Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам намозларининг кўриниши
Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам намозларининг кўриниши
«Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам намозларининг кўриниши» номли ушбу китобда марҳум шайх Абдулазиз ибн Боз раҳимаҳуллоҳ Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг намоз ўқиш тартибларини тушунарли, содда ва аниқ услубда баён қилганлар. У зот бу китобда саҳиҳ ҳадислар ва далилларга асосланган равишда Пайғамбаримизнинг намозларини қандай ўқиган бўлсалар, шу тарзда баёнлаганлар. Набий соллаллоҳу алайҳи ва салламга тўлиқ иқтидо қилишга чақирган ҳолда, хусусан, энг улуғ ибодат бўлмиш намознинг таҳоратдан бошлаб, салом бергунга қадар барча қисмлари — фарзлари, суннатлари ва тартиблари…
Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам намозларининг кўриниши
Шайх ҳазратлари
Абдулазиз ибн Абдуллоҳ ибн Боз
Бисмиллаҳир роҳманир роҳийм
Яккаю-ягона Аллоҳга ҳамду санолар, Унинг бандаси ва расули Пайғамбаримиз Муҳаммадга, У кишининг оиласи ва саҳобаларига салавоту саломлар бўлсин!
Аммо баъд:
Ушбу рисола Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи ва саллам намози қандай бўлганлигининг қисқача баёнидир. Ҳар бир киши у билан танишиб, эргашишга ҳаракат қилсин дея барча мусулмон ва муслималарга уни тақдим қилишни хоҳладим. Зеро Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам:«Менинг намоз ўқиётганимни кўрганларингдек намоз ўқинглар!», деганлар. [1]Ҳурматли китобхонга бунинг баёни:Бухорий ривояти 605.
деган сўзига ва Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг:«Таҳоратсиз намоз қабул қилинмайди», деган сўзларига [2][2] Муслим ривояти 224.
ҳамда намозини ёмон ўқиган кишига:«Агар намозга турсанг, таҳоратни мукаммал қилиб ол»,[3] деган сўзларига биноан тўлиқ таҳорат олади.[3] Имом Бухорий 5782-рақам.
2. Бутун вужуди билан қибла, яъни, Каъба томонга юзланиб, ўқимоқчи бўлган фарз ёки нафл намозини қалбидан ният қилади. Ниятни тили билан талаффуз қилмайди, чунки ниятни тил билан нутқ қилиш жоиз эмас. Чунки Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи ва саллам ҳам, саҳобалари (разияллоҳу анҳум) ҳам бундай қилмаганлар.
Намозхон имом бўлиб ёки бир ўзи ўқимоқчи бўлса, олди томонига сутра қўйиб олади ва унга қараб намоз ўқийди.
Қиблага юзланмоқ намознинг шартларидан биридир. Аҳли илмларнинг китобларида (яъни фиқҳ китобларида) баён қилинган муайян истисно ҳолатларидагина қибла шарт даражасидан тушади.
5. Қўлларини кўкрак устига қўяди. Бунда Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи ва салламдан ворид бўлганига биноан, ўнг қўлини чап кафтининг ёки билак узук соҳасининг ёки билагининг устига қўйиб туради.
6. Истифтоҳ дуосини (яъни намозни очувчи дуони) ўқиши суннатдир:«Аллоҳумма баъид байний ва байна хатойайаа, кама баъадта байнал-машриқи вал-мағриб. Аллоҳумма наққини минал-хатоя камаа юнаққос-савбул-абйаду минад-данас. Аллоҳуммағсил хатойайаа бил-мааи вас-салжи вал-барод». [4]
Маъноси: «Аллоҳим, мен билан хатоларим ўртасини машриқ билан мағрибнинг ўртасини йироқ қилганингдек узоқ қилгин! Аллоҳим, мени хатоларимдан худди оппоқ либос кирлардан поклангандек пок қилгин. Аллоҳим, мени хатоларимдан қор, сув ва дўл билан ювгин-поклагин».[4] Имом Бухорий 744 ва имом Муслим 598.
Истаса бунинг ўрнига қуйидаги дуони ўқийди:«Субҳаанакаллоҳумма ва биҳамдика ва табаарокасмук ва таъалаа жаддук ва лаа илааҳа ғойрук». [5]
Маъноси: «Аллоҳим, Сен айбу нуқсонлардан поксан. Сенинг ҳамдинг билан тасбеҳ айтдим. Сенинг исминг баракотли, улуғлигинг олий ва Сендан ўзга барҳақ илоҳ йўқдир».Булардан ташқари Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи ва салламдан ворид бўлган бошқа истифтоҳ дуоларини ўқиса ҳам бўлаверади. Баъзан буни, баъзан уни ўқиши афзал. Зеро бу комил эргашишликдир.
