የሙስሊም ምሽግ ከቁርኣንና ሐዲሥ የተውጣጡ ዚክሮች

የሙስሊም ምሽግ ከቁርኣንና ሐዲሥ የተውጣጡ ዚክሮች

የላቀው አላህን እዝነት ከጃዩ

ዶ/ር ሰዒድ ቢን ዐሊይ ቢን ወህፍ አልቀሕጧኒይ

በአላህ ስም እጅግ በጣም ሩኅሩህ በጣም አዛኝ በሆነው

መግቢያ

ምስጋና ሁሉ ለአላህ የተገባ ነው፤ እናመሰግነዋለን፣ እገዛውን እንጠይቀዋለን፣ ምህረትንም እንለምነዋለን፤ ከነፍሳችን ክፋትና ከመጥፎ ስራችን በአላህ እንጠበቃለን፤ አላህ የመራውን የሚያጠም የለውም፤ ያጠመመውንም የሚመራ የለውም፤ ከአላህ ውጭ (በእውነት) የሚመለክ እንደሌለ ብቸኛና ተጋሪ የሌለው መሆኑን እመሰክራለሁ፤ ሙሐመድም የአላህ ባሪያና መልክተኛ እንደሆኑ እመሰክራለሁ። የአላህ ሰላት በርሳቸው፣ በቤተሰቦቻቸው፣ በባልደረቦቻቸውና እስከ ፍርዱ ቀን በመልካም በተከተላቸውም ላይ ይስፈን። የአላህ የበዛ ሰላምም ይስፈንባቸው። ከዚህ በመቀጠል፦

ይህ መጽሐፍ (አዝዚክሩ ወድዱዓኡ ወልዒላጁ ቢርሩቃ ሚነልኪታቢ ወስሱናህ) ከሚለው መጽሐፌ የተቀነጨበ ነው። [1] በዚህ መጽሐፍ ውስጥ በጉዞ ላይ ለመያዝ ቀለል እንዲል ብዬ የአዝካርን ክፍል ብቻ ቀንጭቤያለሁ። [1] ከላይ የተጠቀሰው ዋቢ መጽሐፍ ለአላህ ምስጋና ይድረሰውና ውስጡ የሚገኙ ሐዲሦችን በሰፊው ምንጫቸውን ከመዘርዘር ጋር በአራት ቅፅ ታትሟል። ሒስኑል ሙስሊም በመጀመሪያውና ሁለተኛው ቅፅ ይገኛል።

መትኑ ውስጥ በሚገኙ ዚክሮች ላይ ብቻ ተቆጥቤያለሁ፤ የግርጌ ማስታወሻን በተመለከተ በዋናው ኪታብ ውስጥ ከተገኙት መካከል አንድ ወይም ሁለት ምንጮችን ብቻ በመጥቀስ ተብቃቅቻለሁ። የሶሓቢውን ማንነት ማወቅ ወይም ተጨማሪ የግርጌ ማስታወሻን የፈለገ ሰው ወደ ዋናው መፅሀፍ ይመለስ። የላቀውንና የተከበረውን አላህ በውብ ስሞቹና ከፍ ባሉ ባህሪያቶቹ እየተማፀንኩ ይህን ስራ ለተከበረው ፊቱ ጥርት ተደርጎ የተሰራ እንዲያደርገው፤ እኔንም በሕይወቴም ሆነ ከሞትኩ በኋላ በእርሱ እንዲጠቅመኝ፤ ያነበበውን፣ ያሳተመውን ወይም ለማሰራጨት ሰበብ የሆነውን ሁሉ በእርሱ እንዲጠቅም እጠይቀዋለሁ። እነሆ ጥራት የተገባው እርሱ ለዚህ ረዳትና ቻይ ነውና። የአላህ ሰላትና ሰላም በነብያችን ሙሐመድ፣ በቤተሰቦቻቸው፣ በባልደረቦቻቸው እና እስከ እለተ ትንሳኤ ቀን ድረስ በመልካም በተከተሏቸው ላይ ሁሉ ይስፈን።

አዘጋጅ

ጥንቅር በሶፈር ወር 1409 ዓ·ሂ

የዚክር ትሩፋት

የላቀው አላህ እንዲህ ብሏል፦ "አስታውሱኝ አስታውሳችኋለሁና:: አመስግኑኝ አትካዱኝም::" [2] [2] ሱረቱል በቀራህ፡ 152

{እናንተ ያመናችሁ ሆይ! አላህን ብዙ ማውሳትን አውሱት::} [3] [3] ሱረቱል አሕዛብ፡ 41

{… አላህን በብዙ አውሺ ወንዶችና አውሺ ሴቶችም አላህ ለእነርሱ ምህረትንና ታላቅን ምንዳ አዘጋጅቶላቸዋል።} [4] [4] ሱረቱል አሕዛብ፡ 35.

{…(መልዕክተኛችን ሙሐመድ ሆይ!) ጌታህንም በሚስጥር ተናንሰህና ፈርተህ ከጩኸት በታች በሆነ ቃል በጠዋትና በማታ አውሳው:: ከዘንጊዎቹም አትሁን::} [5] [5] ሱረቱ አልአዕራፍ፡ 205

ነቢዩም የአላህ ሰላትና ሰላም በእርሳቸው ላይ ይስፈንና እንዲህ ብለዋል፦ «ጌታውን የሚያወሳና የማያወሳ ሰው ምሳሌ እንደ ህያውና እንደ ሞተ ሰው ምሳሌ ነው።» [6]፣ [6] ቡኻሪ ከፈትሕ ጋር (11/208) በቁጥር (6407)፤ ሙስሊም (1/539) በቁጥር (779) ላይ በሚከተለው ቃል ዘግበውታል፦ ""በውስጡ አላህ የሚወሳበት ቤትና አላህ የማይወሳበት ቤት ምሳሌ እንደ ህያውና እንደሞተ ሰው ምሳሌ ነው።""

ነቢዩም የአላህ ሰላትና ሰላም በእርሳቸው ላይ ይስፈንና እንዲህ ብለዋል፦ "«በላጩን ሥራችሁ፣ ንጉሳችሁ ዘንድ የጠራችውን ሥራችሁ፣ ደረጃችሁንም ከፍ የምታደርገውን ስራችሁን፣ ለናንተ ወርቅና ብር ከመመፅወት የሚበልጥላችሁን ስራ፣ ጠላቶቻችሁን ተገናኝታችሁ አንገታቸውን ከምትመቱበት እነርሱም አንገታችሁን ከሚመቱበት ስራችሁ በላጩ የሆነውን ስራ አልነግራችሁምን?» ሶሐቦችም "እንዴታ!" አሉ። እርሳቸውም «አላህን ማውሳት ነው።» አሉ።" [7]፣ [7] ቲርሚዚይ 5/459 የሐዲስ ቁጥር 3377 ፣ ኢብኑ ማጀህ 2/124 የሐዲስ ቁጥር 3790 ዘግበውታል። ሶሒሕ ኢብኑ ማጀህ 2/316 እና ሶሒሕ አትቲርሚዚ 3/139 ይመልከቱ።

ነቢዩ ﷺ እንዲህም ብለዋል፦ «አላህ እንዲህ ብሏል: እኔ ባሪያዬ ባሰበኝ በኩል ነኝ። ባስታወሰኝም ጊዜ እኔ ከርሱ ጋር ነኝ። ለብቻው ካወሳኝ ለብቻዬ አወሳዋለሁ፤ በህብረት ካወሳኝ ደሞ ከነሱ የተሻለ በሆኑ ህብረቶች ዘንድ አወሳዋለሁ። አንድ ስንዝር ወደኔ ከቀረበ አንድ ክንድ ወደርሱ እቀርባለሁ። አንድ ክንድ ወደኔ ከቀረበ እጅ ሙሉ ወደርሱ እቀርባለሁ። እየተራመደ ወደኔ ከመጣ በሶምሶማ ወደርሱ እመጣለሁ።» [8] ፣ [8] ቡኻሪይ (8/171) በቁጥር (7405)፤ ሙስሊም (4/2061) በቁጥር (2675)፤ ቃሉ የቡኻሪይ ዘገባ ላይ ያለው ነው።

ከዐብደላህ ቢን ቡስር (ረዲየሏሁ ዐንሁ) - አላህ መልካም ሥራቸውን ይውደድላቸውና - እንደተላለፈው «አንድ ሰውዬ እንዲህ አለ: "የአላህ መልክተኛ ሆይ! የእስልምና ድንጋጌዎች በርግጥም በኔ ላይ በዙብኝ። አጥብቄ የምይዘውን አንዳች ነገር ይንገሩኝ።" እርሳቸውም እንዲህ አሉ: «ምላስህ አላህን በማውሳት ከመርጠብ አይወገድ።» [9] [9] ቲርሚዚይ በ5/458 የሐዲሥ ቁ, 3375 ፣ ኢብኑ ማጀህ በ2/1246 የሐዲሥ ቁ, 3793 ዘግበውታል። አልባኒይ በሶሒሕ አትቲርሚዚይ 3/139 እና በሶሒሕ ኢብኑ ማጀህ መጽሐፋቸው 2/317 ላይ ሶሒሕ ብለውታል።

ነቢዩ ﷺ እንዲህም ብለዋል፡ «ከአላህ መፅሀፍ አንዲትን ፊደል የቀራ ሰው ለርሱ በእርሷ አንዲት ምንዳ ትመዘገብለታለች፤ አንዲት ምንዳ ደግሞ በአስር በአምሳያዋ ትባዛለች።﴿ አሊፍ ላም ሚም ﴾አንድ ፊደል ነው እያልኩ አይደለም። ነገር ግን፡ ‹አሊፍ› አንድ ፊደል ነው፣ ‹ላም› አንድ ፊደል ነው፣ ‹ሚም› አንድ ፊደል ነው።» [10] [10] ቲርሚዚ በ5/75 የሐዲሥ ቁ, 2910 ዘግበውታል። አልባኒም በ "ሶሒሕ አትቲርሚዚ" 3/9 እና በ "ሶሒሕ አልጃሚዑ አስሶጚር" 5/340 ላይ ሶሒሕ ብለውታል።

ከዑቅበህ ቢን ዓሚር (ረዲየሏሁ ዐንሁ) - አላህ መልካም ሥራቸውን ይውደድላቸውና - እንደተላለፈው እንዲህ አሉ: «እኛ ሱፋ ላይ ሳለን የአላህ መልክተኛ (ሶለላሁ ዐለይሂ ወሰለም) የአላህ ሶላትና ሰላም በእርሳቸው ላይ ይስፈንና ወጡና እንዲህ አሉ: ""ከእናንተ ውስጥ ምንም ዓይነት ወንጀል ሳይሠራና ዝምድናንም ሳይቆርጥ በየቀኑ በማለዳ ወደ ቡጥሓን ወይም ወደ ዐቂቅ ሄዶ ሁለት ትልልቅ ሻኛ ያላቸውን ግመሎች ይዞ መምጣትን የሚወድ ማነው?" እኛም: "የአላህ መልእክተኛ ሆይ ይህንን እንወዳለን" አልን። እሳቸውም እንዲህ አሉ: "«አንዳችሁ በማለዳ ወደ መስጂድ ወጥቶ ከአላህ ዐዘ ወጀል መጽሐፍ ሁለት አንቀፆችን ቢማር ወይም ቢያነብ ከሁለት ግመሎች ለሱ የተሻሉ ናቸው፤ ሶስት አንቀጾችም ከሶስት ግመሎች ለሱ የተሻሉ ናቸው፤ አራት አንቀጾችም ከአራት ግመሎች ለሱ የተሻሉ ናቸው፤ እንዲሁም በቁጥራቸው ልክ ከግመሎች የተሻሉ ናቸው።»"[11] [11] ሙስሊም (1/553) በቁጥር (803) ዘግበውታል።

ነቢዩ ﷺ እንዲህም ብለዋል፡ «አላህን ሳያወሳበት አንድ ስፍራ ላይ የተቀመጠ ሰው ከአላህ ዘንድ በእርሱ ላይ ቁጭት ይሆንበታል። አላህን ሳያወሳበት አንድ መኝታ ላይ የተጋደመ ሰውም ከአላህ ዘንድ በእርሱ ላይ ቁጭት ይሆንበታል።»[12] [12] አቡ ዳውድ (4/264) በቁጥር (4856) እና ሌሎችም ዘግበውታል፣ ሶሒሕ አል-ጃሚዕ (5/342)ን ይመልከቱ።

ነቢዩ ﷺ እንዲህም ብለዋል፡ «ሰዎች አላህን ያላወሱበትና በነቢያቸው ላይ ሶላት ያላወረዱበት መቀማመጥን ከተቀመጡ በነርሱ ላይ ቁጭት ይሆንባቸዋል። ከፈለገ ይቀጣቸዋል ከፈለገም ይምራቸዋል።» [13] [13] ቲርሚዚይ በ(5/461) በቁጥር (3380)፣ ሶሒሕ አትቲርሚዚይ (3/140) ይመልከቱ።

ነቢዩ ﷺ እንዲህም ብለዋል፦ «ሰዎች በውስጧ አላህን ያላወሱበትን መሰባሰብን (ጨርሰው) አይነሱም። እንደ አህያ ሬሳ ሆነው ተነስተው እንደሚሄዱ አምሳያ ቢሆኑ ፣ (በስብሰባው አላህን ባለማውሳታቸው) በእነርሱ ላይ ጸጸት (ቁጭትን) ቢሆንባቸው እንጂ።» [14] [14] አቡዳውድ (4/264) በቁጥር (4855)፣ አሕመድ (2/389) በቁጥር (10680) ዘግበውታል። ሶሒሕ አልጃሚዕ (5/176) ይመልከቱ።

1. ከእንቅልፍ ሲነቁ የሚደረጉ ዚክሮች (ውዳሴዎች)

«ህይወታችንን በከፊል ከወሰደ በኋላ ነፍስ ለዘራብን (እንድንነቃ ላደረገን) አላህ ምስጋና ይገባው፤ ወደርሱም ተጓዦች ነን» [15] [15] ቡኻሪ ከፈትሕ ጋር (11/113) በቁጥር (6314) እና ሙስሊም (4/2083) በቁጥር (2711) ዘግበውታል።

»አልሐምዱ ሊላሂል-ለዚ አሕያና በዕደ ማ አማተና፤ ወኢለይሂን-ኑሹር»

«ከአላህ በስተቀር በእውነት አምልኮ የሚገባው አምላክ የለም፤ እርሱ አንድ ነው፤ አጋር የለውም። ንግሥናም ምስጋናም የእርሱ ብቻ ነው። እርሱም በነገሩ ሁሉ ላይ ቻይ ነው። አላህ ጥራት የተገባው ነው። ምስጋናም ለአላህ ነው። ከአላህም በስተቀር በእውነት የሚመለክ አምላክ የለም። አላህም ታላቅ ነው። ልዑልና ታላቅ በሆነው በአላህ ቢሆን እንጅ ብልሃትም ሆነ ሃይል የለም። ጌታዬ ሆይ! ማረኝ።)» [16] [16] «ይህንን ያለ አላህ ይምረዋል፤ ዱዓ ካደረገም ይመለስለታል፤ ተነስቶ ዉዱእ አድርጎ ከዚያም ከሰገደ ሶላቱ ተቀባይነትን ያገኛል።» ቡኻሪ ከፈትሕ ጋር (3/39) በቁጥር (1154) እና ሌሎችም የዘገቡት ሲሆን፣ ቃላቱ የኢብኑ ማጀህ ናቸው፤ ሶሒሕ ኢብኑ ማጀህ (2/335) ይመልከቱ።

ላ ኢላሀ ኢለላሁ ወሕደሁ ላ ሸሪከ ለሁ፣ ለሁል ሙልኩ ወለሁል ሐምዱ፣ ወሁወ ዐላ ኩሊ ሸይኢን ቀዲር፣ ሱብሐነላሂ፣ ወልሐምዱ ሊላሂ፣ ወላ ኢላሀ ኢለላሁ፣ ወላሁ አክበር፣ ወላ ሐውለ ወላ ቁወተ ኢልላ ቢልላሂል ዐሊዪል ዐዚም፣ ረቢግፊር ሊ

«በአካሌ ላይ ጤንነትን ለሰጠኝ፣ ነፍሴን ለመለሰልኝና እርሱን እንዳወሳ ለፈቀደልኝ አላህ ምስጋና ይገባው።» [17] [17] ቲርሚዚይ በ(5/473) በቁጥር (3401) ዘግበውታል፣ እንዲሁም "ሶሒሕ አትቲርሚዚ" (3/144) ይመልከቱ።

አልሐምዱ ሊላሂ አልለዚ ዐፋኒ ፊ ጀሰዲ፣ ወረደ ዐለየ ሩሒ፣ ወአዚነ ሊ ቢዚክሪህ

{በሰማያትና በምድር መፈጠር፤ በሌሊትና በቀንም መተካካት ለባለ አእምሮዎች ሁሉ ታላላቅ ምልክቶች አሉት። (190) እነርሱም እነዚያ ቆመው ተቀምጠዉም በጎኖቻቸው ተጋድመዉም አላህን የሚያወሱ በሰማያትና በምድር አፈጣጠርም የሚያስተነትኑና (እንዲህም) የሚሉ ናቸው: «ጌታችን ሆይ! ይህን በከንቱ አልፈጠርከዉም ጥራት ይገባህ:: ከእሳትም ቅጣት ጠብቀን። (191) ጌታችን ሆይ! አንተ እሳት የምታስገባው ሰው ሁሉ በእርግጥ አዋረድከው:: ለበደለኞች ምንም ረዳቶች የሏቸዉም። (192) ጌታችን ሆይ! እኛ በጌታችሁ እመኑ በማለት ወደ እምነት የሚጠራን ጠሪ ሰማንና ወዲያዉኑ አመንም::ጌታችን ሆይ! ኃጢአቶቻችንንም ማርልን ክፉ ስራዎቻችንንም አብስልን:: ከንጹሆች ሰዎች ጋርም ግደለን:: (193) ጌታችን ሆይ! በመልዕክተኞቹ አማካኝነት የሰጠኸንን፤ የገባህልንን የተስፋ ቃል ስጠን:: በትንሳኤ ቀንም አታዋርደን:: (አታሳፍረን::) አንተ ቀጠሮን አታፈርስምና።» (194) እናም ጌታቸው «እኔ ከናንተ ውስጥ የወንድንም ሆነ የሴትን መልካም ስራ ወሮታ አላጠፋም:: ከፊላችሁ የከፊሉ አካል ነው።» በማለት ልመናቸውን ተቀበላቸው:: እነዚያ ለዲን ሲሉ የተሰደዱ፣ ከአገሮቻቸዉም በግፍ የተባረሩ፣ በመንገዴም (ሁከት የደረሰባቸው)፣ የተጠቁ፣ የተጋደሉ እና የተገደሉም ክፉ ስራዎቻቸውን አብስላቸዋለሁ:: በስሮቻቸዉም ወንዞች የሚፈሰባቸውን ገነቶች አስገባቸዋለሁ:: እነርሱም ከአላህ ዘንድ የሆነን ከፍተኛ ምንዳ ይመነዳሉ:: አላህ እርሱ ዘንድ መልካም ምንዳ አለና:: (195) (መልዕክተኛችን ሙሐመድ ሆይ!) የእነዚያ በአላህ የካዱ ሰዎች በየአገሮች መንፈላሰስ አያታልህ። (196) አነስተኛ ጥቅም ነው። ከዚያ መኖሪያቸው ገሀነም ናት:: ገሀነም ደግሞ ማረፊያነቷ ምን ትከፋ! (197) እነዚያ ጌታቸውን የፈሩት ግን ከስሮቻቸው ወንዞች የሚፈሱባቸው ገነቶች በውስጧ ዘወታሪዎች ሲሆኑ አላህ ዘንድ የተሰጡ መስተንግዶዎች አሏቸው:: አላህ ዘንድ ያለውም ምንዳ ለበጎ ሰሪዎች ሁሉ በላጭ ነው:: (198) ከመጽሐፉ ባለቤቶች መካከል አላህን ፈሪዎችና በአላህ አናቅጽም ጥቂትን ዋጋ የማይለውጡ ሲሆኑ በአላህና በዚያ ወደ እናንተ በተወረደው ቁርኣን በዚያም ወደ እነርሱ በተወረዱት ልዩ ልዩ መጽሐፍት የሚያምኑ ሰዎች አሉ:: እነዚያ ለእነርሱ በጌታቸው ዘንድ ተገቢው ምንዳቸው አለላቸው አላህ ምርመራው ፈጣን ነው:: (199) እናንተ ያመናችሁ ሆይ! ከእሳት ቅጣት ትድኑ ዘንድ ታገሱ፣ ተበራቱም፣ በጦር ኬላ ላይ ሆናችሁም ሶላትን ተጠባበቁ:: አላህንም በትክክል ፍሩ:: (200)} [አሊ-ዒምራን: 190-200] [18] [18] ቡኻሪ ከፈትሕ ጋር (8/337) በቁጥር (4569) ፣ ሙስሊም (1/530) በቁጥር (256) ዘግበውታል።

2. ልብስ ሲለበስ የሚባል ዱዓእ

(ትርጉሙም፡ «የኔ አቅም ወይም ብልሀት ሳይታከልበት ይህንን (ልብስ) እንድለብስ ላደረገኝ አላህ ምስጋና ተገባው...») [19] [19] ከነሳኢ በስተቀር አህሉስ-ሱነን፡ አቡ ዳውድ በቁጥር (4023)፣ ቲርሚዚይም በቁጥር (3458)፣ ኢብኑ ማጀህም በቁጥር (3285) የዘገቡት ሲሆን አልባኒም በ "ኢርዋኡል ጘሊል" (47/7) ውስጥ ሐሰን ብለውታል።

አልሐምዱ ሊላሂ አልለዚ ከሳኒ ሀዛ (አሥሠውበ) ወረዘቀኒሂ ሚን ገይሪ ሐውሊን ሚኒ ወላ ቁወህ

3. አዲስ ልብስ ሲለበስ የሚባል ዱዓእ

«አላህ ሆይ! አልብሰኸኛልና ምስጋና ላንተ ይሁን። ከመልካምነቱና ከተሰራበት መልካም ነገር እጠይቅሃለሁ። ከክፋቱና ከተሰራበት ክፋትም ጥበቃህን እሻለሁ።» [20] [20] አቡ ዳውድ በቁጥር (4020)፣ ቲርሚዚ በቁጥር (1767)፣ በገዊ (12/40) ዘግበውታል። "ሙኽተሶር ሸማኢል አትቲርሚዚ" ለአልባኒ (ገጽ 47) ይመልከቱ።

አላሁመ ለከል ሐምዱ አንተ ከሰውተኒሂ፣ አስአሉከ ሚን ኸይሪሂ ወኸይሪ ማ ሱኒዐ ለሁ፣ ወአዑዙ ቢከ ሚን ሸሪሂ ወሸሪ ማ ሱኒዐ ለህ

4. አዲስ ልብስ ለለበሰ ሰው የሚደረግ ዱዓእ

(ልብሱ ተጠቅመህበት ይለቅ፤ አላህ (ሌላ ልብስ) ይተካልህ።) [21] [21] አቡ ዳውድ (4/41) በቁጥር (4020) ዘግበውታል። "ሶሒሕ አቢ ዳውድ" (2/760) ይመልከቱ።

ቱብሊ ወዩኽሊፉል-ላሁ ተዓላ

«አዲስ ልበስ፣ ምስጉን ሆነህ ኑር፣ ሸሂድ ሆነህ ሙት» [22] [22] ኢብኑ ማጀህ (2/1178) በቁጥር (3558)፣ በገዊ (41/12) ዘግበውታል። ሶሒሕ ኢብኑ ማጀህ (275/2) ይመልከቱ።

ኢልበስ ጀዲደን፣ ወዒሽ ሐሚደን፣ ወሙት ሸሂደን

5. ልብስ ሲያወልቁ የሚባል ዱዓእ

"በአላህ ስም" ማለት ነው። [23] [23] ቲርሚዚይ (2/505) በቁጥር (606) እና ሌሎችም ዘግበውታል፤ "ኢርዋኡል ገሊል" በቁጥር (50) እና "ሶሒሑል ጃሚዕ" (203/ 3) ይመልከቱ።

ቢስሚላህ

6. ወደ መፀዳጃ ቤት ሲገባ የሚባል ዱዓእ

"[በአላህ ስም] አላህ ሆይ! ከወንድም ሆነ ከሴት ሸይጣን ባንተ እጠበቃለሁ።" [24]. [24] ቡኻሪይ (1/ 45) በቁጥር (142) እና ሙስሊም (1/ 283) በቁጥር (375) ዘግበውታል። በመጀመሪያው ላይ ያለውን «(ቢስሚልላህ) በአላህ ስም» የሚለውን ጭማሪ ሰዒድ ኢብኑ መንሱር ዘግበውታል። ፈትሑል ባሪ (1/ 244) ይመልከቱ።

(ቢስሚላህ) አልላሁምመ ኢንኒ አዑዙ ቢከ ሚነል ኹብሢ ወል ኸባኢሥ

7 - ከመጸዳጃ ቤት ሲወጣ የሚባለው ዱዓእ

(ትርጉም፡ ጌታዬ ሆይ ማረኝ) [25] [25] የሱነን አዘጋጆች ከነሳኢ በስተቀር የዘገቡት ሲሆን፣ ነሳኢ "ዐመሉል የውሚ ወልለይለህ" በሚለው መፅሀፋቸው ውስጥ በቁጥር (79)፣ አቡዳውድ በቁጥር (30)፣ ቲርሚዚይ በቁጥር (7)፣ ኢብኑ ማጀህ በቁጥር (300) ዘግበውታል። አልባኒም በ "ሶሒሕ ሱነን አቢ ዳውድ" (1/19) ላይ ሶሒሕ ብለውታል።

ጉፍራነክ

8. ከዉዱእ በፊት የሚባል ዚክር

"በአላህ ስም" ማለት ነው። [26] [26] አቡዳውድ በቁጥር (101)፣ ኢብኑ ማጀህ በቁጥር (397)፣ አሕመድ በቁጥር (9418) ዘግበውታል። ኢርዋኡል ገሊል (1/122) ይመልከቱ።

ቢስሚላህ

9. ዉዱእ ካጠናቀቁ በኋላ የሚባል ዚክር

"ከአላህ በስተቀር በእውነት የሚገዙት አምላክ እንደሌለና ተጋሪ የሌለው ብቸኛ መሆኑን እመስክራለሁ፤ ሙሐመድም የአላህ መልዕክተኛው እና ባሪያው መሆናቸውንም እመስከራለሁ.." [27] [27] ሙስሊም (1/209) በቁጥር (234) ዘግበውታል።

አሽሀዱ አን ላ ኢላሀ ኢለላሁ ወሕደሁ ላ ሸሪከ ለሁ ወአሽሀዱ አንነ ሙሐመደን ዐብዱሁ ወረሱሉህ

‹‹አላህ ሆይ! ከኃጢአት በንሰሀ ተመላሽ ከሆኑት ሰዎች ጎራ አድርገኝ፤ ከተጥራሪዎች (ራሳቸውን በብዛት ከሚያጸዱ) ሰዎች ጭፍራም አድርገኝ።›› [28] [28] አትቲርሚዚ (1/78) በቁጥር (55)፣ እንዲሁም በሶሒሕ አትቲርሚዚ (1/18) ላይ ይመልከቱ።

አላሁምመ'ጅዐልኒ ሚነት-ተውዋቢነ፣ ወጅዐልኒ ሚነል ሙተጠሂሪን

‹‹አላህ ሆይ! ጥራት ላንተ የተገባ ነው፤ ምስጋናም ላንተ ይሁን፤ ካንተ በስተቀር ሌላ በእውነት የሚመለክ አምላክ አለመኖሩን እመሰክራለሁ፤ ምሕረትህንም እለምንሃለሁ፤ ከኃጢኣቴ ተጸጽቼ ወደ አንተ እመለሳለሁ፡፡›› [29] [29] ነሳኢ "ዐመሉል የውሚ ወልለይለህ" በሚለው መጽሐፋቸው ውስጥ (ገፅ 173)፣ እንዲሁም ኢርዋኡል ገሊል (1/135) እና (3/94) ይመልከቱ።

ሱብሃነከ አልላሁምመ ወቢሐምዲከ፣ አሽሀዱ አን ላ ኢላሀ ኢላ አንተ፣ አስተግፊሩከ ወአቱቡ ኢለይክ

10. ከቤት ሲወጣ የሚባለው ዚክር

(በአላህ ስም፤ በአላህ ተመካሁ። በአላህ ካልሆነ በቀርም ምንም ኃይልም ብልሀትም የለም።) [30] [30] አቡ ዳውድ (4/325) በቁጥር (5095)፣ ቲርሚዚ (5/490) በቁጥር (3426) የዘገቡት ሲሆን፣ "ሶሒሕ አትቲርሚዚ" (3/151) ይመልከቱ።

ቢስሚላሂ፣ ተወከልቱ ዐለላሂ፣ ወላ ሐውለ ወላ ቁወተ ኢላ ቢላህ

(አላህ ሆይ! እኔ ከመጥመም ወይም ከማጥመም ወይም ወንጀል ላይ ከመውደቅ ወይም ሌላን ወንጀል ላይ ከመጣል ወይም ከመበደል ወይም ከመበደል ወይም የመሃይማን ስራ ከመስራት ወይም የመሃይማን ስራ እኔ ላይ ከሚሰራብኝ ባንተ እጠበቃለሁ።) [31] [31] አህሉስ-ሱነን፡ አቡዳውድ በቁጥር (5094)፣ ቲርሚዚ በቁጥር (3427)፣ ነሳኢ በቁጥር (5501)፣ ኢብኑ ማጀህ በቁጥር (3884) የዘገቡት ሲሆን፤ በ "ሶሒሕ አትቲርሚዚ" (3/152) እና በ "ሶሒሕ ኢብኑ ማጀህ" (2/336) ላይ ይመልከቱ።

አልላሁምመ ኢንኒ አዑዙ ቢከ አን አዺለ፣ አው ኡዸለ፣ አው አዚለ፣ አው ኡዘለ፣ አው አዝሊመ፣ አው ኡዝለመ፣ አው አጅሀለ፣ አው ዩጅሀለ ዐለይ

