Skip to content

السؤال

س26: كيف يصلي المسلم؟

25-савол: Мусулмон киши қандай намоз ўқийди?

الجواب

ج:كيفية الصلاة:

  1. أن يستقبل القبلة بجميع بدنه، بدون انحراف ولا التفات.
  2. ثم ينوي الصلاة التي يريد أن يصليها بقلبه بدون نطق النية.
  3. ثم يكبر تكبيرة الإحرام فيقول: "الله أكبر"، ويرفع يديه إلى حذو منكبيه عند التكبير.
  4. ثم يضع كف يده اليمنى على ظهر كف يده اليسرى فوق صدره.
  5. ثم يستفتح فيقول:

«اللهم باعد بيني وبين خطاياي كما باعدت بين المشرق والمغرب، اللهم نقني من خطاياي كما يُنقى الثوب الأبيض من الدنس، اللهم اغسلني من خطاياي بالماء والثلج والبرد».

أو يقول:

«سبحانك اللهم وبحمدك، وتبارك اسمك، وتَعَالَىٰ جدك، ولا إله غيرك».

  1. ثم يتعوذ فيقول:

«أعوذ بالله من الشيطان الرجيم».

  1. ثم يبسمل ويقرأ الفاتحة فيقول:

﴿بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ 1

ٱلۡحَمۡدُ لِلَّهِ رَبِّ ٱلۡعَٰلَمِينَ 2

ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ 3

مَٰلِكِ يَوۡمِ ٱلدِّينِ 4

إِيَّاكَ نَعۡبُدُ وَإِيَّاكَ نَسۡتَعِينُ 5

ٱهۡدِنَا ٱلصِّرَٰطَ ٱلۡمُسۡتَقِيمَ 6

صِرَٰطَ ٱلَّذِينَ أَنۡعَمۡتَ عَلَيۡهِمۡ غَيۡرِ ٱلۡمَغۡضُوبِ عَلَيۡهِمۡ وَلَا ٱلضَّآلِّينَ 7﴾

[الفاتحة: 1-7].

ثم يقول: "آمين" يعني: اللهم استجب.

  1. ثم يقرأ ما تيسر من القرآن، ويطيل القراءة في صلاة الصبح.
  2. ثم يركع، أي: يحني ظهره تعظيمًا لله، ويُكبر عند ركوعه، ويرفع يديه إلى حذو منكبيه. والسُّنَّة: أن يمد ظهره، ويجعل رأسه حياله، ويضع يديه على ركبتيه مفرجتي الأصابع.
  3. ويقول في ركوعه: «سبحان ربي العظيم» ثلاث مرات، وإن زاد: «سبحانك اللهم وبحمدك، اللهم اغفر لي» فحسن.
  4. ثم يرفع رأسه من الركوع قائلاً: «سمع الله لمن حمده»، ويرفع يديه حينئذ إلى حذو منكبيه. والمأموم لا يقول: «سمع الله لمن حمده»، وإنما يقول بدلها: «ربنا ولك الحمد».
  5. ثم يقول بعد رفعه: «ربنا ولك الحمد، ملء السماوات والأرض، وملء ما شئت من شيء بعد».
  6. ثم يسجد السجدة الأولى، ويقول عند سجوده: «الله أكبر»، ويسجد على أعضائه السبعة: الجبهة والأنف، والكفين، والركبتين، وأطراف القدمين، ويجافي عضديه عن جنبيه، ولا يبسط ذراعيه على الأرض، ويستقبل برؤوس أصابعه القبلة.
  7. ويقول في سجوده: «سبحان ربي الأعلى» ثلاث مرات، وإن زاد: «سبحانك اللهم ربنا وبحمدك، اللهم اغفر لي» فحسن.
  8. ثم يرفع رأسه من السجود قائلاً: «الله أكبر».
  9. ثم يجلس بين السجدتين على قدمه اليسرى، وينصب قدمه اليمنى، ويضع يديه على فخذيه وركبتيه.
  10. ويقول في جلوسه بين السجدتين:

«رب اغفر لي، وارحمني، واهدني، وارزقني، واجبرني، وعافني».

  1. ثم يسجد السجدة الثانية كالأولى فيما يُقال ويُفعل، ويكبر عند سجوده.
  2. ثم يقوم من السجدة الثانية قائلاً: «الله أكبر» ويصلي الركعة الثانية كالأولى فيما يُقال ويفعل، إلا أنه لا يستفتح فيها.
  3. ثم يجلس بعد انتهاء الركعة الثانية قائلاً: «الله أكبر»، ويجلس كما يجلس بين السجدتين سواء.
  4. ويقرأ التشهد في هذا الجلوس، فيقول:

"التحيات لله والصلوات والطيبات، السلام عليك أيها النبي ورحمة الله وبركاته، السلام علينا وعلى عباد الله الصالحين، أشهد أن لا إله إلا الله، وأشهد أن محمداً عبده ورسوله، اللهم صلِّ على محمد وعلى آل محمد، كما صليت على إبراهيم وعلى آل إبراهيم، إنك حميد مجيد، وبارك على محمد وعلى آل محمد، كما باركت على إبراهيم وعلى آل إبراهيم، إنك حميد مجيد. أعوذ بالله من عذاب جهنم، ومن عذاب القبر، ومن فتنة المحيا والممات، ومن فتنة المسيح الدجال"،

ثم يدعو ربه بما أحب من خيري الدنيا والآخرة.

