So-toak zʋgd la a bʋʋdo.
Pẽgr be ne Wẽnd sẽn yaa bõn-naandsã Soabã, la pʋʋsg la tɩlg be tõnd Nabiyaamã a Mʋhammad zugu, ne a zak rãmbã la a Ṣahaabsã gilli. Rẽ poorẽ: Ad wãnde yaa sebr sẽn kʋʋg koεεga, n gomd so-toak bʋʋd la a zʋgd yelle, tõnd talla nonglem a pʋgẽ, n na n vẽneg kẽnkẽnd sẽn tar tʋlsem ne yεl nins wʋsg fãa. La Wẽnd la d kot t'A maan-a tɩ yaa pʋ-peelem ne Yẽnda yel-sõmdã raab bala, la A maan-a t'a naf lɩslaambã zãnga. Rẽenem: so-toak zʋgd-rãmbã
These files are generated automatically from the book's text; their layout may differ from the printed edition.
So-toak zʋgd la a bʋʋdo.
Pẽgr be ne Wẽnd sẽn yaa bõn-naandsã Soabã, la pʋʋsg la tɩlg be tõnd Nabiyaamã a Mʋhammad zugu, ne a zak rãmbã la a Ṣahaabsã gilli.
Rẽ poorẽ:
Ad wãnde yaa sebr sẽn kʋʋg koεεga, n gomd so-toak bʋʋd la a zʋgd yelle, tõnd talla nonglem a pʋgẽ, n na n vẽneg kẽnkẽnd sẽn tar tʋlsem ne yεl nins wʋsg fãa.
La Wẽnd la d kot t'A maan-a tɩ yaa pʋ-peelem ne Yẽnda yel-sõmdã raab bala, la A maan-a t'a naf lɩslaambã zãnga.
Bãngrã sull sẽn be Tiging ning sẽn gεtɑ Lɩslaangã kɑrengã sõgnegã ne buud-rãmbã goamã.
Rẽenem: so-toak zʋgd-rãmbã
Sõmba ne ned ning sẽn boba sor n kẽng hagiimd maa zẽng sẽn ka rẽnd sẽn yaa tũudmã sorã, t'a nidg pãng ne sẽn watã:
1. A maanda istihaarɑ wã (bao sõmã tũusg ne Wẽndã) n kos sõngr ne Wẽnde (A Naam yɩlg yã) wakat ning sẽn na n yɩ sõma ne-a, la bõn-zombdg ning sẽn na n yɩ sõma ne-a, la tũud-n-taag ninga la sor ning yẽ sẽn na n rɩk-a, tɩ sã n mik tɩ soyã yaa wʋsgo, la a leb n maan saawar yel-kãng pʋgẽ ne sẽn mi-b n tʋg n yɩɩɩda la nin-sõmsã, la sã n yaa hagiimdã, yẽnda yaa sõma sik ka be a pʋgẽ ye, a na n maaname ne a kõ n maanã, yẽ ka baood istihaarã ye, la istihaarɑ wã (bao sõmã tũusg ne Wẽndã) sɩƒã, yaa a pʋʋs rakaar a yiibu, rẽ poorẽ t'a kos Wẽnd ne kosg ning sẽn wa tɩ yi Nabiyaamã nengẽ wã (Wẽnd pʋʋsg la A tɩlgr be a yĩnga).
2. Sõmba ne hagiimdã maa ʿƲmra maanda t'a toglg ne a Hagiimdã la a ʿƲmrã wã Wẽnd yĩnga (A Naam zẽk yã) la bao pẽnegr ne Wẽnde, la a gũus dũni raabã maa puglgu, maa na yɩl tɩ b bool foom t'ɑ lagi, maa maan-tɩ-b-yã, maa maan-tɩ-b-wʋme, tɩ ad rẽnda a yaa sabab n sãamd tʋʋmdã, tɩ b ka reegd-a ye, Wẽnd yeelame (A Naam zẽk yã): (Yeele: "ad mam yaa ned wa yãmb bilgri, tɩ b tʋm wahɩ tɩ wat mam nengẽ, tɩ ɑd yãmb Soabã yaa Soɑb yεng, lɑ ned ning sẽn tẽed a Soabã sεgbã, bɩ a tʋm tʋʋm sõma la a ra maan lagem-n-taar ne a Soabã baa fʋɩ ye"). [ Al-kahf (Vadgã sʋʋra): 110]. La waa hadiis al-Ƙudsiy pʋgẽ: «Mɑɑm lɑ lɑgm-n-tɑɑsã sẽn yɩɩd sek-n-mengɑ n yi lɑgm-n-tɑɑrã, ned ning sẽn tʋmɑ tʋʋmde n mɑɑn n lɑgm bũn-zẽng ne Mɑɑm ɑ tʋʋmdã pʋgẽ, M bɑsd-ɑ lɑme ne ɑ lɑgm-n-tɑɑrã» [1]. [1] A Muslim n togs-ɑ, sõor (2985).
3. Sõmba ne Hagiimd la ʿƲmra rɩkda t'a bao n bãg ʿƲmrã wã la hagiimdã bʋʋdo, la a bãng so-toak bʋʋdo taoor t'a na n ka yi ye, sẽn na yɩlẽ t'a wa bas bũmb sẽn yaa waagiba, maa a wa lʋɩ bũmb sẽn yaa haraam pʋgẽ, Nabiyaamã yeelame (Wẽnd pʋʋsg la A tɩlgr be a yĩnga): «Ned ning Wẽnd sẽn tʋll a soab ne sõma, A fasemd-a-la dĩinã)» [2]. [2] Al-bʋhaarɩy n togs-a, ne sõor (3116) la a Muslim, ne sõor (100).
