بهروایت بخاری (۱۱۸۹) و مسلم (۸۲۷) و این لفظ مسلم است.
بهروایت بخاری (۱۱۹۰) و مسلم (۱۳۹۴).
بهروایت بخاری (۱۱۹۵) و مسلم (۱۳۹۰).
حمد و ستایش مخصوص خداوندی است که پروردگار جهانیان است و درود و سلام بر پیامبرمان محمد و بر همهى آل و اصحابشان باد.
اما بعد:
این یک كتابچهى مختصر دربارهى آداب و احکام زیارت مسجد نبوی است که در آن تلاش کردهایم بیشتر نکاتی را که زائر مسجد نبوی به آن نیاز دارد، بیان کنیم.
از خداوند میخواهیم آن را برای خود خالص گردانده و عموم مسلمانان را بهوسیلهى آن سودمند سازد.
کمیتهٔ علمی انجمن خدمت به محتوای اسلامی به زبانهای گوناگون
مختصرى
زیارت مسجد پیامبر صلی الله علیه وىسلم مستحب است و زمان خاصی ندارد. این زیارت جزء اعمال حج محسوب نمیشود و بر حجگزاران، چه مرد و چه زن، لازم نیست که قبر پیامبر صلی الله علیه و سلم یا قبرستان بقیع را زیارت کنند.
سفر کردن به قصد زیارت قبر پیامبر صلی الله علیه و سلم جایز نیست؛ زیرا مسافرت به نیت عبادت، برای زیارت قبور مشروع نیست، بلکه تنها برای سه مسجد جايز است. پیامبر صلی الله علیه و سلم فرمودند:«[بهقصد عبادت] بار سفر نبندید مگر بهسوی سه مسجد؛ این مسجد من (مسجد نبوی)، مسجدالحرام و مسجدالاقصی».
کسی که از مدینه دور است، نمیتواند به قصد زیارت قبر پیامبر صلی الله علیه و سلم سفر کند، اما برای زیارت مسجد نبوی شریف میتواند سفر کند. وقتی به مسجد رسید، میتواند قبر پیامبر صلی الله علیه و سلم و قبرهای اصحاب ایشان را زیارت کند، بنابراین زیارت قبر پیامبر صلی الله علیه و سلم به تبع زیارت مسجد ایشان انجام میگیرد.
برای زن جایز نیست که قبر پیامبر صلی الله علیه وسلم یا قبر دیگری را زیارت کند؛ زیرا پیامبر صلی الله علیه وسلم زنانی که زیاد قبرها را زیارت میکنند لعنت کردهاند، زیرا از زنان نوحهخوانی و تبرج و دیگر مخالفات شرعی سر میزند . اما زنان میتوانند در مسجد یا مکانهای دیگر بر پیامبر صلی الله علیه وسلم زیاد سلام و درود بفرستند و این سلام و درود به ایشان میرسد، در هر مکانی باشند، همانطور که پیامبر صلی الله علیه وسلم فرمودند:«خانههای خود را قبر نسازید و قبر من را عیدگاه نکنید، و بر من صلوات بفرستید؛ زیرا صلوات شما به من میرسد هر جا که باشید».و پیامبر صلی الله علیه و سلم میفرماید:«خداوند فرشتگانی دارد که در زمین گردش میکنند و سلام امت مرا به من میرسانند».
وقتی شخص وارد مسجد نبوی شریف میشود، مستحب است که با پای راست وارد شود و بگوید: «اللهم افتح لي أبواب رحمتك»، یعنی (خدایا درهای رحمتت را بر من بگشای) همانطور که این دعا را هنگام ورود به سایر مساجد نیز میگوید.
برای ورود به مسجد پیامبر صلی الله علیه و سلم، ذکر خاصی وجود ندارد.
سپس دو رکعت نماز تحیتالمسجد میخواند.
و اگر زمان، زمان نهی نباشد، او میتواند هر تعداد نماز مستحبی که بخواهد، به صورت دو رکعت دو رکعت بخواند؛ همانطور که پیامبر صلی الله علیه و سلم فرمودند:«نماز در این مسجد من (مسجد نبوی) بهتر از هزار نماز در دیگر مساجد است، مگر مسجدالحرام».
