د مسلمان کلا؛ د قرآن او سنت له اذکارو څخه
په دې کتاب کې له قرآن کریم او نبوي سنت څخه اذکار او دعاګانې راټولې شوي، ترڅو یې په بېلابېلو وختونو او حالاتو کې ويل اسانه شي، په دې کې د راویښېدو، اودس، لمانځه، سفر او داسې نورې دعاګانې شاملې دي چې له مسلمان سره د خپل ځان په ساتنه کې مرسته کوي ترڅو د الله تعالی په ساتنه او پاملرنه کې شي.
This PDF is generated automatically from the book's text; its layout may differ from the printed edition.
د مسلمان کلا؛ د قرآن او سنت له اذکارو څخه
الله تعالی ته اړمن بنده
دکتور سعید بن علي بن وهف القحطاني
بسم الله الرحمن الرحيم
مقدمه
إِنَّ الحَمْدَ للَّهِ، نَحْمَدُهُ، وَنَسْتَعِينُهُ، وَنَسْتَغْفِرُهُ، وَنَعُوذُ بِاللَّهِ مِنْ شُرُورِ أَنْفُسِنَا، وَسَيِّئَاتِ أَعْمَالِنَا، مَنْ يَهْدِهِ اللَّهُ فَلاَ مُضِلَّ لَهُ، وَمَنْ يُضْلِلْ فَلاَ هَادِيَ لَهُ، وَأَشْهَدُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ وَحْدَهُ لاَ شَرِيكَ لَهُ، وَأَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّداً عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ، صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَعَلَى آلِهِ وَأَصْحَابِهَ، وَمَنْ تَبِعَهُمْ بِإِحْسَانٍ إِلَى يَوْمِ الدِّينِ، وَسَلَّمَ تَسْلِيمَاً كَثِيرَاً، أَمَّا بَعْدُ:
دا هغه لنډیز دی چې ما له خپل کتاب: الذِّكْرُ وَالدُّعَاءُ وَالعِلاَجُ بِالرُّقَى مِنَ الْكِتَابِ وَالسُّنَّةِ څخه خلاصه کړی دی [1]. ما په دې کې د دعاګانو برخه لنډیز کړې، ترڅو یې د سفر پرمهال له ځان سره وړل آسان وي. [1] او پورته ذکر شوی اصلي متن هم الحمد لله چاپ شوی او حدیثونه یې په څلورو جلدونو کې په پراخه کچه تخریج شوي دي. د حصن المسلم، په لومړي او دويم جلد کې.
ما یوازې د دعاګانو متن راوړی او د تخریج لپاره مې یوازې په یو او یا دوو مأخذونو بسنه کړې ده چې په اصل کې موندل شوي دي، او څوک چې غواړي صحابي وپیژني یا اضافي تخریج وکړي نو باید اصل ته مراجعه وکړي. او له الله جل جلاله څخه د هغه په نېکو نومونو او لوړو صفتونو سوال كوم چې زما دا عمل خاص د خپلې خوښۍ لامل وګرځوي، او ماته پرې زما په ژوند او له مرګ نه وروسته ګټه راورسوي، او هغه چاته پرې ګټه ورسوي چې لولي یې، یا یې چاپوي او یا یې په خپرلو کې لامل ګرځي، هغه ذات د دې مالک او پر دې کار توانمند دی. وَصَلَّى اللَّهُ وَسَلَّمَ عَلَى نَبِيِّنَا مُحَمَّدٍ، وَعَلَى آلِهِ وَأَصْحَابِهِ، وَمَنْ تَبِعَهُمْ بِإِحْسَانٍ إِلَى يَوْمِ الدِّيْنِ
ليکوال
د ۱۴۰۹ هجري کال د صفر په میاشت کې ولیکل شو.
د ذکر فضیلت
الله تعالی فرمایلي: ژباړه: پس تاسې ما یاد کړئ زه به هم تاسې یاد کړم او زما شکر وباسئ او ناشکري مه کوئ.[۲] [2] البقرة سورت: 152 آیت .
ژباړه: ای هغو کسانو چې ایمان يې راوړی! یادوئ الله په ډېرو یادولو سره. [۳] [3] الأحزاب سورت: 41 آیت .
ژباړه: (.. او الله لره ډېر یادوونكي (سړي) او ډېر یادوونكې (ښځې)، الله د دوى لپاره مغفرت او ډېر لوى اجر تیار كړى دى). [۴] [4] الأحزاب سورت: 35 آیت .
ژباړه: او خپل رب دې په زړه كې له زارۍ او وېرې سره او په ژبه له ورو اواز سره سهاراو ماښامونو كې يادوه او له غافلانو څخه مه كېږه.[۵] [5] الأعراف سورت: 205 آیت .
او پېغمبر صلی الله علیه وسلم فرماېلي: ژباړه: «د هغه چا مثال چې خپل رب یادوي او هغه څوک چې خپل رب نه یادوي د ژوندي او مړي په څېر دی». [۶] [6] بخاري د الفتح له شرحې سره، 11/ 208، په: 6407 شمیره، او مسلم، 1/ 539، په: 779 شمیره، په دې الفاظو: ((مثل البيت الذي يذكر اللَّه فيه والبيت الذي لا يذكر اللَّه فيه مثل الحي والميت))، 1/539 . یعنې د هغه کور مثال چې الله پکې یادیږي او د هغه کور مثال چې الله پکې نه یادیږي د ژوندي او مړي دی.1/539.
او پېغمبر صلی الله علیه وسلم فرماېلي: ژباړه: "آیا زه تاسو ته ستاسو د غوره عملونو په اړه خبر درنکړم چې ستاسو د واکمن پر وړاندې تر ټولو پاکیزه او ستاسو مرتبو لره لوړوونکي وي، او ستاسو لپاره د سرو زرو او سپینو زرو له خیراتولو غوره وي، او له دې درته غوره وي چې د خپل دښمن سره مخ شئ؟ نو تاسو د هغوی څټونه ووهئ او هغوی ستاسو څټونه ووهي؟» هغوی وویل: ولې نه (یعنې خبر راکړه)، هغه وفرمایل: د الله تعالی ذِکر (یادول).[۷] [7] ترمذي، 5/ 459، په: 3377 شمیره روایت کړی، او ابن ماجه، 2/ 124، په: 3790 شمیره روایت کړی، او وګوره: صحيح ابن ماجه، 2/ 316، او صحيح الترمذي، 3/ 139.
او هغه صلی الله علیه وسلم وفرمایل: ژباړه: «الله تعالی فرمایلي دي: زه د خپل بنده له ګمان سره یم چې پر ما یې لري، او زه له هغه سره یم کله مې چې یاد کړي، که چېرته یې زه له خپل ځان سره یاد کړم، زه به یې د خپل ځان سره یاد کړم او که چېرته یې د خلکو په منځ کې یاد کړم زه به یې د هغه له ټولګي څخه په غوره ټولګي کې یاد کړم او که چېرته ماته د یوې لویشتې په اندازه رانږدې شو، زه به ورته یو څنګل (ګز) ورنږدې شم، او که چېرته یو ګز را نږدې شو نو زه به ورته د دواړو خلاصو لاسونو په اندازه ورنږدې شم او که چېرته زما لوري ته قدم وهونکی راغی زه به په تېز مزل سره ورشم». [۸] [8] بخاري، 8/ 171، په: 7405 شمیره، او مسلم، 4/ 2061، په: 2675 شمیره، او الفاظ د بخاري دي.
ژباړه: او د عبدالله بن بسر رضي الله عنه څخه روایت دی چې یو سړي وویل: ای د الله رسوله، یقینا چې د اسلام احکام پر ما ډېر شوي دي، نو ماته داسې یو څه راوښیه چې زه پرې په ټینګه عمل وکړم. هغه وفرمایل: «تل دې ستا ژبه د الله په ذکر لنده وي»[۹]، [9] ترمذي، 5/458، په: 3375 شمیره، او ابن ماجه، 2/1246، په: 3793 شمیره روایت کړی دی، او ألباني په: صحيح الترمذي، 3/139، او صحيح ابن ماجه، 2/317 کې صحيح ګڼلی دی.
او هغه صلی الله علیه وسلم فرمایلي: ژباړه: «څوک چې د الله جل جلاله له کتاب څخه یو حرف ولولي نو د هغه لپاره د هغه په څېر لس چنده نیکي ده، زه نه وایم چې (الم) یو حرف دی، بلکې (الف) حرف دی، (لام) حرف دی او (میم) حرف دی». [۱۰] [10] ترمذي، 5/ 175، په : 2910 شمیره روایت کړی، او ألباني په صحيح الترمذي 3/9، او صحيح الجامع الصغير کې په: 5/340 شمیره صحیح کړی دی.
ژباړه: او له عقبة بن عامر رضي الله عنه څخه روایت دی وایي چې: رسول الله صلی الله علیه وسلم راووت او موږ په صفه کې وو، نو ویې فرمایل: "تاسو کې څوک غواړي چې هره ورځ بطحان یا العقیق ته لاړ شي او دوه لویې څربې اوښې راولي، پرته له دې چې کومه ګناه وکړي یا خپلوي پرې کړي؟" نو موږ وویل: اې د الله رسوله، موږ همدا غواړو. هغه وفرمایل: «نو آیا ستاسو څخه یو څوک سهار مهال جومات ته نه ځي چې هلته د الله تعالی له کتاب څخه دوه آیتونه زده کړي او یا یې ولولي، نو دا به ورته له دوو اوښانو غوره وي، او درې به ورته له دریو غوره وي او څلور به ورته له څلورو غوره وي، او په همدې ډول د اوښانو شمیر»[11]. [11] مسلم، 1/553 ، په: 803 شمیره روایت کړی.
او هغه ﷺ فرمايلي: ژباړه: ((څوک چې په یو ځای کې کېناست او الله یې یاد نه کړ، نو د الله تعالی له خوا به دوی له پښېمانتیا او د اجر له کمښت سره مخ شي، او څوک چې په یو ځای کې ویده شو او هلته یې الله یاد نه کړ نو د الله تعالی له اړخه به له پښېمانتیا او د هغه د اجر او ثواب له کمښت سره مخ شي.)) [12]. [12] أبو داود، 4/ 264، په: 4856 شمیره روایت کړی او نورو، و وګوره: صحيح الجامع، 5/342.
او هغه ﷺ فرمايلي: ژباړه: ((د خلکو یوه ډله په داسې مجلس کې نه کېني چې پکې د الله ذکر نه کوي او په خپل پیغمبر درود نه وایي، مګر دا چې دا به د دوی لپاره د پښېمانتیا او د ثواب کمښت وي، که هغه وغواړي نو سزا به ورکړي، او که وغواړي بخښنه به ورته وکړي)) [13]. [13] ترمذي، 5/ 461، په: 3380 شمیره روایت کړی او وګورئ: صحيح الترمذي، 3/140.
او هغه ﷺ فرمايلي: ژباړه: «هېڅ خلک له داسې يو مجلس څخه نه پورته کېږي چې دوی پکې الله یاد نه کړي مګر دا چې دوی داسې پورته کېږي لکه په یو مردار خره چې سره راغونډ شوي وي، او دا به د دوی لپاره پښېمانتیا ولري».[۱۴] [14] أبو داود، 4/ 264، په: 4855 شمیره، او أحمد، 2/389، په: 10680شمیره روایت کړی، وګورئ: صحيح الجامع، 5/176 .
له خوبه د راپاڅېدو اذکار
ژباړه: "الله لره ستاینه ده چې موږ یې له مرګ نه وروسته بیا را ژوندي کړو او همغه ته له قبرو بېرته پورته کېدل دي".[۱۵] [15] بخاري د الفتح له شرحې سره، 11/ 113، په: 6314 شمیره، او مسلم، 4/ 2083، په: 2711 شمیره روایت کړی.
الحَمْدُ للَّهِ الَّذِي أَحْيَانَا بَعْدَ مَا أَمَاتَنَا، وَإِلَيْهِ النُّشُور
ژباړه: له الله پرته بل معبود نشته، هغه یو دی شریک نه لري، او هغه پاک ذات لره یوازې بشپړه واکمني ده، هغه له نورو پرته د محبت او تعظیم سره د ثنا او ستاینې وړ دی، او هغه په هر څه قادر دی، پاکي ده الله لره، او ستاینه ده الله لره، او له الله پرته بل معبود نشته، او الله لوی دی، او نشته هېڅ ځواک او قوت پرته له ستر الله څخه، رب زما! ماته بښنه وکړه.[۱۶] [16] «چا چې دا (دعا) وویل هغه ته به بښنه وشي، که دعا یې وکړه، نو دعا به یې قبوله شي، او که پورته شو او اودس یې وکړ او بیا یې لمونځ وکړ، نو لمونځ به یې قبول شي». بخاري د الفتح له شرحې سره (3/39)، شمیره (1154)، او نور. دا الفاظ د ابن ماجه دی. وګورئ: صحیح ابن ماجه (2/335).
لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَريكَ لَهُ، لَهُ المُلْكُ وَلَهُ الحَمْدُ، وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ، سُبْحَانَ اللَّهِ، وَالحَمْدُ للَّهِ، وَلَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ، وَاللَّهُ أَكبَرُ، وَلَا حَوْلَ وَلَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّهِ العَلِيِّ العَظِيمِ، رَبِّ اغْفرْ لِي
ژباړه: ستاینه ده هغه ذات لره چې ماته یې زما په بدن کې روغتیا راکړې، او ماته یې زما روح بیرته راواپس کړ او اجازه یې راکړه چې یاد یې کړم.[۱۷] [17] ترمذي، 5/ 473، په: 3401 شمیره، او وګورئ: صحيح الترمذي، 3/144.
اَلحَمدُ لِلّٰهِ الَّذي عافاني في جَسَدي، وَرَدَّ عَلَيَّ روحي، وَاَذِنَ لي بِذِكرِه
ژباړه: د اسمانو او ځمكې په پيدايښت او د شپى او ورځې په اوښتون كې حتماً عقلمندو ته ډېرې نښې (د عبرت) دي.(۱۹۰) هماغه كسان چې په ولاړه، ناسته او اړخونو پراته الله يادوي او د اسمانو او ځمكې په پيدايښت كې سوچونه كوي چې اې زموږ ربه دا خو دې چټي نه دي پيدا كړي، تا لره (عبثياتو نه) پاكي ده نو د اور له عذابه مو وساتې.(۱۹۱) ای زموږ ربه! تا چې څوک اور ته داخل كړ، نو هغه دې خوار كړ او ظالمانو لره څوک مرستندوى نشته. (۱۹۲) ای زموږ ربه! موږ له يو بلونكي څخه د ايمان لور ته بلنه واورېده چې په خپل رب مو ايمان راوړئ، نو ايمان مو راوړو، زموږ ربه نو ګناهونه راته وبښه او بدۍ مو ورژوه او له نېكانو سره مو وفات كړه.(۱۹۳) ای زموږ ربه! او هغه څه هم راكړه چې د خپلو رسولانو په ژبه دې موږ سره وعده كړې او د قيامت په ورځ مو مه شرموه، يقيناً ته خپله وعده نه ماتوې.(۱۹۴) نو د هغوی پالونکي هغوى ته ځواب وركړ چې بېشكه زه له تاسو نه د چا عمل كوونكي هېڅ كار نه ضايع كوم، نارينه وي كه ښځينه (ځكه) تاسى يو له بله (زېږېدلي) ياست، نو چا چې هجرت كړى او له خپلو كورونو اېستل شوي او زما په لار كې ځورېدلي، جنګيدلي او وژل شوي، نو خامخا به يې بدۍ ترې لرې كړم او داسې جنتونو ته به يې داخل كړم چې ترې لاندې يې ويالې بهيږي (دا) د الله له لوري يوه بدله، او الله سره خو ډېره ښه بدله ده.(۱۹۵) (ګوره) چې په ښارونو كې د كافرانو ګرځېدل راګرځيدل دې و نه غولوي.(۱۹۶) دا د لږو (ورځو) ګټه اخيستل دي بيا يې ځاى جهنم دى او څومره بد هستوګنځى دى.(۱۹۷) خو (بل خوا) هغو كسانو ته چې له خپله ربه وېرېرېدلي داسى جنتونه دي چې ترې لاندې ويالې بهيږي، تلپاتې به وي په هغو كې، (دا) د الله له خوا يوه مېلمستيا، او الله سره چې څه دي هغه نېكانو ته ډېر غوره دي.(۱۹۸) او له اهل كتابو نه خامخا ځينې هغه دي چې په الله ايمان راوړي او په هغه څه هم چې تاسو ته نازل شوي او څه چې هغوى ته نازل شوي، الله ته عاجزي كوونكي دي او د الله په ايتونو (دا) لږ غوندې بيه نه پيري، دې خلكو ته يې له خپل رب سره اجر دى، بېشكه چې الله ډېر زر حساب كوونكى دى.(۱۹۹) اې مومنانو صبر كوئ، صابر اوسئ، ټينګ اوسئ (په اسلامي سرحد كې) او الله نه وډار شئ تر څو بريالي شئ.(۲۰۰) [آل عمران سورت: ۱۹۰-۲۰۰ ایت] [۱۸]. [۱۸] بخاري د الفتح له شرحې سره، ۸/۳۳۷، ۴۵۶۹ شمیره، او مسلم، ۱/۵۳۰، په: ۲۵۶ شمیره.
د جامو اغوستلو دعا
ژباړه: ستاینه ده الله لره، هغه ذات چې ماته یې دا (جامې) راواغوستې او زما له کوم ځواک پرته یې ماته راکړې.[۱۹] [19] اصحاب السنن له نسائی پرته روایت کړی: أبو داود، په: 4023 شمیره، او ترمذي، په: 3458 شمیره ، او ابن ماجه، په: 3285 شمیره، او ألباني په ارواء الغلیل کې په: 7/47 حسن کړی .
الحَمْدُ للَّهِ الَّذِي كَسَانِي هَذَا (الثَّوْبَ) وَرَزَقَنِيهِ مِنْ غَيْرِ حَوْلٍ مِنِّي وَلَّا قُوَّة
د نویو جامو د اغوستلو دعا
ژباړه: ای الله تا لره ستاینه ده، تا ماته جامې راواغوستې، زه له تا څخه د هغې د خیر او هغه خیر چې د هغه لپاره جوړې شوې دي غوښتنه کوم، او د هغو له شر او د هغه څه له شر څخه چې د هغه لپاره جوړې شوې دي پناه غواړم ." [۲۰] [20] أبو داود، په:4020 شمیره، او ترمذي، په: 1767 شمیره، او البغوي، 12/ 40 روایت کړی. او وګورئ: مختصر شمائل الترمذي د شیخ الألباني، ص47.
اللَّهُمَّ لَكَ الحَمْدُ أَنْتَ كَسَوْتَنِيهِ، أَسْأَلُكَ مِنْ خَيْرِهِ وَخَيْرِ مَا صُنِعَ لَهُ، وَأَعُوذُ بِكَ مِنْ شَرِّهِ وَشَرِّ مَا صُنِعَ لَه
هغه چاته دعا چې نوې جامې یې اغوستې وي.
ژباړه: الله تعالی دې په خېر درباندې زړې کړي او نورې دې درکړي.[۲۱] [21] أبو داود، 4/ 41، په: 4020 شمیره روایت کړی، او وګورئ: صحيح أبي داود 2/760.
تُبْلِي وَيُخْلِفُ اللَّهُ تَعَالَى
ژباړه: نوې جامې واغونده، ستایل شوی ژوند وکړه او د شهادت په مرګ مړ شه.[۲۲] [22] ابن ماجه، 2/ 1178، په: 3558 شمیره، او البغوي، 12/41 روایت کړی، او وګوره: صحيح ابن ماجه، 2/275 .
اِلبَسْ جَدِيدًا، وَعِشْ حَمِيدًا، وَمُتْ شَهِيدًا
۵. هغه څه چې د جامو ویستلو پر مهال یې باید ووایي
ژباړه: د الله په نوم.[۲۳] [23] ترمذي، 2/ 505، په: 606 شمیره، او نور، وګوره: إرواء الغليل، په: 50 شمیره، او صحيح الجامع، 3/203 .
بِسْمِ اللَّه
حمام ته د ننوتلو دعا
ژباړه: "[د الله په نوم]، ای الله، زه پر تا له نارینه او ښځینه وو شیطانانو څخه پناه نیسم ".[۲۴] [24] بخاري روایت کړی، 1/ 45، په: 142 شمیره، او مسلم، 1/ 283، په: 375 شمیره، او په سر کې د دې الفاظو په زیاتوالي سره: ((بسم الله)) سعيد بن منصور روایت کړی. وګوره: فتح الباري 1/244.
[بِسْمِ اللَّهِ] اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنَ الخُبْثِ وَالخَبَائِث
له بیت الخلا څخه د راوتلو دعا
ژباړه: ای الله بښنه وکړه.[۲۵] [25] له نسائي پرته أصحاب السنن روایت کړی، هغه په: عمل اليوم والليلة کې په: 79 شمیره، أبو داود، په: 30 شمیره، او ترمذي، په: 7 شمیره، او ابن ماجه، په: 300، او ألباني په: صحيح سنن أبي داود، 1/ 19 کې صحیح بللی.
غُفْرَانَك
د اودس په پېل کې دعا
ژباړه: د الله په نوم.[26] [26] أبو داود، په:101 شمیره، او ابن ماجه، په: 397 شمیره، او أحمد، په: 9418 شمیره روایت کړی، او وګوره إرواء الغليل 1/122.
بِسْمِ اللَّه
د اودس په پای کې دعا
ژباړه: زه شاهدي ورکوم چې له الله جل جلاله پرته بل معبود نشته او هغه لره هېڅ شریک نشته، او شاهدي ورکوم چې محمد د هغه بنده او رسول دی.[27]. [27] مسلم، 1/ 209، په:234 شمیره روایت کړی.
أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ وَأَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُه
ژباړه: اې الله ما له توبه کوونکو او پاکي خوښوونکو څخه وگرځوې.[28]. [28] ترمذي، 1/ 78، په: 55 شمیره روایت کړی، او وګورئ: صحيح الترمذي، 1/18 .
اللَّهُمَّ اجْعَلْنِي مِنَ التَّوَّابِينَ وَاجْعَلْنِي مِنَ المُتَطَهِّرِين
ژباړه: اې الله ته پاک یې او تا لره ستاینه ده، زه شاهدي ورکوم چې له تا پرته بل معبود نشته، زه ستا څخه بخښنه غواړم او تاته توبه کوم.[29]. [29] نسائي په: عمل اليوم والليلة کې په:173 شمیره روایت کړی، او وګورئ: إرواء الغليل 1/135 او 3/94 .
سُبْحانَكَ اللَّهُمَّ وَبِحَمْدِكَ، أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ، أَسْتَغْفِرُكَ وَأَتوبُ إِلَيْك
له کور څخه د وتلو دعا
ژباړه: د الله په نوم، زه په الله توکل کوم، او پرته له الله بل هیڅ ځواک او قوت نشته."[30]. [30] أبو داود، 4/ 325، په: 5095 شمیره، او ترمذي، 5/ 490 په: 3426 شمیره روایت کړی او وګورئ: صحيح الترمذي 3/151.
بِسْمِ اللَّهِ، تَوَكَّلْتُ عَلَى اللَّهِ، وَلَا حَوْلَ وَلَا قُوَّةَ إِلَّّا بِاللَّه
ژباړه: «ای الله! زه تا ته پناه وړم له دې چې لار ورکی شم، یا مې بل څوک بې لارې کړي، یا څوک وښویوم، او یا زه اوښویولی شم، یا ظلم وکړم، او یا ظلم را سره وشي، یا خلکو ته ضرر او نقصان ورسوم، یا را ته ضرر راورسولی شي او دا چې زه د جهالت کار وکړم او یا زما سره وشي».[31]. [31] أبو داود په: 5094 شمیره، او ترمذي په: 3427 شمیره، او نسائي په: 5501 شمیره، او ابن ماجه په: 3884 شمیره روایت کړی او وګورئ: صحيح الترمذي، 3/152، او صحيح ابن ماجه، 2/336 .
اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ أَنْ أَضِلَّ، أَوْ أُضَلَّ، أَوْ أَزِلَّ، أَوْ أُزَلَّ، أَوْ أَظْلِمَ، أَوْ أُظْلَمَ، أَوْ أَجْهَلَ، أَوْ يُجْهَلَ عَلَي
کور ته د ننوتلو دعا
ژباړه: موږ د الله په نوم ننوتلو او د الله په نوم ووتلو او په الله مو توکل کړی چې زموږ رب دی ." بیا خپلې کورنۍ ته سلام کوي.[۳۲] [32] أبو داود په: 4/325، 5096 شمیره روایت کړی، او علامه ابن باز یې په: تحفة الاخیار کې اسناد حسن بللی 28 مخ، او په الصحيح کې داسې دي: «إِذَا دَخَلَ الرَّجُلُ بَيْتَهُ فَذَكَرَ اللَّهَ عِندَ دُخُولِهِ، وَعِندَ طَعَامِهِ، قَالَ الشَّيْطَانُ: لَا مَبِيتَ لَكُمْ، وَلَا عَشَاءَ»، کله چې یو سړی کور ته ننوځي او د ننوتلو او ډوډۍ خوړلو پر مهال الله یاد کړي نو شیطان -خپلو ملګرو ته- ووايي: نه د اوسېدو ځای لرئ او نه درته ډوډۍ شته، مسلم په: 2018 شمیره روایت کړی.
بِسْمِ اللَّهِ وَلَجْنَا، وَبِسْمِ اللَّهِ خَرَجْنَا، وَعَلَى اللَّهِ رَبِّنَا تَوَكَّلْنَا
مسجد ته د تللو دعا
ژباړه: ((ای الله زما زړه رڼا کړه، زما ژبه رڼا کړه، زما غوږونه روښانه کړه، زما سترګې رڼا کړه، زما پورته، زما لاندې، زما ښی لور او زما کیڼ لور رڼا کړه، زما مخې ته، زما شاته او زما په نفس کې روښنایي راوله زما لپاره زما روښنایي لويه کړه، او زما لپاره روښنایي زیاته کړه، او ماته روښنایي راکړه، او ما نوراني کړه، ای الله ماته رڼا راکړه، او زما په اعصابو کې روښنایي راوله، زما په غوښه کې، زما په وینه کې، زما په ویښتانو کې روښنایي راوله او بشره مې نوراني کړه)) [33]. [33] دا ټول الفاظ په: بخاري، 11/116، کې په: 3166 شمیره، او مسلم، 1/526، کې په: 529 و 530 و 763 شمیرو راغلي دي .
اللَّهُمَّ اجْعَلْ فِي قَلْبِي نُورًا، وَفِي لِسَانِي نُورًا، وَفِي سَمْعِي نُورًا، وَفِي بَصَرِي نُورًا، وَمِنْ فَوْقِي نُورًا، وَمِنْ تَحْتِي نُورًا، وَعَنْ يَمِينِي نُورًا، وَعَنْ شِمَالِي نُورًا، وَمِنْ أَمَامِي نُورًا، وَمِنْ خَلْفِي نُورًا، وَاجْعَلْ فِي نَفْسِي نُورًا، وَأَعْظِمْ لِي نُورًا، وَعَظِّمْ لِي نُورًا، وَاجْعَلْ لِي نُورًا، وَاجْعَلْنِي نُورًا، اللَّهُمَّ أَعْطِنِي نُورًا، وَاجْعَلْ فِي عَصَبِي نُورًا، وَفِي لَحْمِي نُورًا، وَفِي دَمِي نُورًا، وَفِي شَعْرِي نُورًا، وَفِي بَشَرِي نُورًا
ژباړه: ای الله ماته په قبر کې روښنایي راکړه... او زما په هډوکو کې روښنایي وګرځوه))[۳۴] ماته روښنایي زیاته کړه، ماته روښنایي زیاته کړه او ماته روښنایي زیاته کړه))][35] [(( او ماته د رڼا د پاسه رڼا راکړه))] [۳۶]. [34] ترمذي، 5/ 483، په: 3419 شمیره روایت کړی . [35] بخاري په: الأدب المفرد کې په:695 شمیره 258 روایت کړی او الباني یې په صحیح الأدب المفرد کې اسناد صحیح کړي دي. 536 شمیره . [36] ابن حجر په فتح الباري کې ذکر کړی، او ابن أبي عاصم ته یې په: كتاب الدعاء کې نسبت کړی دی، وګوره: الفتح 11/118، او ویلي یې دي: د روایاتو له ټولګې پنځه ویشت خصلتونه راټول شوي دي.
اللَّهُمَّ اجْعَلْ لِي نُورًا فِي قَبْرِي... وَنُورًا فِي عِظَامِي، وَزِدْنِي نُورًا، وَزِدْنِي نُورًا، وَزِدْنِي نُورًا، وَهَبْ لِي نُورًا عَلَى نُور
جومات ته د ننوتلو دعا
((په ښۍ پښې سره به پېل کوي))[37]، او وایي به: ژباړه: په لوی الله د هغه په عزتمن مخ او قدیمې پاچاهۍ له رټلی شوي شیطان څخه پناه غواړم [38] [۳۷] دلیل یې د انس بن مالک رضي الله عنه وینا ده: «سنت طریقه دا ده چې کله جومات ته ننوځې نو ښۍ پښه دې مخکې کړه، او د راوتلو پر مهال دې چپه پښه مخکې کړه»، حاکم په (۱/۲۱۸) کې روایت کړی، او د مسلم په شرط یې صحیح کړی او ذهبي ورسره موافقت کړی دی، او بیهقي په (۲/۴۴۲) کې روایت کړی، او الباني په سلسلة الأحادیث الصحیحة (۵/۶۲۴) کې په (۲۴۷۸) شمېره حسن کړی دی. [38] أبو داود، په: 466 شمیره روایت کړی، او وګوره: صحيح الجامع،4591 شمیره .
أَعُوذُ بِاللَّهِ العَظِيمِ، وَبِوَجْهِهِ الكَرِيمِ، وَسُلْطَانِهِ القَدِيمِ، مِنَ الشَّيْطَانِ الرَّجِيم ژباړه: «د الله په نوم، او درود [۳۹]او سلام دې وي پر رسول الله»[۴۰] [39] ابن السني په (88) شمیره روایت کړی، او ألباني په: الثمر المستطاب کې په 607 مخ کې حسن کړی دی. [40] أبو داود، 1/ 126، په: 465 شمیره روایت کړی، او وګورئ: صحيح الجامع، 1/528.
بِسْمِ اللَّهِ، وَالصَّلَاةُ وَالسَّلَامُ عَلَى رَسُولِ اللَّه ژباړه: "ای الله ماته دې د رحمت دروازې پرانیزه"[41]. [41] مسلم، 1/494، په: 713 شمېره روایت کړی، او په سنن ابن ماجه کې د فاطمې رضي الله عنها له حدیث څخه داسې الفاظ دي: «اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِي ذُنُوبِي، وَافْتَحْ لِي أَبْوَابَ رَحْمَتِكَ»، ای الله ماته زما ګناهونه وبښه او د رحمت دروازې راته پرانیزه، وګوره: صحيح ابن ماجه (1/128) په (129) شمېره.
له جومات څخه د وتلو دعا
((په چپه پښه پیل کوي))[42] او وایي: ژباړه: د الله په نوم، او درود او سلام دې وي د الله پر رسول، [42] حاكم په: 1/ 218 روایت کړی، او بيهقي په: 2/ 442 کې روایت کړی، او ألباني په: سلسلة الأحاديث الصحيحة کې په:، 5/ 624 شمیره 2478 روایت کړی، تخریج یې وړاندې تېر شو.