4. Bee ne hagiimd la ʿƲmra rɩkda t'a yãk lidg sẽn yaa halaal ligd n kẽng ʿƲmrã wã la hagiimdã, bala Wẽnd yaa Yɩlgemde, A ka reegd tɩ sã n ka yɩlgemde; sẽn paasde, yaa tɩ haraam ligdi a yaa sabab tɩ doaag ka reegdẽ ye.
5. Sõmba ne-a t'a tuub n yi zũnuub-rãmb la Wẽn-kɩɩsgã, yεl nins a sẽn wẽg nebã sãnda sã n be a nengẽ bɩ a lebs-ba, la a modge n bao b yarda n yi-ba, zem tɩ yaa laogo maa arzεka maa zẽng sẽn ka rẽ.
6. B bʋʋ nonglem ne kẽnkẽnda t'a gʋls a noor gomd n base, la bũmb ninga a sẽn tar nebã nengẽ, la sẽn be yẽ zugu sẽn yaa nebã hakε-rãmba, Nabiyaamã yeelame (Wẽnd pʋʋsg la A tɩlgr be a yĩnga): «Ka sõmb ne lɩslaam, a sẽn tar bũmb n na n bas sagell a pʋgẽ, t'a gãand yʋnd a yiibu, rẽndame tɩ yẽ noorã gom yaa sẽn gʋls tɩ be a nengẽ» [3]. La a bao kaset-rãmb tɩ b maan gʋls-kãngã la a yao bũmb ning sẽn be yẽ zug sẽn yaa sama la a lebs boblã n kõ b rãmba, maa a kos b sor sẽn na n pa a nengẽ t'a loogã. [3] Al-bʋhaarɩy n togs-a, ne sõor (2738) la a Muslim, ne sõor (1627).
7. B bʋʋ nonglem ne kẽnkẽndã t'a nidg pãnga n tũus tũud-n-ta-sõngo la a maan nonglem tɩ yɩ sãri wã bãng baoodba, bala woto yaa sabab nins sẽn maand-a segl sõngo t'a ra kẽ tudg-rãmb pʋgẽ a hagiimdã la a ʿƲmrã wã so-toakã pʋgẽ, ne Nabiyaamã sẽn yeele (Wẽnd pʋʋsg la A tɩlgr be a yĩnga): «Ned fãa bee a nong-n-taag na-kẽndr zugu, bɩ yãmb yembr fãa tags n ges ned ning a sẽn na n rɩk n maan a zaoã» [4]; A sẽn leb n yeele (Wẽnd pʋʋsg la A tɩlgr be a yĩnga): «Ra tũ rẽnda muumin (sɩd-kõta) la ra rɩ fo rɩɩbã rẽnda Wẽn-zoεta» [5]. [4] A Abʋʋ Daawʋʋd n togs-a ne sõor (4833). [5] A Abʋʋ Daawʋʋd n togs-a ne sõor (4832) la a At-tɩrmizɩy, ne sõor (2395).
8. B bʋʋ nonglem ne kẽnkẽndã t'a pʋʋs a zakã rãmba la a rog-pẽtse, la a yagse la a tũud-n-taas ne Wẽnd na wat-ne, Nabiyaamã yeelame (Wẽnd pʋʋsg la A tɩlgr be a yĩnga): «Ned ning sẽn rɑt n tʋg sor bɩ ɑ yeel neb nins yẽ sẽn bɑsdã: m bobend-y-lɑ ne Wẽnde, Soɑb ning sẽn pɑ yeebd A boblã» [6]. La Nabiyaamã (Wẽnd pʋʋsg la A tɩlgr be a yĩnga) rag n yɩɩme n maan a Ṣahaabsã Wẽnd na-wat-ne tɩ b yembr fãa sã n rat n yi so-toaka, n yetẽ: «M rɩka fo dĩinã n bobl Wẽnde la f bas-m-yamã la f tʋʋm-sõmsã pidsgu» [7], La Nabiyaamã (Wẽnd pʋʋsg la A tɩlgr be a yĩnga) rag n yɩɩme n yet kẽnkẽndbã sẽn wat n baood-b t'a sagl-ba: «Wẽnd na paas f Wẽn-zoεεga, la A yaaf f zũnuubã, la A yols sõma n kõ foom f sẽn be zĩig ning fãa» [8]. La raoa n wa Nabiyaamã nengẽ (Wẽnd pʋʋsg la A tɩlgr be a yĩnga) n rat n na n yi sore, n yeele: Wẽnd Tẽn-tʋʋmã (Wẽnd pʋʋsg la A tɩlgr be a yĩnga) sagl-ma, t'a yeele: «M sagenda-f lame ne Wẽn-zoεεga, la f yeel Allaahʋ akbarʋ zĩ-zẽkd zĩigẽ fãa) la nedã sẽn wa n loogã, a yeelame: (m Soab A Wẽnde, põd Tẽngã a yĩnga la F yols sorã a zugu» [9]. [6] A At-tɑbrɑɑniy n togs-ɑ, ne sõor (823). [7] A Ahmad n togs-a a Musnadã pʋgẽ, ne sõor (4524). [8] A At-tɩrmizɩy n togs-a, ne sõor (3444). [9] A Ahmad n togs-a a Musnadã pʋgẽ, ne sõor (9724).
