หลักการสามประการพร้อมหลักฐาน
ชัยค์ มุหัมมัด อัตตะมีมีย์ ขออัลลอฮ์ได้ทรงเมตตาเขาด้วยเถิด
ด้วยพระนามของอัลลอฮ์ ผู้ทรงกรุณาปราณี ผู้ทรงเมตตาเสมอ
พึงทราบเถิด ขออัลลอฮ์ทรงเมตตาท่าน ว่าเป็นวาญิบเหนือเราที่ต้องเรียนรู้สี่ประเด็น คือ:
ประการแรก: ความรู้ คือ การรู้จักอัลลอฮ์ การรู้จักนบีของพระองค์ และการรู้จักศาสนาอิสลามพร้อมด้วยบรรดาหลักฐาน
ประการที่สอง: การนำไปปฏิบัติ
ประการที่สาม: การเรียกร้องเชิญชวนไปสู่อัลลอฮ์
ประการที่สี่: การอดทนต่อสิ่งที่เข้ามารบกวนในหนทางของพระองค์
อิมาม อัช-ชาฟิอีย์ เราะหิมะฮุลลอฮ์ ได้กล่าวว่า: "หากว่าอัลลอฮ์มิได้ทรงประทานหลักฐานใดๆ ลงมาแก่ปวงบ่าวของพระองค์ เว้นแต่เพียงซูเราะฮ์นี้ ก็เป็นการเพียงพอแล้วสำหรับพวกเขา"
ท่านอัล-บุคอรีย์ เราะหิมะฮุลลอฮ์ กล่าวว่า: บทที่ว่าด้วย: ความรู้ต้องมาก่อนคำพูดและการกระทำ และหลักฐานคือคำตรัสของอัลลอฮ์ ตะอาลา ที่ว่า: "ฉะนั้นพึงรู้เถิดว่า ไม่มีพระเจ้าอื่นใด (ที่ถูกกราบไหว้โดยเที่ยงแท้) นอกจากอัลลอฮฺและจงขออภัยโทษต่อความผิดเพื่อตัวเจ้า..." (มุฮัมมัด : 19) ดังนั้น พระองค์จึงทรงเริ่มต้นด้วยความรู้ก่อนการพูดและการกระทำ
พึงทราบเถิด -ขออัลลอฮ์ทรงเมตตาท่าน-: ว่าเป็นหน้าที่ของมุสลิมและมุสลิมะฮ์ทุกคน ที่จะต้องเรียนรู้สามประการเหล่านี้ และปฏิบัติตาม:
ประการแรก: แท้จริงอัลลอฮ์ได้ทรงสร้างเรา และได้ทรงประทานปัจจัยยังชีพแก่เรา และไม่ได้ทรงละทิ้งเราอย่างไม่มีเป้าหมาย แต่ทว่าพระองค์ได้ทรงส่งเราะซูลท่านหนึ่งมายังเรา ดังนั้นผู้ใดเชื่อฟังปฏิบัติตามท่าน ก็จะได้เข้าสวนสวรรค์ และผู้ใดฝ่าฝืนท่าน ก็จะได้เข้าไฟนรก
ประการที่สาม: ผู้ใดที่เชื่อฟังท่านเราะซูลและให้เอกภาพต่ออัลลอฮ์ ไม่อนุญาตให้เขาผูกมิตรภักดีกับผู้ที่เป็นปรปักษ์ต่ออัลลอฮ์และเราะซูลของพระองค์ แม้ว่าเขาจะเป็นญาติที่ใกล้ชิดที่สุดก็ตาม
พึงทราบเถิด -ขออัลลอฮ์ทรงชี้นำท่านสู่การภักดีต่อพระองค์- : ว่าอัลหะนีฟียะฮ์ อันเป็นศาสนาของอิบรอฮีมนั้น คือการเคารพภักดีต่ออัลลอฮ์เพียงพระองค์เดียว โดยมอบความบริสุทธิ์ใจในศาสนาให้แด่พระองค์ และด้วยสิ่งดังกล่าวนั้นอัลลอฮ์ได้ทรงบัญชาแก่มนุษย์ทั้งปวงและได้ทรงสร้างพวกเขามาเพื่อการนี้ ดังที่อัลลอฮ์ ตะอาลา ตรัสว่า: และข้ามิได้สร้างญินและมนุษย์เพื่ออื่นใด เว้นแต่เพื่อเคารพภักดีต่อข้า [อัซซาริยาต : 56], และความหมายของ "พวกเขาอิบาดะฮ์ต่อข้า" คือ พวกเขาให้เอกภาพต่อข้า
และสิ่งที่ยิ่งใหญ่ที่สุดที่อัลลอฮ์ทรงบัญชาไว้คือ เตาฮีด ซึ่งก็คือการให้เอกภาพต่ออัลลอฮ์ในการเคารพภักดี
และสิ่งที่พระองค์ทรงห้ามที่ใหญ่หลวงที่สุดคือการตั้งภาคี ซึ่งก็คือการวิงวอนขอต่อสิ่งอื่นร่วมกับพระองค์
และเมื่อท่านถูกถามว่า: อะไรคือหลักการสามประการที่จำเป็นสำหรับมนุษย์ที่จะต้องรู้จัก?