Сўнгра «Аъузу биллаҳи минаш шайтонир рожийм, бисмиллаҳир роҳманир роҳийм» , дейди ва Фотиҳа сурасини ўқийди. Чунки Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи ва саллам:«Фотиҳатул китобни (яъни Фотиҳа сурасини) ўқимаган кишининг намози намоз эмас», деганлар. [6]Фотиҳа сурасининг охирида жаҳрий намоз бўлса жаҳрий, махфий намоз бўлса ичида «Омийн», дейди. Сўнгра Қуръондан билганини ўқийди. Қироатда афзал бўлгани, бу борада ворид бўлган ҳадисларга биноан, пешин, аср ва хуфтон намозларида ўрта ҳажмдаги муфассал суралардан, бомдодда узун муфассал суралардан, шомда баъзан узун, баъзан қисқа муфассал суралардан ўқийди.[5] Имом Муслим 399.[6] Имом Бухорий 756.
7. Такбир айтиб, қўлларини елка ёки қулоқ баробарида кўтариб рукуъга боради. Рукуъда қўлларини тиззаларига бармоқ ораларини очган ҳолда қўяди ва бошини бели билан бир хил текисликда тутади. Рукуъда хотиржам туриб, «Субҳана роббиял ъазийм» , дейди. Бу зикрни уч марта ёки кўпроқ айтиш афзалдир.
Бу билан бирга қуйидаги дуони айтиш мустаҳаб:«Субҳаанакаллоҳумма ва бихамдика, Аллоҳуммагъфир лии». [7]
Маъноси: «Аллоҳим, Сен айбу нуқсонлардан поксан. Сенинг ҳамдинг ила тасбеҳ айтдим. Аллоҳим, мени мағфират қилгин».[7] Имом Бухорий 817 ва имом Муслим 484.
Рукуъдан«Самиъаллоҳу лиман ҳамидаҳ» , деб қўлларини елка ёки қулоқ баробарида кўтариб, бошини кўтаради. Мазкур зикрни имомлик қилганда ёки якка ўзи ўқиганда айтади.Рукуъдан тургандан кейин ушбу дуони айтади:«Роббана ва лакал-хамд, ҳамдан касийрон тоййибан мубаарокан фийҳи, милаъс-самааваати ва милаъл-арди, ва милъа маа шиъта мин шайъин баъд». [8]
Маъноси: «Раббимиз, Сенга кўп, ҳақиқий-риёсиз, муборак-хайрлилиги мўл ҳамд бўлсин. Осмонлару Ер ва улар ўртасидаги нарсалар миқдорича, яна Ўзинг хоҳлаган нарса миқдорича ҳамд бўлсин!».[8] Имом Бухорий 711 ва имом Муслим 598.
Воил ибн Ҳужр ва Саҳл ибн Саъд разияллоҳу анҳумодан ривоят қилинган ҳадиснинг далолатига кўра, намозхон рукуъдан турганида худди рукуъдан олдин қўлларини кўкрак устига қўйиб турганидек, кўкрак устига қўйиб туриши мустаҳаб.
9. Такбир айтиб саждага боради. Бунда имкони бўлса, қўлларидан олдин тиззаларини ерга қўяди. Агар бу машаққат туғдирса, биринчи қўлларини ерга қўяди. Саждада қўл ва оёқ бармоқлари қиблага қараган, қўл бармоқлари бирлаштирилган ва ёзилган ҳолатда бўлади. Етти аъзо: пешона билан бурун, икки қўл кафти, икки тизза ва икки оёқ бармоқларининг ички юзаси билан сажда қилиб «Субҳана роббиял аълаа», дейди. Бу зикрни уч марта ва ундан ҳам кўпроқ айтиши суннатдир. Бу зикр билан бирга қуйидаги дуони айтиши мустаҳаб саналади:«Субҳаанакал-лоҳумма Роббанаа ва бихамдика, аллоҳуммагфир лии».
Маъноси: «Аллоҳим, Сен айбу нуқсонлардан поксан. Раббимиз, Сенинг ҳамдинг ила тасбеҳ айтдим. Аллоҳим, мени мағфират қилгин».Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг ушбу сўзларига кўра, саждада кўп дуо қилинади:«Рукуъда Аллоҳни улуғланглар, саждада эса кўпроқ дуо қилишга ҳаракат қилинглар, зеро, сажда ҳолати сиз учун ижобат қилинишга энг муносиб ўриндир!». [10][10] Имом Муслим 479.