11. ወደ ቤት ሲገቡ የሚባለው ዚክር

(በአላህ ስም ገባን፤ በአላህም ስም ወጣን፤ የምንመካውም በጌታችን በአላህ ነው።) ከዚያም ቤተሰቡን ሰላምታ ይስጥ። [32] [32] አቡዳውድ (4/325) በቁጥር (5096) ዘግበውታል፤ ታላቁ ሊቅ ኢብኑ ባዝም በ "ቱሕፈቱል አኽያር" (ገጽ 28) ሰነዱን ሐሰን ብለውታል። በሶሒሕ ውስጥም፡- "አንድ ሰው ወደ ቤቱ ሲገባ በሚገባበት ወቅትም በሚበላበት ወቅትም አላህን ካወሳ ሰይጣን (ለባልደረቦቹ) 'ማደሪያም እራትም የላችሁም።' ይላል።" ሙስሊም በቁጥር (2018) ዘግበውታል።

ቢስሚልላሂ ወለጅና፣ ወቢስሚልላሂ ኸረጅና፣ ወዐለልላሂ ረቢና ተወከልና

12. ወደ መስጂድ ሲኬድ የሚባለው ዱዓእ

"አላህ ሆይ! በልቤ ውስጥ ብርሀን አድርግልኝ ፤ በምላሴም ብርሀን ፤ በመስሚያዬም ብርሀን ፤ በማያዬም ብርሀን ፤ ከበላዬም ብርሀን ፤ ከበታቼም ብርሀን ፤ ከቀኜም ብርሀን ፤ ከግራዬም ብርሀን ፤ ከፊቴም ብርሀን ፤ ከኋላዬም ብርሀን ፤ በነፍሴም ውስጥ ብርሀን አድርግልኝ ፤ ብርሀንንም ታላቅ አድርግልኝ ፤ ብርሀንንም አሳድግልኝ ፤ ለኔም ብርሀን አድርግልኝ ፤ እኔንም ብርሀን አድርገኝ ፤ አላህ ሆይ! ብርሀንን ስጠኝ ፤ በጅማቴም ውስጥ ብርሀን አድርግልኝ ፤ በስጋዬም ብርሀን ፤ በደሜም ብርሀን፤ በፀጉሬም ብርሀን ፤ በቆዳዬም ብርሀን አድርግልኝ።" [33] [33] እነዚህን ሁሉ ቃላቶች ቡኻሪ (11/116) በቁጥር (3166) እና ሙስሊም (1/526) በቁጥር (529)፣ (530) እና (763) ላይ ይመልከቱ።

አላሁምመጅዐል ፊ ቀልቢ ኑረን፣ ወፊ ሊሳኒ ኑረን፣ ወፊ ሰምዒ ኑረን፣ ወፊ በሰሪ ኑረን፣ ወሚን ፈውቂ ኑረን፣ ወሚን ተሕቲ ኑረን፣ ወዐን የሚኒ ኑረን፣ ወዐን ሺማሊ ኑረን፣ ወሚን አማሚ ኑረን፣ ወሚን ኸልፊ ኑረን፣ ወጅዐል ፊ ነፍሲ ኑረን፣ ወአዕዚም ሊ ኑረን፣ ወዐዚም ሊ ኑረን፣ ወጅዐል ሊ ኑረን፣ ወጅዐልኒ ኑረን፣ አላሁመ አዕጢኒ ኑረን፣ ወጅዐል ፊ ዐሰቢ ኑረን፣ ወፊ ለሕሚ ኑረን፣ ወፊ ደሚ ኑረን፣ ወፊ ሸዕሪ ኑረን፣ ወፊ በሸሪ ኑረን

‹‹አላህ ሆይ! በቀብሬ ውስጥ ብርሃንን አድርግልኝ... በአጥንቶቼም ውስጥ ብርሃንን አድርግልኝ [34]፤ ብርሃንንም ጨምርልኝ፣ ብርሃንንም ጨምርልኝ፣ ብርሃንንም ጨምርልኝ [35]፤ በብርሃን ላይ ብርሃንንም ለግሰኝ [36]፡፡» [34] ቲርሚዚይ (5/483) በቁጥር (3419)። [35] ቡኻሪይ በአደቡል ሙፍረድ በቁጥር (695) (ገጽ 258) ዘግበውታል። አልባኒይ በሶሒሕ አልአደቡል ሙፍረድ በቁጥር (536) ኢስናዱን ሶሒሕ ብለውታል። [36] ኢብኑ ሐጀር በ "ፈትሑል ባሪ" ላይ የጠቀሱት ሲሆን፣ "አድዱዓእ" በሚለው መጽሐፍ ለኢብኑ አቢ ዓሲም አስጠግተውታል። አልፈትሕ (11/118) ይመልከቱ። እርሳቸውም፦ "በተለያዩ ዘገባዎቹ ሀያ አምስት ነገሮች ተሰብስበዋል።" ብለዋል።

አልላሁምመጅዐል ሊ ኑረን ፊ ቀብሪ... ወኑረን ፊ ዒዛሚ፣ ወዚድኒ ኑረን፣ ወዚድኒ ኑረን፣ ወዚድኒ ኑረን፣ ወሀብ ሊ ኑረን ዐላ ኑር

13. መስጂድ ሲገባ የሚባለው ዱዓእ

(ቀኝ እግሩን ያስቀድማል) [37]፣ እንዲህም ይላል፦ "በታላቁ አላህ፣ በክቡር ፊቱም እንዲሁም ከጥንት በነበረው ስልጣኑም ከተረገመው ሰይጣን እጠበቃለሁ።" [38] [37] አነስ ኢብኑ ማሊክ ‐አሏህ መልካም ስራቸውን ይውደድላቸውና‐ እንዲህ በማለታቸው ነው፦ "መስጂድ ስትገባ ቀኝ እግርህን ማስቀደም፣ ስትወጣም ግራ እግርህን ማስቀደም ከሱና ነው።" አል-ሓኪም (1/218) ዘግበውታል፤ በሙስሊም መስፈርት መሰረት ሶሒሕ ብለውታል። አዝ-ዘሀቢይም ተስማምተውበታል። አል-በይሀቂይም (2/442) ዘግበውታል። አል-አልባኒም ሲልሲለቱል አሓዲሲስ ሶሒሓ ላይ (5/624) በቁጥር (2478) ሐሰን ብለውታል። [38] አቡዳውድ በቁጥር (466) ዘግበውታል፣ ሶሒሕ አልጃሚዕ በቁጥር (4591) ይመልከቱ።

አዑዙ ቢልላሂል ዐዚም፣ ወቢወጅሂሂል ከሪም፣ ወሱልጣኒሂል ቀዲም፣ ሚነሽ-ሸይጣኒር ረጂም ‹‹በአላህ ስም፤ የአላህ እዝነትና›› [39] ‹‹ሰላም በአላህ መልዕክተኛ ላይ ይሁን።›› [40] [39] ኢብኑ አስ-ሱኒ በቁጥር (88) ዘግበውታል፣ አልባኒም በአስ-ሠመር አል-ሙስተጣብ (ገጽ 607) ሀሰን ብለውታል። [40] አቡ ዳውድ (1/126) በቁጥር (465) ዘግበውታል፤ ሶሒሕ አልጃሚዕ (1/528) ይመልከቱ።

ቢስሚልላሂ፣ ወስ-ሶላቱ ወስ-ሰላሙ ዐላ ረሱሊላህ ‹‹አላህ ሆይ! የእዝነት ደጆችህን ክፈትልኝ፡፡›› [41] [41] ሙስሊም (1/494) በቁጥር (713) ዘግበውታል። እንዲሁም በ"ሱነን ኢብኑ ማጀህ" ውስጥ ከፋጢማ (ረዺየሏሁ ዐንሃ) - አላህ መልካም ሥራዋን ይውደድላትና - በተላለፈው ሐዲሥ፡- «አልላሁምመ-ግፊርሊ ዙኑቢ፣ ወፍተሕ ሊ አብዋበ ረሕመቲክ» ትርጉሙም፦ ‹‹አላህ ሆይ! ወንጀሎቼን ማረኝ፤ የእዝነት ደጆችህንም ክፈትልኝ።›› ተብሎ ተዘግቧል። አልባኒ በሚያጠናክሩት ዘገባዎች ሶሒሕ ብለውታል። "ሶሒሕ ኢብኑ ማጀህ" (1/128) በቁጥር (129) ይመልከቱ።

አልላሁምመ ኢፍተሕ ሊ አብዋበ ረሕመቲክ

14. ከመስጂድ ሲወጣ የሚባለው ዱዓእ

(ግራ እግሩን ያስቀድማል) [42] እንዲህም ይላል፦ «በአላህ ስም፤ የአላህ ሰላትና ሰላም በአላህ መልእክተኛ ላይ ይስፈን፣ [42] ሐኪም (1/218) እና በይሀቂ (2/442) ዘግበውታል። አልባኒም በ "ሲልሲለቱል አሓዲሢ አስ-ሶሒሐህ" (5/624) ቁጥር (2478) ላይ ሐሰን ብለውታል። የግርጌ ማስታወሻውም ከዚህ በፊት አልፏል።

ቢስሚልላሂ ወስሶላቱ ወስሰላሙ ዐላ ረሱሊላህ "አላህ ሆይ! ከችሮታህ እንድትለግሰኝ እማፀንሀለሁ።"

አልላሁምመ ኢንኒ አስአሉከ ሚን ፈድሊክ "አላህ ሆይ! ከተረገመው ሰይጣን ጠብቀኝ።"[43] [43] መስጂድ በሚገቡ ወቅት በሚደረገው ዱዓ ላይ ያለፈውን ሐዲሥ የዘገባ ምንጭ ማውጫ ቁጥር (20) ይመልከቱ፤ እንዲሁም የኢብኑ ማጃህን ጭማሪ፦ «አልላሁምመ-ዕሲምኒ ሚነሽ-ሸይጧኒ-ር-ረጂም» ትርጉሙም፦ "አላህ ሆይ! ከተረገመው ሰይጣን ጠብቀኝ።" ሶሒሕ ኢብኑ ማጃህ (1/129) ይመልከቱ።

አልላሁምመ ኢዕሲምኒ ሚነሽ-ሸይጣኒር-ረጂም

15. የአዛን አዝካሮች

ልክ ሙአዚኑ የሚለውን አምሳያ ይላል፤ "ሐየ ዐለ ሰላህ" እና "ሐየ ዐለል ፈላሕ" ሲል ግን እንዲህ ይላል፡ «በአላህ ካልሆነ በስተቀር ምንም ኃይልና ዘዴ የለም።» [44] [44] ቡኻሪ (1/152) በቁጥር (611) እና (613)፣ ሙስሊም (1/288) በቁጥር (383) ዘግበውታል።

ላ ሐውለ ወላ ቁውወተ ኢልላ ቢላህ

እንዲህም ይላል: «እኔም ከአላህ በስተቀር በእውነት የሚገዙት አምላክ እንደሌለና ተጋሪ የሌለው ብቸኛ መሆኑን እመሰክራለሁ፤ ሙሐመድም መልእክተኛው እና ባሪያው መሆናቸውንም እመሰክራለሁ፤ በአላህ ጌትነት፣ በሙሐመድ መልእክተኛነትና በእስልምና ሃይማኖትነት ወደድኩ።» [45] [45] ሙስሊም (1/290) በቁጥር (386) ዘግበውታል።

ወአነ አሽሀዱ አን ላ ኢላሀ ኢለላሁ ወሕደሁ ላ ሸሪከ ለሁ ወአንነ ሙሐመደን ዐብዱሁ ወረሱሉሁ፣ ረዺቱ ቢላሂ ረበን፣ ወቢ ሙሐመዲን ረሱለን፣ ወቢል ኢስላሚ ዲነን (ይህን የሚለው ከአዛን አድራጊው ተሸሁድ በኋላ ነው) [46]። [46] ኢብኑ ኹዘይማህ (1/220)

(ለሙአዚን መልስ መስጠቱን ካጠናቀቀ በኋላ በነቢዩ ﷺ ላይ ሰለዋት ያወርዳል) [47]። [47] ሙስሊም (1/288) በቁጥር (384) ዘግበውታል።

እንዲህ ይላል: ("የዚህ የተሟላ ጥሪና የተቋቋመው ሶላት ጌታ አላህ ሆይ! (ነቢዩ) ሙሐመድን "ወሲላ" እና "ፈዲላ"ን ለግሳቸው፤ ቃል በገባህላቸው ምስጉን ስፍራም ቀስቅሳቸው። [እነሆ አንተ ቃልህን አታጥፍምና።])" [48] [48] ቡኻሪይ (1/152) በቁጥር (614) የዘገቡት ሲሆን፣ በቅንፉ ውስጥ ያለው ደግሞ በበይሀቂይ (1/410) የተዘገበ ነው፤ ታላቁ ዓሊም ዐብዱልዐዚዝ ቢን ባዝ (ረሒመሁላህ) - አላህ ይዘንላቸውና - በቱሕፈቱል አኽያር (ገጽ 38) ላይ ኢስናዱን (የዘገባ ሰንሰለቱን) ሐሰን አድርገውታል።

አልላሁምመ ረበ ሀዚሂድ-ደዕወቲ አት-ታመቲ፣ ወስ-ሰላቲል ቃኢመቲ፣ አቲ ሙሐመደን አልወሲለተ ወልፈዲለተ፣ ወብዐሥሁ መቃመን መሕሙደን አለዚ ወዐድተሁ፣ ኢነከ ላ ቱኽሊፉል ሚዓድ።

(በአዛንና በኢቃማ መካከል ለነፍሱ ዱዓ ያደርጋል፤ ምክንያቱም በዛ ሰአት የተደረገ ዱዓእ አይመለስምና።) [49]። [49] ቲርሚዚ በቁጥር (3594) እና (3595)፣ አቡ ዳውድ በቁጥር (525) እና አሕመድ በቁጥር (12200) ዘግበውታል፤ "ኢርዋኡል ጘሊል" (1/262) ይመልከቱ።

16. የመክፈቻ ዱዓእ

"አላህ ሆይ! በምሥራቅና በምዕራብ መካከል እንዳራራቅከው እኔንም ከወንጀሌ አርቀኝ፤ አላህ ሆይ! ነጭ ልብስ ከቆሻሻዎች እንደሚጸዳው እኔንም ከወንጀሌ አጥራኝ፤ አላህ ሆይ! እኔን ከወንጀሌ በውሃ እና በጤዛም በበረዶም እጠበኝ።" [50] [50] ቡኻሪ (1/181) በቁጥር (744) እና ሙስሊም (1/419) በቁጥር (598) ዘግበውታል።

አልላሁምመ ባዒድ በይኒ ወበይነ ኸጣያየ ከማ ባዐድተ በይነል መሽሪቂ ወልመግሪብ፣ አልላሁምመ ነቂኒ ሚን ኸጣያየ ከማ ዩነቀ-ሥ-ሠውቡል አብየዱ ሚነድ-ደነስ፣ አላሁመግሲልኒ ሚን ኸጣያየ፣ ቢሥ-ሠልጂ ወልማኢ ወልበረድ

((አላህ ሆይ! ጥራት ከምስጋና ጋር ላንተ የተገባ ነው፤ ስምህ የተባረከ ነው፤ ግርማህም ከፍ ያለ ነው፤ ካንተ በቀር በእውነት አምልኮ የሚገባው የለም።)) [51] [51] ሙስሊም በቁጥር (399) እና አራቱ የሱነን አዘጋጆች፡ አቡዳውድ በቁጥር (775)፣ ቲርሚዚ በቁጥር (243)፣ ኢብኑ ማጀህ በቁጥር (806)፣ ነሳኢ በቁጥር (899) የዘገቡት ሲሆን፤ "ሶሒሕ አትቲርሚዚ" (1/77) እና "ሶሒሕ ኢብኑ ማጀህ" (1/135) ይመልከቱ ።

ሱብሓነከ አልላሁምመ ወቢሐምዲከ፣ ወተባረከ ኢስሙከ፣ ወተዐላ ጀዱከ፣ ወላ ኢላሀ ገይሩክ

“ፊቴን ለዚያ ሰማያትንና ምድርን ለፈጠረው (አምላክ) ቀጥተኛ ስሆን አዞርኩ እኔም ከአጋሪዎቹ አይደለሁም ስግደቴም መገዛቴም ህይወቴም ሞቴም ለአለማት ጌታ ለአላህ ነው ለእርሱ ተጋሪ የለውም በዚህም ታዘዝኩ እኔም ከሙስሊሞች ነኝ። አላህ ሆይ! አንተ ንጉሥ ነህ፤ ከአንተ በቀር በእውነት የሚመለክ የለም፤ አንተ ጌታዬ ነህ እኔም ባሪያህ ነኝ፤ ነፍሴን በደልኩ በወንጀሌም አመንኩ፤ ወንጀሎቼን በሙሉ ማረኝ! እነሆ ካንተ በቀር ወንጀሎችን የሚምር የለምና። ወደ መልካም ስነ-ምግባርም ምራኝ፤ ወደ መልካሟ ካንተ በቀር የሚመራ የለምና። መጥፎዋንም ከእኔ ላይ መልስልኝ፤ መጥፎዋን ካንተ በቀር የሚመልስ የለምና። ጥሪህን ተቀብዬ ታዝዤሃለሁ፤ መልካም ነገር ሁሉ በእጆችህ ነው፤ ክፋትም ወዳንተ አይጠጋም፤ እኔ ባንተ ነኝ ወዳንተም ነኝ፤ ክብርህ ላቀ፤ ከፍም አልክ፤ ምህረትን እጠይቅሃለሁ ወዳንተም እመለሳለሁ።” [52] [52] ሙስሊም (1/534) በቁጥር (771) ዘግበውታል።

ወጀህቱ ወጅሂየ ሊለዚ ፈጠረስ-ሰመዋቲ ወልአርደ ሐኒፈን ወማ አነ ሚነል ሙሽሪኪን፣ ኢንነ ሶላቲ፣ ወኑሱኪ፣ ወመሕያየ፣ ወመማቲ ሊላሂ ረቢል አለሚን፣ ላ ሸሪከ ለሁ ወቢዛሊከ ኡሚርቱ ወአነ ሚነል ሙስሊሚን፣ አልላሁምመ አንተል መሊኩ ላ ኢላሀ ኢላ አንተ፣ አንተ ረቢ ወአነ ዐብዱከ፣ ዘለምቱ ነፍሲ ወዕተረፍቱ ቢዘንቢ ፈግፊር ሊ ዙኑቢ ጀሚዐን ኢነሁ ላ የግፊሩዝ ዙኑበ ኢላ አንተ፣ ወህዲኒ ሊአህሰኒል አኽላቂ ላ የህዲ ሊአሕሰኒሀ ኢላ አንተ፣ ወስሪፍ ዐኒ ሰዪአሀ፣ ላ የስሪፉ ዐኒ ሰዪአሀ ኢላ አንተ፣ ለበይከ ወሰዕደይከ፣ ወልኸይሩ ኩሉሁ ቢየደይከ፣ ወሽ-ሸሩ ለይሰ ኢለይከ፣ አነ ቢከ ወኢለይከ፣ ተባረክተ ወተዐለይተ፣ አስተግፊሩከ ወአቱቡ ኢለይክ።

«የጂብራኢል፣ የሚካኢልና የኢስራፊል ጌታ፣ ሰማያትንና ምድርን የፈጠርክ ሩቁንም ቅርቡንም ዐዋቂ የኾንክ አላህ ሆይ! አንተ በባሮችህ መካከል በእዚያ በእርሱ ይለያዩበት በነበሩት ነገር ትፈርዳለህ። ከእውነት በርሱ ለተለያዩበት በፍቃድህ ምራኝ። አንተ የምትሻውን ሰው ወደ ቀጥተኛው መንገድ ትመራለህ።» [53] [53] ሙስሊም (1/534) በቁጥር (770) ዘግበውታል።

አላሁምመ ረብበ ጂብራኢለ፣ ወሚካኢለ፣ ወኢስራፊለ፣ ፋጢረስ-ሰማዋቲ ወልአርዲ፣ ዐሊመል ገይቢ ወሽ-ሸሃደቲ አንተ ተሕኩሙ በይነ ዒባዲከ ፊማ ካኑ ፊሂ የኽተሊፉን፣ ኢህዲኒ ሊመኽቱሊፈ ፊሂ ሚነል ሐቂ ቢኢዝኒከ ኢነከ ተህዲ መን ተሻኡ ኢላ ሲራጢን ሙስተቂም

(አላህ እጅግ በጣም ታላቅ ነው፤ አላህ እጅግ በጣም ታላቅ ነው፤ አላህ እጅግ በጣም ታላቅ ነው። ለአላህም ብዙ ምስጋና ይገባው፤ ለአላህም ብዙ ምስጋና ይገባው፤ ለአላህም ብዙ ምስጋና ይገባው። በጠዋትም በማታም ለአላህ ጥራት ይገባው።)"

አላሁ አክበሩ ከቢራ፣ አላሁ አክበሩ ከቢራ፣ አላሁ አክበሩ ከቢራ፣ ወልሐምዱ ሊላሂ ከሢራ፣ ወልሐምዱ ሊላሂ ከሢራ፣ ወልሐምዱ ሊላሂ ከሢራ፣ ወሱብሐነላሂ ቡክረተን ወአሲላ ሦስት ጊዜ (ከሰይጣን፤ ከኩራቱ፣ ከድግምቱና ከጉትጎታው በአላህ እጠበቃለሁ።) [54] [54] አቡዳውድ በ(1/203) ቁጥር (764)፣ ኢብኑ ማጀህ በ(1/265) ቁጥር (807)፣ አሕመድ በ(4/85) ቁጥር (16739) ዘግበውታል። ሹዓይብ አልአርናኡጥ ሙስነድን ተሕቂቅ ባደረጉበት ውስጥ "ሐሰን ሊጘይሪሂ ነው" ብለዋል። ዐብዱልቃዲር አልአርናኡጥ የኢብኑ ተይሚያህን "አልከሊሙ ጠዪብ"ን ተኽሪጅ ባደረጉበት ውስጥ ቁጥር (78) ላይ "በማጠናከሪያዎቹ ሶሒሕ ሐዲስ ነው" ብለዋል። አልባኒም በ "ሶሒሕ አልከሊሙ ጠዪብ" መጽሐፋቸው ቁጥር (62) ላይ ጠቅሰውታል። ሙስሊምም ከኢብኑ ዑመር (ረዲየላሁ ዐንሁማ) በተመሳሳይ መልኩ ዘግበውታል፤ በውስጡም ታሪክ አለው (1/420) ቁጥር (601)።

አዑዙ ቢልላሂ ሚነሽ ሸይጣን፡ ሚን ነፍኺሂ፣ ወነፍሢሂ፣ ወሀምዚህ

"አላህ ሆይ! ምስጋና ሁሉ ላንተ የተገባ ነው [55]፤ አንተ የሰማያትና የምድር በውስጣቸውም ላለው ሁሉ ብርሃን ነህ፤ ምስጋናም ላንተ የተገባ ነው፤ አንተ የሰማያትና የምድር በውስጣቸውም ላለው ሁሉ አስተናባሪ ነህ፤ [ምስጋናም ላንተ የተገባ ነው፤ አንተ የሰማያትና የምድር በውስጣቸውም ላለው ሁሉ ጌታ ነህ፤] [ምስጋናም ላንተ የተገባ ነው፤ የሰማያትና የምድር በውስጣቸውም ላለው ሁሉ ንግስና ላንተ ብቻ ነው፤] [ምስጋናም ላንተ የተገባ ነው፤ አንተ የሰማያትና የምድር ንጉስ ነህ፤] [ምስጋናም ላንተ የተገባ ነው፤] [አንተ እውነት ነህ፤ ቀጠሮህም እውነት ነው፤ ቃልህም እውነት ነው፤ ከአንተ ጋር መገናኘትም እውነት ነው፤ ጀነት እውነት ነው፤ እሳትም እውነት ነው፤ ነቢያትም እውነት ናቸው፤ ሙሐመድም ﷺ እውነት ናቸው፤ ሰዓቲቱም እውነት ናት።] [አላህ ሆይ! ላንተ እጅ ሰጥቻለሁ፤ ባንተ ላይ ተመክቻለሁ፤ ባንተ አምኛለሁ፤ ወደ አንተም ተመልሻለሁ፤ ባንተም ተከራክሬያለሁ፤ ወዳንተም አቤት ብያለሁ። ስለዚህ ያሳለፍኩትንም ሆነ ያቆየሁትን፣ የደበቅኩትንም ሆነ ይፋ ያደረግኩትን ማረኝ፤] [እኔ ከማውቀው በላይ አንተ የምታውቀውንም ጭምር፤] [አንተ አሳላፊ ነህ፤ አንተ አዘግዪ ነህ፤ ካንተ በቀር በእውነት አምልኮ የሚገባው የለም፤] [አንተ አምላኬ ነህ፤ ካንተ በቀር በእውነት አምልኮ የሚገባው የለም፤] [ከአላህ በስተቀር ብልሃትም ሆነ ኃይል የለም።]") [56] [55] ነቢዩ (የአላህ ሶላትና ሰላም በእርሳቸው ላይ ይስፈንና) ሌሊት ተሀጁድ ለመስገድ የተነሱ ጊዜ ይሉት ነበር። [56] ቡኻሪ ከፈትሕ ጋር (3/3)፣ (11/116) እና (13/371) በቁጥር (423)፣ (465)፣ (1120)፣ (6317)፣ (7385)፣ (7442) እና (7499) ሲዘግቡት ፤ ሙስሊም በአጭሩ በተመሳሳይ መልኩ (1/532) በቁጥር (769) ዘግበውታል።

አላሁምመ ለከል ሐምዱ፣ አንተ ኑሩስ-ሰማዋቲ ወል አርዲ ወመን ፊሂነ፣ ወለከል ሐምዱ አንተ ቀዪሙስ-ሰማዋቲ ወል አርዲ ወመን ፊሂነ፣ ወለከል ሐምዱ አንተ ረቡስ-ሰማዋቲ ወል አርዲ ወመን ፊሂነ፣ ወለከል ሐምዱ ለከ ሙልኩስ ሰማዋቲ ወል አርዲ ወመን ፊሂነ፣ ወለከል ሐምዱ አንተ መሊኩስ-ሰማዋቲ ወል አርዲ፣ ወለከል ሐምዱ፣ አንተል ሐቁ፣ ወወዕዱከል ሐቁ፣ ወቀውሉከል ሐቁ፣ ወሊቃኡከል ሐቁ፣ ወልጀነቱ ሐቁን፣ ወናሩ ሐቁን፣ ወነቢዩነ ሐቁን፣ ወሙሐመዱን ሶለላሁ ዐለይሂ ወሰለም ሐቁን፣ ወስሳዐቱ ሐቁን፣ አላሁመ ለከ አስለምቱ፣ ወዐለይከ ተወከልቱ፣ ወቢከ አመንቱ፣ ወኢለይከ አነብቱ፣ ወቢከ ኻሶምቱ፣ ወኢለይከ ሐከምቱ። ፈግፊር ሊ ማ ቀደምቱ፣ ወማ አኸርቱ፣ ወማ አስረርቱ፣ ወማ አዕለንቱ፣ ወማ አንተ አዕለሙ ቢሂ ሚኒ፣ አንተል ሙቀዲሙ፣ ወአንተል ሙአኺሩ ላ ኢላሀ ኢላ አንተ፣ አንተ ኢላሂ ላ ኢላሀ ኢላ አንተ፣ ወላ ሐውለ ወላ ቁወተ ኢላ ቢላህ።

17 - የሩኩዕ ዱዓእ

ለኃያሉ ጌታዬ ጥራት (ልቅና) ተገባው።

ሱብሐነ ረቢየል ዐዚም ሦስት ጊዜ [57] "[57] አህለስ-ሱነን እና አሕመድ ዘግበውታል፦ አቡ ዳውድ በቁጥር (870)፣ ቲርሚዚ በቁጥር (262)፣ ነሳኢ በቁጥር (1007)፣ ኢብኑ ማጀህ በቁጥር (897) እና አሕመድ በቁጥር (3514)። በ "ሶሒሕ አትቲርሚዚ" (1/83) ይመልከቱ።"

((ጌታችን አላህ ሆይ! ከምስጋና ጋር ጥራት ይገባህ። አላህ ሆይ! ማረኝ።)) [58] [58] ቡኻሪይ (1/ 99) በቁጥር (794) ፣ ሙስሊም (1/ 350) በቁጥር (484) ዘግበውታል።

ሱብሓነከ አልላሁምመ ረብበና ወቢሐምዲከ፣ አልላሁምመግፊር ሊ

«ከጉድለት ሁሉ የጠራና የተቀደሰ የመልአክቶችና የሩሕ (የጅብሪል) ጌታ።» [59]. [59] ሙስሊም (1/353) በቁጥር (487) እና አቡ ዳውድ (1/230) በቁጥር (872) ዘግበውታል።

ሱቡሑን፣ ቁዱሱን፣ ረቡል መላኢከቲ ወሩሕ

"አላህ ሆይ! ላንተ ሩኩዕ አድርጌያለሁ፤ ባንተም አምኛለሁ፤ ላንተም እጅ ሰጥቻለሁ፤ መስማቴ፣ ማየቴ፣ መቅኔዬ፣ አጥንቴ፣ ጅማቴ፣ [እግሬ የተሸከመውም ሁሉ] ላንተ ተናነሱ።" ማለት ነው። [60]" [60] ሙስሊም (1/ 534) በቁጥር (771)፣ ከኢብኑ ማጀህ ውጭ አራቱ፡ አቡዳውድ በቁጥር (760) እና (761)፣ ቲርሚዚይ በቁጥር (3421)፣ ነሳኢ በቁጥር (1049) የዘገቡት ሲሆን በቅንፍ ውስጥ ያለው ቃል የኢብኑ ኹዘይማህ በቁጥር (607) እና የኢብኑ ሒባን በቁጥር (1901) ዘገባ ነው።

አልላሁምመ ለከ ረከዕቱ፣ ወቢከ ኣመንቱ፣ ወለከ አስለምቱ፣ ኸሸዐ ለከ ሰምዒ፣ ወበሰሪ፣ ወሙኺ፣ ወዐዝሚ፣ ወዐሰቢ፣ [ወማስተቀለት ቢሂ ቀደሚ]

