សេចក្តីបកស្រាយសង្ខេបអំពីគោលជំនឿឥស្លាម

សេចក្តីបកស្រាយសង្ខេបអំពីគោលជំនឿឥស្លាម

និពន្ធដោយ៖ អ្នកប្រាជ្ញអ៊ីស្លាម ស្ហេខ

មូហាំម៉ាត់ កូនលោក សឡេះ អាល់អ៊ូសៃមីន

សូមអល់ឡោះប្រទាននូវការអភ័យទោសចំពោះលោក ឪពុកម្ដាយរបស់លោក និងបណ្ដាអ្នកមូស្លីមទាំងឡាយ

ក្នុងព្រះនាមអល់ឡោះមហាសប្បុរស មហាអាណិតស្រឡាញ់

សេចក្តីផ្តើម

ពិតប្រាកដណាស់ រាល់ការសរសើរគឺសម្រាប់អល់ឡោះ ហើយពួកយើងថ្លែងសរសើរចំពោះទ្រង់ សុំជំនួយពីទ្រង់ សុំការអភ័យទោសអំពីទ្រង់ និងសារភាពកំហុសទៅចំពោះទ្រង់។ ហើយពួកយើងសុំពីអល់ឡោះបញ្ចៀសពីប្រការអាក្រក់ដែលកើតមានពីខ្លួនរបស់ពួកយើង និងពីទង្វើអាក្រក់របស់ពួកយើង។ ជនណាដែលអល់ឡោះចង្អុលបង្ហាញ គឺគ្មាននរណាធ្វើឲ្យគេវង្វេងបានឡើយ ហើយជនណាដែលទ្រង់ធ្វើឲ្យវង្វេង គឺគ្មាននរណាចង្អុលបង្ហាញគេបានឡើយ។ ខ្ញុំសូមធ្វើសាក្សីថា គ្មានទេម្ចាស់ដែលត្រូវគោរពសក្ការៈដ៏ពិតប្រាកដ លើកលែងតែអល់ឡោះជាម្ចាស់តែមួយគត់ ដែលគ្មានទេដៃគូសម្រាប់ទ្រង់។ ហើយខ្ញុំសូមធ្វើសាក្សីទៀតថា ពិតប្រាកដណាស់ មូហាំម៉ាត់ គឺជាខ្ញុំបម្រើ និងជាអ្នកនាំសាររបស់ទ្រង់។ សូមអល់ឡោះប្រទានពរជ័យដល់លោក គ្រួសាររបស់លោក សហការីរបស់លោក និងអ្នកដែលបានធ្វើតាមពួកគេដោយសេចក្ដីល្អ ហើយសូមទ្រង់ប្រទានសេចក្តីសុខសន្តិភាពយ៉ាងច្រើនលើសលប់។

ចំណេះដឹងអំពីតាវហេទ គឺជាចំណេះដឹងដែលខ្ពង់ខ្ពស់ជាងគេ អស្ចារ្យជាងគេ និងជាកាតព្វកិច្ចដែលត្រូវស្វែងរកជាងគេ ព្រោះវាគឺជាចំណេះដឹងដែលនាំឲ្យស្គាល់អល់ឡោះ ព្រះនាមរបស់ទ្រង់ លក្ខណៈសម្បត្តិរបស់ទ្រង់ និងសិទ្ធិរបស់ទ្រង់លើខ្ញុំបម្រើរបស់ទ្រង់ ហើយវាក៏ជាកូនសោនៃមាគ៌ាឆ្ពោះទៅកាន់អល់ឡោះ និងជាគ្រឹះនៃច្បាប់បញ្ញត្តិទាំងឡាយរបស់ទ្រង់។