  1. ثم يسلم عن يمينه قائلاً: «السَّلام عليكم ورحمة الله»، وعن يساره كذلك.
  2. وإذا كانت الصلاة ثلاثية أو رباعية؛ وقف عند منتهى التشهد الأول، وهو: «أشهد أن لا إله إلا الله، وأشهد أن محمداً عبده ورسوله».
  3. ثم ينهض قائماً قائلاً: «الله أكبر»، ويرفع يديه إلى حذو منكبيه حينئذ.
  4. ثم يصلي ما بقي من صلاته على صفة الركعة الثانية، إلا أنه يقتصر على قراءة الفاتحة.
  5. ثم يجلس متوركًا، فينصب قدمه اليمنى، ويخرج قدمه اليسرى من تحت ساقه اليمنى، ويُمكِّن مقعدته من الأرض، ويضع يديه على فخذيه على صفة وضعها في التشهد الأول.
  6. ويقرأ في هذا الجلوس التشهد كله.
  7. ثم يسلم عن يمينه قائلاً: «السلام عليكم ورحمة الله» وعن يساره كذلك.

Жавоб: Намознинг кўриниши:

  1. Бутун бадани ила қиблага қараб туради, ён-атрофга қарамасдан, бурилмасдан туради.
  2. Сўнгра қалбида ўқимоқчи бўлган намозини ният қилади. Нимани ният қилганини нутқ қилмайди.

Сўнгра «Аллоҳу акбар» деб такбири таҳрима айтади. Қўлларини такбир пайтида елкалари миқдорида кўтаради.

Сўнгра ўнг қўлининг кафтини чап қўлинининг кафтининг устига, иккаласини эса кўкрагининг устига қўяди.

  1. Сўнгра истифтоҳ дуосини ўқийди ва айтадики:

(اللَّهُمَّ بَاعِدْ بَيْنِي وَبَيْنَ خَطَايَايَ كَمَا بَاعَدْتَ بَيْنَ الْمَشْرِقِ وَالْمَغْرِبِ، اللَّهُمَّ نَقِّنِي مِنْ خَطَايَايَ كَمَا يُنَقَّى الثَّوْبُ الأَبْيَضُ مِنَ الدَّنَسِ، اللَّهُمَّ اغْسِلْنِي مِنْ خَطَايَايَ بِالثَّلْجِ وَالْمَاءِ وَالْبَرَدِ). Маъноси: Аллоҳим, мен билан хатоларим орасини мағриб билан машриқ ўртасини узоқ қилганинг каби йироқ эт. Аллоҳим! Оппоқ либос кирликдан тозалангани каби мени ҳам хатоларимдан тоза эт. Аллоҳим! Мени хатоларимдан қор билан, сув билан ва дўл билан юв-покла!

ёки (سُبْحَانَكَ اللَّهُمَّ وَبِحَمْدِكَ، وَتَبَارَكَ اسْمُكَ، وَتَعَالَى جَدُّكَ، وَلاَ إِلَهَ غَيْرُكَ). «Субҳаанакаллоҳумма ва биҳамдик ва табаарокасмука ва таъаала жаддука ва лаа илааҳа ғойрўк» деб айтиш. Маъноси: эй Аллоҳ! Сен (барча айбу нуқсонлардан) поксан. Сенинг ҳамдинг билан (тасбеҳ айтдим). Сенинг исминг баракотли, улуғлигинг олий бўлди ва Сендан ўзга илоҳ (и барҳақ) йўқдир.

  1. Сўнгра:

«Аъузу биллаҳи минаш шайтонир рожиим»,- деб Аллоҳдан шайтоннинг ёмонлигидан паноҳ сурайди.

  1. Сўнгра «Бисмиллаҳ»ни айтиб фотиҳа сурасини ўқийди.

Меҳрибон ва Раҳмли Аллоҳ номи билан

«Барча мақтов, шукрлар оламларнинг тарбиячиси Аллоҳга бўлсин».

