Peyğəmbərin (sallallahu aleyhi va səlləm) namaz qılma qaydası
Peyğəmbərin (sallallahu aleyhi va səlləm) namaz qılma qaydası
“Peyğəmbərin (Allahın salavatı və salamı onun üzərinə olsun) namaz qılma qaydası” kitabında Hörmətli Şeyx Abdüləziz bin Baz (Allah ona rəhmət etsin) Peyğəmbərin (ona Allahın salavatı və salamı olsun) namazının sifətini asan üslub və dəqiq metodla, səhih dəlillərə istinad edərək xülasə etmişdir ki, bu, müsəlmana namazında rəhbər olsun. O, bu əsərdə namazın rükunlarını, sünnələrini və sifətlərini dəstəmazdan salama qədər bəyan etmiş, dəlil ilə bəyanı birləşdirərək, ən böyük ibadətdə Peyğəmbərə (Allahın salavatı və salamı onun üzərinə olsun) tam şəkildə iqtida etməyə dəvət etmişdir.
Peyğəmbərin (sallallahu aleyhi va səlləm) namaz qılma qaydası
Hörmətli Şeyx
Abdüləziz bin Abdullah bin Baz
Mərhəmətli və Rəhmli Allahın adı ilə
Həmd Allaha məxsusdur! Allahın salavatı və salamı Onun qulu və rəsulu olan Peyğəmbərimiz Muhəmmədə, onun ailəsinə və səhabələrinə olsun, daha sonra:
Bu Peyğəmbərin (sallallahu aleyhi və səlləm) namazının keyfiyyətinin bəyanına dair qısa sözlərdir. Onları hər bir müsəlman kişiyə və qadına təqdim etmək istədim ki, onlarla tanış olan hər kəs bu mövzuda ona (peyğəmbərə) tabe olmaqda səy göstərsin; çünki O (sallallahu aleyhi və səlləm) belə buyurmuşdur:"Məni necə namaz qılan görürsünüzsə, siz də elə namaz qılın!"Oxucuya bunun izahı belədir:[1] Hədisi Buxari (605) rəvayət etmişdir.
Peyğəmbər (Allahın salavatı və salamı onun üzərinə olsun) buyurur:"Dəstəmazsız namaz qəbul olunmaz" [2].[2] Hədisi Müslim (224) rəvayət etmişdir.
Peyğəmbər (sallallahu aleyhi və səlləm) namazı pis qılan kişiyə belə demişdir:"Namaza qalxdığın zaman kamil şəkildə dəstəmaz al" [3].[3] Hədisi Buxari (5782) rəvayət etmişdir.
2- Namaz qılan, harada olursa-olsun, bütün bədəni ilə qibləyə, yəni: Kəbəyə tərəf yönəlir və qəlbində qılmaq istədiyi fərz və ya nafilə namazını niyyət edir. Niyyəti dili ilə tələffüz etmir, çünki dili ilə niyyəti demək şəriətdə yoxdur, əksinə bidətdir (qadağan olunmuş dini yenilik), belə ki, Peyğəmbər (sallallahu aleyhi və səlləm) də, səhabələri də - Allah onlardan razı olsun - niyyəti dillə deməmişlər. İmamdırsa və ya tək halda namaz qılırsa, qarşısına "sütrə" qoyur və ona tərəf namaz qılır. Qibləyə yönəlmək namazın şərtidir, lakin elm əhlinin kitablarında izah edilən məlum istisna hallar və məsələlər vardır.
3- "Təkbiratu-l-ehram" edərək (الله أكبر) "Allahu Əkbər" deyib, nəzərini səcdə yerinə yönəldir.
4- Təkbir gətirdikdə əlləri çiyinlərin və ya qulaqların hündürlüyü bərabərində qaldırır.
5- Əlləri sinənin üzərində tutmur, sağ əlini sol əlinin ovucu, biləyi və ön qolunun üzərinə qoyur. Bu, Peyğəmbərdən (sallallahu aleyhi və səlləm) sabitdir.