ហេតុដូច្នេះហើយ បណ្តាអ្នកនាំសារទាំងអស់បានឯកភាពគ្នាលើការអំពាវនាវទៅកាន់គោលការណ៍នេះ។ ព្រះអល់ឡោះជាម្ចាស់ទ្រង់បានមានបន្ទូលថា៖ ហើយយើងមិនបានបញ្ជូនអ្នកនាំសារណាម្នាក់មុនអ្នក(ឱអ្នកនាំសារមូហាំម៉ាត់)នោះឡើយ លើកលែងតែយើងបានផ្តល់វ៉ាហ៊ី(ការបើកបង្ហាញ)ទៅកាន់គេថា៖ ពិតប្រាកដណាស់ គ្មានព្រះជាម្ចាស់ឯណាដែលត្រូវគោរពសក្ការៈដ៏ពិតប្រាកដក្រៅពីយើងឡើយ។ ហេតុនេះ ចូរពួកអ្នកគោរពសក្ការៈចំពោះយើង(តែមួយគត់)។ [គម្ពីរគួរអាន ២១ : ២៥]

ហើយទ្រង់ជាម្ចាស់ដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់បានបញ្ជាក់ចំពោះភាពតែមួយគត់របស់ទ្រង់ ហើយបណ្ដាម៉ាឡាអ៊ីកាត់របស់ទ្រង់ និងបណ្ដាអ្នកមានចំណេះដឹង ក៏បានបញ្ជាក់នូវរឿងនោះសម្រាប់ទ្រង់ដែរ។ អល់ឡោះជាម្ចាស់ដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ទ្រង់បានមានបន្ទូលថា៖ អល់ឡោះជាម្ចាស់ទ្រង់បានអះអាងថា៖ ពិតប្រាកដណាស់ គ្មានព្រះជាម្ចាស់ឯណាដែលត្រូវគោរពសក្ការៈដ៏ពិតប្រាកដ ក្រៅពីទ្រង់ឡើយ ហើយបណ្ដាម៉ាឡាអ៊ីកាត់ និងអ្នកមានចំណេះដឹងទាំងឡាយក៏បានអះអាងយ៉ាងដូច្នោះដែរ ដោយទ្រង់ឈរលើភាពយុត្តិធម៌ត្រឹមត្រូវ។ គ្មានទេព្រះជាម្ចាស់ដែលត្រូវគោរពសក្ការៈដ៏ពិតប្រាកដក្រៅពីទ្រង់ ដែលមហាខ្លាំងពូកែ មហាគតិបណ្ឌិតឡើយ។ [គម្ពីរគួរអាន ៣ : ១៨]

ដោយសារតែជំនឿលើអល់ឡោះជាម្ចាស់តែមួយ (តាវហេទ) មានសារៈសំខាន់យ៉ាងនេះហើយ ទើបជាកាតព្វកិច្ចលើមូស្លីមគ្រប់រូបក្នុងការយកចិត្តទុកដាក់ចំពោះវា តាមរយៈការសិក្សារៀនសូត្រ ការបង្រៀន ការត្រិះរិះពិចារណា និងការមានជំនឿយ៉ាងមុតមាំ ដើម្បីកសាងសាសនារបស់ខ្លួននៅលើគ្រឹះដ៏ត្រឹមត្រូវមួយ ប្រកបដោយភាពស្ងប់ក្នុងចិត្ត និងការចុះចូល ដើម្បីទទួលបាននូវសុភមង្គលជាមួយនឹងផ្លៃផ្កា និងលទ្ធផលរបស់វា។

ហើយអល់ឡោះជាម្ចាស់ គឺជាម្ចាស់នៃការចង្អុលបង្ហាញ។

អ្នកនិពន្ធ

សាសនាឥស្លាម

សាសនាឥស្លាម គឺជាសាសនាដែលព្រះអល់ឡោះជាម្ចាស់បានបញ្ជូនព្យាការីមូហាំម៉ាត់(សូមសន្តិភាពកើតមានដល់លោក)មកជាមួយ ហើយទ្រង់បានបញ្ចប់នូវបណ្តាសាសនាទាំងឡាយតាមរយៈវា។ ទ្រង់បានបំពេញវាសម្រាប់ខ្ញុំបម្រើរបស់ទ្រង់ ហើយទ្រង់បានបង្គ្រប់នូវឧបការគុណរបស់ទ្រង់មកលើពួកគេតាមរយៈវា ហើយទ្រង់បានសព្វព្រះទ័យយកវាធ្វើជាសាសនាសម្រាប់ពួកគេ។ ដូច្នេះ ទ្រង់មិនទទួលយកពីអ្នកណាម្នាក់នូវសាសនាផ្សេងក្រៅពីសាសនានេះឡើយ។ ព្រះអល់ឡោះជាម្ចាស់ទ្រង់បានមានបន្ទូលថា៖ ព្យាការីមូហាំម៉ាត់ពុំមែនជាឪពុករបស់នរណាម្នាក់ក្នុងចំណោមបុរសរបស់ពួកអ្នកឡើយ។ ក៏ប៉ុន្តែ លោកគឺជាអ្នកនាំសាររបស់អល់ឡោះ និងជាព្យាការីចុងក្រោយបង្អស់។ ហើយអល់ឡោះមហាដឹងបំផុតនូវរាល់អ្វីៗទាំងអស់។ [គម្ពីរគួរអាន ៣៣ : ៤០]