У Роҳман ва Раҳийм... (Барчага-кофирга ҳам, мўъминга ҳам меҳрибон ва неъмат берувчи. "Роҳман" сифати фақат Аллоҳга хос бўлиб, ундан бошқа ҳеч кимга нисбатан бу сифатни ишлатиб бўлмайди. "Раҳийм" сифати, хосроқ бўлиб, фақат мўъминларга қиёмат куни раҳм қилувчи маъносини англатади ва Аллоҳдан ўзгаларга, жумладан, Пайғамбар алайҳиссаломга нисбатан ҳам ишлатилади.)

У Қиёмат кунининг подшоҳи, эгаси. ("Дин" сўзи арабчада ҳисоб, жазо, мукофот маъноларини билдиради. "Явмид дин"-қиёмат кунида бандалар қайта тирилтирилиб ҳисоб-китоб қилинади. Яхшига мукофот, ёмонга жазо берилади. Бу оятни ўқиганда қиёматни эслаб, ўша даҳшатли кунда фақат Аллоҳнинг ўзи ҳукм чиқаришини, ўша ерда уялиб қолмасликни эслаб, унга тайёргарлик кўришга аҳд қилинади.)

Фақат Сенгагина ибодат қиламиз ва фақат Сендангина ёрдам сўраймиз. ( "Иййака наъбуду" "фақат Сенга ибодат қиламиз" маъносини англатади. Бу эса, банда тарафидан Аллоҳга берилган улкан ваъда. Аллоҳ таоло барчамизни ушбу ваъданинг устидан чиқадиганлардан қилсин. "Иййака настаъин" ҳам, фақат Аллоҳдангина ёрдам сўраш маъносини англатади.)

Бизни тўғри йўлга бошлагин. ("Ҳидоятга бошлаш" луғатда бирор нарсага лутф билан йўллаб қўйишга айтилади.)

Ўзинг неъмат берганларнинг йўлига (бошлагин), ғазабга дучор бўлганларнинг йўлига эмас, адашганларникига ҳам эмас».

[Фотиҳа сураси: 2]

Сўнг «Аамин» деб айтади. Маъноси: Аллоҳим қабул айла!

  1. Сўнгра Қуръондан муяссар бўлгунча ўқийди. Бомдод намозини узунроқ ўқийди.
  2. Сўнгра рукуъ қилади, яъни Аллоҳни улуғлаб белини букади. Рукуъ қилаётган вақтда такбир айтади ва шу вақтнинг ўзида қўлларини елка миқдорича кўтаради. Белини ва бошини теккис қилиб икки қўлини бармоқларининг орасини очган ҳолда тиззасига қўяди.
  3. Рукуъда «Субҳаана роббиял ъазиим» деб уч марта айтади. Хоҳласа, «Субҳаанакаллоҳумма ва биҳамдик, Аллоҳуммағфирлии» деб қўшса ҳам бўлади.
  4. Сўнгра бошини рукуъдан кўтарганча «Самиъаллоҳу лиман ҳамидаҳ» деб айтади. Ва кўтарилаётганда ҳам қўлларини елка миқдорича кўтаради. Имомга эргашган инсон эса юқоридагини айтмайди. Балки «Роббанаа ва лакал ҳамд» деб айтади.
  5. Сўнгра «Роббанаа ва лакал ҳамду мил-ас-самааваати ва мил-ал арди ва маа байнаҳумаа ва мила маа ши-та мин шай-ин баъд» деб айтади. Маъноси: осмонлару ер ва улар ўртасидаги нарсалар миқдорича, яна Ўзинг хоҳлаган нарса миқдорича (ҳамд бўлсин).
  6. Сўнгра биринчи саждага кетади ва саждага кетаётган вақтда «Аллоҳу акбар» деб айтади. Бунда еттита аъзоси билан сажда қилади. Улар: пешона, бурун, икки кафт, икки тиззи ва икки оёқнинг учлари. Саждада қорнини икки сонидан, чиғаноқларини биқинидан ва билакларини ердан узоқда тутади. Панжаларининг учини қиблага қаратади.
  7. Ва саждада «Субҳаана роббил аълаа» деб уч марта айтади. Хоҳласа, «Субҳаанакаллоҳумма ва биҳамдик, Аллоҳуммағфирлии» деб қўшса ҳам бўлади.
  8. Сўнгра саждадан бошини «Аллоҳу акбар» деб кўтаради.
  9. Сўнгра икки сажда орасида ва ташаҳҳудда ўтирганда чап оёғи устига ўтириб, ўнг оёғини тик қилиб панжаларини қиблага қаратади. Ташаҳҳудда ҳам худди шу кўриниш, аммо ўрта бармоғи билан бош бармоқни узук каби боғлайди ва кўрсаткич бармоғини дуо қилаётганда ҳаракатлантиради. Ва чап қўлини чап сонига бармоқларини бир-бирига жипс қилиб текис ҳолда қиблага қаратади.
  10. Ва икки сажда орасида:

( اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِي، وَارْحَمْنِي، وَاهْدِنِي، وَاجْبُرْنِي، وَعَافِنِي وَارْزُقْنِي، وَارْفَعْنِي ). «Роббиғфирлии варҳамнии ваҳдинии важбурнии ва ъаафинии варзуқнии варфаънии» деб айтади. Маъноси: Раббим, мени мағфират эт. Менга раҳм эт. Мени ҳидоят қил, ўнгла ва офият (соғлик) ато эт. Менга ризқ бер ва мени баланд қил.