6- "İstiftəh" duasını (ərəbcə) oxumaq sünnədir, o dua belədir:"Allahummə baid beyni və beynə xətayaya, kəma bəatdə beynəl-məşriqi vəl-məqrib. Allahummə nəqqini minəl-xətaya kəma yünəqqəs-sövbul-əbyədu minəd-dənəs. Allahumməğsil xətayaya bil-mai vəs-səlci vəl-bərad":(Allahım, şərqlə qərbin arasını uzaqlaşdırdığın kimi, mənimlə günahlarımın arasını uzaqlaşdır. Allahım, ağ paltar çirkdən təmizləndiyi kimi, məni günahlardan təmizlə. Allahım, günahlarımı su, qar və dolu ilə yu) [4].[4] Hədisi Buxari (744) və Müslim (598) rəvayət etmişdir.
İstəsə, bunun əvəzinə belə deyə bilər:"Sübhanəkəllahummə və bihəmdikə, və təbarəkəsmükə, və təala cəddükə, və lə ilahə ğeyrukə":(Allahım! Sən pak və müqəddəssən. Sənə həmd olsun. Sənin Adın mübarək, əzəmətin isə ucadır. Və Səndən başqa heç bir (ilah; yəni) haqq məbud yoxdur!) [5],Onlardan başqa, Peyğəmbərdən (Allahın salavatı və salamı onun üzərinə olsun) varid və sabit olan açılış dualarından birini oxusa da, bunda heç bir qəbahət yoxdur. Daha fəzilətlisi budur ki, bəzən bunu, bəzən də digərini etsin, çünki bu, "ittiba" baxımından daha kamildir. Sonra desin: [Əuzu bi-Lləhi minəş-şeytanir-racim] "Daşlanmış şeytanın şərrindən Allaha sığınırım", [Bismilləhir-Rahmənir-Rahim], və Fatihə surəsini oxusun, çünki Peyğəmbər (Allahın salavatı və salamı onun üzərinə olsun) belə demişdir:"Fatihə surəsini oxumayanın namazı yoxdur (səhih deyildir)" [6].Sonra “Amin” deyir — səsli qılınan namazlarda səslə, səssiz qılınanlarda isə səssiz. Sonra Qurandan müyəssər olanı oxuyur. Ən əfzəl olan budur ki, zöhr, əsr və işa namazlarında Fatihədən sonra "müfəssəl"-in orta hissəsindən, fəcrdə müfəssəlin uzunlarından, məğribdə isə bəzən uzunlarından, bəzən də qısalarından oxusun. Bu, həmin mövzu ilə bağlı gələn hədislərə əməl etməkdir.[5] Hədisi Müslim (399) rəvayət etmişdir.[6] Hədisi Buxari (756) rəvayət etmişdir.
7- Rüku edərkən təkbir edib, (الله أكبر) "Allahu Əkbər" deyərək, əllərini çiyinləri və ya qulaqları bərabərinə qaldırır, başını beli ilə bir səviyyədə düz tutur, iki əlini barmaqları aralı şəkildə dizlərinin üstünə qoyur. Rükuda itminanla dayanır və: «سبحان ربي العظيم» [Subhənə rabbiyəl-azim], "Böyük Rəbbim pak və müqəddəsdir!" - zikrini deyir. Ən fəzilətlisi bunu üç dəfə və ya daha çox təkrarlamasıdır. Bununla yanaşı bu zikri də deməsi yaxşıdır:[Subhənəkə Allahummə va bihəmdikə, Allahummə-ğ-firli], "Allahım! Sən pak və müqəddəssən. Sənə həmd olsun. Allahım, məni bağışla!" [7].[7] Hədisi Buxari (817) və Müslim (484) rəvayət etmişdir.
8- Başını rükudan qaldırır, bu zaman əllərini çiyinlərinin və ya qulaqlarının bərabərində qaldıraraq deyir:[Səmi'a-Llahu limən həmidəhu] "Allah Ona həmd edəni eşitdi!"Əgər imamdırsa və ya tək namaz qılandırsa, bu zaman qiyamda belə deyir:"Ey Rəbbimiz! Sənə həmd olsun! (Özü də) çoxlu, xoş, mübarək bir həmd, göylər dolusu, yer dolusu və bundan sonra dilədiyin şeylər dolusu (Sənə həmd olsun)". [8][8] Hədisi Buxari (711) və Müslim (598) rəvayət etmişdir.
Onlardan hər birinin — yəni imamın, mə'mumun və tək (namaz qılan) şəxsin — qiyamda rükudan əvvəl etdiyi kimi, əllərini sinəsinin üzərinə qoyub orada tutması müstəhəbdir. Çünki buna dəlalət edən dəlil, Peyğəmbərdən (sallallahu aleyhi və səlləm) Vail ibn Hucur və Səhl ibn Sə'din - radiya-Llahu 'anhuma- rəvayət etdiyi hədislərdə sabit olmuşdur.