ก็จงกล่าวว่า : คือการที่บ่าวจะรู้จักพระผู้อภิบาลของเขา ศาสนาของเขา และนบีของเขามุหัมมัด ศ็อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะสัลลัม
เมื่อท่านถูกถามว่า: ใครคือพระเจ้าของท่าน?
ก็จงกล่าวเถิดว่า: พระเจ้าของฉันคืออัลลอฮ์ ผู้ทรงเลี้ยงดูฉันและเลี้ยงดูสรรพสิ่งทั้งมวลด้วยพระเมตตาของพระองค์ พระองค์คือผู้ที่ฉันเคารพภักดี และฉันไม่มีผู้ที่สมควรแก่การเคารพภักดีอื่นใดนอกจากพระองค์ และหลักฐานคือคำตรัสของพระองค์ที่ว่า: มวลการสรรเสริญเป็นสิทธิของอัลลอฮ์ พระผู้อภิบาลแห่งสากลโลก [อัลฟาติฮะฮ์ : 2] และสรรพสิ่งทั้งมวลนอกเหนือจากอัลลอฮ์นั้นคือโลก และฉันก็เป็นหนึ่งในโลกนั้น
ดังนั้น หากท่านถูกถามว่า: ท่านรู้จักพระผู้อภิบาลของท่านได้อย่างไร?
ก็จงตอบว่า ด้วยสัญญาณต่างๆ และสิ่งถูกสร้างทั้งหลายของพระองค์
และส่วนหนึ่งจากสัญญาณทั้งหลายของพระองค์คือ กลางคืนและกลางวัน และดวงอาทิตย์และดวงจันทร์
และส่วนหนึ่งจากสิ่งที่พระองค์ทรงสร้างคือชั้นฟ้าทั้งเจ็ดและบรรดาผู้ที่อยู่ในนั้น และแผ่นดินทั้งเจ็ดและบรรดาผู้ที่อยู่ในนั้น และสิ่งที่อยู่ระหว่างมันทั้งสอง
ท่านอิบนุกะษีร เราะหิมะฮุลลอฮ์ กล่าวว่า: พระองค์ผู้ทรงสร้างสิ่งเหล่านี้ คือผู้ที่คู่ควรแก่การเคารพสักการะ
และประเภทต่างๆ ของอิบาดะฮ์ที่อัลลอฮ์ทรงบัญชาไว้ เช่น อิสลาม, อีหม่าน, และอิห์ซาน และในจำนวนนั้นก็ได้แก่: การวิงวอนขอพร, ความยำเกรง, ความหวัง, การมอบหมาย, ความปรารถนา, ความหวั่นเกรง, ความนอบน้อม, ความยำเกรง, การกลับตัวกลับใจ, การขอความช่วยเหลือ, การขอความคุ้มครอง, การขอความช่วยเหลือให้พ้นภัย, การเชือดสัตว์พลี, การบนบาน และอิบาดะฮ์ประเภทอื่นๆ ที่อัลลอฮ์ได้ทรงบัญชา ทั้งหมดนี้ต้องปฏิบัติเพื่ออัลลอฮ์ ตะอาลา แต่เพียงผู้เดียว และหลักฐานคือดำรัสของอัลลอฮ์ ตะอาลา ที่ว่า: และว่าแท้จริงบรรดามัสยิดนั้นเป็นของอัลลอฮ์ ดังนั้น พวกเจ้าอย่าวิงวอนขอผู้ใดเคียงคู่กับอัลลอฮ์ [อัลญิน : 18]
และในหะดีษ ที่ว่า: ""การดุอาอ์นั้นคือสมองของอิบาดะฮ์""
และหลักฐานของความกลัว (อัลเคาฟ์) นั้น คือดำรัสของอัลลอฮ์ ตะอาลา ที่ว่า: ดังนั้นพวกเจ้าจงอย่ากลัวพวกเขา และจงกลัวข้าเถิด หากพวกเจ้าเป็นผู้ศรัทธา [อาลิอิมรอน : 175]
