4/2081): (2710) rəvayət etmişdir.
Allahummə əsləmtu nəfsi ileykə, və fəvvadtu əmri ileykə, və vaccəhtu vachiyə ileykə, va əlcə'tu zahri ileykə, rağbətən va rahbətən ileykə, lə məlcəə və lə məncə minkə illə ileykə, aməntu bi kitəbikə-lləzi ənzəltə və bi nəbiyyikə-lləzi ərsəltə
29. Gecə yatarkən bir tərəfdən digər tərəfə çevrildikdə edilən dua.
"Vahid və Qəhhar olan Allahdan başqa məbud yoxdur. O, göylərin, yerin və onların arasında olanların Rəbbi, Əziz və Ğəffardır!" [149]. [149] Bu, gecə bir böyründən digər böyrünə çevrildikdə deyilir. Hakim hədisin səhih olduğunu bildirmiş, Zəhəbi də onunla razılaşmışdır (1/540). Nəsai "Aməlul-yovmi vəl-leylə" (202) adlı əsərində və İbn əs-Sunni (757) rəvayət etmişdir. Bax: "Sahih əl-Cami" (4/213).
Lə ilahə illəllahu əl-vahidu əl-qahhar, Rabbus-səmavati vəl-ardı və mə bəynəhumə əl-azizul-ğaffər
30. Yuxuda qorxanın və vəhşətə düçar olanın duası.
"Onun qəzəbindən və cəzasından, qullarının şərindən, şeytanların vəsvəsələrindən və yanıma gəlmələrindən - Allahın tam kəlmələrinə sığınıram!" [150]. [150] Əbu Davud (4/12): (3893) vəTirmizi: (3528). Bax: Səhih Tirmizi (3/171).
Əuzu bi-kəliməti-Lləhi ət-təmməti min ğadabihi və iqabihi, və şərri ibədihi, və min haməzətiş-şəyatini və ən yəhdurun
31. Röya və ya yuxu görən nə etməlidir?
Sol tərəfinə yüngülcə tüpürmək. (Üç dəfə) [151]. [151] Hədisi Müslim (4/1772): (2261) rəvayət etmişdir.
Üç dəfə şeytandan və gördüyünün şərindən Allaha sığınar [152]. [152] Hədisi Müslim (4/1772) (1773): (2261) və (2262) rəvayət etmişdir.
أَعُوذُ بِاللَّهِ مِنَ الشَّيطَانِ الرَّجِيم [Əuzu billəhi minəş-şeytanir-racim] - "Lənətlənmiş şeytandan Allaha sığınıram".
Bunu heç kəsə danışmır [153]. [153] Müslim (4/1772): (2261) və (2263) rəvayət etmişdir.
Üzərində olduğu böyründən çevrilir [154]. [154] Hədisi Müslim (4/1773): (2261) rəvayət etmişdir.
Əgər istəsə, qalxıb namaz qılır [155]. [155] Hədisi Müslim (4/1773): (2263) rəvayət etmişdir.
32. Vitr namazında edilən qunut duası.
- "Allahım! Hidayət verdiyin kəslərlə birlikdə məni də doğru yola yönəlt! Salamatlıq verdiyin kəslərlə birlikdə mənə də salamatlıq ver! Himayənə götürdüyün kəslərlə birlikdə məni də Öz himayənə götür! Mənə bəxş etdiklərini bərəkətli et! Verdiyin hökmün şərrindən məni qoru! Çünki hökmü Sən verirsən, Sənin haqqında isə hökm verilə bilməz. Həqiqətən, Sənin dostluq etdiyin kəs zəlil olmaz, [Sənin düşmənçilik etdiyin kəs isə izzətli olmaz]. Ey Rəbbimiz, Sən xeyirxah və Ucasan!" [156]. [156] Hədisi dörd "Sünən" kitabların müəllifləri Əbu Davud: (1425), Tirmizi: (464), Nəsai: (1744), İbn Maca: (1178), və Əhməd: (1718), Darimi: (1592), Hakim (3/172) və Beyhəqi (2/209) rəvayət etmişdir. Mötərizə içərisindəki ləfz Beyhəqiyə aiddir. Bax: Sahih Tirmizi: (1/144), Sahih İbn Maca (1/194) və Albaninin İrvaul-Ğalil (2/172).
Allahummə-hdini fiymən hədeytə, və afini fiymən afeytə, və təvəlləni fiymən təvalleytə, və barik li fimə əataytə, və qini şərrə mə qadaytə. Fə-innəkə təqdi va lə yuqda aleykə, innəhu lə yəzillu mən valeytə, [va lə yəizzu mən adeytə]. Təbarəktə Rabbənə va təaleytə
"Allahım! Sənin qəzəbindən razılığına, cəzandan əfvinə sığınıram və Səndən də Sənə sığınıram; Sənə edilən tərifləri sayıb qurtara bilmərəm, Sən Özünü tərif etdiyin kimisən" [157]. [157] Hədisi dörd "Sünən" kitabların müəllifləri Əbu Davud: (1427), Tirmizi: (3566), Nəsai: (1746), İbn Macə: (1179) və Əhməd: (751) rəvayət etmişdir. Bax: Sahih Tirmizi (3/180), Sahih İbn Macə (1/194) və əl-İrva (2/175).
Alləhumma, inni 'əuzu bi-ridakə min səxatıkə, və bi-mu'afatikə min 'uqubətikə, və 'əuzu bikə minkə. La uhsı sənəən 'aləykə, əntə kəmə əsnəytə 'alə nəfsikə
«Allahım! Biz yalnız Sənə ibadət edirik, Sənin üçün namaz qılır və səcdə edirik. Sənə tərəf tələsir və Sənə xidmət edirik. Sənin rəhmətinə ümid edir və əzabından qorxuruq. Həqiqətən, Sənin əzabın kafirlərə yetişəcəkdir. Allahım! Biz Səndən kömək diləyir, Səndən bağışlanma diləyirik. Səni xeyirlə tərifləyir, Səni inkar etmirik. Sənə iman edir, Sənə boyun əyirik və Səni inkar edəni tərk edirik» [158]. [158] Hədisi Beyhəqi "Sünən Kubra" əsərində rəvayət etmiş və isnadının səhih olduğunu bildirmişdir (2/211). Şeyx Albani isə "İrvaul-Ğalil" adlı əsərində: "Bu, səhih isnaddır" - demişdir (2/170). Bu, Ömərə aid "mövquf" rəvayətdir.
Alləhumma, iyyakə nə'budu, və ləkə nusalli və nəsjudu, ve ileykə nəs'a və nahfidu. Nərcu rahmətəkə, və nəxşə 'azəbəkə. İnnə 'azəbəkə bil-kəfirinə mulhiqun. Alləhumma, innə nəstə'inukə, və nəstəğfirukə, və nusni 'aləykə-l-xeyra, və lə nəkfurukə, və nu'minu bikə, ve nəxda'u ləkə, və nexla'u mən yəkfurukə
33. Vitr namazının salamından sonra edilən zikr.
«سُبْحَانَ المَلِكِ القُدُّوسِ» [Subhənə-l-Məliki-l-Quddus] "Müqəddəs Hökmdar pakdır".
«سُبْحَانَ المَلِكِ القُدُّوسِ» [Subhənə-l-Məliki-l-Quddus] "Müqəddəs Hökmdar pakdır" Üç dəfə. Üçüncü dəfə səsini ucaldır və uzadaraq deyir: «رَبِّ المَلَائِكَةِ وَالرُّوحِ» [Rabbi-l-mələikəti var-ruh] - "Mələklərin və Ruhun (Cəbrailin) Rəbbi" [159]. [159] Hədisi Nəsai (3/244): (1734), Daraqutni: (2/31) və başqaları rəvayət etmişdir. Mötərizə içərisindəki hissə Daraqutninin (2/31): (2) əlavəsidir və isnadı səhihdir. Bax: "Zadul-Məad" təhqiq: Şueyb əl-Ərnaut və Əbdülqadir əl-Ərnaut, (1/337).
«رَبِّ المَلَائِكَةِ وَالرُّوحِ» [Rabbi-l-mələikəti var-ruh] - "Mələklərin və Ruhun (Cəbrailin) Rəbbi".
34. Üzüntü və kədər anında oxunan dua.
"Allahım! Mən Sənin qulunam, Sənin qulunun və kənizinin oğluyam. Kəkilim Sənin əlindədir. Barəmdəki hökmün keçərlidir və haqqımdakı qərarın ədalətlidir. Sənə məxsus olan, Özünü adlandırdığın, Kitabında nazil etdiyin, yaratdıqlarından birinə öyrətdiyin və ya qeyb elmində Özünə saxladığın - hər bir adla Səndən diləyirəm: Quranı qəlbimin baharı, köksümün nuru, hüznümün aradan qalxması və kədərimin getməsi (üçün səbəb) et!" [160]. [160] Hədisi Əhməd (1/391): (3712) rəvayət etmişdir. Albani Silsiləh əl-Əhədis əs-Sahihə adlı əsərində hədisin səhih olduğunu bildirmişdir (1/337).
Allahummə inni abdukə, ibnu abdikə, ibnu əmətikə, nəsiyati biyədikə, madin fiyyə hukmukə, adlun fiyyə qadaukə, əs'əlukə bikulli ismin huvə ləkə, səmməytə bihi nəfsəkə, əv ənzəltəhu fi kitəbikə, əv alləmtəhu əhədən min xalqikə, əu istə'sərtə bihi fi ilmil-ğaybi indəkə, ən təc'aləl-Qur'anə rabiə qalbi, va nurə sadri, va cəlaə huzni, va zəhəbə həmmi
«Allahım! Qəm və kədərdən, acizlik və tənbəllikdən, xəsislikdən və qorxaqlıqdan, borcun ağırlığından və insanların zülmündən Sənə sığınıram» [161]. [161] Buxari (7/158): (2893). Peyğəmbər, sallallahu aleyhi və səlləm, bu duanı çox edərdi. Bax: Buxari, Fəthul-Bari (11/173) və (səh: 89) -da (137) nömrəsi ilə gələcək.
Alləhumma, inni 'əuzu bikə minə-l-həmmi və-l-huzəni, və-l-'ajzi və-l-kəsəli, və-l-buxli və-l-cubni, və dalə'i-d-deyni və ğaləbəti-r-ricəl
35. Sıxıntı anında oxunan dua.
"Əzəmətli və Həlim Allahdan başqa (haqq) məbud yoxdur. Əzəmətli Ərşin Rəbbi olan Allahdan başqa (haqq) məbud yoxdur. Göylərin Rəbbi, yerin Rəbbi və Kərim (şanlı) Ərşin Rəbbi olan Allahdan başqa (haqq) məbud yoxdur!" [162]. [162] Hədisi Buxari (7/154): (6345) və Müslim (4/2092): (2730) rəvayət etmişdir.
Lə iləhə illəllahul-Azimul-Həlim, lə iləhə illəllahu Rabbul-ərşil-azim, lə iləhə illəllahu Rabbus-səməvəti va Rabbul-ərdi va Rabbul-ərşil-kərim
"Allahım! Sənin mərhəmətini diləyirəm! Məni bir göz qırpımı belə öz nəfsimlə başlı-başına buraxma! Bütün işlərimi yoluna qoy! Səndən başqa haqq məbud yoxdur!" [163]. [163] Əbu Davud (4/324): (5090), İmam Əhməd (5/42): (20430) rəvayət etmiş, Albani isə “Səhih Əbu Davud” (3/959) əsərində həsən hesab etmişdir.
Allahummə rahmətəkə ərcu, fələ təkilni ilə nəfsi tarfətə aynin, və əslih li şə'ni kulləhu, lə ilahə illə ənt
«Səndən başqa haqq məbud yoxdur! Sən paksan, müqəddəssən! Həqiqətən, mən özümə zülm edənlərdən olmuşam!» [164]. [164] Hədisi Tirmizi (5/529): (3505) və Hakim (1/505) rəvayət etmişdir. Hakim hədisin səhih olduğunu bilirdmiş, Zəhəbi də onunla razılaşmışdır. Bax: Səhih Tirmizi (3/168).
La iləhə illə əntə, subhənəkə, inni kuntu minə-z-zalimin
«Allah, Allah mənim Rəbbimdir və Ona heç bir şeyi şərik qoşmaram» [165]. [165] Əbu Davud (2/87): (1525), İbn Macə: (3882) rəvayət etmişdir. Bax: Səhih İbn Macə (2/335).
Alləhu Alləhu Rabbi la uşriku bihi şey'ən
36. Düşmənlə və hakimlə qarşılaşdıqda edilən dua.
"Allahım! Onların yaxasını Sənə tapşırırıq və onların şərlərindən Sənə sığınırıq!" [166]. [166] Hədisi Əbu Davud: (2/89): (1537) rəvayət etmiş, Hakim isə səhih hesab etmiş, Zəhəbi də (2/142) onunla razılaşmışdır.
Allahummə innə nəc'alukə fi nuhurihim, va nəuzu bikə min şururihim
«Allahım! Sən mənim dayağımsan və Sən mənim yardımçımsan. Sənin yardımınla tədbir görürəm, Sənin yardımınla hücum edirəm və Sənin yardımınla vuruşuram» [167]. [167] Əbu Davud (3/42): (2632) və Tirmizi (5/572): (3584) və bax: Səhih Tirmizi (3/183).
Alləhumma, əntə 'ədudi, və əntə nasıri, bikə əhulu və bikə əsulu, və bikə uqatilu
"Allah bizə bəs edər. O nə gözəl Vəkildir!" [168]. [168] Hədisi Buxari (5/172): (4563) rəvayət etmişdir.