9- (الله أكبر) "Allahu Əkbər" deyərək səcdəyə getməlidir. Mümkün olduqda əvvəl dizlərini, sonra əllərini yerə qoymalıdır. Əgər bu ona çətin gələrsə, əllərini dizlərindən əvvəl yerə qoymalıdır. Ayaq barmaqlarının uclarını və əllərinin barmaqlarını qibləyə tərəf yönəltməli, əllərinin barmaqlarını birləşdirib düz tutmalıdır. Səcdə yeddi əza üzərində edilməlidir. Bu əzalar aşağıdakılardır: alın və burun, iki əl, iki diz, və ayaq barmaqlarının ucları. Səcdədə:
(سبحان ربي الأعلى)
[Subhənə Rabbiyə-l-Ə'la]
"Ən Uca Rəbbim pak və müqəddəsdir!" - deməlidir. Bunu üç dəfə və ya daha çox demək sünnədir. Həmçinin bununla yanaşı:[Subhənəkə Allahummə Rabbənə va bihəmdikə, Allahummə-ğ-firli], "Allahım! Sən pak və müqəddəssən. Ey Rəbbimiz! Sənə həmd olsun. Allahım, məni bağışla!" - deməsi müstəhəbdir.Və o çoxlu dua edir. Çünki Peyğəmbər (sallallahu aleyhi və səlləm) buyurur:"Rükuda Rəbbi Uca və ulu tutun. Səcdədə isə çoxlu-çoxlu dua edin. Əlbəttə ki, orada duanızın qəbul olması gercəyə çıxmağa daha yaxındır". [10].[10] Hədisi Müslim (479) rəvayət etmişdir.
Və Rəbbindən dünya və axirət xeyirlərini istəyir.İstər namaz fərz olsun, istər nafilə, bazularını yanlarından, qarınını budlarından, budlarını isə baldırlarından aralayar və ön qollarını yerdən qaldırar. Çünki Peyğəmbər (sallallahu aleyhi va səlləm) belə buyurmuşdur:"Səcdələrinizi doğru-düzgün yerinə yetirin. Qoy sizlərdən heç kəs (səcdədə) dirsəklərini it kimi yerə qoymasın"[11].[11] Hədisi Buxari (788) və Müslim (493) rəvayət etmişdir.
10- Başını təkbir edib, (الله أكبر) "Allahu Əkbər" deyib qaldırır, sol ayağı üzərində oturur, sağ ayağını düz tutur, iki əlini budlarının və dizlərinin üstünə qoyur və deyir:"Rəbbiğfir li vərhamni vəhdini vərzuqni və afini vəcburni":"Rəbbim, məni bağışla, mənə rəhm et, məni doğru yola yönəlt, mənə ruzi yetir, mənə salamatlıq ver və mənə lütf et!" [12].Bu oturuşda arxayın oturur.[12] Hədisi Tirmizi (284), Əbu Davud (850) və İbn Macə (898) rəvayət etmişdir.
11- Birinci səcdəni etdiyi kimi ikinci səcdəni də edir, (birinci səcdədə dediyi zikrləri və etdiyi hərəkətləri eyni ilə ikinci səcdədə də təkrar edir) və səcdə etdikdə təkbir yəni "Allahu Əkbər"- deyir.
12- Sonra "Allahu Əkbər" deyərək başını qaldırır və iki səcdə arasında oturduğu kimi yüngül bir oturuşla oturur. Bu oturuşa "istirahət oturuşu" deyilir. Bu, müstəhəbdir. Tərk edərsə, ona görə heç bir günah yoxdur. Bu oturuşda nə zikr, nə də dua vardır. Sonra mümkündürsə dizlərinə söykənərək ikinci rükət üçün ayağa qalxır. Əgər bu ona çətin gələrsə, əllərini yerə qoyaraq qalxır. Daha sonra əl-Fatihə surəsini və əl-Fatihədən sonra Qurandan ona asan gələni oxuyur. Sonra birinci rükətdə etdiklərini eyni ilə edir.
