السؤال
س26: كيف يصلي المسلم؟
შეკითხვა 26: როგორ ლოცულობს მუსლიმი?
الجواب
ج:كيفية الصلاة:
- أن يستقبل القبلة بجميع بدنه، بدون انحراف ولا التفات.
- ثم ينوي الصلاة التي يريد أن يصليها بقلبه بدون نطق النية.
- ثم يكبر تكبيرة الإحرام فيقول: "الله أكبر"، ويرفع يديه إلى حذو منكبيه عند التكبير.
- ثم يضع كف يده اليمنى على ظهر كف يده اليسرى فوق صدره.
- ثم يستفتح فيقول:
«اللهم باعد بيني وبين خطاياي كما باعدت بين المشرق والمغرب، اللهم نقني من خطاياي كما يُنقى الثوب الأبيض من الدنس، اللهم اغسلني من خطاياي بالماء والثلج والبرد».
أو يقول:
«سبحانك اللهم وبحمدك، وتبارك اسمك، وتَعَالَىٰ جدك، ولا إله غيرك».
- ثم يتعوذ فيقول:
«أعوذ بالله من الشيطان الرجيم».
- ثم يبسمل ويقرأ الفاتحة فيقول:
﴿بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ 1
ٱلۡحَمۡدُ لِلَّهِ رَبِّ ٱلۡعَٰلَمِينَ 2
ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ 3
مَٰلِكِ يَوۡمِ ٱلدِّينِ 4
إِيَّاكَ نَعۡبُدُ وَإِيَّاكَ نَسۡتَعِينُ 5
ٱهۡدِنَا ٱلصِّرَٰطَ ٱلۡمُسۡتَقِيمَ 6
صِرَٰطَ ٱلَّذِينَ أَنۡعَمۡتَ عَلَيۡهِمۡ غَيۡرِ ٱلۡمَغۡضُوبِ عَلَيۡهِمۡ وَلَا ٱلضَّآلِّينَ 7﴾
[الفاتحة: 1-7].
ثم يقول: "آمين" يعني: اللهم استجب.
- ثم يقرأ ما تيسر من القرآن، ويطيل القراءة في صلاة الصبح.
- ثم يركع، أي: يحني ظهره تعظيمًا لله، ويُكبر عند ركوعه، ويرفع يديه إلى حذو منكبيه. والسُّنَّة: أن يمد ظهره، ويجعل رأسه حياله، ويضع يديه على ركبتيه مفرجتي الأصابع.
- ويقول في ركوعه: «سبحان ربي العظيم» ثلاث مرات، وإن زاد: «سبحانك اللهم وبحمدك، اللهم اغفر لي» فحسن.
- ثم يرفع رأسه من الركوع قائلاً: «سمع الله لمن حمده»، ويرفع يديه حينئذ إلى حذو منكبيه. والمأموم لا يقول: «سمع الله لمن حمده»، وإنما يقول بدلها: «ربنا ولك الحمد».
- ثم يقول بعد رفعه: «ربنا ولك الحمد، ملء السماوات والأرض، وملء ما شئت من شيء بعد».
- ثم يسجد السجدة الأولى، ويقول عند سجوده: «الله أكبر»، ويسجد على أعضائه السبعة: الجبهة والأنف، والكفين، والركبتين، وأطراف القدمين، ويجافي عضديه عن جنبيه، ولا يبسط ذراعيه على الأرض، ويستقبل برؤوس أصابعه القبلة.
- ويقول في سجوده: «سبحان ربي الأعلى» ثلاث مرات، وإن زاد: «سبحانك اللهم ربنا وبحمدك، اللهم اغفر لي» فحسن.
- ثم يرفع رأسه من السجود قائلاً: «الله أكبر».
- ثم يجلس بين السجدتين على قدمه اليسرى، وينصب قدمه اليمنى، ويضع يديه على فخذيه وركبتيه.
- ويقول في جلوسه بين السجدتين:
«رب اغفر لي، وارحمني، واهدني، وارزقني، واجبرني، وعافني».
- ثم يسجد السجدة الثانية كالأولى فيما يُقال ويُفعل، ويكبر عند سجوده.
- ثم يقوم من السجدة الثانية قائلاً: «الله أكبر» ويصلي الركعة الثانية كالأولى فيما يُقال ويفعل، إلا أنه لا يستفتح فيها.
- ثم يجلس بعد انتهاء الركعة الثانية قائلاً: «الله أكبر»، ويجلس كما يجلس بين السجدتين سواء.
- ويقرأ التشهد في هذا الجلوس، فيقول:
"التحيات لله والصلوات والطيبات، السلام عليك أيها النبي ورحمة الله وبركاته، السلام علينا وعلى عباد الله الصالحين، أشهد أن لا إله إلا الله، وأشهد أن محمداً عبده ورسوله، اللهم صلِّ على محمد وعلى آل محمد، كما صليت على إبراهيم وعلى آل إبراهيم، إنك حميد مجيد، وبارك على محمد وعلى آل محمد، كما باركت على إبراهيم وعلى آل إبراهيم، إنك حميد مجيد. أعوذ بالله من عذاب جهنم، ومن عذاب القبر، ومن فتنة المحيا والممات، ومن فتنة المسيح الدجال"،
ثم يدعو ربه بما أحب من خيري الدنيا والآخرة.