Həsbunə-Llahu və nimə-l-Vəkil
37. Sultanın zülmündən qorxan kimsənin etdiyi dua.
«Allahım! Ey yeddi göyün Rəbbi və əzəmətli Ərşin Rəbbi! "Filankəs oğlu filankəs"-dən və yaratdıqların arasından olan onun dəstələrindən məni himayə et ki, onlardan heç biri mənə qarşı həddini aşmasın, yaxud zülm etməsin. Sənin himayən əzizdir, Sənin tərifin ucadır və Səndən başqa ilah yoxdur»[169]. [169] Buxari "əl-Ədəb əl-Müfrəd" əsərində: (707) rəvayət etmişdir. Albani "Sahih əl-Ədəb əl-Müfrəd" (545) adlı əsərində hədisin səhih olduğunu bildirmişdir.
Alləhumma Rabbə-s-səməvəti-s-səb'i və Rabba-l-'arşi-l-'azimi, kun li cəran min "fulani bni fulan" və əhzəbi-hi min xələ'iqikə, ən yəfruta 'aleyyə əhədun minhum əu yətğa. 'Əzza cərukə, və cəllə senəukə, və lə iləhə illə əntə
"Allah ən Böyükdür. Allah bütün yaratdıqlarından daha qüdrətlidir. Allah qorxub çəkindiyim hər şeydən daha qüdrətlidir. Ondan başqa haqq məbud olmayan, yeddi göyü Öz izni olmadan yerə düşməkdən saxlayan Allaha pənah aparıram. Sənin "filan" qulunun, onun cinlərdən və insanlardan olan qoşununun, ona tabe olanların və tərəfdarlarının şərindən (Sənə sığınıram). Allahım! Onların şərindən məni qoru. Sənin tərifin ucadır və Sənin himayən qüdrətlidir. Sənin adın mübarəkdir və Səndən başqa haqq məbud yoxdur"
Allahu Əkbər. Allahu əazzu min xalqihi cəmiən. Allahu əazzu mimmə əxafu və əhzəru. Əuzu billəhil-ləzi lə iləhə illə huvə, əl-mumsik əs-səmavat əs-səb'i ən yəqa'nə aləl-ardi illə bi-iznih, min şərri abdikə fulənin, və cunudihi və ətbaihi və əşyaihi, minəl-cinni vəl-ins. Allahummə kun li cəran min şərrihim. Cəllə sənaukə və azzə caruk, və təbarəkə ismuk, və lə iləhə ğayruk Üç dəfə [170]. [170] Buxari "əl-Ədəb əl-Müfrəd" əsərində: (708) rəvayət etmişdir. Albani "Sahih əl-Ədəb əl-Müfrəd" (546) adlı əsərində hədisin səhih olduğunu bildirmişdir.
38. Düşmənə qarşı edilən dua.
"Ey Kitabı nazil edən, tez haqq-hesab çəkən Allahım! (Düşmən) dəstələrini məğlub et! Allahım, onları məğlub et və onları sarsıt!" [171]. [171] Hədisi Müslim (3/1362): (1742) rəvayət etmişdir.
Allahummə munziləl-Kitəbi, səri'əl-hisəbi, ihzimil-əhzəbə. Allahummə-hzimhum və zəlzilhum
39. Hər hansı bir camaatdan qorxan kimsənin etdiyi dua.
«Allahım, istədiyin kimi məni onlardan qoru!» [172]. [172] Hədisi Müslim (4/2300): (3005) rəvayət etmişdir.
Allahummək-finiyhim bimə şi'tə
40. İmanında vəsvəsəyə düçar olan kimsənin duası.
(Allaha sığınır) [173]. Belə buyurur: (أَعُوذُ بِاللَّهِ مِنَ الشَّيطَانِ الرَّجِيمِ) [Əuzu billəhi minəş-şeytanir-racim] "Lənətlənmiş şeytandan Allaha sığınıram!". [173] Hədisi Buxari Fəth ilə (6/336): (3276) və Müslim (1/120): (134) rəvayət etmişdir.
(أَعُوذُ بِاللَّهِ مِنَ الشَّيطَانِ الرَّجِيمِ) [Əuzu billəhi minəş-şeytanir-racim] "Lənətlənmiş şeytandan Allaha sığınıram!".
(Vəsvəsəsinə son qoyur) [174]. [174] Buxari "əl-Fəth" ilə (6/336): (3276) və Müslim (1/120): (134).
Belə deyir: "(آمَنْتُ بِاللَّهِ وَرُسُلِهِ) [Əməntu bi-lləhi va rusulihi] - "Allaha və Onun rəsullarına iman gətirdim" [175]. [175] Hədisi Müslim (1/119-120): (134) rəvayət etmişdir.
"(آمَنْتُ بِاللَّهِ وَرُسُلِهِ) [Əməntu bi-lləhi va rusulihi] - "Allaha və Onun rəsullarına iman gətirdim".
Uca Allahın bu kəlamını oxuyar: "O, Əvvəldir, Axırdır, Zahirdir, Batindir. O, hər şeyi biləndir" (Hədid 57 surəsi, ayə 3) [176]. [176] Hədisi Əbu Davud (4/329): (5110) rəvayət etmişdir. Albani isə “Səhih Əbu Davud” əsərində (3/962) hədisi həsən saymışdır.
41. Borcun ödənilməsi üçün edilən dua.
"Allahım! Məni Öz halalınla kifayətləndirib haramına möhtac etmə! Məni Öz lütfünlə Özündən başqasına möhtac etmə!" [177]. [177] Tirmizi (5/560): (3563). Bax: Səhih Tirmizi (3/180).
"Allahım! Qəm və kədərdən, acizlik və tənbəllikdən, xəsislik və qorxaqlıqdan, borcun ağırlığından və insanların üstün gəlməsindən Sənə sığınıram" [178]. [178] Buxari (7/158) nömrə: (2893), həmçinin (səh: 83), nömrə: (121) altında keçmişdir.
Allahummə inni əuzu bikə min əl-həmmi vəl-həzani, vəl-ajzi vəl-kəsəli, vəl-buxli vəl-cubni, və daləi-d-dəyni və ğələbətir-ricəli
42. Namaz qılarkən yaxud Quran oxuyarkən gələn vəsvəsəyə qarşı edilən dua.
أَعُوذُ بِاللَّهِ مِنَ الشَّيطَانِ الرَّجِيمِ [Əuzu billəhi minəş-şeytanir-racim] "Lənətlənmiş şeytandan Allaha sığınıram!".
أَعُوذُ بِاللَّهِ مِنَ الشَّيطَانِ الرَّجِيمِ [Əuzu billəhi minəş-şeytanir-racim] "Lənətlənmiş şeytandan Allaha sığınıram!". Və sol tərəfinə (üç dəfə, yüngülcə) tüpür» [179]. [179] Müslim, (4/1729), rəqəm: (2203), Osman ibn Əbul-Asın, Allah ondan razı olsun, hədisində rəvayət olunur ki: “Mən də bunu etdim, Allah da onu məndən uzaqlaşdırdı”.
43. Bir iş çətinləşən kimsənin etdiyi duası.
"Allahım! Asan yalnız Sənin asanlaşdırdığındır. Sən istəsən, çətini və mürəkkəbi də asanlaşdırarsan" [180]. [180] Hədisi İbn Hibban "Səhih"ində (2427) (Məvarid) və İbn əs-Sunni (351) rəvayət etmişdir. Hafiz bu hədisin səhih olduğunu demiş, Əbdül-Qadir əl-Arnaut isə "Təxricul-Əzkar lin-Nəvəvi" (səh: 106) adlı əsərində hədisin səhih olduğunu bildirmişdir.
Allahummə lə səhlə illə mə cəaltəhu səhlən, və əntə təc'alul-həznə izə şi'tə səhlən
44. Günah edən kəs nə deməli və nə etməlidir.
«Əgər bəndə günah edərsə, sonra gözəl dəstəmaz alarsa, ardınca ayağa qalxıb iki rükət namaz qılarsa və nəhayət Allahdan bağışlanma diləyərsə, Allah da onu bağışlayar» [181]. [181] Əbu Davud, (2/86): (1521), Tirmizi, (2/257): (406). Hədisi əl-Albani “Səhih Əbu Davud” əsərində (1/283) səhih hesab etmişdir.
45. Şeytanı və onun vəsvəsələrini qovmaq üçün edilən dua.
Ondan Allaha sığınmaq [182]. [182] Əbu Davud (1/203) və İbn Macə (1/265): (807). Təxrici: (31) rəqəmində keçmişdir. Bax: Muminun surəsi: [97-98].
(أَعُوذُ بِاللَّهِ مِنَ الشَّيطَانِ الرَّجِيمِ) [Əuzu billəhi minəş-şeytanir-racim] "Lənətlənmiş şeytandan Allaha sığınıram!".
Əzan vermək: [183]. [183] Hədisi Müslim (1/291): (389) və Buxari (1/151): (608) rəvayət etmişdir.
Zikrlər və Quran oxumaq.
"Evlərinizi qəbirstanlığa çevirməyin. Həqiqətən şeytan Bəqərə surəsi oxunan evdən qaçır" [184]. [184] Hədisi Müslim (1/539): (780) rəvayət etmişdir.
Şeytanı qovan amillərdən biri də səhər-axşam zikrləri, yatmazdan əvvəl və yuxudan oyandıqda edilən zikrlər, evə daxil olarkən və evdən çıxarkən edilən zikrlər, məscidə daxil olarkən və məsciddən çıxarkən edilən zikrlər və bu kimi digər şəriətdə varid olan zikrlərdir. Məsələn: Yatmazdan əvvəl Ayətul-Kursini və Bəqərə surəsinin son iki ayəsini oxumaq. Kim desə: "Allahdan başqa ibadətə layiq haqq məbud yoxdur. O təkdir. Onun şəriki yoxdur. Mülk Onundur və həmd Onadır. O hər şeyə qadirdir".
"Lə ilahə illəllah vahdəhu lə şərikə ləhu, ləhul-mülk va ləhul-həmd, va huvə əla külli şeyin qadir". Yüz dəfə, bütün günü şeytandan qorunmaq üçün bir sipər olar. [185] Eləcə də azan şeytanı qovur. [185] Hədisi Buxari (4/126): (3293) rəvayət etmişdir.
46. İstəmədiyi bir iş baş verdikdə və ya bir işdə aciz qaldıqda edilən dua.
«Allahın qədəridir və O, istədiyini etdi»[186]. [186] «Güclü mömin zəif mömindən daha xeyirli və Allaha daha sevimlidir. Və hər ikisində də xeyir vardır. Sənə faydalı olan şeylərə həris ol, Allahdan kömək dilə və acizlik göstərmə. Başına bir iş gəlsə: “Əgər belə etsəydim, belə-belə olardı”, — demə. Lakin de: “Allahın qədəri idi. O, istədiyini etdi”. Çünki “əgər” demək şeytanın əməlinə qapı açır». Müslim (4/2052): (2664).
47. Övladı olanı təbrik etmək və onun cavabı.
"Allah sənə bəxş etdiyini sənin üçün bərəkətli etsin, Bəxş edənə (Allaha) şükür edəsən, (övladın) yetkinlik çağına çatsın və sənə onun xeyirxahlığı nəsib olsun" [187]. [187] Bu, Həsən əl-Bəsrinin kəlamı olaraq zikr edilmişdir. Bax: İbn əl-Qeyyimin "Tuhfət əl-Məvdud" (səh: 20) əsəri. O, bu sözü "əl-Əvsat" əsərində İbn əl-Munzirə nisbət etmişdir.
Barəkəllahu ləkə fil-movhubi ləkə, va şəkərtəl-vahibə, va bələğə əşuddəhu, va ruziqtə birrahu. Təbrik edilən ona cavab verərək belə deyir: "Allah sənə bərəkət versin və üzərinə bərəkət nazil etsin, Allah səni xeyirlə mükafatlandırsın, sənə də onun mislini bəxş etsin və savabını bol etsin" [188]. [188] Bunu Nəvəvi “əl-Əzkar” əsərində qeyd etmişdir (səh: 349). Həmçinin bax: Səlim əl-Hilali, “Səhih əl-Əzkar lin-Nəvəvi” (2/713) və tam təxric üçün müəllifin “əz-Zikr vəd-Dua vəl-İlac bir-Ruqa” əsərinə (1/416).
Barəkəllahu ləkə va barəkə aleykə, va cəzakəllahu xayran, va razaqakəllahu misləhu, va əczələ səvabək.
48. Uşaqları qorumaq üçün oxunan dua.
Allahın Rəsulu, sallallahu aleyhi və səlləm, Həsəni və Hüseyni, Allah onların hər ikisindən razı olsun, qorumaq üçün belə dua edərdi: "Sizi ikinizi hər bir şeytandan, zərərli məxluqdan və hər bir pis gözdən Allahın tam kəlmələrinə sığındırıram!" [189]. [189] Hədisi Buxari (4/119): (3371) İbn Abbasdan, Allah ondan və atasından razı olsun, rəvayət etmişdir.
Uizukuma bi-kəlimati-Lləhi ət-təmməti min kulli şeytanin və həmmətin, və min kulli əynin ləmmətin
49. Xəstəni ziyarət edərkən onun üçün edilən dua.
«Eybi yoxdur, inşallah (günahların) təmizlənir» [190]. [190] Hədisi Buxari, "Fəthul-Bari" (10/118): (3616) rəvayət etmişdir.
Lə bə’sə təhurun in şə Allah
Əsəlu-Llahə Əl-Azimə Rabbə əl-Arşi əl-azimi ən yəşfiyəkə Yeddi dəfə [191]. [191] «Bir müsəlman bəndə əcəli çatmayan bir xəstəni ziyarət edib yeddi dəfə... deyərsə, mütləq şəfa tapar». Hədisi Tirmizi (2083) və Əbu Davud (3106) rəvayət etmişdir. Bax: "Sahih Tirmizi" (2/210) və "Sahih əl-Cami" (5/180).