باید تلاش کند تا در صورت امکان در روضه -مکان بین منبر پیامبر صلی الله علیه و سلم و حجرهاش- نماز بخواند؛ چرا که پیامبر صلی الله علیه و سلم فرمودند:«بین خانهى من و منبرم، باغی از باغهای بهشت است».
و اگر برای او امکان نداشت، میتواند در هر قسمتی از مسجد نماز بخواند، و این در صورتی است که نماز جماعت نباشد. اما در نماز جماعت باید به حفظ صف اول که نزدیکتر به امام است، توجه داشته باشد، به دلیل عموم ادلهای که در این زمینه نقل شده است.
و اگر بخواهد قبر پیامبر صلی الله علیه و سلم و قبر دو یار ایشان را زیارت کند:
در مقابل قبر پیامبر صلی الله علیه و سلم با ادب، وقار و صدای پایین میایستد، سپس به ایشان سلام میدهد و میگوید: «السلام علیک یا رسول الله ورحمة الله وبرکاته». و اگر بگوید: «أشهد أنك رسول الله حقاً، وأنك قد بلّغت الرسالة، وأدّيت الأمانة، وجاهدت في الله حق جهاده، ونصحت الأمة، فجزاك الله عن أمتك أفضل ما جزى نبياً عن أمته». (گواهی میدهم که تو فرستادهى بر حق خداوند هستی، و پیام را رساندی، و امانت را ادا کردی، و در راه خدا حق جهاد را بهجای آوردی و امت را نصیحت کردی، پس خداوند تو را بابت امتت بهترین پاداشها عنایت نمايد)، اشکالی ندارد.
سپس کمی به سمت راست میرود و به ابوبکر صدیق رضی الله عنه سلام میدهد.
سپس کمی بیشتر به سمت راست میرود و به عمر بن خطاب رضی الله عنه سلام میدهد. ابن عمر رضی الله عنهما زمانی که به پیامبر صلی الله علیه و سلم و دو یار همراه ایشان سلام میداد، معمولاً تنها به این گفته اکتفا میکرد: «السلام علیک یا رسول الله، السلام علیک یا أبا بکر، السلام علیک یا أبتاه»
یعنی: (سلام بر تو ای رسول خدا، سلام بر تو ای ابوبکر، سلام بر تو ای پدرم)،
و سپس از آنجا میرفت.
نباید بهمدت طولانی در برابر قبر پیامبر صلی الله علیه و سلم و دو یار ایشان ایستاد و یا اینکه آنجا دعا خواند؛ زیرا امام مالک این کار را مکروه میدانست و میفرمود: «این کار بدعت است و سلف (پیشینیان) آن را انجام نمیدادند. و آخر این امت اصلاح نمیشود جز به همان چیزی که اول آن اصلاح شد».
همچنین کارهایی که برخی از زائران و دیگران انجام میدهند، مانند دعا کردن در مقابل قبر پیامبر صلی الله علیه و سلم با رو به قبر ایستادن و دستها را بلند کردن، همهى اینها برخلاف آن چیزی است که سلف صالح از اصحاب رسول الله و پیروان ایشان انجام میدادند. بلکه این عمل جزو بدعتهای جدید است.
همچنین کارهایی که برخی از زائران هنگام سلام دادن به پیامبر صلی الله علیه و سلم انجام میدهند، مانند قراردادن دست راست روی دست چپ بر روی سینه یا زیر آن به شکل نمازگزار، این حالت در هنگام سلام دادن به پیامبر صلی الله علیه و سلم جایز نیست؛ زیرا این حالت نشاندهنده ذلت، فروتنی و عبادت است که تنها برای خداوند مناسب است، همانطور که حافظ ابن حجر رحمه الله در کتاب «فتح الباری» از علما نقل کرده است.
هیچکس مجاز نیست که به وسیلهى لمس کردن دیوار حجرهى پیامبر صلی الله علیه و سلم یا طواف دور آن قصد تقرب و نزدیکی به خداوند را داشته باشد، و همچنین نمیتواند از پیامبر صلی الله علیه و سلم درخواست برآورده کردن حاجات خود یا شفا دادن بیمارش و امثال اینها را داشته باشد؛ زیرا تمام اینها تنها باید از خداوند متعال خواسته شود.