بِسْمِ اللَّهِ وَالصَّلَاةُ وَالسَّلَامُ عَلَى رَسُولِ اللَّه ژباړه: ای الله، زه ستا د فضل غوښتنه کوم،
اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ مِنْ فَضْلِك ژباړه: «ای الله ما له رټل شوي شيطان څخه وساته»[43]. [43] د مخکیني حدیث د روایتونو تخریج جومات ته د ننوتلو د دعا په حدیث کې په (۲۰) ګڼه وګوره او دا زیاتوالی: ((اللهم اعصمني من الشيطان الرجيم)) ای الله ما له رټلی شوي شیطان څخه وساتې) د ابن ماجه حدیث دی. وګوره: صحيح ابن ماجه، 1/129.
۱۵. د اذان اذکار
هغه څه وایي چې اذان کوونکی یې وایي پرته له: ((حَيَّ عَلَى الصَّلَاةِ)) او ((حَيَّ عَلَى الْفَلَاحِ)) څخه چې هلته به وایي: ژباړه: له ګناه څخه ګرځېدل نشته او پر نېکو کارونو توفيق نشته مګر د الله په مرسته. [۴۴] [44] بخاري، 1/152، په: 611 شمیره، او 613 شمیره، او مسلم، 1/288 په: 383 شمیره روایت کړی دی.
وایي: ژباړه: «او زه ګواهي ورکوم چې له الله پرته حق معبود نشته، هغه یو دی شریک نه لري او پر دې چې محمد د هغه بنده او رسول دی، زه په الله د رب په توګه، په محمد صلی الله علیه وسلم د نبي په توګه او په اسلام د دین په توګه راضي یم.»[45] [45] مسلم، 1/ 290، په: 386 شمیره روایت کړی.
وَأَنَا أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ، رَضِيتُ بِاللَّهِ رَبًَّا، وَبِمُحَمَّدٍ رَسُولًا، وَبِالإِسْلَامِ دِينًَا (دا به د مؤذن د شهادتینو پسې وایي) [46]. [46] ابن خزيمة، 1/220 روایت کړی.
(د اذان کوونکي له جواب ویلو وروسته به په رسول الله صلی الله علیه وسلم درود وایي). [47]. [47] مسلم، 1/ 288، په: 384 شمیره روایت کړی.
وایي: ژباړه: "ای الله، ای د دې بشپړ دعوت څښتنه، محمد ته وسيله او فضيلت ورکړه، او هغه د ستاينې مقام ته ورسوه، هغه چې تا ورسره وعده کړې وه، بیشکه چې ته وعده خلافي نه کوې".[48]. [48] بخاري، 1/ 152، په: 614 شمیره روایت کړی، او د قوسونو ترمنځ د بیهقي عبارات دي، 1/410، او علامة عبد العزيز بن باز -رحمه الله- یې په تحفة الأخيار کې اسناد حسن کړي دي 38 مخ.
اللَّهُمَّ رَبَّ هَذِهِ الدَّعْوَةِ التَّامَّةِ، وَالصَّلَاةِ القَائِمَةِ، آتِ مُحَمَّدًا الوَسِيلَةَ وَالفَضِيلَةَ، وَابْعَثْهُ مَقَامًَا مَحمُودًا الَّذِي وَعَدْتَهُ، [إِنَّكَ لَا تُخْلِفُ المِيعَاد]
(د اذان او اقامت تر منځ به ځان ته دعا کوي، ځکه دا مهال دعا نه رد کېږي)[49]. [49] ترمذي، په: 3594 او 3595 شمیره روایت کړی، او أبو داود، په: 525 شمیره، او أحمد، په: 12200 شمیره روایت کړی، او وګوره: إرواء الغليل، 1/262 .
د اسْتِفْتَاح (د لمانځه د بېل) دعا
ژباړه: «ای الله! زما او زما د ګناهونو تر منځ دومره لرې والی راولې، لکه څنګه چې دې د مشرق او مغرب په منځ کي لرې والی راوستی، ای الله! ما له خپلو ګناهونو څخه داسې پاک کړې، لکه څنګه چي سپینه جامه له خیرو څخه پاکیږي، ای الله! ما له ګناهونو نه په واوره، اوبو او ږلۍ سره ووینځې».[۵۰] [50] بخاري، 1/ 181، په: 744 شمیره، او مسلم، 1/ 419، په: 598 شمیره روایت کړی.
ژباړه: ای الله! پاکي او ستاینې یوازې تالره دي او نوم دې مبارک دی، شان دې لوړ دی او له تا پرته بل معبود نشته.[۵۱] [51] مسلم، په: 399 شمیره روایت کړی، او أصحاب السنن الأربعة: أبو داود، په: 775 شمیره، ترمذي په: 243 شمیره، ابن ماجه په: 806 شمیره، او نسائي په: 899 شمیره روایت کړی او وګوره: صحيح الترمذي،1/77،او صحيح ابن ماجه، 1/135.
سُبْحانَكَ اللَّهُمَّ وَبِحَمْدِكَ، وَتَبارَكَ اسْمُكَ، وَتَعَالَى جَدُّكَ، وَلَا إِلَهَ غَيْرُك
ژباړه: (ما خپل مخ د هغه ذات په لور کړی چې اسمانونه او ځمکه یې پیدا کړي او زه له مشرکانو څخه نه یم، زما لمونځ، زما عبادت، زما ژوند او زما مرګ د الله لپاره دی؛ هغه ذات چې د عالمیانو رب دی، هغه لره شریک نه نشته، او په همدې سره ماته امر شوی او زه له مسلمانانو څخه یم، ای الله، ته پادشاه یې، له تا پرته بل معبود نشته. ته زما رب یې، او زه ستا بنده یم. ما په خپل ځان ظلم کړی، او زه په خپله ګناه اعتراف کوم، نو زما ټول ګناهونه وبخښه، په حقیقت کې له تا پرته بل څوک ګناهونه نه بخښي، ما ته د غوره اخلاقو لارښوونه وکړه، ځکه چې له تا پرته بل څوک له دې غوره لارښوونه نه کوي، او له ما څخه بد اخلاقي لرې کړه، ځکه چې له تا پرته بل څوک (له ما څخه) بد اخلاقي نه شي چپولی، چمتو یم ستا امر منلو ته او خوښ یم پرې، او ټولې ښېګڼې ستا په لاس کې دي، او شر ستا لخوا نه دی، زما (توكل) پر تا دی، او ټولې چارې مې ستا لپاره دي، ته برکتمن او لوړ یې، زه ستا څخه بخښنه غواړم او تا ته توبه کوم. [52] [52] مسلم روایت کړی، 1/ 534، په: 771 شمیره.
وَجَّهْتُ وَجْهِيَ لِلَّذِي فَطَرَ السَّمَوَاتِ وَالأَرْضَ حَنِيفًَا وَمَا أَنَا مِنَ المُشْرِكِينَ، إِنَّ صَلَاتِي، وَنُسُكِي، وَمَحْيَايَ، وَمَمَاتِي لِلَّهِ رَبِّ العَالَمِينَ، لَا شَرِيكَ لَهُ وَبِذَلِكَ أُمِرْتُ وَأَنَا مِنَ المُسْلِمِينَ، اللَّهُمَّ أَنْتَ المَلِكُ لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ، أَنْتَ رَبِّي وَأَنَا عَبْدُكَ، ظَلَمْتُ نَفْسِي وَاعْتَرَفْتُ بِذَنْبِي فَاغْفِرْ لِي ذُنُوبي جَمِيعًَا إِنَّهُ لَا يَغْفِرُ الذُّنوبَ إِلَّا أَنْتَ، وَاهْدِنِي لِأَحْسَنِ الأَخْلاقِ لَا يَهْدِي لِأَحْسَنِها إِلَّا أَنْتَ، وَاصْرِفْ عَنِّي سَيِّئَهَا، لَا يَصْرِفُ عَنِّي سَيِّئَهَا إِلَّا أَنْتَ، لَبَّيْكَ وَسَعْدَيْكَ، وَالخَيْرُ كُلُّهُ بِيَـدَيْكَ، وَالشَّرُّ لَيْسَ إِلَيْكَ، أَنَا بِكَ وَإِلَيْكَ، تَبارَكْتَ وَتَعَالَيْتَ، أَسْتَغْفِرُكَ وَأَتوبُ إِلَيْك
ژباړه: ای د جبرائیل، میکائیل او اسرافیل ربه! د آسمانونو او ځمکې پېدا کوونکیه، په پټو او ښکاره وو پوه ذاته، ته د بنده ګانو تر منځه په هغه څه کې پرېکړه کوې چې دوی پکې اختلاف لري، ماته د هغه حق په اړه لارښوونه وکړې چې خلک سره پکې ستا په اجازه اختلاف لري، بېشکه ته سمې لارې ته لارښوونکی یې چالره چې وغواړې.[۵۳] [53] مسلم، 1/ 534، په: 770 شمیره روایت کړی .
اللَّهُمَّ رَبَّ جِبْرَائِيلَ، وَمِيْكَائِيلَ، وَإِسْرَافِيلَ، فَاطِرَ السَّمَوَاتِ وَالأَرْضِ، عَالِمَ الغَيْبِ وَالشَّهَادَةِ أَنْتَ تَحْكُمُ بَيْنَ عِبَادِكَ فِيمَا كَانُوا فِيهِ يَخْتَلِفُونَ، اهْدِنِي لِمَا اخْتُلِفَ فِيهِ مِنَ الحَقِّ بِإِذْنِكَ إِنَّكَ تَهْدِي مَنْ تَشَاءُ إِلَى صِرَاطٍ مُسْتَقيم
ژباړه: «الله ډېر لوی دی په لویوالي سره، الله ډېر لوی دی په لویوالي سره، الله ډېر لوی دی په لویوالي سره، او الله لره ډېره ستاینه ده، او الله لره ډیره ستاینه ده، او د الله لره ډېره ستاینه ده، او سهار او ماښام د الله پاکې بیانوم »
اللَّهُ أَكْبَرُ كَبِيرًَا، اللَّهُ أَكْبَرُ كَبِيرًا، اللَّهُ أَكْبَرُ كَبِيرًا، وَالحَمْدُ لِلَّهِ كَثيرًا، وَالحَمْدُ لِلَّهِ كَثيرًا، وَالحَمْدُ لِلَّهِ كَثيرًا، وَسُبْحَانَ اللَّهِ بُكْرَةً وَأَصِيلًا درې ځلې ژباړه: «زه له شيطان نه په الله تعالی پورې پناه نيسم: د هغه له پُوکي وهلو، پُو کولو او د هغه له وسوسو څخه».[۵۴] [54] أبو داود په: (1/203)، کې په: (764) شمیره، او ابن ماجه په: (1/265) کې په: (807) شمیره، او أحمد په: (4/85) کې په: (16739) شمیره روایت کړی، او شعيب الأرناؤوط د مسند په تحقیق کې ویلي چې: ((حسن لغيره)) دی،او عبد القادر الأرناؤوط د ابن تیمیة د الكلم الطيب په تخریج کې ویلي (78): ((هغه حدیث په شواهدو سره صحیح دی))، او الباني په صحیح الکلم الطیب کې په (۶۲) شمیره کې یادونه کړې ده، او مسلم د ابن عمر رضي الله عنهما څخه د دې په څېر روایت کړی او په دې کې کیسه ده، (1/ 420)، شمېره: (601).
أَعُوذُ بِاللَّهِ مِنَ الشَّيْطَانِ: مِنْ نَفْخِهِ، وَنَفْثِهِ، وَهَمْزِه
«(یا الله تا لره ستاینه ده،[۵۵] ته د آسمانونو او ځمکې نور یې او څه چې پکې دي، تالره ستاینه، ته د آسمانونو او زمکې چارسمبالی او ساتونکی یې او څه چې پکې دي، تالره ستاینه ده ته د آسمانونو او د ځمکې رب یې او څه چې پکې دي، تا لره ستاینه ده او تا لره د اسمانونو او ځمکې پادشاهي ده او څه چې پکې دي، تا لره ستاینه ده، ته د اسمانونو او ځمکې پادشاه یې، [ته حق یې، ستا ژمنه حقه ده، ستا وینا حق ده، تاسره مخ کېدل حق دي، جنت حق دی، اور (د جهنم) حق دی، پېغمبران حق دي او محمد صلی الله علیه وسلم حق دی او قیامت حق دی] [یا الله! ما تاته غاړه اېښودلې، پر تا مې توکل کړی، پر تا مې ایمان راوړی، او تا ته مې په توبې او پښېمانتیا سره رجوع کړې، ستا لپاره مې جګړه کړې او پر تا فیصله کوم، نو ماته هغه ګناهونه وبښه چې ما مخکې کړي او هغه چې ما وروسته کړي، هغه چې ما پټ کړي او هغه چې ما ښکاره کړي)، هغه چې ته پرې له ما ښه خبر یې، ته مخکې کوونکی او وروسته کوونکی ذات یې، له تا پرته بل حق معبود نشته، ته زما معبود یې؛ له تا پرته بل حق معبود نشته)، (او له ګناه اوړیدل او د عبادت توفیق نشته مګر د الله په خوښه او د هغه په اراده).»[۵۶] [55] رسول الله صلی الله علیه وسلم به کله چې د شپې لمانځه ته پاڅېده نو دا کلمات به یې ویل. [56] بخاري د الفتح سره، 3/3، 11/116، 13/371، 423، 465، ګڼه 1120، ګڼه 6317، ګڼه 7385، ګڼه 7442، ګڼه 7499، او مسلم، ورته په لنډیز سره، 1/532، په 769.ګڼه
اللَّهُمَّ لَكَ الحَمْدُ، أَنْتَ نُورُ السَّمَوَاتِ وَالأَرْضِ وَمَنْ فِيهِنَّ، وَلَكَ الحَمْدُ أَنْتَ قَيِّمُ السَّمَوَاتِ وَالأَرْضِ وَمَنْ فِيهِنَّ، [وَلَكَ الحَمْدُ أَنْتَ رَبُّ السَّمَوَاتِ وَالأَرْضِ وَمَنْ فِيهِنَّ] [وَلَكَ الحَمْدُ لَكَ مُلْكُ السَّمَوَاتِ وَالأَرْضِ وَمَنْ فِيهِنَّ] [وَلَكَ الحَمْدُ أَنْتَ مَلِكُ السَّمَوَاتِ وَالأَرْضِ] [وَلَكَ الحَمْدُ] [أَنْتَ الحَقُّ، وَوَعْدُكَ الحَقُّ، وَقَوْلُكَ الحَقُّ، وَلِقاؤُكَ الحَقُّ، وَالجَنَّةُ حَقٌّ، وَالنَّارُ حَقٌّ، وَالنَّبِيُّونَ حَقٌّ، وَمحَمَّدٌ ﷺ حَقٌّ، وَالسَّاعَةُ حَقٌّ] [اللَّهُمَّ لَكَ أَسْلَمتُ، وَعَلَيْكَ تَوَكَّلْتُ، وَبِكَ آمَنْتُ، وَإِلَيْكَ أَنَبْتُ، وَبِكَ خاصَمْتُ، وَإِلَيْكَ حاكَمْتُ. فَاغْفِرْ لِي مَا قَدَّمْتُ، وَمَا أَخَّرْتُ، وَمَا أَسْرَرْتُ، وَمَا أَعْلَنْتُ] [وَمَا أَنْتَ أَعْلَمُ بِهِ مِنِّي] [أَنْتَ المُقَدِّمُ، وَأَنْتَ المُؤَخِّرُ لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ] [أَنْتَ إِلَهِي لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ] [وَلَا حَوْلَ وَلَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّه]
د رکوع دعا
ژباړه«زما ستر رب لره پاکي ده».
سُبْحانَ رَبِّيَ العَظِيم درې ځلې[57]. [57] دا حديث اهل السنن او احمد روايت کړی دی: ابو داود، په ګڼه (۸۷۰) او ترمذي په ګڼه (۲۶۲)، او نسائي په ګڼه (۱۰۰۷)، او ابن ماجه په ګڼه (۸۹۷)، او احمد په ګڼه (۳۵۱۴). وګوره: صحيح الترمذي، ۱/۸۳.
ژباړه: «پاکي ده تا لره ای ربه، ته منزه او پاک یې، او ټولې ستاینې تا لره دي، ای الله ما ته بخښنه وکړه».[58] [58] بخاري په: 1/99، 794 شمیره او مسلم، 1/350،په 484 شمیره روایت کړی.
ژباړه: "پاکي ده پاک ذات لره، د ملاېکو او روح رب لره"[59]. [59] مسلم، ۱/۳۵۳، په: ۴۸۷ شمیره ، او ابوداود، ۱/۲۳۰، په: ۸۷۲ شمیره.
سُبُّوُحٌ، قُدُّوسٌ، رَبُّ المَلَائِكَةِ وَالرُّوح
ژباړه: ((ای الله، ستا لور ته مې رکوع وکړه، پر تا مې ایمان راوړ، او تا ته مې غاړه کېښوده، زما غوږونه، زما سترګې، زما مغز، زما هډوکي، زما اعصاب او هغه څه چې زما پښې پرې ولاړې دي ستا په وړاندې عاجزي کړې ده)) [60]. [60] مسلم (۱/۵۳۴) په: (۷۷۱) ګڼه، او له ابن ماجه پرته نورو اهل السنن روایت کړی: ابو داود په: (۷۶۰) او (۷۶۱) شمیره، ترمذي په: (۳۴۲۱) شمیره، نسائي په: (۱۰۴۹) شمیره روایت کړی، او هغه څه چې د قوسونو ترمنځ دي د ابن خزیمه الفاظ دي، (۶۰۷) شمیره، او ابن حبان، (۱۹۰۱) شمیره.
اللَّهُمَّ لَكَ رَكَعْتُ، وَبِكَ آمَنْتُ، وَلَكَ أَسْلَمْتُ، خَشَعَ لَكَ سَمْعِي، وَبَصَرِي، وَمُخِّي، وَعَظْمِي، وَعَصَبِي، [وَمَا استَقَلَّتْ بِهِ قَدَمِي]
ژباړه: "پاکې ده هغه ذات لره چې د قهر، سلطنت، غرور او لویۍ خاوند دی" [۶۱] [61] أبو داود: 1/ 230 په: 873 شمیره، او نسائي په:1131 شمیره، او أحمد په: 23980 شمیره روایت کړی او سند یې حسن دی.
سُبْحَانَ ذِي الجَبَرُوتِ، وَالمَلَكُوتِ، وَالكِبْرِيَاءِ، وَالعَظَمَة
له رکوع څخه د پورته کېدو دعا.
ژباړه: الله د ثنا ویونکي ستاینه واورېده. [۶۲] [62] بخاري د الفتح سره، 2/ 282، په: 796 شمیره.
سَمِعَ اللَّهُ لِمَنْ حَمِدَه
ژباړه: ربه! ټولې ستاینې ستا لپاره دي، ډېرې پاکې او مبارکې ستاینې.[63]. [۲۶] بخاري د الفتح له شرحې سره، ۲/ ۲۸۴، په ۳۳۷۱ شمېره.
رَبَّنَا وَلَكَ الحَمْدُ، حَمْدًا كَثيرًا طَيِّبًا مُبارَكًا فِيه
((مِلْءَ السَّمَوَاتِ وَمِلْءَ الأَرْضِ، وَمَا بَيْنَهُمَا، وَمِلْءَ مَا شِئْتَ مِنْ شَيءٍ بَعْدُ. أَهلَ الثَّناءِ وَالْمَجْدِ، أَحَقُّ مَا قَالَ الْعَبْدُ، وَكُلُّنَا لَكَ عَبْدٌ. اللَّهُمَّ لاَ مَانِعَ لِمَا أَعْطَيْتَ، وَلاَ مُعْطِيَ لِمَا مَنَعْتَ، وَلاَ يَنْفَعُ ذَا الجَدِّ مِنْكَ الجَدُّ))[64]. (ای الله تالره پوره ستاينه ده) د آسمانونو او زمکي او د هغو تر منځ د مخلوقاتو د ډکوالي په اندازه، او په اندازه د ډکوالي د هغو شیانو چې تا ووروسته غوښتي دي، اې دستاینې او لويۍ خاونده! ته چې چاته څه ورکړې، د هغه (څوک) بندوونکی نشته، او ته چې (له چانه) څه بند کړې، د هغه (څوک) ورکوونکی نشته، او مالدار ته د هغه مال ګټه نه رسوي چې ستا عذاب تر لرې کړي». [64] مسلم، 1/ 346، په: 477 شمیره روایت کړی.
مِلْءَ السَّمَوَاتِ وَمِلْءَ الأَرْضِ، وَمَا بَيْنَهُمَا، وَمِلْءَ مَا شِئْتَ مِنْ شَيءٍ بَعْدُ. أَهلَ الثَّناءِ وَالمَجْدِ، أَحَقُّ مَا قَالَ العَبْدُ، وَكُلُّنَا لَكَ عَبْدٌ، اللَّهُمَّ لَا مَانِعَ لِمَا أَعْطَيْتَ، وَلَا مُعْطِيَ لِمَا مَنَعْتَ، وَلَا يَنْفَعُ ذَا الجَدِّ مِنْكَ الجَد
د سجدې دعا
ژباړه: (زما رب لره پاکي ده چې تر هر څه لوړ او پورته دی)
سُبْحَانَ رَبِّيَ الأَعْلَى درې ځلې [65]. [65]دا حديث اهل السنن او احمد روايت کړی دی: ابو داود، ۸۷۰ ټوک، ترمذي، ۲۶۲ ټوک، نسائي، ۱۰۰۷ ټوک، ابن ماجه، ۸۹۷ ټوک، او احمد، ۳۵۱۴ ټوک. وګوره: صحيح الترمذي، ۱/۸۳.
ژباړه: «پاکې ده تالره ای ربه، ته پاک یې، او ټولې ستاینې تا لره دي، ای الله ما ته بخښنه وکړه».[۶۶] [66] بخاري په: 794 شمیره او مسلم په: 484 شمیره روایت کړی او په 34 شمېره کې تېر شو.
ژباړه: "پاکي دې وي پاک ذات لره، د ملاېکو او روح رب لره".[۶۷] [67] مسلم په: ۱/۵۳۳، ۴۸۷ شمیره، او ابو داود په: ۸۷۲ شمیره روایت کړی، او دا وړاندې تېر شوی دی ۳۵ شمیره.
سُبُّوحٌ، قُدُّوسٌ، رَبُّ المَلَائِكَةِ وَالرُّوح
ژباړه: «ای الله، تا ته مې سجده وکړه، او په تا مې ایمان راوړ، او ما تاته غاړه کېښوده، زما مخ هغه ذات ته سجده وکړه چې پیدا کړی یې دی، غوږ او سترګه یې ورته جوړ کړي، الله ډیر د برکت خاوند او تر ټولو غوره خالق دی».[۶۸] [68] مسلم، 1/ 534، په:771 شمیره او نورو روایت کړی.
اللَّهُمَّ لَكَ سَجَدْتُ وَبِكَ آمَنْتُ، وَلَكَ أَسْلَمْتُ، سَجَدَ وَجْهِيَ لِلَّذِي خَلَقَهُ، وَصَوَّرَهُ، وَشَقَّ سَمْعَهُ وَبَصَرَهُ، تَبَارَكَ اللَّهُ أَحْسَنُ الخَالِقِين
ژباړه: "پاکې ده هغه ذات لره چې د قهر، سلطنت، غرور او لویۍ خاوند دی"[۶۹]. [69] ابو داود، ۱/۲۳۰، په: ۸۷۳ شمیره، او نسائي په: ۱۱۳۱ شمیره، او احمد په: ۲۳۹۸۰ شمیره روایت کړی، او الباني په صحیح ابي داود کې ۱/۱۶۶ صحیح کړی، او وړاندی یې تخریج تېر شو په: ۳۷ شمیره.
سُبْحَانَ ذِي الجَبَرُوتِ، وَالمَلَكُوتِ، وَالكِبْرِيَاءِ، وَالعَظَمَة
ژباړه: "ای الله زما ټول ګناهونه و بښې؛ واړه او غټ، لومړني او وروستني ښکاره او پټ.[۷۰]. [70] مسلم، 1/ 230، په:483 شمیره.
اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِي ذَنْبِي كُلَّهُ: دِقَّهُ وَجِلَّهُ، وَأَوَّلَهُ وَآخِرَهُ، وَعَلَانِيَّتَهُ وَسِرَّه
ژباړه: (یا الله زه پناه غواړم ستا په رضا سره ستا له غصې نه، او ستا په عفوې (بښنې) سره، ستا له سزا نه، او ستا څخه پر تا پناه غواړم، زه ستا پوره ستاینه نه شم کولی، لکه څنګه چې تا د خپل ځان ستاینه کړې ده).[۷۱] [71] مسلم، 1/ 352، په: 486 شمیره روایت کړی.
اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِرِضَاكَ مِنْ سَخَطِكَ، وَبِمُعَافَاتِكَ مِنْ عُقوبَتِكَ، وَأَعُوذُ بِكَ مِنْكَ، لَا أُحْصِي ثَنَاءً عَلَيْكَ، أَنْتَ كَمَا أَثْنَيْتَ عَلَى نَفْسِك
د دواړو سجدو ترمنځه د ناستې دعا
ژباړه: (ای ربه! ماته بښنه وکړه، ای ربه! ماته بښنه وکړه).[۷۲] [72] ابوداود، 1/231، په: 874 شمیره ، او ابن ماجه په: 897 شمیره. وګورئ: صحيح ابن ماجه، 1/148.
ژباړه: (اې الله ما ته بښنه وکړه، پر ما رحم وکړه، ما ته هدایت وکړه، ما ته عافیت راکړه، ماته روزي راکړه او زما درجې لوړې کړه).[۷۳] [73] له نسائي پرته اصحاب السنن روایت کړی: ابو داود، 1/231، په:850 شمېره، ترمذي، په: 284 او 285 شمیرو، او ابن ماجه، په: 898 شمیره. همدارنګه وګورئ: صحیح الترمذي، 1/90، او صحیح ابن ماجه، 1/148.
اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِي، وَارْحَمْنِي، وَاهْدِنِي، وَاجْبُرْنِي، وَعَافِنِي، وَارْزُقْنِي، وَارْفَعْنِي
د تلاوت د سجدې دعا
ژباړه: «زما مخ هغه ذات ته سجده وکړه چې پیدا کړی یې دی، په خپل ځواک او قدرت سره یې غوږ او سترګه ورته جوړ کړي، الله ډیر د برکت خاوند او تر ټولو غوره خالق دی».
سَجَدَ وَجْهِيَ لِلَّذِي خَلَقَهُ، وَشَقَّ سَمْعَهُ وَبَصَرَهُ بِحَوْلِهِ وَقُوَّتِهِ، فَتَبارَكَ اللَّهُ أَحْسَنُ الخَالِقِين [المؤمنون سورت : 14 آیت] [74]. [74] ترمذي، 2/ 474، په: 3425 شمیره، او أحمد، 6/ 30، په: 24022 شمیره او حاكم روایت کړی او صحیح یې بللی، ذهبي ورسره موافقه کړې، 1/220 او زیادت د همده دی.
ژباړه: ای الله! زما لپاره د دې سجدې په بدل کې اجر ولیکه، د دې سجدې په بدل کې زما ګناهونه معاف کړه، او دا زما لپاره خپل ځان سره ذخیره کړه، او زما دغه سجده هماغسې قبوله کړه، څرنګه چې تا د خپل بنده داود (علیه السلام) سجده قبوله کړې ده".[۷۵] [75] ترمذي، 2/ 473، په: 579 شمیره، او حاكم روایت کړی او ذهبي ورسره موافقه کړې ده، 1/219 .
اللَّهُمَّ اكْتُبْ لِي بِهَا عِنْدَكَ أَجْرًا، وَضَعْ عَنِّي بِهَا وِزْرًا، وَاجْعَلْهَا لِي عِنْدَكَ ذُخْرًا، وَتَقَبَّلْهَا مِنِّي كَمَا تَقَبَّلْتَهَا مِنْ عَبْدِكَ دَاوُد
22. تشهد
ژباړه: «ټول ژبنې، بدني، او مالي عبادتونه الله جل جلاله لره دي، سلام او د الله رحمتونه او برکتونه دې وي پر تا ای پېغمبره، سلام دې وي پر مونږ او د الله پر نېکو بنده ګانو، ګواهي ورکوم چې له الله تعالی پرته بل هېڅوک د عبادت وړ نشته او ګواهي ورکوم چې محمد صلی الله علیه وسلم د الله بنده او رسول دی».[۷۶ [76] بخاري د الفتح سره، 2/ 311، په: 831 شمیره، او مسلم، 1/ 301، په: 402 شمیره روایت کړی.
۲۳ - له تشهد څخه وروسته په رسول الله صلی الله علیه وسلم درود ویل
ژباړه: یاالله! پر محمد صلی الله علیه وسلم او د هغه پر کورنۍ رحمت واوروه، لکه پر ابراهیم علیه السلام او د هغه پر کورنۍ دې چې ورولی و، بېشکه ته ستایل شوی او لوي یې. یا الله! پر محمد صلی الله علیه وسلم او د هغه پر کورنۍ برکتونه واوروه، لکه پر ابراهیم - علیه السلام - او د هغه پر کورنۍ دې چې ورولی و، بېشکه ته ستایل شوی او لوي یې».[۷۷] [77] بخاري د الفتح سره، 6/ 408، په: 3370 شمیره، او مسلم، په: 406 شمیره روایت کړی.
ای الله، پر محمد - صلی الله علیه وسلم - او د هغه پر میرمنو او اولادې رحمت نازل کړه لکه څنګه چې تا د ابراهیم پر کورنۍ رحمت لیږلی، او پر محمد - صلی الله علیه وسلم - او د هغه پر میرمنو او اولادې برکتونه راولیږه لکه څنګه چې تا د ابراهیم پر کورنۍ برکت رالیږلی دی، بېشکه ته ستایل شوی او لوي یې».[۷۸] [78] بخاري د الفتح سره، 6/ 407، په: 3369 شمیره، او مسلم، 1/ 306، په:407 شمیره، او الفاظ د همده دي.
اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَعَلَى أَزْوَاجِهِ وَذُرِّيَّتِهِ، كَمَا صَلَّيْتَ عَلَى آلِ إِبْرَاهِيمَ، وَبَارِكْ عَلَى مُحَمَّدٍ وَعَلَى أَزْواجِهِ وَذُرِّيَّتِهِ، كَمَا بَارَكْتَ عَلَى آلِ إِبْرَاهِيمَ، إِنَّكَ حَمِيدٌ مَجِيد
د وروستي تشهد پسې او له سلام اړولو مخکې دعا
ژباړه: (ای الله زه پر تا پناه نیسم د جهنم له عذابه، د قبر له عذابه، د ژوند او مرګ له فتنې او د مسیح دجال له فتنې څخه)،[۷۹] [79] بخاري، 2/ 102، په: 1377 شمیره، او مسلم، 1/ 412، په: 588 شمیره روایت کړی او الفاظ د مسلم دي.
ژباړه: (یا الله! زه پر تا د قبر له عذاب څخه پناه غواړم، او پناه غواړم په تا سره د مسیح دجال له فتنې څخه، او پناه غواړم په تا سره د ژوند او مرګ له فتنې څخه، یا الله! زه پناه نیسم پر تا له هر هغه عمل نه چې زما د ګناهګاریدو او قرض دار کېدو لامل ګرځي.[۸۰] [80] بخاري، 1/ 202، په: 832 شمیره، او مسلم، 1/ 412، په: 587 شمیره روایت کړی.
اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنْ عَذَابِ القَبْرِ، وَأَعُوذُ بِكَ مِنْ فِتْنَةِ المَسِيحِ الدَّجَّالِ، وَأَعُوذُ بِكَ مِنْ فِتْنَةِ المَحْيَا وَالمَمَاتِ، اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنَ المَأْثَمِ وَالمَغْرَم
ژباړه: ( یا الله! ما پر خپل ځان ډېر ظلم کړی او له تا پرته بل څوک ګناهونه نه شي بښلی، نو ماته له خپل لوري بښنه وکړه، او پر ما مهرباني وکړه، بېشکه یوازې ته بښوونکی او رحم کوونکی یې).[۸۱] [81] بخاري، 8/ 168، په: 834 شمیره، او مسلم، 4/ 2078، په: 2705 شمیره روایت کړی.
اللَّهُمَّ إِنِّي ظَلَمْتُ نَفْسِي ظُلْمًا كَثِيرًا، وَلَا يَغْفِرُ الذُّنُوبَ إِلَّا أَنْتَ، فَاغْفِرْ لِي مَغْفِرَةً مِنْ عِنْدِكَ وَارْحَمْنِي، إِنَّكَ أَنْتَ الغَفُورُ الرَّحِيم
ژباړه: یا الله ما ته زما هغه ګناهونه وبښې چې ما مخکې کړي او هغه چې ما وروسته کړي، هغه چې ما په ښکاره کړي او هغه چې زه پکې له حد نه اوړېدلی یم، او هغه چې ته پرې له ما څخه ښه خبر یې، ته مخکې کوونکی (د خېر د کارونو توفیق ورکوونکی) او (د خېر له کارونو وروسته کوونکی یې چا لره چې وغواړې) او ستا پرته د بندګۍ بل حق معبود نشته.[۸۲] [82] مسلم، 1/ 534، په: 771 شمیره روایت کړی.
اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِي مَا قَدَّمْتُ، وَمَا أَخَّرْتُ، وَمَا أَسْرَرْتُ، وَمَا أَعْلَنْتُ، وَمَا أَسْرَفْتُ، وَمَا أَنْتَ أَعْلَمُ بِهِ مِنِّي، أَنْتَ المُقَدِّمُ، وَأَنْتَ المُؤَخِّرُ لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْت
ژباړه:"ای الله، ما سره ستا په ذکر، شکر او ښایسته عبادت کولو کې مرسته وکړه!".[۸۳] [83] أبو داود، 2/ 86، په:، 1522شمیره، او نسائي، 3/ 53، په: 2302 شمیره روایت کړی او الباني په صحيح أبي داود، 1/284 کې صحیح کړی دی.
اللَّهُمَّ أَعِنِّي عَلَى ذِكْرِكَ، وَشُكْرِكَ، وَحُسْنِ عِبادَتِك
ژباړه: (یا الله! زه تا ته له بخل څخه پناه دروړم، او تا ته له بزدلۍ څخه پناه دروړم، او پر تا پناه نیسم له دې چې بدتر بوډاوالي (زوړوالي) ته ورسېږم، او د دنیا له فتنې او د قبر له عذاب څخه تا ته پناه دروړم).[۸۴] [84] بخاري د الفتح سره، 6/35، په: 2822 او 6390 شمېرو روایت کړی.
اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنَ البُخْلِ، وَأَعُوذُ بِكَ مِنَ الجُبْنِ، وَأَعُوذُ بِكَ مِنْ أَنْ أُرَدَّ إِلَى أَرْذَلِ العُمُرِ، وَأَعُوذُ بِكَ مِنْ فِتْنَةِ الدُّنْيَا وَعَذَابِ القَبْر
ژباړه: ای الله زه در څخه د جنت سوال کوم او له اور څخه درپورې پناه نیسم.[۸۵] [85] أبو داود، په: 792 شمیره ، او ابن ماجه، په: 910 شمیره روایت کړی او وګورئ: صحيح ابن ماجه، 2/328 .
اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ الجَنَّةَ وَأَعُوذُ بِكَ مِنَ النَّار
ژباړه: (یا الله، ستا د غیبو په علم او پر مخلوق ستا له ځواکمنۍ، ما ژوندی وساته تر هغه چې ته پوهېږې چې ژوند زما لپاره غوره دی او ما وفات کړه؛ کله چې ته پوهېږې چې مرګ زما لپاره غوره دی، ای الله زه له تا څخه په غیب او حضور کې د ویرې درلودلو سوال کوم او زه له تا څخه د خوښۍ او غصې پر مهال د حق وینا کولو توفیق غواړم، او تا ته د شتمنۍ او فقر پر مهال د رجوع کولو سوال کوم، او له تا څخه د نعمتونو د نه ختمېدلو غوښتنه کوم، او ستا څخه د سترګو د یخوالي نه پرې کېدو سوال کوم، او ستا څخه له پرېکړې وروسته د خوښۍ سوال کوم، او ستا څخه د مرګ نه وروسته د خوشحاله او هوسا ژوند غوښتنه کوم، او ستا عزتمند مخ ته د کتلو د خوند اخیستلو او ستا سره د ملاقات غوښتنه کوم، پرته له زیان رسوونکي کړاوونو او نه هم ګمراه کوونکې فتنې څخه، ای الله مونږ ته په ایمان سره ښکلا راکړه، او موږ هدایت کوونکي او له هدایت موندونکي وګرځوه).[۸۶] [86] نسائي، 3/ 54، 55، په: 1304شمیره، او أحمد، 4/ 364 په: 21666 شمیره روایت کړی او الباني په: صحيح النسائي کې 1/281 صحیح کړی دی.
اللَّهُمَّ بِعِلْمِكَ الغَيْبَ وَقُدْرَتِكَ عَلَى الخَلقِ أَحْيِنِي مَا عَلِمْتَ الحَيَاةَ خَيْرًا لِي، وَتَوَفَّنِي إِذَا عَلِمْتَ الْوَفَاةَ خَيْرًا لِي، اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ خَشْيَتَكَ فِي الغَيْبِ وَالشَّهَادَةِ، وَأَسْأَلُكَ كَلِمَةَ الحَقِّ فِي الرِّضَا وَالغَضَبِ، وَأَسْأَلُكَ القَصْدَ فِي الغِنَى وَالفَقْرِ، وَأَسْأَلُكَ نَعِيمًا لَا يَنْفَدُ، وَأَسْأَلُكَ قُرَّةَ عَيْنٍ لَا تَنْقَطِعُ، وَأَسْأَلُكَ الرِّضَا بَعْدَ القَضَاءِ، وَأَسْـأَلُكَ بَرْدَ العَيْشِ بَعْدَ المَوْتِ، وَأَسْأَلُكَ لَذَّةَ النَّظَرِ إِلَى وَجْهِكَ، وَالشَّوْقَ إِلَى لِقَائِكَ فِي غَيرِ ضَرَّاءَ مُضِرَّةٍ، وَلَا فِتْنَةٍ مُضِلَّةٍ، اللَّهُمَّ زَيِّنَا بِزِينَةِ الإِيمَانِ، وَاجْعَلْنَا هُدَاةً مُهْتَدِين
ژباړه: (ای الله! زه ستا څخه سوال کوم، ځکه بېشکه ته یوازې (واحد) او بې نیازه یې، هغه ذات یې چې نه ترې څوک پیدا شوی او نه له چا څخه پیداشوی، او هیڅ د ده بېلګه او سیال نه شته، نو ماته زما د ګناهونو بښنه وکړه، بېشکه ته بښونکی مهربان ذات یې).[۸۷] [87] نسائي، 3/ 52، په: 1300 شمیره په خپلو الفاظو روایت کړی، او أحمد، 4/ 338، په: 18974شمېره، او الباني په صحيح النسائي کې 1/280 صحیح کړی دی .
اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ يَا أَللَّهُ بِأَنَّكَ الوَاحِدُ الأَحَدُ الصَّمَدُ الَّذِي لَمْ يَلِدْ وَلَمْ يُولَدْ، وَلَمْ يَكُنْ لَهُ كُفُوًا أَحَدٌ، أَنْ تَغْفِرَ لِي ذُنُوبِي إِنَّكَ أَنْتَ الغَفُورُ الرَّحِّيم
ژباړه: (ای الله زه له تا څخه سوال کوم، ځکه ستاینه خاص تا لره ده، له تا پرته بل حق معبود نشته [ته یوازې یې شریک نه لرې] احسان کوونکی یې، ای د اسمانونو او ځمکې پیدا کوونکي او نوښتګر ذاته، ای د عظمت او عزت خاونده، ای ژوندی او سمبالوونکي ذاته، زه له تا څخه د جنت سوال کوم او له جهنم څخه تا ته پناه دروړم).[۸۸] [88] أهل السنن روایت کړی: أبو داود، په 1495، ترمذي، په: 3544، ابن ماجه په: 3858 او نسائي په: 1299 شمیره روایت کړی او وګوره: صحيح ابن ماجه، 2/329 .
اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ بِأَنَّ لَكَ الحَمْدَ لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ وَحْدَكَ لَا شَرِيكَ لَكَ، المَنَّانُ، يَا بَدِيعَ السَّمَوَاتِ وَالأَرْضِ يَا ذَا الجَلَالِ وَالإِكْرَامِ، يَا حَيُّ يَا قَيُّومُ إِنِّي أَسْأَلُكَ الجَنَّةَ وَأَعُوذُ بِكَ مِنَ النَّار
ژباړه: (ای الله! زه له تا څخه سوال کوم، ځکه زه ګواهي ورکوم چې ته الله یې، له تا پرته په حق بل معبود نشته، بېشکه ته یو او بې نیازه یې، هغه ذات یې چې نه ترې څوک پیدا شوي او نه دی له چا پیدا شوی او هیڅ د ده بېلګه او سیال نه شته).[۸۹] [89] أبو داود، 2/ 62، په:1493، ترمذي، 5/ 515، په: 3475، ابن ماجه، 2/ 1267، په: 3857، نسائي په: 1300 شمیره په خپلو الفاظو روایت کړی او أحمد په: 18974 شمیره روایت کړی او ألباني په: صحيح النسائي، 1/280 کې روایت کړی او وګوره: صحيح ابن ماجه، 2/ 329، او صحيح الترمذي، 3/ 163 .
اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ بِأَنَّي أَشْهَدُ أَنَّكَ أَنْتَ اللَّهُ لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ الأَحَدُ الصَّمَدُ الَّذِي لَمْ يَلِدْ وَلَمْ يُولَدْ وَلَمْ يَكُنْ لَهُ كُفُوًا أَحَد
د لمانځه له سلام ګرځولو څخه وروسته اذکار
له الله څخه بښنه غواړم
اسْتَغْفِرُالله (درې ځلې) «ای الله، ته سلام یې، او ستا له طرفه سلامتیا ده، ته د برکت والا یې، ای د عظمت او عزت خاونده»[90]. [90] مسلم، 1/ 414، په: 591 شمیره روایت کړی.
اللَّهُمَّ أَنْتَ السَّلَامُ، وَمِنْكَ السَّلَامُ، تَبَارَكْتَ يَا ذَا الجَلَالِ وَالإِكْرَام
لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ، لَهُ المُلْكُ وَلَهُ الحَمْدُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِير [درې ځلې]، ژباړه: ای الله! هر څه چې ورکوې څوک یی مخه نشي نیولی، او هر څه چې له چا څخه منع کړې څوک یی نشي ورکولی، د شرافت او مرتبې خاوند ته ستا له عذاب څخه د هغه شرافت او مرتبه هېڅ ګټه نه شي رسولای".[۹۱] [91] بخاري، 1/ 255، په: 844، او مسلم، 1/ 414، په: 593 شمیره روایت کړی، او د دوو قوسونو تر منځه زیاتوالی د بخاري دی،6473 شمیره.
لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ، لَهُ المُلْكُ، وَلَهُ الحَمدُ، وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ، لَا حَوْلَ وَلَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّهِ، لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ، وَلَا نَعْبُدُ إِلَّا إِيَّاهُ لَهُ النِّعْمَةُ وَلَهُ الفَضْلُ وَلَهُ الثَّنَاءُ الحَسَن، لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ مُخْلِصِينَ لَهُ الدِّينَ وَلَوْ كَرِهَ الكَافِرُون. ژباړه: پاکي وایم د الله تعالی، او ستاینه کوم د الله تعالی، او الله تعالی لوی دی.
سُبْحَانَ اللَّهِ، وَالحَمْدُ لِلَّهِ، وَاللَّهُ أَكْبَر (درې دیرش ځلې)، ژباړه: "له الله پرته بل معبود نشته هغه یو دی شریک نه لري، د هغه لپاره پاچاهي ده او د هغه لپاره ستاینه ده، او هغه په هر څه قادر دی".[۹۳] [93] مسلم، 1/ 418، په: 597 روایت کړی، او پکې راځي: «مَنْ قَالَ ذَلِكَ دُبُرَ كُلِّ صَلاةٍ غُفِرَتْ خَطَايَاهُ، وَإِنْ كَانَتْ مِثْلَ زَبَدِ البَحْرِ». چا چې دا ذکر د هر لمانځه پسې ووایه، نو ګناهونه به یې وبښل شي، که څه هم د دریاب د زګ په څېر(زیات) وي.
ووايه هغه الله يو دی. الله بې نیازه دی. نه يې (څوک) زېږولي او نه دى (له چا) زېږول شوى دى. او د ده هېڅوک سیال (او) برابر نشته. [الإخلاص: 1-4].
ووايه د سباوون پر رب پناه غواړم. د هر هغه شي له شر نه چې ده پیدا كړى دى او د تیارې شپې له شر نه كله چې تكه توره (او خوره) شي او په غوټو کې د پو کوونکو له شره. او د حسد كوونكي له شر نه كله چی دى حسد (شروع او ښكاره) كړي. [سورة الفلق: 1 - 5].
ووايه د (ټولو) خلکو پر پالونکي پناه غواړم. چې د خلکو پاچا دی. په حقه د عبادت لایق دی. د بيا بيا تلونکي راتلونکي وسوسه اچوونکي له شره. هغه چې د خلکو په زړونو کې وسوسې اچوي. هم له پېريانو او هم له انسانانو. [الناس: 1-6].
د هر لمانځه پسې[94]. [94] أبو داود، 2/ 86، په: 1523 شمیره، ترمذي په: 2903 شمیره او نسائي، 3/ 68، په: 1335شمېره روایت کړی، او وګوره: صحيح الترمذي، 2/8. او دې دریو سورتونو ته: المعوذات ویل کیږی. وګوره: فتح الباري، 9/ 62.
الله هماغه دى چې له ده پرته بل معبود نشته تل ترتله ژوندى سمبالوونكى دى، نه پركالي پرې راځي او نه خوب، څه چې په اسمانو كې دي او څه چې په ځمكه كې دي (ټول) د هغه دي، دا به څوك وي چې د هغه له خوښې پرته د چا سپارښتنه ورته وكړي؟ په هر هغه څه پوهيږي چې د دوى مخې يا يې شاته دي، او دوى د هغه له معلوماتو هېڅ شى نه شي راګيرولاى مګر هغه چې د ده خوښه وي، كرسۍ يې پر اسمانو او ځمكې پراخه ده، او د دې دواړو (ځمكى او اسمان) ساتنه يې نه ستومانه كوي او هغه لوى اوچت ذات دى. [البقرة سورت : ایت 255] د هر لمانځه پسې[95]. [95] «چا چې د هر لمانځه پسې ولوسته، نو له مرګ پرته به یې بل هېڅ شی جنت ته د ننوتلو مانع ونه ګرځي». نسائي په عمل اليوم والليلة کې په (100) شمیره، او ابن السني په (121) شمیره روایت کړی، او ألباني په صحيح الجامع (5/339)، او سلسلة الأحاديث الصحيحة (2/697) کې په (972) شمیره صحیح ګڼلی دی.
ژباړه: "له الله پرته (پر حقه) بل معبود نشته هغه یو دی شریک نه لري، د هغه لپاره پاچاهي ده او د هغه لپاره ستاینه ده، ژوندي کول او مړه کول کوي، او هغه پر هر څه قادر دی"
لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ، لَهُ المُلْكُ وَلَهُ الحَمْدُ يُحْيِي وَيُمِيتُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِير د ماښام او سهار د لمونځونو پسې لس ځلې[96]. [96] ترمذي، 5/ 515 په: 3474 شمیره، او أحمد، 4/ 227، په: 17990 شمیره روایت کړی، او تخريج یې په: زاد المعاد 1/300 کې وګوره.
ژباړه: (ای الله زه له تا څخه د ګټور علم، پاکیزه روزۍ، او قبول شوي عمل سوال کوم).
اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ عِلْمًا نافِعًا، وَرِزْقًا طَيِّبًا، وَعَمَلًا مُتَقَبَّلًا د سهار لمانځه له سلام څخه وروسته[97]. [97] ابن ماجه، په: 925 شمیره، او نسائي په: عمل اليوم والليلة کې په: 102 شمیره روایت کړی، او وګوره: صحيح ابن ماجه، 1/152، او مجمع الزوائد 10/111، او په: 95 شمیره کې راځي.
د استخارې د لمانځه دعا
جابر بن عبدالله رضي الله عنه وايي: رسول الله صلی الله علیه وسلم به موږ ته په ټولو چارو کې استخاره داسې رازده کوله، لکه څنګه چې به یې موږ ته د قرآن کریم یو سورت رازده کاوه، ویل به یې: «کله چې په تاسو کې څوک د یو کار کول وغواړي نو له فرضو پرته (یعنې نفل) دې دوه رکعته لمونځ وکړي او بیا دې ووایي: ژباړه:" ای الله! زه له تانه مشوره او د خېر غوښتنه کوم، ستا په کامل علم او لوی قدرت سره ستا د پرېکړې غوښتنه کوم، او تا څخه ستا د لوی فضل غوښتنه کوم، بې له شکه چې ته په هر څه ځواکمن یې او زما هېڅ په وس کې نشته، او ته په هر څه ښه پوهېږې زه نه پوهیږم، او ته په پټو ډېر ښه خبردار یې، ای الله! که ستا په علم کې داسې وي چې دا کار (د خپل حاجت نوم به اخلي) زما لپاره زما په دین، ژوند او د پایلې له اړخه ګټور دی، -او یا یې داسې وویل: چې په نږدې او لرې کې- نو راته یې غوره کړه، آسان یې کړه راته، بیا راته پکې برکت واچوه، او که ستا په علم کې داسې وي چې دا کار زما لپاره زما په دین، ژوند او د پایلې له اړخه بد دی، -او یا یې داسې وویل: چې په نږدې او لرې کې- نو له ما یې چپ کړې، او ما ترې هم چپ کړې، او په کوم کار کې چې زما لپاره خېر وي، هر چېرې چې وي ما پرې ښاد او خوښ کړې."[۹۸] [98] بخاري، 7/ 162 په: 1162 شمیره روایت کړی.
اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْتَخِيرُكَ بِعِلْمِكَ، وَأَسْتَقْدِرُكَ بِقُدْرَتِكَ، وَأَسْأَلُكَ مِنْ فَضْلِكَ العَظِيمِ؛ فَإِنَّكَ تَقْدِرُ وَلَا أَقْدِرُ، وَتَعْلَمُ وَلَا أَعْلَمُ، وَأَنْتَ عَلَّامُ الغُيُوبِ، اللَّهُمَّ إِنْ كُنْتَ تَعْلَمُ أَنَّ هَذَا الأمْرَ - وَيُسَمِّي حَاجَتَهُ - خَيْرٌ لِي فِي دِينِي وَمَعَاشِي وَعَاقِبَةِ أَمْرِي – أَوْ قَالَ: عَاجِلِهِ وَآجِلِهِ - فَاقْدُرْهُ لِي وَيَسِّرْهُ لِي ثمَّ بَارِكْ لِي فِيهِ، وَإِنْ كُنْتَ تَعْلَمُ أَنَّ هَذَا الْأَمْرَ شَرٌّ لِي فِي دِينِي وَمَعَاشِي وَعَاقِبَةِ أَمْرِي – أَوْ قَالَ: عَاجِلِهِ وَآجِلِهِ – فَاصْرِفْهُ عَنِّي وَاصْرِفْنِي عَنْهُ وَاقْدُرْ لِيَ الْخَيْرَ حَيْثُ كَانَ، ثُمَّ أَرْضِنِي بِه
هغه څوک چې له خالق څخه لارښوونه غواړي، له مومنانو سره مشوره کوي، او په خپل کار ډاډه وي، هیڅکله به پښیمانه نه شي. الله تعالی فرمايلي: ژباړه: (...او په كارو كې مشوره ورسره كوه بيا چې پر څه دې اراده ټينګه شوه نو په الله توكل وکړه...) [۹۹]. [99] آل عمران سورت: 159 آیت .
د سهار او بیګا دعاګانې
ستاینه یوازې الله لره ده، درود او سلام دي وي پر هغه چا چې وروسته ترې بل نبي نشته.[۱۰۰]. [100] له انس څخه مرفوع روایت دی " دا چې له هغو خلکو سره کېنم چې د سهار له لمانځه څخه تر لمر راختو پورې د الله تعالی ذکر کوي، ماته له دې ډیر خوښ دی چې د اسماعیل علیه السلام له اولادې څخه یې څلور (مریان) آزاد کړم، او زما لپاره د هغو خلکو سره کښیناستل چې د مازدیګر له لمانځه څخه تر لمر لوېدو پورې د الله تعالی ذکر کوي، له دې ډیر خوښ دي چې څلور (مریان) آزاد کړم" ابو داود په: 3667 شمیره روایت کړی، او الباني په صحیح ابو داود، 2/698 کې تایید کړی دی.
ژباړه: زه له رټل شوي شيطان نه په الله تعالی پورې پناه نيسم.
الله هماغه دى چې له ده پرته بل معبود نشته تل ترتله ژوندى سمبالوونكى دى، نه پركالي پرې راځي او نه خوب، څه چې په اسمانو كې دي او څه چې په ځمكه كې دي (ټول) د هغه دي، دا به څوک وي چې د هغه له خوښې پرته د چا سپارښتنه ورته وكړي؟ په هر هغه څه پوهيږي چې د دوى مخې يا يې شاته دي، او دوى د هغه له معلوماتو هېڅ شى نه شي راګيرولاى مګر هغه چې د ده خوښه وي، كرسۍ يې پر اسمانو او ځمكې پراخه ده، او د دې دواړو (ځمكى او اسمان) ساتنه يې نه ستومانه كوي او هغه لوى اوچت ذات دى. [البقرة سورت: ایت 255][101]. [101] چا چې سهار مهال وویله نو تر بېګا به له پيریانو په امن کې شي، او چا چې بیګا مهال وویله تر سهاره به ترې په امن کې شي. حاکم روایت کړی دی، 1/562، او الباني په: صحيح الترغيب والترهيب کې 1/273 روایت کړی او نسائي او طبراني ته یې منسوب کړی، او ویلی یې دي چې: د طبراني اسناد جيد (ښه) دی.
ووايه هغه الله يو دی. الله بې نیازه دی. نه يې (څوک) زېږولى او نه دى (له چا) زېږېدلی دى. او نه د ده هېڅوک سیال (او) برابر شته. [الإخلاص: 1-4].
ووايه د سباوون پر رب پناه غواړم. د هر هغه شي له شر نه چې ده پیدا كړى دى او د تیارې شپې له شر نه كله چې تكه توره (او خوره) شي. او په غوټو کې د پو کوونکو له شره. او د حسد كوونكي له شر نه كله چی دى حسد (شروع او ښكاره) كړي [الفلق: 1-5].
ووايه د (ټولو) خلکو پر پالونکي پناه غواړم. چې د خلکو پاچا دی. په حقه د عبادت لایق دی. د بيا بيا تلونکي راتلونکي وسوسه اچوونکي له شره. هغه چې د خلکو په زړونو کې وسوسې اچوي. هم له پېريانو او هم له انسانانو. [الناس: 1-6] (درې ځلې)[102]. [102] چا چې سهار او ماښام درې ځله وویل، دا به ورته له هر څه بسنه وکړي. ابو داود، 4/322، په: 5082 شمیره، او ترمذي، 5/567، په: 3575 شمیره روایت کړی. او وګوره: صحیح الترمذي، 3/182.
ژباړه: مونږ سهار کړ، او پادشاهي ټوله خاص الله تعالی لره ده او پوره ستاېنه خاص الله تعالی لره ده پرته له هغه نه بل د عبادت مستحق نشته، هغه یو دی شرېک نه لري، خاص هغه لره بادشاهي ده او خاص هغه لره ټولې ستاینې دي او هغه په هر شي قدرت لرونکی ذات دی، ای زما ربه! تا نه د هغه خېر سوال کوم چې په دې ورځ کې دی او کوم چې د دې نه وروسته دی، او په تا سره پناه نېسم له هغه شر نه چې په دې ورځ کې دی او له هغه شر نه چې له دې ورځې وروسته دی، ای ربه! پناه غواړم په تا سره د لټۍ (سستۍ)، بوډاوالي (زوړوالي)، او پناه غواړم په تا سره د دوزخ او د قبر له عذاب څخه.[۱۰۳] [103] مسلم، 4/ 2088، په:2723 شمیره روایت کړی.
أَصْبَحْنَا وَأَصْبَحَ المُلْكُ لِلَّهِ، وَالحَمْدُ لِلَّهِ، لَا إِلَهَ إلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ، لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الحَمْدُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ، رَبِّ أَسْأَلُكَ خَيْرَ مَا فِي هَذَا اليَوْمِ وَخَيرَ مَا بَعْدَهُ، وَأَعُوذُ بِكَ مِنْ شَرِّ مَا فِي هَذَا اليَوْمِ وَشَرِّ مَا بَعْدَهُ، رَبِّ أَعُوذُ بِكَ مِنَ الكَسَلِ وَسُوءِ الكِبَرِ، رَبِّ أَعُوذُ بِكَ مِنْ عَذَابٍ فِي النَّارِ وَعَذَابٍ فِي القَبْر
او کله چې بیګا کړي نو وایي: ژباړه: مونږ بیګا کړ، او پادشاهي ټوله خاص الله تعالی لره ده او پوره ستاېنه خاص الله تعالی لره ده پرته له هغه نه بل د عبادت مستحق نشته، هغه یو دی شرېک نه لري، خاص هغه لره بادشاهي ده او خاص هغه لره ټولې ستاینې دي او هغه په هر شي قدرت لرونکی ذات دی، ای زما ربه! تا نه د هغه خېر سوال کوم چې په دې شپه کې دی او کوم چې د دې نه وروسته دی، او په تا سره پناه نېسم له هغه شر نه چې په دې شپه کې دی او له هغه شر نه چې له دې شپې وروسته دی، ای ربه! پناه غواړم په تا سره د لټۍ (سستۍ)، بوډاوالي (زوړوالي)، او پناه غواړم په تا سره د دوزخ او د قبر له عذاب څخه.[۱۰۴] [۱۰۴] مخکینی ماخذ.
أَمْسَيْنَا وَأَمْسَى الْمُلْكُ لِلَّهِ، وَالحَمْدُ لِلَّهِ، لَا إِلَهَ إلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ، لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الحَمْدُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ، رَبِّ أَسْأَلُكَ خَيْرَ مَا فِي هَذِهِ اللَّيْلَةِ، وَخَيْرَ مَا بَعْدَهَا، وَأَعُوذُ بِكَ مِنْ شَرِّ مَا فِي هَذِهِ اللَّيْلَةِ، وَشَرِّ مَا بَعْدَهَا، رَبِّ أَعُوذُ بِكَ مِنَ الكَسَلِ وَسُوءِ الكِبَرِ، رَبِّ أَعُوذُ بِكَ مِنْ عَذَابٍ فِي النَّارِ وَعَذَابٍ فِي القَبْرِ
ژباړه: (يا الله ! مونږ - ستا پر نعمتونو او ساتنه کې - سهار کړ، او مونږ- ستا پر نعمتونو او ساتنه کې - مو بیګا کړ . او - په هر حالت؛ ژوند او مرګ دواړو کې په تا پناه نیسو، او له مرګ نه وروسته ستا لوري ته بېرته پورته کېدل دي).[۱۰۵] [105] ترمذي، 5/ 466، په: 3391 شمېره روایت کړی، او وګوره: صحيح الترمذي 3/142.
اللَّهُمَّ بِكَ أَصْبَحْنَا، وَبِكَ أَمْسَيْنَا، وَبِكَ نَحْيَا، وَبِكَ نَمُوتُ وَإِلَيْكَ النُّشُور
او کله چې بیګا کړي نو وایي: ژباړه: (يا الله ! مونږ - ستا پر نعمتونو او ساتنه کې - بېګا کړ، او مونږ- ستا پر نعمتونو او ساتنه کې - مو سهار کړ . او - په هر حالت؛ ژوند او مرګ دواړو کې په تا پناه نیسو، او له مرګ نه وروسته ستا لوري ته بېرته درګرځېدل دي).[۱۰۶] [۱۰۶] مخکینی مرجع.
اللَّهُمَّ بِكَ أَمْسَيْنَا، وَبِكَ أَصْبَحْنَا، وَبِكَ نَحْيَا، وَبِكَ نَمُوتُ، وَإِلَيْكَ الْمَصِير
ژباړه: (ای الله! ته زما رب یې، له تا پرته بل معبود نشته، تا زه پیدا کړی یم او زه ستا بنده یم او زه ستا په هوكړې او وعدې تر هغه حده پابند یم چې زه یې توان لرم، زه پر تا له هر هغه څه څخه پناه غواړم چې ما کړي دي، پر ما ستا د احسان اعتراف کوم او په خپله ګناه اقرار کوم،[۱۰۷] نو ما ته بښنه وکړه، ځکه چې؛ له تا پرته بل څوک ګناهونه نه بښي).[۱۰۸] [107] اقرار او اعتراف کوم. [108] (څوک چې دا په یقین سره د ویده کېدو پر مهال ووایي او په هغه شپه مړ شي، جنت ته به ننوځي، او همدارنګه کله چې سبا کړي)، بخاري 7/150 په: 6306 شمیره روایت کړی.
ژباړه: (یا الله! ما سبا کړ، زه - په دې خبره - تا ګواه ګرځوم او ستا د عرش پورته کوونکي، او نورې ټولې پرښتې او ستا ټول مخلوقات ګواه ګرځوم چې بېشکه همدا ته الله یې؛ نشته دی بل معبود په حقه مګر همدا ته یې، ته یو یې او هېڅ شریک نلرې، او په دې چې محمد - صلی الله علیه وسلم - ستا بنده او ستا رسول دی).
اللَّهُمَّ إِنِّي أَصْبَحْتُ أُشْهِدُكَ، وَأُشْهِدُ حَمَلَةَ عَرْشِكَ، وَمَلَائِكَتِكَ، وَجَمِيعَ خَلْقِكَ، أَنَّكَ أَنْتَ اللَّهُ لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ وَحْدَكَ لَا شَرِيكَ لَكَ، وَأَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُكَ وَرَسُولُك څلور ځلې [109]. [109] څوک چې دا (ذِكر) سهار یا ماښام څلور ځلې ووایي، الله جل جلاله به یې له اور څخه خلاص کړي. دا حدیث ابو داود، 4/317، په: 5071 شمیره، او بخاري په الادب المفرد کې په: 1201 شمیره، او نسائي په عمل الیوم واللیلة کې په: 9 شمیره، او ابن السني، په: 70 شمیره روایت کړی، شیخ ابن باز -الله تعالی دې پر رحم وکړي- د تحفة الاخبار په 23 مخ کې د نسائي او ابو داود د روایت سند ستایلی دی.