50. Xəstəni ziyarət etmək fəziləti.
Peyğəmbər, Allahın salavatı və salamı onun üzərinə olsun, belə buyurmuşdur: «Bir kəs müsəlman qardaşını ziyarət etdikdə, əyləşənə qədər Cənnət bağlarında gəzmiş olar. O, əyləşdikdə isə onu rəhmət bürüyər. Əgər bu səhər vaxtı olarsa, axşam olana qədər yetmiş min mələk onun üçün dua edər, yox əgər axşam vaxtı olarsa, səhər açılana qədər yetmiş min mələk onun üçün dua edər» [192]." [192] Hədisi Tirmizi (969), İbn Maca (1442) və İmam Əhməd (975) rəvayət etmişdir. Bax: "Səhih İbn Maca" (1/244) və "Səhih Tirmizi" (1/286). Həmçinin Əhməd Şakir hədisin səhih olduğunu bildirmişdir.
51. Həyatından ümidini kəsmiş xəstə insanın duası.
"Allahım, məni bağışla, mənə rəhm et və məni ən uca dostlara qovuşdur!" [193]. [193] Hədisi Buxari (7/10): (4435) və Müslim (4/1893): (2444) rəvayət etmişdir.
Allahumməğ-fir li, vər-həmni, və əlhiqni bir-rəfiqil-ə'la
Peyğəmbər, Allahın salavatı və salamı onun üzərinə olsun, vəfat edərkən əllərini suya salıb üzünü məsh edərdi və deyərdi: "Allahdan başqa ibadətə layiq haqq məbud yoxdur"
«Lə iləhə illəllah» "Həqiqətən, ölümün səkəratları (bihuşluğu) vardır" [194]. [194] Hədisi Buxari, "Fəthul-Bari", (8/144): (4449) rəvayət etmişdir. Hədisdə misvakın zikri vardır.
"Allahdan başqa haqq məbud yoxdur və Allah ən Böyükdür. Allahdan başqa haqq məbud yoxdur, O təkdir. Allahdan başqa haqq məbud yoxdur, O təkdir, Onun şəriki yoxdur. Allahdan başqa haqq məbud yoxdur, Mülk Onundur və həmd Onadır. Allahdan başqa haqq məbud yoxdur və qüdrət və güc yalnız Allahdadır!" [195]. [195] Hədisi Tirmizi (3430) və İbn Maca (3794) rəvayət etmişdir. Albani hədisin səhih olduğunu bildirmişdir. Bax: Səhih Tirmizi (3/152) və Səhih İbn Macə (2/317).
Lə ilahə illəllah, vallahu əkbər. Lə ilahə illəllahu vahdəhu. Lə ilahə illəllahu vahdəhu lə şərikə ləhu. Lə ilahə illəllahu ləhul-mulku va ləhul-həmdu. Lə ilahə illəllahu va lə həulə va lə quvvətə illə billəh
52. Can verən kimsəyə təlqin edilən dua.
"Kim sonuncu kəlməsi: "Allahdan başqa ibadətə layiq haqq məbud yoxdur"
«Lə iləhə illəllah» - Cənnətə daxil olar" [196]. [196] Hədisi Əbu Davud (3/190): (3116) rəvayət etmişdir. Həmçinin bax: Səhih əl-Cami (5/432).
53. Müsibətə düçar olmuş kimsənin duası.
"Biz, Allaha məxsusuq və Ona da qayıdacağıq! Allahım, müsibətimə görə məni mükafatlandır və onun əvəzinə mənə daha xeyirlisini ver!" [197]. [197] Hədisi Müslim: (2/632), (918) rəvayət etmişdir.
İnnə lilləhi va innə ileyhi raciun, Allahummə-curni fi musiybətiy, va əxlif li xayran minhə
54. Meyitin gözlərini qapayarkən edilən dua.
«Allahım! Filankəsi (adını çəkərək) bağışla, dərəcəsini hidayət olunmuşlar arasında yüksəlt, geridə qalanların arasında nəslinə xələf ol! Ey aləmlərin Rəbbi, bizi və onu bağışla! Onun qəbrini geniş et və oranı onun üçün nurlandır!» [198]. [198] Hədisi Müslim (2/634): (920) rəvayət etmişdir.
Allahummə-ğfir li-fulanin varfə' dərəcətəhu fil-məhdiyyin, vaxlufhu fi aqibihi fil-ğabirin, vağfir lənə va ləhu ya Rabbəl-aləmin, vəfsəh ləhu fi qabrihi, va nəvvir ləhu fihi
55. Cənazə namazında meyit üçün oxunan dua.
«Allahım! Onu bağışla, ona rəhm et, ona salamatlıq ver, onu əfv et, onu gözəl tərzdə qarşıla, onun yerini geniş et! Onu su, qar və dolu ilə yu! Ağ paltarı kirdən təmizlədiyin kimi onu da günahlardan təmizlə! Ona evinin əvəzinə daha xeyirli ev, ailəsinin əvəzinə daha xeyirli ailə, zövcəsinin əvəzinə daha xeyirli zövcə ver! Onu Cənnətə daxil et! Onu qəbir əzabından [və Cəhənnəm əzabından] qoru!» [199]. [199] Hədisi Müslim(2/663): (963) rəvayət etmişdir.
Allahummə-ğfir ləhu varhəmhu, va afihi, va'fu anhu, va əkrim nuzuləhu, va vassi' mudxaləhu, vağsilhu bil-məi vas-səlci val-bəradi, va nəqqihi minəl-xətayə kəmə nəqqaytəs-səubəl-əbyəda minəd-dənəsi, va əbdilhu dəran xayran min dərihi, va əhlən xayran min əhlihi, va zəucən xayran min zəucihi, va ədxilhul-cənnətə, va əizhu min əzabil-qabri [va əzabin-nari]
«Allahım! Dirimizi və ölümüzü, burada olanımızı və olmayanımızı, kiçiyimizi və böyüyümüzü, kişimizi və qadınımızı bağışla! Allahım! Bizdən kimi yaşatsan, müsəlman kimi yaşat! Bizdən kimi öldürsən, mömin kimi öldür! Allahım! Onun əcrindən bizi məhrum etmə və ondan sonra bizi azdırma!» [200]. [200] Əbu Davud: (3201), Tirmizi: (1024), Nəsai: (1985), İbn Məcə (1/480): (1498) və İmam Əhməd (2/368): (8809) rəvayət etmişdir. Həmçinin bax: Səhih İbn Məcə (1/251).
Allahummə-ğfir lihəyyinə va məyyitinə, va şahidinə va ğaibinə, va sağiyrinə va kəbiyrinə, va zəkərinə va unsanə. Allahummə mən əhyəytəhu minnə fə əhyihi aləl-isləm, va mən təvaffəytəhu minnə fətəvaffəhu aləl-iymən. Allahummə lə təhrimnə əcrəhu va lə tudillənə bədəhu
«Allahım! "Filankəs oğlu filankəs" Sənin himayəndə və amanındadır! Onu qəbir fitnəsindən və Cəhənnəm əzabından qoru! Sən vəfa və haqq əhlisən. Onu bağışla və ona rəhm et! Həqiqətən, Sən Bağışlayansan, Rəhmlisən!» [201]. [201] Hədisi İbn Macə: (1499) və Əbu Davud (3/211), (3202) rəvayət etmişdir. Bax: Səhih İbn Macə (1/251).
Allahummə innə fulanəbnə fulanin fi zimmətikə, va həbli civarikə, fəqihi min fitnətil-qabri, va əzəbin-nari, va əntə əhlul-vəfəi val-həqqi, fəğfir ləhu varhəmhu innəkə əntəl-Ğafurur-Rahim
"Allahım! Sənin qulun və kənizinin oğlu Sənin rəhmətinə möhtacdır. Sən isə ona əzab verməyə ehtiyacsızsan. Əgər o, yaxşı əməl sahibi idisə, onun yaxşı əməllərini artır, yox əgər pis əməl sahibi idisə, onun günahlarından keç!" [202]. [202] Hədisi Hakim rəvayət edib səhih saymış, Zəhəbi də onunla razılaşmışdır (1/359). Bax: Albaninin “Əhkamul-Cənaiz” əsəri (səh: 125).
Allahummə abdukə vəbnu əmətikə ihtacə ilə rahmətikə, va əntə ğaniyyun an azəbihi. İn kənə muhsinən fəzid fi həsənatihi, va in kənə musiən fətəcavəz anhu
56. Həddi-büluğa çatmamış uşağın cənazə namazında oxunulan dua.
«Allahım! Onu qəbir əzabından qoru!» [203]. [203] (Səid ibn əl-Müseyyib demişdir: Əbu Hureyrənin, Allah ondan razı olsun, arxasında heç bir günah işləməmiş bir uşağın cənazə namazını qıldım və onun belə dediyini eşitdim...). Hədisi Malik “əl-Muvatta” (1/288), İbn Əbi Şeybə “əl-Musənnəf” (3/217) və əl-Beyhəqi (4/9) rəvayət etmiş, Şueyb əl-Ərnaut isə əl-Bəğavinin “Şərhus-Sünnə” əsərinin təhqiqində (5/357) onun isnadını səhih hesab etmişdir.
Allahummə əizhu min əzabil-qəbir
Əgər belə desə: «Allahım! Onu valideynləri üçün (Cənnətə girməkdə onları) qabaqlayan, saxlanılan bir nemət və duası qəbul olunan bir şəfaətçi et! Allahım! Onun sayəsində onların (yaxşı əməl) tərəzilərini ağır et və onların mükafatlarını böyük et! Onu əməlisaleh möminlərə qovuşdur, onu İbrahimin (Aleyhi-ssalətu və-ssələm) kəfalətində et və Öz mərhəmətinlə onu Cəhənnəm əzabından qoru! Ona evinin əvəzinə daha xeyirli ev, ailəsinin əvəzinə daha xeyirli ailə ver! Allahım! Sələflərimizi, (Cənnətə girməkdə bizi) qabaqlayanlarımızı və imanda bizdən əvvəl olanları bağışla!»
[Allahumməcəlhu fəratan va zuxran livalideyhi, va şəfian mucəbən, Allahummə səqqil bihi məvazinəhumə, va əzim bihi ucurahuma, va əlhiqhu bisalihil-mumininə, vacalhu fi kəfaləti İbrahimə, va qihi birəhmətikə azabəl-cəhim, va əbdilhu dəran xayran min dərihi, va əhlən xayran min əhlihi, Allahumməğfir liəsləfinə, va əfratinə, va mən səbəqanə bil-iməni]. deyərsə, bu yaxşı olar [204]. [204] Bax: İbn Qudamə, "əl-Muğni", (3/416), Şeyx Əbdüləziz bin Abdullah bin Baz, Allah ona rəhmət etsin, "Bütün ümmət üçün mühüm dərslər", (səh: 15).
«Allahım! Onu bizim üçün (cənnətə girməkdə bizi) qabaqlayan, sələf və mükafat et!» [205]. [205] Əl-Həsən uşağa Fatihə surəsini oxuyar və deyərdi... hədis. Bunu əl-Bəğavi “Şərhus-Sunnə” əsərində (5/357) və Abdurrazzaq (6588) rəvayət etmişdir. Həmçinin Buxari bunu “əl-Cənaiz” kitabında, (65) “Cənazə üzərinə Fatihə surəsini oxumaq” babında (2/113), (1335) nömrəli hədisdən əvvəl "təliq/ mualləq" olaraq qeyd etmişdir.
Allahummə-c'alhu lənə fəratan va sələfən va əcran!
57. Təziyə (başsağlığı) duası.
«Şübhəsiz ki, aldığı da, verdiyi də Allahındır. Onun yanında hər şeyin müəyyən edilmiş bir əcəli vardır... Odur ki, səbr etsin və savabını Allahdan umsun» [206]. [206] Hədisi Buxari (2/80): (1284) və Müslim (2/636): (923) rəvayət etmişdir.
İnnə li-Lləhi mə əxazə, və ləhu mə əta, və kullu şeyin indəhu bi-acəlin musəmma... fəltəsbir vəltəhtəsib
Əgər belə desə: "Allah əcrini artırsın, sənə gözəl səbir versin və mərhumunu bağışlasın!"
Əazamə-llahu əcrəkə, va əhsənə əzaəkə, va ğafəra liməyyitikə gözəldir [207]. [207] Nəvəvinin "əl-Əzkar" (səh: 126).
58. Meyit qəbrə qoyularkən edilən dua.
"Allahın adı ilə və Allah Rəsulunun sünnəsi üzrə!" [208]. [208] Əbu Davud (3/314): (3215) səhih sənədlə və Əhməd: (5234) və (4812) bu ləfzlə:[Bismilləh, və alə milləti Rasulilləhi] - «Allahın adı ilə və Rəsulullahın dini üzrə!» - sənədi səhihdir.
Bismilləhi və alə sunnəti rasulilləh
59. Meyitin dəfn etdikdən sonra edilən dua.
, «Allahım onu bağışla! Allahım onu sabit et!» [209]. [209] Peyğəmbər, sallallahu aleyhi və səlləm, meyiti dəfn edib qurtardıqdan sonra qəbrin yanında durar və deyərdi: "Qardaşınız üçün bağışlanma diləyin, Allahdan onu sabit etməsini istəyin. Çünki o indi sorğu-sual olunur". Əbu Davud (3/315): (3223). Hakim rəvayət edib səhih hesab etmiş, Zəhəbi də onunla razılaşmışdır (1/370).