Sonra dilədiyi dünya və axirət xeyirlərini istəyərək dua edir. Valideynləri üçün və ya digər müsəlmanlar üçün dua etməsində də heç bir maneə yoxdur (istər namaz fərz olsun, istər nafilə), çünki bu, Peyğəmbərin (Allahın salavatı və salamı onun üzərinə olsun) İbn Məsudun (Allah ondan razı olsun) təşəhhüdü ona öyrətdiyi vaxt buyurduğu ümumi kəlamına daxildir:"Sonra dualardan istədiyini seçsin və Allaha dua etsin" [15].Başqa bir ləfizdə rəvayət olunur ki,"Sonra dualardan istədiyini seçsin" [16].[15] Hədisi Nəsai (1298) rəvayət etmişdir.[16] Hədisi Müslim (402) rəvayət etmişdir.
Bu, qula dünyada və axirətdə fayda verən bütün şeyləri əhatə edir.Sonra sağ və sol tərəfə «السَّلام عليكم ورحمة الله» [əs-Sələmu aleykum va rahmatullah]:"Allahın salamı və rəhməti sizin üzərinizə olsun" - deyərək salam verir.
Otuz üç dəfə “subhən Allah” deyər, eyni sayda “əlhəmdulilləh” deyər, eyni sayda “Allahu Əkbər” deyər və yüzü tamam etmək üçün belə söyləyər: “Lə iləhə illəllahu vəhdəhu lə şərikə ləhu, ləhul-mulku və ləhul-həmdu və huvə alə kulli şeyin qadir”. Hər namazdan sonra Ayətəl-Kürsini, “Qul huvəllahu Əhəd”, “Qul əuzü birabbil-fələq” və “Qul əuzü birabbin-nas” - surələrini oxuyar. Allah Rəsulundan (Allahın salavatı və salamı onun üzərinə olsun) bu barədə hədislər gəldiyinə görə, sübh və məğrib namazlarından sonra bu üç surəni üç dəfə təkrarlamaq müstəhəbdir. Bu zikrlərin hamısı sünnədir, fərz deyildir.
Hər bir müsəlman kişi və qadın üçün zöhr namazından əvvəl dörd rükət, ondan sonra iki rükət, məğribdən sonra iki rükət, işa namazından sonra iki rükət və sübhdən əvvəl iki rükət nafilə namaz qılmaq müstəhəbdir. Cəmi on iki rükətdir. Bu namazlara "ratibə sünnələr" deyilir. Çünki Peyğəmbər (sallallahu aleyhi və səlləm) müqim (yerli) olduğu vaxtlarda onları davamlı olaraq qılardı.Səfərdə isə Peyğəmbər (sallallahu aleyhi və səlləm) sübh namazının ratibə sünnəsi və vitirdən başqa ratibə (sünnə) namazlarını tərk edərdi. Çünki o, bu iki namazı həm yerli, həm də səfərdə ikən daim qılardı. Ən əfzəl olan, bu ratibə (sünnə) namazlarının və vitirin evdə qılınmasıdır. Lakin onları məsciddə qılarsa, eyib etməz. Çünki Peyğəmbər (sallallahu aleyhi və səlləm) belə buyurmuşdur:"Kişinin ən fəzilətli namazı evində qıldığı namazdır, fərz namaz istisna olmaqla" [19].[19] Hədisi Buxari (6860) rəvayət etmişdir.
Bu rükətləri qorumaq, cənnətə daxil olmağın səbəblərindəndir. Çünki Peyğəmbər (sallallahu aleyhi və səlləm) demişdir:(Kim bir gecə və gün ərzində on iki rükət namaz qılarsa, Allah onun üçün Cənnətdə ev tikər) [20].[20] Hədisi Müslim (728) rəvayət etmişdir.
Əgər əsr namazından əvvəl dörd rükət, məğrib namazından əvvəl iki rükət və işa namazından əvvəl iki rükət qılarsa, bu yaxşıdır. Çünki bu barədə Peyğəmbərdən (sallallahu aleyhi və səlləm) dəlalət edən səhih hədislər sabit olmuşdur. Əgər zöhr namazından sonra dörd rükət və ondan əvvəl dörd rükət qılarsa, bu da yaxşıdır. Çünki Peyğəmbər (sallallahu aleyhi və səlləm) belə buyurmuşdur:"Kim zöhr namazından əvvəl dörd rükət və zöhr namazından sonra da dörd rükət (nafilə) namaz qılarsa, Allah onu Cəhənnəm oduna haram edər" [21].Məna budur ki, zöhrdən sonra, ratibə sünnəsindən əlavə olaraq iki rükət də qılır. Çünki zöhrün ratibə sünnəsi zöhrdən əvvəl dörd, sonra isə iki rükətdir. Belə etsə, zöhrdən sonra iki rükət də artırmaqla Ümmü Həbibə -Allah ondan razı olsun - hədisində zikr olunan fəzilətə nail olar.[21] İmam Əhməd (25547), Tirmizi (393) və Əbu Davud (1077) rəvayət etmişdir.