او کله چې بیګا کړي نو وایي: ژباړه: (یا الله! ما ماښام کړ، زه - پدې خبره- تا ګواه ګرځوم او ستا د عرش پورته کوونکي، او نورې ټولې پرښتې او ستا ټول مخلوقات ګواه ګرځوم چې بېشکه همدا ته الله یې؛ نشته دی بل معبود په حقه مګر همدا ته یې، ته یوازې یې او شریک نه لرې، او پدې چې محمد - صلی الله علیه وسلم- ستا بنده او ستا رسول دی).
اللَّهُمَّ إِنِّي أَمْسَيْتُ أُشْهِدُكَ، وَأُشْهِدُ حَمَلَةَ عَرْشِكَ، وَمَلَائِكَتِكَ، وَجَمِيعَ خَلْقِكَ، أَنَّكَ أَنْتَ اللَّهُ لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ وَحْدَكَ لَا شَرِيكَ لَكَ، وَأَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُكَ وَرَسُولُك څلور ځلې [110]. [۱۱۰] مخکینی ماخذ.
ژباړه: (یا الله! ما؛ او ستا هېڅ مخلوق له یو نعمت سره نه دی سبا کړی مګر دا چې یوازې ستا لخوا دی، ته شریک نه لرې، نو تا لره ستاینه او شکر دی). [۱۱۱] [111] چا چې دا اذکار سهار مهال وویل، هغه د ورځې لپاره خپل شکر ادا کړ، او چا چې ماښام مهال وویل، هغه د شپې لپاره خپل شکر ادا کړ. دا روایت ابو داود، 4/318، په: 5075 شمیره، او نسائي په عمل الیوم واللیلة کې په: 7 شمیره، او ابن السني په 41 شمیره، او ابن حبان، په ((موارد)) کې په: 2361 شمیره روایت کړی، او ابن باز - رحمه الله - د تحفة الاخیار په: 24 مخ کې د دې سند تایید کړی دی.
اللَّهُمَّ مَا أَصْبَحَ بِي مِنْ نِعْمَةٍ أَوْ بِأَحَدٍ مِنْ خَلْقِكَ فَمِنْكَ وَحْدَكَ لَا شَرِيكَ لَكَ، فَلَكَ الحَمْدُ وَلَكَ الشُّكْر
او کله چې بیګا کړي نو وایي: ژباړه: (یا الله! ما؛ او ستا هېڅ مخلوق له یو نعمت سره نه دی ماښام کړی مګر دا چې یوازې ستا لخوا دی، ته شریک نه لرې، نو تا لره ستاینه او شکر دی).[۱۱۲] [۱۱۲] مخکینی ماخذ.
اللَّهُمَّ مَا أَمْسَى بِي مِنْ نِعْمَةٍ أَوْ بِأَحَدٍ مِنْ خَلْقِكَ فَمِنْكَ وَحْدَكَ لَا شَرِيكَ لَكَ، فَلَكَ الحَمْدُ وَلَكَ الشُّكْر
ژباړه: «یا الله! ماته زما په بدن کې روغتیا راکړه، ای الله، ماته زما په غوږونو (اوریدو) کې روغتیا راکړه، ای الله، ماته زما په سترګو (لید) کې روغتیا راکړه. له تا پرته بل معبود نشته. ای الله! زه له کفر او فقر څخه تا پورې پناه نیسم، او تا پورې د قبر له عذاب څخه پناه نیسم، له تا پرته بل حق معبود نشته»
اللَّهُمَّ عَافِنِي فِي بَدَنِي، اللَّهُمَّ عَافِنِي فِي سَمْعِي، اللَّهُمَّ عَافِنِي فِي بَصَرِي، لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ، اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنَ الكُفْرِ، وَالفَقْرِ، وَأَعُوذُ بِكَ مِنْ عَذَابِ القَبْرِ، لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْت درې ځلې[113]. [113] ابوداود، 4/324 په: 5092 شمیره، احمد، 5/42 په: 20430 شمیره، نسائی په عمل الیوم واللیلة کې په: 22 شمیره، ابن السنی په: 69 شمیره، بخاري په الادب المفرد کې په: 701 روایت کړی - او علامة ابن باز -رحمه الله- په تحفة الاخیار کې د هغې اسناد ستایلی دی ۲۶ مخ.
ژباړه: (ما ته الله كافي دى، نشته دى هېڅ لايق د عبادت مګر هغه دى، خاص په هغه ما توكل كړى دى او هم هغه د عظیم عرش څښتن دى).
حَسْبِيَ اللَّهُ لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ عَلَيهِ تَوَكَّلتُ وَهُوَ رَبُّ العَرْشِ العَظِيم اووه ځلې[114]. [114] څوک چې دا ذکر سهار او ماښام اووه ځلې ووایي، الله تعالی به یې په دنیوي او اخروي چارو کې بسیا شي چې دی پکې فکر او سوچ کوي. دا حدیث ابن السني په: ۷۱ شمیره مرفوع روایت کړی، او ابو داود موقوف روایت کړی، ۴/۳۲۱ په:، ۵۰۸۱ شمیره روایت کړی، د دې حدیث سند د شعیب او عبدالقادر الارناؤوط لخوا صحیح بلل شوی، وګوره: زاد المعاد، ۲/۳۷۶.
ژباړه: (يا الله زه له تا څخه په دنیا او اخرت کې د بښنې او روغتیا سوال کوم، یا الله! زه له تا څخه زما په دین، دنیا، کورنۍ او مال کې د بښنې او عافیت سوال کوم، یا الله! زما عورتونه (عیبونه) پټ کړه، وېره مې لرې کړه، ای الله ! د مخې لخوا، د شا لخوا، له ښي طرفه، له چپ طرفه او له پاسه مې ساتنه وکړهؤ او زه ستا په لویۍ پناه نیسم چې له لاندې طرفه ترور شم).[۱۱۵] [115] أبو داود، په:5074 شمیره، او ابن ماجه په: 3871 شمیره روایت کړی او وګوره: صحيح ابن ماجه، 2/332.
ژباړه: (ای الله په پټو اوښکاره وو پوه ذاته، د آسمانونو او ځمکې پیدا کوونکیه! د هر شي څښتن او مالک ذاته! زه ګواهي ورکوم چې پر حقه بل معبود نشته مګر ته یې، زه پر تا د خپل نفس له شر څخه - چې په بدۍ امر کوونکی دی -پناه نیسم او پر تا د شیطان له شر او شرک څخه پناه نیسم- یعنې چې شر او شرک کولو ته مې وبلي- او پرتا پناه نیسم له دې څخه چې په خپله بدي وکړم او یا بل مسلمان ته د بدۍ رسولو سبب وګرځم).[۱۱۶] [116] ترمذي په: 3392 شمیره او أبو داود په: 5067 شمیره روایت کړی او وګوره: صحيح الترمذي، 3/142 .
اللَّهُمَّ عَالِمَ الغَيْبِ وَالشَّهَادَةِ فَاطِرَ السَّمَوَاتِ وَالأَرْضِ، رَبَّ كُلِّ شَيْءٍ وَمَلِيكَهُ، أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ، أَعُوذُ بِكَ مِنْ شَرِّ نَفْسِي، وَمِنْ شَرِّ الشَّيْطانِ وَشَرَكِهِ، وَأَنْ أَقْتَرِفَ عَلَى نَفْسِي سُوءًا، أَوْ أَجُرَّهُ إِلَى مُسْلِم
ژباړه: (د هغه الله په نوم، چې ضرر نشي رسولی د هغه له نوم سره هیڅ یو شی نه پر ځمکه او نه په آسمان کې، او هغه اورېدونکی او پوه دی).
بِسْمِ اللَّهِ الَّذِي لَا يَضُرُّ مَعَ اسْمِهِ شَيْءٌ فِي الأَرْضِ وَلَا فِي السَّمَاءِ وَهُوَ السَّمِيعُ العَلِيم درې ځلې[117]. [117] څوک چې دا ذکر درې ځلې سهار او درې ځلې بېګا مهال ووایي، هیڅ شی به هغه ته زیان ونه رسوي. دا حدیث ابو داود، 4/323، په: 5088 شمیره، ترمذي، 5/465، په: 3388 شمیره، ابن ماجه په: 3869 شمیره، او احمد په: 446 شمیره روایت کړی دی. وګوره: صحیح ابن ماجه، 2/332، او د دې سند د علامه ابن باز - رحمه الله - لخوا په تحفة الاخیار، 39 مخ کې حسن بلل شوی دی.
«راضي یم چې الله تعالی مې پالونکی (رب) دی، اسلام مې دین دی، او محمد صلی الله علیه وسلم مې پیغمبر دی.»
رَضِيتُ بِاللَّهِ رَبًَّا، وَبِالإِسْلَامِ دِينًا، وَبِمُحَمَّدٍ ﷺ نَبِيًّا درې ځلې[118]. [118] څوک چې دا ذکر درې ځلې سهار او درې ځلې بیګا مهال ووایي، نو د قیامت په ورځ د هغه راضي کول پر الله حق دی. احمد، 4/337، په: 18967شمیره، او نسائي په عمل الیوم و اللیلة کې په: 4 شمیره، او ابن السني په: 68 شمیره، او ابو داود، 4/318، په:1531 شمیره او ترمذي، 5/465، په: 3389 شمیره روایت کړی، او ابن باز - رحمه الله - په تحفة الاخیار، 39 مخ کې حسن بللی دی.
ژباړه: "ای تل ژوندي (ذاته)! ای د چارو سمبالوونکي (ذاته)! ستا په رحمت سره مرسته غواړم، زما ټولې چارې را سمې کړه.، او ما د سترګو د رپ په اندازه هم ځان ته مه پریږده"."[۱۱۹] [119] حاکم روایت کړی او صحیح کړی او ذهبي ورسره موافقت کړی دی، 1/545. وګوره: صحيح الترغيب و الترهيب، 1/273.
يَا حَيُّ يَا قَيُّومُ بِرَحْمَتِكَ أَسْتَغيثُ أَصْلِحْ لِي شَأْنِيَ كُلَّهُ وَلَا تَكِلْنِي إِلَى نَفْسِي طَرْفَةَ عَيْن
ژباړه: موږ سبا کړ، او پادشاهي الله رب العالمین لره ده، ای الله! زه ستا څخه د دې ورځې د خېر سوال کوم، د دې ورځې د فتحې، ملاتړ، روښنایۍ، برکت او هدایت او تا پورې له هغه شر څخه پناه نیسم چې په دې ورځ کې دی او له دې ورځې وروسته دی.[۱۲۰] [120] أبو داود، 4/ 322، په: 5084 شمیره روایت کړی، او شعيب او عبد القادر الأرناؤوط یې د زاد المعاد په تحقیق کې اسناد حسن بللی دی، 2/373 .
أَصْبَحْنَا وَأَصْبَحَ المُلْكُ لِلَّهِ رَبِّ العَالَمِينَ، اللَّهُـمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ خَيْرَ هَذَا اليَوْمِ: فَتْحَهُ، وَنَصْرَهُ، وَنورَهُ، وَبَرَكَتَهُ، وَهُدَاهُ، وَأَعُوذُ بِكَ مِنْ شَرِّ مَا فِيهِ وَشَرِّ مَا بَعْدَه
او کله چې بیګا کړي نو وایي: ژباړه: موږ بېګا کړ، او پاچاهي الله رب العالمین لره ده، ای الله! زه ستا څخه د دې شپې د خېر سوال کوم؛ د دې د فتحې، ملاتړ، روښنایئ، برکت او هدایت، او تا پورې له هغه شر څخه پناه نیسم چې په دې کې دی او له هغه شر څخه چې له دې شپې وروسته دی.[۱۲۱] [121] مخکینی ماخذ.
أَمْسَيْنَا وَأَمْسَى المُلْكُ لِلَّهِ رَبِّ العَالَمِينَ، اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ خَيْرَ هَذِهِ اللَّيْلَةِ: فَتْحَهَا، وَنَصْرَهَا، وَنُورَهَا، وَبَرَكَتَهَا، وَهُدَاهَا، وَأَعُوذُ بِكَ مِنْ شَرِّ مَا فِيهَا، وَشَرِّ مَا بَعْدَهَا
ژباړه: «موږ له اسلامي فطرت، د اخلاص له کلمې، زموږ د نبي صلی الله علیه وسلم له دین، او زموږ د پلار ابراهیم علیه السلام له حنیفي ملت سره سبا کړ (یعنې له شرک څخه توحید ته مایل)؛ او حال دا چې هغه له مشرکانو څخه نه و.» [122]. [122] أحمد په: 3/ 406، او 407 کې په: 15360 او : 15563 شمیرو روایت کړی، او ابن السني په: عمل اليوم والليلة کې په: 34 شمیره روایت کړی او وګوره: صحيح الجامع، 4/209.
أَصْبَحْنا عَلَى فِطْرَةِ الإِسْلَامِ، وَعَلَى كَلِمَةِ الإِخْلاَصِ، وَعَلَى دِينِ نَبِيِّنَا مُحَمَّدٍ ﷺ، وَعَلَى مِلَّةِ أَبِينَا إِبْرَاهِيمَ، حَنِيفًا مُسْلِمًا وَمَا كَانَ مِنَ المُشرِكِين
او کله چې بیګا کړي نو وایي: ژباړه: «موږ له اسلامي فطرت، د اخلاص له کلمې، زموږ د نبي صلی الله علیه وسلم له دین، او زموږ د پلار ابراهیم علیه السلام له حنیفي ملت سره بیګا کړ (یعنې له شرک څخه توحید ته مایل)؛ او حال دا چې هغه له مشرکانو څخه نه و.» [123]. [123] مخکېنۍ مرجع.
أَمْسَيْنَا عَلَى فِطْرَةِ الإِسْلَامِ، وَعَلَى كَلِمَةِ الإِخْلاَصِ، وَعَلَى دِينِ نَبِيِّنَا مُحَمَّدٍ ﷺ، وَعَلَى مِلَّةِ أَبِينَا إِبْرَاهِيمَ، حَنِيفًا مُسْلِمًا وَمَا كَانَ مِنَ المُشرِكِين
ژباړه: "پاکي وایم د الله تعالی په ستاینې د هغه"
سُبحانَ اللهِ وَبِحَمدِه (سل ځلې)[124]. [124] څوک چې دا ذکر سهار او ماښام مهال سل ځلې ووایي، نو د قیامت په ورځ به هېڅوک له ده څخه د غوره عمل سره نه راځي لکه دی چې ورسره راغلی، البته پرته له هغه چا چې ده ته ورته او یا یې له ده زیات عمل کړی وي. مسلم، 4/2071، په: 2692 شمیره روایت کړی.
لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ، لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الحَمْدُ، وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِير لس ځلې[125]، او یا یو ځل د سستۍ په وخت کې[126]. [125] نسائي په: عمل اليوم والليلة کې په: 24 شمیره روایت کړی او وګوره: صحيح الترغيب والترهيب، 1/272، او تحفة الأخيار د ابن باز -رحمه الله- ، 44 مخ، او فضیلت یې په: 146 مخ، او 255 شمیره حدیث کې وګورئ. [126] أبو داود، په:5077 شمیره، ابن ماجه په: 3798 شمیره، او احمد په: 8719 شمیره روایت کړی او وګوره: صحيح الترغيب والترهيب، 1/270 او صحيح أبي داود، 3/957، او صحيح ابن ماجه، 2/331، او زاد المعاد، 2/377.
ژباړه: "له الله پرته بل معبود نشته هغه یو دی شریک نه لري، د هغه لپاره پاچاهي ده او د هغه لپاره ستاینه ده، او هغه په هر څه قادر دی"
لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ، وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ، لَهُ المُلْكُ وَلَهُ الحَمْدُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِير (سل ځلې) کله چې سبا شي[127]. "[127] «څوک چې دا ذکر په ورځ کې سل ځلې ووایي، د لسو غلامانو د آزادولو ثواب ورته لري، او سل نیکۍ به ورته ولیکل شي، سل بدۍ به ترې پاکې شي، او په هغه ورځ به تر بېګا پورې له شیطان څخه په امن کې وي. هېڅوک به د هغه څه څخه له غوره عمل سره نه راځي لکه دی چې ورسره راغلی دی، مګر هغه څوک چې له ده یې عمل ډیر وي.» بخاري، 4/95، په: 3293، او مسلم په: 4/2071، کې په: 2691 شمیره روایت کړی."
ژباړه: «د الله پاکي -بیانوم- د هغه د مخلوقاتو د شمېر په اندازه، د الله پاکي -بیانوم- تر هغه چې هغه پرې راضي شي، د الله پاکي -بیانوم- د هغه د عرش د دروندوالي په اندازه، د الله پاکي -بیانوم- د هغه سیاهۍ (رنګ) په اندازه چې د هغه کلمې پرې لیکل کیږي»."
سُبْحَانَ اللَّهِ وَبِحَمْدِهِ: عَدَدَ خَلْقِهِ، وَرِضَا نَفْسِهِ، وَزِنَةَ عَرْشِهِ، وَمِدَادَ كَلِمَاتِه درې ځلې کله چې سهار شي[128]. [128] مسلم په: 4/ 2090 کې په: 2726 شمیره روایت کړی دی.
ژباړه: (ای الله زه له تا څخه د ګټور علم، پاکیزه روزۍ، او قبول شوي عمل سوال کوم).
اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ عِلْمًا نَافِعًا، وَرِزْقًا طَيِّبًا، وَعَمَلًا مُتَقَبَّلًا کله چې سبا کړي[129]. [129] ابن السني په: عمل اليوم والليلة کې په: 54 شمیره، او ابن ماجه په: 925 شمیره روایت کړی، او عبد القادر او شعيب الأرناؤوط یې د زاد المعاد په تحقیق کې اسناد حسن بللی، 2/375، او تخریج یې په: 73 شمیره وړاندې تېر شوی دی.
ژباړه: له الله تعالی څخه بښنه غواړم او هغه ته توبه وباسم.
أَسْتَغْفِرُ اللَّهَ وَأَتُوبُ إِلَيْه په ورځ کې سل ځلې[130]. [130] بخاري له الفتح سره په: 11/ 101 کې په: 6307 شمیره روایت کړی او مسلم، 4/ 2075 په: 2702 شمیره روایت کړی.
أَعُوذُ بِكَلِمَاتِ اللَّهِ التَّامَّاتِ مِنْ شَرِّ مَا خَلَق درې ځلې کله چې ماښام شي[131]. [131] څوک چې دا ذکر ماښام مهال درې ځلې ووایي، هغه ته به زهر او یا د زهرجنو خځنده وو چیچل زیان ونه رسوي. دا حدیث احمد، 2/290 په: 7898 شمیره او نسائي په عمل الیوم واللیلة کې په: 590 شمیره او ابن السنني په: 68 شمیره روایت کړی. وګوره: صحیح الترمذي، 3/187، صحیح ابن ماجه، 2/266، او تحفة الاخیار د ابن باز، 45 مخ.
ژباړه: «ای الله! زموږ پر نبي محمد صلی الله علیه وسلم رحمت او سلام ووروه»"
اللَّهُمَّ صَلِّ وَسَلِّمْ عَلَى نَبَيِّنَا مُحَمَّد لس ځلې[132]. [132] ((څوک چې سهار او ماښام مهال پر ما لس ځلې درود ووایي نو د قیامت په ورځ به زما له شفاعت څخه برخمن شي)) طبراني په دوو سندونو روایت کړی دی: چې یو یې جید دی. وګوره: مجمع الزوائد، 10/120، او صحیح الترغیب و الترهیب، 1/273.
د خوب اذکار
دواړه لاسونه لپه کوي بیا پکې لاندې اذکار لولي او چف کوي: ووايه هغه الله يو دی. الله بې نیازه دی2 نه يې (څوک) زېږولي او نه دى (له چا) زېږول شوى دى او د ده هېڅوک سیال (او) برابر نشته. [الإخلاص: 1-4].
ووايه د سباوون پر رب پناه غواړم. د هر هغه شي له شر نه چې ده پیدا كړى دى او د تیارې شپې له شر نه كله چې تكه توره (او خوره) شي او په غوټو کې د پو کوونکو له شره. او د حسد كوونكي له شر نه كله چی دى حسد (شروع او ښكاره) كړي [الفلق: 1-5].
ووايه د (ټولو) خلکو پر پالونکي پناه غواړم. چې د خلکو پاچا دی. په حقه د عبادت لایق دی. د بيا بيا تلونکي راتلونکي وسوسه اچوونکي له شره. هغه چې د خلکو په زړونو کې وسوسې اچوي. هم له پېريانو او هم له انسانانو. [الناس: 1-6]
بیا تر هغه ځایه دواړه لاسونه پر ځان راکاږي چې کولی شي پرې یې راکاږي، له سر څخه پېل کوي، بیا مخ او د بدن مخکې برخه ) (دا کار درې ځلې کوي)[133]. [133] بخاري د الفتح سره په: 9/ 62 کې په: 5017 شمیره او مسلم په: 2192 شمیره روایت کړی.
ژباړه: «الله هماغه دى چې له ده پرته بل معبود نشته تل ترتله ژوندى سمبالونكى دى، نه پركالي پرې راځي او نه خوب، څه چې په اسمانو كې دي او څه چې په ځمكه كې دي (ټول) د هغه دي، دا به څوک وي چې د هغه له خوښې پرته د چا سپارښتنه ورته وكړي؟ په هر هغه څه پوهيږي چې د دوى مخې يا يې شاته دي، او دوى د هغه له معلوماتو هېڅ شى نه شي راګيرولاى مګر هغه چې د ده خوښه وي، كرسۍ يې پر اسمانو او ځمكې پراخه ده، او د دې دواړو (ځمكى او اسمان) ساتنه يې نه ستومانه كوي او هغه لوى اوچت ذات دى». [البقرة سورت: آیت 255][134]. [134] «څوک چې دا د ویده کېدو پر مهال ولولي، نو د الله تعالی له لوري به پرې ساتونکی وګمارل شي او تر سهاره پورې به هېڅ شیطان ورته نږدې نه شي». بخاري د الفتح سره (4/487) شمیره (2311) روایت کړی.
ژباړه: «پېغمبر صلی الله علیه وسلم پر هغه څه ايمان راوړی دی چې د هغه د رب له خوا پر هغه نازل شوی دى او هغوی هم (ایمان راوړی) چې مومنان دي، دوى ټولو پر الله، د هغه پر پریښتو، د هغه پر كتابونو او د هغه پر پېغمبرانو (علیهم السلام) ایمان راوړی دي، (او د هغوی وينا دا ده چې:) موږ د الله د پېغمبرانو ترمنځ توپير نه كوو، موږ حكم واورېده او اطاعت مو ومانه ای الله! موږ ستا څخه د ګناه د بښنې غوښتنونكي يو او همدا ستا لوري ته زموږ درتګ دى». الله هېڅ ساكښ ته د هغه له وسې پورته مسؤوليت نه متوجه كوي چا چې څه ښه كړيدي، د هغه ګټه د هماغه ده او چا چې څه بدي كړېده، د هغه ګناه پر هماغه ده. (موْمنانو! تاسې داسې دعا وكړئ) اى زموږ ربه! كه له موږ څخه څه هېره او خطا شوې وي، موږ پرې مه نيسه، ای ربه! پر موږ هغه پېټى مه ږده چې له موږ څخه پر مخكېنېو خلكو دې ايښى و. زموږه ربه! د كوم پيټي پورته كولو چې په موږ كې وس نشته، هغه پر موږ مه ږده، له موږ سره اساني وكړه، زموږ (له ګناهونو) څخه تېر شه، پر موږ رحم وكړه، ته زموږ كار جوړوونكى يې، د كافرانو په مقابل كې زموږ مرسته وكړه. [البقره سورت: ۲۸۵-۲۸۶ آیت][۱۳۵]. [135] «څوک چې دا دوه آیتونه په شپه کې ولولي ورته بسنه کوي». بخاري له الفتح سره، 9/ 94، په: 4008 شمیره، او مسلم، 1/ 554، په: 807 شمیره روایت کړی.
ژباړه: (ای ربه ستا په نوم[136] مې اړخ ولګاوه، او ستا په نوم یې پورته کوم، نو که زما روح دې قبض کړ؛ پرې ورحمېږه،[137] او که دې پرېښود؛ نو ویې ساته په هغه څه سره چې د خپلو نیکو بندګانو ساتنه پرې کوې). "[136] «که له تاسو څخه څوک له خپل بستر څخه پورته شي او بیا بیرته ورته راشي، نو هغه دې د خپلې جامې (یا څادر )په څنډه درې ځلې وڅنډي، او د الله نوم دې پرې یاد کړي، ځکه هغه نه پوهیږي چې وروسته یې پرې څه پرېښودل، او کله چې ویده کیږي نو ودې وایي:..» حدیث، [او د : بصَنِفة إزاره معنا ده: څنډه یې چې غاړې طرف ته وي]. النهایه في غریب الحدیث و الاثر (صَنَفَ)." [137] بخاري له الفتح سره، 11/ 126، په: 6320 شمیره. او مسلم، 4/ 2084، په: 2714 شمیره روایت کړی.
بِاسْمِكَ رَبِّي وَضَعْتُ جَنْبِي، وَبِكَ أَرْفَعُهُ، فَإِنْ أَمْسَكْتَ نَفْسِي فَارْحَمْهَا، وَإِنْ أَرْسَلْتَهَا فَاحْفَظْهَا، بِمَا تَحْفَظُ بِهِ عِبَادَكَ الصَّالِحِين
ژباړه: «ای الله تا زما نفس پیدا کړی او ته یې وفاتوې، مرګ او ژوند یې ستا په واک کې دي، نو که دې ژوند ورکړ، ساتنه یې وکړه او که دې راڅخه واخېست، بښنه ورته وکړه، ای الله زه ستا څخه د سلامتیا سوال کوم».[۱۳۸] [138] مسلم په: 4/ 2083 کې په: 2712 شمیره روایت کړی، او احمد په خپلو الفاظو سره په:، 2/ 79، کې په: 5502 شمیره روایت کړی.
اللَّهُمَّ إِنَّكَ خَلَقْتَ نَفْسِي وَأَنْتَ تَوَفَّاهَا، لَكَ مَمَاتُهَا وَمَحْياهَا، إِنْ أَحْيَيْتَهَا فَاحْفَظْهَا، وَإِنْ أَمَتَّهَا فَاغْفِرْ لَهَا، اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ العَافِيَة
یا الله! په هغه ورځ مې ستا له عذابه وژغوره[۱۳۹] چې خپل بندګان راپورته کوې.[۱۴۰] "[139] ((کله چې به رسول الله - صلی الله علیه وسلم - غوښتل چې ویده شي، نو خپل ښی لاس به یې د خپل مخ لاندې کېښود او بیا به یې ویل: ...)) حدیث. [140] أبو داود په خپلو الفاظو روایت کړی، 4/ 311، په: 5045 شمیره، او ترمذي په: 3398 شمیره، او وګوره: صحيح الترمذي، 3/143، او صحيح أبي داود، 3/ 240.
اللَّهُمَّ قِنِي عَذَابَكَ يَوْمَ تَبْعَثُ عِبَادَك
ژباړه: «یا الله! ستا په نوم مرم (ویده کیږم) او ستا په نوم راژوندی کیږم (له خوبه راپاڅیږم).[۱۴۱] [141] بخاري له الفتح سره په:، 11/ 113 کې په: 6324 شمیره روایت کړی، او مسلم، 4/ 2083، په: 2711 شمیره.
بِاسْمِكَ اللَّهُمَّ أَمُوتُ وَأَحْيَا
"پاکي ده الله تعالی لره"
سبحان الله (درې دېرش ځلې)، او ستاینه الله لره ده
وَالحَمْدُ لِلَّه "(درې دېرش ځلې)،" "او الله ډېر لوی دی"
وَاللَّهُ أَكْبَر "(څلور دېرش ځلې)[142]." [142] څوک چې دا ذکر د ویده کېدو پر مهال ووایي، نو دا ورته له یو خادم څخه غوره دي (چې چاروته یې پاملرنه وکړي). بخاري د الفتح سره، 7/71، په: 3705 شمیره، او مسلم، 4/2091، په: 2726 شمیره روایت کړی.
ژباړه: (ای د اوو آسمانونو، ځمکې او د لوی عرش ربه! زمونږ او د هر شي ربه، د دانې او زړې چوونکیه، د تورات، انجیل او فرقان نازلوونکیه، پناه دروړم تاته د هر هغه شي له شر نه چې ته یې له تندي څخه نیوونکی یې، یا الله! ته اول یې له تا مخکې څه نشته، ته آخر یې له تا وروسته څه نشته، ته لوړ یې له تا پورته څوک نشته، او ته باطن یې (په ټولو چارو له هر چا ښه عالم یې) له تا بل باطن ذات نشته؛ زمونږ څخه پور پرې کړه، او مونږ له غریبۍ شتمن کړه).[۱۴۳] [143] مسلم، 4/ 2084 په: 2713 شمیره روایت کړی.
اللَّهُمَّ رَبَّ السَّمَوَاتِ السَّبْعِ وَرَبَّ الأَرْضِ، وَرَبَّ العَرْشِ العَظِيمِ، رَبَّنَا وَرَبَّ كُلِّ شَيْءٍ، فَالِقَ الحَبِّ وَالنَّوَى، وَمُنْزِلَ التَّوْرَاةِ وَالإِنْجِيلِ، وَالفُرْقَانِ، أَعُوذُ بِكَ مِنْ شَرِّ كُلِّ شَيْءٍ أَنْتَ آخِذٌ بِنَاصِيَتِهِ، اللَّهُمَّ أَنْتَ الأَوَّلُ فَلَيْسَ قَبْلَكَ شَيْءٌ، وَأَنْتَ الآخِرُ فَلَيسَ بَعْدَكَ شَيْءٌ، وَأَنْتَ الظَّاهِرُ فَلَيْسَ فَوْقَكَ شَيْءٌ، وَأَنْتَ البَاطِنُ فَلَيْسَ دُونَكَ شَيْءٌ، اقْضِ عَنَّا الدَّيْنَ وَأَغْنِنَا مِنَ الفَقْر.
ژباړه: «د الله ستاینه ده چې موږ ته یې خواړه او څښاک راکړل او زموږ لپاره کافي شو او موږ ته یې سرپناه راکړه؛ څومره ډیر دي هغه خلک چې نه کافي لرونکی لري او نه سرپناه ورکوونکی!».[۱۴۴] [144] مسلم، 4/ 2085، په:2715 شمیره روایت کړی.
الحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي أَطْعَمَنَا وَسَقَانَا، وَكَفَانَا، وَآوَانَا، فَكَمْ مِمَّنْ لَا كَافِيَ لَهُ وَلَا مُؤْوِي
ژباړه: (ای الله په پټو او ښکاره وو پوه ذاته، د آسمانونو او ځمکې پیدا کوونکیه! د هر شي څښتن او مالک ذاته! زه ګواهي ورکوم چې پر حقه بل معبود نشته مګر ته یې، زه پر تا د خپل نفس له شر څخه -چې په بدۍ امر کوونکی دی- پناه نیسم او پر تا د شیطان له شر او شرک څخه پناه نیسم -یعنې چې شر او شرک کولو ته مې وبلي- او پرتا پناه نیسم له دې څخه چې په خپله بدي وکړم او یا بل مسلمان ته د بدۍ رسولو سبب وګرځم).[۱۴۵] [145] أبو داود، 4/ 317، په:5067 شمیره او ترمذي، په: 3629 شمیره روایت، او وګوره: صحيح الترمذي 3/142 .