9.A ka zãad lombre la kεma, la wɩɩse, la baaga, so-toakã pʋgẽ ye, ne a Abʋʋ Hʋrayrat hadiisã (Wẽnd yard be a yĩnga) tɩ Wẽnd Tẽn-tʋʋmã (Wẽnd pʋʋsg la A tɩlgr be a yĩnga) yeelame: «Malεgsã ka tũud tũud-n-taar ning baaga maa lombr sẽn be beenẽ ye». [10]. [10] A Muslim n togs-ɑ, ne sõor (2113).
10. A sã n rat n yi sorã ne a pagbã a yembre, t'a sã n tar sẽn yɩɩd pag a yembre, a maanda poeere, pag ning poeerã sẽn lʋɩ a soab zugu, yẽ n yit n tũ-a, ne a ʿAaɩša sẽn yeele (Wẽnd yard be a yĩnga): «Wẽnd Tẽn-tʋʋmã (Wẽnd pʋʋsg la A tɩlgr be a yĩnga) rag n yɩɩme t'a sã n rat sore, a tũusda a pagbã sʋk ne poeere, rẽnd ned ning pʋɩɩr sẽn yi-a, yẽnda n tũud-a n yi» [11]. [11] Al-bʋhaarɩy n togs-a, ne sõor (2593) la a Muslim ne sõor (2770).
11. B bʋʋ nonglem ne-a, t'a sã n na n yi sor bɩ a yi lamus raare, wĩntoogã sɩngrẽ t'a sã n tõe rẽ, Nabiyaamã (Wẽnd pʋʋsg la A tɩlgr be a yĩnga) sẽn maan rẽ wã yĩngɑ. A Ka'ʿab ɭbn Maaliki (Wẽnd yard be a yĩnga) a yeelame: «Paood Nabiyaamã (Wẽnd pʋʋsg la A tɩlgr be a yĩnga) sẽn yita, t'a sã n rat n yi sore, rẽnda lamus raare» [12]. [12] Al-bʋhaarɩy n togs-a, ne sõor (2949).
12. B bʋʋ nonglem ne-ɑ t'ɑ yeel zɑkẽ yiib doɑɑgã ɑ bobrɑ sɑsɑ lɑ sẽn pɑ rẽ, n yeel ɑ yiibã sɑsɑ: «Bɩsmɩllaah, m bobla m meng ne Wẽnde, m Soab a Wẽnde m kota gũudum ne Foom, tɩ m ra wa meneme, maa b menes-m ye, maa m salge, maa ned maan tɩ m salg ye, maa m wẽge, maa b wẽg-m ye, maa m maan zɩɩlem, maa b maan-m zɩɩlem ye» [13]. [13] A Abʋʋ Daawʋʋd n togs-a ne sõor (5094).
13. B bʋʋ nonglem ne-ɑ t'ɑ yeel so-toɑk doɑɑgã, t'ɑ sã n wa zomb ɑ rũngã, mɑɑ sɩlgã, mɑɑ zẽng sẽn pɑ rẽ sẽn yɑɑ bõn-zomdse: «Allaahʋ Akbarʋ, Allaahʋ Akbarʋ, Allaahʋ Akbarʋ {Sʋbhaanallaḏɩɩ Saẖara lanaa Haaḏaa, wamaa kunna lahuu muƙriniina, Wa innaa ɩlaa Rabbinaa laminƙalibʋʋna [Az-huhruf:14]} = Ne Wẽnd yʋʋrã = Yɩlgr be ne Naab ninga sẽn wõra yã wã n kõ tõndã, la tõnd ra pa tõe n pẽneg-a ye, la ad tõnd lebeng zĩiga yaa d Soabã nengẽ [Az-huhruf: 14], m Soab A Wẽnde, tõnd kot-F lame d so-kãngã pʋgẽ, managre la wẽnd zoεεga, la tʋʋmde Fo sẽn yarde, m Soab A Wẽnde, yols n kõ-da d so-kãngã, la F põd a zarmã n kõ-da, m Soab A Wẽnde, yaa Foom la Tũud-n-taag sor pʋgẽ, n leb yaa Ledsd zãk rãmbẽ, m Soab A Wẽnde, m kot-F la gũudum n yi sor toom [14], la gesg sẽn yaa nimbaanega [15], la lεbεng wẽnga[15], arzẽkẽ la zak rãmbẽ...» [17]. [14] So-toaka toomã: yaa keelemã. Al-ɩfṣaah an ma'ʿaaniy Aṣ-ṣɩhaah (4/284). [15] Gesg sẽn yaa nimbaanega: yalε wã la nimbãanega sũ-sãang keelem. Al-ɩfṣaah an ma'ʿaaniy Aṣ-ṣɩhaah (4/284). [16] Lεbεng zĩigã) Yaa lebgrã . Al-ɩfṣaah an ma'ʿaaniy Aṣ-ṣɩhaah (4/284). [17] A Ahmad n togs-a a Musnadã pʋgẽ, ne sõor (6374).