ទ្រង់បានមានបន្ទូលទៀតថា៖ នៅក្នុងថ្ងៃនេះដែរ យើងបានបំពេញសាសនារបស់ពួកអ្នកឱ្យពួកអ្នក ហើយយើងបានបង្គ្រប់ឧបការគុណរបស់យើងដល់ពួកអ្នក និងបានសព្វព្រះទ័យជ្រើសយកអ៊ីស្លាមជាសាសនារបស់ពួកអ្នក។ [គម្ពីរគួរអាន ៥ : ៣]

ទ្រង់បានមានបន្ទូលទៀតថា៖ ពិតប្រាកដណាស់ សាសនារបស់អល់ឡោះ គឺសាសនាអ៊ីស្លាម... [គម្ពីរគួរអាន ៣ : ១៩]

ទ្រង់បានមានបន្ទូលទៀតថា៖ ហើយជនណាដែលស្វែងរកសាសនាផេ្សងក្រៅពីសាសនាអ៊ីស្លាមនោះ គេនឹងមិនទទួលយក(សាសនានោះ)អំពីរូបគេឡើយ ហើយនៅថ្ងៃបរលោក រូបគេនឹងស្ថិតក្នុងចំណោមពួកដែលខាតបង់។ [គម្ពីរគួរអាន ៣ : ៨៥]

ហើយព្រះអល់ឡោះជាម្ចាស់ទ្រង់បានដាក់កាតព្វកិច្ចលើមនុស្សជាតិទាំងមូលឲ្យប្រតិបត្តិតាមសាសនារបស់ទ្រង់ ហើយទ្រង់បានមានបន្ទូលទៅកាន់អ្នកនាំសាររបស់ទ្រង់ថា៖ ចូរអ្នក(ឱអ្នកនាំសារមូហាំម៉ាត់)ពោលចុះថា៖ ឱមនុស្សលោកទាំងឡាយ! ជាការពិតណាស់ រូបខ្ញុំគឺជាអ្នកនាំសាររបស់អល់ឡោះមកកាន់ពួកអ្នកទាំងអស់គ្នាដែលអំណាចគ្រប់គ្រងមេឃជាច្រើនជាន់និងផែនដី គឺជាកម្មសិទ្ធិរបស់ទ្រង់(តែមួយគត់)។ គ្មានព្រះជាម្ចាស់ឯណាដែលត្រូវគោរពសក្ការៈដ៏ពិតប្រាកដក្រៅពីទ្រង់ដែលជាអ្នកធ្វើឱ្យរស់ និងជាអ្នកធ្វើឲ្យស្លាប់នោះឡើយ។ ដូច្នេះ ចូរពួកអ្នក(ឱមនុស្សលោកទាំងឡាយ)មានជំនឿចំពោះអល់ឡោះ និងមានជំនឿចំពោះអ្នកនាំសាររបស់ទ្រង់(ព្យាការីមូហាំម៉ាត់)ជាព្យាការីម្នាក់ដែលជាអនក្ខរជនដែលលោកមានជំនឿលើអល់ឡោះ និងចំពោះបន្ទូលរបស់ទ្រង់។ ហើយចូរពួកអ្នកប្រតិបត្តិតាមលោកចុះ សង្ឃឹមថាពួកអ្នកនឹងទទួលបានការចង្អុលបង្ហាញ។ [គម្ពីរគួរអាន ៧:១៥៨]