اللَّهُمَّ عَالِمَ الغَيْبِ وَالشَّهَادَةِ فَاطِرَ السَّمَوَاتِ وَالأَرْضِ، رَبَّ كُلِّ شَيْءٍ وَمَلِيكَهُ، أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ، أَعُوذُ بِكَ مِنْ شَرِّ نَفْسِي، وَمِنْ شَرِّ الشَّيْطانِ وَشِرْكِهِ، وَأَنْ أَقْتَرِفَ عَلَى نَفْسِي سُوءًا، أَوْ أَجُرَّهُ إِلَى مُسْلِم
((الــم﴾ تَنْزِيلَ السَّجْدَةِ، او: تَبَارَكَ الَّذي بِيَدِهِ الْمُلْكُ))[146]. سورتونه به ولولي.[۱۴۶] [146] ترمذي، په: 3404 شمیره، او نسائي په: عمل اليوم والليلة کې په: 707 شمیره روایت کړی او وګوره: صحيح الجامع 4/255.
ژباړه: «ای الله![147] ځان مې تاته سپارلی، خپله چاره مې تاته سپارلې، مخ مې تاته اړولی او شا مې تاته در سپارلې تاسره د مینې او ستا د ویرې له امله، له تا پرته بل هېڅ پناه ځای او د ژغورنې ځای نشته، ما ستا پر هغه کتاب ایمان راوړی چې تا نازل کړی، او ستا په هغه پیغمبر چې تا رالیږلی» [148]. [147] ((کله چې بستر ته لاړې، نو د لمانځه په څېر اودس وکړه، بیا په ښي اړخ پریوځه، او همدا دعا ووایه: ...)) حدیث. [148] رسول الله - صلی الله علیه وسلم - هغه چا ته چې دا اذکار ووایي ویلي: «که چېرته مړ شوې، نو په فطرت مړ شوی یې» بخاري د الفتح سره، (11/113)، په: (6313)، او مسلم، (4/2081)، په: (2710) شمیره روایت کړی.
اللَّهُمَّ أَسْلَمْتُ نَفْسِي إِلَيْكَ، وَفَوَّضْتُ أَمْرِي إِلَيْكَ، وَوَجَّهْتُ وَجْهِي إِلَيْكَ، وَأَلْجَأْتُ ظَهْرِي إِلَيْكَ، رَغْبَةً وَرَهْبَةً إِلَيْكَ، لَا مَلْجَأَ وَلَا مَنْجَا مِنْكَ إِلَّا إِلَيْكَ، آمَنْتُ بِكِتَابِكَ الَّذِي أَنْزَلْتَ، وَبِنَبِيِّكَ الَّذِي أَرْسَلْت
په شپه کې د اړخ اړولو پر مهال دعا
ژباړه: "له الله پرته بل معبود نشته، هغه یو دی، پر ټولو ځواکمن دی، د اسمانونو او ځمکې او د هغو ټولو شیانو رب دی چې د دوی په منځ کې دي، غالب او زیات بخښونکی ذات دی".[۱۴۹] [149] دا دعا هغه مهال وایي چې په شپه کې له یوې خوا څخه بلې خوا ته په اړخ اوړي، دا حدیث حاکم روایت کړی، ذهبي صحیح بللی او موافقه یې ورسره کړې ده، 1/540، او نسائي په عمل الیوم واللیلة کې په: 202، او ابن السني په: 757 شمیره روایت کړی. وګوره: صحیح الجامع، 4/213.
لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ الوَاحِدُ القَهّارُ، رَبُّ السَّمَوَاتِ وَالأَرْضِ وَمَا بَيْنَهُمَا العَزيزُ الغَفَّار
په خوب کې د وېرې او له یوازې والي څخه د ځوریدونکو کسانو لپاره دعا
ژباړه: «د الله تعالی په بشپړو کلمو سره پناه نیسم د هغه له غصې، سزا او د هغه د بندګانو له شر او د شیطانانو له وسوسو څخه او دا چې (شيطانان) زما په چارو کې راګډ شي».[۱۵۰] [150] أبو داود، 4/ 12، په: 3893 شمیره، او ترمذي په: 3528 شمیره روایت کړی او وګوره: صحيح الترمذي، 3/171 .
أَعُوذُ بِكَلِمَاتِ اللَّهِ التَّامَّاتِ مِنْ غَضَبِهِ وَعِقَابِهِ، وَشَرِّ عِبَادِهِ، وَمِنْ هَمَزَاتِ الشَّياطِينِ وَأَنْ يَحْضُرُون
هغه څوک به څه کوي کله چې بد خوب وګوري
((خپل چپ اړخ ته به درې ځلې لیاړې تو کړي)) (او درې ځلې به ووایي) [151]. [151] مسلم، 4/ 1772 په:2261 شمیره روایت کړی.
((د شیطان او د هغه څه له شر څخه به په الله تعالی پناه غواړي چې لیدلی یې دی)) (درې ځلې) [152]. [152] مسلم، 4/ 1772، 1773، په: 2261، او 2262 شمیرو روایت کړی.
أَعُوذُ بِاللَّهِ مِنَ الشَّيطَانِ الرَّجِيم
((هیچاته به یې نه وایي))[153]. [153] مسلم، 4/ 1772 په:2261 او 2263 شمیرو روایت کړی.
((په کوم اړخ چې وي، په بل اړخ به واوړي))[154]. [154] مسلم، 4/ 1773، په:2261 شمیره روایت کړی.
((که وغواړي نو لمونځ دې وکړي.))[155]. [155] مسلم په: 4/ 1773کې په: 2263 شمیره روایت کړی.
د وترو د قنوت دعا
ژباړه: «ای الله ما ته هدایت وکړه د هغه خلکو تر منځه چې تا ورته هدایت کړی، او ما ته د هغه خلکو تر منځه عافیت راکړه چې تا هغوی ته عافیت ورکړی، او د هغه خلکو تر منځه زما پالنه وکړه چې تا د هغوی پالنه کړې ده، او ماته په هغه څه کې برکت راکړه چې تا راکړي دي، او ما له هغه شر څخه وژغوره چې تا فیصله کړی دی، هغه کس نه سپک کیږي چې تا د هغه پالنه کړي وي، ته د برکت او لوړ مقام والا یې».[۱۵۶] [156] سنن اربعه او احمد، دارمي او بيهقي روایت کړی: ابوداود په: 1425، ترمذي په: 464، نسائي په: 1744، ابن ماجه په: 1178، أحمد په: 1718 شمیره روایت کړی، دارمی په 1592شمیره او حاکم په 3/172 بیهقی، 2/ 209، او هغه څه چې د دوو قوسونو تر منځ دي د بیهقی لخوا دي. وګوره: صحيح الترمذي، 1/144، او صحيح ابن ماجه 1/194، او ارواء الغليل د الباني، 2/172.
اللَّهُمَّ اهْدِنِي فِيمَنْ هَدَيْتَ، وَعَافِنِي فِيمَنْ عَافَيْتَ، وَتَوَلَّنِي فِيمَنْ تَوَلَّيْتَ، وَبَارِكْ لِي فِيمَا أَعْطَيْتَ، وَقِنِي شَرَّ مَا قَضَيْتَ؛ فَإِنَّكَ تَقْضِي وَلَا يُقْضَى عَلَيْكَ، إِنَّهُ لَا يَذِلُّ مَنْ وَالَيْتَ، [وَلاَ يَعِزُّ مَنْ عَادَيْتَ]، تَبارَكْتَ رَبَّنا وَتَعَالَيْت
ژباړه: (یا الله زه پناه غواړم ستا په رضا سره ستا له غصې نه، او ستا په عفوې (بښنې) سره ستا له سزا نه، او ستا څخه پر تا پناه غواړم، زه ستا پوره ستاینه نه شم کولی، ته هماغسې یې لکه څنګه چې تا د خپل ځان ستاینه کړې ده)."[۱۵۷] [157] د څلورو سننو خاوندانو روایت کړی او احمد: أبو داود په: 1427 شمیره، ترمذي په: 3566 شمیره، نسائي په: 1746 شمیره، ابن ماجه په: 1179 شمیره، او احمد په: 751 شمیره روایت کړی. وګوره: صحيح الترمذي، 3/180، او صحيح ابن ماجه، 1/194، او الإرواء، 2/175.
اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِرِضَاكَ مِنْ سَخَطِكَ، وَبِمُعَافَاتِكَ مِنْ عُقُوبَتِكَ، وَأَعُوذُ بِكَ مِنْكَ، لَا أُحْصِي ثَنَاءً عَلَيْكَ، أَنْتَ كَمَا أَثْنَيْتَ عَلَى نَفْسِك
ژباړه: (يا الله! موږ یوازې ستا عبادت کوو، ستا لپاره لمونځ او سجده کوو، ستا لور ته (په عبادت او طاعت سره) بیړه کوو، ستا د رحمت هیله لرو او ستا له عذابه ویرېږو، په حقیقت کې ستا عذاب کافرانو ته رسیدونکی دی، یا الله! موږ له تا مرسته غواړو، ستا څخه بښنه غواړو او په ښه توګه ستا ستاینه کوو، موږ په تا کفر نه کوو، په تا ایمان لرو، موږ ستا اطاعت کوو، او هغه کسان پرېږدو چې له تا څخه انکار کوي)) [158]. [158] بیهقي په السنن الکبری کې روایت کړی او اسناد یې صحیح ګڼلي،2/211، او شيخ ألباني په إرواء الغليل کې ویلي: ((وهذا إسناد صحيح)) یعنې دا اسناد صحیح دی، 2/170. او دا له عمر رضي الله عنه څخه موقوف روایت دی.
اللَّهُمَّ إِيَّاكَ نعْبُدُ، وَلَكَ نُصَلِّي وَنَسْجُدُ، وَإِلَيْكَ نَسْعَى وَنَحْفِدُ، نَرْجُو رَحْمَتَكَ، وَنَخْشَى عَذَابَكَ، إِنَّ عَذَابَكَ بِالكَافِرِينَ مُلْحِقٌ، اللَّهُمَّ إِنَّا نَسْتَعِينُكَ، وَنَسْتَغْفِرُكَ، وَنُثْنِي عَلَيْكَ الخَيْرَ، وَلَا نَكْفُرُكَ، وَنُؤْمِنُ بِكَ، وَنَخْضَعُ لَكَ، وَنَخْلَعُ مَنْ يَكْفرُك
له وترو څخه د سلام ګرځولو وروسته اذکار
«پاکی ده سپېڅلي پاچا لره»
سُبْحَانَ المَلِكِ القُدُّوس درې ځلې او درېيمه يې په لوړ اواز وايي او خپل اواز پرې اوږدوي، وايي: "د ملاېکو او روح رب".[۱۵۹] [159] نسائي روایت کړی، 3/ 244، په: 1734 شمیره، او دارقطني، 2/ 31، او نورو، او د دوو قوسونو تر منځه زیادت د دار قطني دی 2/31، په 2 شمیره، او اسناد یې صحیح دي، وګوره: زاد المعاد د شعيب الأرناؤوط او عبدالقادر الأرناؤوط په تحقیق سره، 1/337.
رَبِّ المَلَائِكَةِ وَالرُّوح
د اندېښنې او غم پر مهال دعا
ژباړه: (یا الله! زه ستا بنده، ستا د بنده او ستا د وینځې زوی یم، زما ټنډه (د تندې ویښتان) ستا په لاس کې دي، ستا حکم پر ما جاري دی، ستا پرېکړه زما په اړه عادلانه ده، ستا په ټولو هغو نومونو له تا څخه سوال کوم، چې تا پرې خپل ځان نومولی، او یا دې له خپلو بندګانو څخه چاته ښودلي او یا دې په خپل کتاب کې رالېږلي او یا دې په پټ علم کې له ځان سره ساتلي، دا چې قرآن کریم زما د زړه پسرلی، او زما د سینې رڼا او زما د غمونو لرې کوونکی او زما د مصیبت او پریشانۍ له منځه وړونکی وګرځوه).[۱۶۰] [160] أحمد په: 1/ 391 کې په: 3712 شمیره روایت کړی، او ألباني په: سلسلة الأحاديث الصحيحة کې صحیح کړی دی، 1/ 337.
اللَّهُمَّ إِنِّي عَبْدُكَ، ابْنُ عَبْدِكَ، ابْنُ أَمَتِكَ، نَاصِيَتِي بِيَدِكَ، مَاضٍ فِيَّ حُكْمُكَ، عَدْلٌ فِيَّ قَضَاؤُكَ، أَسْأَلُكَ بِكُلِّ اسْمٍ هُوَ لَكَ، سَمَّيْتَ بِهِ نَفْسَكَ، أَوْ أَنْزَلْتَهُ فِي كِتَابِكَ، أَوْ عَلَّمْتَهُ أَحَدًا مِنْ خَلْقِكَ، أَوِ اسْتَأْثَرْتَ بِهِ فِي عِلْمِ الغَيْبِ عِنْدَكَ، أَنْ تَجْعَلَ القُرْآنَ رَبِيعَ قَلْبِي، وَنُورَ صَدْرِي، وَجَلَاءَ حُزْنِي، وَذَهَابَ هَمِّي
ژباړه: (ای الله! زه له پرېشانۍ، غم، کمزورۍ او لټۍ، بخل او بزدلۍ، او د پور له شدت، او د خلکو د قهر او تسلط څخه تا ته پناه وړم).[۱۶۱] [161] بخاري (7/ 158) په 2893 شمیره روایت کړی چې رسول صلى الله عليه وسلم به دا دعا زیاته ویله، وګوره: بخاري د الفتح سره (11/ 173)، او په 89 مخ کې به هم په: 137 شمیره راشي.
اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنَ الهَمِّ وَالحَزَنِ، وَالعَجْزِ وَالكَسَلِ، وَالبُخْلِ وَالجُبْنِ، وَضَلَعِ الدَّيْنِ وَغَلَبَةِ الرِّجَال
د سخت خفګان پر مهال دعا
ژباړه: (نشته د عبادت وړ پر حقه پرته له لوی او زغم لرونکي ذات څخه، نشته د عبادت وړ په حقه سره پرته له الله تعالی څخه، چې د لوی عرش څښتن دی، نشته د عبادت وړ پرته له الله تعالی څخه، چې د آسمانونو، ځمکې او د عزتمن عرش رب دی).[۱۶۲] [162] بخاري، 7/ 154، په: 6345 شمیره، او مسلم، 4/ 2092، په: 2730 شمیره روایت کړی.
لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ العَظِيمُ الحَلِيمُ، لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ رَبُّ العَرْشِ العَظِيمِ، لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ رَبُّ السَّمَوَاتِ وَرَبُّ الأَرْضِ وَرَبُّ العَرْشِ الكَرِيم
ژباړه: (ای الله! زه ستا د رحمت هیله لرم، نو ما د سترګو د رپ په اندازه هم ځان ته مه پرېږده، او زما ټولې چارې سمې کړه، له تا پرته بل معبود نشته).[۱۶۳] [163] أبو داود، 4/ 324، په: 5090، او أحمد، 5/ 42، په: 20430 شمیره روایت کړی او الباني په: صحيح أبي داود، 3/959 کې حسن ګڼلی دی.
اللَّهُمَّ رَحْمَتَكَ أَرْجُو، فَلَا تَكِلْنِي إِلَى نَفْسِي طَرْفَةَ عَيْنٍ، وَأَصْلِحْ لِي شَأْنِي كُلَّهُ، لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْت
ژباړه: (نشته هېڅ لايق د عبادت مګر ته يې، ته پاک يې، بېشكه هم زه له ظالمانو څخه یم).[۱۶۴] [164] ترمذي، 5/ 529، په: 3505 شمیره او حاكم روایت کړی او صحیح یې ګڼلی او ذهبي ورسره موافقه کړې ده 1/505، او وګوره: صحيح الترمذي، 3/168.
لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ سُبْحَانَكَ إِنِّي كُنْتُ مِنَ الظَّالِمِين
ژباړه: «الله، الله مې رب دی، هېڅ شی ورسره نه شریکوم».[۱۶۵] [165] أبو داود، 2/ 87، په: 1525 شمیره او ابن ماجه په: 3882 شمیره روایت کړی او وګوره: صحيح ابن ماجه، 2/335 .
اللَّهُ اللَّهُ رَبِّي لَا أُشْرِكُ بِهِ شَيْئًا
د دښمن او د واک او ځواک د خاوند سره د مخ کېدو دعا
ژباړه: «یا الله موږ تا د دوی د سېنو پر وړاندې ګرځوو، او پر تا د دوی له بدیو څخه پناه غواړو. (یعنې موږ د دوی له شر څخه وژغوره).[۱۶۶] [166] أبو داود، 2/ 89، په: 1537 شمیره روایت کړی او حاكم صحیح کړی او ذهبي ورسره موافق دی، 2/142.
اللَّهُمَّ إِنَّا نَجْعَلُكَ فِي نُحُورِهِم، وَنَعُوذُ بِكَ مِنْ شُرُورِهِم
ژباړه: ای الله ته مې ځواک يې او ته مې مرستندوی يې، ستا په مرسته له يو حالت نه بل ته اوړم، او ستا په مرسته بريد کوم او ستا په مرسته جګړه کوم.[۱۶۷] [167] أبو داود په: 3/ 42 کې په: 2632 شمیره، او ترمذي، 5/ 572، په: 3584 شمیره روایت کړی او وګوره: صحيح الترمذي، 3/183.
اللَّهُمَّ أَنْتَ عَضُدِي، وَأَنْتَ نَصِيرِي، بِكَ أَحُولُ وَبِكَ أَصُولُ، وَبِكَ أُقاتِل
ژباړه: مونږ لره الله کافي دی او هغه ډېر ښه ذمه وار دی.[۱۶۸]. [168] بخاري، 5/ 172، په: 4563 شمیره روایت کړی.
حَسْبُنا اللَّهُ وَنِعْمَ الوَكِيل
د هغه چا لپاره دعا چې د واکمن له ظلم څخه وېرېږي
ژباړه: "ای الله! د اوو اسمانونو او د لوی عرش څښتنه؛ د فلاني د زوی فلاني او د هغه د لښکرو پر وړاندې مې ساتونکی او مرستندوی شه چې ستا له مخلوقاتو څخه دي، له دې چې پر ما برلاسی شي او یا راباندې ظلم وکړي؛ ستا ګاونډ (ساتنه) غالب دی، او ستا ستاینه لویه ده، او له تا پرته بل حق معبود نشته".[۱۶۹] [169] بخاري په الأدب المفرد کې په: 707 شمیره روایت کړی او ألباني په: صحيح الأدب المفرد کې په: 545 شمېره صحیح کړی دی.
اللَّهُمَّ ربَّ السَّمَوَاتِ السَّبْعِ، وَرَبَّ العَرْشِ العَظِيمِ، كُنْ لِي جَارًا مِنْ فُلَانِ بْنِ فُلَانٍ، وَأَحْزَابِهِ مِنْ خَلَائِقِكَ، أَنْ يَفْرُطَ عَلَيَّ أَحَدٌ مِنْهُمْ أَوْ يَطْغَى، عَزَّ جَارُكَ، وَجَلَّ ثَنَاؤُكَ، وَلَا إِلَهَ إِلَّا أَنْت
ژباړه: (الله تر ټولو لوی دی، الله د خپلو ټولو مخلوقاتو څخه ځواکمن او پرې برلاسی دی، الله تر هغه څه ډېر ځواکمن دی چې زه ترې ویره لرم او ډډه ترې کوم، هغه الله ته پناه وړم چې له هغه پرته بل حق معبود نشته، هغه ذات چې اووه آسمانونه یې مضبوط نیولي، له دې چې پر ځمکه راپریوځي مګر د هغه په اجازې، (ای الله! تاته ستا) د فلاني بنده او د هغه د لښکرو او پېروانو او ملاتړو له شر څخه پناه دروړم، هغه که له پېریانو څخه وي یا له انسانانو څخه، ای الله د هغوی له شر څخه مې ساتونکی شې، ستا شان ډیر لوړ او ستا مل برلاسی او ساتلی شوی دی، ستا نوم ډېر اوچت دی، او له تا پرته بل برحق معبود نشته.
اللَّهُ أَكْبَرُ، اللَّهُ أَعَزُّ مِنْ خَلْقِهِ جَمِيعًا، اللَّهُ أَعَزُّ مِمَّا أَخَافُ وَأَحْذَرُ، أَعُوذُ بِاللَّهِ الَّذِي لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ، المُمْسِكِ السَّمَوَاتِ السَّبْعِ أَنْ يَقَعْنَ عَلَى الأَرْضِ إِلَّا بِإِذْنِهِ، مِنْ شَرِّ عَبْدِكَ فُلَانٍ، وَجُنُودِهِ وَأَتْبَاعِهِ وَأَشْيَاعِهِ، مِنَ الجِنِّ وَالإِنْسِ، اللَّهُمَّ كُنْ لِي جَارًا مِنْ شَرِّهِمْ، جَلَّ ثَنَاؤُكَ وَعَزَّ جَارُكَ، وَتَبَارَكَ اسْمُكَ، وَلَا إِلَهَ غَيْرُك درې ځلې[170]. [170] بخاري په الأدب المفرد کې په: 708 شمیره روایت کړی او ألباني په: صحيح الأدب المفرد کې په: 546 شمېره صحیح کړی دی .
دښمن ته ښېراوې کول
ژباړه: ((ای الله، د کتاب نازلوونکی او په حساب کې چټک ذاته، ډلو ته ماتې ورکړه، ای الله! هغوی ته ماتې ورکړه او هغوی ولړزوه)) [171]. [171] مسلم، 3/ 1362، په: 1742 شمېره روایت کړی.
اللَّهُمَّ مُنْزِلَ الكِتَابِ، سَرِيعَ الحِسَابِ، اهْزِمِ الأَحْزَابَ، اللَّهُمَّ اهزِمْهُمْ وَزَلْزِلْهُم
څوک چې له یوې قوم څخه ویره ولري نو څه به وايي؟
ژباړه: «اې الله! په هر ډول چې ته وغواړې، د دوی په وړاندې زما لپاره کفایت وکړه.»[172]. [172] مسلم، 4/ 2300، په:3005 شمیره روایت کړی.
اللَّهُمَّ اكْفِنِيهِمْ بِمَا شِئْت
د هغه چا دعا چې په ایمان کې ورته وسوسه پېدا شوي وي
په الله تعالی پنا غواړي،[۱۷۳] وایي: ژباړه: "زه له رټل شوي شيطان نه په الله تعالی پورې پناه نيسم." [173] بخاري د الفتح سره، 6/ 336 په: 3276 شمیره، او مسلم، 1/ 120 په: 134 شمیره.
أَعُوذُ بِاللَّهِ مِنَ الشَّيطَانِ الرَّجِيم
له هغې وسوسې به ځان خلاصوي چې ورته پېدا شوې ده.[۱۷۴] [174] بخاري د الفتح سره، 6/ 336، په: 3276 شمیره او مسلم، 1/ 120 په: 134 شمیره.
(وایي به: په الله او د هغه په رسولانو مې ایمان راوړی.[۱۷۵] [175] مسلم روایت کړی، 1/ 119- 120، په: 134 شمیره.
آمَنْتُ بِاللَّهِ وَرُسُلِه
د الله تعالی دا وینا لولي: ژباړه: هغه لومړنی، وروستى، ښكاره او پټ دى او همغه په هر څه ښه پوه دى. "[الحديد سورت: 3 آیت ] [176]." [176] أبو داود په: 329/ 4 کې په: 5110 شمیره روایت کړی او ألباني په: صحيح أبي داود کې په: 3/962 شمېره حسن ګڼلی دی.
له پور څخه د خلاصېدو دعا
ژباړه: (ای الله، په حلالو سره مې له حرامو بساینه وکړه او په خپل فضل سره مې له نورو بې نیازه کړه)[177]. [177] ترمذي، 5/ 560، په: 3563 شمیره روایت کړی،او وګوره: صحيح الترمذي، 3/180.
ژباړه: (ای الله! زه له پرېشانۍ، غم، کمزورۍ، لټۍ، بخل او بزدلۍ، او د پور له شدت، او د خلکو د قهر او تسلط څخه تا ته پناه دروړم).[178] [178] بخاري، 7/158، په: 2893 شمیره روایت کړی، او په 83 مخ کې وړاندې په:121 شمېره تېر شوی دی.
اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنَ الهَمِّ وَالحَزَنِ، وَالعَجْزِ وَالكَسَلِ، وَالبُخْلِ وَالجُبْنِ، وَضَلَعِ الدَّيْنِ وَغَلَبَةِ الرِّجَال
په لمانځه کې او قراءت کې د وسوسې دعا
ژباړه: زه له رټل شوي شيطان نه په الله تعالی پورې پناه نيسم.
أَعُوذُ بِاللَّهِ مِنَ الشَّيطَانِ الرَّجِيم «او درې ځلې چپ خوا ته توف وکړه» [۱۷۹]. [179] مسلم، 4/ 1729، په: 2203 شمیره روایت کړی، د عثمان بن أبي العاص -رضي الله عنه- له حدیث څخه او په هغه کې راځي چې ما داسې وکړل، نو الله راڅخه وسوسه لرې کړه.
د هغه چا دعا چې یو کار ورته ستونزمن شوی وي
ژباړه: ((ای الله! هېڅ اسانتیا نشته مګر هغه چې ته یې اسانه کړې، او که وغواړې نو غم هم اسانه کوې)) [180]. [۱۸۰] ابن حبان په خپل صحيح په: 2427 شمیره په (موارد) کې روایت کړی او ابن السني په 351 شمیره، حافظ ویلي: دا صحيح حديث دى. دا د عبدالقادر الارناؤوط د النووي د اذکارو په تخریج کې صحیح ګڼلی دی 106 مخ.
اللَّهُمَّ لَا سَهْلَ إِلَّا مَا جَعَلْتَهُ سَهْلاً، وَأَنْتَ تَجْعَلُ الحَزْنَ إِذَا شِئْتَ سَهْلا
څوک چې ګناه ترسره کړي نو څه باید ووایي:
ژباړه: «هېڅ بنده یوه ګناه نه کوي چې بیا ځان ښه پاک کړي، پورته شي او دوه رکعته لمونځ وکړي او بیا د الله څخه بخښنه وغواړي مګر دا چې الله به ورته بخښنه وکړي.» [181] أبو داود، 2/ 86، په:1521 شمیره روایت کړی، او ترمذي، 2/ 257، په: 406 شمیره، او الباني په: صحيح أبي داود کې: 1/283 صحیح ګڼلی دی.
د شیطان او د هغه د وسوسو د لرې کولو دعا
په الله تعالی ترې پناه غوښتل[182]. [182] أبو داود په: 1/ 203 او ابن ماجه په: 1/ 265 کې په 807 شمیره روایت کړی، او په 31 شمیره کې یې تخریج تېر شو او وګوره: المؤمنون سورت: 97-98 آیتونه.
أَعُوذُ بِاللَّهِ مِنَ الشَّيطَانِ الرَّجِيم
((اذان))[183]. [183] مسلم په: 1/ 291 کې په: 389او بخاري په:151 /1 کې په: 608 شمېرو روایت کړی دی.
(اذکار او د قرآن کریم تلاوت).
«له خپلو کورونو څخه هدیرې مه جوړوئ، یقینا چې شیطان له هغه کور څخه تښتي چې د بقرې سورت پکې لوستل کیږي»[184]. [184] مسلم (1/539) په (780) شمیره روایت کړی.
او له هغو کارونو څخه چې شیطان پر شړل کېږي؛ د سهار او ماښام، د خوب او له خوب څخه د راوېښېدو، کور ته د ننوتلو او وتلو، جومات ته د ننوتلو او وتلو او داسې نور مسنونه اذکار او دعاګانې دي لکه: آیت الکرسي او د البقرې سورت دوه وروستي آیتونه، او څوک چې ووایي: ژباړه: "له الله پرته بل معبود نشته هغه یو دی شریک نه لري، د هغه لپاره پاچاهي ده او د هغه لپاره ستاینه ده، او هغه په هر څه قادر دی"
لَا إِلٰهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ، لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ، وَهُوَ عَلَىٰ كُلِّ شَيْءٍ قَدِير سل ځلې، دا به ټوله ورځ له شيطان څخه د ده لپاره ډال (ساتونکې) وي[185]، همدارنګه اذان شیطان شړي. [185] بخاري (4/126) په: (3293) شمیره روایت کړی.
هغه دعا چې کله د تمې خلاف یو څه پیښ شي یا د یو کار په کولو کې عاجز شي
ژباړه: د الله تعالی پریکړه ده، څه چې وغواړي هغه کوي. [۱۸۶] [186] «پیاوړی مؤمن الله تعالی ته له کمزوري مؤمن څخه خوښ او غوره دی او په دواړو کې خېر دی، په هغه څه ټینګار وکړه چې ګټه درته رسوي او د الله تعالی نه مرسته وغواړه، او مه کمزوری کیږه، که چیرته درته څه - زیان - ورسیده نو داسې مه وایه: که چېرته مې داسې کړي وای، نو داسې او داسې به شوي وو، خو ووایه: د الله تقدیر دی او هغه چې څه غوښتل هغه یې وکړل؛ ځکه د (که چیرته) کلمه د شیطان کړنې پرانیزي». مسلم په: (4/2052) کې په: (2664) شمېره روایت کړی.
چاته د نوي زیږیدلي ماشوم مبارکي ویل او د هغې ځواب
ژباړه: ((الله دې درته ډالی شوی برکتي کړي او ته دې د ډالي کوونکي منندوی اوسې، هغه دې ځوانۍ ته ورسیږي، او ته یې له نېکۍ څخه برخمن شې)) [187]. [۱۸۷] د حسن البصري له قوله ویل شوي. وګوره: تحفة المودود، د ابن القیم ۲۰ مخ، او په الاوسط کې یې ابن المنذر ته منسوب کړی دی.
بَارَكَ اللَّهُ لَكَ فِي المَوْهُوبِ لَكَ، وَشَكَرْتَ الوَاهِبَ، وَبَلَغَ أَشُدَّهُ، وَرُزِقْتَ بِرَّه او هغه څوک چې مبارکي ورته ویل شوې ده، په ځواب کې ورته وايي: ژباړه: ((الله دې برکت درکړي او تا دې برکتي کړي، او الله دې د خېر بدله درکړي، او د همدې (ماشوم) په څېر دې تاته هم درکړي او تاته دې ډېر اجر درکړي)) [188]. [۱۸۸] نووي په الأذکار کې ویلي 349 مخ. د نووي: صحیح الأذکار وګوری کوم چې د سلیم هلالي لیکنه ده، 2/713، او په ذکر، دعا او دم سره درملنه د: لیکوال، 1/416.
بَارَكَ اللَّهُ لَكَ وَبَارَكَ عَلَيْكَ، وَجَزَاكَ اللَّهُ خَيْرًا، وَرَزَقَكَ اللَّهُ مِثْلَهُ، وَأَجْزَلَ ثَوَابَك
هغه اذکار چې اولادونه پرې دمېږي
رسول الله صلی الله علیه وسلم به حسن او حسین رضي الله عنهما دمول ژباړه: (زه تاسې دواړه د الله په بشپړو کلمو سره دموم چې له هر شیطان، هرې مضرې حشرې او هرې مضرې سترګې څخه) مو وساتي.[۱۸۹] [189] بخاري په: (4/119) کې په:3371 شمیره د ابن عباس –رضي الله عنهما- له حدیث څخه روایت کړی.