14.B bʋʋ nonglem ne-a t'a ra yi so-toak a yembr ye, rẽnda ne tũud-n-taase, ne Nabiyaamã sẽn yeele (Wẽnd pʋʋsg la A tɩlgr be a yĩnga): «Nebã sã n rag n mi bũmb ning mam sẽn mi wã, kẽnkẽnd kõn n yi yʋngo a yembr ye» [18]. [18] Al-bʋhaarɩy n togs-a, ne sõor (2998).
15. Kẽnkẽndb yãkda b nin-yend tɩ yɩ b taoor soaba, yẽ n yɩɩd tɩ b tigim taaba, n leb n yɩɩd b na zems taaba, n leb n tar pãng n yɩɩd ne b na paam b bõn-raabã, Nabiyaamã yeelame (Wẽnd pʋʋsg la A tɩlgr be a yĩnga): «Neb a tãab sã n na n yi so-toak bɩ b lʋɩɩs b nin-yεng taoore» [19]. [19] A Abʋʋ Daawʋʋd n togs-a, ne sõor (2608).
16.Yaa a tall nonglem n yals ne bũmb ning Wẽnd sẽn maan tɩ yaa tɩlae n zao-a wã, sẽn yaa tũud-rãmbã, la a zãag haraam-rãmbã la a tall zʋg-sõmse, n sõng ned ning sẽn tar tʋlsem ne sõngre, la a kõ bãngre ned ning sẽn baooda bãngre la a tar tʋlsem ne bãngrã, la a kõ arzεka, n yãk n kõt sẽn na naf yẽ la a ma-biisã sẽn na naf-ba la b tʋls-rãmbẽ wã.
17. Sõmba ne-a t'a wʋsg sɩrfãntã zãɑb la so-toakã tʋlsem-rãmbã, bala a tõeeme n wa tar tʋlsem, tɩ yεlã yaool n yõse, tɩ yaa toog ne-a.
18. Sõmba ne-a t'a kell n yɩ yel-kãensã fãa pʋgẽ, t'a nengã yaa sẽn yõgemde, t'a vɩɩm-n-taar yaa yɩlemde, n tar nonglem ne a kẽes sũ-noogo a tũud-n-tãasẽ wã, bʋɩl yĩng t'a na yɩ ned b sẽn minimd a soaba tɩ yẽ me minim nebã.
19. Sõmba ne-a t'a maan sugr ne bũmb ning sẽn paamd-a sẽn yaa a tũud-n-taasã no-baoodmã, la b sẽn yõsgd a raabã, la maan sõm ne bũmb ninga sẽn yaa sõma n yɩɩda, bʋɩl yĩng t'a na yɩ ned b sẽn waoogd a soabã neb sʋka, n yaa nin-zɩsg b mensẽ wã.
20. Sõmbame tɩ kẽnkẽndb sã n wa tʋg n sig zĩig bɩ b pẽneg taaba, tɩ bala Nabiyaamã Ṣahaabs sãnda (Wẽnd pʋʋsg la A tɩlgr be a yĩnga) b ra yɩɩme tɩ b sã n sig zĩigẽ, b welgda taaba n kẽ ko-sood-rãmbẽ wã, tɩ Nabiyaamã yeele (Wẽnd pʋʋsg la A tɩlgr be a yĩnga): «Ad yãmb weel tɑɑb n kẽ tãmsã sẽgsẽ wã lɑ ko-soodẽ wã ɑd yɑɑ Sʋɩɩtãɑn tʋʋmde» [20], Tɩ b lebg masa rẽ poorẽ, n pẽnegd taaba, halɩ tɩ b sã n tẽeg fuug tɩ b na n zĩndi, sekd-b lame. [20] A Ahmad n togs-a a Musnadã pʋgẽ, ne sõor (17736).
21. B bʋʋ nonglem ne-a t'a sã n wa tʋg n sig zĩiga, so-toakẽ wã maa zẽng sẽn ka rẽ, sẽn yaa sigb zĩisẽ, bɩ a kos Wẽnd ne bũmb ning sẽn tablg n yi Nabiyaamã nengẽ wã (Wẽnd pʋʋsg la A tɩlgr be a yĩnga): «Aʿʋʋḏʋ bi kɑlɩmɑɑtɩ Allɑahi Attɑɑmmɑɑtɩ mɩn šɑrrɩ mɑɑ ẖɑlɑƙɑ= m kota gũudum ne Wẽnd goamã sẽn pidã, n yi A sẽn naan fãa wẽnga» [21]; Bala a sã n yeel woto, bũmb ka namsd-a halɩ t'a wa tʋg n yik zĩ-kãngã. [21] A Muslim n togs-ɑ, ne sõor (2708).
22. B bʋʋ nonglem t'a maan takbɩɩr n yeel "Allaahʋ akbarʋ" zĩ-zẽkdsẽ wã, la a maand "sʋbhaanallaah" a sã n wa tʋg n sig ko-soodẽ wã la zĩ-londẽ wã, a Gεεbir yeelame (Wẽnd yard be a yĩnga): "Tõnd ra yɩɩme tɩ d sã n rʋ yĩngr bɩ d maan takbɩɩre, la d sã n sig tẽngr bɩ d maan Sʋhaanallaah" [22], La b ra zẽk b koeesã ne takbɩɩrã maaneg ye, Nabiyaamã yeelame (Wẽnd pʋʋsg la A tɩlgr be a yĩnga): «Yãmb a neba! Yols-y y mense, ad yãmb ka kot wʋnga, ka Naab sẽn ka be, ad a bee ne yãmba, ad A yaa Wʋmda, n Pẽ» [23]. [22] Al-bʋhaarɩy n togs-a, ne sõor (2994). [23] Al-bʋhaarɩy n togs-a, ne sõor (2993).