مستحب است که زائر مدینه هنگام حضور در آنجا، مسجد قبا را زیارت کند و در آن نماز بخواند؛ زیرا پیامبر صلی الله علیه و سلم به صورت سواره یا پیاده به آنجا میرفت و دو رکعت نماز در آن مسجد میخواند. از سهل بن حُنيف نقل شده است که پیامبر صلی الله علیه و سلم فرمودند:«کسی که در خانهاش وضو بگیرد و سپس به مسجد قبا بیاید و در آن نماز بخواند، پاداشی معادل پاداش یک عمره خواهد داشت».
مستحب است که مردان به قبرستان بقیع (که قبرستان اهل مدینه است) و قبرهای شهداء و قبر حمزه رضی الله عنه سر بزنند؛ زیرا پیامبر اکرم صلی الله علیه و سلم به زیارت آنها میرفت و برایشان دعا میکرد، و بهدلیل این فرمودهى پیامبر صلی الله علیه و سلم:«من شما را از زیارت قبرها نهی کرده بودم، اما حالا آنها را زیارت کنید؛ زیرا آنها شما را به یاد آخرت میاندازند».
هنگامی که به زیارت قبور میرود، همانطور که هنگام زيارت سایر قبور میگوید، این دعا را نیز میخواند: «السلام علیکم أهل الدیار، من المؤمنین والمسلمین، وإنا إن شاء الله بكم لاحقون، ويرحم الله المستقدمين منا والمستأخرين، نسأل الله لنا ولكم العافية».
ترجمه: «سلام بر شما اهل دیار، از مؤمنان و مسلمانان، و انشاءالله ما نیز به شما ملحق خواهیم شد، و خداوند مردگان قبل از ما و جاماندگان را مورد مرحمت قرار دهد، و از خداوند برای ما و شما عافیت میطلبيم».
بدون شک هدف از زیارت قبور، یادآوری آخرت و نیکی کردن نسبت به مردگان از طریق دعا برای آنها، و پیروی از سنت پیامبر صلی الله علیه و سلم است. این همان زیارت شرعی است.
اما زیارت قبور به قصد دعا کردن در کنار آنها، یا درخواست از خداوند به وسیلهى آنها یا به حق آنها و امثال اینها، زیارتی بدعتآمیز و ناپسند است که نه خداوند آن را مشروع کرده و نه پیامبر صلی الله علیه و سلم، و نه سلف صالح آن را انجام میدادند. همچنین درخواست برآورده شدن حاجات یا شفا دادن بیماران و امثال اینها از مردگان، از بزرگترین انواع شرک است.
و ای خواننده گرامی، در اینجا برخی از احادیث ساختگی و جعلی در این موضوع را برایت ذکر میکنم تا با آنها آشنا شده و از اینکه فریب آنها را بخوری بر حذر باشی:
اول: «کسی که حج کند و به زیارت من نیاید، به من جفا کرده است».
دوم: «کسی که بعد از مرگ من به زیارت من بیاید، گویی که در هنگام زندگیام به زیارتم آمده است».
سوم: «کسی که در یک سال به زیارت من و پدرم ابراهیم بیاید، من از طرف خداوند بهشت را برای او تضمین میکنم».
چهارم: «کسی که قبر مرا زیارت کند، شفاعت من برای او واجب میشود».