Allahummə-ğfir ləhu, Allahummə səbbithu
60. Qəbrləri ziyarət edərkən oxunan dua.
- «Ey (bu) diyarın mömin və müsəlman sakinləri! Sizə salam olsun! Allah istəsə biz də sizə qovuşacağıq. [Allah bizdən əvvəl gedənlərə və qalanlara rəhmət etsin!]. Allahdan özümüzə və sizə salamatlıq diləyirəm!» [210]. [210] Müslim: (2/671): (975) nömrəsi ilə və İbn Macə: (1/494) ləfz isə (1547) nömrəsi ilə ona aiddir, Bureydədən, Allah ondan razı olsun. Mötərizə arasındakı hissə isə Müslimin (2/671): (975) nömrəsi ilə Aişədən, Allah ondan razı olsun, rəvayət etdiyi hədisdəndir.
əs-Sələmu aleykum əhləd-diyari, minəl-mumininə val-musliminə, va innə inşə Allahu bikum ləhiqunə, [va yərhəmullahul-mustəqdiminə minnə val-mustə'xirinə] əs'əlullahu lənə va ləkumul-afiyətə
61. Külək əsərkən edilən dua.
"Allahım! Səndən onun xeyrini diləyirəm və onun şərindən Sənə sığınıram!" [211]. [211] Əbu Davud: (4/326) (5099), İbn Macə: (2/1228), (3727) rəvayət etmişdir. Həmçinin bax: Səhih İbn Macə (2/305).
Allahummə inni əs'əlukə xayrahə va əuzu bikə min şərrihə
"Allahım! Səndən onun (küləyin) xeyrini, onda olan xeyiri və onunla göndərilən xeyiri diləyirəm. Onun şərindən, onda olan şərdən və onunla göndərilən şərdən Sənə sığınıram"[212]. [212] Hədisi Buxari: (3206) və (4829) və Müslim (2/666): (899). Hədisin ləfzi Müslimə aiddir.
Allahummə inni əsəlukə xayrahə, və xayra mə fihə, və xayra mə ursilət bihi, və əuzu bikə min şərrihə, və şərri mə fihə, və şərri mə ursilət bihi
62. Göy guruldayarkən edilən dua.
"Göy gurultusunun həmd edərək, mələklərin isə qorxusundan şəninə təriflər dediyi (Allah) pak və müqəddəsdir!" [213]. [213] Abdullah bin Zubeyr, Allah onların hər ikisindən razı olsun, göy gurultusu eşitdiyi zaman söhbəti kəsər və deyərdi:... Bu rəvayət "əl-Muvatta"da (2/992) keçir və Albani "Səhih əl-Kəlim ət-Tayyib" (157) kitabında demişdir: “İsnadı səhih "məvquf" rəvayətdir”.
Subhənə-l-ləzi yusəbbihu-r-r'adu bihəmdihi va-l-mələikətu min xiyfətihi
63. Yağışın yağması üçün edilən bəzi dualar.
- «Allahım! Bizə dadımıza çatan, bol-bərəkətli, faydalı, zərərsiz, tezliklə, gecikdirmədən yağış endir!» [214]. [214] Hədisi Əbu Davud (1/303): (1171) rəvayət etmişdir. Albani "Sahih Əbu Davud" əsərində: (1/216) hədisin Səhih olduğunu bildirmişdir.
Allahummə-sqinə ğaysən muğisən, məriən məri'an, nafi'an ğayra darrin, acilən ğayra əcilin
"Allahım, bizə yağış yağdır! Allahım, bizə yağış yağdır! Allahım, bizə yağış yağdır!" [215]. [215] Hədisi Buxari (1/224): (1014) və Müslim (2/613): (897) rəvayət etmişdir.
«Allahım! Qullarını və heyvanlarını suvar, Öz rəhmətini yay və ölmüş torpağını dirilt!» [216]. [216] Hədisi Əbu Davud: (1/305): (1178) rəvayət etmiş. Albani isə “Səhih Əbu Davud”da (1/218) hədisi həsən saymışdır.
Allahumməs-qi ibadəkə va bəhaiməkə, vanşur rahmətəkə, va əhyi bələdəkəl-məyyitə
64. Yağışı görərkən edilən dua.
"Allahım! (Bu yağışı) bol, faydalı et!" [217]. [217] Hədisi Buxari (Fəthul-Bari ilə, 2/518): (1032) rəvayət etmişdir.
Allahummə sayyibən nafi'an
65. Yağış yağdıqdan sonra edilən zikr.
"Allahın lütfü və mərhəməti ilə bizə yağmur endirildi" [218]. [218] Hədisi Buxari (1/205): (846) və Müslim: (71) rəvayət etmişdir.
Mutirnə bi fadli-l-ləhi va rahmətihi
66. Havanın açılması üçün edilən dualardan.
"Allahım! (Yağışı) üstümüzə deyil, ətrafımıza yağdır. Allahım, təpələrə, dağlara, vadilərə və ağac bitən yerlərə (yağdır)!" [219]. [219] Hədisi Buxari (1/224): (933) və Müslim (2/614): (897) rəvayət etmişdir.
67. Hilal görünərkən edilən dua.
«Allah ən böyükdür. Allahım! Bu hilalı üzərimizə əmin-amanlıq və imanla, salamatlıq və İslamla və Sənin, ey Rəbbimiz, sevib razı qaldığın əməllərə müvəffəqiyyətlə doğdur. Rəbbimiz və sənin də Rəbbin Allahdır» [220]. [220] Tirmizi (5/504): (3451) və Darimi eyni ləfzlə (1/336). Bax: Səhih Tirmizi (3/157).
Allahu əkbər, Allahəmmə əhilləhu ələyna bil-əmni vəl-iməni, vəs-sələməti vəl-isləmi, vət-təufiqi limə tuhibbu Rabbənə və tərda, Rabbənə və Rabbukə-Llahu
68. Oruc tutan iftarını açarkən etdiyi dua.
«Susuzluq getdi, damarlar islandı və əcr sabit oldu, in şə Allah» [221]. [221] Hədisi Əbu Davud (2/306): (2359) və başqaları rəvayət etmişdir. Bax: Səhihul-Cəmi (4/209).
Zəhəbə əz-zəməu vəb-təllətil-uruqu, və səbətə əl-əcru in şə Allah
"Allahım! Hər şeyi əhatə edən rəhmətinlə Səndən məni bağışlamağını diləyirəm!" [222]. [222] Hədisi İbn Macə: (1/557): (1753) Abdullah bin Amrın, Allah onlardan razı olsun, duasından rəvayət etmişdir. Hafiz "Təxric əl-Əzkar" adlı əsərində bu hədisi həsən saymışdır. Bax: "Şərh əl-Əzkar" (4/342).
Allahummə inni əsəlukə birahmətikəl-ləti vasiət kullə şeyin ən təğfirə li
69. Yeməkdən əvvəl edilən dua.
«Sizdən biri yemək yeyərkən belə desin: Allahın adı ilə,
Bismilləh Əgər yeməyin əvvəlində deməyi unutsa, belə desin: "Əvvəlində də, axırında da Allahın adı ilə!" [223]. [223] Əbu Davud (3/347): (3767), Tirmizi (4/288): (1858) rəvayət etmişdir. Bax: Səhih Tirmizi (2/167).
Bismilləhi fi əvvəlihi va axirihi
"«Allah kimə yemək yedizdirərsə, desin:" «Allahın ona ruzi olaraq yemək verdiyi kəs belə desin:» “Allahım, bunu bizim üçün bərəkətli et və bizə ondan daha xeyirlisini yedizdir”
[Allahummə barik lənə fihi va atimnə xayran minhu] Kimə də Allah süd içizdirərsə, belə desin: "Allahım! Bunu bizim üçün bərəkətli et və ondan bizə artır!" [224]." [224] Tirmizi (5/506): (3455). Bax: Səhih Tirmizi (3/158).
[Allahummə barik ləna fihi və zidna minhu]
70. Yeməkdən sonra edilən dua.
"Bunu mənə yedirdən və özüm heç bir qüdrət və güc sərf etmədən onu mənə bəxş edən Allaha həmd olsun!" [225]. [225] Hədisi, Nəsai istisna olmaqla, Sünən kitabların tərtibçiləri: Əbu Davud: (4025), Tirmizi: (3458) və İbn Macə: (3285) rəvayət etmişdir. Bax: Sahih Tirmizi (3/159).
Əlhəmdu lilləhi-l-ləzi ət'aməni həzə va razəqanihi min ğayri havlin minni va lə quvvatin
«Rəbbimiz Allaha həmd olsun! (Özü də) çoxlu, xoş, mübarək, [heç vaxt] yetərli sayılmayan, [sonsuz], ardı-arası kəsilməyən, onsuz keçinmək mümkün olmayan bir həmd!» [226]. [226] Hədisi Buxari (6/214): (5458) və Tirmizi bu ləfzlərlə (5/507): (3456) rəvayət etmişdir.
Əl-həmdu lilləhi həmdən kəsiran təyyibən mubərakən fihi, ğeyra məkfiyyin və lə" muvəddəin, və lə mustəğnən ənhu Rabbənə
71. Qonağın yemək sahibi üçün etdiyi dua.
"Allahım! Onlara verdiyin ruzini bərəkətli et, onları bağışla və onlara rəhm et!" [227]. [227] Hədisi Müslim: (3/1615): (2042) rəvayət etmişdir.
Allahummə bərik ləhum fimə razəqtəhum, vəğfir ləhum vərhəmhum
72. Yemək və ya su istəmək üçün dua ilə eyham vurmaq.
- "Allahım! Məni yedirdəni yedirt, mənə içirdəni də içirt!" [228]. [228] Hədisi Müslim (3/1626): (2055) rəvayət etmişdir.
Allahummə ət'im mən ət'aməni, vasqi mən səqani
73. (Başqa evdə) orucunu açan şəxsin ev əhli üçün etdiyi dua.
"Süfrənizdə oruc tutanlar iftar açsın, yeməyinizi əməlisalehlər yesin və mələklər sizin üçün dua etsin" [229]. [229] Hədisi Əbu Davud (3/367): (3856), İbn Macə (1/556): (1747) və Nəsai "Əməlul-yəvm val-leylə" adlı əsərində: (296-298) rəvayət etmişdir. Nəsai, Peyğəmbər, sallallahu aleyhi va səlləm, bunu bir ailənin evində iftar etdiyi zaman söylədiyini bildirmiş, Albani isə "Sahih Əbi Davud" (2/730) adlı əsərində hədisin səhih olduğunu söyləmişdir.
Əftəra indəkumu əs-saimunə, və əkələ təaməkumu əl-əbraru, və sallət ələykumu əl-mələikətu
74- Oruc tutan şəxsin, yemək süfrəsi açıldığı zaman orucunu pozmaq istəmədikdə etdiyi dua.
"Sizdən biriniz dəvət edildiyi zaman qoy dəvəti qəbul etsin. Əgər orucludursa, qoy dəvət edənə xeyir-dua versin, yox, əgər oruclu deyilsə, qoy yesin" [230]. "Fəlyusəlli" sözünün mənası, yəni: qoy dua etsin deməkdir. [230] Hədisi Müslim (2/1054): (1150) rəvayət etmişdir.
75. Oruc tutan onu söyən kimsəyə nə deməlidir.
"Mən orucam, mən orucam" [231]. [231] Hədisi Buxari Fəthi ilə (4/103): (1894) və Müslim (2/806): (1151) rəvayət etmişdir.
76. İlk barı görərkən edilən dua.
«Allahım, bəhrəmizə bərəkət ver, şəhərimizə bərəkət ver, "saamıza" bərəkət ver və "muddumuza" bərəkət ver!» [232]. [232] Hədisi Müslim (2/1000): (1373) rəvayət etmişdir.
Allahummə bərik lənə fi səmərinə, və bərik lənə fi mədinətinə, və bərik lənə fi sainə, və bərik lənə fi muddinə
77. Asqırdıqda edilən dua.
«Sizdən biriniz asqırdığı zaman qoy belə desin: Həmd Allaha məxsusdur,
Əlhəmdulilləh Qardaşı və ya dostu isə ona desin: Allah sənə rəhm etsin,
Yarhəmukəllah Əgər o, ona: «يرحمك الله» [Yarhəmukəllah] "Allah sənə rəhm etsin!" deyirsə, o da ona belə deməlidir: "Allah sizi doğru yola yönəltsin və işinizi avand etsin!" [233]. [233] Hədisi Buxari (7/125): (5870) rəvayət etmişdir.
[Yəhdikumullahu va yuslihu bələkum].
78. Asqırıb Allaha həmd edən kafirə nə deyilər.
"Allah sizi doğru yola yönəltsin və işinizi avand etsin!" [234]. [234] Tirmizi (5/82): (2741), İmam Əhməd (4/400): (19586) və Əbu Davud (4/308): (5040) rəvayət etmişdir. Həmçinin bax: "Səhih Tirmizi" (2/354).
Yəhdiykumullahu və yuslihu bəələkum
79. Evlənən üçün edilən dua.
"Allah sənə bərəkət versin, sənin üzərinə bərəkət yağdırsın və ikinizi xeyir üzərində birləşdirsin!" [235]. [235] Hədisi, Nəsai istisna olmaqla, dörd "Sünən" kitabların müəllifləri: Əbu Davud: (2130), Tirmizi: (1091), İbn Macə: (1905), Nəsai isə "Əməlul-Yəvm val-Leylə" adlı əsərində (259) nəql etmişdir. Bax: Səhih ət-Tirmizi (1/316).
Barakə-llahu ləkə va barakə aleykə va cəməa beynəkumə fi xayr
80. Evlənən və minik heyvanı alanın edəcəyi dua.
"Sizdən biriniz bir qadınla evləndikdə və ya bir xidmətçi aldıqda, belə desin: "Allahım! Səndən həm onun xeyrini, həm də ona verdiyin xilqətin xeyrini diləyirəm. Onun şərindən və ona verdiyin xilqətin şərindən Sənə sığınıram!"