23. B bʋʋ nonglem ne-a t'a kẽn yʋngo, sẽn tʋg n yɩɩda, yʋngã sɩngrẽ, ne Nabiyaamã sẽn yeele (Wẽnd pʋʋsg la A tɩlgr be a yĩnga): «Modg-y ne zĩ-sobdã, ad Tẽngã põta yʋngo» [24]. [24] A Abʋʋ Daawʋʋd n togs-a, ne sõor (2571).
24. B bʋʋ nonglem ne-a t'a wʋsg doos kosg so-toakã pʋgẽ ne Nabiyaamã sẽn yeele (Wẽnd pʋʋsg la A tɩlgr be a yĩnga): «Doos a tãab n be n reegdẽ, sik ka b pʋgẽ ye: b sẽn wẽg a soab kosgo, la kẽnkẽnd kosgo la roagd sẽn na n kos a biig zugu» [25]. [25] A Ahmad n togs-a a Musnadã pʋgẽ, ne sõor (10771).
***
Yiib soabã: Yaa yɩlgrã so-toakẽ wã
Yaa tɩlae ne kẽnkẽnd t'a nidg pãng ne a yɩlgrã, rẽnd a yõkda koom n yi rẽg-bãanegã, la a so koom n yi rẽg-bεdã.
La a sã n ka paam koom, maa koom n be ne-a la yaa bilfu, t'a tar tʋlsem ne-a a rɩɩbẽ la a yũubẽ, a wẽeda tεεma.
La tεεmã wã yalε wã, yaa a rɩk a nus a yiibã n wẽ Tẽngã, n saag a nengã la a nus a yiibã la a tal a yiibã.
La tεεmã yɩlgrã yaa yɩlgr sẽn tar toaag tεka, rẽnd wakat ninga a sẽn paam koom, a sãamdame, tɩ yaa tɩlae ne-a t'a tʋm ne koomã, rẽnd a sã n wẽ tεεmã tɩ yaa gεnaab n paam-a, rẽ poorẽ t'a wa paam koom yaa tɩlae ne-a t'a so gεnaabã sẽn rag n loogẽ, la a sã n wẽ tεεm tɩ yaa we-kεεnga, rẽ poorẽ t'a paam koom, yaa tɩlae ne-a t'a yõk koom. La waa hadiisã pʋgẽ: «Zĩig sẽn yaa yɩlenga, yaa lɩslaam koom yõgbo, baa t'a sã n ka paam koom yʋʋm piiga, la a sã n wa paam koom bɩ a zoe Wẽnde la a sɩɩs-a ne a yĩn-gõngã» [26]. [26] A Al-bazaar n togs-a a Musnadã pʋgẽ, ne sõor (10068).
Saag na-wʋʋd a yiibã, yaa bũmb sẽn be sãri wã pʋgẽ, sẽn tũ ne Alkʋrãanã la hadiisã la Sunnah rãmb zems taabã.
La b maana sart sẽn na paam n saag na-wʋʋd a yiibã la bũmb ning sẽn be na-wʋʋd a yiib bʋʋd pʋgẽ, sart-rãmba:
1. Yaa b yɩ na-wʋʋd a yiibu, maa susεt a yiibu, sãri wã sẽn kõ sore, n yaa yɩlma.
2. Yaa a pid-ba t'a yaa sẽn be yɩlgr pʋgẽ.
3. Yaa b lud farilã zĩigẽ
4. Yaa saagrã yɩ rẽg-bãanegã koom kaoobo, rẽnd ka sakd ne-a t'a saage, tɩ sã n yaa gεnaabo, ka bũmb ning sẽn yaa tɩlae tɩ b so koom ye.
5. Yaa tɩ saagrã yɩ wakat ning sãri wã sẽn yãk toaagã, yẽ me yaa raar la yʋngo, ned sẽn be yiri. La rasem a tãab la b yʋndã ne kẽnkẽnda, la saagrã wakatã sɩndgã rẽenem saagrã, la a sεta lεεr (wakat) pisi la a naas poorẽ ne ziida, la lεεr (wakat) pis-yopoe la a yiibu ne kẽnkẽnda.
La b saagrã sãamdame tɩ yεl a tãabã a yembr sã n wa beẽ:
1. Koomã sã n kao ne bũmb ning sẽn yaa tɩlae t'a so koom, wala gεnaab, a saagrã sãamdame tɩ yaa tɩlae t'a so.
2. A sã n yiis b yiibã a sẽn saag-b poorẽ.
3. Sãri wã sẽn yãk wakat ningã sã n wa sε saagrã me sãamame.
***
Tãab soabã: Pʋʋsgã koeegr so-toakã wakat bʋʋdo:
Pʋʋsgã koeegr so-toak pʋgẽ yẽ sõmblemã n yɩɩd pidsgã, la kẽnkẽnd sã n pids a Pʋʋsgã naas-naase, a Pʋʋsgã yaa sõma, la a yõsga bũmb ning sẽn yaa sõma n yɩɩda.