أُعِيذُكُمَا بِكَلِمَاتِ اللَّهِ التَّامَّةِ مِنْ كُلِّ شَيْطَانٍ وَهَامَّةٍ، وَمِنْ كُلِّ عَيْنٍ لَامَّة
د ناروغ د پوښتنې پر مهال ناروغ ته دعا
ژباړه: هېڅ باک نشته، ان شاء الله چې (دا ناروغي) د ګناه پاکوونکې ده.[۱۹۰] [190] بخاري د الفتح له شرحې سره: 10/ 118 کې په: 3616 شمیره روایت کړی.
لَا بأْسَ طَهُورٌ إِنْ شَاءَ اللَّه
أَسْأَلُ اللَّهَ العَظِيمَ رَبَّ العَرْشِ العَظِيمِ أَنْ يَشْفيَك اووه ځلې[191]. [۱۹۱] «هر مسلمان بنده چې د یوه ناروغ پوښتنې ته ورشي - چې اجل یې نه وي راغلي - او اووه ځلې پرې دا دعا ووايي... مګر دا چې روغ به شي». ترمذي په (2083) شمیره روایت کړی، او ابوداود په (3106) شمیره. وګورئ: صحیح الترمذي (2/210)، او صحیح الجامع (5/180).
د ناروغ د پوښتنې فضیلت
رسول الله ﷺ فرمایلي: «کله چې یو سړی د خپل مسلمان ورور پوښتنې ته ورشي، نو دی د جنت په باغونو کې د میوو راټولو په حال کې ګرځېدونکی دی تر دې چې کېني، کله چې کیني، رحمت یې وپوښي، نو که سهار مهال و، تر بیګا پورې به پرې اویا زره پرښتې درود وایي، او که بیګا مهال و تر سهاره به پرې اویا زره پرښتې درود وایي» [192] [192] ترمذي په: 969 شمیره او ابن ماجه په: 1442 شمیره او أحمد په: 975 شمیره روایت کړی او وګورئ: صحيح ابن ماجه، 1/244 او صحيح الترمذي، 1/286، همدا رنګه شیخ احمد شاکر صحیح ګڼلی دی.
د هغه ناروغ لپاره دعا چې له ژوند څخه ناهیلی شوی وي
ژباړه: (ای الله! ما وبخښه، رحم راباندې وکړه او د جنت په لوړو مرتبو کې مې (د هغه لوړ مقام له استوګنو )سره يو ځاي کړه). [۱۹۳] [193] بخاري، (7/10)په: 4435 شمیره او مسلم په: (4/1893)کې په: 2444 شمیره روایت کړی.
اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِي، وَارْحَمْنِي، وَأَلْحِقْنِي بِالرَّفِيقِ الأَعْلَى
رسول الله صلی الله علیه وسلم به د ځنکدن پر مهال خپل لاسونه په اوبو لانده کړل او دواړه به یې پر مخ راکش کړل، او داسې به یې ویل: له الله پرته په حقه بل معبود نشته
لا اله الا الله ژباړه: (بېشکه مرګ بې خودۍ (سختۍ) لري).[۱۹۴] [194] بخاري د الفتح له شرحې سره 8/ 144، په: 4449 شمیره روایت کړی، او په دې حدیث کې د مسواک یادونه شوې ده.
ژباړه: له الله پرته بل حق معبود نشته او الله تر ټولو لوی دی، له الله پرته بل حق معبود نشته، الله یو دی، له الله پرته بل حق معبود نشته، هغه یو دی، شریک نه لري، له الله پرته بل حق معبود نشته، هغه لره پادشاهي ده او هغه لره ستاینه ده، له الله پرته بل حق معبود نشته، او له یوه حالت نه بل ته اوړېدل او ځواک نشته مګر په الله تعالی." [۱۹۵ [195] ترمذي په: 3430 شمیره او ابن ماجه په: 3794 شمیره روایت کړی او ألباني صحیح ګڼلی دی وګوره: صحيح الترمذي 3/152، او صحيح ابن ماجه، 2/317 .
لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَاللَّهُ أَكْبَرُ، لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ، لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ، لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ لَهُ المُلْكُ وَلَهُ الحَمْدُ، لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَلَا حَوْلَ وَلَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّه
د ځنکدن پر مهال مړي ته د توحید د کلمې ور په یادول
ژباړه: «د چا وروستۍ وینا چې (لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ) وي، یعنې له الله پرته بل برحق معبود نشته
لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّه جنت ته داخلیږي))[196]. [196] أبو داود په: 3/ 190 کې په 3116 شمیره روایت کړی او وګوره: صحيح الجامع، 5/432 .
هغه چاته دعا چې مصیبت ورته رسیدلی وي
ژباړه: (موږ د الله یو او الله ته ورګرځیدونکي یو، ای الله! ماته زما په مصیبت کې اجر راکړې، او له دې غوره راکړې). [۱۹۷] [197] مسلم په: 2/ 632 کې په: 918 شمیره روایت کړی.
إِنَّا لِلَّهِ وَإِنَّا إِلَيْهِ رَاجِعُونَ، اللَّهُمَّ أْجُرْنِي فِي مُصِيبَتِي، وَأَخْلِفْ لِي خَيْرًَا مِنْهَا
د مړي د سترګو تړلو پر مهال دعا
ژباړه: ((ای الله، فلاني ته (د هغه نوم دې یاد کړي) بخښنه وکړه او د هغه مقام په هدایت شوو او د هغه په پاتې اولادې کې لوړ کړه، موږ او هغه ته بخښنه وکړه ای د عالمیانو ربه، او د هغه قبر د هغه لپاره پراخه او روښانه کړه)) [198] [198] مسلم په: 2/ 634 کې په: 920 شمیره روایت کړی.
اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِفُلَانٍ (بِاسْمِهِ) وَارْفَعْ دَرَجَتَهُ فِي المَهْدِيِّينَ، وَاخْلُفْهُ فِي عَقِبِهِ فِي الغَابِرِينَ، وَاغْفِرْ لَنَا وَلَهُ يَا رَبَّ العَالَمِينَ، وَافْسَحْ لَهُ فِي قَبْرِهِ، وَنَوِّرْ لَهُ فِيه
د جنازې په لمانځه کې مړې ته دعا
ژباړه: (ای الله ویې بخښه، رحم پرې وکړه، له سختیو یې وساته، او معافي ورته وکړه، د ده ښه میلمستیا وکړه، د ورتلو ځای يې پراخه کړه، او په اوبو، واوره او ګلۍ یې ووینځه او د ګناهونو څخه یې داسې پاک کړه لکه څنګه چې تا سپینه جامه له خیرې څخه پاکه کړې ده، او له کور څخه یې غوره کور ورکړه، او له اهل څخه یې غوره اهل او له جوړې (ښځه/خاوند) یې په صفاتو کې غوره جوړه ورکړه، جنت ته يې داخل کړه، او د قبر له عذاب او د اور له عذاب څخه یې وساته).[۱۹۹] [199] مسلم په: (2/663) کې په: 963 شمیره روایت کړی.
اللَّهُمَّ اغْفِرْ لَهُ وَارْحَمْهُ، وَعَافِهِ، وَاعْفُ عَنْهُ، وَأَكْرِمْ نُزُلَهُ، وَوَسِّعْ مُدْخَلَهُ، وَاغْسِلْهُ بِالمَاءِ وَالثَّلْجِ وَالبَرَدِ، وَنَقِّهِ مِنَ الخَطَايَا كَمَا نَقَّيْتَ الثَّوْبَ الأَبْيَضَ مِنَ الدَّنَسِ، وَأَبْدِلْهُ دَارًا خَيْرًا مِنْ دَارِهِ، وَأَهْلاً خَيْرًا مِنْ أَهْلِهِ، وَزَوْجًَا خَيًْرا مِنْ زَوْجِهِ، وَأَدْخِلْهُ الجَنَّةَ، وَأَعِذْهُ مِنْ عَذَابِ القَبْرِ [وَعَذَابِ النَّار]
ژباړه: (ای الله، زموږ ژوندي او مړي، حاضران او غائبان، کوچنیان او لویان، نارینه او ښځینه ټولو ته بخښنه وکړه. ای الله، زموږ څخه دې چې څوک ژوندي ساتلي، هغه په اسلام ژوندي لره او زموږ څخه چې څوک وفاتوې نو په ایمان سره یې وفات کړه، ای الله موږ د ده د مصیبت له اجر څخه مه محروموه، او له ده وروسته مو مه ګمراه کوه).[۲۰۰] [200] أبو داود، په:3201 او ترمذي په: 1024 او نسائي په: 1985 او ابن ماجه په: 1/ 480 کې په:1498 او أحمد په: 2/ 368 کې په: 8809 شمیره روایت کړی او وګوره: صحيح ابن ماجه، 1/251.
اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِحَيِّنَا وَمَيِّتِنَا، وَشَاهِدِنَا وَغَائِبِنَا، وَصَغِيرِنَا وَكَبِيرِنَا، وَذَكَرِنَا وَأُنْثَانَا، اللَّهُمَّ مَنْ أَحْيَيْتَهُ مِنَّا فَأَحْيِهِ عَلَى الإِسْلَامِ، وَمَنْ تَوَفَّيْتَهُ مِنَّا فَتَوَفَّهُ عَلَى الإِيمَانِ، اللَّهُمَّ لَا تَحْرِمْنَا أَجْرَهُ، وَلَا تُضِلَّنَا بَعْدَه
ژباړه: ((ای الله! فلانی د فلاني زوی، ستا تر ساتنې او څار لاندې دی، هغه د قبر له فتنې او د اور له عذاب څخه وساتې، ځکه ته د وفا او حق خاوند یې، نو بخښنه ورته وکړه او رحم پرې وکړه، بېشکه چې ته ښه بخښونکی او مهربان ذات یې)) [201]. [201] ابن ماجه په: 1499 شمیره روایت کړی، وګورئ: صحيح ابن ماجه، 1/251، او أبو داود په: 3/ 211 کې په: 3202 شمېره روایت کړی.
اللَّهُمَّ إِنَّ فُلَانَ بْنَ فُلَانٍ فِي ذِمَّتِكَ، وَحَبْلِ جِوَارِكَ، فَقِهِ مِنْ فِتْنَةِ القَبْرِ، وَعَذَابِ النَّارِ، وَأَنْتَ أَهْلُ الوَفَاءِ وَالحَقِّ، فَاغْفِرْ لَهُ وَارْحَمْهُ إِنَّكَ أَنْتَ الغَفُورُ الرَّحيم
ژباړه: ای الله! ستا بنده او ستا د وینځې زوی، ستا رحمت ته محتاج شوی دی او ته د هغه له عذابولو غني ذات یې، نو که نېک عمله وي، په نیکیو کې یې زیاتوالی راوله، او که بد عمله وي، له بدیو یې تېر شه.[۲۰۲] [202] حاكم روایت کړی او صحیح کړی دی او ذهبي ورسره موافقه کړې ده، 1/359، او وګوره: أحكام الجنائز د ألباني، 125 مخ.
اللَّهُمَّ عَبْدُكَ وَابْنُ أَمَتِكَ احْتَاجَ إِلَى رَحْمَتِكَ، وَأَنْتَ غَنِيٌّ عَنْ عَذَابِهِ، إِنْ كَانَ مُحْسِنًا فَزِدْ فِي حَسَنَاتِهِ، وَإِنْ كَانَ مُسِيئًا فَتَجَاوَزْ عَنْه
ماشوم ته د جنازې په لمانځه کې دعا
ژباړه: ای الله! د قبر له عذابه یې وساته.[۲۰۳] [203] (سعید بن المسیب ویلي: ما د ابو هریره رضي الله عنه تر شا د یو کوچني ماشوم په جنازه کې لمونځ وکړ چې هېڅکله یې ګناه نه وه کړې، نو ما ترې واوریدل چې ویل یې ..) حدیث، مالک په الموطا (1/288) کې روایت کړی، ابن ابی شیبه په المصنف کې (3/217)، او بیهقي په (4/9) کې، او اسناد یې شعیب الأرناؤوط د بغوي په شرح السنة کې صحیح ګڼلی (5/357).
اللَّهُمَّ أَعِذْهُ مِنْ عَذَابِ القَبْر
او که ووایي: ژباړه: «ای الله، هغه کوچنی د مور او پلار لپاره جنت ته مخکښ او د هغوی لپاره یې د اجر د لاسته راوړلو سبب او منل شوی شفاعت کوونکی وګرځوه. ای الله، د هغوی (د نېکو عملونو) تلې پرې درنې او اجرونه یې پرې لوی کړه او د نېکو مومنانو سره یې یو ځای او د ابراهیم علیه السلام په کفالت کې یې شامل کړه، او په خپل رحمت سره یې د جهنم له عذابه وساته، له کور څخه یې غوره کور او له کورنۍ یې ښه کورنۍ ورکړه، ای الله زموږ پخوانیو ته بخښنه وکړې او هغوی چې کوچنيان مړه شوي، او هغوی چې له موږ څخه په ایمان کې مخکښان وو».
اللَّهُمَّ اجْعَلْهُ فَرَطًا وَذُخْرًا لِوَالِدَيْهِ، وَشَفِيعًا مُجَابًا، اللَّهُمَّ ثَقِّلْ بِهِ مَوَازِينَهُمَا، وَأَعْظِمْ بِهِ أُجورَهُمَا، وَأَلْحِقْهُ بِصَالِحِ المُؤْمِنِينَ، وَاجْعَلْهُ فِي كَفَالَةِ إِبْرَاهِيمَ، وَقِهِ بِرَحْمَتِكَ عَذَابَ الجَحِيمِ، وَأَبْدِلْهُ دَارًا خَيْرًا مِنْ دَارِهِ، وَأَهْلًا خَيْرًا مِنْ أَهْلِهِ، اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِأَسْلَافِنَا، وَأَفْرَاطِنَا، وَمَنْ سَبَقَنَا بِالإِيمَان نو دا به غوره وي[204]. [204] وګوره: المغني د ابن قدامة، 3/416، او الدروس المهمة لعامة الأمة، د شيخ عبد العزيز بن عبد الله بن باز -رحمه الله- ، 15مخ .
ژباړه: ای الله زموږ لپاره یې جنت ته مخکښ، وړاندې تلونکی او د اجر ترلاسه کولو لامل وګرځوه.[۲۰۵] [205] حسن به پر ماشوم سورت الفاتحه لوستله او ویل به یې ... حدیث. البغوی په شرح السنة، 5/357 او د عبدالرزاق په: 6588 شمیره او بخاري په کتاب الجنائز؛ باب قراءة فاتحة الکتاب علی الجنازة کې په: 2/113 کې له: 1335 شمیرې مخکې روایت کړی دی.
اللَّهُمَّ اجْعَلْهُ لَنَا فَرَطًا، وَسَلَفًا، وَأَجْرًا
د تسلیت دعا
ژباړه: یقینا څه چې الله واخېستل، د هغه دي، او څه یې چې ورکړي د هغه دي، او هر څه د هغه سره یوه ټاکلې موده لري... نو صبر وکړه او اجر یې له هغه څخه وغواړه)) [206]. [206] بخاري، په(2/80) کې په 1284 شمېره او مسلم په: (2/636) کې په: 923 شمیره روایت کړی.
إِنَّ للَّهِ مَا أَخَذَ، وَلَهُ مَا أَعْطَى، وَكُلُّ شَيْءٍ عِنْدَهُ بِأَجَلٍ مُسَمَّى... فَلْتَصْبِرْ وَلْتَحْتَسِب
او که ووایي: ژباړه: (الله دې لوی اجر درکړي، تاته دې ښه تسلیت درکړي، او ستا مړي ته دې بښنه وکړي.).
أَعْظَمَ اللَّهُ أَجْرَكَ، وَأَحْسَنَ عَزَاءَكَ، وَغَفَرَ لِمَيِّتِك نو دا به غوره وي[207]. [207] الأذكار د النووي، 126 مخ .
قبر ته د مړي دننه کولو پر مهال دعا
ژباړه: (د الله په نوم او د رسول الله د سنت مطابق)[۲۰۸] [208] أبو داود په: 3/ 314 کې په: 3215 شمیره په صحيح سند روایت کړی او أحمد په: 5234 او 4812 شمیره پدې الفاظو : ((بسم اللَّه، وعلى ملّة رسول اللَّه)) روایت کړی او سند یې صحيح دی.
بِسْمِ اللَّهِ وَعَلَى سُنَّةِ رَسُولِ اللَّه
د مړي له ښخولو وروسته دعا
ژباړه: (ای الله بخښنه ورته وکړه او (د سوال او ځواب پر مهال یې) ثابت قدمه کړه).[۲۰۹] [209] نبي کريم ﷺ به کله چې د مړي له دفن څخه فارغ شو نو د قبر تر څنګ به ودرېده او فرمایل به يې: «تاسو د خپل ورور لپاره مغفرت وغواړئ او د هغه لپاره د ثبات غوښتنه وکړئ؛ ځکه چې هغه اوس پوښتل کېږي». أبو داود په (3/315) کې په (3223) شمیره روایت کړی او حاکم روایت کړی او صحیح یې ګڼلی او ذهبي ورسره موافق دی (1/370).
اللهُمَّ اغفِر لَهُ، اللهُمَّ ثَبِّتْه
د قبرونو د زيارت پر مهال دعا
ژباړه: سلام دې وي پر تاسو اې د دې کورونو استوګنو مومنانو او مسلمانانو، هر کله چې الله اراده وکړي موږ تاسو سره یوځای کېدونکي یو [او الله دې زموږ پر مخکنیو او وروستنیو رحم وکړي] زه له الله څخه زموږ او ستاسو لپاره د بخښنې سوال کوم [210] [210] مسلم په: 2/ 671 کې په: 975 شمیره روایت کړی، او ابن ماجه 1/ 494، او الفاظ د همده دي چې په: 1547 شمیره یې له بريدة -رضي الله عنه- څخه روایت کړی، او څه چې د دوو قوسونو تر منځه دي د عاېشې رضي الله عنها له حدیث څخه دي چې مسلم په: 2/ 671 کې په: 975 شمیره روایت کړی.
السَّلاَمُ عَلَيْكُمْ أَهْلَ الدِّيَارِ، مِنَ المُؤْمِنِينَ وَالمُسْلِمِينَ، وَإِنَّا إِنْ شَاءَ اللَّهُ بِكُمْ لَاحِقُونَ، [وَيَرْحَمُ اللَّهُ المُسْتَقدِمِينَ مِنَّا وَالمُسْتأْخِرِينَ] أَسْاَلُ اللَّهَ لَنَا وَلَكُمُ العَافِيَة
د سیلۍ پر مهال دعا
ژباړه: ((ای الله! ستا څخه یې خېر غواړم او پر تا یې له شر څخه پناه نیسم))[211] [211] أبو داود په: 4/ 326 کې په: 5099 شمیره، او ابن ماجه په: 2/ 1228 کې په:3727 شمیره روایت کړی او وګوره: صحيح ابن ماجه، 2/305.
اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ خَيْرَهَا، وَأَعُوذُ بِكَ مِنْ شَرِّهَا
ژباړه: ((ای الله! ستا څخه یې خیر غواړم او هغه خېر چې په دې کې دی، او هغه خېر چې له امله یې رالیږل شوی دی او پر تا یې له شر څخه پناه غواړم او هغه شر څخه چې په دې کې دی او هغه شر چې له امله یې رالیږل شوی دی)) [212] [212] مسلم په 2/ 666 کې په: 899 شمیره او بخاري په: 4/ 76 کې په: 3206 او 4829 شمیرو روایت کړی، او لفظ د مسلم دی.
اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ خَيْرَهَا، وَخَيْرَ مَا فِيهَا، وَخَيْرَ مَا أُرْسِلَتْ بِهِ، وَأَعُوذُ بِكَ مِنْ شَرِّهَا، وَشَرِّ مَا فِيهَا، وَشَرِّ مَا أُرْسِلَتْ بِه
د اسمان د غرارې پر مهال دعا
ژباړه: "پاک دی هغه ذات چې له ویرې یې رعد (د وريځو شېندلو پرښته) او ټولې پریښتې له ستاینې سره پاکي وایې"[۲۱۳] [213] کله به چې عبدالله بن الزبیر - رضي الله عنهما - په اسمان کې غراری واورید نو خبرې به یې ودرولې او ویل به یې: ...حدیث، الموطأ 2/992 او الباني په صحیح الکلم الطیب کې په: 157 شمیره ذکر کړی او ویلي یې دي چې: ((سند یې په موقوف روایت سره صحیح دی)).
سُبْحَانَ الَّذِي يُسَبِّحُ الرَّعْدُ بِحَمْدِهِ وَالمَلَائِكَةُ مِنْ خِيفَتِه
د باران غوښتلو له دعاګانو څخه
ژباړه: ((ای الله! پر موږ ژر له ځنډ پرته اړتیا پوره کوونکی او سختي لرې کوونکی باران راولیږه، چې پاکیزه، حاصل خیزه،ګټور او بې زیانه وي)) [214]. [214] أبو داود په: (1/303) کې په: 1171 شمیره روایت کړی او الباني په صحيح أبي داود کې 1/216صحیح ګڼلی دی.
اللَّهُمَّ اسْقِنَا غَيْثًا مُغِيثًا مَرِيئًا مَرِيعًا، نَافِعًا غَيْرَ ضَارٍّ، عَاجِلًا غَيْرَ آجِل
ژباړه: یا الله پر موږ باران وکړه، یا الله پر موږ باران وکړه، یا الله پر موږ باران وکړه.[۲۱۵] [215] بخاري په: (1/224)کې په: 1014 شمیره او مسلم په: (2/613) کې په897 شمیره روایت کړی.
ژباړه: یا الله! بندګان او څاروي دي خړوبه کړه، رحمت دې ټولو ته شامل کړه، او مړه ځمکه دې راژوندۍ کړه.[۲۱۶] [216] أبو داود په: (1/305) کې په: 1178 شمیره روایت کړی او الباني په: صحيح أبي داود کې 1/218 حسن ګڼلی دی.
اللَّهُمَّ اسْقِ عِبَادَكَ، وَبَهَائِمَكَ، وَانْشُرْ رَحْمَتَكَ، وَأَحْيِي بَلَدَكَ المَيِّت
د باران پر مهال دعا
ژباړه: یا الله! ته یې ګټور وګرځوې.[۲۱۷] [217] بخاري د الفتح سره په: (2/518) کې په: 1032 شمیره روایت کړی.
اللَّهُمَّ صَيِّبًا نَافِعًا
د باران لو ورېدو وروسته دعا
ژباړه: (د الله په فضل او رحمت پر موږ باران وشو).[۲۱۸] [218] بخاري په: (1/205)کې په: 846 او مسلم په: (1/83)کې په:71 شمیره روایت کړی.
مُطِرنا بِفَضْلِ اللهِ وَرَحْمَتِه
د باران ودرېدو لپاره دعا
ژباړه: ((ای الله! زموږ شاوخوا یې ووروه نه پر موږ، یا الله! په غونډیو، پانډونو، شېلو، خوړونو او هغو ځایونو یې ووروه چې ونې پکې وده کوي.)) [219]. [219] بخاري په: (1/224) کې په: 933 او مسلم په: (2/614) کې په:897 شمیره روایت کړی.
د میاشتې د لېدو دعا
ژباړه: (الله تر ټولو لوی دی، ای الله! (دا میاشت) پر موږ د امنیت او ایمان، سلامتیا او اسلام او هغه عمل د کولو په فضا کې راوخېږوه چې ته یې خوښوې او پرې راضي کیږې، (ای میاشتې!) زموږ رب او ستا رب الله دی).[۲۲۰] [220] ترمذي په: (5/504)کې په:3451 شمیره روایت کړی، او دارمي په خپلو الفاظو په 1/336 کې روایت کړی او وګوره: صحيح الترمذي، 3/157.
اللَّهُ أَكْبَرُ، اللَّهُمَّ أَهِلَّهُ عَلَيْنَا بِالأَمْنِ وَالإِيمَانِ، وَالسَّلَامَةِ وَالإِسْلَامِ، وَالتَّوْفِيقِ لِمَا تُحِبُّ رَبَّنَا وَتَرْضَى، رَبُّنَا وَرَبُّكَ اللَّه
د روژه ماتې پر مهال دعا
ژباړه: (تنده لاړه، رګونه لانده شول او ان شاء الله چې اجر (د الله تعالی) سره یقیني شو).[۲۲۱] [221] أبو داود په: 2/ 306 کې په: 2359 شمیره روایت کړی او نورو هم او وګوره: صحيح الجامع، 4/209.
ذَهَبَ الظَّمَأُ وَابْتَلَّتِ العُرُوقُ، وَثَبَتَ الأَجْرُ إِنْ شَاءَ اللَّه
ژباړه: (ای الله! زه ستا څخه ستا په هغه رحمت سوال کوم چې هر شي ته شامل دی؛ چې ماته بخښنه وکړه).[۲۲۲] [222] ابن ماجه په:(1/557) کې په:1753 کې د عبد الله بن عمرو –رضي الله عنهما- له دعا څخه روایت کړی او حافظ په: تخريج الأذكار کې راوړی دی، وګوره: شرح الأذكار، 4/342 .
اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ بِرَحْمَتِكَ الَّتِي وَسِعَتْ كُلَّ شَيْءٍ أَنْ تَغْفِرَ لِي
له ډوډۍ څخه مخکې دعا
ژباړه: کله چې یو ستاسو ډوډۍ خوري نو ودې وایي: بِسْمِ اللَّهِ
بِسْمِ اللَّه نو که په پیل کې ترې هېره شي، نو ودې وایي: ژباړه: د الله په نوم په پیل او پای کې.[۲۲۳] [223] أبو داود په: (3/347) کې په: 3767 شمیره، او ترمذي په: (4/288) کې په:1858 شمیره روایت کړی او وګوره: صحيح الترمذي، 2/167.
بِسْمِ اللَّهِ فِي أَوَّلِهِ وَآخِرِه
چاته چې الله خواړه ورکړل نو ودې وایي: ژباړه: ای الله موږ ته پکې برکت واچوه او له دې غوره راکړه،
اللَّهُمَّ بَارِكْ لَنَا فِيهِ وَأَطْعِمْنَا خَيْرًا مِنْه او چاته چې الله تعالی شېدې ورنصیب کړې نو ودې وایي: ژباړه: یا الله! موږ ته پکې برکت واچوه، او موږ ته ترې زیات راکړه.[۲۲۴] [224] ترمذي په: (5/506)کې په:3455 شمیره روایت کړی او وګوره: صحيح الترمذي،(3/158).
اَللهُمَّ بارِک لَنا فیهِ وَ زِدنا مِنه
د ډوډۍ خوړلو پسې دعا
ژباړه: (الله لره ستاینه ده، هغه ذات چې دا خواړه یې راکړل او زما له کومې خوارۍ او ځواک پرته یې ماته راکړل).[۲۲۵] [225] له نسائي پرته اصحاب السنن روایت کړی: ابو داود په: 4025 او ترمذي په: 3458 شمیره او ابن ماجه، په: 3285 شمیره روایت کړی او وګوره: صحيح الترمذي، 3/159.
الحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي أَطْعَمَنِي هَذَا، وَرَزَقَنِيهِ، مِنْ غَيْرِ حَوْلٍ مِنِّي وَلَا قُوَّة
ژباړه: الله لره زیاته، پاکیزه او مبارکه ستاینه ده، خو د هغه د حق پوره کېدونکې نه ده، او موږ د دې ستاینې پرېښودونکي نه یو، او هېڅکله موږ د خپل رب څخه مستغني کېدونکي نه یو، هغه زموږ رب دی.[226]. [226] بخاري په: (6/214) کې په: 5458 شمیره روایت کړی او ترمذي په خپلو الفاظو په:(5/507) کې په: 3456 شمیره روایت کړی.
الْحَمْدُ لِلَّهِ حَمْدًا كَثِيرًا طَيِّبًا مُبَارَكًا فِيهِ، غَيْرَ [مَكْفِيٍّ وَلَا] مُوَدَّعٍ، وَلَا مُسْتَغْنَىً عَنْهُ رَبَّنَا
د میلمه له خوا کوربه ته دعا
ژباړه: "ای الله دوی ته په هغه څه کې برکت واچوه چې تا دوی ته ورکړي، دوی ته بخښنه وکړه او رحم پرې وکړه."[۲۲۷]. [227] مسلم په:(3/1615) کې په: 2042 شمیره روایت کړی.
اللَّهُمَّ بَارِكْ لَهُمْ فِيمَا رَزَقْتَهُم، وَاغْفِرْ لَهُمْ وَارْحَمْهُم
په دعا سره له یو چا د خوراک او یا څښاک غوښتنه
ژباړه: ای الله! هغه چاته خواړه ورکړه چې ماته یې خواړه راکړل، او هغه چاته څښاک ورکړه چې ماته یې څښاک راکړل.[۲۲۸] [228] مسلم په: (3/1626) کې په 2055 شمیره روایت کړی.
اللَّهُمَّ أَطْعِمْ مَنْ أَطْعَمَنِي، وَاسْقِ مَنْ سَقَانِي
کوربه ته له روژه ماتې وروسته دعا
ژباړه: روژه لرونکي دې درکره روژه ماته کړي، او ستاسو خواړه دې نېکان وخوري، او پرېښتو دې درته د دعا غوښتنه وکړي.[229]. [229] سنن أبي داود په (3/367) کې په: (3856)، او ابن ماجه په: (1/556) کې په: (1747) او نسائي په: عمل اليوم والليلة په: (296-298) شمیرو روایت کړی دی، او صراحت یې کړی چې رسول الله ﷺ به دا دعا هغه مهال ویله چې کله به یې د خپلې کورنۍ سره روژه ماتی کاوه او الباني په صحيح أبي داود (2/730) کې صحیح ګڼلی دی.
أَفْطَرَ عِنْدَكُمُ الصَّائِمُونَ، وَأَكَلَ طَعَامَكُمُ الأَبْرَارُ، وَصَلَّتْ عَلَيْكُمُ المَلَائِكَة
د روژه دار دعا کله چې خواړه تیار وي او روژه یې نه وي ماته کړې
((کله چې ستاسو څخه څوک دعوت شي، نو بلنه دې ومني. نو که روژه و دعا دې وکړي، او که بوزه و نو خوراک دې وکړي)) [230] او د : فَلْيُصَلِّ معنا ده: دعا دې وکړي. [230] مسلم په: (2/1054) کې په: 1150 شمیره روایت کړی.
که یو څوک روژه دار ته سپکې ووایي نو هغه به څه وايي؟
ژباړه: (زه روژه یم، زه روژه یم).[۲۳۱] [231] بخاري د الفتح سره په:(4/103)کې په: 1894، او مسلم په: (2/806) کې په: 1151 شمیره روایت کړی دی.
د لومړۍ پخې شوې مېوې د لیدلو پر مهال دعا
ژباړه: «یا الله! موږ ته زموږ په میوو کې برکت واچوه، او موږ ته زموږ په ښار کې برکت واچوه، او موږ ته زموږ په پیمانه او لپه کې برکت واچوه».[۲۳۲] [232] مسلم په:(2/1000) کې په:1373شمیره روایت کړی.
