سوڕهت (الفاتحة) بخوینه و تهفسیر بكه.
- الباب / الفصل
- قسم التفسير
السؤال
س1: اقرأ الفاتحة وفسرها.
پ1: سوڕهت (الفاتحة) بخوینه و تهفسیر بكه.
الجواب
ج:سورة الفاتحة وتفسيرها:
﴿بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ 1
ٱلۡحَمۡدُ لِلَّهِ رَبِّ ٱلۡعَٰلَمِينَ 2
ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ 3
مَٰلِكِ يَوۡمِ ٱلدِّينِ 4
إِيَّاكَ نَعۡبُدُ وَإِيَّاكَ نَسۡتَعِينُ 5
ٱهۡدِنَا ٱلصِّرَٰطَ ٱلۡمُسۡتَقِيمَ 6
صِرَٰطَ ٱلَّذِينَ أَنۡعَمۡتَ عَلَيۡهِمۡ غَيۡرِ ٱلۡمَغۡضُوبِ عَلَيۡهِمۡ وَلَا ٱلضَّآلِّينَ 7﴾
[الفاتحة: 1 - 7].
التفسير:
سُمِّيت سورة الفاتحة؛ لافتتاح كتاب الله بها.
- ﴿بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ1﴾
باسم الله أبدأ قراءة القرآن، مستعينًا به تَعَالَى متبركًا بذكر اسمه.
- ﴿الله﴾ أي:
المعبود بحق، ولا يسمى به غيره سُبْحَانَهُ.
- ﴿ٱلرَّحۡمَٰنُ﴾ أي:
ذو الرحمة الواسعة، التي وسعت رحمته كل شيء.
- ﴿ٱلرَّحِيمِ﴾ أي:
ذو الرحمة بالمؤمنين.
- ﴿ٱلۡحَمۡدُ لِلَّهِ رَبِّ ٱلۡعَٰلَمِينَ2﴾
أي: جميع أنواع المحامد والكمال لله وحده.
- ﴿ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ3﴾ أي:
ذو الرحمة الواسعة التي وسعت كل شيء، وذو الرحمة الواصلة للمؤمنين.
- ﴿مَٰلِكِ يَوۡمِ ٱلدِّينِ4﴾:
هو يوم القيامة.
- ﴿إِيَّاكَ نَعۡبُدُ وَإِيَّاكَ نَسۡتَعِينُ5﴾
أي: نعبدك وحدك ونستعين بك وحدك.
- ﴿ٱهۡدِنَا ٱلصِّرَٰطَ ٱلۡمُسۡتَقِيمَ6﴾:
وهو الهداية إلى الإسلام والسُّنَّة.
- ﴿صِرَٰطَ ٱلَّذِينَ أَنۡعَمۡتَ عَلَيۡهِمۡ غَيۡرِ ٱلۡمَغۡضُوبِ عَلَيۡهِمۡ وَلَا ٱلضَّآلِّينَ7﴾
أي: طريق عباد الله الصالحين من الأنبياء ومن تبعهم، غير طريق النصارى واليهود.
- ويسن أن يقول بعد قراءتها: "آمين" أي: استجب لنا.
ب: سوڕهت (الفاتحة) و تهفسیرا وێ:
ئانكو: ((ب ناڤێ ئهللاهى ئهز دهست پێ دكهم، دا ئهو هاريكارییا من ل سهر خواندنێ بكهت وێ ژ من قهبویل بكهت، (ئهللاهـ) ناڤێ خودايێ پاك وبلنده، يێ كو پهرستن بۆ وى ب تنێ دهێته كرن و ئهڤه تايبهتترين ناڤه ژ ناڤێن وى و ژ بلى وى ئهو ل سهر كهسێ دى ناهێته دانان. (الرحمن) يێ دلۆڤانییا وى ههمى مرۆڤ ڤهگرتين، (الرحيم) يێ دلۆڤانكار ب خودان باوهران، ئهڤ ههردوو ناڤه ژى ژ باشناڤێن خودێنه ١
ئانكو: ((سوپاسی ههمی بۆ خودایێ ههمی جیهانان بن)).