Kẽnkẽnd sɩngda koeegrã t'a sã n wa yi tẽngã zags zãnga, la wãnde la bãngdbã wʋsg na-kẽngre.
La a sã n yi so-toakã wakat sẽn kẽ poorẽ, sakda ne-a t'a kʋʋg Pʋʋsgã, bala yẽnda yii so-toakã taoor tɩ wakat-kãng na n ka yi ye.
La sã n yaa tigim Zafarã la Laansarã la Magribã la Sãanfã ne taaba, yẽ yaa Sũnnah tɩ b welg ne kẽnkẽnda, t'a sã n wa tar tʋlsem ne-a, kẽna sã n wa keng ne-a n wogl ne-a, a maanda bũmb ning sẽn yaa yol-yol n yɩɩda, zem tɩ yaa tiging ning sẽn na n reng n pʋʋs rẽenem wakatã sasa, maa yaa sẽn na n yaoolg n pʋʋs yiib soab wakatã sasa.
La kẽnkẽndã sã n ka tar tʋlsem ne wakatã tiging bɩ a ra maa Gεm'ʋ ye, bilgri, wala a sẽn na n tʋg n sig zĩigẽ, n ka rat n na n loog zĩigẽ wã rẽnda yiib soabã wakat sẽn kẽ poorẽ, sõma sẽn yɩɩd yaa a ra maan Gεm'ʋ ye, bala yẽ ka tar tʋlsem ne-a ye, rẽ n kɩt tɩ Nabiyaamã (Wẽnd pʋʋsg la A tɩlgr be a yĩnga) ka maan gεm'ʋ a sẽn wa n sig Mina, Wẽnd na-wat-ne hagiimdã; bala tʋlsem ka be ye.
La sã n yaa Naafɩl Pʋʋsgo, ad kẽnkẽnd pʋʋsda Naafɩl-rãmba, wala sẽn be a yir sẽn pʋʋsd to-to ningã, a pʋʋsda Lʋhaa, la yʋng Pʋʋsgo, la Ƙɩyaam allayl, la yʋng wɩtre, la zẽng sẽn ka rẽ sẽn yaa Naafɩl-rãmbã, sã n ka Magribã la Zafarã la Sãanfã poor naafɩl-rãmbã, rẽnd Sunnah yaa t'a ra pʋʋs-b ye.
Sakdame tɩ b maan naafɩl bõn-zomdg zugu, tɩ f sã n be so-toakẽ: zem tɩ yaa sɩlg la mobill la koglg, la sẽn wõnd rẽnda sẽn yaa bõn-zombdse, la sã n yaa Farila yaa tɩlae t'a sigi, sã n ka tõog n ka be, t'a konge.
Kẽnkẽnd pʋʋs zĩid poorẽ wã manegdame, la kẽnkẽnda a sã n tik limaam a pidsda wala limaamã sẽn pidsd to-to ningã, zem t'a paama Pʋʋsgã zãnga, maa rakaar a yembre, maa sẽn paood n ka ta rẽ, baa a sã n kẽ limaamã sahd baasdgẽ wã taoor t'a na n ka ning sallemã, a pidsdame, woto la sẽn zems bãngdbã koees a yiib yembr pʋgẽ.
***
Naas soabã: Yaa zʋgd f sẽn wat n lebg hagiimdu maa ʿƲmra maa so-toaka.
Sõmbɑme t'ɑ yãg ne lebgrã lɑ ɑ rɑ woglg zĩndgã so-toakẽ wã tɩ pɑ tũ ne tʋlsem ye; ne Nɑbiyaamã koεεg sẽn yeele (Wẽnd pʋʋsg lɑ A tɩlgr be ɑ yĩngɑ): «So-toɑk yɑɑ nang wεdga, ɑ gɩdgda yãmb ned kam fãa ɑ rɩɩbã, lɑ bõn-yũudi, lɑ a gõeem, rẽnd yãmb ned kɑm fãɑ sã n sε ɑ rɑɑbã be ɑ yãg n leb ɑ zɑkã rãmbẽ» [27]. [27] Al-bʋhaarɩy n togs-a, ne sõor (1804), la a Muslim, ne sõor (1927).
Rẽnd ɑ sã n rɑt n leb ɑ tẽngẽ wã ɑ kɑremdɑ sorã doɑɑgã ɑ zombgã wɑkɑto, lɑ ɑ pɑɑsdɑ doaagã zugu: «Aayɩbʋʋna taa-ɩbʋʋna ʿaabɩdʋʋna lɩRabbɩnaa haamɩdʋʋna. = D yaa lebgdba, n yaa tuubdba, n yaa tũudba, d pẽgda d Soabã» [28]. [28] Al-bʋhaarɩy n togs-a, ne sõor (1797), la a Muslim, ne sõor (1342).