Allah uğur və müvəffəqiyyət sahibidir. Allahın salatı və salamı Peyğəmbərimiz Muhamməd ibn Abdullahın, onun ailəsinin, bütün səhabələrinin və Qiyamət gününədək ona gözəl şəkildə tabe olanların üzərinə olsun.
Mərhəmətli və Rəhmli Allahın adı ilə! İslam elçisi Muhəmməd (Allahın salavatı və salamı onun üzərinə olsun) İslam elçisi Muhəmməd [1] (Allahın salavatı və salamı onun üzərinə olsun) haqqında qısa həyat yolu. Burada bəyan etdiklərim bunlardır: onun adı, nəsəbi, yaşadığı yer, həyat yoldaşları, dəvət etdiyi risaləti (peyğəmbərlik missiyası), peyğəmbərlik dəlilləri, şəriəti (dini əhkamları) və düşmənlərinin ona qarşı mövqeləri. [1] Tərcümə olunarkən məna aydın olsun deyə, Allahın elçisi və Muhəmməd sözlərini bir yazmağa çalışdım. Buna diqqət yetirilsin. 1. Peyğəmbərimizin (Allahın salavatı və…
رسالة لطيفة تقدم شرحًا مفصلًا لعشرة حقوق أساسية تشمل حقوق الله تعالى، وحقوق النبي صلى الله عليه وسلم، وحقوق الوالدين، والأولاد، والأقارب، والجيران، والزّوجين، والرّعية والولاة، والمسلمين عمومًا، وغير المسلمين.
يهدف الكتاب إلى تعزيز الفهم الصحيح للعلاقات الاجتماعية والواجبات الفردية تجاه الآخرين، مستندًا إلى نصوص الوحي من القرآن الكريم والسنة النبوية، مما يجعله مرجعًا مهمًا لكل مسلم يسعى لتطبيق الشريعة في حياته اليومية مع ربه ومع الآخرين.
Şeyx Abdüləziz bin Abdullah bin Baz Allah ona rəhmət etsin! Mərhəmətli və Rəhimli Allahın adı ilə. Sehr, kahinlik və onlarla bağlı məsələlərin hökmü [1]. [1] Bu məqalənin bir hissəsi “Fətvalar və Müxtəlif Məqalələr Toplusu” kitabının üçüncü cildində “Sehr, kahinlik və onlarla bağlı məsələlərin hökmü” başlığı ilə nəşr olunmuşdur. Eyni zamanda bu məqalə tam şəkildə Rəyasət tərəfindən “Sehr və kahinliyin hökmü haqqında risalə” adı ilə ayrıca nəşr olunmuş və əl-Yaməmə jurnalı ilə İslam Araşdırmaları Jurnalında dərc edilmişdir. Həmd Tək Allaha məxsusdur! Özündən sonra heç bir peyğəmbər olmayan…
Mərhəmətli və Rəhimli Allahın adı ilə. Allah, Ondan başqa ilah yoxdur, (əbədi) Yaşayandır, (bütün yaratdıqlarının) Qəyyumudur. Onu nə mürgü, nə də yuxu tutar. Göylərdə və yerdə nə varsa, Ona məxsusdur. Onun izni olmadan Onun yanında kim havadarlıq edə bilər? O, (məxluqatın) gələcəyini və keçmişini bilir. Onlar Onun elmindən, Onun istədiyindən başqa heç bir şey qavraya bilməzlər. Onun Kürsüsü göyləri və yeri əhatə edir. Bunları qoruyub saxlamaq Ona ağır gəlmir. O, Ucadır, Əzəmətlidir. Əl-Bəqərə 255, Ayətul-kursi "Peyğəmbər öz Rəbbindən ona nazil edilənə iman gətirdi, möminlər də (iman…