- ثم يسلم عن يمينه قائلاً: «السَّلام عليكم ورحمة الله»، وعن يساره كذلك.
- وإذا كانت الصلاة ثلاثية أو رباعية؛ وقف عند منتهى التشهد الأول، وهو: «أشهد أن لا إله إلا الله، وأشهد أن محمداً عبده ورسوله».
- ثم ينهض قائماً قائلاً: «الله أكبر»، ويرفع يديه إلى حذو منكبيه حينئذ.
- ثم يصلي ما بقي من صلاته على صفة الركعة الثانية، إلا أنه يقتصر على قراءة الفاتحة.
- ثم يجلس متوركًا، فينصب قدمه اليمنى، ويخرج قدمه اليسرى من تحت ساقه اليمنى، ويُمكِّن مقعدته من الأرض، ويضع يديه على فخذيه على صفة وضعها في التشهد الأول.
- ويقرأ في هذا الجلوس التشهد كله.
- ثم يسلم عن يمينه قائلاً: «السلام عليكم ورحمة الله» وعن يساره كذلك.
პასუხი: ლოცვა სრულდება შემდეგნაირად:
- მლოცველი უნდა მიბრუნდეს მთელი სხეულით ყიბლისკენ და არ უნდა იყურებოდეს სხვა მხარეს.
- შემდეგ გულში განიზრახვას რომელი ლოცვის შესრულებას აპირებს.
- შემდეგ ადიდებს ალლაჰს და ამბობს: ალლაჰუ აქბარ, ამავდროულად აწევს ხელებს მხრებამდე.
- შემდეგ მრჯვენა ხელს დადებს მარცხენა ხელზე მკერდზე.
- შემდეგ ხსნის ლოცვას და ამბობს:
"ალლაჰუმმა ბაა'იდ ბაინიი ვა ბაინა ხატააიაია ქამაა ბაა'ადთა ბაინალ მაშრიყი ვალ მაღრიბი, ალლაჰუმმა ნაყნიი მინ ხატააიაია ქამაა იუნყა სავბალ არდა მინა დანას, ალლაჰუმმა ღსილნიი მინალ ხატააიაია ბილ მაი, ვალსალჯი ვალ ბარდი." (ღმერთო დამაშორე ჩემს ცოდვებს ისე, როგორც დააშორე აღმოსავლეთი და დასავლეთი, ღმერთო გამწმინდე ცოდვებისგან ისე, როგორც სუფთა სამოსი ჭუჭყისგან, ღმერთო გაწმინდე ჩემი ცოდვები წყლით, თოვლით და სიცივით).
ან ამბობს:
ან ამბობს: "სუბჰანაქა ლლაჰუმმა ვა ბიჰამდიქ, ვა თაბაარაქა სმუქ, ვა თა'აალაა ჯადდუქ, ვა ლაა ილააჰა ღაირუქ". (ქება და დიდება შენ ღმერთო, დალოცვილია სახელი შენი, ამაღლებულია დიდება შენი, არ არსებობს ღმერთი შენს გარდა).
- შემდეგ მიეფარება ალლაჰს და ამბობს:
"ალლაჰს შევეფარები ქვით ჩაქოლილი ეშმაკისგან". აუზუბილლაჰი მინა შშაიტანი რრაჯიიმ.
- შემდეგ ამბობს ბასმალას და კითხულობს ფათიჰას:
- ბისმილლაჰი რაჰმანი რაჰიიმ
"ქება დიდება სამყაროების პატრონს".
- არრაჰმანი რაჰიიმ.
- მაალიქი იავმი დდიინ.
- იიაქა ნა'ბუდუ ვა იიაქა ნასთა'იინ.
- იჰდინაა სირაატალ მუსთაყიიმ.
- სირაატა ლლაზიინა ან'ამთა 'ალაიჰიმ ღაირილ მაღდუუბი 'ალაიჰიმ ვა ლაა დდააალიიიიინ.
(ალ-ფაათიჰა: 2)
შემდეგ ამბობს: აამიიინ . (ო ღმერთო უპასუხე ვედრებას)
- კითხულობს ყურანიდან რომელიმე სურას. დილის ლოცვაზე უფრო მეტს კითხულობს.
- შემდეგ წელში იხრება, ამავდროულად განადიდებს ალლაჰს, წელი და თავი ერთ სიგრძეზეა გაწონასწორებული, ხოლო ხელის მტევნები მუხლებს ეყრდნობა
- წელში მოხრისას ამბობს: "სუბჰანა რაბიალ 'აზიიმ", ერთხელ. თუ დაამატებს თქვას: "სუბჰანაქა ლლაჰუმმა ვა ბიჰამდიქ, ალლაჰუმმა ღფირ ლიი". ეს უკეთესია.