اللَّهُمَّ بَارِكْ لَنَا فِي ثَمَرِنَا، وَبَارِكْ لَنَا فِي مَدِينَتِنَا، وَبَارِكْ لَنَا فِي صَاعِنَا، وَبَارِكْ لَنَا فِي مُدِّنَا
د پرنجي دعا
کله چې په تاسو کې چا پرنجی وکړ نو ودې وایي: ژباړه: الله لره ثنا او صفت دی،
الحَمْدُ لِلَّه او د هغه ورور یا ملګری دې ورته ووایي: ژباړه: الله دې درباندې رحم وکړي،
يَرْحَمُكَ اللَّه نو کله چې «يَرحَمُكَ اللَّهُ»، ورته ووایي: دی دې وايي: ژباړه: «الله دې تاسو ته هدایت وکړي او ستاسو چارې دې سمې کړي».[۲۳۳]. [233] بخاري په: (7/125) کې په: 5870 شمیره روایت کړی.
يَهْدِيكُمُ اللَّهُ وَيُصْلِحُ بَالَكُم
کافر ته څه ویل کیږي، چې کله پرنجی وکړي او الحمد لله ووایي:
ژباړه: «الله دې تاسو ته هدایت وکړي او ستاسو چارې دې سمې کړي».[۲۳۴]. [234] ترمذي په:(5/82) کې په:2741 او أحمد په: (4/400) کې په: 19586 او أبو داود په:(4/308) کې په: 5040 شمیره روایت کړی او وګوره: صحيح الترمذي، 2/354.
يَهدِيکُمُ الله وَيُصلِحُ بالَکُم
د واده شوي لپاره دعا
ژباړه: «الله دې تاته برکت درکړي، او الله دې درباندې برکت وکړي، او الله دې تاسو دواړه په خېر سره یو ځای کړي».[۲۳۵] [235] له نسائي پرته اصحاب السنن روایت کړی: ابو داود په: 2130، ترمذي په: 1091، ابن ماجه په: 1905 او نسائي په: عمل اليوم والليلة کې په: 259 شمیره روایت کړی او وګوره:صحيح الترمذي، 1/316.
بَارَكَ اللَّهُ لَكَ، وَبَارَكَ عَلَيْكَ، وَجَمَعَ بَيْنَكُمَا فِي خَيْر
د واده شوي کس او څاروي پېرلو دعا
کله چې ستاسو څخه یو تن له یوې ښځې سره واده وکړي، او یا غلام واخلي نو ودې وایي: ژباړه: (ای الله! ستا څخه یې خیر غواړم او د هغه خوی خیر چې تا پرې پیدا کړې ده، او پر تا یې له شر څخه پناه غواړم او د هغه خوی له شر څخه چې تا پرې پیدا کړې ده)
اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ خَيْرَهَا، وَخَيْرَ مَا جَبَلْتَهَا عَلَيْهِ، وَأَعُوذُ بِكَ مِنْ شَرِّهَا، وَشَرِّ مَا جَبَلْتَهَا عَلَيْه «او که چېرته یې اوښ پیرلی و نو د هغه د کوهۍ (بوقان) سر دې ونیسي او همدا دعا دې ووایي.»[۲۳۶]. [236] أبو داود په:(2/248) کې په 2160 او ابن ماجه په: (1/617) کې: 1918 شمیره روایت کړی، او وګوره: صحيح ابن ماجه، 1/324.
ښځې سره له یو ځای کېدو نه مخکې دعا
ژباړه: ((د الله په نوم، ای الله، موږ له شیطان څخه لرې لره، او شیطان له هغه څه څخه لرې لره چې تا موږ ته راکړی دی)) [237]. [237] بخاري، (6/141)، په: 141، او مسلم په: (2/1028) کې په: 1434 شمیره روایت کړی دی.
بِسْمِ اللَّهِ، اللَّهُمَّ جَنِّبْنَا الشَّيْطَانَ، وَجَنِّبِ الشَّيْطَانَ مَا رَزَقْتَنَا
د غصې پر مهال دعا
ژباړه: زه له رټل شوي شيطان نه په الله تعالی پورې پناه نيسم.[۲۳۸] [238] بخاري په: (7/99)کې: 3282 شمیره او مسلم په: (4/2015) په: 2610 شمیره روایت کړی دی.
أَعُوذُ بِاللَّهِ مِنَ الشَّيْطَانِ الرَّجِيم
د مصیبت ځپلي شخص د لېدو پر مهال دعا
ژباړه: «الله لره ستاینه ده چې زه یې له هغه څه څخه ژغورلی یم چې ته یې پرې ګرفتار کړی یې، او ماته یې په ډیرو هغو فضیلت راکړی چې پیدا کړي یې دي».[۲۳۹] [239] ترمذي، (5/494)، و(5/493)، په: 3432 شمیره روایت کړی او وګوره: صحيح الترمذي، (3/153).
الحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي عَافَانِي مِمَّا ابْتَلَاكَ بِهِ، وَفَضَّلَنِي عَلَى كَثِيرٍ مِمَّنْ خَلَقَ تَفْضِيلًا
84. هغه څه چې په مجلس کې ويل کيږي
له ابن عمر رضی الله عنه څخه روایت دی وایي چې: مخکې له دې چې رسول الله صلی الله علیه وسلم له یو مجلس څخه پاڅیږي نو، نږدې سل ځلې به پسې شمېرل کېدل (چې ویل به یې): ژباړه: (ای ربه، ما ته بخښنه وکړه، او زما توبه قبوله کړه، ځکه ته ډیر بخښونکی یې).[۲۴۰] [240] ترمذي په: 3434 او ابن ماجه په: 3814 شمېره روایت کړی او وګوره: صحيح الترمذي، (3/153) او صحيح ابن ماجه، (2/321)، او الفاظ یې د ترمذي دي.
رَبِّ اغْفِرْ لِي، وَتُبْ عَلَيَّ، إِنَّكَ أَنْتَ التَّوَّابُ الغَفُور
د مجلس کفاره
ژباړه: ای الله ته پاک یې او تا لره ستاینه ده، زه شاهدي ورکوم چې له تا پرته بل معبود نشته، زه ستا څخه بخښنه غواړم او تاته توبه کوم.[۲۴۱] [241] أصحاب السنن روایت کړی: أبو داود په: 4858، ترمذي په: 3433، او نسائي په: 1344 شمیره روایت کړی او وګوره: صحيح الترمذي 3/153، او ثابت دي چې عائشې رضي الله عنها ویلي: «رسول الله صلی الله علیه وسلم هېڅ ناسته نه ده کړې، او نه یې قرآن تلاوت کړی او نه یې داسې کوم لمونځ کړی پرته له دې چې په دې کلماتو سره یې پای ته رسولی وي...» حدیث نسائي په: عمل اليوم والليلة کې په: 308 شمیره، أحمد په: 6/77 کې په: 24486 شمیره روایت کړی او دكتور فاروق حمادة د نسائي د عمل اليوم والليلة په تحقیق کې په 273 مخ کې صحیح ګڼلی دی.
سُبْحَانَكَ اللَّهُمَّ وَبِحَمْدِكَ، أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ، أَسْتَغْفِرُكَ وَأَتُوبُ إِلَيْك
د هغه چا لپاره دعا چې ووایي: الله دې تاته بخښنه وکړي
((او تاته هم))[242]. [242] أحمد په: (5/82) کې په: 20778 شمیره روایت کړی، او نسائي په: عمل اليوم والليلة کې په: 218 مخ کې په: 421 شمیره روایت کړی، د دكتور فاروق حمادة تحقیق.
وَلَك
هغه چاته دعا چې نیکي یې درسره کړي وي
ژباړه: الله تعالی دې تاته نېکه بدله درکړي. [243]. [243] ترمذي په: 2035 شمیره روایت کړی او وګوره: صحيح الجامع، 6244 شمیره او صحيح الترمذي، 2/200 شمیره.
جَزَاكَ اللَّهُ خَيْرًا
هغه څه چې الله تعالی پرې انسان له دجال څخه ژغوري
«څوک چې د الکهف سورت له پیل نه لس آیتونه حفظ کړي، له دجال څخه به خوندي پاتې شي»[244]، او په الله تعالی د هغه له فتنې څخه په هر لمانځه کې د وروستي تشهد پسې پناه غوښتل کیږي[245]. [245] وګوره: 55 او 56 شمیره حدیثونه د دې کتاب 41مخ. [244] مسلم په: (1/555) کې په:809 شمیره روایت کړی او په یو بل روایت کې راځي چې د الکهف له سورت څخه(1/556) 809 شمیره.
هغه چاته دعا چې ووایي: د الله لپاره درسره مینه لرم
ژباړه: «هغه ذات دې تاسره محبت وکړي چې د هغه لپاره زما سره محبت کوې». [۲۴۶] [246] أبو داود په: (4/333) کې په:5125 شمیره روایت کړی او ألباني په: صحيح سنن أبي داود، 3/965 کې حسن ګڼلی دی.
أَحَبَّكَ الَّذِي أَحْبَبْتَنِي لَه
هغه چاته دعا چې خپل مال درته وړاندې کړي (ست او سلا یې درته وکړي).
ژباړه: «الله تعالی دې ستا په اهل او مال کې برکت واچوي»[247]. [247] بخاري د الفتح سره په:(4/288) کې په: 2049 شمیره روایت کړی.
بَارَكَ اللَّهُ لَكَ فِي أَهْلِكَ وَمَالِك
د پور پرې کولو پر مهال پور ورکوونکي ته دعا
ژباړه: «الله تعالی دې تاته ستا په اهل او مال کې برکت واچوي، د پور ورکوونکي بدله دا ده چې وستایل شي او پور یې بیرته پرې کړل شي».[۲۴۸]. [248] نسائي په: عمل اليوم والليلة کې په:300 مخ کې روایت کړی او ابن ماجه په: (2/809)مخ کې په: 2424 شمیره روایت کړی او وګوره: 2/55.
بَارَكَ اللَّهُ لَكَ فِي أَهْلِكَ وَمَالِك
له شرک څخه د ویرې دعا
ژباړه: (ای الله زه تاته له دې پناه دروړم چې تا سره څه شی شریک کړم په داسې حال كې چې زه پوهېږم، او له تا څخه د هغه څه بخښنه غواړم چې زه پرې نه پوهېږم).[۲۴۹] [249] أحمد په:(4/403) کې په: 19606 شمیره روایت کړی او أدب المفرد د بخاري په: 716 شمیره او وګورئ: صحيح الجامع، 3/233 او صحيح الترغيب والترهيب د ألباني، 1/19 .
اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ أَنْ أُشْرِكَ بِكَ وَأَنَا أَعْلَمُ، وَأَسْتَغْفِرُكَ لِمَا لَا أَعْلَم
هغه چاته دعا چې: (بَارَكَ اللَّهُ فِيكَ) یې وویل: یعنې الله دې تاته برکت درکړي.
ژباړه: الله دې تاته هم برکت درکړي.[250]. [250] ابن السني روایت کړی 138 مخ په: 278 شمیره او وګوره: الوابل الصيب د ابن القيم، 304 مخ، د: بشير محمد عيون تحقیق.
وَفِيكَ بَارَكَ اللَّه
د بد فالۍ څخه د کرکې دعا
ژباړه: ای الله! هېڅ (برخلیک) نشته مګر ستا لخوا ټاکل شوی برخلیک، او هېڅ خیر نشته مګر ستا له لوري، او له تا پرته بل هېڅ حق معبود نشته. [251]. [251] أحمد په:(2/220) کې په: 7045 شمیره روایت کړی او ابن السني په: 292 شمیره، او ألباني په: سلسلة الأحاديث الصحيحة کې په: 3/54 کې 1065 شمیره روایت کړی، او نیک فال به د پېغمبر صلی الله علیه وسلم خوښېده؛ له دې امله، کله یې چې د یوه سړي له خولې ښه وینا واوریده خوښه یې شوه او ویې ویل: «ستا له خولې مو خوشبیني واخېسته»، أبو داود په: 3719 او أحمد په: 9040 شمیره روایت کړی، او الباني په سلسلة الأحاديث الصحيحة کې د أبو الشیخ سره په أخلاق النبي صلی الله علیه وسلم کې په: 2/363 صحیح ګڼلی 270 مخ.
اللَّهُمَّ لَا طَيْرَ إِلَّا طَيْرُكَ، وَلَا خَيْرَ إِلَّا خَيْرُكَ، وَلَا إِلَهَ غَيْرُك
په سپرلۍ د سپرېدو دعا
ژباړه: د الله په نوم، او ستاینه الله لره ده
بِسْمِ اللَّهِ، وَالحَمْدُ للَّه ژباړه: پاكي ده هغه ذات لره چې زمونږ لپاره يې دا مسخر (او تابع) كړى دى او مونږ ده لره په قابو كې راوستونكي نه یو.
سُبْحَانَ الَّذِي سَخَّرَ لَنَا هَذَا وَمَا كُنَّا لَهُ مُقْرِنِين او په رېښتيا موږ د خپل رب لور ته ورګرځېدونكي يو.
وَإِنَّا إِلَى رَبِّنَا لَمُنقَلِبُون ژباړه: الله لره ستاینه ده، الله لره ستاینه ده، الله لره ستاینه ده، الله تر ټولو ستر دی، الله تر ټولو ستر دی، الله تر ټولو ستر دی، پاکې ده تا لره ای الله! ما د خپل ځان سره ظلم کړی، نو ماته بخښنه وکړه، یقینا چې له تا پرته بل څوک ګناهونه نه شي بخښلی، مګر همدا ته یې.[252]. [252] أبو داود په: (3/34) کې په: 2602 شمیره، او ترمذي په: (5/501) کې په: 3446 شمیره روایت کړی او وګوره: صحيح الترمذي، 3/156، الزخرف سورت [13- 14].
الحَمْدُ لِلَّهِ، الحَمْدُ لِلَّهِ، الحَمْدُ لِلَّهِ، اللَّهُ أَكْبَرُ، اللَّهُ أَكْبَرُ، اللَّهُ أَكْبَرُ، سُبْحَانَكَ اللَّهُمَّ إِنِّي ظَلَمْتُ نَفْسِي فَاغْفِرْ لِي؛ فَإِنَّهُ لَا يَغْفِرُ الذُّنُوبَ إِلَّا أَنْت
۹۶. د سفر دعا
الله تر ټولو لوی دی، الله تر ټولو لوی دی،
اللَّهُ أَكْبَرُ، اللَّهُ أَكْبَرُ، اللَّهُ أَكْبَر ژباړه: پاكي ده هغه ذات لره چې زمونږ لپاره يې دا مسخر (او تابع) كړى دى او مونږ ده لره په قابو كې راوستونكي نه یو.
سُبْحَانَ الَّذِي سَخَّرَ لَنَا هَذَا وَمَا كُنَّا لَهُ مُقْرِنِين او بېشكه مونږ خاص خپل رب ته خامخا بېرته ورتلونكي یو.
وَإِنَّا إِلَى رَبِّنَا لَمُنقَلِبُون ژباړه: ((ای الله! موږ په دې سفر کې ستا څخه د نیکۍ، تقوا او هغو کارونو (د توفیق) سوال کوو چې ته یې خوښوې، ای الله! زموږ دا سفر زموږ لپاره اسانه کړه او واټن یې زموږ لپاره رالنډ کړه. ای الله! ته په سفر کې ملګری او د کورنۍ ساتونکی یې، ای الله! زه د سفر له سختیو او کړاونو، د غمجنو مناظرو د لیدو، او له بدو پېښو څخه چې زما مال او کورنۍ ته متوجه کېږي تاته پناه دروړم».
اللَّهُمَّ إِنّا نَسْأَلُكَ فِي سَفَرِنَا هَذَا البِرَّ وَالتَّقْوَى، وَمِنَ العَمَلِ مَا تَرْضَى، اللَّهُمَّ هَوِّنْ عَلَيْنَا سَفَرَنَا هَذَا وَاطْوِ عَنَّا بُعْدَهُ، اللَّهُمَّ أَنْتَ الصَّاحِبُ فِي السَّفَرِ، وَالخَليفَةُ فِي الأَهْلِ، اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنْ وَعْثَاءِ السَّفَرِ، وَكَآبَةِ المَنْظَرِ، وَسُوءِ المُنْقَلَبِ فِي المَالِ وَالأَهْل او د راګرځیدو پر مهال به همدا کلمې وایي او دا به پکې زیاتوي: ژباړه: (موږ په خېر سره ستنېدونکي، له ګناهونو څخه توبه کوونکي، د الله خاص عبادت کوونکي، او خپل رب لره ثنا ویونکي یو).[253]. [253] مسلم په:(2/978) کې په: 1342 شمیره روایت کړی.
آيِبُونَ، تائِبُونَ، عَابِدُونَ، لِرَبِّنَا حَامِدُون
کلي یا ښار ته د ننوتلو دعا
ژباړه: "ای الله! د اوو آسمانونو او هر هغه څه ربه چې د آسمانونو تر سیوري لاندې دي، د اوو ځمکو او هر هغه څه ربه چې پر دې ځمکو باندې دي، د شیطانانو او هر هغه څه ربه چې هغوی ګمراه کړي دي، د بادونو او هر هغه څه ربه چې بادونه یې وړي راوړي؛ زه له تا څخه د دې ښار، د دې ښار د خلکو او هغه څه خېر غواړم چې د دې شیانو تر منځه دي، او د دې ښار، د دې ښار د خلکو او هغه څه له شر څخه پناه دروړم چې د دې شیانو تر منځه دي."[254]. [254] حاكم روایت کړی او صحیح ګڼلی او ذهبی ورسره موافق دی، 2/100، او ابن السني په: 524 شمیره روایت کړی او حافظ په: تخريج الأذكار، 5/154 کې حسن ګڼلی دی، علامة ابن باز –رحمه الله- ویلي : ((او نسائي په حسن اسناد سره روایت کړی)). وګوره: تحفة الأخيار، 37 مخ.
اللَّهُمَّ رَبَّ السَّمَوَاتِ السَّبْعِ وَمَا أَظْلَلْنَ، وَرَبَّ الأَرَضِينَ السَّبْعِ وَمَا أَقْلَلْنَ، وَرَبَّ الشَّياطِينِ وَمَا أَضْلَلْنَ، وَرَبَّ الرِّيَاحِ وَمَا ذَرَيْنَ، أَسْأَلُكَ خَيْرَ هَذِهِ القَرْيَةِ، وَخَيْرَ أَهْلِهَا، وَخَيْرَ مَا فِيهَا، وَأَعُوذُ بِكَ مِنْ شَرِّهَا، وَشَرِّ أَهْلِهَا، وَشَرِّ مَا فِيهَا
بازار ته د ننوتلو دعا
ژباړه: له الله پرته بل حق معبود نشته، هغه یو دی، شریک نه لري، پادشاهي هغه لره ده، او ستاینه هم د هغه لپاره ده، ژوند او مرګ ورکوي، حال دا چې خپله ژوندی دی او مرګ نه لري، په لاس کې یې خیر دی، او هغه پر هر څه قادر دی»[255]. [255] ترمذي په: 3428، او ابن ماجه په: (5/291) کې په: 3860 او حاكم په: 1/538 کې روایت کړی او الباني په صحيح ابن ماجه کې حسن بللی دی، 2/21، او په صحيح الترمذي کې: 3/152.
لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ، لَهُ المُلْكُ، وَلَهُ الحَمْدُ، يُحْيِي وَيُمِيتُ، وَهُوَ حَيٌّ لَا يَمُوتُ، بِيَدِهِ الخَيْرُ، وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِير
د سپرلۍ د بې ثباته کېدو پر مهال دعا
(پېل کوم د الله په نوم).[256]. [256] أبو داود په: (4/296) کې په: 4982 شمیره روایت کړی او ألباني په: صحيح أبي داود کې په: 3/941 شمېره صحیح بللی دی.
بِسْمِ اللَّه
مقیم ته د مسافر دعا
ژباړه: زه تاسو په هغه الله سپارم چې د هغه سره سپارنې نه ضایع کیږي.[257]. [257] أحمد په: (2/403) کې په: 9230، او ابن ماجه په: (2/943) کې په: 2825 شمیره روایت کړی او وګوره: صحيح ابن ماجه، 2/133 .
أَسْتَوْدِعُكُمُ اللَّهَ الَّذِي لَا تَضِيعُ وَدَائِعُه
مسافر ته د مقیم دعا
ژباړه: «زه ستا دین، امانت او د کار پایلې الله ته سپارم».[۲۵۸] [258] أحمد په: (2/7) کې په: 4524 او ترمذي په: 5/499 کې په: 3443 شمیره روایت کړی او الباني په: صحيح سنن الترمذي (3/419).کې صحیح بللی دی.
أَسْتَوْدِعُ اللَّهَ دِينَكَ، وَأَمَانَتَكَ، وَخَوَاتِيمَ عَمَلِك
ژباړه: (الله تعالی دې تقوا درکړي، ستا ګناهونه دې وبخښي، او ستاسو لپاره دې نېکي اسانه کړي په هر ځای کې چې یاست).[259]. [259] ترمذي په: 3444 شمیره روایت کړی او وګوره: صحيح الترمذي، 3/155.
زَوَّدَكَ اللَّهُ التَّقْوَى، وَغَفَرَ ذَنْبَكَ، وَيَسَّرَ لَكَ الخَيْرَ حَيْثُ ما كُنْت
په سفر کې د تګ پر مهال تکبیر او تسبیح
جابر رضي الله عنه وايي: «موږ به چې کله پورته کېدو، نو تکبیر به مو وایه» وایي: (الله اکبر)
الله اکبر او چې کله به چې ښکته کېدو، نو تسبیح به مو وایه.»[260]. وایي: پاکي الله لره ده [260] بخاري د الفتح سره په: (6/135) کې په: 2993 شمیره روایت کړی.
سُبْحَانَ اللَّه
په سهار کې د مسافر دعا
ژباړه: "اوروونکی دې زموږ له خوا نورو ته د الله ستاینه ور واوروي، د هغه د ښایسته احساناتو او نعمتونو له امله چې پر موږ یې کړي دي، اى زموږ ربه! ته مو مل او ساتونکی شه او پر موږ دې خپله لورینه راولیږه، زه په الله له اور څخه پناه غواړم."[261]. [261] مسلم په: (4/2086) کې په: 2718 شمیره روایت کړی، او سَمعَ سامِعٌ: معنا دا ده چې: ګواهي ورکوونکي الله تعالی لره زموږ په ستاینه ګواهي ورکړه او پر هغو نعمتونو چې پر موږ یې کړي دي، او دا چې پر موږ یې ښایسته لورینې کړي دي او د: سَمَّعَ سامِعٌ معنا ده: اوروونکی زما دا وینا نورو ته رسوي، دا یې سهار مهال ذکر او دعا ته د پاملرنې په موخه ویلي دي. پر مسلم د نووي شرحه: 17/39.
سَمَّعَ سَامِعٌ بِحَمْدِ اللَّهِ، وَحُسْنِ بَلَائِهِ عَلَيْنَا، رَبَّنَا صاحِبْنَا، وَأَفْضِلْ عَلَيْنَا، عَائِذًا بِاللَّهِ مِنَ النَّار
په سفر او یا بل څه کې په یو ځای کې د استوګن کېدو پر مهال دعا
ژباړه: (د الله په بشپړو کلمو سره پناه نیسم د هر هغه شي له شر څخه چې هغه پیدا کړي).[262]. [262] مسلم په: (4/2080) کې په: 2709 شمیره روایت کړی.
له سفر څخه د راستنیدو دعا
«په هر لوړ ځای درې ځلې تکبیر وایي، بیا وایي: ژباړه: "له الله پرته بل حق معبود نشته، هغه یو دی، شریک نه لري، هغه لره پاچاهي ده، ستاینه هغه لره ده او هغه پر هر څه قادر دی، موږ بیرته راګرځېدونکي، توبه کوونکي، عبادت کوونکي او د خپل رب ستاینه کوونکي یو. الله خپله ژمنه پوره کړه، د خپل بنده مرسته یې وکړه او یوازې یې ډلو ته ماتې ورکړه"[۲۶۳]. [263] رسول الله صلی الله علیه وسلم به دا دعا له غزا او یا حج څخه د راګرځېدو پر مهال ویله، بخاري په (7/163) کې په (1797) او مسلم په (2/980) کې په (1344) شمیره روایت کړی دی.
لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ، لَهُ المُلْكُ، وَلَهُ الحَمْدُ، وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ، آيِبُونَ، تَائِبُونَ، عَابِدُونَ، لِرَبِّنا حَامِدُونَ، صَدَقَ اللَّهُ وَعْدَهُ، وَنَصَرَ عَبْدَهُ، وَهَزَمَ الأَحْزابَ وَحْدَه
د خوښۍ یا نا خوښۍ کار ترسره کېدو پر مهال څه باید ووایي؟
کله چې به رسول الله صلی الله علیه وسلم ته کومه د خوښۍ چاره رامخې ته شوه نو ویل به یې: ژباړه: الله لره ستاینه ده؛ هغه ذات چې په لورينه يې د خېر کارونه بشپړیږي
الحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي بِنِعْمَتِهِ تَتِمُّ الصَّالِحَات او کله به چې داسې یو څه پېښ شول چې نه به یې خوښېده نو ویل به یې: ژباړه: په هر حالت کې الله لره ستاینه ده.[264]. [264] ابن السني په: عمل اليوم والليلة کې په:377 شمیره او حاكم روایت کړی او صحیح کړی یې دی 1/499، همدارنګه الباني په صحیح الجامع 4/201 کې صحیح بللی دی.
الحَمْدُ لِلَّهِ عَلَى كُلِّ حَال
۱۰۷. په رسول الله صلی الله عليه وسلم د درود ويلو فضيلت
پېغمبر صلی الله علیه وسلم فرمایلي: ژباړه: ((چا چې پر ما یو ځل درود ووایه، الله تعالی به یې پرې لس ځلې ووایي))[265]. لکه داسې چې ووایي: ای الله درود او سلامتیا دې زموږ پر نبي محمد - صلی الله علیه وسلم - نازله کړه. [265] مسلم په: (1/288)کې په: 384 شمیره روایت کړی.
اللَّهُمَّ صَلِّ وَسَلِّمْ عَلَى نَبِيِّنَا مُحَمَّد
او هغه صلی الله علیه وسلم وفرمایل: ژباړه: زما قبر د بار بار تلو راتلو ځای مه جوړوئ او پر ما درود ووایئ؛ یقینا چې ستاسو درود له هر ځایه ماته رارسیږي،[266]. [266] أبو داود په: (2/218) کې په:2044 او أحمد په: (2/367) کې په: 8804 شمیره روایت کړی او الباني په: صحيح أبي داود 2/383 کې روایت کړی دی.
او هغه صلی الله علیه وسلم وفرمایل: ژباړه: «بخیل هغه څوک دی چې زه یې په وړاندې یاد شم او درود راباندې ونه وایي»[267]. [267] ترمذي په: (5/551) کې په: 3546 شمیره او نورو روایت کړی او وګوره: صحيح الجامع، 3/25، او صحيح الترمذي، 3/177.
او هغه صلی الله علیه وسلم وفرمایل: ژباړه: «الله -تعالی- داسې ملاېکې لري چې په ځمکه کې ګرځي او زما له امت څخه ماته سلام رارسوي»[268]. [268] نسائي په: 3/ 43 کې په: 1282 شمیره او حاكم په: 2/421 کې روایت کړی او الباني په: صحيح النسائي 1/274 کې روایت کړی.
او هغه صلی الله علیه وسلم وفرمایل: «هېڅوک پر ما سلام نه اچوي مګر دا چې الله تعالی ماته زما روح راګرځوي چې ځواب یې ورکړم»[۲۶۹]. [269] أبو داود په:2041 شمیره روایت کړی او الباني په: صحيح أبي داود کې روایت کړی 1/383.
سلام خپرول
رسول الله ﷺ فرمایلي دي: ژباړه: «تاسو به جنت ته داخل نه شئ تر څو مو ایمان نه وي راوړی، او تر هغه به مؤمنان نه شئ تر څو چې له یو بل سره مینه ونه لرئ، آیا زه تاسې ته د داسې یو څه لارښوونه ونه کړم چې که چېرته مو وکړ نو مینه به مو سره پيدا شي؟ په خپلو کې سلام خپور کړئ».[270]. [270] مسلم په: (1/74) کې په: 54 او أحمد په: 1430 شمیره روایت کړی او الفاظ د همده دي، او د مسلم الفاظ داسې دي: ((لا تدخلون...)).
ژباړه: «درې ښویونه دي چې په چا کې راټول شول، نو ایمان یې پوره شو: د خپل ځان باره کې انصاف، ټول عالم ته سلام کول، او په تنګلاسۍ کې صدقه ورکول»[271]. [271] بخاري د الفتح سره: (1/82) کې په: 28 شمیره له عمار -رضي الله عنه- څخه موقوف معلق روایت کړی.
د عبدالله بن عمر-رضي الله عنهما- څخه روایت دی چې یو سړي له رسول الله صلی الله علیه وسلم څخه پوښتنه وکړه چې کوم اسلام غوره دی، هغه وفرمایل چې: «خلکو ته خواړه ورکړې او پر هغه چا سلام واچوې چې ته یې پیژنې او یا یې نه پېژنې» [272]. [272] بخاري د الفتح سره په: (1/55) کې په: 12 شمیره او مسلم په: 1(1/65) کې په: 39 شمیره روایت کړی.
کله چې کافر سلام وکړي نو څنګه به د سلام ځواب ورکوې؟
((کله چې درباندې اهل کتاب سلام واچوي نو ووایئ: "وعلیکم" [273] یعنې او پر تاسو." [273] بخاري د الفتح سره په: (11/42) کې په: 6258 شمیره او مسلم په: (4/1705) کې په: 2163 شمیره روایت کړی.
وَعَلَیْکُم
د چرګ د آذان او د خره د هنګارې پر مهال دعا
«کله چې د چرګ آذان واورئ، نو د الله له فضله دعا وغواړئ، ځکه چې هغه پرښته لیدلې ده، لکه دا چې ووایې: ژباړه: (اې الله، زه ستا څخه ستا د فضل سوال کوم)
اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ مِنْ فَضْلِك "او کله چې د خره هنګاری واورئ، نو پر الله تعالی له شیطان څخه پناه وغواړئ، ځکه چې هغه شیطان لیدلی دی.»[274]." لکه دا چې ووایي: ژباړه: زه له رټل شوي شيطان نه په الله تعالی پورې پناه نيسم. [274] بخاري د الفتح سره په: (6/350) کې په: 3303 شمیره روایت کړی او مسلم په: (4/2092) کې په: 2729 شمیره روایت کړی.
أَعُوذُ بِاللَّهِ مِنَ الشَّيْطَانِ الرَّجِيم
د شپې له خوا د سپیو د غپا د اورېدو دعا
ژباړه: ((کله چې د شپې د سپیو غپا او د خرو هنګاری واورئ، نو له دوی څخه په الله پناه وغواړئ، ځکه چې دوی هغه څه ګوري چې تاسو یې نه ګورئ)) [275]. لکه دا چې ووایې: ژباړه: زه له رټل شوي شيطان نه په الله تعالی پورې پناه نيسم." [275] أبو داود په: (4/327)کې په:5105 شمیره او أحمد په: (3/306) کې په: 14283شمیره روایت کړی او ألباني په: صحيح أبي داود کې په: 3/961 روایت کړی.
أَعُوذُ بِاللَّهِ مِنَ الشَّيْطَانِ الرَّجِيم
هغه چاته دعا چې کنځلې دې ورته کړې وي
پېغمبر صلی الله علیه وسلم فرمایلي: "ای الله! که ما کوم مؤمن ته سپکې سپورې ویلي وي نو دا ورته د قیامت په ورځ ستا له لوري د نږدیوالي لپاره یو سبب وګرځوه.[276]." [276] بخاري د الفتح سره په: (11/171) کې په: 6361 شمیره روایت کړی، او مسلم په: 4/2007 کې په:396 شمېره روایت کړی او الفاظ یې داسې دي: ((فاجعلها له زكاةً ورحمةً)) نو دا د هغه لپاره د پاکوالي او رحمت سبب وګرځوه.