((ትርጉሙም: የኃያልነት፣ የንግሥና፣ የኩራትና የታላቅነት ባለቤት ጥራት ይገባው።)) [61] [61] አቡዳውድ (1/230) በቁጥር (873)፣ ነሳኢ በቁጥር (1131)፣ አሕመድ በቁጥር (23980) የዘገቡት ሲሆን ሰነዱ ሐሰን ነው።

ሱብሓነ ዚል ጀበሩቲ፣ ወል መለኩቲ፣ ወል ኪብሪያኢ፣ ወል ዐዘመህ

18. ከሩኩዕ ቀና ሲባል የሚደረግ ዱዓእ

(አላህ ያመሰገነውን ሰሚ ነው።) [62] [62] ቡኻሪ ከፈትሕ ጋር (2/282) በቁጥር (796) ዘግበውታል።

ሰሚዐልላሁ ሊመን ሐሚደህ

«ጌታችን ሆይ! ምስጋና ላንተ የተገባ ነው። ላንተ የበዛ፣ ምርጥ የሆነ፣ የተባረከ ምስጋና የተገባህ ነህ።» [63] [63] ቡኻሪ ከፈትሕ ጋር (2/284) በቁጥር (796) ዘግበውታል።

ረብበና ወለከል ሐምዱ፣ ሐምደን ከሢረን ጠዪበን ሙባረከን ፊህ

«ሰማያትን የሞላ ምድርንም የሞላና በመካከላቸው ያለውንም የሞላ ከዚህም ሁሉ ኃላ ከነገሮች ሁሉ አንተ የፈለግከውን የሞላ ምስጋና የተገባህ ነህ። የውደሳና የልቅና ባለቤት ነህ። ሁላችንም ላንተ ባሪያዎች ከመሆናችንም ጋር ባሪያው ከተናገራቸው እጅግ ተገቢው ንግግር "አላህ ሆይ! አንተ ለሰጠኸው ከልካይ የለውም። አንተ ለከለከልከውም ሰጪ የለውም። የልቅና ባለቤትም ልቅናው አይጠቅመውም፤ ልቅናም ካንተው ነው።"» [64] [64] ሙስሊም (1/ 346) በቁጥር (477) ዘግበውታል።

ሚልአስ-ሰማዋቲ ወሚልአል አርዲ፣ ወማ በይነሁማ፣ ወሚልአ ማ ሺእተ ሚን ሸይኢን በዕድ። አህለሥ-ሠናኢ ወልመጅድ፣ አሐቁ ማ ቃለል ዐብድ፣ ወኩሉና ለከ ዐብድ፣ አላሁምመ ላ ማኒዐ ሊማ አዕጠይተ፣ ወላ ሙዕጢየ ሊማ መነዕተ፣ ወላ የንፈዑ ዘልጀዲ ሚንከል ጀድ።

19. የሱጁድ ዱዓእ

ልዑሉ ጌታዬ ጥራት ተገባው።

ሱብሓነ ረቢየል አዕላ ሦስት ጊዜ [65] [65] አህሉስ-ሱነን እና አሕመድ የዘገቡት ሲሆን፦ አቡ ዳውድ በቁጥር (870) ላይ፣ ቲርሚዚይም በቁጥር (262) ላይ፣ ነሳኢይም በቁጥር (1007) ላይ፣ ኢብኑ ማጀህም በቁጥር (897) ላይ፣ እንዲሁም አሕመድ በቁጥር (3514) ዘግበውታል። "ሶሒሕ አት-ቲርሚዚ" (1/83) ይመልከቱ።

«ጌታችን አላህ ሆይ! ከምስጋና ጋር ጥራት ይገባህ። አላህ ሆይ! ማረኝ።» [66] [66] ቡኻሪ በቁጥር (794) እና ሙስሊም በቁጥር (484) ዘግበውታል፤ ከዚህ ቀደም በቁጥር (34) ተጠቅሷል።

ሱብሓነከ አልላሁምመ ረብበና ወቢሐምዲከ፤ አልላሁምመግፊር ሊ

«ከጉድለት ሁሉ የጠራና የተቀደሰ የመልአክቶችና የሩሕ (የጅብሪል) ጌታ።» [67] [67] ሙስሊም (1/533) በቁጥር (487) እና አቡ ዳውድ በቁጥር (872) ዘግበውታል። ከዚህ በፊት በቁጥር (35) አልፏል።

ሱቡሑን፣ ቁዱሱን፣ ረቡል መላኢከቲ ወሩሕ

"አላህ ሆይ! ላንተ ሱጁድ አድርጌያለሁ፤ ባንተም አምኛለሁ፤ ላንተም እጅ ሰጥቻለሁ፤ ፊቴ ለዚያ ለፈጠረው፣ ቅርጹንም ላሳመረው፣ መስሚያውንና ማያውን ለከፈተለት ጌታ ሱጁድ አደረገ። ከፈጣሪዎች ሁሉ በላጭ የሆነው አላህ ላቀ።" [68] [68] ሙስሊም (1/534) በቁጥር (771) እና ሌሎችም ዘግበውታል።

አልላሁምመ ለከ ሰጀድቱ ወቢከ አመንቱ፣ ወለከ አስለምቱ፣ ሰጀደ ወጅሂየ ሊለዚ ኸለቀሁ፣ ወሰወረሁ፣ ወሸቀ ሰምዐሁ ወበሰረሁ፣ ተባረከላሁ አህሰኑል ኻሊቂን

(( የኃያልነት፣ የንግስና፣ የኩራትና እና የታላቅነት ባለቤት ለሆነው ጌታ ጥራት ይገባው።)) [69] [69] አቡዳውድ (1/230) በቁጥር (873)፣ ነሳኢ በቁጥር (1131)፣ አሕመድ በቁጥር (23980) ላይ የዘገቡት ሲሆን አልባኒም በ "ሶሒሕ አቡዳውድ" (1/166) ላይ ሶሒሕ ብለውታል። ከዚህ በፊት በቁጥር (37) ላይ ተጠቅሷል።

ሱብሓነ ዚል ጀበሩቲ፣ ወልመለኩቲ፣ ወልኪብሪያኢ፣ ወልዐዘመህ

‹‹አላህ ሆይ! ወንጀሌን ሁሉንም፤ ትንሹንም ትልቁንም፣ የመጀመሪያውንም የመጨረሻውንም፣ ግልፁንም ድብቁንም ማረኝ፡፡›› [70] [70] ሙስሊም (1/ 230) በቁጥር (483) ዘግበውታል።

አልላሁምመግፊር ሊ ዘንቢ ኩለሁ፡ ዲቀሁ ወጂለሁ፣ ወአወለሁ ወኣኺረሁ፣ ወዐላኒየተሁ ወሲረህ።

"አላህ ሆይ! እኔ በውዴታህ ከቁጣህ ፣ በይቅር ባይነትህ ከቅጣትህ እጠበቃለሁ። ባንተው ካንተ እጠበቃለሁ። ባንተ ላይ አወድሼ አልዘልቅም ፣ አንተ ራስህን እንዳወደስከው ነህ።" [71] [71] ሙስሊም (1/352) በቁጥር (486) ዘግበውታል።

አልላሁምመ ኢንኒ አዑዙ ቢሪዿከ ሚን ሰኸጢከ፣ ወቢሙዓፋቲከ ሚን ዑቁበቲከ፣ ወአዑዙ ቢከ ሚንከ፣ ላ ኡሕሲ ሠናአን አለይከ፣ አንተ ከማ አሥነይተ ዐላ ነፍሲክ

20. በሁለቱ ሱጁዶች መካከል በምንቀመጥ ወቅት የሚደረግ ዱዓእ፤

‹‹ጌታዬ ማረኝ፤ ጌታዬ ማረኝ፡፡›› [72] [72] አቡዳውድ (1/231) በቁጥር (874)፣ ኢብኑ ማጀህ በቁጥር (897) ዘግበውታል። "ሶሒሕ ኢብኑ ማጀህ" (1/148) ይመልከቱ።

ረብቢግፊር ሊ፣ ረብቢግፊር ሊ

‹‹አላህ ሆይ! ማረኝ፣ እዘንልኝ፣ ምራኝ፣ ጠግነኝ፣ ጤናን ስጠኝ፣ ሲሳይን ለግሰኝ፣ ከፍም አድርገኝ።›› [73] [73] ከነሳኢ በስተቀር የሱነን አዘጋጆች፡ አቡ ዳውድ (1/231) በቁጥር (850)፣ ቲርሚዚይም በቁጥር (284) እና (285)፣ ኢብኑ ማጀህም በቁጥር (898) ዘግበውታል። "ሶሒሕ ቲርሚዚ" (1/90) እና "ሶሒሕ ኢብኑ ማጀህ" (1/148) ተመልከት።

አላሁምመግፊር ሊ፣ ወርሐምኒ፣ ወህዲኒ፣ ወጅቡርኒ፣ ወዓፊኒ፣ ወርዙቅኒ፣ ወርፈዕኒ

21. የቲላዋህ ሱጁድ ዱዓእ

‹‹ፊቴ ለዚያ ለፈጠረው፣ በችሎታውና በኃይሉ መስሚያውንና መመልከቻውን ለከፈተው ሱጁድ አደረገ፡፡ ከፈጣሪዎችም ሁሉ በላጭ የሆነው አላህ ላቀ (ተባረከ)፡፡››)"

ሰጀደ ወጅሂየ ሊለዚ ኸለቀሁ፣ ወሸቀ ሰምዐሁ ወበሰረሁ ቢሐውሊሂ ወቁወቲሂ፣ ፈተባረከላሁ አሕሰኑል ኻሊቂን [አል-ሙእሚኑን: 14] [74] [74] ቲርሚዚ (2/474) ላይ በቁጥር (3425) ፣ አሕመድ (6/30) ላይ በቁጥር (24022) እንዲሁም ሐኪም ዘግበው ሶሒሕ ሲሉት ዘሀቢም (1/220) ላይ ተስማምተውበታል፤ ጭማሪውም የዘሀቢ ዘገባ ነው።

‹‹አላህ ሆይ! በርሷ በአንተ ዘንድ ምንዳን ጻፍልኝ፤ በርሷም ከእኔ ላይ ኃጢአትን አንሳልኝ፤ በአንተ ዘንድም ለኔ ስንቅ አድርግልኝ፤ ከባሪያህ ዳውድ እንደተቀበልካት ሁሉ ከእኔም ተቀበላት፡፡›› [75] [75] ቲርሚዚ 2/473 ላይ በቁጥር 579 ፣ ሐኪም 1/219 ላይ ዘግበው ሶሒሕ ሲሉት ዘሀቢም ተስማምተውበታል።

አልላሁምመ ኡክቱብ ሊ ቢሀ ዒንደከ አጅረን፣ ወዸዕ ዐኒ ቢሀ ዊዝረን፣ ወጅዐልሀ ሊ ዒንደከ ዙኽረን፣ ወተቀበልሀ ሚኒ ከማ ተቀበልተሀ ሚን ዐብዲከ ዳዉድ

22. ተሸሁድ

"ክብርና ልዕልና እንዲሁም ሶላቶችና መልካም ነገሮች ሁሉ ለአላህ ናቸው። አንቱ ነቢዩ ሆይ! የአላህ ሰላም፣ እዝነቱና በረከቶች በእርሶ ላይ ይስፈን፤ ሰላም በእኛና በአላህ ደጋግ ባሮችም ላይ ይስፈን፤ ከአላህ ሌላ በእውነት የሚመለክ አምላክ እንደሌለ እመሰክራለሁ፤ ሙሐመድም የአላህ ባርያና መልዕክተኛው መሆናቸውንም እመሰክራለሁ።” [76] [76] ቡኻሪ ከፈትሕ ጋር (2/311) በቁጥር (831) ፣ ሙስሊም (1/301) በቁጥር (402) ዘግበውታል።

አትተሒያቱ ሊላሂ፣ ወስ-ሰለዋቱ፣ ወጥ-ጠዪባቱ፣ አስ-ሰላሙ ዐለይከ አዩሀን-ነቢዩ ወረሕመቱላሂ ወበረካቱሁ፣ አስ-ሰላሙ ዐለይና ወዐላ ዒባዲላሂ አስ-ሳሊሒን፣ አሽሀዱ አን ላ ኢላሀ ኢለላሁ ወአሽሀዱ አንነ ሙሐመደን ዐብዱሁ ወረሱሉህ

23. ከተሸሁድ በኋላ በነቢዩ ﷺ ላይ ሶላት ማውረድ

«አላህ ሆይ! በኢብራሂምና በቤተሰቦቻቸው ላይ ውዳሴህን እንዳወረድክ ሁሉ በሙሐመድና በቤተሰቦቻቸው ላይም ውዳሴህን አውርድ፤ አንተ ምስጉንና የላቅክ አምላክ ነህና። አላህ ሆይ! በኢብራሂምና በቤተሰቦቻቸው ላይ በረከትህን እንዳሰፈንክ ሁሉ በሙሐመድና በቤተሰቦቻቸው ላይም በረከትህን አዉርድ፤ አንተ ምስጉንና የላቅክ አምላክ ነህና።» [77] [77] ቡኻሪ ከፈትሕ ጋር (6/ 408) በቁጥር (3370) እና ሙስሊም በቁጥር (406) ዘግበውታል።

አልላሁምመ ሰሊ ዐላ ሙሐመዲን፣ ወዐላ አሊ ሙሐመዲን፣ ከማ ሰለይተ ዐላ ኢብራሂመ፣ ወዐላ አሊ ኢብራሂመ፣ ኢንነከ ሐሚዱን መጂዱን፣ አልላሁምመ ባሪክ ዐላ ሙሐመዲን ወዐላ አሊ ሙሐመዲን፣ ከማ ባረክተ ዐላ ኢብራሂመ ወዐላ አሊ ኢብራሂመ፣ ኢንነከ ሐሚዱን መጂድ።

(አላህ ሆይ! በኢብራሂም ቤተሰቦች ላይ ውዳሴህን እንዳወረድክ ሁሉ በሙሐመድ፣ በሚስቶቻቸውና በዝርዮቻቸው ላይም ውዳሴህን አውርድ፤ በኢብራሂም ቤተሰቦች ላይ በረከትህን እንዳሰፈንክ ሁሉ በሙሐመድ፣ በሚስቶቻቸውና በዝርዮቻቸው ላይም በረከትህን አውርድ። አንተ ምስጉንና የላቅክ ነህና።) [78] [78] ቡኻሪይ ከፈትሕ ጋር (6/407) በቁጥር (3369)፤ ሙስሊም (1/306) በቁጥር (407)፤ ቃሉ በሙስሊም ዘገባ ላይ ያለው ነው።

አልላሁመ ሰሊ ዐላ ሙሐመዲን ወዐላ አዝዋጂሂ ወዙሪያቲሂ፣ ከማ ሰለይተ ዐላ አሊ ኢብራሂም፣ ወባሪክ ዐላ ሙሐመዲን ወዐላ አዝዋጂሂ ወዙሪያቲሂ፣ ከማ ባረክተ ዐላ አሊ ኢብራሂም፣ ኢንነከ ሐሚዱን መጂድ

24. ከመጨረሻው ተሸሁድ በኋላ ከማሰላመት በፊት ዱዓእ ማድረግ።

«አላህ ሆይ! ከመቃብር ቅጣት፣ ከጀሀነም ቅጣት፣ ከሕይወትና ከሞት ፈተና፣ እንዲሁም ከሐሰተኛው መሲሕ (ደጃል) ፈተና ክፋት በአንተ እጠበቃለሁ» [79] [79] ቡኻሪይ (2/102) በቁጥር (1377)፤ ሙስሊም (1/412) በቁጥር (588)፤ ቃሉ በሙስሊም ዘገባ ላይ ያለው ነው።

አልላሁምመ ኢንኒ አዑዙ ቢከ ሚን ዐዛቢል ቀብሪ፣ ወሚን ዐዛቢ ጀሀነመ፣ ወሚን ፊትነቲል መሕያ ወልመማቲ፣ ወሚን ሸርሪ ፊትነቲል መሲሒድ-ደጃል

«አላህ ሆይ! ከቀብር ቅጣት በአንተ እጠበቃለሁ፣ ከመሲሕ አድ-ደጃል ፈተናም በአንተ እጠበቃለሁ፣ ከሕይወትና ከሞት ፈተናም በአንተ እጠበቃለሁ፣ አላህ ሆይ! ከወንጀልና ከዕዳ በአንተ እጠበቃለሁ» [80] [80] ቡኻሪ (1/202) በቁጥር (832) እና ሙስሊም (1/412) በቁጥር (587) ዘግበውታል።

አልላሁምመ ኢንኒ አዑዙ ቢከ ሚን ዐዛቢል ቀብር፣ ወአዑዙ ቢከ ሚን ፊትነቲል መሲሒድ- ደጃል፣ ወአዑዙ ቢከ ሚን ፊትነቲል መሕያ ወልመማት፣ አልላሁምመ ኢንኒ አዑዙ ቢከ ሚነል መእሠሚ ወልመግረም።

"አላህ ሆይ! እኔ ነፍሴን ብዙ በደል በድያታለሁ። ወንጀሎችን ካንተ በቀር ማንም አይምርምና ካንተ ዘንድ በሆነች ምህረት ለኔ ማረኝም እዘንልኝም። እነሆ አንተ እጅግ መሀሪውና አዛኙ ነህና።" [81] [81] ቡኻሪ (8/168) በቁጥር (834) ፣ ሙስሊም (4/2078) በቁጥር (2705) ዘግበውታል።

አልላሁምመ ኢንኒ ዞለምቱ ነፍሲ ዙልመን ከሢራ፣ ወላ የግፊሩዝ ዙኑበ ኢላ አንተ፣ ፈግፊር ሊ መግፊረተን ሚን ዒንዲከ ወርሐምኒ፣ ኢንነከ አንተል ገፉሩር-ረሒም

"አላህ ሆይ! ያስቀደምኩትን፣ ያዘገየሁትን፣ የደበቅኩትን፣ ግልፅ ያወጣሁትን፣ ወሰን ያለፍኩትንና አንተ ከኔ የበለጠ የምታውቀውንም ወንጀል ማረኝ፤ አንተ አስቀዳሚ ነህ፣ አንተም የሚያዘገይ ነህ፤ ከአንተ ውጭ ሌላ በእውነት የሚመለክ አምላክ የለም።" [82] [82] ሙስሊም (1/534) በቁጥር (771) ዘግበውታል።

አላሁምመግፊር ሊ ማ ቀደምቱ፣ ወማ አኸርቱ፣ ወማ አስረርቱ፣ ወማ አዕለንቱ፣ ወማ አስረፍቱ፣ ወማ አንተ አዕለሙ ቢሂ ሚኒ፣ አንተል ሙቀዲሙ፣ ወአንተል ሙአኺሩ ላ ኢላሀ ኢላ አንት

"አላህ ሆይ! አንተን በማውሳት፣ በማመስገንና አምልኮህን በማሳመር ላይ አግዘኝ።" [83] [83] አቡዳውድ (2/86) በቁጥር (1522)፣ ነሳኢ (3/53) በቁጥር (2302) የዘገቡት ሲሆን አልባኒም በ "ሶሒሕ አቡ ዳውድ" (1/284) ላይ ሶሒሕ ብለውታል።

አላሁምመ አዒኒ ዐላ ዚክሪከ፣ ወሹክሪከ፣ ወሑስኒ ዒባደቲክ

«አላህ ሆይ! ከስስት በአንተ እጠበቃለሁ፣ ከፈሪነትም በአንተ እጠበቃለሁ፣ ወደ እጅግ ደካማ የእርጅና ዕድሜ ከመመለስም በአንተ እጠበቃለሁ፣ ከዱንያ ፈተና እና ከቀብር ቅጣትም በአንተ እጠበቃለሁ»[84]. [84] ቡኻሪ ከፈትሕ ጋር (6/35) በቁጥር (2822) እና (6390) ላይ ዘግበውታል።

አልላሁምመ ኢኒ አዑዙ ቢከ ሚነል ቡኽሊ፣ ወአዑዙ ቢከ ሚነል ጁብኒ፣ ወአዑዙ ቢከ ሚን አን ኡረደ ኢላ አርዘሊል ዑሙሪ፣ ወአዑዙ ቢከ ሚን ፊትነቲድ-ዱንያ ወዐዛቢል ቀብር

"አላህ ሆይ! እኔ ጀነትን እጠይቅሀለሁ። ከእሳትም ባንተ እጠበቃለሁ።" [85]። [85] አቡዳውድ በቁጥር (792)፣ ኢብኑ ማጀህ በቁጥር (910) ዘግበውታል። ሶሒሕ ኢብኑ ማጀህ (2/328) ተመልከት።

አላሁምመ ኢኒ አስአሉከል ጀነተ ወአዑዙ ቢከ ሚነን-ናር

"አላህ ሆይ! በሩቅ እውቀትክ፣ በፍጡራን ላይ ባለህ ችሎታክ ህይወት ለኔ መልካም መሆኗን ካወቅክ እንድታኖረኝ፤ ሞት ለኔ መልካም መሆኗን ካወቅክ እንድትገድለኝ እማፀንሀለሁ። አላህ ሆይ! እኔ በሩቅም በቅርብም ፍራቻህን እጠይቅሀለሁ፤ በውዴታም ሆነ በቁጣ ወቅት እውነት መናገርን እጠይቅሀለሁ፤ በሀብትም ሆነ በድህነት ውስጥ ሚዛናዊነትን እጠይቅሀለሁ፤ የማይጠፋ ፀጋን እጠይቅሀለሁ፤ የማይቋረጥ የአይን ማረፊያን እጠይቅሀለሁ፤ ከውሳኔ በኋላ መውደድን እጠይቅሀለሁ፤ ከሞት በኋላ ያማረ ኑሮን እጠይቅሀለሁ፤ ወደ ፊትህ የመመልከትን እርካታ፣ ያለምንም ጎጂ ጉዳትና አጥማሚ ፈተና አንተን የመገናኘትን ናፍቆት እንድትሰጠኝ እጠይቅሀለሁ፤ አላህ ሆይ በኢማን ጌጥ አስውበን፤ የተመሩ ቅኖችም አድርገን።" [86] [86] ነሳኢ (3/54) (55) በቁጥር (1304)፣ አሕመድ (4/364) በቁጥር (21666) ሲዘግቡት አልባኒ በ "ሶሒሕ ነሳኢ" (1/281) ላይ ሶሒሕ ብለውታል።

አላሁምመ ቢዒልሚከል ገይበ ወቁድረቲከ ዐለል ኸልቂ አህዪኒ ማ ዐሊምተል ሐያተ ኸይረን ሊ፣ ወተወፈኒ ኢዛ ዐሊምተል ወፋተ ኸይረን ሊ፣ አልላሁምመ ኢኒ አስአሉከ ኸሽየተከ ፊል ገይቢ ወሸሃደቲ፣ ወአስአሉከ ከሊመተል ሐቂ ፊር ሪዻ ወል ገዸቢ፣ ወአስአሉከል ቀስደ ፊል ጊና ወል ፈቅሪ፣ ወአስአሉከ ነዒመን ላ የንፈዱ፣ ወአስአሉከ ቁረተ ዐይኒን ላ ተንቀጢዑ፣ ወአስአሉከር-ሪዻ በዕደል ቀዻኢ፣ ወአስአሉከ በርደል ዐይሺ በዕደል መውቲ፣ ወአስአሉከ ለዘተን-ነዘሪ ኢላ ወጅሂከ፣ ወሽሸውቀ ኢላ ሊቃኢከ ፊ ገይሪ ደራአ ሙዺረቲን፣ ወላ ፊትነቲን ሙዺለቲን፣ አልላሁምመ ዘዪና ቢዚነቲል ኢማኒ፣ ወጅዐልና ሁዳተን ሙህተዲን።

"አላህ ሆይ! አንተ አንድ፣ ብቸኛ፣ መጠጊያ፣ ያ የማይወልድ፣ የማይወለድ፣ ለርሱ አንድም ቢጤ የሌለው ነህ። አላህ ሆይ! ለኔ ወንጀሎቼን እንድትምር እጠይቅሀለሁ። እነሆ አንተ እጅግ መሀሪና እጅግ አዛኝ ነህና።" [87] [87] ነሳኢ (3/ 52) ላይ በቁጥር (1300) የሐዲሱ ቃላትም የሳቸው ዘገባ ነው፤ አሕመድ (4/338) ላይ በቁጥር (18974) የዘገቡት ሲሆን አልባኒ በ "ሶሒሕ አን-ነሳኢ" (1/280) ላይ ሶሒሕ ብለውታል።

አልላሁምመ ኢንኒ አስአሉከ ያ አላሁ ቢአነከ አል ዋሒዱ አል አሐዱ አስ-ሰመዱ አለዚ ለም የሊድ ወለም ዩለድ፣ ወለም የኩን ለሁ ኩፉወን አሐድ፣ አን ተግፊረ ሊ ዙኑቢ ኢነከ አንተ አልገፉሩ አር-ረሒም

"አላህ ሆይ! እኔ እጠይቅሀለሁ ላንተ ምስጋና የተገባህ ነህ፤ ከአንተ በስተቀር በእውነት የሚመለክ የለም። ብቸኛ ነህ ላንተም አጋር የለህም። ለጋሽ የሆንክ፤ የሰማያትና የምድር ፈጣሪ የሆነከው ሆይ፤ የግርማና ክብር ባለቤት የሆንከው ሆይ! ፤ ህያውና በራሱ የቆመ የሆንከው ሆይ! እኔ ጀነትን እጠይቅሀለሁ። ከእሳትም ባንተ እጠበቃለሁ።" [88] [88] የሱነን ዘጋቢዎች የሆኑት አቡዳውድ በቁጥር (1495)፣ ቲርሚዚ በቁጥር (3544)፣ ኢብኑ ማጀህ በቁጥር (3858)፣ ነሳኢ በቁጥር (1299) የዘገቡት ሲሆን፤ በ "ሶሒሕ ኢብኑ ማጀህ" (2/329) ላይ ይመልከቱ።

አልላሁምመ ኢንኒ አስአሉከ ቢአነ ለከልሐምደ ላ ኢላሀ ኢላ አንተ ወሕደከ ላ ሸሪከ ለከ፣ አልመናኑ፣ ያ በዲዐስ-ሰመዋቲ ወልአርዺ ያ ዘልጀላሊ ወልኢክራሚ፣ ያ ሐዩ ያ ቀዩሙ ኢኒ አስአሉከ-ልጀነተ ወአዑዙ ቢከ ሚነ-ናር

"አላህ ሆይ! እነሆ አንተ አላህ መሆንክንና ከአንተም በስተቀር በእውነት የሚመለክ አምላክ እንደሌለ፣ ብቸኛ፣ መጠጊያ፣ ያ ያልወለደና ያልተወለደ ፣ ለርሱ አንድም ቢጤ የሌለው መሆንክን እመሰክራለሁ።" [89] [89] አቡዳውድ (2/62) በቁጥር (1493)፣ ቲርሚዚ (5/515) በቁጥር (3475)፣ ኢብኑ ማጀህ (2/1267) በቁጥር (3857)፣ ነሳኢ በቁጥር (1300) በዚሁ ቃል፣ አሕመድ በቁጥር (18974) የዘገቡት ሲሆን አልባኒ በ "ሶሒሕ አን-ነሳኢ" (1/280) ላይ ሶሒሕ ብለውታል። "ሶሒሕ ኢብኑ ማጀህ" (2/329) እና "ሶሒሕ አትቲርሚዚ" (3/163) ይመልከቱ።

አልላሁምመ ኢንኒ አስአሉከ ቢአኒ አሽሀዱ አንነከ አንተ አላሁ ላ ኢላሀ ኢላ አንተ አል አሀዱ አስ ሰመዱ አለዚ ለም የሊድ ወለም ዩለድ ወለም የኩን ለሁ ኩፉወን አሐድ

25. ሶላትን ከማጠናቀቅ በኋላ የሚባሉ አዝካሮች

(አላህ ሆይ ምህረትህን እጠይቅሃለሁ)

አስተግፊሩላህ (ሦስት ጊዜ) (አላህ ሆይ! አንተ "አስ-ሰላም" ነህ። ሰላምም ከአንተው ነው የሚመጣው። የግርማና የልቅና ባለቤት የሆንከው ጌታዬ ሆይ ክብርህ ይስፋ።) [90] [90] ሙስሊም (1/414) በቁጥር (591) ዘግበውታል።

አልላሁምመ አንተስ-ሰላም፣ ወሚንከስ-ሰላም፣ ተባረክተ ያ ዘልጀላሊ ወልኢክራም

(ከአላህ በስተቀር በእውነት አምልኮ የሚገባው አምላክ የለም፤ ተጋሪ የለውም። ንግሥናም ምስጋናም የእርሱ ብቻ ነው። እርሱም በነገሩ ሁሉ ላይ ቻይ ነው።)

ላ ኢላሀ ኢለላሁ ወሕደሁ ላ ሸሪከ ለሁ፣ ለሁል ሙልኩ ወለሁል ሐምዱ ወሁወ ዐላ ኩልሊ ሸይኢን ቀዲር [ሦስት ጊዜ] "አላህ ሆይ! አንተ ለሰጠኸው ከልካይ የለውም። አንተ ለከለከልከውም ሰጪ የለውም። የልቅና ባለቤትም ልቅናው ካንተ አይጠቅመውም።"[91]. [91] ቡኻሪይ (1/255) በቁጥር (844) ፣ ሙስሊም (1/414) በቁጥር (593) የዘገቡት ሲሆን በቅንፉ ውስጥ ያለው ደግሞ ከቡኻሪይ በቁጥር (6473) የተጨመረ ነው።