และหลักฐานสำหรับความหวังนั้น คือดำรัสของพระองค์ผู้ทรงสูงส่ง ที่ว่า: ดังนั้น ผู้ใดหวังที่จะพบพระผู้อภิบาลของเขา ก็ให้เขาประกอบการงานที่ดี และอย่าตั้งผู้ใดเป็นภาคีในการเคารพภักดีต่อพระผู้เป็นเจ้าของเขาเลย [อัลกะฮ์ฟิ : 110]
และหลักฐานสำหรับเรื่องการมอบหมาย (อัต-ตะวักกุล) คือดำรัสของอัลลอฮ์ ตะอาลา ที่ว่า: และแด่อัลลอฮ์นั้นพวกเจ้าจงมอบหมายเถิด หากพวกเจ้าเป็นผู้ศรัทธาที่แท้จริง [อัลมาอิดะฮ์ : 23] และคำกล่าวของพระองค์ ที่ว่า: และผู้ใดมอบหมายแด่อัลลอฮ์ พระองค์ก็จะทรงเป็นผู้พอเพียงแก่เขา [อัฏเฏาะล๊าก : 3] .
และหลักฐานของการหวัง การเกรงกลัว และการนอบน้อม คือดำรัสของพระองค์ผู้ทรงสูงส่ง ที่ว่า: แท้จริงพวกเขาต่างก็มุ่งมั่นในการทำการดี และพวกเขาต่างก็วิงวอนต่อเราด้วยการมีความหวัง (ในความเมตตาของเรา) และด้วยความกลัว (ต่อการลงโทษของเรา) และพวกเขานอบน้อมถ่อมตนต่อเรา [อัล-อันบิยาอ์ : 90]
และหลักฐานของความยำเกรง คือดำรัสของพระองค์อัลลอฮ์ ผู้ทรงสูงส่ง ที่ว่า: ดังนั้นพวกเจ้าจงอย่ากลัวพวกเขา แต่จงกลัวข้าเถิด [อัลมาอิดะฮ์ : 3]
การทำความรู้จักศาสนาอิสลามพร้อมด้วยหลักฐาน ซึ่งก็คือ การยอมจำนนต่ออัลลอฮ์ด้วยการให้เอกภาพต่อพระองค์ ยอมจำนนต่อพระองค์โดยการเชื่อฟัง และบริสุทธิ์จากการตั้งภาคีและบรรดาผู้ตั้งภาคี
ประกอบด้วยสามระดับขั้น คือ อิสลาม อีหม่าน และอิห์ซาน
และแต่ละระดับขั้นก็มีหลักการ (รุก่น) ต่างๆ
หลักการของอิสลามมีห้าประการคือ: การปฏิญาณตนว่าไม่มีพระเจ้าอื่นใดที่ควรแก่การเคารพภักดีนอกจากอัลลอฮ์ และมุหัมมัดนั้นคือเราะสูลของอัลลอฮ์, การดำรงไว้ซึ่งการละหมาด, การจ่ายซะกาต, การถือศีลอดในเดือนเราะมะฎอน, และการประกอบพิธีหัจญ์ ณ บัยตุลลอฮ์
และความหมายของมันคือ ไม่มีพระเจ้าอื่นใดที่ควรแก่การเคารพสักการะอย่างแท้จริงนอกจากอัลลอฮ์
“ไม่มีพระเจ้าอื่นใด” เป็นการปฏิเสธทุกสิ่งที่ถูกเคารพบูชาอื่นจากอัลลอฮ์
"นอกจากอัลลอฮ์" เป็นการยืนยันการเคารพสักการะแด่อัลลอฮ์แต่เพียงผู้เดียว"
ไม่มีภาคีใดในการเคารพสักการะของพระองค์ เฉกเช่นเดียวกับที่พระองค์ไม่มีภาคีใดในการครอบครองของพระองค์
ความหมายของการปฏิญาณตนว่า มุฮัมหมัดเป็นศาสนทูตของอัลลอฮ์ คือ ปฏิบัติตามในสิ่งที่ท่านสั่ง เชื่อในสิ่งที่ท่านบอกกล่าว ออกห่างจากสิ่งท่านสั่งห้าม และไม่มีการเคารพสักการะต่ออัลลอฮ์ นอกจากสิ่งที่ท่านบัญญัติไว้เท่านั้น.