[Allahummə inni əs'əlukə xayrəha, va xayrə mə cəbəltəhə əleyhi, va əuzu bikə min şərrihə, va şərri mə cəbəltəhə əleyhi] Bir kəs dəvə alarsa, qoy hörgücünün ən hündür yerindən tutub eyni sözləri desin" [236]. [236] Hədisi Əbu Davud (2/248): (2160), İbn Macə: (1918) rəvayət etmişdir. Bax: "Sahih İbn Macə" (1/324).
81. Zövcə ilə yaxınlıqdan əvvəl edilən dua.
"Allahın adı ilə! Allahım, şeytanı bizdən uzaq et və bizə bəxş etdiyin ruzidən də şeytanı uzaq et!" [237]. [237] Hədisi Buxari (6/141): (141) və Müslim (2/1028): (1434) rəvayət etmişdir.
Bismilləh, Allahummə cənnibnəş-şeytanə, va cənnibiş-şeytanə mə razəqtənə
82. Qəzəblənərkən edilən dua.
"Lənətlənmiş şeytandan Allaha sığınıram!" [238]. [238] Hədisi Buxari (7/99): (3282) və Müslim (4/2015): (2610) rəvayət etmişdir.
Əuzu billəhi minəş-şeytanir-racim
83. Müsibətə düçar olmuş kimsəni görərkən edilən dua.
- "Sənə üz vermiş müsibətdən məni salamat edən və məni yaratdıqlarının çoxundan fəzilətli edərək üstün tutan Allaha həmd olsun!" [239]. [239] Tirmizi (5/494) və (5/493): (3432). Həmçinin bax: Səhih Tirmizi (3/153).
Əlhəmdu lilləhi-lləzi afəniy mimməbtəlakə bihi va fəddaləniy alə kəsiyrin mimmən xaləqa təfdiylən
84. Məclisdə nə deyilir.
İbn Ömərdən, Allah ondan razı olsun, rəvayət olunur ki, o, belə demişdir: "Peyğəmbərin, sallallahu aleyhi va səlləm, bir məclisdə ayağa qalxmamışdan əvvəl yüz dəfə (bu sözləri) dediyi sayılardı: "Rəbbim, məni bağışla və tövbəmi qəbul et! Həqiqətən, Sən tövbələri qəbul edən, Bağışlayansan!" [240]. [240] Hədisi Tirmizi: (3434) və İbn Macə: (3814) rəvayət etmişdir. Bax: Sahih Tirmizi (3/153) və Sahih İbn Macə (2/321). Hədisin ləfzi Tirmiziyə aiddir.
Rabbiğ-fir li, va tub 'aleyyə, innəkə əntət-təvvabul-ğafur
85. Məclisin kəffarəsi.
"Allahım! Sən pak və müqəddəssən! Sənə həmd olsun! Mən şahidlik edirəm ki, Səndən başqa məbud yoxdur. Səndən bağışlanma diləyir və Sənə tövbə edirəm!" [241]. [241] Sünən sahibləri: Əbu Davud (4858), Tirmizi (3433), Nəsai (1344). Bax: Səhih ət-Tirmizi (3/153). Aişədən, Allah ondan razı olsun, belə dediyi sabit olmuşdur: «Allah Rəsulu, sallallahu aleyhi və səlləm, nə bir məclisdə oturardı, nə Quran tilavət edərdi, nə də namaz qılardı ki, onu bu kəlmələrlə bitirməsin...». Hədisini Nəsai “Əməlu-l-Yəumi və-l-Leylə” əsərində (308) və Əhməd (6/77): (24486) nömrəsi ilə rəvayət etmişdir. Dr. Fəruq Həmadə Nəsainin “Əməlu-l-Yəumi və-l-Leylə” əsərinə olan təhqiqində (səh: 273) hədisin səhih olduğunu bildirmişdir.
Subhanəkə Allahummə va bihəmdik, əşhədu ən lə ilahə illə ənt, əstəğfirukə və ətubu ileyk
86. [Ğafəra-Llahu lək] – “Allah səni bağışlasın!” – deyən kimsə üçün edilən dua.
- "Və səni" [242]. [242] Hədisi Əhməd "Müsnəd" əsərində (5/82): (20778) və Nəsai "Əməlu-l-Yəum və-l-Leylə" əsərində (səh: 218): (421) rəvayət etmişdir. Təhqiq: Dr. Faruq Həmadə.
va ləkə
87. Sənə yaxşılıq edən şəxsə edilən dua.
"Allah səni xeyirlə mükafatlandırsın!" [243]. [243] Hədisi Tirmizi: (2035) rəvayət etmişdir. Bax: Sahihul-Cami (6244) və Sahihut-Tirmizi (2/200).
Cəzakəllahu xayran
88. Allahın onun vasitəsilə Dəccaldan qoruduğu dualar.
“Kim Kəhf surəsinin əvvəlindən on ayə əzbərləyərsə, Dəccaldan qorunmuş olar” [244]. Hər namazın son təşəhhüdünün ardınca onun fitnəsindən Allaha sığınmaq [245]. [245] Bax: bu kitabın (41-ci səhifəsindəki) 55-ci və 56-cı hədislərə. [244] Hədisi Muslim (1/555): (809) rəvayət etmişdir. Başqa rəvayətdə isə Kəhf surəsinin sonundan (1/556): (809).
89. “Səni Allah üçün sevirəm” deyən kəs üçün edilən dua.
«Məni kimə görə sevdinsə, O da səni sevsin» [246]. [246] Hədisi Əbu Davud (4/333): (5125) rəvayət etmişdir. Albani, Səhihu Sünəni Əbi Davud (3/965) adlı əsərində hədisin həsən olduğunu bildirmişdir.
Əhəbbəkəl-ləzi əhbəbtəni ləhu
90. Malını sənə təklif edən kimsə üçün edilən dua.
"Allah sənin ailənə və malına bərəkət versin!" [247]. [247] Buxari "Fəthul-Bari" ilə (4/288): (2049).
Barakə-llahu ləkə fiy əhlikə va məlikə
91. Borcu qaytararkən borc verənə edilən dua.
"Allah əhlinə və malına bərəkət versin! Həqiqətən, borcun əvəzi təşəkkür və ödəmədir" [248]. [248] Hədisi Nəsai, Aməlul-Yəum vəl-Leylə əsərində (səh: 300) və İbn Macə (2/809): (2424) rəvayət etmişdir. Bax: Səhih İbn Macə (2/55).
Barəkə-llahu ləkə fi əhlikə va malikə, innəmə cəzau-s-sələfi-l-həmdu va-l-əda
92. Allaha şərik qoşmaqdan qorxanın edəcəyi dua.
"Allahım! Bilərəkdən Sənə şərik qoşmaqdan Sənə sığınıram və bilmədiklərimə görə Səndən bağışlanma diləyirəm" [249]. [249] Əhməd "Müsnəd" əsərində: (4/403): (19606) və Buxari "əl-Ədəb əl-Müfrəd" əsərində: (716) rəvayət etmişdirlər. Bax: "Sahih əl-Cami" (3/233) və Albaninin "Sahih ət-Tərğib vət-Tərhib" (1/19) əsərinə.
Allahummə inni əuzu bikə ən uşrikə bikə va ənə əaləm, va əstəğfirukə limə lə əaləm
93. "Allah sənə bərəkət versin" - deyən kimsəyə edilən dua.
"Allah sənə də bərəkət versin!" [250]. [250] Hədisi İbn əs-Sünni (səh: 138): (278) rəvayət etmişdir. Həmçinin bax: İbn əl-Qeyyimin “əl-Vabil əs-Sayyib” əsərinə (səh: 304) Təhqiq: Bəşir Muhəmməd Uyun.
Va fiykə barakə-llah
94. Pis əlamətə qarşı edilən dua.
«Allahım! Sənin təqdirindən başqa uğursuzluq yoxdur, Sənin xeyrindən başqa xeyir yoxdur və Səndən başqa haqq məbud yoxdur» [251]. [251] İmam Əhməd "Müsnəd" (2/220): (7045) əsərində və İbn əs-Sunni (292) rəvayət etmişdir. Albani "Silsilətul-Əhadis əs-Səhihə" (3/54): (1065) əsərində hədisin səhih olduğunu bildirmişdir. Xoş əlamət (fə'l) isə Peyğəmbərin, Allahın salavatı və salamı onun üzərinə olsun, xoşuna gələrdi. Buna görə də o, bir kişidən xoş bir söz eşidib bəyəndi və dedi: «Ağzından (çıxan bu sözü) yaxşı bir əlamət olaraq qəbul etdik». Hədisi Əbu Davud (3719) və İmam Əhməd (9040) rəvayət etmişdir. Albani "Silsilətul-Əhadis əs-Səhihə" (2/363) əsərində hədisin səhih olduğunu bildirmişdir. Həmçinin Əbu əş-Şeyx "Əxlaqun-Nəbi ﷺ" (səh: 270) əsərində rəvayət etmişdir.
Allahəmmə lə tayra illə tayrukə, və lə xayra illə xayrukə, və lə iləhə ğayrukə
95. Minik vasitəsinə minərkən edilən dua.
«Allahın adi ilə və Allaha həmd olsun».
Bismi-Lləhi, vəl-həmdu li-Lləhi “Bunu bizə ram edən Allah pakdır, müqəddəsdir. Yoxsa bizim ona gücümüz çatmazdı.
"Bunu bizə ram edən Allah pakdır, müqəddəsdir. Yoxsa bizim ona gücümüz çatmazdı. Şübhəsiz ki, biz Rəbbimizə qayıdacağıq”.
Şübhəsiz ki, biz Rəbbimizə qayıdacağıq”. "Allaha həmd olsun! Allaha həmd olsun! Allaha həmd olsun! Allah ən Böyükdür, Allah ən Böyükdür, Allah ən Böyükdür. Allahım, Sən pak və müqəddəssən! Mən özümə zülm etdim. Məni bağışla! Şübhəsiz ki, günahları ancaq Sən bağışlayırsan" [252]. [252] Əbu Davud (3/34): (2602) və Tirmizi (5/501): (3446). Bax: Səhih Tirmizi (3/156) [Zuxruf 43 surəsi, ayələr 13-14].
Əlhəmdulilləh, əlhəmdulilləh, əlhəmdulilləh. Allahu Əkbər, Allahu Əkbər, Allahu Əkbər. Subhanəkə Allahummə inniy zaləmtu nəfsiy fəğfir liy, fəinnəhu lə yəğfiruz-zunubə illə ənt
96. Səfər duası.
- "Allah ən Böyükdür" (üç dəfə).
Allahu Əkbər, Allahu Əkbər, Allahu Əkbər "Bunu bizə ram edən Allah pakdır, müqəddəsdir. (Yoxsa) bizim ona gücümüz çatmazdı.
[Subhənəlləzi saxxara lənə həzə va ma kunnə ləhu muqrinin. Şübhəsiz ki, biz Rəbbimizə qayıdacağıq”.
Va innə ilə rabbinə ləmunqalibun]. "Allahım! Bu səfərimizdə Səndən yaxşılıq, Allah qorxusu və razı qalacağın əməl diləyirik. Allahım! Bu səfərimizi bizim üçün rahat et və onun uzaqlığını bizə yaxın et. Allahım! Səfərdə dost və ailəmiz üçün hami Sənsən. Allahım! Səfərin məşəqqətindən, məyus edən mənzərədən, malda və ailədə xoşagəlməz dönüşdən Sənə pənah aparıram".
Allahummə innə nəsəlukə fi səfərinə həzə əl-birra vət-təqva, və min əl-aməli mə tərda. Allahəmmə həvvin ələynə səfəranə həzə vətvi ənnə buadəhu. Allahəmmə əntəs-sahibu fis-səfəri, vəl-xəlifətu fil-əhli. Allahəmmə inni əuzu bikə min veasə əs-səfəri, və kəabətil-mənzəri, və suu-l-munqaləbi fil-məli vəl-əhli Səfərdən qayıdanda isə, həmin duanı oxuyub ona aşağıdakı sözləri də əlavə etmək lazımdır: "(Biz) geri dönənlər, tövbə edənlər, ibadət edənlər, Rəbbimizə həmd edənlərik!" [253]. [253] Hədisi Müslim (2/978): (1342) rəvayət etmişdir.
Əyibunə, təibunə, abidunə, li Rabbinə həmidun
97. Kəndə və ya şəhərə daxil olarkən edilən dua.
"Allahım! Ey yeddi göyün və onların kölgə saldıqlarının Rəbbi, yeddi yerin və onların daşıdıqlarının Rəbbi, şeytanların və onların azdırdıqlarının Rəbbi, küləklərin və onların sovurduqlarının Rəbbi! Səndən bu kəndin xeyirini, onun əhalisinin xeyirini və onun içində olanların xeyirini diləyirəm. Onun şərrindən, onun əhalisinin şərrindən və onun içində olanların şərrindən də Sənə sığınıram" [254]. [254] Hədisi Hakim rəvayət edərək səhih saymış, Zəhəbi (2/100) də onunla razılaşmışdır. Onu həmçinin İbnus-Sunni (524) rəvayət etmiş, Hafiz İbn Həcər isə "Təxricul-Əzkar" (5/154) adlı əsərində həsən saymışdır. Allamə İbn Baz, Allah ona rəhmət etsin, Nəsainin hədisi həsən isnadla rəvayət etdiyini bildirmişdir. Bax: "Tuhfətul-Əxyar" (səh: 37).
Allahəmmə Rabbə əs-səmavati əs-səb‘i və mə əzləlnə, və Rabbə əl-aradinə əs-səb‘i və mə əqləlnə, və Rabbə əş-şəyatini və ma ədləlnə, və Rabbə ər-riyəhi və mə zəraynə, əsəlukə xayra həzihi əl-qaryəti, və xayra əhlihə, və xayra mə fihə, və əuzu bikə min şərrihə, və şərri əhlihə, və şərri mə fihə
98. Bazara daxil olarkən edilən dua.
"Allahdan başqa məbud yoxdur, O təkdir, Onun şəriki yoxdur. Mülk Onundur və həmd Onadır! O, dirildir və öldürür, O, diridir, ölməzdir, xeyir Onun əlindədir və O hər şeyə Qadirdir!" [255]. [255] Hədisi Tirmizi (3428), İbn Macə (5/291): (3860) və Hakim (1/538) rəvayət etmişdir. Albani, Sahih İbn Macə (2/21) və Sahih Tirmizi (3/152) adlı əsərlərində hədisin həsən olduğunu bildirmişdir.