አልላሁምመ ላ ማኒዐ ሊማ አዕጠይተ፣ ወላ ሙዕጢየ ሊማ መነዕተ፣ ወላ የንፈዑ ዘልጀዲ ሚንከልጀድ

(ከአላህ በስተቀር በእውነት አምልኮ የሚገባው አምላክ የለም፤ አጋር የለውም። ንግሥናም ምስጋናም የእርሱ ብቻ ነው። እርሱም በነገሩ ሁሉ ላይ ቻይ ነው። በአላህ ካልሆነ በስተቀር ብልሃትም ሆነ ሃይል የለም። ከአላህ በስተቀር በእውነት የሚመለክ የለም። ከርሱም ሌላ አንገዛም። ፀጋው የርሱ ብቻ ነው። ችሮታውም የርሱ ብቻ ነው። መልካም ውዳሴም የሚገባው ለእርሱ ብቻ ነው። ከአላህ በስተቀር በእውነት የሚመለክ የለም። ከሓዲዎች ቢጠሉም (እኛ) ሃይማኖታችንን ለርሱ ያጠራን ነን።) [92]. [92] ሙስሊም (1/415) በቁጥር (594) ዘግበውታል።

ላ ኢላሀ ኢለላህ ወሕደሁ ላ ሸሪከ ለሁ፣ ለሁል ሙልኩ፣ ወለሁል-ሐምዱ፣ ወሁወ ዐላ ኩሊ ሸይኢን ቀዲር፣ ላ ሀውለ ወላ ቁወተ ኢላ ቢላህ፣ ላ ኢላሀ ኢለላህ፣ ወላ ነዕቡዱ ኢላ ኢያሁ ለሁን ኒዕመቱ ወለሁል ፈዽሉ ወለሁሥ-ሠናኡል ሀሰን፣ ላ ኢላሀ ኢለላህ ሙኽሊሲነ ለሁድ ዲን ወለው ከሪሀል ካፊሩን (ለአላህ ጥራት ይገባው፤ ምስጋናም ለአላህ ነው፤ አላህም ታላቅ ነው።)

ሱብሓነላህ፣ ወልሐምዱ ሊላህ፣ ወላሁ አክበር (ሰላሳ ሦስት ጊዜ) (ከአላህ በስተቀር በእውነት አምልኮ የሚገባው አምላክ የለም፤ አጋር የለውም። ንግሥናም ምስጋናም የእርሱ ብቻ ነው። እርሱም በነገሩ ሁሉ ላይ ቻይ ነው።) [93]. [93] ሙስሊም (1/418) በቁጥር (597) የዘገቡት ሲሆን በውስጡም፦ «ከሁሉም (ግዴታ) ሶላት በኋላ ይህንን ያለ ሰው ወንጀሉ የባህር አረፋ አምሳያ ቢደርስ እንኳ ይማራል።»

ላ ኢላሀ ኢለሏህ ወሕደሁ ላ ሸሪከ ለሁ፣ ለሁል ሙልኩ ወለሁል ሐምዱ ወሁወ ዐላ ኩሊ ሸይኢን ቀዲር

{(መልዕክተኛችን ሙሐመድ ሆይ! እንዲህ) በል፡ -እርሱ አላህ አንድ ብቻ ነው:: (1) አላህ የሁሉ ነገር መጠጊያ ነው:: (2) አልወለደም፤ አልተወለደምም:: (3) ለእርሱም አንድም ብጤ የለዉም።(4) [አል-ኢኽላስ: 1-4]

{(መልዕክተኛችን ሙሐመድ ሆይ! እንዲህ) በል፡ -በተፈልቃቂው ጎህ (በአል-ፈለቅ) ጌታ እጠበቃለሁ (1) ከፈጠረው ፍጡር ሁሉ ክፋት:: (2) ከሌሊትም ክፋት በጨለመ ጊዜ (3) በቋጠሮዎች ላይ ተፊዎች ከሆኑት ደጋሚ ሴቶችም ክፋት (4) ከምቀኛም ክፋት፤ በተመቀኘ ጊዜ (በአሏህ) -እጠበቃለሁ- በል:: (5)} [አል'ፈለቅ፡ 1-5]

{(መልዕክተኛችን ሙሐመድ ሆይ! እንዲህ) በል፡ -የሰዎች ሁሉ ፈጣሪ በሆነው ጌታ እጠበቃለሁ (1) የሰዎች ሁሉ ንጉስ በሆነው ጌታ (2) የሰዎች ሁሉ አምላክ በሆነው ጌታ (3) ከዚያ ብቅ እልም ባይ ከሆነው ጎትጓች ክፋት (4) ከዚያ በሰዎች ልቦች ውስጥ የሚጎተጉት ከሆነው (5) ከጂንም ይሁን ከሰው ሰይጣን ክፋት (እጠበቃለሁ)።(6)} [አን-ናስ: 1-6]

ከእያንዳንዱ ሶላት በኋላ [94] [94] አቡዳውድ (2/86) በቁጥር (1523)፣ ቲርሚዚ በቁጥር (2903)፣ ነሳኢ (3/68) በቁጥር (1335) የዘገቡት ሲሆን "ሶሒሕ አትቲርሚዚ" (2/8) ይመልከቱ። ሦስቱ ሱራዎች "አልሙዐዊዛት" ይባላሉ። "ፈትሑል ባሪ" (9/62) ይመልከቱ።

"አላህ ከእርሱ በስተቀር ሌላ እውነተኛ አምላክ የለም:: አላህ ምንግዜም ሕያው፤ በራሱ የተብቃቃ ነው:: ማንገላጀትም ሆነ እንቅልፍ አትይዘዉም:: በሰማያት ውስጥና በምድር ውስጥ ያለው ሁሉ የእርሱ ብቻ ነው:: ያ እርሱ ዘንድ በፍቃዱ ቢሆን እንጂ የሚያማልድ ማን ነው? (ከፍጡራን) ሁሉ በፊታቸው ያለውንና ከኋላቸው ያለውን ሁሉ ጠንቅቆ ያውቃል:: በሻው ነገር እንጂ ከእውቀቱ (ፍጡራን) በምንም ነገር አያካብቡም:: መንበሩ የሰማያትንና የምድርን ስፋት ይበልጣል:: ጥበቃቸዉም አያቅተዉም:: እርሱ የሁሉ የበላይና ታላቅ ነው::" [አል-በቀራህ: 255] ከእያንዳንዱ ሶላት በኋላ [95]። [95] «ከሁሉም ሶላት በኋላ እርሷን የቀራ ሰው ጀነት ለመግባት ከሞት በቀር ምንም አይከለክለውም።» ነሳኢ "ዐመሉል የውሚ ወልለይለህ" በሚለው መፅሀፋቸው ውስጥ በቁጥር (100)፣ ኢብኑ አስ-ሱኒ በቁጥር (121) ላይ የዘገቡት ሲሆን አልባኒም በሶሒሑል ጃሚዕ (5/339) እና በሲልሲለቱል አሓዲሲስ-ሶሒሐህ (2/697) በቁጥር (972) ላይ ሶሒሕ ብለውታል።

( ከአላህ በስተቀር በእውነት አምልኮ የሚገባው አምላክ የለም፤ ተጋሪ የለውም። ንግሥናም ምስጋናም የእርሱ ብቻ ነው። ሕያው ያደርጋል፤ ይገድላልም። እርሱም በነገሩ ሁሉ ላይ ቻይ ነው።)

ላ ኢላሀ ኢለላህ ወሕደሁ ላ ሸሪከ ለህ፣ ለሁል ሙልኩ ወለሁል ሀምድ፣ ዩሕዪ ወዩሚት፣ ወሁወ ዐላ ኩሊ ሸይኢን ቀዲር። ከመግሪብ እና ከሱብሒ ሶላት በኋላ አስር ጊዜ [96]። [96] ቲርሚዚይ (5/515) በቁጥር (3474) እና አሕመድ (4/227) በቁጥር (17990) ዘግበውታል። ተኽሪጁን በዛዱል መዓድ (1/300) ይመልከቱ።

"አላህ ሆይ! ጠቃሚ ዕውቀትን፣ መልካም ሲሳይን፣ ተቀባይነት ያለው ሥራን እጠይቅሀለሁ።"

አልላሁምመ ኢንኒ አስአሉከ ዒልመን ናፊዐን፣ ወሪዝቀን ጠዪበን፣ ወዐመለን ሙተቀበላ ከፈጅር ሶላት ሰላምታ በኋላ [97]። [97] ኢብኑ ማጀህ በቁጥር (925)፣ ነሳኢ "ዐመሉል የውሚ ወልለይለህ" በሚለው መጽሐፋቸው ውስጥ በቁጥር (102) ዘግበውታል። ሶሒሕ ኢብኑ ማጀህ (1/152) እና መጅመዑዝ-ዘዋኢድ (10/111) ይመልከቱ፤ እንዲሁም በቁጥር (95) ላይ ይመጣል።

26 - የኢስቲኻራ ሶላት ዱዓእ

ጃቢር ቢን ዐብደሏህ ረዲየሏሁ ዐንሁማ - አላህ መልካም ሥራቸውን ይውደድላቸውና - እንዲህ አሉ፡ «የአላህ መልክተኛ (የአላህ ሰላትና ሰላም በእርሳቸው ላይ ይስፈን) የቁርአን ምዕራፍ እንደሚያስተምሩን ለሁሉም ጉዳያችን ኢስቲኻራን (አላህን የማማረጥን ዱዓ) እንዴት እንደምናደርግም ያስተምሩን ነበር። እንዲህም ይሉን ነበር:" «አንዳችሁ አንድን ጉዳይ ባሰበ ጊዜ ከግዴታ ውጭ ሁለት ረከዓ ይስገድ፤ ከዚያም እንዲህ ይበል፦ "አላህ ሆይ! በእውቀትህ የተሻለውን እንድትገጥመኝ እፈልጋለሁ፤ በችሎታህ ቻይ እንድታደርገኝ እጠይቅሃለሁ፤ ከታላቁ ችሮታህም እጠይቅሃለሁ፤ አንተ ቻይ ነህና እኔ ደግሞ አልችልም፤ አንተ ታውቃለህ እኔ ደግሞ አላውቅም፤ አንተ የሩቅን አዋቂ ነህ። አላህ ሆይ! ይህ ጉዳይ – (ጉዳዩንም ይጠቅሳል) – ለሃይማኖቴ፣ ለኑሮዬና ለጉዳዬ መዳረሻ – ወይም እርሳቸው ያሉት፡ ለቅርቡም ለወደፊቱም ጉዳዬ – ለኔ የሚበጅ መሆኑን የምታውቅ ከሆነ ለኔ ወስንልኝ፣ አግራልኝም፣ ከዚያም በርሱ ውስጥ ባርክልኝ። ይህ ጉዳይ ለሃይማኖቴ፣ ለኑሮዬና ለጉዳዬ መዳረሻ – ወይም እርሳቸው ያሉት፡ ለቅርቡም ለወደፊቱም ጉዳዬ – ለኔ መጥፎ መሆኑን የምታውቅ ከሆነ ደግሞ ከኔ ዞር አድርግልኝም፣ እኔንም ከርሱ ዞር አድርገኝ። መልካሙንም ካለበት ቦታ ወስንልኝ፣ ከዚያም እንድወደው አድርገኝ።" [98] [98] ቡኻሪ (7/ 162) በቁጥር (1162) ዘግበውታል።

አላሁመ ኢንኒ አስተኺሩከ ቢዒልሚከ፣ ወአስተቅዲሩከ ቢቁድረቲከ፣ ወአስአሉከ ሚን ፈድሊከል ዐዚም፤ ፈኢነከ ተቅዲሩ ወላ አቅዲሩ፣ ወተዕለሙ ወላ አዕለሙ፣ ወአንተ ዐላሙል ጉዩብ፣ አልላሁምመ ኢን ኩንተ ተዕለሙ አነ ሀዘል አምረ - ወዩሰሚ ሐጀተሁ - ኸይሩን ሊ ፊ ዲኒ ወመዓሺ ወዓቂበቲ አምሪ – አው ቃለ፡ ዓጂሊሂ ወኣጂሊሂ - ፈቅዱርሁ ሊ ወየሲርሁ ሊ ሡመ ባሪክ ሊ ፊሂ፣ ወኢን ኩንተ ተዕለሙ አነ ሀዘል አምረ ሸሩን ሊ ፊ ዲኒ ወመዓሺ ወዓቂበቲ አምሪ – አው ቃለ፡ ዓጂሊሂ ወኣጂሊሂ – ፈስሪፍሁ ዐኒ ወስሪፍኒ ዐንሁ ወቅዱር ሊየል ኸይረ ሐይሡ ካነ፣ ሡመ አርዺኒ ቢህ

ፈጣሪውን (በጎ ምርጫን) የጠየቀ (ኢስቲኻራ ያደረገ)፣ አማኝ ፍጡራንን ያማከረ እና በጉዳዩ ላይ ያረጋገጠ (የተረጋጋ) ሰው አይጸጸትም። ጥራት የተገባውና የላቀው አላህ እንዲህ ብሏል፦ {...በሁሉም ነገር ላይ አማክራቸው:: ከዚያ ቁርጥ ሀሳብ ባደረገክ ጊዜ በአላህ ላይ ብቻ ተመካ...} [99] [99] ሱረቱ ኣሊ-ዒምራን፡ 159

27. የንጋትና ምሽት ዚክሮች

«ምስጋና ብቸኛ ለሆነው ለአላህ የተገባ ነው፤ የአላህ ሰላትና ሰላም ከርሳቸው በኋላ ነቢይ በሌለው ላይ ይስፈን።» [100]. [100] ከአነስ እንደተላለፈው ወደ ነቢዩ (የአላህ ሶላትና ሰላም በእርሳቸው ላይ ይስፈንና) በማስጠጋት እንዲህ አሉ፦ «አላህን ከሚያወሱ ሰዎች ጋር ከንጋት ሶላት ጀምሮ ፀሐይ እስክትወጣ ድረስ መቀመጥ ከኢስማዒል ልጆች አራት ሰዎችን ነፃ ከማውጣት ይበልጥ ለእኔ የተወደደ ነው። እንዲሁም አላህን ከሚያወሱ ሰዎች ጋር ከዐስር ሶላት ጀምሮ ፀሐይ እስክትጠልቅ ድረስ መቀመጥ አራት ሰዎችን ነፃ ከማውጣት ይበልጥ ለእኔ የተወደደ ነው።» አቡ ዳውድ በቁጥር (3667) ዘግበውታል፣ አልባኒም በ‹ሶሒሕ አቢ ዳውድ› (2/698) ሐሰን ብለውታል።

ከተረገመው ሰይጣን በአላህ እጠበቃለሁ

አላህ ከእርሱ በስተቀር ሌላ እውነተኛ አምላክ የለም:: ሕያው፤ በራሱ የተብቃቃ ነው:: ማንገላጀትም ሆነ እንቅልፍ አትይዘዉም:: በሰማያት ውስጥና በምድር ውስጥ ያለው ሁሉ የእርሱ ብቻ ነው:: ያ እርሱ ዘንድ በፍቃዱ ቢሆን እንጂ የሚያማልድ ማን ነው? (ከፍጡራን) ሁሉ በፊታቸው ያለውንና ከኋላቸው ያለውን ሁሉ ጠንቅቆ ያውቃል:: በሻው ነገር እንጂ ከእውቀቱ (ፍጡራን) በምንም ነገር አያካብቡም:: መንበሩ የሰማያትንና የምድርን ስፋት ይበልጣል:: ጥበቃቸዉም አያቅተዉም:: እርሱ የሁሉ የበላይና ታላቅ ነው:: [አል-በቀራህ: 255] [101] [101] «በሚያነጋ ወቅት የተናገራት እስኪያመሽ ድረስ ከጂን ይጠበቃል። በሚያመሽ ወቅት የተናገራት ደግሞ እስኪያነጋ ድረስ ከነርሱ ይጠበቃል።» ሓኪም (1/562) ዘግበውታል፤ አልባኒይም በ "ሶሒሕ ተርጊብ ወት-ተርሂብ" (1/273) ሶሒሕ ብለውታል። ወደ ነሳኢይ እና ጠበራኒይም አስጠግተውታል፤ "የጠበራኒይ ኢስናድ ጥሩ ነው" ብለዋል።

{(መልዕክተኛችን ሙሐመድ ሆይ! እንዲህ) በል፡ -እርሱ አላህ አንድ ብቻ ነው:: (1) አላህ የሁሉ ነገር መጠጊያ ነው:: (2) አልወለደም፤ አልተወለደምም:: (3) ለእርሱም አንድም ብጤ የለዉም። (4)} [አል-ኢኽላስ: 1-4]

{(መልዕክተኛችን ሙሐመድ ሆይ! እንዲህ) በል፡ -በተፈልቃቂው ጎህ (በአል-ፈለቅ) ጌታ እጠበቃለሁ፤- (1) ከፈጠረው ፍጡር ሁሉ ክፋት:: (2) ከሌሊትም ክፋት በጨለመ ጊዜ፤ (3) በቋጠሮዎች ላይ ተፊዎች ከሆኑት ደጋሚ ሴቶችም ክፋት፤ (4) ከምቀኛም ክፋት፤ በተመቀኘ ጊዜ (በአሏህ) -እጠበቃለሁ- በል:: (5)} [አል-ፈለቅ፡ 1-5]

{(መልዕክተኛችን ሙሐመድ ሆይ! እንዲህ) በል፡ -የሰዎች ሁሉ ፈጣሪ በሆነው ጌታ እጠበቃለሁ፤ (1) የሰዎች ሁሉ ንጉስ በሆነው ጌታ፤ (2) የሰዎች ሁሉ አምላክ በሆነው ጌታ፤ (3) ከዚያ ብቅ እልም ባይ ከሆነው ጎትጓች ክፋት፤ (4) ከዚያ በሰዎች ልቦች ውስጥ የሚጎተጉት ከሆነው፤ (5) ከጂንም ይሁን ከሰው ሰይጣን ክፋት (እጠበቃለሁ)። (6)} [አን-ናስ: 1-6] (ሦስት ጊዜ) [102]። [102] 'ንጋት ላይና ምሽት ላይ ሶስት ጊዜ ያላት ሰው ከሁሉም ነገር ትበቃዋለች።' አቡዳውድ (4/322) በቁጥር (5082)፣ እንዲሁም ቲርሚዚ (5/567) በቁጥር (3575) ዘግበውታል። "ሶሒሕ ቲርሚዚ" (3/182)ን ይመልከቱ።

(እኛም አነጋን፤ ንግስናም የአላህ ሆኖ አነጋ። ምስጋና ለአላህ የተገባ ነው። ከአላህ ውጭ በእውነት የሚመለክ አምላክ የለም ፤ ብቸኛና አጋር የሌለው ነው ፤ ንግስና እና ምስጋና ለርሱ ነው ፤ እርሱ በሁሉም ነገር ላይ ቻይ ነው። ጌታዬ ሆይ! በዚህ ቀን ውስጥም ከዚህ ቀንም በኋላ ያለን መልካም ነገር እጠይቅሃለሁ። በዚህ ቀን ውስጥም ከዚህ ቀንም በኋላ ካለው ክፉ ነገርም በአንተ እጠበቃለሁ። ጌታዬ ሆይ! ከስንፍና እና ከመጥፎ እርጅና በአንተ እጠበቃለሁ። ጌታዬ ሆይ! በእሳት ውስጥ ካለ ቅጣት እና በቀብር ውስጥ ካለ ቅጣት በአንተ እጠበቃለሁ።) [103] [103] ሙስሊም (4/2088) በቁጥር (2723) ዘግበውታል።

አስበሕና ወአስበሐል ሙልኩ ሊላህ፣ ወልሐምዱ ሊላህ፣ ላ ኢላሀ ኢለላህ ወሕደሁ ላ ሸሪከ ለሁ፣ ለሁል ሙልኩ ወለሁል ሐምዱ ወሁወ ዐላ ኩሊ ሸይኢን ቀዲር፣ ረቢ አስአሉከ ኸይረ ማ ፊ ሀዘል የውሚ ወኸይረ ማ በዕደሁ፣ ወአዑዙ ቢከ ሚን ሸርሪ ማ ፊ ሀዘል የውሚ ወሸሪ ማ በዕደሁ፣ ረቢ አዑዙ ቢከ ሚነል ከሰሊ ወሱኢል ኪበሪ፣ ረቢ አዑዙ ቢከ ሚን ዐዛቢን ፊን ናሪ ወዐዛቢን ፊል ቀብር

ሲመሽም እንዲህ ይሉ ነበር፡ (እኛም ንግስናም የአላህ ሆነን አመሸን። ምስጋና ለአላህ የተገባ ነው። ከአላህ ውጭ (በእውነት) የሚመለክ አምላክ የለም ፤ ብቸኛና አጋር የሌለው ነው ፤ ንግስና እና ምስጋና ለርሱ ነው ፤ እርሱ በሁሉም ነገር ላይ ቻይ ነው። ጌታዬ ሆይ! በዚህች ሌሊት ውስጥም ከዚህች ሌሊትም በኋላ ያለን መልካም ነገር እጠይቅሃለሁ። በዚህች ሌሊት ውስጥም ከዚህች ሌሊትም በኋላ ካለው ክፉ ነገርም በአንተ እጠበቃለሁ። ጌታዬ ሆይ! ከስንፍና እና ከመጥፎ እርጅና በአንተ እጠበቃለሁ። ጌታዬ ሆይ! ከእሳት ቅጣት እና ከቀብር ቅጣት በአንተ እጠበቃለሁ።) [104] [104] የቀድሞው ምንጭ።

አምሰይና ወአምሰል ሙልኩ ሊላሂ፣ ወልሐምዱ ሊላሂ፣ ላ ኢላሀ ኢለላሁ ወሕደሁ ላ ሸሪከ ለሁ፣ ለሁል ሙልኩ ወለሁል ሐምዱ ወሁወ ዐላ ኩሊ ሸይኢን ቀዲር፣ ረብቢ አስአሉከ ኸይረ ማ ፊ ሀዚሂል ለይለቲ፣ ወኸይረ ማ በዕደሃ፣ ወአዑዙ ቢከ ሚን ሸሪ ማ ፊ ሀዚሂል ለይለቲ፣ ወሸሪ ማ በዕደሃ፣ ረቢ አዑዙ ቢከ ሚነል ከሰሊ ወሱኢል ኪበሪ፣ ረቢ አዑዙ ቢከ ሚን ዐዛቢን ፊን ናሪ ወዐዛቢን ፊል ቀብሪ

(ጌታዬ ሆይ! በአንተ (ጥበቃ) አነጋን ፤ በአንተ (ጥበቃም) አመሸን ፤ በአንተ (ስም) ህያው እንሆናለን ፤ በአንተ (ስምም) እንሞታለን ፤ መቀስቀስም ወደ አንተ ብቻ ነው።) [105]. [105] ቲርሚዚይ (5/466) ላይ በቁጥር (3391)፣ እንዲሁም "ሶሒሕ ቲርሚዚይ" (3/142) ላይ ይመልከቱ።

አላሁምመ ቢከ አስበሕና፣ ወቢከ አምሰይና፣ ወቢከ ነሕያ፣ ወቢከ ነሙቱ ወኢለይከን-ኑሹር

ሲመሽም እንዲህ ይሉ ነበር፦ (ጌታዬ ሆይ! በአንተ (ጥበቃ) አመሸን ፤ በአንተ (ጥበቃም) አነጋን ፤ በአንተ (ስም) ህያው እንሆናለን ፤ በአንተ (ስምም) እንሞታለን ፤ መመለሻም ወደ አንተ ብቻ ነው።) [106]. [106] የቀድሞው ማጣቀሻ።

አላሁምመ ቢከ አምሰይና፣ ወቢከ አስበሕና፣ ወቢከ ነሕያ፣ ወቢከ ነሙቱ፣ ወኢለይከል መሲር

አላህ ሆይ! አንተ ጌታዬ ነህ፤ ከአንተ በቀር በእውነት የሚመለክ የለም፤ ፈጥረኸኛል እኔም ባሪያህ ነኝ፣ እኔም በቻልኩት መጠን በቃል ኪዳንህና በተስፋ ቃልህ ላይ እገኛለሁ፤ ከሰራሁት ክፋት በአንተ እጠበቃለሁ፣ በእኔ ላይ የዋልከውን ፀጋ አረጋግጣለሁ [107]፣ ኃጢአቴንም አምናለሁና ማረኝ! እነሆ ከአንተ በቀር ኃጢአቶችን የሚምር ማንም የለምና።) [108] [107] አረጋግጣለሁ፣ እናዘዛለሁም። [108] "በሚያመሽ ወቅት በእርግጠኝነት አምኖባት የተናገራትና በዚያው ሌሊት የሞተ ሰው ጀነት ይገባል። በሚያነጋም ወቅት እንደዚሁ።" ቡኻሪ (7/150) በቁጥር (6306) ዘግበውታል።

አላሁምመ አንተ ረቢ ላ ኢላሀ ኢላ አንተ፣ ኸለቅተኒ ወአነ ዐብዱከ፣ ወአነ ዐላ ዐህዲከ ወወዕዲከ መስተጠዕቱ፣ አዑዙ ቢከ ሚን ሸሪ ማ ሰነዕቱ፣ አቡኡ ለከ ቢኒዕመቲከ ዐለየ፣ ወአቡኡ ቢዘንቢ ፈግፊር ሊ ፈኢነሁ ላ የግፊሩዝ-ዙኑበ ኢላ አንተ

(አላህ ሆይ! አንተ አምላክ መሆንህን ከአንተ በስተቀርም በእውነት የሚመለክ አምላክ አለመኖሩንና ተጋሪ የሌለህ ብቸኛ መሆንህን እና ሙሐመድም ባርያህና መልዕክተኛህ መሆናቸውን አንተን፣ የዐርሽህን ተሸካሚዎች፣ መላእክትህን፣ እንዲሁም ሁሉንም ፍጡራኖችህን ምስክር አድርጌ አነጋሁ።)

አላሁምመ ኢኒ አስበሕቱ ኡሽሂዱከ፣ ወኡሽሂዱ ሐመለተ ዐርሺከ፣ ወመላኢከቲከ፣ ወጀሚዐ ኸልቂከ፣ አንነከ አንተ አላሁ ላ ኢላሀ ኢላ አንተ ወሕደከ ላ ሸሪከ ለከ፣ ወአንነ ሙሐመደን ዐብዱከ ወረሱሉክ አራት ጊዜ [109] [109] «ንጋት ላይ ወይም ምሽት ላይ ይህንን አራት ጊዜ ያለ ሰው አላህ ከእሳት ነፃ ያወጣዋል።» አቡ ዳውድ (4/317) በቁጥር (5071)፣ ቡኻሪ በ "አደቡል ሙፍረድ" በቁጥር (1201)፣ ነሳኢ በ "ዐመሉል የውሚ ወልለይላህ" በቁጥር (9)፣ ኢብኑ ሱኒ በቁጥር (70) የዘገቡት ሲሆን ክቡር ሸይኽ ኢብኑ ባዝ (አላህ ይዘንላቸው) በ "ቱሕፈቱል አኽያር" (ገጽ 23) ላይ የነሳኢንና የአቡ ዳውድን ኢስናድ ሐሰን ብለውታል።

ሲመሽ እንዲህ ይሉ ነበር፡ (አላህ ሆይ! አንተ አምላክ መሆንህን ከአንተ በስተቀርም በእውነት የሚመለክ አምላክ አለመኖሩንና አጋር የሌለህ ብቸኛ መሆንህን፣ ሙሐመድም ባርያህና መልዕክተኛህ መሆናቸውን አንተን፣ የዐርሽህን ተሸካሚዎች፣ መላእክትህን እንዲሁም ሁሉንም ፍጡራኖችህን ምስክር አድርጌ አመሸሁ።)

አልላሁምመ ኢንኒ አምሰይቱ ኡሽሂዱክ፣ ወኡሽሂዱ ሐመለተ ዐርሺክ፣ ወመላኢከቲክ፣ ወጀሚዐ ኸልቂክ፣ አንነከ አንተ አላሁ ላ ኢላሀ ኢላ አንተ ወሕደከ ላ ሸሪከ ለክ፣ ወአንነ ሙሐመደን ዐብዱከ ወረሱሉክ። አራት ጊዜ [110]። [110] የቀድሞው ዋቢ።

"አላህ ሆይ! በኔ ወይም ከፍጡራንህ በአንዱ ላይ ያነጋው ፀጋ ከአንተው ብቻና ብቻ ነው። ለአንተ አጋር የለህም ምስጋናና ውዳሴም ይገባሀል።"[111] [111] «ሲነጋለት ይህንን ያለ ሰው የቀኑን ምስጋና በእርግጥ ተወጥቷል፤ ሲመሽ ደግሞ ይህንን ያለ ሰው የሌሊቱን ምስጋና በእርግጥ ተወጥቷል፡፡» አቡ ዳውድ በ 4/318 በቁጥር 5075 ላይ፣ ነሳኢ "ዐመሉል የውሚ ወልለይላ" ውስጥ በቁጥር 7 ላይ፣ ኢብኑ አስ-ሱኒ በቁጥር 41 ላይ፣ እና ኢብኑ ሒባን "መዋሪድ" ውስጥ በቁጥር 2361 ላይ የዘገቡት ሲሆን ኢብኑ ባዝ (አላህ ይዘንላቸውና) "ቱሕፈቱል አኽያር" 24ኛ ገፅ ላይ ሰነዱን ሐሰን ብለውታል።

አልላሁምመ ማ አስበሐ ቢ ሚን ኒዕመቲን አው ቢአሐዲን ሚን ኸልቂከ ፈሚንከ ወሕደከ ላ ሸሪከ ለክ፣ ፈለከል ሐምዱ ወለከሽ-ሹክር

ሲመሽም እንዲህ ይሉ ነበር፡ "አላህ ሆይ! በኔ ወይም ከፍጡራንህ በአንዱ ላይ ያመሸው ፀጋ ከአንተው ብቻና ብቻ ነው። ለአንተ አጋር የለህም ምስጋናና ውዳሴም ይገባሀል።") [112] [112] የቀድሞው ምንጭ።

አልላሁምመ ማ አምሳ ቢ ሚን ኒዕመቲን አው ቢአሐዲን ሚን ኸልቂክ ፈሚንከ ወሕደከ ላ ሸሪከ ለከ፣ ፈለከል ሐምዱ ወለከሽ-ሹክር

«አላህ ሆይ በአካሌ ጤናን ስጠኝ፣ አላህ ሆይ በመስሚያዬ ጤናን ስጠኝ፣ አላህ ሆይ በዕይታዬ ጤናን ስጠኝ፣ ከአንተ ውጭ ሌላ በእውነት የሚመለክ አምላክ የለም፣ አላህ ሆይ ከክህደት እና ከድህነት በአንተ እጠበቃለሁ፣ ከቀብር ቅጣትም በአንተ እጠበቃለሁ፣ ከአንተ ውጭ ሌላ በእውነት የሚመለክ አምላክ የለም»