  1. Сўнгра биринчи марта сажда қилгандай иккинчи маротаба ҳам сажда қилади. Иккинчисига бораётиб ҳам сажда қилади. ди.
  2. Сўнгра «Аллоҳу акбар» деган ҳолда иккинчи саждадан кўтарилади. Иккинчи ракатни ҳам биринчи ракат каби ўқийди, фақат истифтоҳ дуосини ўқимайди.
  3. Сўнгра иккинчи ракатга «Аллоҳу акбар» деган ҳолда ўтиради. Икки сажда ўртасида ўтиргандай ўтиради

ва ташаҳҳудни ўқийди.

Ташаҳҳуд: «Аттаҳиййаату лиллааҳи вас-солаваату ват-тоййибаат. Ассалааму ъалайка айюҳан-набийю ва роҳматуллоҳи ва барокаатуҳ. Ассаламу ъалайнаа ва ъалаа ъибадиллааҳис-солиҳиин. Ашҳаду аллаа илааҳа иллаллоҳу ва ашҳаду анна Муҳаммадан ъабдуҳуу ва росуулуҳ». Маъноси: Саломлар (ёки қавлий ибодатлар), намозлар (ёки баданий ибодатлар) ва (ҳамду санода ишлатиладиган) тоййиба-покиза сўзлар-амаллар Аллоҳ учундир. Эй Набий! Сизга Аллоҳнинг саломи, раҳмати ва баракотлари бўлсин. Бизга ҳамда Аллоҳнинг солиҳ бандаларига салом бўлсин. Гувоҳлик бераманки, Аллоҳдан ўзга (ҳақ) маъбуд йўқ ва Муҳаммад Унинг қули ҳамда расулидир. Салавот: «Аллоҳумма, солли ъалаа Муҳаммадин ва ъалаа аали Муҳаммад, камаа соллайта ъалаа Иброоҳиима ва ъалаа аали Иброоҳиим. Иннака ҳамийдум-мажийд. Аллоҳумма, баарик ъалаа Муҳаммадин ва ъалаа аали Муҳаммад, камаа баарокта ъалаа Иброоҳиима ва ъалаа аали Иброоҳиим. Иннака ҳамиидум-мажийд». Маъноси: эй Аллоҳ! Иброҳимга ва унинг оиласи раҳмат этганинг каби Муҳаммадга ва унинг оиласи ҳам раҳм қил. Албатта, Сен мақтовли ва улуғ Зотсан. Эй Аллоҳ! Иброҳимга ва унинг оиласи баракот ато этганингдек Муҳаммадга ва унинг оиласи ҳам баракот ато эт. Албатта, Сен мақтовли ва улуғ Зотсан. Салавотдан кейинги дуо: «Аллоҳумма, иннии аъуузу бика мин ъазаабил-қобри ва мин ъазааби жаҳаннама ва мин фитнатил маҳйаа вал мамаати ва мин шарри фитнатил масийҳид-дажжаал». Маъноси: Аллоҳим! Мен Сендан қабр азобидан, жаҳаннам азобидан, тириклик ва ўлим фитнасидан ҳамда масиҳи Дажжол фитнасининг ёмонлигидан паноҳ беришингни сўрайман.

Сўнгра Роббига ўзи хоҳлаган дуолар билан дунё ва охират яхшиликларидан сураб дуо қилади.

  1. Сўнгра ўнг ва чап томонига «Ассалааму алайкум ва роҳматуллоҳ» деб салом беради.
  2. Агар намоз икки ёки уч ракат бўладиган бўлса, «Аттаҳиййат»ни ўқигандан кейин учинчи ракатга туради.
  3. Учинчи ракатга тураётган вақтида «Аллоҳу акбар» дейди ва қўлларини ўша вақтда елкаси баробарида кўтаради.
  4. Сўнгра намозини қолганини ҳам иккинчи ракат каби ўқийди, фақат Фотиҳа сурасини ўқиш билан чекланади.
  5. Охирги ташаҳҳудда икки ёнбоши ила ўтириб, чап оёғини ўнг томонга чиқариб ўнг оёғини ерга тик қадаши керак. Ва қўлларини олдинги ташаҳҳудда қўйгандай сонига қўяди.
  6. Ҳар доим охирги ракатдан кейин ўтирганда ташаҳҳудни ва салавотни ўқийди ва дуо қилади.