بخاری (1189) و مسلم (827) روایت کرده اند، و لفظ از اوست.
بخاری (1190) ومسلم (1394) روایت کرده اند.
بخاری (1195) ومسلم (1390) روایت کرده اند،
الحمد لله رب العالمين، والصلاة والسلام على نبينا محمد، وعلى آله وصحبه أجمعين.
اما بعد:
این رسالۀ مختصری در مورد آداب و احکام زیارت مسجد نبوی می باشد، سعی می کنیم در این رساله بیشترین نیاز زیارت کننده از مسجد نبوی را توضیح دهیم.
از الله متعال می خواهیم که آن را صرفاً به خاطر رضای خود، و به نفع همه مسلمانان قرار دهد.
كميته علمی انجمن خدمت رسانی محتوای اسلامی به زبانهای گوناگون
مختصر
زیارت مسجد النبی صلی الله علیه وسلم مستحب است، و برای این زیارت زمان خاصی وجود ندارد، و از مناسک حج نیست، و حاجیان - اعم از مرد و زن- مبجور به زیارت قبر پیامبر صلی الله علیه وسلم و زیارت بقیع نیستند.
مسافرت و بار بستن برای زیارت قبر پیامبر صلی الله علیه وسلم جایز نیست، چون بار بستن به قصد عبادت برای زیارت قبرها نمی باشد، بلکه فقط برای سه مسجد جواز دارد، پیامبر صلی الله علیه وسلم فرمودند:(لا تشدوا الرحال إلا إلى ثلاثة مساجد: مسجدي هذا، والمسجد الحرام، والمسجد الأقصى).
بار سفر بسته نمیشود مگر به سوی سه مسجد: مسجد الحرام و مسجد الاقصی و این مسجد من.
کسى که از مدینه دور است برای او جایز نیست به قصد زیارت قبر سفر کند، ولى سفر کردن به قصد زیارت مسجد نبوی شریف برای او جایز است، پس هرگاه به آنجا رسید قبر او صلی الله علیه وسلم و قبور اصحابش را زیارت کند، پس زیارت قبر تابع زیارت مسجد او صلی الله علیه وسلم می باشد.
بر زن روا نیست که به زیارت قبر پیامبر صلیاللهعلیهوسلم یا قبرهای دیگر برود؛ زیرا آن حضرت صلی الله علیه وسلم، زنانی را که به زیارت قبرها میروند، لعنت کردهاند. این نهی به دلیل آن است که ممکن است اعمالی چون نوحهخوانی، بی حجابی و دیگر مخالفتهای شرعی از آنان سر بزند. ولی برای زنان مستحب است که در مسجد یا هر مکان دیگر، بر پیامبر صلیاللهعلیهوسلم درود و سلام زیاد بفرستند، که این درود به او صلی الله علیه وسلم میرسد، هرچند آن زن در هر جایی باشد؛ چنانکه پیامبر صلیاللهعلیهوسلم فرمودهاند:(لا تجعلوا بيوتكم قبوراً، ولا تجعلوا قبري عيداً، وصلُّوا عليَّ فإن صلاتكم تبلغني حيث كنتم)،
خانه های خود را قبرها قرار ندهید، و قبر مرا عبادتگاه قرار ندهید، و بر من درود بفرستید؛ چون هر جا که باشید درود شما به من می رسد.و رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمود:«إِنَّ لِلَّهِ مَلَائِكَةً سَيَّاحِينَ فِي الْأَرْضِ يُبَلِّغُونِي مِنْ أُمَّتِي السَّلَامَ».
«الله متعال ملائکه ای دارد که در زمین گردش می کنند و سلام امتم را به من می رسانند».
هرگاه وارد مسجد النبی شد، مستحب است هنگام ورود، پای راستش را جلو بیاورد و بگوید: (اللَّهم افتح لي أبواب رحمتك)، «الهی درهای رحمتت را به روی من بگشا»، چنان که هنگام ورود به سایر مساجد میگوید.
برای ورود به مسجد او صلی الله علیه وسلم ذکر مخصوص وجود ندارد.
سپس دو رکعت نماز تحیة المسجد را می خواند.
اگر وقت نهی نماز نباشد، میتواند به هر قدر که میخواهد، دو دو رکعتی نماز نفل بخواند، رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمود:«صَلَاةٌ فِي مَسْجِدِي هَذَا خَيْرٌ مِنْ أَلْفِ صَلَاةٍ فِيمَا سِوَاهُ إِلَّا الْمَسْجِدَ الْحَرَامَ».