Хоҳ фарз, хоҳ нафл намози бўлсин, саждада Аллоҳдан дунё ва охират яхшиликларини сўрайверади.Саждада турганда тирсакларини ёнларидан, қорнини сонларидан, сонларини болдирларидан узоқлаштиради ва Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг ушбу сўзларига биноан тирсакларини ердан кўтаради:«Саждада мўътадил туринглар. Сизлардан бирингиз билакларини итнинг чўзиб ўтиришидек (ерга) тўшаб олмасин!». [11][11] Имом Бухорий 788 ва имом Муслим 493.
10. Саждадан такбир айтиб бошини кўтаради ва чап оёғини тўшаб, устига ўтиради, ўнг оёғини эса тик қилиб, қўлларини сонлари ва тиззалари устига қўйиб хотиржам ўтиради ва қуйидаги дуони айтади:«Роббиғфир лий, варҳамний, важбурний, ваҳдиний, варзуқний, ва ъаафиний». [12]
Маъноси: «Аллоҳим, мени мағфират эт, менга раҳм қил, мени ҳидоят қил, менга ризқ бер, мени ўнгла ва офият (соғлик) ато эт!»..[12] Тирмизий 284, Абу Довуд 850 ва Ибн Можа 898.
11. Такбир айтиб иккинчи саждага боради ва биринчи саждада қилган амалларини такрорлайди.
12. Яна такбир айтиб саждадан бошини кўтаради ва икки сажда орасида ўтиргани каби бироз ўтиради. Бу «жалсатул истироҳа» деб аталади ва бу мустаҳаб амалдир. Буни қилмаса ҳам зарари йўқ. Бу ўтиришда зикр ҳам, дуо ҳам йўқдир. Сўнгра ўзига қулай бўлса, тиззаларига таяниб, агар ноқулай бўлса, ерга таяниб иккинчи ракаатга туради. Сўнгра Фотиҳа сурасини ва ундан кейин Қуръондан ўзига осон бўлган бирор сурани ўқийди. Кейин эса биринчи ракаатда қилганларини қилади.
Сўнгра дунёю охират яхшиликларидан истаганини сўрайди. Ота-онасининг ёки бошқа мусулмонларнинг ҳаққига дуо қилишининг зарари йўқ. Фарз намози бўлса ҳам, нафл бўлса ҳам фарқи йўқ. Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг Ибн Масъудга ташаҳҳудни ўргатганлиги ҳақидаги ҳадисда:«Сўнгра ўзига ёққан дуони танлаб дуо қилаверади», [15]ҳадиснинг бошқа бир лафзида эса,«Сўнгра хоҳлаган тилагини тилайверади», [16][15] Насоий ривояти 1298.[16] Имом Муслим 402.
дейилган умумийликка кўра, киши дунё ва охиратга тааллуқли барча нарсани сўраши мумкиндир.Сўнгра ўнг ва чап томонига «Ассаламу алайкум ва роҳматуллоҳ», «Ассаламу алайкум ва роҳматуллоҳ», деб салом беради.
Ҳар намоздан кейин Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи ва салламдан ворид бўлган ҳадисларга асосланиб, 33 марта «субҳаналлоҳ», 33 марта «алҳамдулиллаҳ», 33 марта «Аллоҳу акбар» ва юзинчисида «лаа илаҳа иллаллоҳу ваҳдаҳу лаа шарика лаҳ, лаҳул мулку ва лаҳул ҳамду ва ҳува аъла кулли шайин қодир» , дейди. Сўнгра «Оятал курси», «Қул ҳу валлоҳу аҳад», «Қул аъузу би роббил фалақ» ва «Қул аъувзу би роббин нас»ни ўқийди. Учта «Қул» калимаси билан бошланган ушбу сураларни бомдод ва шом намозидан кейин уч мартадан ўқийди.
Ушбу зикрлар фарз эмас, суннатдир.
Ҳар бир мусулмон ва муслима учун пешин намози (нинг фарзи)дан олдин тўрт ракаат, пешиндан кейин икки ракаат, шом ва хуфтон намозларидан кейин икки ракаат ва бомдод намозидан олдин икки ракаат, жами ўн икки ракаат нафл намоз ўқиши суннатдир. Бу 12 ракаат намоз ротиба суннат намозлари деб аталиб, Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи ва саллам муқимликларида мунтазам ўқир эдилар.Аммо сафарда бўлганларида уларни ўқимас, фақатгина бомдоддан олдинги икки ракаатни ва витр намозини ўқир эдилар. Бомдоддан олдинги икки ракаатни ва витр намозини муқимликда ҳам, сафарда ҳам ўқирдилар.