และหลักฐานของการทำหัจญ์นั้น คือดำรัสของอัลลอฮ์ ตะอาลา ที่ว่า: และการแสวงบุญไปยังบ้านนั้นเป็นหน้าที่สำหรับมนุษย์ที่มีต่ออัลลอฮ์สำหรับผู้ที่มีความสามารถ และผู้ใดปฏิเสธศรัทธา แท้จริงอัลลอฮ์นั้นทรงมั่งคั่งไม่ต้องการการพึ่งพา (สิ่งใด) จากสากลโลก [อาลิอิมรอน : 97]
ระดับที่สอง: การศรัทธา ซึ่งมีเจ็ดสิบกว่าแขนง แขนงที่ประเสริฐที่สุดคือการกล่าวว่า ไม่มีพระเจ้าอื่นใดที่สมควรแก่การเคารพสักการะนอกจากอัลลอฮ์ และแขนงที่ต่ำที่สุดคือการขจัดสิ่งอันตรายออกจากทางสัญจร และความละอายเป็นส่วนหนึ่งของการศรัทธา
และหลักการศรัทธามี 6 ประการ คือ: การที่ท่านศรัทธาต่ออัลลอฮ์ ศรัทธาต่อบรรดามะลาอิกะฮ์ของพระองค์ ศรัทธาต่อบรรดาคัมภีร์ของพระองค์ ศรัทธาต่อบรรดาศาสนทูตของพระองค์ ศรัทธาต่อวันอาคิเราะฮ์ และศรัทธาต่อกฎสภาวะการณ์ทั้งดีและร้าย
ระดับที่สาม: อิห์ซาน มีหลักการเดียว คือการที่ท่านเคารพภักดีต่ออัลลอฮ์ ดุจดั่งท่านกำลังเห็นพระองค์ แม้ว่าท่านจะไม่เห็นพระองค์ แต่แท้จริงแล้วพระองค์นั้นทรงเห็นท่าน
หลักฐานจากสุนนะฮ์ คือ: หะดีษญิบรีลที่เป็นที่รู้จัก จากอุมัร เราะฎิยัลลอฮุอันฮุ ได้กล่าวว่า: วันหนึ่ง ขณะที่พวกเรากำลังนั่งอยู่กับท่านเราะสูลุลลอฮ์ ศ็อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะสัลลัม ทันใดนั้น ก็มีชายคนหนึ่งได้ปรากฏขึ้นมายังพวกเรา เขาสวมเสื้อผ้าที่ขาวโพลน มีผมที่ดำสนิท ไม่เห็นร่องรอยของการเดินทาง และไม่มีผู้ใดเลยในหมู่พวกเราที่รู้จักเขา จนในที่สุดเขาได้เข้ามานั่งที่ท่านนบี ศ็อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะสัลลัม แล้วเอาเข่าทั้งสองข้างของเขายันกับเข่าทั้งสองข้างของท่าน และได้วางมือของเขาบนหน้าขาของท่าน แล้วกล่าวขึ้นว่า โอ้มุหัมมัด
จงบอกให้ฉันรู้เกี่ยวกับอิสลามเถิด?
ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ศ็อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะสัลลัม จึงกล่าวว่า: “อิสลามคือ การที่ท่านปฏิญาณตนว่าไม่มีพระเจ้าอื่นใดที่ควรแก่การเคารพภักดีนอกจากอัลลอฮ์ และมุฮัมมัดเป็นศาสนทูตของอัลลอฮ์, ดำรงการละหมาด, จ่ายซะกาต, ถือศีลอดในเดือนรอมฎอน, และประกอบพิธีหัจญ์ ณ บัยตุลลอฮ์ หากท่านมีความสามารถที่จะเดินทางไปได้” เขากล่าวว่า “ท่านพูดจริงแล้ว” - พวกเราจึงประหลาดใจกับเขา ที่เขาถามท่านและกลับเป็นผู้ยืนยันคำตอบของท่านเอง -
เขากล่าวว่า: โปรดบอกฉันเกี่ยวกับหลักการศรัทธาด้วยเถิด?