Lə iləhə illəllahu vəhdəhu lə şərikə ləhu, ləhul-mulku va ləhul-həmdu, yuhyi va yumitu, va hüvə həyyun lə yəmutu, biyədihil-xayru, va hüvə alə kulli şeyin qadir
99. Minik vasitəsi büdrədikdə edilən dua.
"Allahın adı ilə!" [256]. [256] Hədisi Əbu Davud (4/296): (4982) rəvayət etmişdir. Albani "Sahih Əbu Davud" əsərində: (3/941) hədisin səhih olduğunu bildirmişdir.
Bismilləh
100. Müsafirin sakinlər üçün etdiyi dua.
"Sizi (Özünə həvalə edilmiş) əmanətləri itməyən Allaha əmanət edirəm!" [257]. [257] Hədisi Əhməd (2/403): (9230) və İbn Macə (2/943): (2825) rəvayət etmişdir. Həmçinin bax: "Səhih İbn Macə" (2/133).
Əstəudiukumu-Llahə əl-ləzi lə tədiyu vədaiuhu
101. Sakinlərin müsafir üçün etdiyi dua.
"Sənin dinini, sədaqətini və əməllərinin aqibətini Allaha əmanət edirəm!" [258]. [258] Hədisi İmam Əhməd (2/7): (4524), Tirmizi (5/499): (3443) rəvayət etmişdir. Albani Səhih Sünən Tirmizi adlı əsərində hədisin səhih olduğunu bildirmişdir (3/419).
Əstəudiu-Llahə diynəkə və əmanətəkə və xavətiymə aməlikə
"Allah sənə təqva bəxş etsin, günahını bağışlasın və harada olsan xeyirli olanı sənin üçün asanlaşdırsın!" [259]. [259] Hədisi Tirmizi: (3444) rəvayət etmişdir. Həmçinin bax: Səhih Tirmizi (3/155).
Zəvvədəkə-Llahu ət-təqvə və ğafəra zənbəkə və yəssəra ləkə əl-xayra həysu mə kuntə
102. Səfər zamanı təkbir və zikr etmək.
Cabir, Allah ondan razı olsun, belə demişdir: «Biz (səhabələr) yüksək bir yerə qalxdıqda: “Allahu Əkbər” deyər, Belə deyir: (Allah ən böyükdür)
Allahu Əkbər (Hər hansı bir vadiyə) endikdə isə “Subhənəllah!” – deyərdik» [260]. Belə buyurur: (Allah pak və müqəddəsdir!) [260] Buxari, "əl-Fəth" ilə (6/135): (2993).
Subhənallah
103. Müsafirin səhərə yaxın etdiyi dua.
"Eşidən, Allaha həmdimizə və Onun bizə olan gözəl lütfünə şahid olsun! Ey Rəbbimiz, bizimlə ol və bizə lütf et! (Cəhənnəm) odundan Allaha sığınıram!" [261]. [261] Müslim: (4/2086): (2718). “Səmməa samiun” ifadəsinin mənası: Yəni: Bir şahid Allah Təalanın nemətlərinə və gözəl sınağına görə Ona həmd etməyimizə şahidlik etsin. Həmçinin mənası belədir: Eşidən kəs səhər vaxtı zikrə və duaya təşviq üçün bu sözümü başqasına çatdırsın və onun bənzərini söyləsin. Nəvəvinin “Səhih Müslim” şərhi: (17/39).
Səmməa samiun bihəmdilləh, va husni bəlaihi aleynə, Rabbənə sahibnə va əfdil aleynə, aizən billəhi minən-nar
104. Səfərdə və ya başqa bir yerdə mənzil başına çatdıqda edilən dua.
"Yaratdıqlarının şərindən Allahın tam kəlmələrinə sığınıram!" [262]. [262] Hədisi Müslim (4/2080): (2709) rəvayət etmişdir.
105. Səfərdən qayıdarkən edilən zikr.
"Hər bir hündür yerdə üç dəfə təkbir edir, sonra deyir:" "Allahdan başqa haqq məbud yoxdur. O təkdir, Onun şəriki yoxdur. Mülk Onundur və həmd Onadır! O hər şeyə Qadirdir. (Biz) geri dönənlər, tövbə edənlər, ibadət edənlər, Rəbbimizə həmd edənlərik! Allah vədinə sadiq oldu, quluna kömək etdi və (düşmənlərdən olan) dəstələri tək Özü məğlub etdi!" [263]." [263] Peyğəmbər, sallallahu aleyhi və səlləm, bunu döyüşdən və ya Həccdən qayıtdıqda deyərdi. Buxari (7/163): (1797) və Müslim (2/980): (1344).
[Lə iləhə illəllah, vahdəhu lə şərikə ləh, ləhul mulku, va ləhul həmd, va huvə alə kulli şeyin qadir, əyibunə, təibunə, abidunə, lirəbbinə həmidunə, sadaqallahu vadəhu, va nasara əbdəhu, va həzəməl əhzəbə vahdəhu].
106. Sevindirici və ya xoşagəlməyən bir işlə rastlaşan şəxs nə deməlidir.
Peyğəmbər, sallallahu aleyhi və səlləm, sevincli bir xəbər gəldikdə belə deyərdi: "Neməti sayəsində yaxşı işlər tamamlanan Allaha həmd olsun!".
Əlhəmdu-li-Lləhi əl-ləzi bi-ni'mətihi tətimmu-ssalihat Peyğəmbər, sallallahu aleyhi və səlləm, xoşuna gəlməyən bir xəbər gəldikdə isə belə deyərdi: "Hər bir halda Allaha həmd olsun!" [264]. [264] Hədisi İbn Sünni "Aməlul-yəum val-leylə" adlı əsərində (377) və Hakim (1/499) rəvayət etmiş və səhih saymışdır. Albani Sahihul-Cami (4/201) adlı əsərində də hədisin səhih olduğunu bildirmişdir.
Əlhəmdu-li-Lləhi alə kulli hal
107. Peyğəmbərə, Allahın salavatı və salamı onun üzərinə olsun, salavat gətirməyin fəziləti.
Peyğəmbər, Allahın salavatı və salamı onun üzərinə olsun, belə buyurmuşdur: «Kim mənə bir salavat gətirsə, Allah ona bunun üçün on salavat söyləyər (göndərər)» [265]. Məsələn, bu sözləri deməsi kimi: "Allahım! Peyğəmbərimiz Muhəmmədə salavat və salam yetir!"." [265] Hədisi Müslim (1/288): (384) rəvayət etmişdir.
Allahummə salli va səllim alə nəbiyyinə Muhəmməd
Peyğəmbər, sallallahu aleyhi va səlləm, başqa bir hədisdə belə buyurmuşdur: «Qəbrimi ziyarətgaha çevirməyin, mənə salavat (salallahu aleyhi va səlləm) deyin, siz harada olsanız belə, sizin mənə dediyiniz salavatlar çatar» [266]. [266] Hədisi Əbu Davud: (2/218), (2044) və Əhməd: (2/367), (8804) rəvayət etmişdir. Albani "Sahih Əbu Davud" əsərində: (2/383) hədisin səhih olduğunu bildirmişdir.
Peyğəmbər, sallallahu aleyhi va səlləm, başqa bir hədisdə belə buyurmuşdur: "Əsil paxıl, yanında adım anıldığı (çəkildiyi) zaman mənə salavat gətirməyəndir" [267]. [267] Tirmizi (5/551): (3546) və başqaları. Həmçinin bax: Səhih əl-Cami (3/25) və Səhih Tirmizi (3/177).
Peyğəmbər, sallallahu aleyhi va səlləm, başqa bir hədisdə belə buyurmuşdur: “Həqiqətən də, Allahın yer üzündə səyahət edən mələkləri vardır ki, ümmətimin salamını mənə çatdırırlar” [268]. [268] Hədisi Nəsai (3/43): (1282), Hakim (2/421) rəvayət etmişdir. Albani isə "Səhih Nəsai" adlı əsərində (1/274) onu səhihləmişdir ("səhih" olduğunu bildirmişdir).
Peyğəmbər, sallallahu aleyhi va səlləm, başqa bir hədisdə belə buyurmuşdur: "Kim mənə salam verərsə, Allah ruhumu mənə qaytarar ki, mən də onun salamını qaytarım" [269]. [269] Hədisi Əbu Davud: (2041) rəvayət etmişdir. Albani isə “Səhih Əbu Davud” əsərində (1/383) onu həsən hesab etmişdir.
108. Salamı yaymaq.
Allahın Elçisi, Allahın salavatı və salamı onun üzərinə olsun, buyurur: "İman gətirməyincə Cənnətə girə bilməzsiniz. Biri-birinizi sevməyincə iman gətirmiş olmazsınız. Sizə elə bir şey öyrədimmi ki, onu etdikdə biri-birinizi sevəsiniz? Aranızda salamı yayın!" [270]. [270] Hədisi Müslim: (1/74): (54) və Əhməd: (1430) rəvayət etmişdir. Hədisin ləfzi Əhmədə aiddir. Müslimin ləfzi isə: «لَا تَدْخُلُونَ...».
"Üç xüsusiyyəti özündə cəmləyən şəxs imanı cəm etmişdir: Nəfsinə qarşı ədalətli olmaq, bütün insanlara salam vermək və özü möhtac olduğu halda ehtiyacı olanlara yardım etmək" [271]. [271] Buxari, "əl-Fəth" ilə (1/82): (28), Ammardan, Allah ondan razı olsun, "mövquf" və "müəlləq" olaraq rəvayət etmişdir.
Abdullah bin Ömərdən, Allah onlardan razı olsun, rəvayət edilir ki, bir nəfər Peyğəmbərdən, sallallahu əleyhi və səlləm, soruşdu: “İslamın hansı əməli daha xeyirlidir?”. O buyurdu: “Yemək yedirtməyin, tanıdığın və tanımadığın hərkəsə salam verməyin” [272]. [272] Buxari "əl-Fəth" ilə (1/55): (12) və Müslim (1/65): (39).
109. Kafir salam verdikdə, onun salamının cavabı necə qaytarılır?
«Kitab əhli sizə salam verdikdə, siz də onlara: “Va aleykum” - deyin» [273]. [273] Hədisi Buxari Fəth ilə (11/42): (6258) və Müslim (4/1705): (2163) rəvayət etmişdir.
Va əleykum
110. Xoruzun banlamasını və eşşəyin anqırtısını eşitdikdə edilən dua.
“Xoruzların banlamasını eşitdikdə Allahdan Onun lütfünü istəyin, çünki o, mələk görmüşdür". Məsələn, bu sözləri deməsi kimi: Allahım! Sənin lütfündən diləyirəm!
Allahummə inni əs'əlukə min fadlik "Uzunqulağın anqırtısını eşitdikdə şeytandan Allaha sığının, çünki o, şeytan görmüşdür” [274]. Məsələn, bu sözləri deməsi kimi: "Lənətlənmiş şeytandan Allaha sığınıram!". [274] Hədisi Buxari "əl-Fəth" (6/350): (3303) və Müslim (4/2092): (2729) rəvayət etmişdir.
Əuzu billəhi minəş-şeytanir-rəcim
111. Gecə itlərin hürməsini eşidərkən edilən dua.
“Gecə itlərin hürməsini və uzunqulaqların anqırmasını eşitsəniz, onlardan Allaha sığının. Çünki onlar sizin görmədiklərinizi görürlər” [275]. Məsələn, bu sözləri deməsi kimi: "Lənətlənmiş şeytandan Allaha sığınıram!". [275] Əbu Davud (4/327): (5105) və Əhməd (3/306): (14283) rəvayət etmişdir. Albani "Sahih Əbu Davud" əsərində: (3/961) hədisin səhih olduğunu bildirmişdir.
Əuzu billahi minəş-şeytanir-rəcim
112. Söydüyün şəxs üçün edəcəyin dua.
Peyğəmbər, Allahın salavatı və salamı onun üzərinə olsun, belə buyurmuşdur: «Allahım! Hər hansı bir mömini təhqir etmişəmsə, bunu Qiyamət günü onun üçün Sənə bir yaxınlıq et» [276]. [276] Hədisi Buxari "əl-Fəth" (11/171): (6361) və Müslim (4/2007): (396) rəvayət etmişdir. Müslimin ləfzi belədir: «Onu onun üçün təmizlik və rəhmət et».
113. Müsəlman, müsəlmanı tərif etdikdə nə deməlidir?
Peyğəmbər, Allahın salavatı və salamı onun üzərinə olsun, belə buyurmuşdur: «Sizdən biriniz dostunu mütləq tərifləməli olsa, desin: “Hesab edirəm ki, filankəs belədir, onun haqq-hesabını çəkən isə Allahdır. Mən Allah qarşısında heç kəsi təmizə çıxarmıram. Hesab edirəm ki, o, – əgər bunu bilirsə – belə və belədir”» [277]. [277] Hədisi Müslim (4/2296): (3000) rəvayət etmişdir.
114. Müsəlman tərif olunduqda nə deməlidir?
"Allahım! Onların dediklərinə görə məni məzəmmət etmə, haqqımda bilmədiklərini bağışla və [məni onların zənn etdiklərindən daha xeyirli et]!" [278]. [278] Buxari "əl-Ədəb əl-Müfrəd" əsərində: (761) rəvayət etmiş, Albani isə "Sahih əl-Ədəb əl-Müfrəd" (585) adlı əsərində onun isnadının səhih olduğunu bildirmişdir. Kvadrat mötərizədəki hissə isə Beyhəqinin "Şuəbul-İman" (4/228) əsərində başqa bir isnadla etdiyi əlavədir.