«یک نماز در این مسجد من بهتر از هزار نماز در دیگر مساجد است، جز مسجد الحرام».
باید تلاش کند در روضه - که بین منبر پیامبر صلی الله علیه وسلم و حجرۀ اوست - نماز بخواند، اگر ممکن باشد؛ بنابر قول پیامبر صلی الله علیه وسلم:(ما بين بيتي ومنبري روضة من رياض الجنة).
میان خانه و منبر من باغی از باغهای بهشت است.
اگر نتواند آن جا نماز بخواند، در هر جای مسجد بخواند، البته در نماز غیر جماعت، اما در نماز جماعت باید سعی کند در صف اول عقب امام بخواند؛ بنابر عموم دلایل وارد شده در این زمینه.
اگر بخواهد قبر پیامبر صلی الله علیه وسلم و قبر دو یارانش را زیارت کند:
با ادب و وقار و صدایی آهسته رو به روی قبرش صلی الله علیه وسلم ایستاد شود، سپس بر او سلام نماید و بگوید: السلام عليك يا رسول اللَّه ورحمة اللَّه وبركاته السلام علیک یا رسول الله. اگر بگوید: (أشهد أنك رسول اللَّه حقّاً، وأنك قد بلّغت الرسالة، وأدّيت الأمانة، وجاهدت في اللَّه حق جهاده، ونصحت الأمة، فجزاك اللَّه عن أمتك أفضل ما جزى نبياً عن أمته).
"گواهی می دهم که تو به حق رسول الله هستی، و این که رسالت را ابلاغ کردی، امانت را به جا آوردی، در راه الله آنچنان که باید جهاد می کردی جهاد نمودی، و امت را نصیحت کردی، الله برایت به خاطر امتت بهترین پاداشی بدهد همانند اينكه براي پیامبرى در مورد امتش پاداشی مى دهد". اشکالی ندارد.
سپس اندکی به سمت راست می رود و به ابوبکر صدیق رضی الله عنه سلام می کند.
سپس اندکی به سمت راست می رود و به عمر بن خطاب رضی الله عنه سلام می کند، وقتی ابن عمر رضی الله عنه بر رسول الله صلی الله علیه وسلم و دو یارانش سلام کرد، معمولاً بیشتر از این نمی گفت: (السلام عليك يا رسول اللَّه، السلام عليك يا أبا بكر، السلام عليك يا أبتاه)،
«سلام بر تو ای رسول الله، سلام بر تو ای ابوبکر، سلام بر تو، ای پدرم»، سپس برود.
برای مدت طولانی ایستادن یا دعا کردن نزد قبر رسول الله صلی الله علیه وسلم و قبر دو یارانش جایز نیست، چنانکه مالک رحمه الله آن را ناپسند دانسته و میگوید: این بدعتی است که سلف (پیشینیان) آن را انجام ندادهاند، و آخر اين امت اصلاح نخواهند شد مگر با آنچه که اول امت را اصلاح نموده است.
و همچنین آنچه برخی از زائران و دیگران انجام میدهند، مانند تلاش برای دعا کردن نزد قبر او صلى الله عليه وسلم بهطوری که رو به قبر ایستاده و دستهای خود را بلند کرده و دعا میخوانند، این همه بر خلاف روش سلف صالح از اصحاب رسول الله و پیروان نیکوکار آنان است، بلکه از بدعتهای نوظهور و ناپسندیده به شمار میرود.
و همچنین آنچه برخی از زائران هنگام سلام دادن به او صلى الله عليه وسلم انجام میدهند، مانند قرار دادن دست راست بر روی دست چپ، چه بالای سینه و یا زیر آن، بهمانند حالت نمازگزار، این حالت هنگام سلام دادن به او صلى الله عليه وسلم جایز نیست؛ زیرا این حالت، نشانهی خضوع و فروتنی و عبادت است که تنها شایستهی الله متعال میباشد، چنانکه حافظ ابن حجر رحمه الله در کتاب "فتح الباری" این مطلب را از علماء نقل کردهاست.
و جایز نیست برای هیچکس که با مسح کردن حجرهی پیامبر صلى الله عليه وسلم یا طواف به دور آن، به الله متعال تقرب جوید. همچنین نباید از رسول الله صلى الله عليه وسلم درخواست برآورده شدن حاجت، شفای بیمار یا امثال آن را نمود؛ چرا که تمامی این امور تنها از الله متعال درخواست میشود.