አልላሁምመ ዐፊኒ ፊ በደኒ፣ አልላሁምመ ዐፊኒ ፊ ሰምዒ፣ አልላሁምመ ዐፊኒ ፊ በሰሪ፣ ላ ኢላሀ ኢላ አንተ፣ አልላሁምመ ኢንኒ አዑዙ ቢከ ሚነል ኩፍሪ፣ ወልፈቅሪ፣ ወአዑዙ ቢከ ሚን ዐዛቢል ቀብሪ፣ ላ ኢላሀ ኢላ አንት ሦስት ጊዜ [113] [113] አቡዳውድ (4/324) በቁጥር (5092)፣ አሕመድ (5/42) በቁጥር (20430)፣ ነሳኢ "ዐመሉል የውሚ ወልለይላ" ውስጥ በቁጥር (22)፣ ኢብኑስ ሱኒ በቁጥር (69)፣ ቡኻሪ "አልአደቡል ሙፍረድ" ውስጥ በቁጥር (701) የዘገቡት ሲሆን ታላቁ ሊቅ ኢብኑ ባዝ ረሒመሁላህ በቱሕፈቱል አኽያር (ገፅ 26) ላይ ሰነዱን ሐሰን ብለውታል።

«አላህ በቂዬ ነው። ከእርሱ ሌላ በእውነት የሚመለክ አምላክ የለም። በእርሱ ላይ ተጠጋሁ እርሱም የታላቁ ዐርሽ ጌታ ነው።»

ሐስቢየላሁ ላ ኢላሀ ኢልላ ሁወ፣ ዐለይሂ ተወከልቱ፣ ወሁወ ረቡል ዐርሺል ዐዚም። ሰባት ጊዜ [114]። "[114] "ንጋት ላይና ምሽት ላይ ሰባት ጊዜ ይህንን ያለ ሰው አላህ ከዱኒያና ከአኺራ ጉዳይ ያሳሰበውን ነገር ይበቃዋል።" ኢብኑ ሱኒ በቁጥር (71) መርፉዕ አድርገው፣ አቡ ዳውድ ደግሞ መውቁፍ አድርገው (4/ 321) በቁጥር (5081) የዘገቡት ሲሆን ሹዐይብ እና አብዱልቃድር አል-አርናኡጥ ሰነዱን ሶሒሕ ብለውታል። ዛዱል መዓድ (2/376) ይመልከቱ"

«(አላህ ሆይ! በዚህችም ሆነ በቀጣዩ ዓለም ይቅርታህንና ጤናን እጠይቅሃለሁ። አላህ ሆይ! በሃይማኖቴ፣ በቅርቢቱ ዓለም ህይወቴ፣ በቤተሰቦቼና በንብረቴም ይቅርታህንና ጤናን እጠይቅሃለሁ። አላህ ሆይ! ነውሬን ሸፍንልኝ፤ ለስጋቴም (ለፍርሃቴም) ደህንነትን ለግሰኝ። አላህ ሆይ! ከፊት ለፊቴ፣ ከኋላዬም፣ ከበስተቀኜም፣ ከበስተግራዬም እንዲሁም ከበላዬም ጠብቀኝ፤ ከበታቼም እንዳልጠቃ በልቅናህ እጠበቃለሁ።) [115] [115] አቡዳውድ በቁጥር (5074)፣ ኢብኑ ማጀህ በቁጥር (3871) የዘገቡት ሲሆን "ሶሒሕ ኢብኑ ማጀህ" (2/332) ይመልከቱ።

አልላሁምመ ኢንኒ አስአሉከ አልዐፍወ ወልዓፊየተ ፊድ-ዱንያ ወልአኺረቲ፣ አልላሁምመ ኢንኒ አስአሉከ አልዐፍወ ወልዓፊየተ፡ ፊ ዲኒ ወዱንያየ ወአህሊ፣ ወማሊ፣ አልላሁምመ ስቱር ዐውራቲ፣ ወኣሚን ረውዓቲ፣ አልላሁምመ ህፈዝኒ ሚን በይኒ የደየ፣ ወሚን ኸልፊ፣ ወዐን የሚኒ፣ ወዐን ሺማሊ፣ ወሚን ፈውቂ፣ ወአዑዙ ቢዐዘመቲከ አን ኡግታለ ሚን ተሕቲ

(የሩቁን እና የቅርቡን አዋቂ፣ የሰማያትና የምድሩ ፈጣሪ የሆንከው ፤ የሁሉም ነገር ጌታ እና ባለቤት የሆንከው አላህ ሆይ! ከአንተ በስተቀር ሌላ በእውነት የሚመለክ አምላክ አለመኖሩን እመሰክራለሁ። ከነፍሴ ተንኮል እንዲሁም ከሸይጧን ተንኮል እና የሽርክ ጥሪው (ውትወታው)፣ በነፍሴ ላይ መጥፎ ከመስራትም ይሁን ሙስሊም በሆነ ሰው ላይ መጥፎን ከመፈፀም በአንተ እጠበቃለሁ።) [116] [116] ቲርሚዚይ በቁጥር (3392) እና አቡዳውድ በቁጥር (5067) ዘግበውታል፣ ሶሒሕ አት-ቲርሚዚ (3/142) ይመልከቱ።

አልላሁምመ ዐሊመል ገይቢ ወሸሀደቲ፣ ፋጢረስ'ማዋቲ ወልአርዲ፣ ረበ ኩሊ ሸይኢን ወመሊከሁ፣ አሽሀዱ አን ላ ኢላሀ ኢላ አንተ፣ አዑዙ ቢከ ሚን ሸሪ ነፍሲ፣ ወሚን ሸሪሽ-ሸይጣኒ ወሺረኪሂ፣ ወአን አቅተሪፈ ዐላ ነፍሲ ሱአን፣ አው አጁረሁ ኢላ ሙስሊም

(በዚያ ከስሙ ጋር በምድርም ይሁን በሰማይ ምንም ነገር የማይጎዳ በሆነው እንዲሁም ሰሚና ዐዋቂ በሆነው አላህ ስም።)

ቢስሚላሂል-ለዚ ላ የዱሩ መአስሚሂ ሸይኡን ፊል አርዲ ወላ ፊስ-ሰማኢ ወሁወስ-ሰሚዑል ዐሊም ሦስት ጊዜ [117]። [117] «ንጋት ላይ ሶስት ጊዜ፣ ምሽት ላይም ሶስት ጊዜ ያለ ሰው አንዳችም ነገር አይጎዳውም።» አቡዳውድ (4/ 323) በቁጥር (5088)፣ ቲርሚዚ (5/ 465) በቁጥር (3388)፣ ኢብኑ ማጀህ በቁጥር (3869) እና አሕመድ በቁጥር (446) የዘገቡት ሲሆን፤ "ሶሒሕ ኢብኑ ማጀህ" (2/332) ተመልከት። ታላቁ ሊቅ ኢብኑ ባዝ አላህ ይዘንላቸውና በ "ቱሕፈቱል አኽያር" (ገጽ 39) ላይ ሰነዱን ሐሰን ብለውታል።

"በአላህ ጌትነት፣ በእስልምና ሃይማኖትነትና በሙሐመድ ነቢይነት ወደድኩ።"

ረዲቱ ቢላሂ ረበን፣ ወቢል ኢስላሚ ዲነን፣ ወቢ ሙሐመዲን ሰለላሁ ዐለይሂ ወሰለም ነቢየን ሦስት ጊዜ [118] [118] «ጠዋት ሲነጋ ሶስት ጊዜ፣ ምሽት ሲገባም ሶስት ጊዜ ይህንን ያለ ሰው የትንሳኤ ቀን ሊያስደስተው በአላህ ላይ ሐቅ ይሆንለታል።» አሕመድ 4/337 ላይ በቁጥር 18967፣ ነሳኢ በ "ዐመል አልየውም ወልለይላ" ውስጥ በቁጥር 4፣ ኢብኑ አስሱኒ በቁጥር 68፣ አቡዳውድ 4/318 ላይ በቁጥር 1531፣ ቲርሚዚ 5/465 ላይ በቁጥር 3389 የዘገቡት ሲሆን ኢብኑ ባዝ ረሒመሁላህ በ "ቱሕፈቱል አኽያር" 39ኛ ገፅ ላይ ሐሰን ብለውታል።

"ሕያውና ሁሉን አስተናባሪ የሆንክ ጌታ ሆይ! በእዝነትህ እርዳታን እጠይቃለሁ ፤ ጉዳዬንም ሁሉ አስተካክልልኝ ፤ የአይን መርገብገብን ያህል እንኳ ቢሆን ለራሴ አትተወኝ።" [119] [119] ሐኪም ዘግበው ሶሒሕ ያሉት ሲሆን ዘሀቢም (1/545) ተስማምተውበታል። "ሶሒሕ ተርጊብ ወት-ተርሂብ" (1/273) ላይ ይመልከቱ።

ያ ሐይዩ ያ ቀዩሙ ቢረሕመቲከ አስተጊሥ አስሊሕ ሊ ሸእኒይ ኩለሁ ወላ ተኪልኒ ኢላ ነፍሲ ጠርፈተ ዐይን

«እኛም አነጋን፤ ንግስናም የዓለማት ጌታ ለሆነው አላህ ሆኖ አነጋ። አላህ ሆይ! እኔ የዚህን ቀን መልካም ነገር፡ ስኬቱን፣ ድሉን፣ ብርሃኑን፣ በረከቱንና ቅናቻውን እጠይቅሃለሁ። በውስጡ ካለው ክፉ ነገርና ከርሱ በኋላ ካለውም ክፉ ነገር በአንተ እጠበቃለሁ።» [120]. [120] አቡዳውድ (4/322) በቁጥር (5084) የዘገቡት ሲሆን ሹዐይብ እና ዐብዱልቃዲር አልአርናኡጥ በዛዱል መዓድ ተሕቂቅ (2/373) ላይ ሰነዱን ሐሰን ብለውታል።

አስበሕና ወአስበሐል ሙልኩ ሊላሂ ረቢል ዐለሚን፣ አልላሁምመ ኢንኒ አስአሉከ ኸይረ ሀዘል የውም፣ ፈትሐሁ፣ ወነስረሁ፣ ወኑረሁ፣ ወበረከተሁ፣ ወሁዳህ፣ ወአዑዙ ቢከ ሚን ሸሪ ማ ፊሂ ወሸሪ ማ በዕደህ።

ሲመሽም እንዲህ ይሉ ነበር፡ «ለማምሸት በቅተናል፤ በዚህ ሰዓት ልዕልና የዓለማት ጌታ ለሆነው አላህ ነው። አላህ ሆይ! እኔ የዚህችን ሌሊት መልካም ነገር፣ ስኬቷን፣ ድሏንና ብርሃኗን እንዲሁም ረድኤቷንና በዚህች ሌሊት ትክክለኛ ፍኖትን መጨበጥን እጠይቅሀለሁ። ከርሷና ከርሷ ቀጥሎ ከሚመጣው ጊዜ ክፉ ነገር ባንተ እጠበቃለሁ።» [121] [121] የቀድሞው ምንጭ።

አምሰይና ወአምሰል ሙልኩ ሊላሂ ረቢል ዐለሚን፣ አልላሁምመ ኢንኒ አስአሉከ ኸይረ ሀዚሂል-ለይለቲ፡ ፈትሐሃ፣ ወነስረሃ፣ ወኑረሃ፣ ወበረከተሃ፣ ወሁዳሃ፣ ወአዑዙ ቢከ ሚን ሸሪ ማ ፊሃ፣ ወሸሪ ማ በዕደሃ

«በኢስላም ተፈጥሯችን፣ በመልካም ንግግር (ከሊመተል ኢኽላስ)፣ በነቢያችን በሙሐመድ (የአላህ ሰላትና ሰላም በእርሳቸው ላይ ይስፈን) ሃይማኖት፣ ቀጥ ያለ ሙስሊም በነበረውና ከሙሽሪኮች ባልነበረው በአባታችን በኢብራሂም ጎዳና ላይ እንደጸናን አነጋን።» [122]. [122] አሕመድ (3/406) እና (407) በቁጥር (15360) እና (15563)፣ ኢብኑ ሱኒ "ዐመሉል የውሚ ወልለይለህ" በሚለው መጽሐፋቸው ውስጥ በቁጥር (34) የዘገቡት ሲሆን፣ "ሶሒሑል ጃሚዕ" (4/209) ይመልከቱ።

አስበሕና ዐላ ፊጥረቲል ኢስላም፣ ወዐላ ከሊመቲል ኢኽላስ፣ ወዐላ ዲኒ ነቢዪና ሙሐመዲን ሰለላሁ አለይሂ ወሰለም፣ ወዐላ ሚለቲ አቢና ኢብራሂመ፣ ሐኒፈን ሙስሊመን ወማ ካነ ሚነል ሙሽሪኪን።

ሲመሽም እንዲህ ይሉ ነበር፡ «በኢስላም ተፈጥሯችን፡ በመልካም ንግግር（ከሊመተል ኢኽላስ）በነቢያችን በሙሐመድ (የአላህ ሰላትና ሰላም በእርሳቸው ላይ ይስፈን) ሃይማኖት ቀጥ ያለ ሙስሊም በነበረዉና ከሙሽሪኮች ባልነበረዉ በአባታችን በኢብራሂም ጎዳና ላይ እንደጸናን አመሸን» [123]. [123] የቀድሞው ምንጭ።

አምሰይና ዐላ ፊጥረቲል ኢስላም፣ ወዐላ ከሊመቲል ኢኽላስ፣ ወዐላ ዲኒ ነቢዪና ሙሐመዲን ሰለላሁ አለይሂ ወሰለም፣ ወዐላ ሚለቲ አቢና ኢብራሂመ፣ ሐኒፈን ሙስሊመን ወማ ካነ ሚነል ሙሽሪኪን።

(ለአላህ ጥራትና ምስጋና ተገባው።)

ሱብሐነላሂ ወቢሐምዲህ መቶ ጊዜ [124]። [124] «ሲነጋና ሲመሽ ይህንን መቶ ጊዜ ያለ ሰው፤ የትንሳኤ ቀንም እርሱ ያለውን አምሳያ ያለ ወይም በእርሱ ላይ የጨመረ ሰው ካልሆነ በቀር ማንም በላጭ ስራ ይዞ አይመጣም።» ሙስሊም (4/2071) በቁጥር (2692)።

( ከአላህ በስተቀር በእውነት አምልኮ የሚገባው አምላክ የለም፤ ተጋሪ የለውም። ንግሥናም ምስጋናም የእርሱ ብቻ ነው። እርሱም በነገሩ ሁሉ ላይ ቻይ ነው።)

ላ ኢላሀ ኢለላሁ ወሕደሁ ላ ሸሪከ ለህ፣ ለሁል ሙልኩ ወለሁል ሐምድ፣ ወሁወ ዐላ ኩሊ ሸይኢን ቀዲር አስር ጊዜ[125]፣ ወይም ድካም ላይ ሲሆኑ አንድ ጊዜ [126]። [125] ነሳኢ "ዐመሉል የውሚ ወልለይለህ" በሚለው መጽሐፋቸው ውስጥ በቁጥር (24) ዘግበውታል፤ ይመልከቱ፡- ሶሒሕ አት-ተርጊብ ወት-ተርሂብ (1/272) እና የኢብኑ ባዝ (ረሒመሁላህ) "ቱሕፈቱል አኽያር" (ገጽ 44)፣ እንዲሁም ትሩፋቱን በ(ገጽ 146) ሐዲስ ቁጥር (255) ላይ ይመልከቱ። [126] አቡዳውድ በቁጥር (5077)፣ ኢብኑ ማጀህ በቁጥር (3798)፣ አሕመድ በቁጥር (8719) ዘግበውታል። ሶሒሕ አትተርጊብ ወትተርሂብ (1/270)፣ ሶሒሕ አቡዳውድ (3/957)፣ ሶሒሕ ኢብኑ ማጀህ (2/331) እና ዛዱል መዓድ (2/377) ላይ ይመልከቱ።

(ከአላህ በስተቀር በእውነት አምልኮ የሚገባው አምላክ የለም፤ ተጋሪ የለውም። ንግሥናም ምስጋናም የእርሱ ብቻ ነው። እርሱም በነገሩ ሁሉ ላይ ቻይ ነው።)

ላ ኢላሀ ኢለላህ፣ ወሕደሁ ላ ሸሪከ ለሁ፣ ለሁል ሙልኩ ወለሁል ሐምዱ ወሁወ ዐላ ኩሊ ሸይኢን ቀዲር መቶ ጊዜ ሲነጋ [127]። [127] «ይህንን በቀን ውስጥ መቶ ጊዜ ያለ ሰው ለርሱ አስር ባሪያዎችን ነፃ ከማውጣት ጋር እኩል ትሆንለታለች፤ መቶ ምንዳ ይፃፍለታል፤ መቶ ወንጀሎችም ከርሱ ላይ ይሰረዙለታል፤ ምሽቱ እስኪገባ ድረስም ያንን ቀኑን ከሸይጧን መከለያ ትሆንለታለች፤ እርሱ ከሰራው አብዝቶ የሰራ ሰው ካልሆነ በቀር ማንም በላጭ ስራ ይዞ አይመጣም።» አል-ቡኻሪ (4/ 95) በቁጥር (3293)፣ እና ሙስሊም (4/ 2071) በቁጥር (2691)።

(ለአላህ የፍጡራኑን ቁጥር ያህል፣ የነፍሱን ውዴታ ያህል፣ የዐርሹን ክብደት ያህል እና የንግግሮቹን ያህል ጥራትና ምስጋና ተገባው።)

ሱብሓነላሂ ወቢሐምዲሂ ፦ ዐደደ ኸልቂሂ ፣ ወሪዳ ነፍሲሂ ፣ ወዚነተ ዐርሺሂ ፣ ወሚዳደ ከሊማቲህ ሦስት ጊዜ ሲነጋ [128]። [128] ሙስሊም (4/2090) በቁጥር (2726) ዘግበውታል።

"አላህ ሆይ! ጠቃሚ ዕውቀትን፣ መልካም ሲሳይን፣ ተቀባይነት ያለው ስራን እጠይቅሀለሁ።"

አልላሁምመ ኢንኒ አስአሉከ ዒልመን ናፊዐን፣ ወሪዝቀን ጠዪበን፣ ወዐመለን ሙተቀበለን በነጋ ጊዜ [129]፡፡ [129] ኢብኑ ሱኒ "ዐመሉል የውሚ ወልለይለህ" በሚለው መፅሀፋቸው ውስጥ በቁጥር (54)፣ ኢብኑ ማጀህ በቁጥር (925) የዘገቡት ሲሆን ዐብዱልቃዲር እና ሹዐይብ አል-አርናኡጥ በ "ተሕቂቅ ዛዱል መዓድ" ውስጥ በ2/375 ላይ ሰነዱን ሐሰን ብለውታል። ከዚህ በፊት በቁጥር (73) አልፏል።

(አላህን ምህረቱን እጠይቀዋለሁ፤ ወደ እርሱም በፀፀት እመለሳለሁ።)

አስተግፊሩላህ ወአቱቡ ኢለይህ በቀን መቶ ጊዜ [130]። [130] ቡኻሪ ከፈትሕ ጋር (11/101) በቁጥር (6307) ፣ ሙስሊም (4/2075) በቁጥር (2702) ዘግበውታል።

(ከፍጡራኑ ክፋት ሙሉ በሆኑ የአላህ ቃላት እጠበቃለሁ።)

አዑዙ ቢከሊማቲልላሂ አትታምማቲ ሚን ሸሪ ማ ኸለቅ ሦስት ጊዜ ምሽት ላይ [131]። [131] «በሚያመሽ ጊዜ ይህንን ሶስት ጊዜ ያለ ሰው በዚያች ሌሊት መርዛማ ነገር አይጎዳውም።» አሕመድ 2/290 ላይ በቁጥር 7898፣ ነሳኢ "ዐመሉል የውሚ ወልለይለህ" በሚለው መፅሀፋቸው ውስጥ በቁጥር 590 እና ኢብኑ ሱኒ በቁጥር 68 የዘገቡት ሲሆን፤ "ሶሒሕ ቲርሚዚ" 3/187፣ "ሶሒሕ ኢብኑ ማጀህ" 2/266 እና የኢብኑ ባዝን "ቱሕፈቱል አኽያር" ገፅ 45 ይመልከቱ።

«አላህ ሆይ! በነቢይህ ሙሐመድ ላይ ሶላትህንና ሰላምህን አስፍን»

አልላሁምመ ሰልሊ ወሰልሊም ዐላ ነቢዪና ሙሐመድ ዐሥር ጊዜ [132]። [132] «በሚያነጋ ጊዜ በኔ ላይ አስር፣ በሚያመሽም ጊዜ አስር ሶለዋት ያወረደ፤ የቂያማ ቀን ምልጃዬ ትደርሰዋለች።» ጦበራኒ በሁለት ሰነዶች ዘግበውታል፦ ከነሱም አንደኛው ጀይድ (ጥሩ) ነው፣ መጅመዑዝ-ዘዋኢድ (10/120)፣ እና ሰሂህ አት-ተርጊብ ወት-ተርሂብ (1/273) ተመልከት።

28. የመኝታ አዝካር (ውዳሴዎች)

(ሁለቱን መዳፎቹን ያገጣጥማል፤ ከዚያም በውስጣቸው እፍ ይልና በነሱ ውስጥ የሚከተለውን ይቀራል፡ {(መልዕክተኛችን ሙሐመድ ሆይ! እንዲህ) በል፡ -እርሱ አላህ አንድ ብቻ ነው:: (1) አላህ የሁሉ ነገር መጠጊያ ነው:: (2) አልወለደም፤ አልተወለደምም:: (3) ለእርሱም አንድም ብጤ የለዉም። (4)} [አል-ኢኽላስ: 1-4]

{(መልዕክተኛችን ሙሐመድ ሆይ! እንዲህ) በል፡ -በተፈልቃቂው ጎህ (በአል-ፈለቅ) ጌታ እጠበቃለሁ፤- (1) ከፈጠረው ፍጡር ሁሉ ክፋት:: (2) ከሌሊትም ክፋት በጨለመ ጊዜ፤ (3) በቋጠሮዎች ላይ ተፊዎች ከሆኑት ደጋሚ ሴቶችም ክፋት፤ (4) ከምቀኛም ክፋት፤ በተመቀኘ ጊዜ (በአሏህ) -እጠበቃለሁ- በል:: (5)} [አል_ፈለቅ፡ 1-5]

{(መልዕክተኛችን ሙሐመድ ሆይ! እንዲህ) በል፡ -የሰዎች ሁሉ ፈጣሪ በሆነው ጌታ እጠበቃለሁ፤ (1) የሰዎች ሁሉ ንጉስ በሆነው ጌታ፤ (2) የሰዎች ሁሉ አምላክ በሆነው ጌታ፤ (3) ከዚያ ብቅ እልም ባይ ከሆነው ጎትጓች ክፋት፤ (4) ከዚያ በሰዎች ልቦች ውስጥ የሚጎተጉት ከሆነው፤ (5) ከጂንም ይሁን ከሰው ሰይጣን ክፋት (እጠበቃለሁ)። (6)} [አን-ናስ: 1-6]

ቀጥሎም በሁለት እጆቻቸው ከሰውነታቸው የቻሉትን ያህል ያብሳሉ። በእነርሱም ጭንቅላታቸውን፣ ፊታቸውንና የሰውነታቸውን የፊት ለፊት ክፍል በማበስ ይጀምራሉ። (ይህንንም ሶስት ጊዜ ያደርጋሉ) [133]። [133] ቡኻሪ ከፈትሕ ጋር (9/62) በቁጥር (5017) እና ሙስሊም በቁጥር (2192) ዘግበውታል።

"አላህ ከእርሱ በስተቀር ሌላ እውነተኛ አምላክ የለም:: አላህ ምንግዜም ሕያው፤ በራሱ የተብቃቃ ነው:: ማንገላጀትም ሆነ እንቅልፍ አትይዘዉም:: በሰማያት ውስጥና በምድር ውስጥ ያለው ሁሉ የእርሱ ብቻ ነው:: ያ እርሱ ዘንድ በፍቃዱ ቢሆን እንጂ የሚያማልድ ማን ነው? (ከፍጡራን) ሁሉ በፊታቸው ያለውንና ከኋላቸው ያለውን ሁሉ ጠንቅቆ ያውቃል:: በሻው ነገር እንጂ ከእውቀቱ (ፍጡራን) በምንም ነገር አያካብቡም:: መንበሩ የሰማያትንና የምድርን ስፋት ይበልጣል:: ጥበቃቸዉም አያቅተዉም:: እርሱ የሁሉ የበላይና ታላቅ ነው።" [አል-በቀራህ: 255] [134] [134] «ወደ መኝታው በሄደ ጊዜ እርሷን የቀራ ሰው እስኪነጋ ድረስ የአላህ ከለላ አይለየውም፤ ሸይጧንም አይቀርበውም።» ቡኻሪ ከፈትሕ ጋር (4/487) በቁጥር (2311)።

"መልዕክተኛው (ሙሐመድ) ከጌታው ወደ እርሱ በተወረደለት (ቁርኣን) አምኗል:: አማኞችም እንደዚሁ አመኑ:: ሁሉም በአላህ፣ በመላዕክቱ፣ በመጽሐፉና በመልዕክተኞቹ «ከእነርሱ በአንዱም መካከል አንለይም (አንክድም)» የሚሉ ሲሆኑ አመኑ:: «የአላህን ትዕዛዛትንም ሰማን ታዘዝንም። ጌታችን ሆይ! ምህረትህን እንሻለን :: የሁሉም መመለሻ ወደ አንተው ብቻ ነው። አሉም::" (285) አላህ የትኛዋንም ነፍስ ከችሎታዋ በላይ አያስገድዳትም:: ነፍስ ሁሉ ለሰራችው መልካም ስራ ሁሉ ተገቢው ምንዳ አላት:: በእርሷም ላይ ባፈራችው (ኃጢአት) ተገቢው ቅጣት አለባት:: (ሙስሊሞች) «ጌታችን ሆይ! ብንረሳ ወይም ብንሳሳት (አትቅጣን):: ጌታችን ሆይ! ከባድ ሸክምን ከእኛ በፊት በነበሩት ህዝቦች ላይ እንደጫንከው ሁሉ በእኛ ላይ አትጫንብን:: ጌታችን ሆይ! ለእኛ ችሎታ የሌለንን ነገር አታሸክመን:: ለእኛም ይቅርታ አድርግልን:: ለእኛም ምህረትን አድርግልን:: እዘንልንም:: ረዳታችን አንተ ብቻ ነህና:: በከሓዲ ሕዝቦች ላይም ድልን አጎናጽፈን። (286)» [አል-በቀራህ: 285-286] [135]። [135] "በምሽት ውስጥ ሁለቱን የቀራ ሰው ይበቁታል።" ቡኻሪ ከፈትሕ ጋር (9/94) በቁጥር (4008) እና ሙስሊም (1/554) በቁጥር (807) ዘግበውታል።

«ጌታዬ ሆይ! በስምህ[136] ጎኔን አሳረፍኩ፤ ባንተውም አነሳዋለሁ። ነፍሴን ከያዝካት እዘንላት፤ ከለቀቅካትም መልካሞቹን ባሮችህን በምትጠብቅበት ጠብቃት።» [137]" [136] "አንዳችሁ ከፍራሹ የተነሳና ከዚያም ወደርሱ የተመለሰ ጊዜ በሽርጡ (በታችኛው ልብሱ) ጫፍ ሶስት ጊዜ ያራግፈው፣ የአላህንም ስም ይጥራ፤ እርሱ (ከሄደ) በኋላ (በፍራሹ ላይ) ምን እንደተተካ አያውቅምና። በተጋደመም ጊዜ፡-.. ይበል።" ሐዲሡ (እስከ መጨረሻው)። [‹በኢዛሩ ሶኒፋ› የሚለው ትርጉም፡- ከዳር በኩል ቀጥሎ ያለው ጫፉ ማለት ነው።] አን-ኒሃያ ፊ ገሪቢል ሐዲሥ ወል-አሠር (ሶነፈ)። [137] ቡኻሪ ከፈትሕ ጋር (11/126) በቁጥር (6320) እና ሙስሊም (4/2084) በቁጥር (2714) ዘግበውታል።

ቢስሚከ ረብቢ ወዾዕቱ ጀንቢ፣ ወቢከ አርፈዑሁ፣ ፈኢን አምሰክተ ነፍሲ ፈርሐምሃ፣ ወኢን አርሰልተሃ ፋሕፈዝሃ፣ ቢማ ተሕፈዙ ቢሂ ዒባደከስ-ሳሊሒን

(አላህ ሆይ! አንተ ነፍሴን ፈጠርካት፤ አንተው ትገድላታለህ። ሞቷም ህይወቷም ለአንተ ነው። ካኖርካት ጠብቃት፤ ከገደልካትም ማራት። አላህ ሆይ! እኔ ጤናን እጠይቅሀለሁ።) [138] [138] ሙስሊም (4/2083) በቁጥር (2712) ላይ፤ አሕመድ በዚሁ ቃል (2/79) በቁጥር (5502) ላይ ዘግበውታል።

አልላሁምመ ኢንነከ ኸለቅተ ነፍሲ ወአንተ ተወፋሃ፣ ለከ መማቱሃ ወመሕያሃ፣ ኢን አህየይተሃ ፈሕፈዝሃ፣ ወኢን አመትተሃ ፈግፊር ለሃ፣ አልላሁምመ ኢንኒ አስአሉከ አልዓፊያህ

"አላህ ሆይ! ባሮችህን በምትቀሰቅስበት ቀን ከቅጣትህ ጠብቀኝ[139]።" [140] [139] «ነቢዩ -የአላህ ሰላትና ሰላም በእርሳቸው ላይ ይስፈንና- መተኛት የፈለጉ ጊዜ ቀኝ እጃቸውን ከጉንጫቸው ስር ያኖሩ ነበር። ቀጥለውም እንዲህ ይሉ ነበር: ...» ሐዲሡ። [140] አቡዳውድ (4/311) በቁጥር (5045)፣ ቲርሚዚ በቁጥር (3398) የዘገቡት ሲሆን ከላይ የተጠቀሰው ቃል የአቡዳውድ ዘገባ ነው። "ሶሒሕ አትቲርሚዚ" (3/143) እና "ሶሒሕ አቡዳውድ" (3/240) ይመልከቱ።