B bʋʋ nonglem ne-ɑ t'ɑ yeel ɑ sẽn wɑt n lebgd ɑ sorẽ wã sẽn tɑblg n yi Nɑbiyɑɑmã nengẽ wã Wẽnd pʋʋsg lɑ tɩlgr be ɑ yĩngɑ t'ɑ sã n dɑ lebg zɑbrẽ n wɑtẽ, bɩ Hegiimdu, mɑɑ Ūmrɑ, ɑ mɑɑndɑ Tɑkbiir zĩ-zẽgdg (Kũnkũbr) fãɑ Tɑkbiir ɑ tãɑbo rẽ poorẽ t'ɑ yeele: «Lɑɑɭlɑɑhɑ ɩllɑllaɑh, wɑhdɑhuu lɑɑ sɑriikɑ lɑhuu, lɑhul Mulku, wɑ lɑhul Hɑmdu, wɑhuwɑ alɑɑ kullɩ sɑeɩn kɑdiirʋn, Aayɩbʋʋna taa-ɩbʋʋna ʿaabɩdʋʋna Sɑɑgidʋʋnɑ, lɩRabbɩnaa haamɩdʋʋna, Soɑdɑkɑ wɑ'ɑdɑhuu, wɑ nɑsɑrɑ ɑbdɑhuu, wɑ hɑzɑmɑl Ahzɑɑbɑ wɑhdɑhuu. = Soɑb sẽn nɑ n tũ n tɩlg kɑ be rẽndɑ Wẽnde, Yẽ ɑ yembre lɑgem-n-tɑɑg kɑ be ne-A, nɑɑmã yɑɑ Yẽ n so, pẽgrɑ me yɑɑ Yẽ n so, A yɑɑ tõod ne bũmb ɑ fãɑ, D yaa lebgdba, n yaa tuubdba, n yaa tũudba, n yɑɑ Suguud mɑɑndbɑ, n pẽgd d Soabã, A sɩdgɑ A pʋlengã, lɑ A sõng A yɑmbã, lɑ A tõog sulã A yembre» [29]. [29] Al-bʋhaarɩy n togs-a, ne sõor (4116).
B bʋʋ nonglem ne-ɑ t'ɑ sã n yã ɑ tẽngã bɩ ɑ yeele: «Aayɩbʋʋna taa-ɩbʋʋna ʿaabɩdʋʋna lɩRabbɩnaa haamɩdʋʋna= D yaa lebgdba, n yaa tuubdba, n yaa tũudba, d pẽgda d Soabã» [30]. Lɑ a yɩlemdɑ rẽ hɑlɩ t'ɑ wɑ kẽ ɑ tẽngã; bɑlɑ Nabiyaamã (Wẽnd pʋʋsg lɑ A tɩlgr be ɑ yĩnga) mɑɑnɑ boto. [30] Al-bʋhaarɩy n togs-a, ne sõor (1797) la a Muslim, ne sõor (1342).
A rɑ wɑ ɑ zɑkã rãmb yʋngo tɩ tʋlsem sã n kɑ be sã n mikɑme t'ɑ lillgã sã n kɑoosɑme sã n pɑ ɑ togs-b lɑme tɩ b mi tiir t'ɑ wɑtɑ yʋngo; ne Nɑbiyɑɑmã (Wẽnd pʋʋsg la A tɩlgr be a yĩnga) sẽn gɩdg rẽ wã, ɑ Gεεbir ɭbn ʿAbdɩllaah (Wẽnd yɑrd be b yiibã yĩngɑ) ɑ yeelɑme: «Wẽnd Tẽn-tʋʋmã (Wẽnd pʋʋsg lɑ A tɩlgr be ɑ yĩngɑ) gɩdgɑme tɩ ned rɑ wɑ yi sor n ling n kẽ ɑ zɑkɑ rãmbẽ yʋng ye» [31], Lɑ ɑ yam bedr sẽn be a pʋgẽ, yɑɑ togsg ɑ ye wã sẽn togsã: «Hɑlɩ tɩ b sãɑs zoob zũnã wã [32], lɑ b põng kõbdã» [33], Lɑ togsg ɑ to wã pʋgẽ: «Wẽnd Tẽn-tʋʋm gɩdgame (Wẽnd pʋʋsg la A tɩlgr be a yĩnga) tɩ ned wa tʋg n lebg so-toak n kẽed a zak rãmb nengẽ yʋngo, n tẽed t'a na ling-ba, maa a baood b lakre» [34]. [31] A Muslim n togs-a, ne sõor (715). [32] (Al-šaʿaṯa:) Zũndugrã yaa pag ning wakat sẽn kaoos ne kaam sõob la zug sãasgo la (ɭstihdaad) zug-põngrã yaa bargã tall n põnge la (Magɩbba): b sẽn bas a soab la b looge, yẽnda la pag ning sɩd sẽn ka be wã. At-Tahriirʋ fii šarh Ṣahiih Muslim- Al-aṣbahaaniy (Seb-neng: 292). [33] A An-nasaa'ɩy n togs-a, ne sõor (9099). [34] A Muslim n togs-ɑ, ne sõor (715).
B bʋʋ nonglem tɩ kẽnkẽnd sã n wa lebg a so-toakã n watẽ, bɩ a sɩng ne miisr ning sẽn be yẽ kɩrengã, n pʋʋs rakaar a yiib beenẽ, Nabiyaamã sẽn maan rẽ wã yĩnga (Wẽnd pʋʋsg la A tɩlgr be a yĩnga).