مستحب است برای زائر مدینه که در هنگام حضور در این شهر، به مسجد قبا رفته و در آنجا نماز بخواند؛ چرا که پیامبر صلى الله عليه وسلم به این مسجد میرفتند، چه سواره و چه پیاده، و در آن دو رکعت نماز می خواندند، سهل بن حنیف رضی الله عنه روایت میکند که رسول الله صلى الله عليه وسلم فرمودند:«مَنْ تَطَهَّرَ فِي بَيْتِهِ ثُمَّ أَتَى مَسْجِدَ قُبَاءٍ فَصَلَّى فِيهِ صَلَاةً كَانَ لَهُ كَأَجْرِ عُمْرَةٍ».
هر کس در خانهاش طهارت کند و سپس به مسجد قبا آمده و در آنجا نماز بخواند، پاداشی همچون پاداش عمره خواهد داشت.
و مستحب است برای مردان که قبرستان بقیع - که گورستان مدینه است - و قبرهای شهدا و قبر حمزه رضی الله عنه را زیارت کنند؛ زیرا پیامبر صلى الله عليه وسلم آنها را زیارت میکردند، و برای آنها دعا میفرمودند، بنابر قول او صلى الله عليه وسلم:«کُنْتُ نَهَیتُکُمْ عَنْ زِیَارَةِ الْقُبُورِ، فَزُورُوهَا فَإِنَّهَا تُذَکِّرُکُمُ الْآخِرَةَ».
من قبلاً شما را از زیارت قبرها نهی کردهبودم، اما اکنون آنها را زیارت کنید؛ چرا که شما را به یاد آخرت میاندازند.
و هنگامی که قبرها را زیارت میکند، همانگونه که در زیارت سایر قبور میگوید، این دعا را میخواند: «السَّلَامُ عَلَیْکُمْ أَهْلَ الدّیَارِ، مِنَ الْمُؤْمِنِینَ وَالْمُسْلِمِینَ، وَإِنَّا إِنْ شَاءَ اللَّهُ بِکُمْ لَاحِقُونَ، وَیَرْحَمُ اللَّهُ الْمُسْتَقْدِمِینَ مِنَّا وَالْمُسْتَأْخِرِینَ، نَسْأَلُ اللَّهَ لَنَا وَلَکُمُ الْعَافِیَةَ».
«سلام بر شما مؤمنان و مسلمانانی که ساکن اين ديار هستيد؛ الله بر گذشتگان و آيندگان ما رحم بفرمايد و ما نيز به خواست الله به شما خواهيم پيوست».
بدون شک، هدف از زیارت قبور، یادآوری آخرت، نیکی به مردگان با دعا برای آنها و پیروی از سنت پیامبر صلى الله عليه وسلم است. این همان زیارت شرعی است.
اما زیارت قبور با هدف دعا کردن نزد قبرها، یا سؤال از الله به واسطهی مرده ها، یا به سبب جایگاه و مقام آنها و امثال اینها، این نوع زیارتها بدعتهایی ناپسندیده هستند که نه الله متعال آنها را تشریع کرده و نه رسول الله صلى الله عليه وسلم و نه سلف صالح چنین اعمالی را انجام دادهاند.
و اکنون ای خوانندهی گرامی، برخی از احادیث جعلی و موضوعی در این زمینه را برای شما بیان میکنم تا آنها را بشناسید و از فریب خوردن به آنها برحذر باشید:
حدیث «مَنْ حَجَّ وَلَمْ یَزُرْنِی فَقَدْ جَفَانِی»
هر کس حج به جا آورد ولی مرا زیارت نکند، به من جفا کرده است.
دوم: «مَنْ زَارَنِی بَعْدَ مَمَاتِی فَکَأَنَّمَا زَارَنِی فِی حَیَاتِی».
هر کس بعد از مرگم مرا زیارت کند، گویا در زمان حیاتم مرا زیارت کرده است.
سوم: «مَنْ زَارَنِی وَزَارَ أَبِی إِبْرَاهِیمَ فِی عَامٍ وَاحِدٍ ضَمِنْتُ لَهُ عَلَى اللَّهِ الْجَنَّةَ».
هر کس در یک سال هم مرا و هم پدرم ابراهیم را زیارت کند، من از الله برای او بهشت را ضمانت میکنم.
«مَنْ زَارَ قَبْرِی وَجَبَتْ لَهُ شَفَاعَتِی»
هر کس قبر مرا زیارت کند، شفاعت من برای او واجب میشود.