አልላሁምመ ቂኒ ዐዛበከ የውመ ተብአሡ ዒባደክ

"አላህ ሆይ! የምኖረውም የምሞተውም በስምህ ነው።" [141] [141] ቡኻሪ ከፈትሕ ጋር (11/113) በቁጥር (6324) ፣ ሙስሊም (4/2083) በቁጥር (2711) ዘግበውታል።

ቢስሚከ አልላሁምማ አሙቱ ወአሕያ

«አላህ ጥራት ተገባው

ሱብሓነላህ (ሰላሳ ሶስት ጊዜ።) ምስጋናም ሁሉ ለአላህ ይሁን

ወልሐምዱ ሊላህ (ሰላሳ ሦስት ጊዜ።) አላህ ታላቅ ነው

ወላሁ አክበር (ሠላሳ አራት)» ጊዜ [142] [142] «ወደ መኝታው ሲያመራ ይህንን ያለ ሰው ከአገልጋይ የተሻለ ይሆንለታል።» ቡኻሪ ከፈትሕ ጋር (7/71) በቁጥር (3705) እና ሙስሊም (4/2091) በቁጥር (2726) ዘግበውታል።

«የሰባቱ ሰማያት ጌታ፣ የምድር ጌታ፣ የታላቁ ዐርሽ ጌታ፣ ጌታችን ፣ የሁሉም ነገር ጌታ የሆንከው፣ ቅንጣትንና የቴምር ፍሬን ፈልቃቂ፣ ተውራትን ኢንጂልንና ፉርቃንን ያወረደክ የሆንከው አላህ ሆይ! ከሁሉም አንተ አናቱን የምትይዝ ከሆንከው ነገር ክፋት በአንተ እጠበቃለሁ፤ አላህ ሆይ! አንተ የመጀመሪያ ነህ ከአንተ በፊት አንዳችም የለም፤ አንተ የመጨረሻ ነህ ከአንተ በኋላ አንዳችም የለም፤ አንተ የበላይ ነህ ከአንተ በላይ አንዳችም የለም፤ አንተ (በእውቀትህ) ቅርብ ነህ እንዳንተ ቅርብ አንዳችም የለም እዳችንን ክፈልልን ከድህነትም አብቃቃን።» [143] [143] ሙስሊም (4/2084) በቁጥር (2713) ዘግበውታል።

አልላሁምመ ረብበስ ሰማዋቲስ-ሰብዒ ወረበል አርዲ፣ ወረበል ዐርሺል ዐዚም፣ ረብበና ወረበ ኩሊ ሸይኢን፣ ፋሊቀል ሐቢ ወንነዋ፣ ወሙንዚለት ተውራቲ ወልኢንጂሊ፣ ወልፉርቃኒ፣ አዑዙ ቢከ ሚን ሸሪ ኩሊ ሸይኢን አንተ አኺዙን ቢናሲየቲሂ፣ አላሁመ አንተል አወሉ ፈለይሰ ቀብለከ ሸይኡን፣ ወአንተል አኺሩ ፈለይሰ በዕደከ ሸይኡን፣ ወአንተዝ-ዛሂሩ ፈለይሰ ፈውቀከ ሸይኡን፣ ወአንተል ባጢኑ ፈለይሰ ዱነከ ሸይኡን፣ ኢቅዺ ዐንነድ-ደይነ ወአግኒና ሚነል ፈቅር

«ለመገበን፣ ላጠጣን፣ ላብቃቃንና መጠለያ ለሰጠን አላህ ምስጋና ይገባው። አብቃቂና መጠለያ ሰጪ የሌላቸው ስንትና ስንት አሉ።» [144] [144] ሙስሊም (4/2085) በቁጥር (2715) ዘግበውታል።

አልሐምዱ ሊላሂ አልለዚ አጥዐመና ወሰቃና፣ ወከፋና፣ ወአዋና፣ ፈከም ሚመን ላ ካፊየ ለሁ ወላ ሙእዊ

(የሩቁን እና የቅርቡን አዋቂ፣ የሰማያትና የምድሩ ፈጣሪ የሆንከው፤ የሁሉም ነገር ጌታ እና ባለቤት የሆንከው አላህ ሆይ! ከአንተ በስተቀር ሌላ በእውነት የሚመለክ አምላክ አለመኖሩን እመሰክራለሁ። ከነፍሴ ተንኮል እንዲሁም ከሸይጧን ተንኮል እና የሽርክ ጥሪው (ውትወታው)፣ በነፍሴ ላይ መጥፎ ከመስራትም ይሁን ሙስሊም በሆነ ሰው ላይ መጥፎን ከመፈፀም በአንተ እጠበቃለሁ።) [145] [145] አቡ ዳውድ (4/317) በቁጥር (5067)፣ ቲርሚዚ በቁጥር (3629) ዘግበውታል። በ "ሶሒሕ አትቲርሚዚ" (3/142) ላይ ይመልከቱ።

አልላሁምመ ዐሊመል ገይቢ ወሽሸሃደቲ ፋጢረስ-ሰመዋቲ ወል አርዽ፣ ረብበ ኩሊ ሸይኢን ወመሊከሁ፣ አሽሀዱ አን ላ ኢላሀ ኢላ አንተ፣ አዑዙ ቢከ ሚን ሸሪ ነፍሲ፣ ወሚን ሸሪሽ-ሸይጣኒ ወሺርኪሂ፣ ወአን አቅተሪፈ ዐላ ነፍሲ ሱአን፣ አው አጁረሁ ዐላ ሙስሊም

«አሊፍ ላም ሚም﴾ ተንዚል አስ-ሰጅዳህን} እና {ተባረከል-ለዚ ቢየዲሂልሙልኩ} ን ይቀራል» [146]። [146] ቲርሚዚ በቁጥር (3404)፣ ነሳኢ "ዐመሉል የውሚ ወልለይለህ" በሚለው መፅሀፋቸው ውስጥ በቁጥር (707) ዘግበውታል። "ሶሒሕ አልጃሚዕ" (4/255) ተመልከት።

"አላህ ሆይ! [147] ነፍሴን ላንተ እጅ ሰጥቻለሁ፤ ጉዳዬንም ላንተ አሳልፌ ሰጥቻለሁ፤ ፊቴንም ወዳንተ አዙሬያለሁ፤ ጀርባዬንም ወዳንተ አስጠግቻለሁ፤ እዝነትህን በመከጀልና ቅጣትህን በመፍራት፤ ከአንተ መሸሸጊያም ሆነ ማምለጫ ወዳንተው እንጂ የለም፤ ባወረድከው መጽሐፍህ አምኛለሁ፤ በላከውም ነቢይህ አምኛለሁ።" ማለት ነው። [148] [147] «ለመተኛት ስፍራህን በያዝክ ጊዜ ለሰላት እንደምታደርገው ዉዱእ አድርግ፤ ከዚያም በቀኝ ጎንህ ተጋደም፤ ከዚያም እንዲህ በል፦ ...» (እስከ ሐዲሡ መጨረሻ)። [148] ነቢዩ (የአላህ ሶላትና ሰላም በእርሳቸው ላይ ይስፈንና) ይህን ላለው ሰው፡- «ብትሞት በተፈጥሮ (በእስልምና) ላይ ሆነህ ትሞታለህ» አሉት። ቡኻሪ ከፈትሕ ጋር (11/113) በቁጥር (6313) እና ሙስሊም (4/2081) በቁጥር (2710) ዘግበውታል።

አልላሁምመ አስለምቱ ነፍሲ ኢለይክ፣ ወፈወዽቱ አምሪ ኢለይክ፣ ወወጀህቱ ወጅሂ ኢለይክ፣ ወአልጀእቱ ዘህሪ ኢለይክ፣ ረግበተን ወረህበተን ኢለይክ፣ ላ መልጀአ ወላ መንጃ ሚንከ ኢላ ኢለይክ፣ አመንቱ ቢኪታቢከለዚ አንዘልት፣ ወቢነቢዪከለዚ አርሰልት።

29 - በሌሊት በተገላበጡ ጊዜ የሚደረግ ዱዓእ፤

(አንዱና ሁሉን አሸናፊ፣ የሰማያት፣ የምድርና በመካከላቸውም ላለው ሁሉ ጌታ፣ ኃያልና እጅግ መሓሪ ከሆነው አላህ በስተቀር በእውነት የሚመለክ አምላክ የለም።) [149] [149] በሌሊት ከጎን ወደ ጎን ሲገላበጥ ይህን ይላል። ሐኪም ዘግበውት ሶሒሕ ሲሉት ዘሀቢም (1/540) ተስማምተውበታል። እንዲሁም ነሳኢ "ዐመሉል የውሚ ወልለይለህ" በሚለው መጽሐፋቸው ውስጥ በቁጥር (202) እና ኢብኑስ-ሱኒ በቁጥር (757) ዘግበውታል። "ሶሒሕ አልጃሚዕ" (4/213) ይመልከቱ።

«ላ ኢላሀ ኢልለላሁል ዋሒዱል ቀሃር፣ ረቡስ ሰማዋቲ ወል አርዲ ወማ በይነሁመል ዐዚዙል ገፋር»

30. በእንቅልፍ ውስጥ የደነገጠና በብቸኝነት የተቸገረ ሰው የሚያደርገው ዱዓእ

"ከአላህ ቁጣና ከቅጣቱ፣ ከባሮቹ ክፋት፣ ከሰይጣናት ጉትጎታ እንዲሁም በአጠገቤ ከመገኘት ሙሉ በሆኑ የአላህ ቃላት እጠበቃለሁ።" [150] [150] አቡዳውድ (4/12) በቁጥር (3893)፣ ቲርሚዚ በቁጥር (3528) ዘግበውታል፤ "ሶሒሕ አትቲርሚዚ" (3/171) ይመልከቱ።

አዑዙ ቢከሊማቲላሂት-ታማቲ ሚን ገደቢሂ ወዒቃቢሂ፣ ወሸሪ ዒባዲሂ፣ ወሚን ሀመዛቲሽ-ሸያጢኒ ወአን የሕዱሩን

31. ህልም ያየ ሰው ምን ማድረግ እንዳለበት

(ወደ ግራው ቱፍ ቱፍ ይላል) (ሦስት ጊዜ)[151]። [151] ሙስሊም (4/1772) በቁጥር (2261) ዘግበውታል።

(ከሰይጣንና ካየው ነገር ክፋት በአላህ ይጠበቃል) (ሶስት ጊዜ) [152]። [152] ሙስሊም (4/1772) (1773) በቁጥር (2261) እና (2262) ዘግበውታል።

አዑዙ ቢላሂ ሚነሽ-ሸይጣኒር-ረጂም

"ለማንም አይናገራት" [153] [153] ሙስሊም (4/1772) በቁጥር (2261) እና (2263) ዘግበውታል።

(ከነበረበት ጎኑ ይዞራል) [154] [154] ሙስሊም (4/1773) በቁጥር (2261) ዘግበውታል።

(ያንን ከፈለገ ተነስቶ ይሰግዳል።) [155] [155] ሙስሊም (4/1773) በቁጥር (2263) ዘግበውታል።

32 - የዊትር ቁኑት ዱዓእ

«አላህ ሆይ! ከመራሃቸው ጋር ምራኝ፣ ጤና ከለገስካቸው ጋር ጤና ለግሰኝ፣ ከተንከባከብካቸው ጋር ተንከባከበኝ፣ በሰጠኸኝ ነገር ላይ በረካ አድርግልኝ፣ ከወሰንከው ነገር ክፋት ጠብቀኝ፤ አንተ ትፈርዳለህ እንጂ በአንተ ላይ አይፈረድብህምና፣ አንተ ወዳጅ ያደረግከው አይዋረድም፣ [አንተ ጠላት ያደረግከውም አይከብርም]፣ ጌታችን ሆይ ተባረክህ፣ ላቅህም።»[156] [156] አራቱ አስሐቡስ-ሱነን፣ አሕመድ፣ ዳሪሚ እና በይሀቂ የዘገቡት ሲሆን፡ አቡዳውድ በቁጥር (1425)፣ ቲርሚዚ በቁጥር (464)፣ ነሳኢ በቁጥር (1744)፣ ኢብኑ ማጀህ በቁጥር (1178)፣ አሕመድ በቁጥር (1718)፣ ዳሪሚ በቁጥር (1592)፣ ሐኪም (3/172) እና በይሀቂ (2/209) ዘግበውታል። በቅንፉ መሀል ያለው በይሀቂ ውስጥ ያለ ሲሆን፤ "ሶሒሕ አትቲርሚዚ" (1/144)፣ "ሶሒሕ ኢብኑ ማጀህ" (1/194) እና የአልባኒን "ኢርዋኡል ገሊል" (2/172) ተመልከት።

አልላሁምመ-ህዲኒ ፊመን ሀደይተ፣ ወዓፊኒ ፊመን ዓፈይተ፣ ወተወለኒ ፊመን ተወለይተ፣ ወባሪክ ሊ ፊማ አዕጠይተ፣ ወቂኒ ሸረ ማ ቀዸይተ፤ ፈኢነከ ተቅዲ ወላ ዩቅዿ ዓለይከ፣ ኢነሁ ላ የዚሉ መን ዋለይተ፣ ወላ የዒዙ መን ዓደይተ፣ ተባረክተ ረበና ወተዓለይት።

"አላህ ሆይ! እኔ በአንተ ውዴታ ከአንተ ቁጣ እጠበቃለሁ፤ በይቅር ባይነትህም ከቅጣትህ እጠበቃለሁ፤ ከአንተም በአንተው እጠበቃለሁ፤ በአንተ ላይ ምስጋናን መቁጠር አልችልም፣ አንተ ራስህን እንዳመሰገንከው ነህ።" [157] [157] አራቱ የሱነን አዘጋጆች እና አሕመድ የዘገቡት ሲሆን፤ አቡዳውድ በቁጥር (1427)፣ ቲርሚዚ በቁጥር (3566)፣ ነሳኢ በቁጥር (1746)፣ ኢብኑ ማጀህ በቁጥር (1179) እና አሕመድ በቁጥር (751) ዘግበውታል። ይመልከቱ፦ "ሶሒሕ አትቲርሚዚ" (3/180)፣ "ሶሒሕ ኢብኑ ማጀህ" (1/194) እና "አልኢርዋእ" (2/175)።

አላሁምመ ኢንኒ አዑዙ ቢሪዳከ ሚን ሰኸጢከ፣ ወቢሙዓፋቲከ ሚን ዑቁበቲከ፣ ወአዑዙ ቢከ ሚንከ፣ ላ ኡሕሲ ሠናአን ዐለይከ፣ አንተ ከማ አሥነይተ ዐላ ነፍሲክ

"አላህ ሆይ! አንተን ብቻ እንገዛለን፣ ላንተም እንሰግዳለን፣ ሱጁድም እናደርጋለን፣ ወዳንተም እንተጋለን እንገሰግሳለንም፣ እዝነትህንም ተስፋ እናደርጋለን፣ ቅጣትህንም እንፈራለን፤ ቅጣትህ በከሀዲዎች ላይ በእርግጥ አግኚ ነውና። አላህ ሆይ! እኛ እርዳታህን እንለምንሃለን፣ ምህረትህንም እንጠይቅሃለን፣ በመልካምም እናወድስሃለን፣ አንክድህም፣ ባንተም እናምናለን፣ ላንተም እጅ እንሰጣለን፣ የሚክድህንም እንተዋለን።" [158] [158] አል'በይሃቂይ በ«አስ-ሱነኑ አል-ኩብራ» ላይ ዘግበውታል፤ ሰነዱንም (2/211) ላይ ሶሒሕ ብለውታል። ሸይኽ አልባኒም በ "ኢርዋኡል ገሊል" (2/170) ላይ ”ይህ ሰነድ ሶሒሕ ነው።“ ብለዋል። ይህም በዑመር ላይ መውቁፍ ነው።

አላሁመ ኢያከ ነዕቡዱ፣ ወለከ ኑሰሊ ወነስጁዱ፣ ወኢለይከ ነስዓ ወነህፊዱ፣ ነርጁ ረህመተከ፣ ወነኽሻ ዐዛበከ፣ ኢነ ዐዛበከ ቢልካፊሪነ ሙልሂቅ፣ አላሁመ ኢና ነስተዒኑከ፣ ወነስተግፊሩከ፣ ወኑሥኒ ዐለይከል ኸይረ፣ ወላ ነክፉሩከ፣ ወኑእሚኑ ቢከ፣ ወነኽዸዑ ለከ፣ ወነኽለዑ መን የክፉሩክ

33. ከዊትር ሶላት ካሰላመቱ በኋላ የሚባል ዚክር

ቅዱሱ ንጉሥ ጥራት ተገባው።

ሱብሓነል መሊኪል ቁዱስ ሦስት ጊዜ ሶስተኛውን ድምፁን ከፍ በማድረግና ጎተት በማድረግ እንዲህ ይላል፡ «የመላእክትና የጂብሪል ጌታ» [159]." [159] ነሳኢ (3/244) በቁጥር (1734)፣ ዳረቁጥኒ (2/31) እና ሌሎችም የዘገቡት ሲሆን በቅንፉ መሀል ያለው የዳረቁጥኒ (2/31) በቁጥር (2) ጭማሪ ነው። ኢስናዱም ሶሒሕ ነው። "ዛዱል መዓድ" በሹዓይብ አልአርናኡጥ እና አብዱልቃዲር አልአርናኡጥ (1/337) ተመልከት።

ረቢል መላኢከቲ ወሩሕ

34 - በጭንቀትና በሀዘን ጊዜ የሚደረግ ዱዓእ

"አላህ ሆይ! እኔ ባሪያህ ነኝ። የወንድ ባሪያህና የሴት ባሪያህ ልጅ ነኝ። አናቴ በእጅህ ነው፣ ፍርድህ በኔ ላይ ተፈፃሚ ነው ፣ በኔ ላይ የምትወስነው ውሳኔህ ፍትሃዊ ነው። ነፍስህን በሰየምክበት ስሞችህ፣ ወይም በመፅሀፍህ ውስጥ ባወረድከው ስሞችህ፣ ወይም ከፍጥረታትህ አንዱን ባሳወቅከውም ስሞችህ፣ ወይም አንተ ዘንድ በሩቅ እውቀትህ በተለየህበት ስሞችህ፣ በሁሉም ላንተ ባሉህ ስሞች ቁርአንን የልቤ ፀደይ፣ የልቤ ብርሀን፣ የሀዘኔ ማንሻ፣ የጭንቀቴ ማስወገጃ እንድታደርግልኝ እጠይቅሃለሁ።" [160] [160] አሕመድ (1/391) በቁጥር (3712) ዘግበውታል፤ አልባኒይም በሲልሲለቱል አሓዲሲስ-ሶሒሓህ (1/337) ሶሒሕ ብለውታል።

አልላሁምመ ኢንኒ ዐብዱከ፣ ኢብኑ ዐብዲከ፣ ኢብኑ አመቲከ፣ ናሲየቲ ቢየዲከ፣ ማዺን ፊይየ ሑክሙከ፣ ዐድሉን ፊየ ቀዿኡከ፣ አስአሉከ ቢኩሊስሚን ሁወ ለከ፣ ሰመይተ ቢሂ ነፍሰከ፣ አው አንዘልተሁ ፊ ኪታቢከ፣ አው ዐለምተሁ አሀደን ሚን ኸልቂከ፣ አዊስተእሠርተ ቢሂ ፊ ዒልሚል ገይቢ ኢንደከ፣ አን ተጅዐለል ቁርአነ ረቢዐ ቀልቢ፣ ወኑረ ሰድሪ፣ ወጀላአ ሑዝኒ፣ ወዘሀበ ሀምሚ

"አላህ ሆይ! እኔ ከጭንቀትና ከሀዘን፣ ከአቅም ማነስና ከስንፍና፣ ከስስትና ከፈሪነት፣ ከከባድ እዳና በሰዎች ከመሸነፍ በአንተ እጠበቃለሁ።" [161] [161] ቡኻሪይ (7/158) በቁጥር (2893) የዘገቡት ሲሆን፣ መልክተኛው (የአላህ ሶላትና ሰላም በእርሳቸው ላይ ይስፈንና) ይህንን ዱዓ ያበዙ ነበር። ቡኻሪይ ከፈትሕ ጋር (11/173) ይመልከቱ፣ ወደፊትም (ገጽ 89) በቁጥር (137) ይመጣል።

አልላሁምመ ኢንኒ አዑዙ ቢከ ሚነል ሀምሚ ወል ሀዘን ፣ ወል አጅዚ ወል ከሰል ፣ ወል ቡኽሊ ወል ጁብን ፣ ወ ደለዒድ-ደይኒ ወገለበቲር-ሪጃል

35 - በችግር ወቅት የሚደረግ ዱዓእ

"ከታላቁና ቻይ ከሆነው አላህ በስተቀር በእውነት የሚመለክ አምላክ የለም። የታላቁ ዐርሽ ጌታ ከሆነው አላህ በስተቀር በእውነት የሚመለክ አምላክ የለም። የሰማያት ጌታ ፣ የምድር ጌታ ፣ የተከበረው ዐርሽ ጌታ ከሆነው አላህ በስተቀር በእውነት የሚመለክ አምላክ የለም።" [162] [162] ቡኻሪ (7/154) በቁጥር (6345) እና ሙስሊም (4/2092) በቁጥር (2730) ዘግበውታል።

ላ ኢላሀ ኢለላሁል ዐዚሙል ሐሊም፣ ላ ኢላሀ ኢለላህ ረቡል ዐርሺል ዐዚም፣ ላ ኢላሀ ኢለላህ ረቡስ-ሰማዋቲ ወረቡል አርዲ ወረቡል ዐርሺል ከሪም

"አላህ ሆይ! እዝነትህን እከጅላለሁና የዓይን መርገብገብን ያህል እንኳ ቢሆን ለራሴ አትተወኝ ፤ ጉዳዬንም ሁሉ አስተካክልልኝ። ከአንተ በስተቀር በእውነት የሚመለክ የለም።" [163] [163] አቡዳውድ (4/324) በቁጥር (5090) ፣ አሕመድ (5/42) በቁጥር (20430) ላይ የዘገቡት ሲሆን አልባኒ በሶሒሕ አቡዳውድ (3/959) ላይ ሐሰን ብለውታል።

አልላሁምመ ረሕመተከ አርጁ፣ ፈላ ተኪልኒ ኢላ ነፍሲ ጠርፈተ ዓይኒን፣ ወአስሊሕ ሊ ሸእኒ ኩለሁ፣ ላ ኢላሀ ኢላ አንተ

«ከአንተ በቀር ሌላ እውነተኛ አምላክ የለም። ጥራት ይገባህ። እኔ በእርግጥ ከበዳዮች ነበርኩ።» [164] [164] ቲርሚዚ በ5/529 በቁጥር 3505 ፣ ሐኪም በ1/505 ዘግበው ሶሒሕ ሲሉት ዘሀቢም ተስማምተውበታል ፣ "ሶሒሕ አትቲርሚዚ" 3/168 ይመልከቱ።

ላ ኢላሀ ኢላ አንተ ሱብሓነከ ኢንኒ ኩንቱ ሚነዝ-ዟሊሚን

«አላህ አላህ ጌታዬ ነው፤ በእርሱ ምንንም አላጋራም።» [165]. [165] አቡ ዳውድ (2/87) በቁጥር (1525) ኢብኑ ማጀህም በቁጥር (3882) ዘግበውታል። ሶሒሕ ኢብኑ ማጀህ (2/335) ይመልከቱ።

አላሁ አላሁ ረቢ ላ ኡሽሪኩ ቢሂ ሸይአን

36 - ጠላትንና ባለስልጣንን ሲገናኙ የሚደረግ ዱዓእ

"አላህ ሆይ! እኛ በአንገቶቻቸው (በፊታቸው) ላይ እናደርግሃለን፤ ከክፋቶቻቸውም ባንተው እንጠበቃለን።" [166]" [166] አቡዳውድ (2/89) በቁጥር (1537) የዘገቡት ሲሆን አልሓኪም ሶሒሕ ብለውታል፣ ዘሀቢም (2/142) ላይ ተስማምተውበታል።

አልላሁመ ኢና ነጅዐሉከ ፊ ኑሑሪሂም፣ ወነዑዙ ቢከ ሚን ሹሩሪሂም

"አላህ ሆይ! አንተ ደጋፊዬ ነህ፤ አንተም ረዳቴ ነህ፤ ባንተ እዘዋወራለሁ፤ ባንተም አጠቃለሁ፤ ባንተም እዋጋለሁ።" [167] [167] አቡዳውድ (3/42) በቁጥር (2632)፣ ቲርሚዚ (5/572) በቁጥር (3584) ዘግበውታል። "ሶሒሕ አትቲርሚዚ" (3/183) ይመልከቱ።

አልላሁምመ አንተ ዐዹዲ፣ ወአንተ ነሲሪ፣ ቢከ አሑሉ ወቢከ አሱሉ፣ ወቢከ ኡቃቲል

«አላህ መመኪያችንና በቂያችን ነው።» [168] [168] ቡኻሪ (5/172) በቁጥር (4563)።

ሐስቡነላሁ ወኒዕመል ወኪል

37 - የመሪን በደል የፈራ ሰው የሚያደርገው ዱዓእ

"የሰባቱ ሰማያት ጌታ፣ የታላቁ ዐርሽ ጌታ የሆንከው አላህ ሆይ! ከእገሌ የእገሌ ልጅ እና ከፍጡራንህ መካከል ከሆኑት ጭፍሮቹ፤ አንዳቸውም በእኔ ላይ ጥቃት እንዳያደርሱብኝ ወይም ግፍ እንዳይፈጽሙብኝ ከለላ ሁነኝ፤ ጥበቃህ ላቀ፤ ምስጋናህም ከፍ አለ፤ ከአንተ በቀር በእውነት የሚመለክ የለም።" [169] [169] ቡኻሪይ በአደቡል ሙፍረድ በቁጥር (707) ዘግበውታል። አልባኒይ በሶሒሕ አደቡል ሙፍረድ በቁጥር (545) ሶሒሕ ብለውታል።

አልላሁምመ ረበስ-ሰማዋቲስ-ሰብዕ፣ ወረበል ዐርሺል ዐዚም፣ ኩን ሊ ጃረን ሚን ፉላኒ ብኒ ፉላኒን፣ ወአሕዛቢሂ ሚን ኸላኢቂከ፣ አን የፍሩጠ ዐለየ አሐዱን ሚንሁም አው የጥጋ፣ ዐዘ ጃሩከ፣ ወጀለ ሠናኡከ፣ ወላ ኢላሀ ኢላ አንት

(አላህ ታላቅ ነው፤ አላህ ከፍጡራኑ ሁሉ የላቀ ሀያል ነው፤ አላህ ከምፈራውና ከምጠነቀቀው ነገር ሁሉ የላቀ ሀያል ነው። ከእርሱ በስተቀር በእውነት የሚመለክ አምላክ በሌለው፣ ሰባቱን ሰማያት ያለ እርሱ ፈቃድ በምድር ላይ እንዳይወድቁ አግዶ በያዘው አላህ፤ ከባሪያህ ከእገሌ ክፋት፣ ከጭፍሮቹ፣ ከተከታዮቹና ከደጋፊዎቹ፣ ከጋኔንም ሆነ ከሰው ክፋት እጠበቃለሁ። አላህ ሆይ! ከክፋታቸው ለእኔ ጠባቂ ሁነኝ። ምስጋናህ ላቀ፤ ጥበቃህም ከበረ፤ ስምህም ተብራራ፤ ከአንተ በስተቀር በእውነት የሚመለክ አምላክ የለም።)

አላሁ አክበሩ፣ አላሁ አዐዙ ሚን ኸልቂሂ ጀሚዐን፣ አላሁ አዐዙ ሚማ አኻፉ ወአህዘር፣ አዑዙ ቢላሂለዚ ላ ኢላሀ ኢላ ሁወ፣ አል ሙምሲኪስ-ሰማዋቲስ-ሰብዒ አን የቀዕነ ዐለል አርዲ ኢላ ቢኢዝኒሂ፣ ሚን ሸሪ ዐብዲከ ፉላን፣ ወጁኑዲሂ ወአትባዒሂ ወአሽያዒሂ፣ ሚነል ጂኒ ወል ኢንሲ፣ አላሁምመ ኩን ሊ ጃረን ሚን ሸሪሂም፣ ጀለ ሠናኡከ ወዐዘ ጃሩከ፣ ወተባረከስሙከ፣ ወላ ኢላሀ ገይሩክ ሦስት ጊዜ [170]። [170] ቡኻሪይ በአደቡል ሙፍረድ በቁጥር (708) ዘግበውታል። አልባኒይ በሶሒሕ አደቡል ሙፍረድ በቁጥር (546) ሶሒሕ ብለውታል።

38 - በጠላት ላይ የሚደረግ ዱዓእ

(መጽሐፍን ያወረድክ፣ ምርመራህ ፈጣን የሆንክ አላህ ሆይ! የተሰባሰቡትን (የጠላት) ኃይሎች ድል ንሳቸው። አላህ ሆይ! ድል ንሳቸው፤ አናውጣቸው።) [171]" [171] ሙስሊም (3/1362) በቁጥር (1742) ዘግበውታል።

አላሁምመ ሙንዚለል ኪታቢ፣ ሰሪዐል ሂሳቢ፣ ኢህዚሚል አሕዛበ፣ አላሁመ ኢህዚምሁም ወዘልዚልሁም

39. ሕዝብን የፈራ ሰው የሚለው

«አላህ ሆይ! በሻኸው መንገድ ከእነርሱ ጠብቀኝ።» [172] [172] ሙስሊም (4/2300) በቁጥር (3005) ዘግበውታል።

አላሁምመ ኢክፊኒሂም ቢማ ሺእት

40 - በእምነት ውስጥ ወስዋስ የደረሰበት ሰው የሚያደርገው ዱዓእ

(በአላህ ይጠበቅ) [173]፡፡ እንዲህም ይላል: ((ከተረገመው ሰይጣን በአላህ እጠበቃለሁ))" [173] ቡኻሪ ከፈትሕ ጋር (6/336) በቁጥር (3276) እና ሙስሊም (1/120) በቁጥር (134) ዘግበውታል።