ท่านกล่าวว่า “คือการที่ท่านศรัทธาต่ออัลลอฮ์ ต่อบรรดามะลาอิกะฮ์ของพระองค์ ต่อบรรดาคัมภีร์ของพระองค์ ต่อบรรดาเราะสูลของพระองค์ ต่อวันปรโลก และท่านศรัทธาต่อการกฎสภาวะการณ์ของพระองค์ทั้งดีและชั่ว” เขากล่าวว่า “ท่านพูดจริงแล้ว”
เขาได้กล่าวว่า: ถ้าเช่นนั้น ท่านจงบอกฉันเกี่ยวกับอัลอิห์ซาน?
เขากล่าวว่า: แล้วจงบอกฉันเกี่ยวกับวันกิยามะฮ์?
เขากล่าวว่า: ดังนั้น โปรดบอกฉันถึงสัญญาณของมัน?
ท่านกล่าวว่า: “การที่ทาสีให้กำเนิดนายหญิงของนาง และท่านจะได้เห็นบรรดาคนเลี้ยงแกะที่เท้าเปล่า เปลือยกาย และยากจนข้นแค้น แข่งขันกันสร้างอาคารสูง”
(ท่านอุมัร) กล่าวว่า: จากนั้นเขาก็จากไป และฉันก็หายหน้าไปหลายวัน ต่อมาท่านนบีได้ถามฉันว่า “โอ้อุมัร ท่านรู้หรือไม่ว่าผู้ถามนั้นเป็นใคร?” ฉันตอบว่า “อัลลอฮ์และเราะซูลของพระองค์ย่อมรู้ดีกว่า” ท่านกล่าวว่า “แท้จริงเขาคือญิบรีล เขามาหาพวกท่านเพื่อสอนศาสนาของพวกท่าน”
การรู้จักนบีของพวกท่าน มุหัมมัด ศ็อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะซัลลัม และท่านคือ มุหัมมัด บุตรอับดุลลอฮ์ บุตรอับดุลมุฎฎอลิบ บุตรฮาชิม, ฮาชิมมาจากตระกูลกุรัยช์ กุรัยช์มาจากอาหรับ อาหรับมาจากลูกหลานอิสมาอีล บุตรอิบรอฮีม อะลัยฮิมุสสลาม
และท่านมีอายุหกสิบสามปี – สี่สิบปีก่อนที่จะได้รับการแต่งตั้งเป็นศาสดา และอีกยี่สิบสามปีที่เป็นศาสดา (นบีและเราะซูล)
ท่านได้รับการแต่งตั้งเป็นนบีด้วยบทอิกเราะอ์ และถูกส่งมาเป็นเราะซูลด้วยบทอัล-มุดดัษษิร และเมืองของท่านคือมักกะฮ์
ท่านใช้เวลาสิบปีในการเชิญชวนสู่เตาฮีด และหลังจากสิบปีนั้นท่านได้ถูกนำขึ้นสู่ฟากฟ้า และการละหมาดทั้งห้าก็ได้ถูกบัญญัติแก่ท่าน ท่านได้ละหมาดในมักกะฮ์เป็นเวลาสามปี และหลังจากนั้นท่านก็ได้รับคำสั่งให้อพยพไปยังมะดีนะฮ์
การอพยพ คือ การย้ายออกจากแผ่นดินที่ตั้งภาคีไปยังแผ่นดินอิสลาม
และการอพยพนั้นเป็นข้อบังคับทางศาสนาเหนือประชาชาตินี้ จากแผ่นดินที่ตั้งภาคีไปยังแผ่นดินอิสลาม และจะยังคงมีอยู่ต่อไปจนกระทั่งวันสิ้นโลกจะบังเกิดขึ้น
ท่านอัลบะฆอวีย์ เราะหิมะฮุลลอฮ์ กล่าวว่า: สาเหตุของการประทานอายะฮ์นี้ลงมานั้นคือ บรรดามุสลิมที่อยู่ในนครมักกะฮ์ที่ไม่ได้อพยพ ซึ่งอัลลอฮ์ได้ทรงเรียกพวกเขาด้วยชื่อแห่งการศรัทธา
