السؤال
س1: اقرأ الفاتحة وفسرها.
پرسش ۱: سورهٔ فاتحه را بخوان و آن را تفسیر کن.
الجواب
ج:سورة الفاتحة وتفسيرها:
﴿بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ 1
ٱلۡحَمۡدُ لِلَّهِ رَبِّ ٱلۡعَٰلَمِينَ 2
ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ 3
مَٰلِكِ يَوۡمِ ٱلدِّينِ 4
إِيَّاكَ نَعۡبُدُ وَإِيَّاكَ نَسۡتَعِينُ 5
ٱهۡدِنَا ٱلصِّرَٰطَ ٱلۡمُسۡتَقِيمَ 6
صِرَٰطَ ٱلَّذِينَ أَنۡعَمۡتَ عَلَيۡهِمۡ غَيۡرِ ٱلۡمَغۡضُوبِ عَلَيۡهِمۡ وَلَا ٱلضَّآلِّينَ 7﴾
[الفاتحة: 1 - 7].
التفسير:
سُمِّيت سورة الفاتحة؛ لافتتاح كتاب الله بها.
- ﴿بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ1﴾
باسم الله أبدأ قراءة القرآن، مستعينًا به تَعَالَى متبركًا بذكر اسمه.
- ﴿الله﴾ أي:
المعبود بحق، ولا يسمى به غيره سُبْحَانَهُ.
- ﴿ٱلرَّحۡمَٰنُ﴾ أي:
ذو الرحمة الواسعة، التي وسعت رحمته كل شيء.
- ﴿ٱلرَّحِيمِ﴾ أي:
ذو الرحمة بالمؤمنين.
- ﴿ٱلۡحَمۡدُ لِلَّهِ رَبِّ ٱلۡعَٰلَمِينَ2﴾
أي: جميع أنواع المحامد والكمال لله وحده.
- ﴿ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ3﴾ أي:
ذو الرحمة الواسعة التي وسعت كل شيء، وذو الرحمة الواصلة للمؤمنين.
- ﴿مَٰلِكِ يَوۡمِ ٱلدِّينِ4﴾:
هو يوم القيامة.
- ﴿إِيَّاكَ نَعۡبُدُ وَإِيَّاكَ نَسۡتَعِينُ5﴾
أي: نعبدك وحدك ونستعين بك وحدك.
- ﴿ٱهۡدِنَا ٱلصِّرَٰطَ ٱلۡمُسۡتَقِيمَ6﴾:
وهو الهداية إلى الإسلام والسُّنَّة.
- ﴿صِرَٰطَ ٱلَّذِينَ أَنۡعَمۡتَ عَلَيۡهِمۡ غَيۡرِ ٱلۡمَغۡضُوبِ عَلَيۡهِمۡ وَلَا ٱلضَّآلِّينَ7﴾
أي: طريق عباد الله الصالحين من الأنبياء ومن تبعهم، غير طريق النصارى واليهود.
- ويسن أن يقول بعد قراءتها: "آمين" أي: استجب لنا.
پاسخ: سورهٔ فاتحه و تفسیر آن:
﴿به نام الله رحمتگستر مهربان)
(ستایش ویژهٔ الله پروردگار جهانیان است).
(آنکه رحمتگستر است و مهربان).
(مالک روز جزا است).
(تنها تو را عبادت میکنیم و تنها از تو یاری میجوییم).
(ما را به راه راست هدایت فرما).
(راه کسانی که به آنها نعمت ارزانی داشتی، نه کسانی که بر آنان خشم گرفتی و نه [راه] گمراهان﴾.
[سورهٔ فاتحه: ۲].
تفسیر:
این سوره را برای آن «فاتحه» نامیدهاند که کتاب الله با آن آغاز میشود.
به نام الله، قرائت قرآن را شروع میکنم، با یاری از او تعالی و تبرک جستن به ذکر نام او.
= «الله» یعنی:
معبود به حق، و کسی جز او سبحانه و تعالی به این اسم نامیده نمیشود.
- «الرحمن» یعنی:
دارای رحمت گسترده، آنکه رحمتش همه چیز را در بر گرفته است.
- «الرحیم» یعنی:
آنکه نسبت به مؤمنان دارای رحمت است.
یعنی: همهٔ انواع ستایش و کمال تنها برای الله است.
۳. {الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ} یعنی:
دارای رحمت گستردهای که همه چیز را در بر گرفته است و دارای رحمتی [خاص] که به مؤمنان میرسد.
یعنی روز قیامت.
یعنی: تنها تو را عبادت میکنیم و تنها از تو یاری میخواهیم.
که همان هدایت به سوی اسلام و سنت (پیامبر ﷺ) است.
یعنی: راه بندگان صالح الله از پیامبران و پیروان آنان، نه راه نصرانیان و یهودیان.
- و سنت است که پس از قرائت آن «آمین» بگوید، یعنی: دعای ما را استجابت کن.