አዑዙ ቢላሂ ሚነሽ-ሸይጣኒር-ረጂም

(ወስዋስ ከገባበት ነገር ይቆጠብ) [174]። [174] ቡኻሪ ከፈትሕ ጋር (6/336) በቁጥር (3276) እና ሙስሊም (1/120) በቁጥር (134) ዘግበውታል።

(እንዲህም ይበል: "በአላህና በመልክተኞቹ አምናለሁ" [175] [175] ሙስሊም (1 /119-120) በቁጥር (134)።

ኣመንቱ ቢላሂ ወሩሱሊህ

(የሚከተለውን የአላህ ቃል ይቀራል፦ {እርሱ ( ከበፊቱ ምንም ያልቀደመው) የመጀመሪያ! (ፊት ያለ) (ከኋላው ምንም የሌለ የመጨረሻ) ብቻዉን ቀሪ፤ ከበላዩ ማንም የሌለ (ግልጽና የበላይ) ስውርም (ድብቅ) ነው:: እርሱ (በምድርም ሆነ በሰማይ ያለን) ሁሉ ነገር አዋቂ ነው::} [አል-ሓዲድ: 3 ] [176]. [176] አቡዳውድ (4/329) በቁጥር (5110) የዘገቡት ሲሆን አልባኒ በሶሒሕ አቡዳውድ (3/962) ላይ ሐሰን ብለውታል።

41 - የዕዳ መክፈያ ዱዓእ

"አላህ ሆይ! በሐላልህ ከሐራምህ ጠብቀኝ፤ በችሮታህም ከአንተ ውጪ ካሉ አብቃቃኝ።"[177]. [177] ቲርሚዚይ (5/560) በቁጥር (3563)፣ ይመልከቱ፦ "ሶሒሕ አትቲርሚዚ" (3/180)።

አልላሁምመ ኢክፊኒ ቢሐላሊከ ዐን ሐራሚከ፣ ወአግኒኒ ቢፈዽሊከ ዐመን ሲዋክ

"አላህ ሆይ! እኔ ከጭንቀትና ከሀዘን፣ ከመልፈስፈስና ከስንፍና፣ ከስስትና ከፈሪነት፣ ከከባድ እዳና በሰዎች ከመሸነፍ ባንተ እጠበቃለሁ።" [178] [178] ቡኻሪ (7/158) በቁጥር (2893) ዘግበውታል፣ ከዚህ ቀደም (ገጽ 83) በቁጥር (121) ተጠቅሷል።

አልላሁምመ ኢንኒ አዑዙ ቢከ ሚነል ሀምሚ ወልሐዘኒ፣ ወልዐጅዚ ወልከሰሊ፣ ወልቡኽሊ ወልጁብኒ፣ ወዾለዒድ-ደይኒ ወገለበቲር-ሪጃል

42 - በሶላትና በቂራአት ውስጥ ወስዋስ ሲያጋጥም የሚደረግ ዱዓእ

"ከተረገመው ሰይጣን በአላህ እጠበቃለሁ፣""

አዑዙ ቢልላሂ ሚነሽ-ሸይጣኒር-ረጂም «ወደ ግራህም (ሶስት ጊዜ) ትፋ!» [179] [179] ሙስሊም (4/1729) በቁጥር (2203) ከዑሥማን ቢን አቢል ዓስ (ረ.ዐ) ሐዲሥ ዘግበውታል። በውስጡም፡- «ያንን አደረግኩ፤ አላህም ከእኔ አስወገደልኝ» የሚል ይገኝበታል።

43 - ጉዳይ የከበደበት ሰው የሚያደርገው ዱዓእ፤

"አላህ ሆይ! አንተ ቀላል ያደረግከው ቢሆን እንጂ ቀላል የለም። አንተም ስትሻ አስቸጋሪውን ነገር ቀላል ታደርጋለህ።" [180]" [180] ኢብኑ ሒባን በ "ሶሒሓቸው" በቁጥር (2427)፣ ኢብኑ ሱኒ በቁጥር (351) የዘገቡት ሲሆን ሐፊዝ፡- "ይህ ሐዲስ ሶሒሕ ነው" ብለዋል፤ አብዱልቃዲር አልአርናኡጥም በ "ተኽሪጅ አልአዝካር ሊን-ነወዊ" (ገጽ 106) ላይ ሶሒሕ ብለውታል።

አላሁምመ ላ ሰህለ ኢላ ማ ጀዐልተሁ ሰህለን፣ ወአንተ ተጅዐሉ አልሐዝነ ኢዛ ሺእተ ሰህላ

44. ወንጀል የሠራ ሰው የሚለውና የሚያደርገው

«ኃጢዓትን የሠራ፣ ዉዱእን አሳምሮ፣ ከዚያም ተነስቶ ሁለት ረከዓ የሚሰግድ፣ ከዚያም አላህን ምህረት የሚጠይቅ አንድም ባሪያ የለም፤ አላህ ለርሱ የሚምረው ቢሆን እንጂ።» [181]. [181] አቡዳውድ (2/86) በቁጥር (1521)፣ ቲርሚዚ (2/257) በቁጥር (406) የዘገቡት ሲሆን አልባኒም በሶሒሕ አቡዳውድ (1/283) ላይ ሶሒሕ ብለውታል።

45. ሰይጣንንና ጉትጎታውን ማባረሪያ ዱዓ

(ከርሱ በአላህ መጠበቅ) [182]. [182] አቡዳውድ በ(1/203) በቁጥር፣ እና ኢብኑ ማጀህ በ(1/265) በቁጥር (807) የዘገቡት ሲሆን፣ ማጣቀሻው ከዚህ በፊት በቁጥር (31) አልፏል፤ ይመልከቱ፦ ሱረቱል ሙእሚኑን፡ [97-98]።

አዑዙ ቢልላሂ ሚነሽ-ሸይጣኒር-ረጂም

(አዛን) [183]. [183] ሙስሊም (1/291) በቁጥር (389) እና ቡኻሪ (1/151) በቁጥር (608) ዘግበውታል።

(አዝካር (ውዳሴዎች) እና ቁርኣንን መቅራት)።

«ቤቶቻችሁን መቃብር አታድርጉ። ሰይጣን የበቀራህ ምእራፍ የሚቀራበት ቤትን ይሸሻል።»[184] [184] ሙስሊም (1/539) በቁጥር (780) ዘግበውታል።

ሸይጧንን ከሚያባርሩ ነገሮች መካከል የጧትና የማታ፣ የመኝታና ከእንቅልፍ የመነሻ ዚክሮች፣ ቤት በሚገቡበትና በሚወጡበት ወቅት የሚባሉ ዚክሮች፣ መስጂድ በሚገቡበትና በሚወጡበት ወቅት የሚባሉ ዚክሮች፣ እና ሌሎችም የተደነገጉ ውዳሴዎች ይገኙበታል። ለምሳሌ፦ በመኝታ ሰአት አየተል ኩርሲይን መቅራት፣ የሱረቱል በቀራህን የመጨረሻ ሁለት አንቀፆች መቅራት፤ እንዲሁም እንዲህ ያለ ሰው፦ (ከአላህ በስተቀር በእውነት አምልኮ የሚገባው አምላክ የለም፤ ብቸኛ ነው፣ ተጋሪም የለውም። ንግሥናም ምስጋናም የእርሱ ብቻ ነው። እርሱም በነገሩ ሁሉ ላይ ቻይ ነው።)

ላ ኢላሀ ኢለላህ ወሕደሁ ላ ሸሪከ ለህ፣ ለሁል ሙልኩ ወለሁል ሐምድ፣ ወሁወ ዐላ ኩሊ ሸይኢን ቀዲር። መቶ ጊዜ፣ ቀኑን ሙሉ ከሸይጧን መከለያ ትሆንለታለች [185]፣ እንዲሁም አዛን ሸይጣንን ያባርራል። [185] ቡኻሪ (4/126) በቁጥር (3293) ዘግበውታል።

46 - የማይወደው ነገር ሲያጋጥመው ወይም ከአቅሙ በላይ ሲሆንበት የሚያደርገው ዱዓእ

«የአላህ ውሳኔ ነው፤ የሻውንም ሠራ።» [186] [186] «በሁሉም ውስጥ መልካም ነገር ቢኖርም፤ ጠንካራ ሙእሚን ከደካማው ሙእሚን አላህ ዘንድ የተሻለና ይበልጥ ተወዳጅ ነው። በሚጠቅምህ ነገር ላይ ጉጉት ይኑርህ! በአላህም ታገዝ! አትስነፍ! አንዳች ነገር ሲያገኝህም ‹እንዲህ አድርጌ በነበር እንዲህ እንዲህ ይሆን ነበር።› አትበል። ይልቁንም ‹ይህ የአላህ ውሳኔ ነው። የሻውንም ፈፀመ።› በል። (እንዲህ ቢሆን ኖሮ) ማለት የሰይጣንን ስራ ትከፍታለችና።» ሙስሊም (4/2052) በቁጥር (2664)።

ቀደሩላሁ ወማ ሻአ ፈዐል

47 - ልጅ ለተወለደለት ሰው የሚባል የእንኳን ደስ አለህ ቃልና ምላሹ

«አላህ በተለገሰልህ (ልጅ) በረካን ያድርግልህ፣ ለጋሹንም የምታመሰግን ያድርግህ፣ ለአቅመ-አዳም ይድረስልህ፣ ታዛዥነቱንም ይለግስህ።» [187] [187] ከሐሰኑል በስሪ ንግግር ተጠቅሷል። የኢብኑል ቀዪምን "ቱሕፈቱል መውዱድ" (ገፅ 20) ይመልከቱ፣ እንዲሁም በ "አልአውሰጥ" ውስጥ ለኢብኑል ሙንዚር አስጠግተውታል።

ባረከላሁ ለከ ፊል መውሁቢ ለከ፣ ወሸከርተል ዋሂበ፣ ወበለገ አሹደሁ፣ ወሩዚቅተ ቢረህ ተደሳቹም ሲመልስለት እንዲህ ይበል፦ (አላህ ይባርክልህ፤ በአንተም ላይ ይባርክ፤ አላህም መልካምን ይመንዳህ፤ አላህም አምሳያውን ይስጥህ፤ ምንዳህንም ያብዛልህ።) [188] [188] ነወዊ በ "አልአዝካር" (ገፅ 349) ላይ ብለውታል። የሰሊም አልሂላሊን "ሶሒሕ አልአዝካር ሊነወዊ" (2/713) እና የአዘጋጁን "ተማሙ አትተኽሪጅ ፊዝዚክር ወድዱዓእ ወልዒላጅ ቢርሩቃ" (1/416) ይመልከቱ።

ባረከላሁ ለከ ወባረከ ዐለይከ፣ ወጀዛከላሁ ኸይረን፣ ወረዘቀከላሁ ሚሥለሁ፣ ወአጅዘለ ሠዋበክ

48 - ለልጆች ጥበቃ የሚደረግበት ዱዓእ

የአላህ መልክተኛ (የአላህ ሶላትና ሰላም በእርሳቸው ላይ ይስፈንና) ሐሰንና ሑሰይንን (ረዲየሏሁ ዐንሁማ) - አላህ መልካም ሥራቸውን ይውደድላቸውና - በአላህ ያስጠብቋቸው ነበር። "ሁለታችሁንም ከማንኛውም ሰይጣንና መርዛማ ፍጡር፣ እንዲሁም ከማንኛውም ክፉ ዓይን ምሉዕ በሆኑት የአላህ ቃላት አስጠብቃለሁ።" [189] [189] ቡኻሪ (4/119) ከኢብን ዐባስ ረዲየላሁ ዐንሁማ በቁጥር (3371) ዘግበውታል።

ኡዒዙኩማ ቢከሊማቲላሂት-ታመቲ ሚን ኩሊ ሸይጣኒን ወሃመህ፣ ወሚን ኩሊ ዐይኒን ላመህ

49 - በሽተኛን በሚጠይቁ ጊዜ የሚደረግ ዱዓእ፤

«ምንም አይደለም ኣጽጂ ነው፤ በአላህ ፍቃድ» [190]። [190] ቡኻሪ ከፈትሕ ጋር (10/118) በቁጥር (3616) ዘግበውታል።

ላ ባእሰ ጠሁሩን ኢንሻኣ አላህ

("ታላቁ አላህን የታላቁን ዐርሽ ጌታ እንዲፈውስህ እጠይቃለሁ።")

አስአሉላሃል ዐዚመ፣ ረብበል ዐርሺል ዐዚሚ፣ አን የሽፊየክ ሰባት ጊዜ [191]። [191] «አንድም ሙስሊም ባሪያ ሞቱ ያልቀረበን በሽተኛ የጠየቀና ሰባት ጊዜ... ካለ ይፈወሳል።» ቲርሚዚ በቁጥር (2083) እንዲሁም አቡ ዳውድ በቁጥር (3106) ዘግበውታል፤ ሶሒሕ አቲርሚዚ (2/210) እና ሶሒሑል ጃሚዕ (5/180) ይመልከቱ።

50. ህመምተኛን የመጠየቅ ትሩፋት

ነብዩ የአላህ ሰላትና ሰላም በእርሳቸው ላይ ይስፈንና እንዲህ ብለዋል፦ «አንድ ሰው (የታመመ) ሙስሊም ወንድሙን በጠየቀ ጊዜ እስኪቀመጥ ድረስ በጀነት ፍሬዎች ውስጥ ይራመዳል። ከተቀመጠም እዝነት ትሸፍነዋለች። ጧት ከሆነ እስኪያመሽ ድረስ ሰባ ሺህ መላእክቶች ለርሱ ዱዓ ያደርጉለታል። ማታ ከሆነም እስኪያነጋ ድረስ ሰባ ሺህ መላእክቶች ለርሱ ዱዓ ያደርጉለታል።»[192]. [192] ቲርሚዚ በቁጥር (969)፣ ኢብኑ ማጀህ በቁጥር (1442)፣ አሕመድ በቁጥር (975) ዘግበውታል። በሶሒሕ ኢብኑ ማጀህ (1/244) ላይና በሶሒሕ አትቲርሚዚ (1/286) ላይ ይመልከቱ። አሕመድ ሻኪርም ሶሒሕ ብለውታል።

51 - በህይወቱ ተስፋ የቆረጠ በሽተኛ የሚያደርገው ዱዓእ

‹‹አላህ ሆይ! ማረኝ፤ እዘንልኝም፤ ከከፍተኛው ወዳጅ ጋር አገናኘኝ፡፡›› [193] [193] ቡኻሪ (7/10) በቁጥር (4435) እና ሙስሊም (4/1893) በቁጥር (2444) ዘግበውታል።

አልላሁምመግፊር ሊ፣ ወርሐምኒ፣ ወአልሂቅኒ ቢርረፊቂል አዕላ

ነቢዩ (የአላህ ሶላትና ሰላም በእርሳቸው ላይ ይስፈንና) በሞታቸው ጊዜ ሁለት እጃቸውን ውሃ ውስጥ እያስገቡ ፊታቸውን ይጠርጉና እንዲህ ይሉ ነበር፡ «ከአላህ በቀር በእዉነት የሚገዙት አምላክ የለም»

ላ ኢላሀ ኢለላህ «በእርግጥም ለሞት መከራዎች አሉት» [194]። [194] ቡኻሪ ከፈትሕ ጋር (8/144) በቁጥር (4449) ዘግበውታል፣ በሐዲሱ ውስጥም ሲዋክ ተጠቅሷል።

( ከአላህ በስተቀር በእውነት አምልኮ የሚገባው አምላክ የለም፤ አላህም ታላቅ ነው። ከአላህ በስተቀር በእውነት አምልኮ የሚገባው አምላክ የለም፤ እርሱ አንድ ነው። ከአላህ በስተቀር በእውነት አምልኮ የሚገባው አምላክ የለም፤ እርሱ አንድ ነው፤ አጋር የለውም። ከአላህ በስተቀር በእውነት አምልኮ የሚገባው አምላክ የለም፤ ንግሥናም ምስጋናም የእርሱ ብቻ ነው። ከአላህ በስተቀር በእውነት አምልኮ የሚገባው አምላክ የለም፤ በአላህ ካልሆነ በስተቀር ብልሃትም ሆነ ሃይል የለም።) [195] [195] ቲርሚዚይ በቁጥር (3430)፣ ኢብኑ ማጀህ በቁጥር (3794) የዘገቡት ሲሆን አልባኒይ ሶሒሕ ብለውታል። ሶሒሕ አትቲርሚዚይ (3/152) እና ሶሒሕ ኢብኑ ማጀህ (2/317) ተመልከት።

ላ ኢላሀ ኢለላሁ ወላሁ አክበር፣ ላ ኢላሀ ኢለላሁ ወሕደሁ፣ ላ ኢላሀ ኢለላሁ ወሕደሁ ላ ሸሪከ ለሁ፣ ላ ኢላሀ ኢለላሁ ለሁል ሙልኩ ወለሁል ሐምዱ፣ ላ ኢላሀ ኢለላሁ ወላ ሐውለ ወላ ቁወተ ኢላ ቢላህ

52. ሞት አፋፍ ላይ ያለን ሰው "ላ ኢላሃ ኢለሏህን" ተልቂን ማስደረግ (ማስባል)

“ከዱኒያ የመሰናበቻ ቃሉ የሆነ ሰው ከአላህ በቀር በእዉነት የሚገዙት አምላክ የለም።

ላ ኢላሀ ኢለላህ ጀነት ገባ።» [196]. [196] አቡዳውድ (3/190) ላይ በቁጥር (3116) ዘግበውታል። እንዲሁም "ሶሒሕ አልጃሚዕ" (5/432) ይመልከቱ።

53 - መከራ የደረሰበት ሰው የሚያደርገው ዱዓእ

«እኛ ለአላህ ነን ወደርሱም ተመላሾች ነን፤ አላህ ሆይ በመከራዬ ምንዳን ስጠኝ፤ ከርሱ የተሻለንም ለኔ ተካልኝ» [197]። [197] ሙስሊም (2/632) በቁጥር (918) ዘግበውታል።

ኢንና ሊላሂ ወኢንና ኢለይሂ ራጂዑን፣ አልላሁምመ ኡጁርኒ ፊ ሙሲበቲ፣ ወአኽሊፍ ሊ ኸይረን ሚንሃ

54. የሟችን ዓይን ሲከድኑ የሚደረግ ዱዓእ

(“አላህ ሆይ! እገሌን (ስሙን በመጥቀስ) ማረው፤ ደረጃውንም ቅን መንገድ በተመሩት ሰዎች ውስጥ ከፍ አድርግለት፤ ወደኋላ በቀሩት ዘሮቹም ውስጥ ተካው፤ የዓለማት ጌታ ሆይ! ለእኛም ለእርሱም ማርልን፤ ቀብሩንም አስፋለት አብራለትም።") [198] [198] ሙስሊም (2/634) በቁጥር (920) ዘግበውታል።

አልላሁምመግፊር ሊ ፉላኒን (ቢስሚሂ) ወርፈዕ ደረጀተሁ ፊልመህዲዪን፣ ወኽሉፍሁ ፊ ዐቂቢሂ ፊልጋቢሪን፣ ወግፊር ለና ወለሁ ያ ረብበል ዓለሚን፣ ወፍሰሕ ለሁ ፊ ቀብሪሂ፣ ወነዊር ለሁ ፊህ

55. በሟች ላይ በሚሰገድ ሰላት ውስጥ ለሟቹ የሚደረግ ዱዓእ

«አላህ ሆይ ማረው፣ እዘንለትም፣ ሰላምም አድርገው፣ ይቅርም በለው፣ ማረፊያውንም አክብርለት፣ መግቢያውንም አስፋለት፣ በውሃ፣ በበረዶና በጤዛም እጠበው፣ ነጭ ልብስ ከእድፍ እንደሚጠራ ከኃጢአት አጥራው፣ ከቤቱም የተሻለ ቤትን፣ ከቤተሰቡም የተሻለ ቤተሰብን፣ ከሚስቱም የተሻለች ሚስትን ቀይርለት፣ ጀነትንም አስገባው፣ ከቀብር ቅጣት [እና ከእሳት ቅጣትም] ጠብቀው»[199]። [199] ሙስሊም (2/663) በቁጥር (963) ዘግበውታል።

አልላሁምመግፊር ለሁ ወርሐምሁ፣ ወዓፊሂ፣ ወዕፉ ዐንሁ፣ ወአክሪም ኑዙለሁ፣ ወወሲዕ ሙድኸለሁ፣ ወግሲልሁ ቢልማኢ ወሠልጂ ወልበረዲ፣ ወነቂሂ ሚነል ኸጣያ ከማ ነቀይተስ-ሰውበል አብየዸ ሚነድ-ደነሲ፣ ወአብዲልሁ ዳረን ኸይረን ሚን ዳሪሂ፣ ወአህለን ኸይረን ሚን አህሊሂ፣ ወዘውጀን ኸይረን ሚን ዘውጂሂ፣ ወአድኺልሁል ጀነተ፣ ወአዒዝሁ ሚን ዐዛቢል ቀብሪ (ወዐዛቢን ናር)

(“አላህ ሆይ! በህይወት ያለነውንም፣ የሞቱብንም፣ በቅርብ ያለነውንም ሩቅ ያሉትንም፣ ትልልቆቻችንንም፣ ትንንሾቻችንንም፣ ወንዶቻችንንም፣ ሴቶቻችንንም ማርልን። አላህ ሆይ! ከመካከላችን የምታኖረውንም ኑሮውን በኢስላም አድርግለት፤ የምትገለውንም በእምነት ላይ እንዲሞት አድርገው። አላህ ሆይ! ምንዳውን አትንፈገን ከእርሱም በኋላ እጣችንን ጥመት አታድርግብን።") [200] [200] አቡዳውድ በቁጥር (3201)፣ ቲርሚዚ በቁጥር (1024)፣ ነሳኢ በቁጥር (1985)፣ ኢብኑ ማጀህ (1/480) በቁጥር (1498)፣ አሕመድ (2/368) በቁጥር (8809) የዘገቡት ሲሆን በ "ሶሒሕ ኢብኑ ማጀህ" (1/251) ላይ ይመልከቱ።

አልላሁምመግፊር ሊሐዪና ወመዪቲና፣ ወሻሂዲና ወጋኢቢና፣ ወሰጊሪና ወከቢሪና፣ ወዘከሪና ወኡንሣና፣ አልላሁምመ መን አሕየይተሁ ሚንና ፈአሕዪሂ ዐለል ኢስላም፣ ወመን ተወፈይተሁ ሚንና ፈተወፈሁ ዐለል ኢማን፣ አላሁመ ላ ተሕሪምና አጅረሁ፣ ወላ ቱዺለና በዕደህ።

“አላህ ሆይ! እገሌ የእገሌ ልጅ በአንተ አደራና በጥበቃህ ስር ነው፤ ከቀብር ፈተናና ከእሳት ቅጣትም ጠብቀው። አንተ የቃል ኪዳንና የእውነት ባለቤት ነህ፤ ምህረት አድርግለት፤ እዘንለትም፤ አንተ መሓሪ አዛኝ ነህና።” [201] [201] ኢብኑ ማጀህ በቁጥር (1499) ዘግበውታል፣ "ሶሒሕ ኢብኑ ማጀህ" (1/251) ይመልከቱ፤ እንዲሁም አቡዳውድ በ(3/211) በቁጥር (3202) ላይ ዘግበውታል።

አልላሁምመ ኢንነ ፉላነ ብነ ፉላኒን ፊ ዚመቲከ፣ ወሐብሊ ጂዋሪከ፣ ፈቂሂ ሚን ፊትነቲል ቀብሪ፣ ወዐዛቢን-ናሪ፣ ወአንተ አህሉል ወፋኢ ወልሐቂ፣ ፈግፊር ለሁ ወርሐምሁ ኢነከ አንተል ገፉሩር-ረሒም

“አላህ ሆይ! ባሪያህና የሴት ባሪያህ ልጅ ወደ እዝነትህ ፈላጊ ሆኗል፤ አንተ እርሱን ከመቅጣት የተብቃቃህ ነህ። መልካም ሠሪ ከነበረ በመልካም ሥራው ላይ ጨምርለት፤ አጥፊም ከነበረ ይቅር በለው።) [202] [202] ሐኪም ዘግበው ሶሒሕ ያሉት ሲሆን ዘሀቢም (1/359) ተስማምተውበታል። የአልባኒን "አሕካሙል ጀናኢዝ" (ገፅ 125) ላይ ይመልከቱ።

አልላሁምመ ዐብዱከ ወብኑ አመቲከ ኢህታጀ ኢላ ረሕመቲክ፣ ወአንተ ገኒዩን ዐን ዐዛቢህ፣ ኢን ካነ ሙሕሲነን ፈዚድ ፊ ሐሰናቲህ፣ ወኢን ካነ ሙሲአን ፈተጃወዝ ዐንሁ

56 - ለሟች ህፃን በጀናዛ ሶላት ላይ የሚደረግ ዱዓእ

(አሏህ ሆይ! ከቀብር ቅጣት ጠብቀው።) [203] [203] (ሰዒድ ቢን አል-ሙሰየብ እንዲህ አሉ፡- ከአቡ ሁረይራ ረዲየላሁ ዐንሁ ኋላ ፈፅሞ ኃጢአት ሰርቶ በማያውቅ ህፃን ላይ ሰገድኩ፤ እንዲህ ሲሉም ሰማኋቸው..) ሐዲሱን እስከመጨረሻው። ማሊክ በሙወጦእ (1/288)፣ ኢብኑ አቢ ሸይባ በሙሶነፍ (3/217) እና በይሀቂ (4/9) የዘገቡት ሲሆን፤ ሹዐይብ አል-አርናዑጥ ለበገዊ ‹ሸርሁስ-ሱና› (5/357) ባደረጉት ተሕቂቅ የሐዲሱን ኢስናድ ሶሂህ ብለውታል።

አላሁምመ አኢዝሁ ሚን ዐዛቢል ቀብር

እንዲህም ቢሉ፦ «አላህ ሆይ! ለወላጆቹ ቀዳሚ ምንዳና ተቀማጭ ሀብት፣ ተቀባይነት ያለው አማላጅም አድርገው። አላህ ሆይ! በእርሱ ሰበብ ሚዛኖቻቸውን አክብድላቸው፣ ምንዳቸውንም በእርሱ አብዛላቸው፣ ከደጋግ ምእመናንም ጋር አስጠጋው፣ በኢብራሂም እንክብካቤ ስርም አድርገው፣ በእዝነትህም ከእሳት ቅጣት ጠብቀው፣ ከቤቱ የተሻለ ቤትን፣ ከቤተሰቡም የተሻለ ቤተሰብን ቀይርለት። አላህ ሆይ! ላለፉት አባቶቻችን፣ ለቀደሙት ህፃናቶቻችን እና በእምነት ለቀደሙን ሁሉ ማርልን።»

አልላሁምመ ኢጅዐልሁ ፈረጠን ወዙኽረን ሊዋሊደይሂ፣ ወሸፊዐን ሙጃበን፣ አልላሁምመ ሠቂል ቢሂ መዋዚነሁማ፣ ወአዕዚም ቢሂ ኡጁረሁማ፣ ወአልሒቅሁ ቢሷሊሒል ሙእሚኒን፣ ወጅዐልሁ ፊ ከፋለቲ ኢብራሂመ፣ ወቂሂ ቢረሕመቲከ ዐዛበል ጀሒም፣ ወአብዲልሁ ዳረን ኸይረን ሚን ዳሪሂ፣ ወአህለን ኸይረን ሚን አህሊሂ፣ አልላሁምመ -ግፊር ሊአስላፊና፣ ወአፍራጢና፣ ወመን ሰበቀና ቢልኢማን። መልካም ነው። [204] [204] የኢብኑ ቁዳማን አል‐ሙግኒ (3/416) እና የሸይኽ ዐብዱልዐዚዝ ብን ዐብዱላህ ብን ባዝን (ረሒመሁላህ) "አሳሳቢ ትምህርቶች ለብዙሀኑ ህዝብ" (ገፅ 15) ይመልከቱ።

«አላህ ሆይ! ለእኛ ቀዳሚ፣ ተቀማጭና ምንዳ አድርግልን።» [205] [205] ሐሰን በህፃኑ ላይ ፋቲሓን ይቀራና እንዲህ ይል ነበር... ሐዲሡ (እስከ መጨረሻው)። አል-በገዊ በሸርሁስ-ሱንና (5/357) እና ዐብዱረዛቅ በቁጥር (6588) ዘግበውታል፤ ቡኻሪም በኪታቡል ጀናኢዝ (65) «በጀናዛ ላይ ፋቲሓን መቅራት» በሚለው ምዕራፍ (2/113) ከሐዲሥ ቁጥር (1335) በፊት ሙዐለቅ አድርገው አስፍረውታል።

አልላሁምመ-ጅዐልሁ ለና ፈረጠን፣ ወሰለፈን፣ ወአጅረን

57. የሟችን ቤተሰብ ለማፅናናት የሚደረግ ዱዓእ

«በርግጥም የወሰደው የአላህ ነው፣ የሰጠውም የርሱ ነው፤ ሁሉም ነገር እርሱ ዘንድ የተወሰነ ጊዜ አለው... ስለዚህ ትታገስ፤ ምንዳውንም (ከአላህ) ትጠብቅ።»[206] [206] ቡኻሪ (2/80) በቁጥር (1284) ፣ ሙስሊም (2/636) በቁጥር (923) ዘግበውታል።

ኢንነ ሊላሂ ማ አኸዘ፣ ወለሁ ማ አዕጣ፣ ወኩሉ ሸይኢን ዒንደሁ ቢአጀሊን ሙሰማ... ፈልተስቢር ወልተሕተሲብ

እንዲህም ቢሉ፦ (አላህ ምንዳህን ያብዛልህ፤ መጽናናትህንም ያሳምርልህ፤ ለሟችህም ምህረት ያድርግለት።)