Allahummə lə tuəxizni bimə yəqulun, vağ-fir li mə lə yə'ləmun, [vac'əlni xayran mimmə yəzunnun]
115. Həcc və ya ümrə ziyarəti əsnasında ihramda olan şəxs necə təlbiyə etməlidir?
«Hüzurundayam Allahım, hüzurundayam. Hüzurundayam, Sənin heç bir şərikin yoxdur, hüzurundayam. Həmd, nemət və mülk tək Sənə məxsusdur, Sənin şərikin yoxdur!» [279]. [279] Hədisi Buxari Fəth ilə (3/408): (1549) və Müslim (2/841): (1184) rəvayət etmişdir.
Ləbbəykə-Llahummə labbəykə, labbəykə lə şərikə ləkə labbəykə, innəl-həmdə vən-niəmətə ləkə vəl-mulkə, lə şərikə ləkə
116. Həcərul-Əsvədə çatdıqda təkbir demək.
«Peyğəmbər, sallallahu aleyhi və səlləm, Evi (Kəbəni) dəvənin üzərində təvaf edər, hər dəfə (qara daş yerləşən) küncə gəlib çatanda əlindəki bir şeylə ona işarə edər və təkbir gətirərdi» [280]. [280] Buxari "Fəthul-Bari" (3/476): (1613) və "şey" sözündən məqsəd: əl-mihcəndir (yəni: baş hissəsi əyri əsa). Bax: Buxari "Fəthul-Bari" (3/472).
117. Yəmən küncü ilə Həcərul-əsvəd arasında edilən dua.
"Ey Rəbbimiz! Bizə həm (bu) dünyada, həm də axirətdə gözəl nemətlər ver və bizi (Cəhənnəm) odunun əzabından qoru!". [281] [281] Hədisi Əbu Davud (2/179): (1894), Əhməd (3/411): (15398) və Bəğavi "Şərhus-Sunnə" əsərində (7/128) rəvayət etmiş, Albani isə "Sahih Əbu Davud" əsərində (1/354) həsən hesab etmişdir. [Bəqərə 2 surəsi, ayə 201].
Ey Rəbbimiz! Bizə həm bu dünyada, həm də axirətdə gözəl nemətlər ver və bizi Od əzabından qoru! Rabbənə ətinə fid-dunyə həsənətən va fil-əxirəti həsənətən va qina azabən-nar.
118. Səfa və Mərvə dağı üzərində dayandıqda edilən dua.
Peyğəmbər, sallallahu aleyhi və səlləm, Səfa təpəsinə yaxınlaşanda bu ayəni oxudu: “Həqiqətən, Səfa və Mərvə Allahın əlamətlərindəndir (ibadət nişanələrindəndir)... Mən, Allahın başladığı ilə başlayıram!”.
İnnəs-safə val-marvətə min şəəirilləh... Əbdəu bimə bədə Allahu bihi Səfadan başladı, Kəbəni görənə qədər onun üstünə qalxdı, qibləyə yönəldi, Allahın tək olduğunu təsdiq etdi və təkbir gətirərək belə dedi: "Allahdan başqa haqq məbud yoxdur, O təkdir, Onun şəriki yoxdur. Mülk Onundur və həmd Onadır! O hər şeyə Qadirdir. Allahdan başqa haqq məbud yoxdur, O təkdir. Allah vədini yerinə yetirdi, quluna kömək etdi və (düşmənlərdən olan) dəstələri tək Özü məğlub etdi!"
Lə iləhə illəllahu vahdəhu lə şərikə ləhu, ləhul-mulku va ləhul-həmdu va huvə alə kulli şeyin qadir. Lə iləhə illəllahu vəhdəhu, əncəzə və'dəhu va nəsara əbdəhu va həzəməl-əhzəbə vəhdəhu Sonra aralarında dua etdi, bunu bu cür üç dəfə təkrar etdi» Hədisdə belə deyilir: Mərvada da Səfada etdiyi kimi etdi [282]. [282] Hədisi Müslim (2/888): (1218). (Bəqərə 2 surəsi, ayə 158).
119. Ərafa günü edilən dua.
Peyğəmbər, Allahın salavatı və salamı onun üzərinə olsun, belə buyurmuşdur: «Duaların ən xeyirlisi Arafa günü edilən duadır, mənim və məndən əvvəlki peyğəmbərlərin dediyi ən xeyirli söz isə budur: "Allahdan başqa məbud yoxdur. O təkdir. Onun şəriki yoxdur. Mülk Onundur və həmd Onadır! O hər şeyə Qadirdir!" [283]. [283] Hədisi Tirmizi: (3585) rəvayət etmişdir. Əlbani bu hədisi “Səhih Tirmizi” (3/184) və “Silsilətul-Əhadisis-Səhihə” əsərində (4/6) həsən saymışdır.
120. Məşərul-Haramda [müzdəlifə vadisində] edilən zikr.
«Peyğəmbər, sallallahu aleyhi və səlləm, Qasvaya minib Məşərülharama gəldi, üzünü qibləyə çevirdi (Allaha dua etdi, təkbir gətirdi, təhlil gətirdi və Onu təkləşdirdi) və dan yeri tam ağarana qədər dayandı. Sonra günəş çıxmamışdan əvvəl yola düşdü» [284]. [284] Hədisi Müslim (2/891): (1218) rəvayət etmişdir.
121. Cəməratda hər daşı atarkən təkbir gətirmək.
«Üç camarata atdığı hər daşla təkbirlər gətirir, sonra birinci və ikinci camaradan sonra irəliləyib, qibləyə yönələrək dayanıb, əllərini qaldırıb dua edir. Amma Camaratul-Əqəbəyə (böyük camarata) gəlincə, ona daş atır, hər daşla təkbirlər gətirir və yanında dayanmadan oradan ayrılır» [285]. [285] Buxari "Fəthul-Bari" ilə (3/583), hədis: (1751), və oradakı ləfzinə bax. Həmçinin Buxari "Fəthul-Bari" ilə (3/583), (3/584) və (3/581), hədis: (1753). Hədisi Müslim də: (1218) rəvayət etmişdir.
122. Təəccüblənərkən və ya sevinərkən edilən dua.
"Allah pak və müqəddəsdir!" [286]. [286] Hədisi Buxari "Fəthul-Bari" ilə (1/210, 390, 414): (115), (3599) və (6218) və Müslim: (1674) rəvayət etmişdir.
Subhənəllah
«Allah ən böyükdür!» [287]. [287] Buxari, "əl-Fəth" ilə (8/441), №: (4741) və (3062), Tirmizi: (2180), Nəsai "əl-Kubra" əsərində: (11185). Həmçinin bax: "Səhih Tirmizi" (2/103) və (2/235), "Müsnəd Əhməd" (5/218), rəqəm: (21900).
Allahu əkbər!
123. Sevindirici hadisə ilə rastlaşan kimsə nə etməlidir?
«Peyğəmbər, sallallahu aleyhi və səlləm, sevincli bir xəbər eşidəndə, Allah təbarəkə və təaləyə şükür səcdəsi edərdi» [288]. [288] Hədisi, Nəsai istisna olmaqla, Sünən kitabların tərtibçiləri: Əbu Davud: (2774), Tirmizi: (1578), İbn Macə: (1394) rəvayət etmişdir. Bax: "Sahih İbn Macə" (1/233) və "İrvaul-Ğəlil" (2/226).
124. Bədənində ağrı hiss edən kimsənin nə etməli və nə deməlidir?
"Əlini bədəninin ağrıyan yerinə qoyub üç dəfə: Allahın adı ilə,
Bismilləh Üç dəfə, Və yeddi dəfə de: "Hiss etdiyim və çəkindiyim şeylərin şərindən Allaha və Onun qüdrətinə sığınıram!" [289]. [289] Hədisi Müslim (4/1728): (2202) rəvayət etmişdir.
125. Özünün göz dəyməsi ilə bir şeyə zərər toxunmasından qorxan kimsənin duası.
"Sizdən biriniz qardaşında, özündə yaxud malında xoşuna gəldiyi bir şey gördüyü zaman onun mübarəkli olması üçün dua etsin ("maşallah", "bərəkə-Llah" kimi sözlər söyləsin). Cünki göz dəyməsi haqqdır" [290]. [290] Hədisi Əhməd, əl-Müsnəd adlı əsərində (4/447): (15700), İbn Maca (3508) və Malik (3/118-119) rəvayət etmişdir. Albani, Sahihul-Cami adlı əsərdə (1/212) hədisin səhih olduğunu bildirmişdir. Bax: Zadul-Məad, Ərnautun təhqiqi (4/170).
126. Qorxu zamanı deyilən zikr.
«Allahdan başqa ibadətə layiq haqq məbud yoxdur!» [291]. [291] Buxari, "Fəthul-Bari" (6/381): (3346) və Müslim (4/2208): (2880).
127. Qurban kəsərkən nə deyilir?
«Allahın adı ilə! Allah ən böyükdür! [Allahım! Bu Səndəndir və Sənin üçündür]. Allahım! Məndən qəbul et!» [292]. [292] Müslim (3/1557), rəqəm: (1967) və Beyhəqi (9/287). Mötərizə içərisindəki hissə Beyhəqiyə (9/287) və başqalarına aiddir. Son cümlə isə mənasına görə Müslimin rəvayətindən götürülmüşdür.
Bismi-Lləhi və-Llahu əkbər Allahummə minkə və ləkə Allahummə taqəbbəl minni
128. Azğın şeytanların hiyləsini dəf etmək üçün nə deyilir?
"Heç bir salehin və ya günahkarın həddini aşa bilmədiyi Allahın tam kəlmələrinə sığınıram: Yaratdığı, xəlq etdiyi və törətdiyi şeylərin şərindən, göydən enənlərin və oraya yüksələnlərin şərindən, yerdə törətdiyi və ondan çıxanların şərindən, gecənin və gündüzün fitnələrindən və xeyirlə gələn istisna olmaqla, gecə gələn hər bir şeyin şərindən, ey Rəhman!" [293]. [293] Hədisi Əhməd (3/419): (15461) səhih isnadla, İbn əs-Sünni (637) rəvayət etmiş, Arnaut isə "Təhəviyyə" əsərinin təxricində (səh: 133) isnadının səhih olduğunu bildirmişdir. Bax: "Məcməuz-Zəvəid" (10/127).
Əuzu bi-kəliməti-Lləhi ət-təmməti əlləti lə yucəvizuhunnə bərrun və lə fəcirun: min şərri mə xaləqa və bəraə və zəraə, və min şərri mə yənzilu minəs-səməi, və min şərri mə yarucu fihə, və min şərri ma zəraə fil-ərdi, və min şərri mə yaxrucu minhə, və min şərri fitən əl-ləyli və ən-nəhəri, və min şərri kulli tarıqin illə tarıqan yətruqu bi-xayrin yə Rahmən
129. Bağışlanma diləmək və tövbə etmək.
Allahın Elçisi, Allahın salavatı və salamı onun üzərinə olsun, buyurur: «Allaha and olsun ki, mən gündə yetmiş dəfədən çox Allahdan bağışlanma diləyir və Ona tövbə edirəm» [294]. [294] Buxari, Fəthul-Bari ilə (11/101): (6307).
Peyğəmbər, sallallahu aleyhi va səlləm, belə buyurmuşdur: "Ey insanlar! Allaha tövbə edin. Həqiqətən də mən, Ona gündə yüz dəfə tövbə edirəm" [295]. [295] Hədisi Müslim (4/2076): (2702) rəvayət etmişdir.
Peyğəmbər, sallallahu aleyhi va səlləm, başqa bir hədisdə belə buyurmuşdur: «Kim belə deyərsə: Özündən başqa haqq məbud olmayan, əbədi Yaşayan və bütün yaradılanların Qəyyumu olan Əzəmətli Allahdan bağışlanma diləyir və Ona tövbə edirəm.
Özündən başqa heç bir haqq məbud olmayan, Diri və Qəyyum olan Əzəmətli Allahadan gunahlarımın bağışlanmasını diləyib, Ona tövbə edirəm. Əstəğfirullahəl aziməlləzi lə iləhə illə huval həyyul qayyumu, va ətubu iləyhi. Döyüş meydanından qaçsa belə Allah onu bağışlayar» [296]. [296] Əbu Davud (2/85), rəqəm (1517), Tirmizi (5/569), rəqəm (3577), Hakim (1/511) hədisi səhih hesab etmiş və Zəhəbi də onunla razılaşmış, Albani isə hədisi səhih saymışdır. Bax: Səhih ət-Tirmizi (3/182) və Arnautun təhqiqi ilə Camiul-Usul li-Əhadisir-Rasul (ﷺ) (4/389-390).
Peyğəmbər, sallallahu aleyhi va səlləm, başqa bir hədisdə belə buyurmuşdur: "Rəbbin qula ən yaxın olan vaxtı gecənin sonudur, əgər sən o vaxt Allahı zikr edənlərdən ola bilirsənsə, ol" [297]. [297] Hədisi Tirmizi (3579), Nəsai (1/279, 572) və Hakim (1/309) rəvayət etmişdir. Bax: "Səhih Tirmizi" (3/183) və "Camiul-Usul" Arnautun təhqiqi, (4/144).
Peyğəmbər, sallallahu aleyhi va səlləm, belə buyurmuşdur: "Qulun Allaha ən yaxın olduğu an, səcdədə olduğu məqamdır. Səcdədə olarkən duanı çoxaldın" [298]. [298] Hədisi Müslim (1/350): (482) rəvayət etmişdir.