នៅក្នុងសហ៊ីហ៍មូស្លីម៖ អំពី អាពូហ៊ូរ៉យរ៉ោះ رضي الله عنه អំពីរ៉ស៊ូលុលឡោះ ﷺ ពិតណាស់ លោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖ “សូមស្បថនឹងអ្នកដែលជីវិតរបស់មូហាំម៉ាត់ស្ថិតនៅក្នុងដៃរបស់ទ្រង់ថា គ្មាននរណាម្នាក់នៃប្រជាជាតិនេះ មិនថាយូដាក្តី មិនថាគ្រឹស្ទានក្តីដែលបានឮអំពីខ្ញុំ ហើយរូបគេស្លាប់ទៅដោយមិនមានជំនឿលើអ្វីដែលខ្ញុំត្រូវបានគេបញ្ជូនមកជាមួយទេនោះ លើកលែងតែរូបគេនឹងស្ថិតក្នុងចំណោមពួកឋាននរក”[1]។ [១] រាយការណ៍ដោយ មូស្លីម៖ ក្នុងសៀវភៅ អ៊ីម៉ាន ជំពូកស្តីពី កាតព្វកិច្ចមានជំនឿចំពោះសាររបស់ព្យាការីយើងមូហាំម៉ាត់ ﷺ ទៅកាន់មនុស្សលោកទាំងអស់ និងការលុបចោលនូវសាសនាទាំងឡាយដោយសាសនារបស់លោក។ លេខ (១៥៣)

ហើយការមានជំនឿចំពោះលោក គឺជាការជឿជាក់នូវអ្វីដែលលោកបាននាំមកជាមួយនឹងការទទួលយក និងការចុះចូល មិនមែនគ្រាន់តែជាការជឿជាក់ប៉ុណ្ណោះទេ។ ដោយហេតុនេះហើយ អាពូត៏ឡឹប មិនមែនជាអ្នកមានជំនឿចំពោះអ្នកនាំសារ ﷺ នោះទេ ទោះបីជាលោកបានជឿជាក់ចំពោះអ្វីដែលលោក(មូហាំម៉ាត)បាននាំមក និងបានធ្វើសាក្សីថាវាគឺជាសាសនាដ៏ល្អបំផុតមួយក៏ដោយ។

សាសនាឥស្លាមបានរួមបញ្ចូលនូវគ្រប់ប្រការល្អទាំងអស់ដែលមាននៅក្នុងបណ្តាសាសនាមុនៗ ហើយវាមានលក្ខណៈពិសេសជាងត្រង់ថាវាសមស្របសម្រាប់គ្រប់សម័យកាល គ្រប់ទីកន្លែង និងគ្រប់ប្រជាជាតិ។ ព្រះអល់ឡោះជាម្ចាស់ទ្រង់បានមានបន្ទូលទៅកាន់អ្នកនាំសាររបស់ទ្រង់ថា៖ ហើយយើងបានបញ្ចុះគម្ពីរ(គួរអាន)ទៅកាន់អ្នក(ឱអ្នកនាំសារមូហាំម៉ាត់)យ៉ាងពិតប្រាកដ ដើម្បីបញ្ជាក់ទៅលើបណ្តាគម្ពីរមុនៗ និង(ដើម្បី)បញ្ជាក់ពីភាពត្រឹមត្រូវនៃបណ្តាគម្ពីរទាំងនោះ... [គម្ពីរគួរអាន ៥:៤៨]

អត្ថន័យដែលថាវាសក្ដិសមសម្រាប់គ្រប់សម័យកាល ទីកន្លែង និងជាតិសាសន៍ គឺថាការប្រកាន់ខ្ជាប់នឹងវាមិនផ្ទុយនឹងប្រការល្អរបស់ជាតិសាសន៍នៅក្នុងសម័យកាល ឬទីកន្លែងណាមួយឡើយ ផ្ទុយទៅវិញ វាគឺជាភាពសុខសាន្តរបស់ជាតិសាសន៍នោះ។ ហើយនេះមិនមែនមានន័យថា វាត្រូវចុះចូលទៅនឹងគ្រប់សម័យកាល ទីកន្លែង និងជាតិសាសន៍ ដូចដែលមនុស្សមួយចំនួនចង់បាននោះឡើយ។