B bʋʋ nonglem ne kẽnkẽnda t'a sã n wa tʋg n lebg a sorẽ wã, bɩ a maan reem la yol-yole ne a koambã la a zakã rãmbã la a yagsã, la a maneg n tʋg-ba tɩ b sã n wa togl-a, yii a Abbaas nengẽ, (Wẽnd yard be b yiibã yĩnga), a yeeleme, Wẽnd Tẽn-tʋʋmã (Wẽnd pʋʋsg la A tɩlgr be a yĩnga) sẽn wa n wa Makã, a ʿAbdʋl Muṭṭalib pendã koam-bãanegã yek-a lame, t'a rɩk a yembr a nusẽ wã la a rɩk a yembr a poorẽ wã, t'a ʿAbdʋllaah ɭbn Ga'afar yeele, (Wẽnd yard be a yĩnga): "Wẽnd Tẽn-tʋʋmã (Wẽnd pʋʋsg la A tɩlgr be a yĩnga) rag n yɩɩme t'a sã n yi so-toak n lebg n wa, b yekd-a-la ne tõndo, tɩ b yek-a ne maam la a Hasan bɩ yaa a Hʋsayne, t'a rɩk tõnd d yiibã a yembre a nugẽ wã la a yembrã a poorẽ wã halɩ tɩ tõnd tʋg n kẽ Madiina" [35]. [35] A Muslim n togs-ɑ, ne sõor (2428).
B bʋʋ nonglem ne kũuni, ne sẽn be a pʋgẽ sẽn yaa sũ-noogre la beem yẽesgo, la b bʋʋ nonglem tɩ b reeg kũunã la b maan kũunã buudu n lebse, la b kisame tɩ fo lebs-a sã n ka mikame tɩ sãri sẽn gɩdg n be a pʋgẽ; la woto n kɩt tɩ Nabiyaamã yeele (Wẽnd pʋʋsg la A tɩlgr be a yĩnga): «Kõ-y taab tɩ y na yɩ taab nonglem» [36]. La kũunã a yaa sabab sẽn be nonglemã sabab-rãmb pʋgẽ, lɩslaambã ne taab sʋka. [36] A Al-bayhaƙiy n togs-a, As-sunan Al-kʋbraa wã pʋgẽ, ne sõor (11946).
Kẽnkẽnd sã n wa lebg n wa a tẽngẽ wã, b bʋʋ nonglem ne-a t'a maan paal-taabã (a kolaar), ne sẽn tablg n yi Nabiyaam Ṣahaabsẽ wã (Wẽnd pʋʋsg la A tɩlgr be a yĩnga) wala a Anas (Wẽnd yard be a yĩnga) sẽn yeele: "B ra yɩɩme tɩ b sã n yek taaba, b yõkda taab nusi la b sã n lebg so-toaka b paanda taaba" [37]. [37] A At-tɑbrɑɑniy n togs-ɑ Awsɑtẽ wã, sõor (97).
Lɑ Wẽnd nɑ pʋʋs lɑ A tɩlg tõnd Nabiyaamã ɑ Mʋhɑmmɑde.
Related books
All books
المختصر في آداب زيارة المسجد النبوي وأحكامها
الدروس المهمة لعامة الأمة78 languagesالدروس المهمة لعامة الأمة
يهدف الكتاب إلى تعليم المسلمين أساسيات دينهم بطريقة مبسطة وشاملة. يتناول مجموعة من الدروس المهمة مثل قراءة الفاتحة وقصار السور، وأركان الإسلام والإيمان، وأقسام التوحيد والشرك، وشروط وأركان وواجبات الصلاة، بالإضافة إلى مبطلاتها، مع بيان مختصر لشروط الوضوء وفروضه ونواقضه. كما يسلط الضوء على التحلي بالأخلاق الإسلامية والآداب الشرعية، ويقدم إرشادات لطيفة حول تجهيز الميت والصلاة عليه ودفنه.
Lɩslaangã89 languagesLɩslaangã
Ne Wẽnd yʋʋrã barka, sẽn yaa yols yaleng Soabã, n yaa Yolsdã, la d sɩngd d tʋʋmdã Rẽ yĩngã fo sok a f mengã: ãnd n naan saasã, la Tẽngã, la sẽn be b yiibã pʋgẽ wã, sẽn yaa bon-naands bεdã? La ãnd n naan na-kẽnd-kãngã sẽn maneg n zems taab dũni wã pʋgẽ wã?
Nɑ-rɩgsg sẽn nɑfde sẽn nɑ pɑɑm vɩ-noogo85 languagesNɑ-rɩgsg sẽn nɑfde sẽn nɑ pɑɑm vɩ-noogo
Gɑf ning b sẽn boond tɩ "Na-rɩkds sẽn nɑfde sẽn nɑ pɑɑm vʋɩ noogã, sẽn yɑɑ ɑ Šeeẖ ʿAbd Ar-Rahmaan ɭbn Naasɩr As-sɑ'ʿdɩy gɑfã, a tɩpda zu-noog hɑkɩɩkã ɑ sabab-rãmbã, lɑ yɑɑ sɩd-kũunã wεεngse ne gesg sẽn zulme, rẽnd ɑ kãndgdɑ karamdã n tʋgd sũrrã yõgnego, sẽn tũ ne sɩd-kũunã la tʋʋm-sõngã, la Wẽnd yʋʋrã tẽegre, la sek-m-mengã, lɑ Wẽnd neemã wã yell tagsgo, lɑ mɑnegre, la bobl-m-menga, la sugri, la yẽlã makre, ne nɑ-kẽndr sẽn yaa neere, ɑ rεgindɑ ɑ tɑoorã Kɑgt sẽn nɑ tũ n pɑɑm vʋɩm sẽn tɑr yĩn-yõgnego n kors n zemse, n yaa noogo, baa ne vɩɩmã leeb-leebã