این احادیث و مانند آنها، هیچیک از پیامبر صلى الله عليه وسلم ثابت نشدهاند، حافظ عقیلی گفته است: در این باب هیچ حدیث صحیحی وجود ندارد. و حافظ ابن حجر در کتاب "التلخیص" پس از ذکر بیشتر این روایات گفته است: همهی طرق این حدیث ضعیف هستند.زیارت مسجد نبوی پیش یا پس از حج و عمره از سنتها یا تکمیل کننده های حج و عمره به شمار نمی رود؛ زیرا زیارت مسجد نبوی در هر حال عملی مستحب است؛ پس اگر حاجی یا عمره كننده آن را ترک کند گناهی بر او نیست، و هیچ پیوندی میان حج و عمره با زیارت مسجد نبوی وجود ندارد، زیرا اینها عبادات جداگانه اند. بنابراین کسی که حج یا عمره به جای میآورد، الزامی به زیارت مسجد نبوی ندارد، و همچنین کسی که مسجد نبوی را زیارت میکند، لازم نیست حج یا عمره انجام دهد. اما اگر کسی در یک سفر حج یا عمره را با زیارت مسجد نبوی جمع کند مانعی ندارد.
مخالفات زیارت مسجد نبوی
مسح کردن دیوارها و میلههای آهنی هنگام زیارت قبر پیامبر صلى الله عليه وسلم و بستن نخها و امثال آن به پنجرهها به قصد تبرک.
برکت در آن چیزی است که الله و رسولش صلى الله عليه وسلم تشریع کردهاند، نه در بدعتها.
رفتن به مغاره های کوه اُحُد و مانند آن، غار حرا و غار ثور در مکه، بستن پارچهها نزد آنها، دعا کردن با دعاهایی که الله متعال اجازهی آنها را نداده است، و تحمل مشقت در این راستا.
و همهی اینها بدعتهایی هستند که در شرع پاکیزه هیچ اصل و اساسی ندارند.
زیارت برخی مکانهایی که ادعا میشود از آثار پیامبر صلى الله عليه وسلم هستند، مانند محل برخاستن شتر ایشان، چاه انگشتر یا چاه عثمان، و برداشتن خاک از این مکانها به قصد تبرک.
فراخواندن و صدار زدن مرده ها هنگام زیارت قبرستان بقیع و قبرستان شهدای اُحُد، و انداختن پول نزد آنها به قصد تقرب به مرده ها و تبرک جستن به آنها.
فضایل و آداب مسجد نبوی و احکام زیارت قبر پیامبر صلی الله علیه وسلم و قبر دو یارش رضی الله عنهما
52 زبان
فضایل و آداب مسجد نبوی و احکام زیارت قبر پیامبر صلی الله علیه وسلم و قبر دو یارش رضی الله عنهما
این کتاب به بیان فضایل مسجد نبوی و آداب زیارت آن پرداخته، همچنین آداب زیارت قبر پیامبر ﷺ و قبرهای دو یارش رضی الله عنهما را ارائه میکند و بر اهمیت وقار، طهارت و دوری از افعال مبتدعه هنگام زیارت تأکید میورزد.
الحمد لله رب العالمين، والصلاة والسلام على نبينا محمد، وعلى آله وصحبه أجمعين.الحمد لله رب العالمين، والصلاة والسلام على نبينا محمد، وعلى آله وصحبه أجمعين. اما بعد: این رسالۀ مختصر در مورد روش ادای عمره، احکام و آداب آن است، که در آن سعی نموديم بیشتر آنچه عمره كننده به آن نیاز دارد بیان کنیم. از الله متعال می خواهیم این تلاش ها را خالص برای وجه اکرَمش پذیرفته و به واسطه آن، عموم مسلمانان را بهره مند سازد.
تحقیق وتوضیحِ بسیاری از مسایل حج و عمره و زیارت در پرتو کتاب و سنت
54 زبان
تحقیق وتوضیحِ بسیاری از مسایل حج و عمره و زیارت در پرتو کتاب و سنت
این کتاب به شرح احکام حج، عمره و زیارت مطابق کتاب و سنت پرداخته، واجبات حج و عمره، محظورات احرام و آداب زیارت مسجد نبوی را بیان میکند و از بدعتها در این شعایر برحذر میدارد.
اشتباهات و مخالفت های مربوط به عمره اول: مخالفت ها و اشتباهات مردم در احرام ترک اِهلال: به معنی بلند نکردن صدای خود هنگام آغاز بستن احرام برای نیّت مناسک که قصد آن را دارد. سنت این است که: صدا را درانجام این عمل بلند کند.