این احادیث و امثال آنها هیچکدام به درستی از پیامبر صلى الله عليه وسلم ثابت نشدهاند. حافظ عقیلی گفته است: «هیچکدام از اینها در این باب صحیح نیست». و حافظ ابن حجر در کتاب «التلخیص» پس از ذکر بیشتر این روایات گفته است: «تمامی طرق این حدیث ضعیف هستند».زیارت مسجد نبوی چه قبل از حج و عمره و چه بعد از آن از سنتهای حج و عمره و کمال آن نیست؛ زیرا زیارت مسجد نبوی بهطور مطلق مستحب است؛ اگر حاجی و یا عمرهگزار این مسجد را زیارت نکرد هیچ گناهی ندارد، و هیچ ارتباطی میان حج یا عمره و زیارت مسجد نبوی وجود ندارد، زیرا آن عبادتی جداگانه است. کسی که حج یا عمره بهجای آورد لازم نیست که حتما مسجد نبوی را زیارت کند، کما اینکه هر کسی مسجد نبوی را زیارت کرد لازم نیست حتما حج یا عمره بهجای آورد، اما اگر بین حج و عمره و زیارت مسجد نبوی در یک سفر جمع کرد اشکالی ندارد.
کارهای نادرست بههنگام زیارت مسجد نبوی
لمس کردن دیوارها و نردههای فلزی هنگام زیارت قبر پیامبر صلی الله علیه و سلم و بستن نخ و موارد مشابه به پنجرهها به قصد تبرک جستن.
برکت در چیزی است که خداوند و پیامبرش آن را مشروع کردهاند، نه در بدعتها.
رفتن به غارها در کوه احد، مانند غار حراء و غار ثور در مکه، بستن پارچه در آنجا، خواندن دعاهایی که خداوند اجازه نداده است، و تحمل سختی در این کارها.
و همهى اینها بدعتهایی هستند که هیچ اصل و اساسی در شریعت پاک اسلام ندارند.
زیارت برخی از اماکنی که ادعا میشود از آثار پیامبر صلی الله علیه و سلم هستند، مانند محل نشستن شتر، چاه انگشتر یا چاه عثمان، و برداشتن خاک از این مکانها برای تبرک جستن.
بهفریاد خواستن مردگان هنگام زیارت قبرهای بقیع و قبرهای شهدای احد، و انداختن سکهها در آنجا بهنیت نزدیک شدن به آنها و تبرک جستن به کسانی که در آنجا آرمیدهاند.
زيارت مسجد نبوى شريف همراه با آموزش و ارشادات زائران
14 زبان
زيارت مسجد نبوى شريف همراه با آموزش و ارشادات زائران
تألیف: دكتر عبدالله بن ناجى المخلافى به نام الله بخشنده و مهربان مقدمه خداوند متعال را ستايش مى كنيم كه زيارت مسجد پيامبرش - صلى الله عليه و سلم - را از بزرگترين وسيله هاى تقرُّب و نزديک شدن به خويش قرار داده، و نماز خواندن در آن را موجب افزايش درجات انسان قرار داده است؛ و درود و سلام بر پيامبرمان محمد که پاكترينِ بشر است، و بر آل و اصحابش و كسانى كه تا روز رستاخيز از ایشان به نيكى پيروى نمایند.
حمد و ستایش مخصوص خداوندی است که پروردگار جهانیان است و درود و سلام بر پیامبرمان محمد و بر همهى آل و اصحابشان باد. اما بعد: آنچه در پیش رو دارید رسالهای مختصر در مورد چگونگی عمره و احکام و آداب آن است که تلاش کردیم که بیشترین نکاتی که عمرهگزار به آن نیاز دارد را بیان کنیم. از خداوند میخواهیم آن را برای خود خالص گردانده و عموم مسلمانان را بهوسیلهى آن سودمند سازد.
تحقیق و توضیح بسیاری از مسائل حج و عمره و زیارت بر اساس کتاب و سنت
54 زبان
تحقیق و توضیح بسیاری از مسائل حج و عمره و زیارت بر اساس کتاب و سنت
این کتاب، احکام حج، عمره و زیارت را بر اساس کتاب و سنت شرح میدهد و واجبات حج و عمره، محظورات هنگام احرام و آداب زیارت مسجد نبوی را تبیین میکند و از بدعتها در این شعائر برحذر میدارد.
اشتباهات و تخلفات مربوط به عمره اولاً: تخلفات و اشتباهات مردم در احرام. ترک اعلام نیت احرام، به این معنا که فرد صدای خود را هنگام شروع احرام با ذکر نیّت (لبیک) برای نسک مورد نظر بلند نکند. سنت این است که صدای خود را بلند کند.