(الرحمن) يێ دلۆڤانییا وى ههمى مرۆڤ ڤهگرتين، (الرحيم) يێ دلۆڤانكار ب خودان باوهران ٣
و ئهو ب تنێ خودانێ ڕۆژا جزادانێ و دانوستاندنێيه، گرێدانا خوداینییێ ب ڕۆژا جزادانێڤه ژ بهر هندێيه چونكى كهسهك هنگى نابێژیت تشتهك يێ منه، و بێ دهستويرییا خودێ كهسهك نائاخڤیت. خواندنا موسلمانى بۆ ڤێ ئايهتێ ههر ڕۆژ د ههمى ڕكاعهتێن نڤێژێدا بيرئينانهكه بۆ وى ل ڕۆژا دويماهییێ و پالڤهدانهكه بۆ وى ل سهر كرنا كارێ چاك و خۆدویركرنا ژ گونههـ و خرابییان ٤
ئهم گوهدارییا ته ب تنێ دكهين وته دپهرێسين، ئهم د ههمى كارێن خۆدا داخوازا هاريكارییێ ژ ته ب تنێ دكهين؛ چونكى كار ههمى د دهستێ ته دانه و كهسێ تشتهك ژێ د دهستدا نينه. د ڤێ ئايهتێدا نيشانهك ل سهر هندێ ههيه كو چێنابیت عهبد تشتهكى ژ پهرستنێ بۆ ئێكێ دى ژبلى خودێ پێشكێش بكهت و دهرمان ژى بۆ دلان تێدا ههيه كو ژبلى خودێ خۆ ب تشتهكیڤه گرێ نهدهت، يان تووشى نهخۆشییا ريمهتییێ و خۆمهزنكرنێ نهبیت ٥
تو بهرێ مه بده ڕێكا ڕاست، و مه ل سهر موكوم بكه ههتا ئهم دگههينه ته، ڕێكا ڕاست كو ئيسلامه ئهو ڕێكا ئاشكهرا يا مرۆڤى دگههينیته ڕازيبوونا خودێ و بهحهشتا وى، ئهوا پێغهمبهرێ وى يێ دويماهییێ موحهممهدى سلاڤ لێ بن بهرێ مه دايێ؛ چونكى مرۆڤى ڕێیهكا دلخۆشییێ نينه ژبلى كو ڕاست بهرێ خۆ بدهته ڤێ ڕێكێ ٦
ڕێكا وان يێن ته قهنجى د گهل كرى ژ پێغهمبهر و ڕاستگۆ و شههيد و چاكان؛ چونكى خودانێن هيدايهتێ ههر ئـهون و تو مه نـهكـه ژ وان يێن غهزهب لێ هاتییه كرن، ئهوێن ڕاستى زانى و كار پێ نهكرى، كو جوهينه، و ههچییێ وهكى وان بیت و يێن بهرزهبوويى، ئهو ئهون يێن ڕێ نهنیاسى، ڤێجا ڕێ ل بهر خۆ بهرزهكرى و ئهو فهلهنه و ههچییێ دويكهڤتنا ڕێكا وان كرى. يا باشه بۆ خواندهڤانى كو پشتى خواندنا فاتیحێ ئهو بێژیت: (آمين)، ڕامانا وێ ئهڤهيه: ئهى خودا تۆ د بهرسڤا مه وهره، ئهڤ پهيڤه ب گۆتنا ههمى زانايان نه ئايهتهكه ژ سووڕهتا فاتیحێ، ژ بهر ڤێ چهندێ ئهو ههمى ل سهر وێ ئێكێ كۆم بووينه كو وێ د قورئانێدا نهنڤيسن ٧)).
[الفاتحة: 2].
تهفسیر:
ناڤێ وێ كرییه فاتیحه، ژبهركو پهڕتووكا خودێ یا پێ دهستپێكری.
ب ناڤێ خودێ دێ دهست ب خواندنا قورئانێ كهم، دێ داخوازا هاریكارییێ ژ خودێ كهم و دێ ئینانا ناڤێ وی كهمه توبهڕك و پیرۆزی.
﴿الله﴾ ئانكو:
﴿الله﴾ ئانكو: ئهوێ ب حهقی و ژ ههژیاتی پهرستن بۆ دهێته كرن، و نابیت ژبلی خودێ ناڤێ كهسهكێ دی بكهنه (ئهڵڵاھ).
﴿الرَّحْمَن﴾ ئانكو
خۆدانێ دلۆڤانییا بهرفرهھ، ئهوێ دلۆڤانییا وی ههمی تشت ڤهگرتین.
﴿الرَّحِيم﴾ ئانكو:
خۆدانێ دلۆڤانییێ ب باوهرداران.
ئانكو: ههمی جۆرێن سوپاسی و تهمامهتییان بۆ خودێ ب تنێنه.
- ﴿الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ 3﴾ ئانكو:
خۆدانێ دلۆڤانییا بەرفرەهــ، ئەوا هەمی تشت ب خۆڤە گرتین و تێرا هەمی تشتان دکەت، خۆدانێ وێ دلۆڤانییا دگەهیتە باوەرداران.
ئهو ژی ڕۆژا قیامهتێیه.
ئانكو: ئهم ته ب تنێ د پهڕێسین و داخوازا هاریكارییێ ژ ته ب تنێ دكهین.
ئهو ژی هیدایهت و ڕێنیشاندانه بۆ ئیسلام و سوننهتێ.
ئانكو: ڕێكا عهبدێن خودێ یێن چاككار، ژ پێغهمبهران و دویكهڤتییێن وان، نه كو ڕێكا فهڵه و جوهییان.
- و سوننهته مرۆڤ پشتی خواندنا وێ بێژیت: ئامین، ئانكو: تۆ د بهرسڤا مه وهره.