- შემდეგ აწევს თავს წელში მოხრიდან და ამბობს: "სამი'ალლაჰუ ლიმან ჰამიდაჰ". ამავდროულად ასწევს ხელებს მხრების დონეზე და ამბობს: "რაბანაა ვა ლაქალ ჰამდ".
- შემდეგ ამბობს: "რაბანაა ვა ლაქალ ჰამდ, მალ'უ სამავაათი ვალ არდ, ვა მალ'უ მაა ში'თა მინ შაიინ ბა'დ".
- შემდეგ აკეთებს პირველ სუჯუდს. და ამბობს სუჯუდზე: "ალლაჰუ აქბარ", სუჯუდზე ჩადის და მისი მუხლები, ხელის მტევრები, შუბლი, ცხვირი ეყრდნობა მიწას. მლავები არ უნდა ეყრდნობოდეს მიწას.
- სუჯუდზე ამბობს: "სუბჰანა რაბიალ ა'ლაა", სამჯერ, ან დაამატოს : სუნჰაანაქა ლლაჰუმმა რაბბანაა ვა ბიჰამდიქ, ალლაჰუმმა ღფირ ლიი". ეს უკეთესია.
- შემდეგ აწევს თავს სუჯუდიდან და ამბობს: "ალლაჰუ აქბარ".
- შემდეგ ჯდება ორ სუჯუდს შორის მარცხენა ფეხზე, ხოლო მარჯვენა ფეხს აყენებს ვერტიკალურ მდგომარეობაში. ხელებს აწყობს მუხლებზე.
- სუჯუდებს შორის ჯდომისას ამბობს:
"რაბბი ღფირ ლიი, ვა რჰამნიი, ვა ჰდინიი, ვა რზუყნიი, ვა 'ააფინიი".
- შემდეგ აკეთებს მეორე სუჯუდს ისევე, როგორც პირველს.
- შემდეგ დგება მეორე სუჯუდიდან და ამბობს: "ალლაჰუ აქბარ". ლოცულობს მერე რაქათს ისევე, როგორც პირველს, აკეთებს ყველაფერს გახსნის ვედრების გარდა.
- მეორე წელში მოხრის დასრულების შემდეგ ჯდება და ამბობს " ალლაჰუ აქბარ". ჯდება ისევე, როგორც ორ სუჯუდს შორის ჯდებოდა.
- კითხულობს თაშაჰუდს დაჯდომის დროს, და ამბობს:
"ათაჰუიაათი ლილლაჰი, ვა სალაავაათუ, ვა ტაიბაათუ, ასსალაამუ 'ალაიქა აიუჰა ნაბიუი ვა რაჰმათულლაჰი ვა ბარაქაათუჰ, ასსალამუ 'ალაინაა ვა 'ალაა 'იბაადილლაჰი საალიჰიინ, აშჰადუ ან ლაა ილააჰა ილლა ლლაჰ, ვა აშჰადუ ანნა მუჰამმადან 'აბდუჰუ ვა რასუულუჰ, ალლაჰუმმა სალლი 'ალაა მუჰამმადინ ვა 'ალაა აალი მუჰამმად, ქამაა სალაითა 'ალაა იბრააჰიიმა ვა 'ალაა აალი იბრააჰიიმა ინნაქა ჰამიიდუნ მაჯიიდ, ალლაჰუმმა ბაარიქ 'ალაა მუჰამმადინ ვა 'ალაა აალი მუჰამმად, ქამაა ბაარაქთა 'ალაა იბრააჰიმა ვა 'ალაა აალი იბრააჰიმა ინნაქა ჰამიიდუნ მაჯიიდ. აუზუბილლაჰუ მინ 'აზააბი ჯაჰანნამ, ვა მინ 'აზააბილ ყაბრ, ვა მინ ფითნათილ მაჰააიაა ვალ მამაათ, ვა მინ ფითნათილ მასიიჰი დაჯჯაალ".
შემდეგ აკეთებს ვედრებას იმაზე, რაც სურს ამქვეყნად და აახირეთში.
- შემდეგ ესალმება მარჯვნივ და მარცხნივ თავის მიბრუნებით და ამბობს: "ასსალაამუ 'ალაიქუმ ვა რაჰმათულლაჰ".
- თუ ლოცვა არის სამ ან ოთხ რაქათიანი მაშინ, პირველ თაშაჰუდს ამთავრებს სიტყვებით: "აშჰადუ ან ლაა ილააჰა ილლა ლლაჰ, ვა აშჰადუ ანნა მუჰამმადან რასუულუ ლლაჰ".
- შემდეგ ის დგება სიტყვებით "ალლაჰუ აქბარ" და ჩერდება ამ მდგომარეობაში.
- შემდეგ ასრულებს ლოცვას ისევე, როგორც პირველ რაქათს, მაგრად არ კითხულობს დამატებით სურას ყურანიდან.
- შემდეგ ჯდება მეორე თაშაჰუდისთვის ისევე, როგორც პირველის დროს.
- ამ ჯდომაზე კითხულობს თაშაჰუდს სრულად.