Peyğəmbər, sallallahu aleyhi va səlləm, belə buyurmuşdur: «Həqiqətən, mənim qəlbimə də pərdə çəkilir və mən gündə yüz dəfə Allahdan bağışlanma diləyirəm» [299]. [299] Müslim (4/2075): (2702) rəvayət etmişdir. İbn əl-Əsir belə demişdir: «لَيُغَانُ عَلَى قَلْبِي», yəni: qəlbim örtülür və pərdələnir. Burada məqsəd səhv etməkdir. Çünki Peyğəmbər, sallallahu aleyhi və səlləm, daim zikr etməyə, (Allaha) yaxınlaşmağa və Onu daimi müşahidə etməyə davam edirdi. O, bəzən bunlardan birində səhv edər və ya unudardısa, bunu özü üçün günah sayar və dərhal istiğfar edərdi. Bax: Camiul-Usul (4/386).
130. "Subhənallah", "Əlhəmdulilləh", "Lə iləhə illallah" və "Allahu Əkbər" deməyin fəziləti.
Peyğəmbər, sallallahu aleyhi va səlləm, belə demişdir: «Kim belə deyərsə: "Allah pak və nöqsansızdır və həmd Ona məxsusdur."
Subhənallahi va bihəmdihi «Gün ərzində yüz dəfə (bu zikri) deyərsə, günahları dənizin köpüyü qədər olsa belə, bağışlanar (silinər)» [300] [300] Hədisi Buxari (7/168): (6405) və Müslim (4/2071): (2691) rəvayət etmişdir. Həmçinin bax: Bu kitabdan “Səhər-axşam yüz dəfə onu deyənin fəziləti” (səh: 65).
Peyğəmbər, sallallahu aleyhi va səlləm, başqa bir hədisdə belə buyurmuşdur: «Kim belə deyərsə: Allahdan başqa ibadətə layiq haqq məbud yoxdur. O təkdir. Onun şəriki yoxdur. Mülk Onundur və həmd Onadır. O hər şeyə qadirdir.
Lə ilahə illəllahu vahdəhu lə şərikə ləhu, ləhul-mulku, va ləhul-həmdu, va huvə ala kulli şeyin qadir. On dəfə söylərsə, İsmayıl nəslindən dörd qul azad etmiş kimi olar" [301]. [301] Buxari: (7/67): (6404) və Müslim, eyni ləfz ilə: (4/2071): (2693). Həmçinin bax: “Bunu gündə yüz dəfə deyənin fəziləti”. Bu kitabdan (93) nömrəli dua (səh: 66).
Peyğəmbər, sallallahu aleyhi va səlləm, başqa bir hədisdə belə buyurmuşdur: «İki kəlmə vardır ki, dilə yüngül, tərəzidə ağır və Rəhmana sevimlidir:» "Allah pak və nöqsansızdır və həmd Ona məxsusdur, Əzəmətli Allah pak və nöqsansızdır" [302]. [302] Hədisi Buxari (7/168): (6404) və Müslim (4/2072): (2694) rəvayət etmişdir.
Subhənallahi va bihəmdihi, Subhənallahil-Azim
Peyğəmbər, sallallahu aleyhi va səlləm, başqa bir hədisdə belə buyurmuşdur: «Mənim bu sözləri deməyim: "Allah pakdır (nöqsansızdır), həmd Allaha məxsusdur, Allahdan başqa heç bir haqq məbud yoxdur və Allah ən böyükdür."
Subhənallah, valhəmdulilləh, va lə iləhə illallah, vallahu əkbər. günəşin üzərinə doğduğu hər şeydən mənə sevimlidir» [303]. [303] Hədisi Müslim (4/2072): (2695) rəvayət etmişdir.
Peyğəmbər, sallallahu aleyhi və səlləm, belə buyurmuşdur: "Sizdən biriniz hər gün min savab qazanmaqdan acizdirmi?". Bu zaman Rəsulullahın, sallallahu aleyhi va səlləm, ətrafında oturanlardan biri ondan soruşdu: "Bizdən biri min savabı necə qazana bilər?". Rəsulullah, sallallahu aleyhi va səlləm, belə buyurdu: «Yüz dəfə «Sübhənallah» deyir, ona (bundan dolayı) min savab yazılır yaxud onun min günahı silinir» [304]. [304] Hədisi Müslim (4/2073): (2698) rəvayət etmişdir.
Allah pakdır (nöqsansızdır) Subhənallah
«Kim belə deyərsə: Əzəmətli Allah pak və nöqsansızdır və həmd Ona məxsusdur.
Subhənallahil-Azimi va bihəmdihi Onun üçün Cənnətdə bir xurma ağacı əkilər" [305]. [305] Hədisi Tirmizi (5/511): (3464), Hakim (1/501) rəvayət etmişdir. Hakim hədisin səhih olduğunu bildirmiş və Zəhəbi də onunla razılaşmışdır. Bax: Səhihul-Cami (5/531) və Səhihu Tirmizi (3/160).
Peyğəmbər, sallallahu aleyhi va səlləm, belə buyurmuşdur: «Ey Abdullah bin Qeys, sənə Cənnət xəzinələrindən bir xəzinə göstərimmi?». Mən dedim: “Bəli, ey Allahın Rəsulu”. O, sallallahu aleyhi və səlləm), isə buyurdu: «De: «Lə havlə va lə quvvatə illə billəh» - «Qüdrət və güc yalnız Allahdadır» [306]. [306] Hədisi Buxari Fəth ilə (11/213): (4206) və Müslim (4/2076): (2704) rəvayət etmişdir.
Peyğəmbər, sallallahu aleyhi va səlləm, başqa bir hədisdə belə buyurmuşdur: «Allaha ən sevimli sözlər dörddür:» "Allah pakdır (nöqsansızdır), həmd Allaha məxsusdur, Allahdan başqa heç bir haqq məbud yoxdur və Allah ən böyükdür".
Subhənəllah, valhəmdülillah, va lə ilahə illəllah, vallahu əkbər. «Onlardan hansından başlamağın sənə heç bir zərər verməz» [307]. [307] Hədisi Müslim (3/1685): (2137) rəvayət etmişdir.
Bir bədəvi ərəb Allah Rəsulunun, Allahın salavatı və salamı onun üzərinə olsun, yanına gəldi və dedi: "Mənə söyləməyə zikr öyrət". Allah Rəsulu, Allahın salavatı və salamı onun üzərinə olsun, dedi: «De: Allahdan başqa məbud yoxdur, O təkdir, Onun şəriki yoxdur. Allah ən Böyükdür və çoxlu həmd Allaha məxsusdur. Aləmlərin Rəbbi olan Allah pak və müqəddəsdir. Qüdrət və güc yalnız Əziz və Hakim olan Allahdadır!».
Lə iləhə illəllahu vəhdəhu lə şərikə ləhu, Allahu əkbər kəbirən, vəl-həmdu lilləhi kəsiran, subhənəllahi Rabbi-l-aləmin, lə həulə və lə quvvətə illə billəhil-azizil-həkim O dedi: “Bunlar Rəbbim üçündür, bəs mənə nə?”. O da dedi: «De: "Allahım, məni bağışla, mənə rəhm et, məni doğru yola yönəlt və mənə ruzi bəxş et!" [308]. [308] Hədisi Müslim (4/2072): (2696) rəvayət etmişdir. Əbu Davud isə (1/220): (832) əlavə etmişdir: Bədəvi üzünü çevirib gedəndə Peyğəmbər, sallallahu aleyhi və səlləm, buyurdu: «Həqiqətən, o, əlini xeyirlə doldurdu».
Allahumməğfir li, varhamni, vahdini, varzuqni
Bir kişi İslamı qəbul etdiyi zaman Peyğəmbər, sallallahu aleyhi və səlləm, ona namazı öyrədərdi, sonra da bu kəlimələrlə dua etməsini əmr edərdi: "Allahım, məni bağışla, mənə rəhm et, məni doğru yola yönəlt, mənə salamatlıq ver və mənə ruzi bəxş et!" [309]. [309] Hədisi Müslim (4/2073): (3697) rəvayət etmişdir. Onun başqa bir rəvayətində də deyilir: «Çünki bunlar sənin üçün dünyanı və axirətini cəm edir».
Allahumməğ-fir li, vər-həmni, vəhdini, və afini, vər-zuqni
«Duanın ən fəzilətlisi Həmd Allaha məxsusdur.
Əlhəmdulilləh Və zikrin ən fəzilətlisi "Lə iləhə illəllah" - «Allahdan başqa ibadətə layiq haqq məbud yoxdur» [310]. [310] Hədisi Tirmizi (5/462): (3383), İbn Maca (2/1249): (3800) və Hakim (1/503) rəvayət etmişdir. Hakim hədisin səhih olduğunu bildirmiş, Zəhəbi də onunla razılaşmışdır. Həmçinin bax: Sahihul-Cami (1/362).
"Qalıcı saleh əməllər:" «Allah pak və müqəddəsdir, həmd Allaha məxsusdur, Allahdan başqa haqq məbud yoxdur və Allah ən Böyükdür. Qüdrət və güc yalnız Allahdadır!» [311]. [311] Əhməd: (513) Əhməd Şakirin tərtibatına görə. Həmçinin bax: "Məcməuz-Zəvaid" (1/297). İbn Həcər "Bulughul-Məram" adlı əsərində Əbu Səiddən gələn rəvayəti Nəsaiyə "Kubra" (10617) əsərinə nisbət etmiş və İbn Hibbanın: (840) və Hakimin: (1/541) hədisi səhih saydıqlarını bildirmişdir.
Subhənallah, val-həmdulilləh, va lə iləhə illəllah, vallahu əkbər, va lə havlə va lə quvvatə illə billəh.
131. Peyğəmbər, sallallahu aleyhi va səlləm, necə təsbeh edərdi?
Abdullah bin Amr, Allah onların hər ikisindən razı olsun, demişdir: «Mən Peyğəmbəri, sallallahu aleyhi və səlləm, təsbihi (yəni: zikri və sübhənallah kəlməsini) sayarkən gördüm». Bir əlavədə isə: «sağ əli ilə» [312]. [312] Hədisi Əbu Davud (bu ləfzlə) (2/81): (1502) və Tirmizi (5/521): (3486) rəvayət etmişdir. Həmçinin bax: "Sahih əl-Cami" (4/271): (4865). Albani "Sahih Sunən Əbu Davud" (1/411) adlı əsərində hədisin səhih olduğunu bildirmişdir.
132. Müxtəlif xeyir əməllər və hərtərəfli ədəb qaydaları.
Peyğəmbər, Allahın salavatı və salamı onun üzərinə olsun, belə buyurmuşdur: "Gecənin qaranlığı düşdükdə – və ya axşamladığınız zaman – uşaqlarınızı bayıra buraxmayın, çünki o zaman şeytanlar ətrafa yayılırlar. Gecədən bir müddət keçdikdən sonra isə onları sərbəst buraxın. Qapıları bağlayın və Allahın adını zikr edin, çünki şeytan bağlı qapını açmaz. Su tuluqlarınızın ağzını bağlayın və Allahın adını zikr edin. Qablarınızın üstünü, hətta üzərinə bir şey qoymaqla belə olsa, örtün və Allahın adını zikr edin. Çıraqlarınızı da söndürün" [313]. [313] Hədisi Buxari Fəth ilə (10/88): (5623) və Müslim (3/1595): (2012) rəvayət etmişdir.
Allahın salatı, salamı və bərəkəti peyğəmbərimiz Muhəmmədin, onun ailəsinin və bütün səhabələrinin üzərinə olsun.
Related books
All books- Səhər və axşam deyilən zikrlər57 dil
Səhər və axşam deyilən zikrlər
Mərhəmətli və Rəhimli Allahın adı ilə. Allah, Ondan başqa ilah yoxdur, (əbədi) Yaşayandır, (bütün yaratdıqlarının) Qəyyumudur. Onu nə mürgü, nə də yuxu tutar. Göylərdə və yerdə nə varsa, Ona məxsusdur. Onun izni olmadan Onun yanında kim havadarlıq edə bilər? O, (məxluqatın) gələcəyini və keçmişini bilir. Onlar Onun elmindən, Onun istədiyindən başqa heç bir şey qavraya bilməzlər. Onun Kürsüsü göyləri və yeri əhatə edir. Bunları qoruyub saxlamaq Ona ağır gəlmir. O, Ucadır, Əzəmətlidir. Əl-Bəqərə 255, Ayətul-kursi "Peyğəmbər öz Rəbbindən ona nazil edilənə iman gətirdi, möminlər də (iman…
- Müsəlman üçün faydalı qısa məlumat54 dil
Müsəlman üçün faydalı qısa məlumat
Bu kitab, İslam dininin əsaslarını qısa və dolğun bir üslubda əhatə edir. Burada oxuculara düzgün ibadətin əsaslarını və Allaha, Onun mələklərinə, kitablarına, peyğəmbərlərinə, axirət gününə və qədərə iman etməyin mənalarını izah edir. Kitab İslam nemətini və Allahı, Onun sifətlərini və gözəl adlarını tanımağın əhəmiyyətini bəyan etməklə başlayır. Daha sonra İslamın beş əsasından və imanın rükünlarından (sütünlərindən) söz açır. Həmçinin "ehsan" anlayışını və onun möminin həyatındakı təsirini izah edir. Bu kitab, iki vəhy qaynağı olan Quran və Sünnəyə istinad etməklə fərqlənir. Bu isə onu…
- Dua, ardınca Kitab və Sünnədən olan rüqyələrlə müalicə.19 dil
Dua, ardınca Kitab və Sünnədən olan rüqyələrlə müalicə.
Kitabın müəlifi Uca Allaha möhtac olan Mərhəmətli və Rəhmli Allahın adı ilə.
- Kitab və Sünnə işığında asanlaşdırılmış fiqh