کله چې یو مسلمان بل مسلمان وستایي نو هغه به څه وايي
پېغمبر صلی الله علیه وسلم فرمایلي: ""که چېرته ستاسو څخه یو تن خامخا د خپل ملګرې ستاینه کوله نو ودې وایي، ګمان کوم چې فلانی داسې او داسې دی (ښه انسان دی) او الله تعالی یې (د پټو عملونو) محاسبه کوونکی دی، او زه د الله تعالی په وړاندې د هیچا د سپینوالي ادعا نه کوم، زه یې په اړه ګمان کوم - که چېرته پرې پوهیږي– چې فلانی داسې او داسې دی."[277]." [277] مسلم په: (4/2296) کې په:3000 شمیره روایت کړی.
مسلمان به څه وایي، کله یې چې تزکیه وشي
ژباړه: "ای الله! ما په هغه څه مه نیسه چې خلک یې زما په اړه وايي، او هغه (ګناهونه) راته وبخښه چې دوی پرې نه پوهیږي، او ما له هغه څه غوره وګرځوه چې دوی یې زما په اړه ګمان کوي!"[278]. [278] بخاري په: الأدب المفرد کې په: 761 شمیره روایت کړی او ألباني په صحيح الأدب المفرد کې په: 585 شمیره صحیح بللی دی او هغه څه چې د دوو قوسونو تر منځه دي په شعب الإيمان کې له بلې لارې د بیهقي زیاتوالی دی 4/228.
اللَّهُمَّ لَا تُؤَاخِذْنِي بِمَا يَقُولُونَ، وَاغْفِرْ لِي مَا لَا يَعْلَمُونَ، [وَاجْعَلْنِي خَيْرًا مِمَّا يَظُّنُّون]
مُحرم به د حج یا عمرې پر مهال څنګه تلبیه وایي؟
ژباړه: «زه حاضر یم ای لویه څښتنه! زه حاضر یم تا لره هېڅ شریک نشته، یقینا چې ټول تعریفونه او نعمتونه تا لره دي، او پاچاهي تا لره ده، تا لره هېڅ شریک نشته».[279]. [279] بخاري د الفتح سره په: (3/408) کې په: 1549 او مسلم په:(2/841) کې په: 1184 شمیره روایت کړی.
لَبَّيْكَ اللَّهُمَّ لَبَّيْكَ، لَبَّيْكَ لَا شَرِيكَ لَكَ لَبَّيْكَ، إِنَّ الحَمْدَ، وَالنِّعْمَةَ، لَكَ وَالمُلْكَ، لَا شَرِيكَ لَك
حجر الأسود ته د ورتلو پر مهال الله اکبر ویل
ژباړه: «رسول الله ﷺ په اوښ سپور د بيت الله طواف وکړ، نو هر کله به چې رکن (حجر الاسود) ته راغی، نو په یو څه سره به یې اشاره وکړه چې ورسره به و، او الله اکبر به یې وویل»[280]. [280] بخاري د الفتح سره په: (3/476) کې په: 1613 شمیره روایت کړی او له: بالشيء څخه مراد یې: امسا ده، وګوره: بخاري له الفتح سره: 3/472.
د رکن یماني او حجر الأسود تر منځه دعا
ژباړه: ای زموږ ربه، موږ ته په دې دنیا (لږ ژوند) کې ښېګڼه (نعمت) راکړه او په آخرت کې هم ښېګڼه (جنت) راکړه او موږ د اور له عذابه وساته [281]. [281] أبو داود په: (2/179) کې په: 1894 شمیره او أحمد په: (3/411) کې په: 15398 شمیره روایت کړی او بغوي په: شرح السنة 7/128 کې روایت کړی او ألباني په: صحيح أبي داود کې په: 1/354 حسن ګڼلی دی، د البقره سورت: [201].
رَبَّنَآ ءَاتِنَا فِي ٱلدُّنۡيَا حَسَنَةٗ وَفِي ٱلۡأٓخِرَةِ حَسَنَةٗ وَقِنَا عَذَابَ ٱلنَّار
په صفا او مروا د ودرېدو دعا
کله به چې پيغمبر صلی الله عليه وسلم صفا ته نږدې شو، نو دا آیت به یې تلاوت کړ: ژباړه: «(یقینًا صفا او مروه د الله له نښو څخه دي...)، زه په هغه څه پیل کوم چې الله پرې پیل کړی دی.»
إِنَّ الصَّفَا وَالْمَرْوَةَ مِنْ شَعَآئِرِ اللَّهِ...، أَبْدَأُ بِمَا بَدَأَ اللَّهُ بِه نو په صفا یې پېل وکړ، وروخوت، تر دې چې کعبه یې ولیده، نو قبلې ته یې مخ کړ، الله تعالی یې په یووالي سره یاد او تکبیر یې ووایه او ویې ویل: ژباړه: «له الله پرته بل هېڅ حق معبود نشته مګر یوازې الله دی، هغه لره هېڅ شریک نشته، هغه لره بادشاهي ده او هغه لره ستاینه ده او هغه په هر شي قادر دی، هېڅ معبود نشته مګر یوازې الله دی، خپله وعده یې پوره کړه، د خپل بنده مرسته یې وکړه، او یوازې یې د دښمنانو ډلې ته ماته ورکړه،»
لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ، لَهُ المُلْكُ وَلَهُ الحَمْدُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ، لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ، أَنْجَزَ وَعْدَهُ، وَنَصَرَ عَبْدَهُ، وَهَزَمَ الأَحْزَابَ وَحْدَه بیا یې په منځ کې دعا وکړه، د دې په څېر یې درې ځلې وویل» حديث. او په دې کې دي چې: نو په مروه باندې يې هغسې وکړل لکه څنګه يې چې په صفا باندې کړي وو.[۲۸۲]. [282] مسلم په: (2/888) کې په: 1218 شمیره روایت کړی او د البقره سورت 158 شمیره آیت دی.
د عرفې په ورځ دعا
پېغمبر صلی الله علیه وسلم فرمایلي: «غوره دعا د عرفې د ورځې دعا ده، او غوره هغه څه چې ما او زما څخه مخکې پیغمبرانو ویلي: ژباړه: "له الله پرته بل معبود نشته هغه یو دی شریک نه لري، د هغه لپاره پاچاهي ده او د هغه لپاره ستاینه ده، او هغه په هر څه قادر دی".[283]. [283] ترمذي په: 3585 شمیره روایت کړی او ألباني په: صحيح الترمذي کې په: 3/184 روایت کړی او په: سلسلة الأحاديث الصحيحة 4/6 کې راوړل شوی دی.
د مشعر الحرام سره دعا
«رسول الله صلی الله علیه وسلم په قصوا (سپرلۍ) سپور شو، تر دې چې مشعر الحرام ته راغی، قبلې ته یې مخ کړ(الله یې راوباله، الله اکبر او : لا اِله الا الله یې وویل او الله تعالی یې په یووالی سره یاد کړ) بیا تر هغه یې الله یاداوه چې ښه رڼا ولګېده، او د لمر له راختلو مخکې روان شو»[284]. [284] مسلم په: (2/891)کې په: 1218 شمیره روایت کړی دی.
د جمرو وېشتلو پر مهال له هر وار سره تکبیر ویل
((هر ځل چې درې واړه جمرې په کاڼو ولي نو د هر وار سره الله اکبر وايي، بیا مخکې ځي او قبلې ته مخ کوي، د لومړۍ او دویمې جمرې وروسته لاسونه پورته کوي او دعا کوي. او د عقبې جمره چې ده نو هغه ولي او د هر وار سره الله اکبر وایي بیا مخ ته ځي او تر څنګه یې نه دریږي)) [285]. [285] بخاري د الفتح سره(3/583) کې په: 1751 شمیره او الفاظ یې دلته وګوره، او بخاري د الفتح سره، (3/583)، او (3/584)، او(3/581) کې په: 1753 شمیره، او مسلم هم په: 1218شمیره روایت کړی.
د حیرانتیا او خوښۍ پر مهال دعا
پاکي الله لره ده[286]. [286] بخاري د الفتح سره په: (1/210) 390 او 414 کې په: 115، 3599 او 6218 شمیره روایت کړی او مسلم په: (4/1857)کې په: 1674 شمیره روایت کړی.
سبحان الله
الله تر ټولو لوی دی [287]. [287] بخاري د الفتح سره په: (8/441) کې په: 4741، او 3062 شمیرو روایت کړی او ترمذي په: 2180 شمیره او نسائي په الکبری کې په: 11185 شمیره روایت کړی، او وګوره: صحيح الترمذي: (2/103) کې او (2/235) کې روایت کړی او احمد په المسند کې په: (5/218) کې په: 21900 شمیره روایت کړی دی.
الله اکبر
هغه څه چې د خوښې رسېدلو پر مهال باید وشي
«کله به چې رسول الله ﷺ ته داسې یو څه پېښ شول چې له امله به یې خوشحالېده نو د شکر په پار به الله تعالی ته په سجده پرېوت» [288]. [288] له نسائي پرته اهل السنن روایت کړی: أبو داود په: 2774 او ترمذي په: 1578او ابن ماجه په: 1394شمیره روایت کړی او وګوره: صحيح ابن ماجه، 1/233، او إرواء الغليل، 2/226.
په ځان کې د درد حس کېدو پر مهال باید څوک څه وکړي؟
«خپل لاس دې د بدن پر دردمن ځای کېږده او ووایه: بِسْمِ اللَّهِ
بسم الله درې ځلې، او اووه ځلې ووایه: ژباړه: (په الله جل جلاله او د هغه په قدرت سره د هر هغه درد له شر څخه پناه نیسم چې راباندې دی او زه ترې ویریږم او ځان ترې ساتم)[۲۸۹]. [289] مسلم په: (4/1728)کې په: 2202 شمېره روایت کړی.
د هغه چا لپاره دعا چې ویره لري څه شی د نظره نه کړي
«کله چې ستاسو څخه چا د خپل ورور او یا له خپل ځان او یا خپل مال کې داسې څه ولیدل چې دی یې حېرانوه، [نو د برکت دعا دې ورته وکړي] ځکه چې بد نظر حق دی.»[۲۹۰]. [290] أحمد په مسند کې په: 4/447 کې په: 15700 شمېره او ابن ماجه په: 3508 شمیره او مالك په: 118-119 /3شمېرو روایت وکړی او الباني په صحيح الجامع 1/212 کې صحیح کړی دی او وګوره: تحقيق زاد المعاد د الأرناؤوط 4/170.
هغه څه چې د ویرې پر مهال ویل کېږي
ژباړه: له الله پرته بل برحق معبود نشته.[291]. [291] بخاري د الفتح سره په: (6/381) کې په: 3346 شمیره روایت کړی او مسلم په: (4/2208) کې په: 2880 شمېره روایت کړی.
د حلالې او قربانۍ پر مهال دعا
ژباړه: د الله په نوم، او الله ډېر لوی دی. [ای الله! دا ستا له خوا او ستا لپاره ده]، ای الله! زما څخه یې قبول کړه.[292]. [292] مسلم په: (3/1557) مخ کې په: 1967 شمیره او بيهقي په: 9/287 روایت کړی دی او هغه څه چې د دوو قوسونو تر منځه دي د بيهقي الفاظ دي 9/287 او نور، او وروستۍ جمله مې د مسلم له روایت څخه په معنا را نقل کړې ده.
بِسْمِ اللَّهِ وَاللَّهُ أَكْبَرُ [اللَّهُمَّ مِنْكَ وَلَكَ] اللَّهُمَّ تَقَبَّلْ مِنِّي
د شیطاني دسیسو د شنډولو دعا
ژباړه: «د الله په هغو بشپړو کلمو چې نه ترې نېک تېرېدلی شي او نه فاسق، د هر هغه څه له شر څخه پناه غواړم چې الله پېدا کړی او ډیر کړي او خپاره کړي، او د هغه شي له شر څخه چې له آسمانه راکوزیږي او د هر هغه شي له شر څخه چې آسمان ته خیژي او د هر هغه شي له شر څخه چې په ځمکه کې یې خپاره کړي، او د هغه څه له شر څخه چې له ځمکې راوځي او د شر د فتنو د شپې او ورځې، او د هر هغه ناببره راتلونکي شي له شره چې دروازه ټکوي، مګر دا چې د خېر لپاره دروازه راوټکوي. ای مهربان ذاته» [۲۹۳]. [293] أحمد په: (3/419) کې په: 15461 شمیره په صحيح اسناد سره روایت کړ او ابن السني په: 637 شمیره روایت کړی او الأرناؤوط په الطحاوية کې په: 133 مخ کې یې سند صحیح کړی او وګوره: مجمع الزوائد، 10/127 .
أَعُوذُ بكَلِمَاتِ اللَّهِ التَّامَّاتِ الَّتِي لَا يُجَاوِزُهُنَّ بَرٌّ وَلَا فَاجِرٌ: مِنْ شَرِّ مَا خَلَقَ، وَبَرَأَ وَذَرَأَ، وَمِنْ شَرِّ مَا يَنْزِلُ مِنَ السَّمَاءِ، وَمِنْ شَرِّ مَا يَعْرُجُ فيهَا، وَمِنْ شَرِّ مَا ذَرَأَ فِي الأَرْضِ، وَمِنْ شَرِّ مَا يَخْرُجُ مِنْهَا، وَمِنْ شَرِّ فِتَنِ اللَّيْلِ وَالنَّهَارِ، وَمِنْ شَرِّ كُلِّ طَارِقٍ إِلَّا طَارِقًا يَطْرُقُ بِخَيْرٍ يَا رَحْمَن
بخښنه غوښتل او توبه
رسول الله ﷺ فرمایلي دي: ژباړه: «په الله قسم! زه په ورځ کې له اویا ځلو څخه زیات له الله نه بخښنه غواړم او هغه ته توبه کوم».[294]. [294] بخاري د الفتح سره په: (11/101) کې په: 6307 شمیره روایت کړی دی.
او هغه صلی الله علیه وسلم وفرمایل: ((ای خلکو! الله ته توبه وباسئ، یقینا زه چې یم د ورځې ورته سل ځلې توبه کوم))[295]. [295] مسلم په: 4/ 2076 کې په: 2702 شمیره روایت کړی.
او هغه صلی الله علیه وسلم وفرمایل: «چا چې وویل: له هغه ستر الله څخه بخښنه غواړم چې له هغه پرته بل برحق معبود نشته، هم ژوندی او هم د ټولې دنيا سمبالونکی دی، او زه ورته توبه اوباسم،
أَسْتَغْفِرُ اللَّهَ العَظيمَ الَّذِي لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ الحَيُّ القَيُّوُمُ وَأَتُوبُ إِلَيه "الله به ورته بخښنه وکړي، که څه هم هغه د جګړې له ډګره تښتېدلی وي»[296]." [296] أبو داود په: (2/85) کې په: 1517، او ترمذي په: (5/569)کې په: 3577 شمیره روایت کړی او حاكم هم روایت کړی او صحیح یې بللی دی او ذهبي ورسره موافق دی:1/511، او الباني هم صحیح کړی دی،وګوره: صحيح الترمذي، 3/182، او جامع الأصول لأحاديث الرسول ﷺ ، 4/389-390 د الأرناؤوط تحقیق.
او هغه صلی الله علیه وسلم وفرمایل: "د نیمایي شپې په وروستۍ برخه کې الله تعالی بنده ته تر ټولو زیات نږدې وي، نو که دې وکولی شول له هغو خلکو شې چې هغه شیبه کې الله یادوي نو شه"[297]. [297] ترمذي په: 3579 او نسائي په: (1/279)کې په: 572 شمېره روایت کړی او حاكم، 1/ 309، وګوره: صحيح الترمذي، (1/309)، او جامع الأصول د الأرناؤوط په تحقیق: 4/144 .
او هغه صلی الله علیه وسلم وفرمایل: "بنده د سجدې پر مهال خپل رب ته تر ټولو ډېر نږدې وي، نو ډېره دعا وکړئ"[298].. [298] مسلم په: 1/350 کې په: 482 شمیره روایت کړی.
او هغه صلی الله علیه وسلم وفرمایل: «بېشکه زما زړه کله ناکله د نورو بوختیاوو له امله له ذکر څخه بې پروا شي (له دې امله)زه هره ورځ سل ځلې د الله څخه بخښنه غواړم»[299]. [299] مسلم په: (4/2075) کې په: (2702) شمېره روایت کړی. ابن الاثیر ویلي د: «لَيُغَانُ عَلَى قَلْبِي» معنا دا ده چې پوښل کیږي او بې هوښه کیږي، او موخه ترې دلته هېریدل دي، ځکه چې هغه صلی الله علیه وسلم به تل الله یاداوه، هغه ته به یې زیات ذکر سره ځان نږدې کاوه او په دوامداره توګه به د هغه څارنې ته متوجه و، نو کله به چې په ځینو وختونو کې ترې یو څه غافله شو، یا به یې هېر شول، نو دا به یې د ځان لپاره ګناه ګڼله، نو سمدلاسه به یې استغفار ته مخه کړه، وګوره: جامع الاصول (4/386).
د تسْبِيحِ (سبحان الله) تحْمِيد (الحمد لله) تهْلِيل (لا اله الا الله) او تكْبِير (الله اکبر) فضیلت
هغه صلی الله علیه وسلم وفرمایل: «چا چې وویل: د الله - تعالی - پاکي بیانوم او ستاینه یې کوم
سُبْحَانَ اللَّهِ وَبِحَمْدِه په ورځ کې سل ځلې، د هغه ګناهونه به توی شي، که څه هم د سمندر د ځګ په څېر وي»[300]. [300] بخاري په: (7/168) کې په: 6405 شمیره او مسلم په:(4/2071) کې په: 2691 شمیره روایت کړی او د دې کتاب : فضل من قالها مائة مرة إذا أصبح وإذا أمسی 65 مخ وګوره.
او هغه صلی الله علیه وسلم وفرمایل: «چا چې وویل: "له الله پرته بل معبود نشته هغه یو دی شریک نه لري، د هغه لپاره پاچاهي ده او د هغه لپاره ستاینه ده، او هغه په هر څه قادر دی".
لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ، لَهُ المُلْكُ، وَلَهُ الحَمْدُ، وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِير لس ځلې، نو په اجر کې به داسې وي لکه چې د ابراهیم علیه السلام له اولادې څخه یې لس غلامان ازاد کړي وي»[301]. [301] بخاري په: (7/67) کې په: 6404 شمېره روایت کړی او مسلم په خپلو الفاظو په: (4/2071) کې په:2693 شمېره روایت کړی او وګوره: فضل من قالها في اليوم مائة مرة: 93 شمېره دعا، 66 مخ د همدې کتاب.
او هغه صلی الله علیه وسلم وفرمایل: «دوه کلمې دي چې په ژبه سپکې، په تله کې درنې او رحمن - ذات - ته محبوبې دي: ژباړه: پاکي وایم د الله تعالی په ستاینې د هغه، پاکي وایم د لوی الله تعالی.[302]. [302] بخاري په: (7/168) کې په: 6404 شمیره او مسلم په: (4/2072) کې په: 2694 شمېره روایت کړی.
سُبْحَانَ اللَّهِ وَبِحَمْدِهِ، سُبْحانَ اللَّهِ العَظِيم
او هغه صلی الله علیه وسلم وفرمایل: «دا چې ووایم: ژباړه: "پاکي وایم د الله تعالی، او ستاینه کوم د الله تعالی، او نشته معبود په حق سره پرته له الله تعالی، او الله تعالی لوی دی،"
سُبْحَانَ اللَّهِ، وَالحَمْدُ لِلَّهِ، وَلَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ، وَاللَّهُ أَكْبَر راته له هر هغه څه نه غوره دي چې لمر پرې راختلی دی»[303]. [303] مسلم په: (4/2072) کې په: 2695 شمیره روایت کړی.
او هغه صلی الله علیه وسلم وفرمایل: "ایا ستاسو څخه یو څوک د دې توان نه لري چې هره ورځ زر نیکۍ وګټي؟" نو په ناستو کې ترې یو پوښتونکي وپوښتل چې: زموږ څخه یو تن څنګه زر نیکۍ ګټلی شي؟ هغه وویل: «سل ځلې تسبیح وایي، نو زر نیکۍ ورته لیکل کیږي او یا دا چې زر ګناهونه ترې کمیږي»[304]. [304] مسلم په: (4/2073) کې په: 2698 شمیره روایت کړی دی.
سبحان الله
«چا چې وویل: ژباړه: پاکي وایم د لوی الله تعالی په ستاینې د هغه
سُبْحَانَ اللَّهِ العَظِيمِ وَبِحَمْدِه په جنت کې ورته د خرما یوه ونه وکرل شوه»[305]. [305] ترمذي په: (5/511) کې په: 3464 شمېره روایت کړی او حاكم په: 1/501کې روایت کړی او صحیح کړی او ذهبي ورسره موافقت کړی دی او وګوره: صحيح الجامع، 5/531، او صحيح الترمذي، 3/160.
او هغه صلی الله علیه وسلم وفرمایل: «ای عبد الله بن قیسه! آیا د جنت له خزانو څخه یوه خزانه در ونښایم؟» نو ما وويل: ولې نه ای د الله رسوله! هغه وفرمايل: «ووایه: ژباړه: له ګناه څخه ګرځېدل نشته او پر نېکو کارونو توفيق نشته مګر د الله په مرسته.[306]. [306] بخاري د الفتح سره په: (11/213) کې په: 4206 شمېره روایت کړی او مسلم په: (4/ 2076 کې په: 2704 شمیره روایت کړی دی.
او هغه صلی الله علیه وسلم وفرمایل: «الله - جل جلاله - ته تر ټولو محبوبې ویناوې څلور دي: ژباړه: (پاکي وایم د الله تعالی، او ستاینه کوم د الله تعالی، او نشته معبود په حق سره پرته له الله تعالی، او الله تعالی لوی دی).
سُبْحَانَ اللَّهِ، وَالحَمْدُ لِلَّهِ، وَلَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ، وَاللَّهُ أَكْبَر "«له هرې یوې څخه دې چې پیل وکړ، تاته کوم زیان نه رسوي» [307]." [307] مسلم په:(3/1685) کې په:2137 شمیره روایت کړی.
یو اعرابی رسول الله صلی الله علیه وسلم ته راغی او ورته ویې ویل: ماته یو څه را وښایه چې زه یې وایم، هغه وفرمایل: «ووایه: ژباړه: "له الله پرته بل حق معبود نشته، هغه یو دی، شریک نه لري، الله تر ټولو لوی دی، ډېر لوی، او الله لره ډېره ستاینه ده، پاکي وایم د الله تعالی چې د عالَمونو څښتن دی، او له یوه حالت نه بل ته اوړیدل او ځواک نشته مګر په الله تعالی چې برلاسی او د حکمت خاوند دی."
لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ، اللَّهُ أَكْبَرُ كَبِيرًا، وَالحَمْدُ لِلَّهِ كَثِيرًا، سُبْحَانَ اللَّهِ رَبِّ العَالَمِينَ، لَا حَوْلَ وَلَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّهِ العَزِيزِ الحَكِيم هغه وویل: دا زما د رب لپاره دي، نو زما لپاره څه دي؟ هغه وویل: «ووایه: ژباړه: «ای الله، ما ته بخښنه وکړه، په ما رحم وکړه، ما ته هدایت وکړه، ما ته روزي راکړه».[308]. [308] مسلم په: (4/ 2072) کې په: 2696 شمیره روایت کړی او أبو داود په: (1/ 220) کې په: 832 شمېره زیاتوي چې: کله چې اعرابي لاړ، نو رسول الله صلی الله علیه وسلم وفرمایل: «لاسونه یې له خېر څخه ډک کړل».
اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِي، وَارْحَمْنِي، وَاهْدِنِي، وَارْزُقْنِي
یو سړي به چې کله اسلام راوړ نو رسول الله صلی الله علیه وسلم به لمونځ ورزده کړ، بیا به یې ورته امر وکړ چې په دې کلمو سره دعا وغواړي: ژباړه: (ای الله ما ته بخښنه وکړه، پر ما رحم وکړه، ما ته هدایت وکړه، ما ته عافیت راکړه، او ماته روزي راکړه).[309]. [309] مسلم په: (4/ 2073) کې په: 3697 شمیره روایت کړی او د همده په یو بل روایت کې راځي چې: «پرته له شک څخه دا ستا لپاره دنیا او آخرت راغونډوي».
اللَّهُمَّ اغْفِرِ لِي، وَارْحَمْنِي، وَاهْدِنِي، وَعَافِنِي وَارْزُقْنِي
«تر ټولو غوره دعا الحَمْدُ لِلَّهِ، الله لره ثنا او صفت دی،
الحَمْدُ لِلَّه او تر ټولو غوره ذکر ژباړه: له الله پرته بل برحق معبود نشته،[310]. [310] ترمذي په: (5/462) کې په: 3383 شمیره او ابن ماجه په: (2/1249) کې په: 3800 شمیره او حاكم په:1/503 کې روایت کړی او صحیح کړی دی او ذهبی ورسره موافق دی او وګوره: صحيح الجامع، 1/362.
«تل پاتې نېکې ویناوې: ژباړه: "الله لره پاکي ده، الله لره ستاینه ده، او له الله پرته بل حق معبود نشته، او الله تر ټولو ستر دی، او له ګمراهي اوړیدل او حقې لارې لارښوونه نشته مګر د الله په ځواک او مرسته."[311]. [311] أحمد په: 513 شمیره د أحمد شاكر په ترتیب او وګوره: مجمع الزوائد 1/297، او ابن حجر یې په بلوغ المرام کې د أبي سعيد له روایت څخه نسائي ته په: [ الكبرى] کې په: 10617 شمیره نسبت کړی دی او ویلي یې دي چې: ابن حبان په: [840] شمیره او حاكم [1/ 541] صحیح کړی دی.
سُبْحَانَ اللَّهِ، وَالحَمْدُ لِلَّهِ، وَلَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ، وَاللَّهُ أَكْبَرُ، وَلَا حَوْلَ وَلَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّه
۱۳۱. رسول الله صلی الله علیه وسلم به څرنګه تسبیح ویله؟
له عبد الله بن عمرو رضي الله عنهما څخه روایت دی وایي: «ما رسول الله ﷺ ولیده چې تسبیح یې شمېرل»، او په یو بل زیادت کې راځي چې «په ښي لاس سره» یعنې د ښي لاس په ګوتو یې تسبیحات شمېرل [312]. [312] أبو داود په خپلو الفاظو سره په: (2/81) کې په: 1502 شمیره او ترمذي په : (5/521) کې په: 3486 شمیره روایت کړی او وګوره: صحيح الجامع 4/271 کې په:4865 شمیره او الباني په: صحيح سنن أبي داود کې په: (1/411). شمیره روایت کړی.
د خیر (ښو کارونو) او جامعه آدابو له ډولونو څخه
پېغمبر صلی الله علیه وسلم فرمایلي: «کله چې د شپې تیاره شي -یا تاسو ماښام ته داخل شئ- نو خپل ماشومان ونیسئ (بهر ته یې مه پرېږدئ)، ځکه چې شیطانان په همدې وخت کې خپریږي، کله چې د شپې لږ څه وخت تېر شي، بیا یې پرېږدئ او خپلې دروازې بندې کړئ او د الله نوم یاد کړئ، ځکه چې شیطان هېڅ بنده دروازه نه شي پرانیستلی، او خپل مشکونه وتړئ او د الله نوم یاد کړئ، خپل لوښي وپوښئ او د الله نوم یاد کړئ، که څه هم (د پوښ لپاره) یو څه پرې کیږدئ، او خپل څراغونه مړه کړئ.»[313] [313] بخاري د الفتح سره په: 10/ 88 کې په: 5623 شمیره او مسلم په: 3/ 1595 کې په: 2012 شمیره روایت کړی.
وَصَلَّى اللَّهُ وَسَلَّمَ وَبَارَكَ عَلَى نَبِيِّنَا مُحَمَّدٍ وَعَلَى آلِهِ وَأَصْحَابِهِ أَجْمَعِينَ.
Related books
All books
هغه ذکرونه (دعاګانې) چې صبا او بېګاه ویل کیږي57 ژبېهغه ذکرونه (دعاګانې) چې صبا او بېګاه ویل کیږي
د الله په نوم شروع کوم چې نهايت مهربان او بې اندازه بښونکی دی (اللَّهُ لا إِلَهَ إِلا هُوَ الْحَيُّ الْقَيُّومُ لا تَأْخُذُهُ سِنَةٌ وَلا نَوْمٌ لَهُ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَمَا فِي الأَرْضِ مَنْ ذَا الَّذِي يَشْفَعُ عِنْدَهُ إِلا بِإِذْنِهِ يَعْلَمُ مَا بَيْنَ أَيْدِيهِمْ وَمَا خَلْفَهُمْ وَلا يُحِيطُونَ بِشَيْءٍ مِنْ عِلْمِهِ إِلا بِمَا شَاءَ وَسِعَ كُرْسِيُّهُ السَّمَوَاتِ وَالأَرْضَ وَلا يَؤُودُهُ حِفْظُهُمَا وَهُوَ الْعَلِيُّ الْعَظِيمُ). (الله (چې دى) نشته هېڅ لايق د عبادت مګر هم دى دى، همېشه ژوندى دى، د ټول عالم انتظام كوونكى دى، پر ده نه پركالي راځي، او نه خوب، خاص همده لره دي هغه څه…
زه مسلمان يم31 ژبېزه مسلمان يم
په دې مقاله کې مې د اسلام مفهوم، مسلمان څوک دی، څرنګه یو کس ریښتینی مسلمان جوړېدی شي تشریح کړي دي. همدا راز دا مقاله د اسلام فضیلتونو، ځینې لوړ آداب او اخلاق، د ښځو ارزښت، او د خپلوانو، ګاونډیانو او ټولنې حقوقو ته شامله ده، او دا مې هم په کې بیان کړي چې اسلام د هرې نیکۍ د کولو او له هرې بدۍ څخه د منع کولو امر کوي.
د توحيد کتاب14 ژبېد توحيد کتاب
کوم چې د الله حق دی پر بنده ګانو. د شيخ الاسلام ليکنه محمد بن عبدالوهاب التميمي ۱۲۰۶هـ پاملرنه
د دعا فضیلت او آداب او هغه وختونه چې دعا کول پکې مستحب دي:9 ژبېد دعا فضیلت او آداب او هغه وختونه چې دعا کول پکې مستحب دي:
الحمد لله والصلاة والسلام علی رسول الله، أما بعد: یقینا دعا له هغو لویو کارونو څخه ده چې بنده پرې خپل رب ته نږدې کېږي، او دعا غوښتل دلیل دی په عاجزي کولو د بنده خپل رب ته، او پر خپله کمزورۍ د هغه اعتراف ده، ناچارۍ او خوارۍ د خپل رب پر وړاندې، حال دا دی چې انسان ته پرته د خپل رب له مرستې او کومک نه بله چاره او لاره نشته؛ او له دې وجې نه الله تعالی هغه څوک چې دعا غوښتل پرېږدي، کبرجن بللي، الله فرمايي: او ستاسې رب ویلي: له ما څخه دعا وغواړئ زه به ستاسو دعا قبوله کړم، یقینا هغه کسان چې لویي کوي زما له عبادت څخه خامخا به جهنم ته ذلیل (خوار) ننوځي. سورت غافر آیت نمبر 60 او رسول الله صلی الله علیه…