ហើយសាសនាឥស្លាម គឺជាសាសនាដែលត្រឹមត្រូវ ដែលព្រះដ៏​មហាថ្កុំថ្កើងបានធានាដល់អ្នកដែលប្រកាន់ខ្ជាប់នឹងវាយ៉ាងពិតប្រាកដ ថាទ្រង់នឹងផ្តល់ជ័យជម្នះដល់ពួកគេ ហើយទ្រង់នឹងធ្វើឱ្យសាសនានោះមានឧត្តមភាពលើសអ្នកដទៃទៀត។ ព្រះដ៏​មហាថ្កុំថ្កើងបានមានបន្ទូលថា៖ ទ្រង់គឺជាអ្នកដែលបានបញ្ជូនអ្នកនាំសាររបស់ទ្រង់(ព្យាការីមូហាំម៉ាត់)ដោយនាំមកនូវការចង្អុលបង្ហាញ(គម្ពីរគួរអាន) និងសាសនាដ៏ពិត(សាសនាអ៊ីស្លាម)ដើម្បីឱ្យវាមានភាពខ្ពង់ខ្ពស់លើសសាសនាដទៃទៀតទាំងអស់ បើទោះបីជាពួកមុស្ហរីគីនមិនពេញចិត្តក៏ដោយ។ [គម្ពីរគួរអាន ៦១:៩]

ទ្រង់បានមានបន្ទូលទៀតថា៖ អល់ឡោះជាម្ចាស់ទ្រង់បានសន្យាចំពោះបណ្តាអ្នកដែលមានជំនឿ និងបានសាងទង្វើកុសលក្នុងចំណោមពួកអ្នកថា ទ្រង់ប្រាកដជានឹងឲ្យពួកគេក្លាយជាអ្នកគ្រប់គ្រងនៅលើផែនដី ដូចដែលទ្រង់ធ្លាប់បានផ្តល់ឱ្យអ្នក(មានជំនឿ)ជំនាន់មុនពួកគេគ្រប់គ្រង។ ហើយទ្រង់នឹងធ្វើឱ្យសាសនារបស់ពួកគេដែលទ្រង់សព្វព្រះទ័យ(ឱ្យពួកគេទទួលយកធ្វើជាសាសនា)នោះមានភាពរឹងមាំ។ ហើយទ្រង់ប្រាកដជានឹងជំនួសឱ្យពួកគេវិញនូវសុខសន្តិភាពបន្ទាប់ពី(ពួកគេទទួលនូវ)ការភ័យខ្លាច (នៅពេលដែល)ពួកគេគោរពសក្ការៈមកចំពោះយើង(តែមួយគត់)ដោយពួកគេមិនធ្វើស្ហ៊ីរិកមកចំពោះយើងនូវប្រការណាមួយ។ ជនណាហើយដែលបានប្រឆាំងបន្ទាប់ពីនោះ ពិតប្រាកដណាស់ ពួកគេគឺជាពួកដែលប្រព្រឹត្តល្មើស។ [គម្ពីរគួរអាន ២៤ : ៥៥]

ហើយសាសនាអ៊ីស្លាម គឺគោលជំនឿ និងច្បាប់បញ្ញត្តិ ដែលមានភាពពេញលេញទាំងផ្នែកគោលជំនឿ និងច្បាប់បញ្ញត្តិរបស់វា៖