አዕዘመላሁ አጅረከ፣ ወአሕሰነ ዐዛአከ፣ ወገፈረ ሊመዪቲክ መልካም ነው[207] [207] የነወዊ "አልአዝካር" (ገፅ 126)።

58 - ሟችን ቀብር ውስጥ ሲያስገቡ የሚደረግ ዱዓእ

‹‹በአላህ ስም እና በአላህ መልዕክተኛ ሱና ላይ።›› [208] "[208] አቡዳውድ (3/314) በቁጥር (3215) በሶሒሕ ሰነድ፣ አሕመድ በቁጥር (5234) እና በቁጥር (4812) «በአላህ ስም እና በአላህ መልዕክተኛ ሱና ላይ።» በሚለው ቃል የዘገቡት ሲሆን ሰነዱም ሶሒሕ ነው።"

ቢስሚላሂ ወዐላ ሱንነቲ ረሱሊላህ

59. ሟችን ከቀበሩ በኋላ የሚደረግ ዱዓእ

‹‹አላህ ሆይ! ማረው፣ አላህ ሆይ! አፅናው፡፡›› [209] [209] ነቢዩ (የአላህ ሰላትና ሰላም በእርሳቸው ላይ ይስፈን) ሟችን ከቀበሩ በኋላ እርሱ ዘንድ ቆመው እንዲህ ይሉ ነበር፦ «ለወንድማችሁ ምህረትን ጠይቁለት! እርሱ አሁን ይጠየቃልና ፅናትን ለምኑለት።» አቡ ዳውድ (3/315) በቁጥር (3223) እና አል-ሓኪም ዘግበውት ሶሒሕ ብለውታል፣ አዝ-ዘሀቢም (1/370) ተስማምተውበታል።

አልላሁምመ ኢግፊር ለሁ፣ አላሁመ ሠቢትህ

60. ቀብርን ሲዘይሩ የሚደረግ ዱዓእ፤

« ከአማኞችና ከሙስሊሞች የሆናችሁ የዚህ ስፍራ ነዋሪዎች ሰላም በእናንተ ላይ ይሁን፣ እኛም አላህ ካለ እናንተን የምንቀላቀል ነን፣ [አላህ ከእኛ ቀድመው የሄዱትንም ሆነ ወደ ኋላ የሚቀሩትን ይዘንላቸው] ለእኛም ለእናንተም ደህንነትን ከአላህ እጠይቃለሁ»[210]. [210] ሙስሊም (2/671) በቁጥር (975)፣ እና ኢብኑ ማጀህ (1/494) ቃላቱ የሳቸው ሲሆን በቁጥር (1547) ከቡረይዳህ ረዲየላሁ ዐንሁ ዘግበውታል። በቅንፎች መካከል ያለው ደግሞ ሙስሊም ዘንድ ከዓኢሻ ረዲየላሁ ዐንሃ (2/671) በቁጥር (975) ተዘግቧል።

አስሰላሙ ዐለይኩም አህለድ-ዲያር፣ ሚነል ሙእሚኒነ ወል ሙስሊሚን፣ ወኢንና ኢንሻአላህ ቢኩም ላሒቁን፣ ወየርሐሙላሁል ሙስተቅዲሚነ ሚንና ወል ሙስተእኺሪን፣ አስአሉላሃ ለና ወለኩሙል ዐፊያህ።

61. በንፋስ ጊዜ የሚደረግ ዱዓእ፤

"አላህ ሆይ! እኔ ኸይሯን እማፀንሃለሁ፤ ከክፋቷም በአንተው እጠበቃለሁ።" [211] [211] አቡ ዳውድ በ(4/326) በቁጥር (5099) ላይ ኢብኑ ማጀህም በ(2/1228) በቁጥር (3727) ላይ ዘግበውታል። "ሶሒሕ ኢብኑ ማጀህ" (2/305) ይመልከቱ።

አልላሁምመ ኢንኒ አስአሉከ ኸይረሃ፣ ወአዑዙ ቢከ ሚን ሸሪሃ

"አላህ ሆይ! እኔ መልካሟን፣ በውስጧ ያለውን መልካም ነገርና የተላከችበትን መልካም ነገር እጠይቅሀለሁ። ከክፋቷ፣ በውስጧ ካለው ክፋትና ከተላከችበት ክፋትም ባንተ እጠበቃለሁ።" [212] [212] ሙስሊም (2/666) በቁጥር (899)፣ ቡኻሪይ (4/76) በቁጥር (3206) እና (4829) ዘግበውታል፤ ቃሉ የሙስሊም ዘገባ ላይ ያለው ነው።

አልላሁምመ ኢንኒ አስአሉከ ኸይረሃ፣ ወኸይረ ማ ፊሃ፣ ወኸይረ ማ ኡርሲለት ቢሂ፣ ወአዑዙ ቢከ ሚን ሸሪሃ፣ ወሸሪ ማ ፊሃ፣ ወሸሪ ማ ኡርሲለት ቢህ

62. ነጎድጓድ ሲሰማ የሚደረግ ዱዓእ፤

(ነጎድጓድም እያመሰገነ መላእክትም እርሱን ፈርተው የሚያወድሱት አላህ ጥራት ይገባው።)[213]፡፡ [213] ዐብደላህ ቢን አዝ'ዙበይር -አላህ መልካም ስራቸውን ይውደድላቸውና- ነጎድጓድ በሰሙ ጊዜ ንግግርን ያቋርጡና እንዲህ ይሉ ነበር፦ ... ሐዲሱ አልሙወጦእ (2/992) ላይ የተዘገበ ሲሆን አልባኒም በ "ሶሒሕ አልከሊም አጥጦይብ" (157) ላይ "ሶሒሕ አልኢስናድ መውቁፍ" ብለውታል።

ሱብሓነል-ለዚ ዩሰቢሑር-ረዕዱ ቢሐምዲሂ ወልመላኢከቱ ሚን ኺፈቲህ

63 - ዝናብን ለመፈለግ ከሚደረጉ ዱዓዎች

«አምላኬ ሆይ ራስ ረጠብ የሚያደርግ ዝናብን አጠጣን አደጋ ያላዘለ አብቃይ ጠቃሚ ጎጂ ያልሆነ ዝናብ በአስቸኳይ የማይዘገይ ሲሆን አዝንብልን።» [214] [214] አቡዳውድ (1/303) በቁጥር (1171) የዘገቡት ሲሆን አልባኒም በሶሒሕ አቡዳውድ (1/216) ላይ ሶሒሕ ብለውታል።

አልላሁምመ-ስቂና ገይሰን ሙጊሰን መሪአን መሪዐን፣ ናፊዐን ገይረ ዳሪን፣ ዓጂለን ገይረ አጂል

«አላህ ሆይ! ዝናብ አዝንብልን፣ አላህ ሆይ! ዝናብ አዝንብልን፣ አላህ ሆይ! ዝናብ አዝንብልን።» [215] [215] ቡኻሪ (1/224) በቁጥር (1014) እና ሙስሊም (2/613) በቁጥር (897) ዘግበውታል።

አልላሁምመ አጊሥና፣ አላሁመ አጊሥና፣ አላሁመ አጊሥና

‹‹አምላኬ ሆይ ባሮችህንና እንሰሳቶችህን አጠጣቸው፤ እዝነትህን አሰራጭ፤ የሞተውን ሀገርህን ህያው አድርግ፡፡›› [216] [216] አቡዳውድ (1/305) በቁጥር (1178) የዘገቡት ሲሆን አልባኒም በሶሒሕ አቡዳውድ (1/218) ላይ ሐሰን ብለውታል።

አላሁምመስቂ ዒባደከ፣ ወበሃኢመከ፣ ወንሹር ረሕመተከ፣ ወአህዪ በለደከል መይዪት

64. ዝናብ ሲታይ የሚደረግ ዱዓእ

«አላህ ሆይ! የሚንቧቧና ጠቃሚ አድርገው።» [217] [217] ቡኻሪ ከፈትሕ ጋር (2/518) በቁጥር (1032) ዘግበውታል።

አልላሁምመ ሰዪበን ናፊዐን

65. ዝናብ ከወረደ በኋላ የሚደረግ ዚክር

«በአላህ እዝነትና ችሮታ ዝናብ አገኘን።» [218] [218] ቡኻሪ (1/205) በቁጥር (846) ፣ ሙስሊም (1/83) በቁጥር (71) ዘግበውታል።

ሙጢርና ቢፈድሊላሂ ወረሕመቲህ

66 - ዝናብ እንዲያባራ ከሚደረጉ ዱዓዎች

"አምላካችን ሆይ በኛ ላይ ሳይሆን በዙሪያችን ላይ በኮረብታና በጉብታ በሸለቆዎች እምብርት በዛፍ መብቂያ ስፍራ (አዝንብልን)።" [219] [219] ቡኻሪ (1/224) በቁጥር (933) እና ሙስሊም (2/614) በቁጥር (897) ዘግበውታል።

አልላሁምመ ሐዋለይና ወላ ዐለይና፣ አልላሁምመ ዐለል አካሚ ወዚራቢ፣ ወቡጡኒል አውዲየቲ፣ ወመናቢቲሽ-ሸጀር

67. ጨረቃ ሲታይ የሚደረግ ዱዓእ

(አላህ ታላቅ ነው። አላህ ሆይ! በፀጥታና በእምነት፣ በሰላምና በእስልምና፣ ጌታችን ሆይ! አንተ ወደምትወደውና ወደሚያስደስትህ ነገር በመግጠም (ጨረቃዋን) አውጣብን። ጌታችንም ጌታሽም አላህ ነው።) [220] [220] ቲርሚዚ (5/504) በቁጥር (3451)፣ ዳሪሚ በዚሁ ቃሉ (1/336) ላይ ዘግበውታል። "ሶሒሕ አትቲርሚዚ" (3/157) ይመልከቱ።

አላሁ አክበር፣ አላሁምመ አሂለሁ ዐለይና ቢልአምኒ ወልኢማን፣ ወሰላመቲ ወልኢስላም፣ ወተውፊቂ ሊማ ቱሒቡ ረበና ወተርዳ፣ ረቡና ወረቡከላህ

68. ፆመኛ በሚያፈጥር ጊዜ የሚያደርገው ዱዓእ

(ጥም ተወገደ፤ የደም ሥሮችም ረጠቡ፤ ምንዳውም በአላህ ፈቃድ የተረጋገጠ ሆነ ማለት ነው።) [221]. [221] አቡ ዳውድ (2/306) በቁጥር (2359) ላይ እና ሌሎችም ዘግበውታል። "ሶሒሑል ጃሚዕ" (4/209) ይመልከቱ።

ዘሀበዝ-ዘመኡ፣ ወብተለቲል ዑሩቁ፣ ወሠበተል አጅሩ ኢን ሻአላህ

‹‹አላህ ሆይ! ሁሉን ነገር ባካለለችው እዝነትህ ትምረኝ ዘንድ እለምንሃለሁ፡፡›› [222] [222] ኢብኑ ማጀህ (1/557) በቁጥር (1753) ከዐብዱላህ ኢብኑ ዐምር (ረዲየላሁ ዐንሁማ) ዱዓ የዘገቡት ሲሆን ሓፊዝ በ "ተኽሪጁል አዝካር" ላይ ሐሰን ብለውታል። ይመልከቱ፦ ሸርሑል አዝካር (4/342)።

አልላሁምመ ኢንኒ አስአሉከ ቢረሕመቲከለቲ ወሲዐት ኩለ ሸይኢን አን ተግፊረ ሊ

69. ምግብ ከመብላት በፊት የሚደረግ ዱዓእ

«አንዳችሁ ምግብ ሲበላ እንዲህ ይበል፦ በአላህ ስም፣

ቢስሚላህ መጀመሪያ ላይ ከረሳ እንዲህ ይበል፡- (ቢስሚላህ ለመጀመርያው ለመጨረሻውም።) [223]. [223] አቡ ዳውድ በ(3/347) በቁጥር (3767) ላይ ቲርሚዚይም በ(4/288) በቁጥር (1858) ላይ ዘግበውታል። ሶሒሕ ቲርሚዚይ (2/167) ይመልከቱ።

ቢስሚልላሂ ፊ አወሊሂ ወኣኺሪህ

"አላህ ምግብ ያበላው ሰው እንዲህ ይበል፡- አላህ ሆይ በእሱ ባርክልን፤ ከእሱ የተሻለውንም አብላን፣

አልላሁምመ ባሪክ ለና ፊሂ ወአጥዒምና ኸይረን ሚንህ አላህ ወተት ያጠጣው ሰው እንዲህ ይበል፦ «አላህ ሆይ! በርሱ ባርክልን፤ ከርሱም ጨምርልን።» [224] [224] ቲርሚዚይ (5/506) በቁጥር (3455) ዘግበውታል፣ ሶሒሕ አትቲርሚዚ (3/158) ላይ ይመልከቱ።

አልላሁምመ ባሪክ ለና ፊሂ ወዚድና ሚንህ

70. ምግብ በልቶ ሲጨረስ የሚደረግ ዱዓእ

(የኔ ሀይልም ብልሀትም ሳይኖር ይህንን ምግብ ለመገበኝና ለለገሰኝ አላህ ምስጋና ይገባው።) [225]. [225] ከነሳኢ በስተቀር የሱነን አዘጋጆች የዘገቡት ሲሆን እነሱም፦ አቡ ዳውድ በቁጥር (4025)፣ ቲርሚዚይም በቁጥር (3458)፣ ኢብኑ ማጀህም በቁጥር (3285) ናቸው። "ሶሒሕ ቲርሚዚ" (3/159) ይመልከቱ።

አልሐምዱ ሊላሂ-ለዚ አጥዐመኒ ሀዛ፣ ወረዘቀኒሂ፣ ሚን ገይሪ ሐውሊን ሚኒ ወላ ቁውወህ

(ለአላህ ምስጋና የተገባው ነው። የበዛ፣ ምርጥ የሆነ፣ የተባረከ፣ [ያልተብቃቃንበትም ሆነ] ያልተተወ፣ ጌታችን ሆይ! ከሱ መብቃቃት የማይቻል የሆነ ምስጋና የተገባው ነው።) [226] [226] ቡኻሪ (6/214) በቁጥር (5458) እና ቲርሚዚ በቃሉ (5/507) በቁጥር (3456) ዘግበውታል።

አልሐምዱ ሊላሂ ሐምደን ከሢረን ጠዪበን ሙባረከን ፊሂ፣ ገይረ መክፊዪን ወላ ሙወደዒን፣ ወላ ሙስተግነን ዐንሁ ረበና።

71. እንግዳው ለጋባዡ የሚያደርግለት ዱዓእ

"አላህ ሆይ! በሰጠሃቸው ነገር በረካ አድርግላቸው። ይቅር በላቸው እዘንላቸውም።" [227] [227] ሙስሊም (3/1615) በቁጥር (2042) ዘግበውታል።

አላሁምመ ባሪክ ለሁም ፊማ ረዘቅተሁም፣ ወግፊር ለሁም ወርሐምሁም

72 - ምግብን ወይም መጠጥን ለመጠየቅ በዱዓእ በተዘዋዋሪ ማመልከት

‹‹አላህ ሆይ! ያበላኝን አብላው፤ ያጠጣኝንም አጠጣው፡፡›› [228] [228] ሙስሊም (3/1626) በቁጥር (2055) ዘግበውታል።

አልላሁምመ አጥዒም መን አጥዐመኒ፣ ወስቂ መን ሰቃኒ

73 - በሰው ቤት በሚያፈጥር ጊዜ የሚደረግ ዱዓእ

«ፆመኞች በእናንተ ዘንድ ያፍጥሩ፣ ምግባችሁንም ደጋጎች ይብሉት፣ መላእክትም ዱዓ ያድርጉላችሁ።» [229] [229] ሱነን አቡዳውድ (3/367) በቁጥር 3856፣ ኢብኑ ማጀህ (1/556) በቁጥር 1747፣ ነሳኢ በ "ዐመሉል የውሚ ወልለይላ" ውስጥ በቁጥር 296-298 የዘገቡት ሲሆን፣ ነቢዩ ﷺ ከአንድ ቤተሰብ ዘንድ ባፈጠሩ ጊዜ ይህንን እንደሚሉ ተገልጿል። አልባኒም በ "ሶሒሕ አቡዳውድ" (2/730) ላይ ሶሒሕ ብለውታል።

አፍጠረ ዒንደኩሙስ ሳኢሙን፣ ወአከለ ጠዓመኩሙል አብራር፣ ወሶልለት ዐለይኩሙል መላኢከህ

74. ፆመኛ ምግብ ቀርቦለት ባያፈጥር የሚያደርገው ዱዓእ

«አንዳችሁ ከተጋበዘ ጥሪውን ይቀበል፤ ፆመኛ ከሆነ ዱዓ ያድርግ፣ ፆመኛ ካልሆነ ደግሞ ይብላ።»[230]፣ {ፈልዩሰሊ} ሲል፦ ዱዓ ያድርግ ማለት ነው። [230] ሙስሊም (2/1054) በቁጥር (1150) ዘግበውታል።

75. ፆመኛ ሰው አንድ ሰው ከተሰዳደበው የሚለው

«እኔ ፆመኛ ነኝ፣ እኔ ፆመኛ ነኝ።»[231]. [231] ቡኻሪ ከፈትሕ ጋር (4/103) በቁጥር (1894) እና ሙስሊም (2/806) በቁጥር (1151) ዘግበውታል።

76 - የመጀመሪያ ፍሬ በሚታይ ጊዜ የሚደረግ ዱዓእ

"አላህ ሆይ! በፍሬያችን ለኛ ባርክልን፤ በከተማችንም ለኛ ባርክልን፤ በቁናችን ለኛ ባርክልን፤ በእፍኛችንም ለኛ ባርክልን።" [232]” [232] ሙስሊም (2/1000) በቁጥር (1373) ዘግበውታል።

አልላሁምመ ባሪክ ለና ፊ ሠመሪና፣ ወባሪክ ለና ፊ መዲነቲና፣ ወባሪክ ለና ፊ ሷዒና፣ ወባሪክ ለና ፊ ሙዲና

77 - በሚያስነጥስ ጊዜ የሚደረግ ዱዓእ

«ከእናንተ አንዱ ሲያስነጥሰው እንዲህ ይበል፡- ምስጋና ሁሉ ለአላህ ይሁን፣

አልሐምዱ ሊላህ ወንድሙ ወይም ባልንጀራው እንዲህ ይበለው፦ አላህ ይዘንልህ፣

የርሐሙከላህ “አላህ ይዘንልህ” ካለው እርሱም እንዲህ ይበል፦ (አላህ ይምራህ ጉዳይህንም ያስተካክልልህ።) [233]. [233] ቡኻሪ (7/125) በቁጥር (5870) ዘግበውታል።

የህዲኩሙላህ ወዩስሊሕ ባለኩም

78. ካፊር አስነጥሶ አላህን ባመሰገነ ጊዜ የሚባለው

(አላህ ይምራህ ጉዳይህንም ያስተካክልልህ።) [234]. [234] ቲርሚዚ (5/82) በቁጥር (2741)፣ አሕመድ (4/400) በቁጥር (19586) እና አቡዳውድ (4/308) በቁጥር (5040) ዘግበውታል፤ "ሶሒሕ አትቲርሚዚ" (2/354) ይመልከቱ።

የህዲኩሙላሁ ወዩስሊሕ ባለኩም

79. አዲስ ላገባ ሰው ዱዓእ ማድረግ

( አላህ ይባርክልህ፤ በአንተም ላይ ይባርክ፤ ሁለታችሁንም በመልካም ያሰባስባችሁ።) [235] [235] ከነሳኢ ውጭ አስሓቡስ-ሱነን ዘግበውታል፡ አቡ ዳውድ በቁጥር (2130)፣ ቲርሚዚ በቁጥር (1091)፣ ኢብኑ ማጀህ በቁጥር (1905)፣ እንዲሁም ነሳኢ "ዐመሉል የውሚ ወልለይለህ" በሚለው መፅሀፋቸው ውስጥ በቁጥር (259) ዘግበውታል። "ሶሒሕ አትቲርሚዚ" (1/316) ይመልከቱ።

ባረከላሁ ለከ፣ ወባረከ ዐለይከ፣ ወጀመአ በይነኩማ ፊ ኸይር

80 - አዲስ ያገባና እንስሳ የገዛ ሰው የሚያደርገው ዱዓእ

ከእናንተ አንዳችሁ ሴትን ባገባ፣ ወይም አገልጋይን በገዛ ጊዜ እንዲህ ይበል፦ "አላህ ሆይ! እኔ ኸይሯንና የፈጠርካትን ተፈጥሮ ኸይር እጠይቅሀለሁ፤ ከክፋትና ከፈጠርካት ተፈጥሮ ክፋትም በአንተ እጠበቃለሁ።"

አልላሁምመ ኢንኒ አስአሉከ ኸይረሃ፣ ወኸይረ ማ ጀበልተሃ ዐለይሂ፣ ወአዑዙ ቢከ ሚን ሸሪሃ፣ ወሸሪ ማ ጀበልተሃ ዐለይህ "ግመልንም በገዛ ጊዜ የሻኛዋን ጫፍ ይያዝና እንደዛው ይበል።" [236] [236] አቡ ዳውድ (2/248) በቁጥር (2160)፣ ኢብኑ ማጀህ (1/617) በቁጥር (1918) ዘግበውታል። "ሶሒሕ ኢብኑ ማጀህ" (1/324) ይመልከቱ።

81. ከሚስት ጋር ግንኙነት ከማድረግ በፊት የሚደረግ ዱዓእ፤

"በአላህ ስም፤ አላህ ሆይ! ሰይጣንን ከእኛ አርቅልን፣ ከሰጠኸንም ነገር ሰይጣንን አርቅልን።"[237] [237] ቡኻሪይ (6/141) በቁጥር (141) እና ሙስሊም (2/1028) በቁጥር (1434) ዘግበውታል።

ቢስሚላሂ፣ አልላሁምመ ጀኒብነሽ-ሸይጣነ፣ ወጀኒቢሽ-ሸይጣነ ማ ረዘቅተና

82. በቁጣ ጊዜ የሚባል ዱዓእ

"ከተረገመው ሰይጣን በአላህ እጠበቃለሁ።"[238] [238] ቡኻሪ (7/99) በቁጥር (3282)፣ ሙስሊም (4/2015) በቁጥር (2610) ዘግበውታል።

አዑዙ ቢላሂ ሚነሽ-ሸይጣኒር-ረጂም

83 - ፊትና ላይ የወደቀን ሰው ያየ የሚያደርገው ዱዓእ

( በአንተ ላይ ካደረሰብህ ፈተና ያተረፈኝ አላህ ምስጋና ይገባው፤ ከብዙሀኑ ፍጡራኑም በርግጥ አስበለጠኝ።) [239] [239] ቲርሚዚይ (5/494)ና (5/493) ላይ በቁጥር (3432) ዘግበውታል። ሶሒሕ አትቲርሚዚ (3/153) ላይ ይመልከቱ።

አልሐምዱ ሊላሂ አለዚ ዐፋኒ ሚመብተላከ ቢሂ፣ ወፈዸለኒ ዐላ ከሢሪን ሚመን ኸለቀ ተፍዺላ።

84. በስብሰባ (መጅሊስ) ላይ የሚባል

ከኢብኑ ዑመር (አላህ ይውደድላቸውና) ተይዞ እንዲህ አሉ፡- ለአላህ መልእክተኛ (የአላህ ሰላትና ሰላም በእርሳቸው ላይ ይስፈን) በአንድ መቀመጫ ከመነሳታቸው በፊት መቶ ጊዜ ይቆጠርላቸው ነበር፡- ‹‹ጌታዬ ማረኝ! ተውባዬን ተቀበለኝ፤ እነሆ አንተ ተመላሾችን የምትቀበልና መሀሪ ነህና።›› [240] [240] ቲርሚዚ በቁጥር (3434)፣ ኢብኑ ማጀህ በቁጥር (3814) ዘግበውታል፤ ሶሒሕ አትቲርሚዚ (3/153) እና ሶሒሕ ኢብኑ ማጀህ (2/321) ላይ ይመልከቱ፤ ቃሉም የቲርሚዚ ነው።

ረብቢግፊር ሊ፣ ወቱብ ዐለየ፣ ኢነከ አንተት-ተዋቡል ገፉር

85. የመቀማመጥ ከፋራ

‹‹አላህ ሆይ! ጥራት ላንተ ተገባ፤ ምስጋናም ላንተ ይሁን፤ ካንተ በስተቀር ሌላ በእውነት የሚመለክ አምላክ አለመኖሩን እመሰክራለሁ፤ ምሕረትህንም እለምነሃለሁ፤ ከኃጢኣቴ ተጸጽቼ ወደ አንተ እመለሳለሁ፡፡›› [241] [241] አስሓቡስ-ሱነን፡ አቡዳውድ በቁጥር (4858)፣ ቲርሚዚ በቁጥር (3433)፣ ነሳኢ በቁጥር (1344) የዘገቡት ሲሆን፤ "ሶሒሕ አትቲርሚዚ" (3/153) ይመልከቱ። ዓኢሻ (ረዲየሏሁ ዐንሃ) - አላህ መልካም ሥራቸውን ይውደድላቸውና - እንዲህ ማለታቸው ተረጋግጧል፡- «የአላህ መልክተኛ (የአላህ ሶላትና ሰላም በእርሳቸው ላይ ይስፈንና) ማናቸውንም መቀመጫ አልተቀመጡም፣ ቁርኣንንም አላነበቡም፣ ሶላትንም አልሰገዱም በነዚህ ቃላቶች የደመደሙት ቢሆን እንጂ…» ሐዲሱን። ነሳኢ 'ዐመሉል የውሚ ወልለይላ' በሚለው ኪታባቸው ውስጥ በቁጥር (308)፣ አሕመድ (6/77) በቁጥር (24486) የዘገቡት ሲሆን፣ ዶክተር ፋሩቅ ሐማዳ ለነሳኢ 'ዐመሉል የውሚ ወልለይላ' ባደረጉት ተሕቂቅ 273 ገፅ ላይ ሶሒሕ ብለውታል።

ሱብሐነከ አልላሁምመ ወቢሐምዲከ፣ አሽሀዱ አን ላ ኢላሀ ኢላ አንተ፣ አስተግፊሩከ ወአቱቡ ኢለይክ

86 - "ገፈረሏሁ ለከ" ላለ ሰው የሚደረግ ዱዓእ

«ላንተም» [242] [242] አሕመድ (5/82) በቁጥር (20778)፣ ነሳኢይ በ‹ዐመል አል-የውም ወል-ለይላ› (ገጽ 218) በቁጥር (421)፣ በዶክተር ፋሩቅ ሐማዳ ተሕቂቅ።

ወለክ

87 - ውለታ ለዋለልህ ሰው የሚደረግ ዱዓእ

«መልካም ምንዳህን አላህ ይክፈልህ።» [243]. [243] ቲርሚዚይ በቁጥር (2035) ዘግበውታል፤ "ሶሒሑል ጃሚዕ" (6244) እና "ሶሒሑ ቲርሚዚይ" (2/200) ይመልከቱ።

ጀዛከልላሁ ኸይረን

88. አላህ ከደጃል የሚጠብቅበት መጠበቂያ

"የሱረቱል ከህፍ መጀመሪያ አስር አንቀጾችን የሸመደደ ሰው ከደጃል ይጠበቃል።"[244]፣ በእያንዳንዱ ሶላት ከመጨረሻው ተሸሁድ በኋላ ከፈተናው በአላህ መጠበቅ[245]። [245] እዚህ መጽሐፍ ውስጥ ሐዲሥ ቁጥር (55) እና ሐዲሥ (56) (ገጽ 41) ተመልከት። [244] ሙስሊም (1/555) በቁጥር (809) ዘግበውታል። በሌላ ዘገባ ደግሞ፡- ከከህፍ መጨረሻ (1/556) በቁጥር (809) ዘግበውታል።

89 - «እኔ ለአላህ ብዬ እወድሃለሁ» ላለ ሰው የሚደረግ ዱዓእ

«ያ ለእርሱ ብለህ የወደድከኝ (አላህ) ይውደድህ።» [246] [246] አቡ ዳውድ (4/333) በቁጥር (5125) የዘገቡት ሲሆን አልባኒም በ "ሶሒሕ ሱነን አቢ ዳውድ" (3/965) ውስጥ ሐሰን ብለውታል።

አሐበከለዚ አሕበብተኒ ለህ

90. ገንዘቡን ላቀረበልህ ሰው የሚደረግ ዱዓእ

( አላህ በቤተሰብህና በገንዘብህ ይባርክልህ።) [247]. [247] ቡኻሪይ ከፈትሕ ጋር (4/288) በቁጥር (2049) ዘግበውታል።

ባረከላሁ ለከ ፊ አህሊከ ወማሊክ

91 - ብድር ላበደረ ሰው ብድሩን ሲመልሱ የሚደረግ ዱዓእ

«አላህ በቤተሰብህና በገንዘብህ በረከት ያድርግልህ፤ የብድር ምንዳው ምስጋናና መክፈል ብቻ ነው።» [248] "[248] ነሳኢ "ዐመሉል የውሚ ወልለይለህ" በሚለው መፅሀፋቸው ውስጥ (ገፅ 300)፣ ኢብኑ ማጀህ (2/809) በቁጥር (2424) ዘግበውታል። ሶሒሕ ኢብኑ ማጀህ (2/55) ይመልከቱ።"

ባረከላሁ ለከ ፊ አህሊከ ወማሊክ

92 - ሺርክን በመፍራት የሚደረግ ዱዓእ

«አላህ ሆይ! እያወቅኩኝ ባንተ ላይ ከማጋራት ባንተ እጠበቃለሁ፤ ለማላውቀው ደግሞ ምህረትህን እጠይቅሀለሁ።» [249] [249] አሕመድ (4/403) ላይ በቁጥር (19606)፣ ቡኻሪይ በ "አደቡል ሙፍረድ" በቁጥር (716) ዘግበውታል። "ሶሒሕ አልጃሚዕ" (3/233) እና የአልባኒን "ሶሒሕ ተርጚብ ወትተርሂብ" (1/19) ይመልከቱ።

አልላሁምመ ኢንኒ አዑዙ ቢከ አን ኡሽሪከ ቢከ ወአነ አዕለሙ፣ ወአስተግፊሩከ ሊማ ላ አዕለም