Мазкур ротиба суннатларни ва витр намозини уйда ўқимоқ афзал, масжидда ўқишликнинг эса зарари йўқдир. Зеро Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи ва саллам:«Кишининг фарз намозларидан ташқари энг афзал намози уйида ўқиган намозидир», деганлар. [19][19] Имом Бухорий 6860.
Бу 12 ракаатни мунтазам ўқиб юриш Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг ушбу сўзларига биноан Жаннатга кириш сабабларидандир:«Ким бир кеча ва кундузда ўн икки ракаат нафл намози ўқиса, Аллоҳ унга Жаннатда бир уй бунёд қилади». [20][20] Имом Муслим 728.
Агар киши аср намозидан олдин тўрт ракаат, шом намозидан олдин икки ракаат ва хуфтондан олдин икки ракаат намоз ўқиса — бу яхши, чунки бу ҳақда Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи ва салламдан саҳиҳ ривоятлар келган. Агар у пешиндан кейин тўрт ракаат ва пешиндан олдин ҳам тўрт ракаат ўқиса — бу ҳам яхши. Чунки Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи ва саллам шундай деганлар:«Ким пешиндан олдинги ва ундан кейинги тўрт ракъатга муҳофаза қилса, уни Аллоҳ дўзахга ҳаром қилади». [21]Маъноси шуки: у пешиндан кейинги суннат намозига икки ракаат қўшмоқда. Чунки пешин намозининг муаккад суннати — тўрт ракаат пешиндан олдин ва икки ракаат кейин ўқишликдир. Агар киши пешиндан кейин яна икки ракаат қўшса, у ҳолда Умму Ҳабиба розияллоҳу анҳодан ривоят қилинган ҳадисда зикр этилган савобга эришади.[21] Имом Ахмад ривояти 25547, Тирмизий 393 ва Абу Довуд 1077.
Тавфиқ Аллоҳдандир. Пайғамбаримиз Муҳаммад ибн Абудуллоҳга, У кишининг оиласи, саҳобалари ва то қиёматгача У зотга эргашганларга Аллоҳнинг салавоту саломлари бўлсин!
Меҳрибон ва раҳмли Аллоҳ номи билан бошлайман. Ислом элчиси –Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи ва саллам Ислом элчиси Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи ва саллам ҳақларида қисқача мақола. Бу мақолада, у кишининг исмларини, насабларини, шаҳарларини, аҳли оилаларини, ҳақиқий пайғамбар эканликларига далолат қилувчи оят-мўъжизаларини, шариатларини ва ундаги тортиш жойларни баён қиламан. Мақола таржима қилинишини эътиборга олиб, пайғамбар ва Муҳаммад сўзларини ҳар доим бирга зикр қилишга ҳарис бўлдим. 1- Исмлари, насаблари ва тўғилиб-ўсган шаҳарлари. Ислом элчиси –Муҳаммад ибн Абдуллоҳ ибн Абдулмуттолиб ибн…
رسالة لطيفة لتسليط الضوء على الأخطاء الشائعة التي يقع فيها بعض الحجاج أثناء أداء مناسك الحج. من إحرام وطواف وسعي ووقوف بعرفة ورمي للجمرات وغيرها، مع تصحيحها بما ورد في القرآن والسنة، مع الضرورة على اتباع هدي النبي صلى الله عليه وسلم في كل الشعائر لتحقيق القبول عند الله والصحة في عبادته.
كتاب "رسالة في حكم السحر والكهانة" للشيخ عبد العزيز بن باز، يوضح خطر السحر والكهانة على الإسلام والمسلمين. يشرح الكتاب الأحكام الشرعية المتعلقة بالسحر وإتيان الكهان، مدعماً بالدليل من القرآن والسنة.
يحذر الكتاب من التعامل مع المشعوذين والسحرة، ويوجه المسلمين إلى العلاج الشرعي بالسنة النبوية والتعوذات الصحيحة عن النبي -صلى الله عليه وسلم-.
كما يقدم نصائح للحماية من السحر وكيفية التعامل معه إذا وقع، مؤكداً على التمسك بكتاب الله وسنة رسوله لتحقيق التحصين والحماية والشفاء.