และหลักฐานเรื่องการฮิจเราะฮ์จากอัส-ซุนนะฮ์ คือดำรัสของท่านนบี ที่ว่า: "การฮิจเราะฮ์จะไม่ยุติลง จนกว่าการกลับเนื้อกลับตัวจะยุติลง และการกลับเนื้อกลับตัวจะไม่ยุติลง จนกว่าดวงอาทิตย์จะขึ้นจากทางทิศตะวันตก"
ครั้นเมื่อท่านได้พำนักที่เมืองมะดีนะฮ์แล้ว ท่านก็ได้ถูกบัญชาให้ปฏิบัติตามบทบัญญัติอิสลามที่เหลืออยู่ เช่น ซะกาต, การถือศีลอด, หัจญ์, การอะซาน, การญิฮาด, การสั่งใช้ให้ทำความดีและการห้ามปรามจากการทำความชั่ว และท่านได้ดำเนินตามแนวทางนี้เป็นเวลาสิบปี
ท่านนบี ศ็อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะซัลลัม ได้เสียชีวิตแล้ว แต่ศาสนาของท่านยังคงอยู่ ซึ่งศาสนานี้ไม่มีความดีงามใดเลย นอกจากท่านได้ชี้แนะแก่ประชาชาติ และไม่มีความชั่วร้ายใดเลย นอกจากท่านได้ตักเตือนพวกเขาให้ระวังจากมัน
และความดีที่ท่านได้ชี้แนะนั้นคือ การให้เอกภาพแด่อัลลอฮ์ และทุกสิ่งที่อัลลอฮ์ทรงรักและทรงพอพระทัย
ส่วนความชั่วร้ายที่ท่านได้ตักเตือนนั้น คือ การตั้งภาคี และทุกสิ่งที่อัลลอฮ์ทรงรังเกียจและไม่ทรงพอพระทัย
และอัลลอฮ์ทรงทำให้ศาสนาสมบูรณ์ด้วยท่าน ดังหลักฐานที่อัลลอฮ์ ตรัสว่า: วันนี้ข้าได้ทำให้ศาสนาของพวกเจ้าสมบูรณ์เพื่อพวกเจ้า และข้าได้ทำให้ความโปรดปรานของข้าที่มีต่อพวกเจ้านั้นบริบูรณ์ และข้าได้เลือกให้อิสลามเป็นศาสนาสำหรับพวกเจ้า [อัลมาอิดะฮ์ : 3]
และหลังจากฟื้นคืนชีพ พวกเขาจะถูกสอบสวนและจะได้รับการตอบแทนตามการงานของพวกเขา และหลักฐานคือคำตรัสของอัลลอฮ์ ตะอาลา ที่ว่า: เพื่อพระองค์จะทรงตอบแทนบรรดาผู้กระทำความชั่วตามที่พวกเขาประพฤติ และจะทรงตอบแทนบรรดาผู้กระทำความดีด้วยความดี [อัน-นัจญ์มิ : 31]
และคนแรกของพวกเขาคือ นูห์ อะลัยฮิสสลาม
และอัลลอฮ์ทรงกำหนดเป็นข้อบังคับเหนือปวงบ่าวทั้งมวล คือ: การปฏิเสธศรัทธาต่อฏอฆูต และการศรัทธาต่ออัลลอฮ์
ท่านอิบนุ อัล-ก็อยยิม เราะหิมะฮุลลอฮ์ กล่าวว่า: ความหมายของอัฏฏอฆูต: คือทุกสิ่งที่บ่าวได้ละเมิดขอบเขตในเรื่องของมัน - ไม่ว่าจะเป็นสิ่งที่ถูกเคารพสักการะ หรือผู้ที่ถูกปฏิบัติตาม หรือผู้ที่ถูกเชื่อฟัง
บรรดาฏอฆูตนั้นมีจำนวนมากมาย และหัวหน้าของพวกมันมีห้าจำพวก ได้แก่ อิบลีส -ขออัลลอฮ์ทรงสาปแช่งมัน-, ผู้ที่ถูกเคารพภักดีโดยที่เขาพึงพอใจ, ผู้ที่เรียกร้องผู้คนให้เคารพภักดีต่อตนเอง, ผู้ที่อวดอ้างว่ารู้สิ่งหนึ่งสิ่งใดจากสิ่งเร้นลับ และผู้ที่ตัดสินด้วยสิ่งอื่นนอกเหนือจากที่อัลลอฮ์ได้ทรงประทานลงมา
และอัลลอฮ์ทรงรอบรู้ที่ดียิ่งกว่า