១. បង្គាប់ប្រើឲ្យមានជំនឿនឹងអល់ឡោះតែមួយគត់ និងហាមឃាត់ពីការធ្វើស្ហ៊ីរិក។

២. បង្គាប់ឲ្យមានភាពស្មោះត្រង់ និងហាមឃាត់ពីការកុហក។

3- (ឥស្លាម)បង្គាប់ប្រើឲ្យមានភាពយុត្តិធម៌ហើយហាមឃាត់ពីភាពអយុត្តិធម៌។ ហើយភាពយុត្តិធម៌នោះគឺ ភាពស្មើគ្នារវាងរបស់ដែលដូចគ្នា និងត្រូវបែងចែកគ្នារវាងរបស់ដែលខុសគ្នា។ ប៉ុន្តែភាពយុត្តិធម៌មិនមែនជាភាពស្មើគ្នាដាច់ខាតនោះទេ ដូចដែលមនុស្សមួយចំនួនបាននិយាយនៅពេលដែលពួកគេពោលជាទូទៅថា៖ «សាសនាឥស្លាមគឺជាសាសនានៃភាពស្មើគ្នា»។ ពិតប្រាកដណាស់ ភាពស្មើគ្នារវាងរបស់ដែលខុសគ្នា គឺជាភាពអយុត្តិធម៌ដែលសាសនាឥស្លាមមិនបាននាំមកជាមួយនោះទេ ហើយអ្នកដែលប្រព្រឹត្តវាក៏មិនត្រូវបានគេសរសើរដែរ។

៤. ប្រើឲ្យប្រកាន់ខ្ជាប់នូវភាពទៀងត្រង់ និងហាមឃាត់ពីការបោកប្រាស់។

៥. បង្គាប់ឲ្យគោរពកិច្ចសន្យា និងហាមឃាត់ពីការក្បត់។

៦. បង្គាប់ឲ្យមានភាពកតញ្ញូចំពោះឪពុកម្តាយ និងហាមឃាត់ពីកាប្រព្រឹត្តអកតញ្ញូ។

៧- ប្រើឲ្យភ្ជាប់ចំណងសាច់សាលោហិតដែលជាសាច់ញាតិ និងហាមឃាត់ពីការផ្តាច់ចំណង។

៨. បង្គាប់ប្រើឱ្យធ្វើល្អចំពោះអ្នកជិតខាង និងហាមឃាត់ពីការប្រព្រឹត្តិទង្វើអាក្រក់ចំពោះពួកគេ។

សរុបសេចក្តីមកគឺ៖ សាសនាអ៊ីស្លាមប្រើឲ្យប្រកាន់នូវគ្រប់អត្តចរិតដ៏ល្អប្រពៃ និងហាមឃាត់ពីគ្រប់អត្តចរិតដែលគួរឲ្យស្អប់ខ្ពើម ហើយប្រើឲ្យប្រព្រឹត្តិរាល់អំពើល្អ និងហាមឃាត់ពីរាល់អំពើអាក្រក់។

ទ្រង់បានមានព្រះបន្ទូលថា៖ ពិតប្រាកដណាស់ អល់ឡោះទ្រង់បង្គាប់ប្រើឲ្យប្រកាន់ខ្ជាប់នូវភាពយុត្តិធម៌ និងគុណធម៌ ហើយនិងបរិច្ចាគទានដល់សាច់ញាតិ ព្រមទាំងហាមឃាត់នូវទង្វើអសីលធម៌ អំពើទុច្ចរិត និងការបំពាន។ ទ្រង់ទូន្មានពួកអ្នក សង្ឃឹមថាពួកអ្នកនឹងនឹករលឹក។ [គម្ពីរគួរអាន ១៦:៩០]

គោលគ្រឹះនៃសាសនាអ៊ីស្លាម

គោលគ្រឹះនៃសាសនាអ៊ីស្លាម៖ គឺជាមូលដ្ឋានគ្រឹះដែលមានចំនួនប្រាំគឺ៖ ត្រូវបានរៀបរាប់នៅក្នុងសេចក្តីរាយការណ៍របស់ អ៊ិពនូអ៊ូមើរ رضي الله عنهما អំពីព្យាការី ﷺ ជាពិតណាស់ លោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖ “គេស្ថាបនាអ៊ីស្លាមលើមូលដ្ឋានគ្រឹះប្រាំគឺ៖ លើការទទួលស្គាល់អល់ឡោះជាម្ចាស់តែមួយគត់ - ហើយនៅក្នុងសេចក្តីរាយការណ៍មួយទៀតគឺ មូលដ្ឋានគ្រឹះប្រាំ- ៖ ការធ្វើសាក្សីថា គ្មានទេម្ចាស់ដែលត្រូវគេគោរពសក្ការៈដ៏ពិតប្រាកដលើកលែងតែអល់ឡោះ ហើយមូហាំម៉ាត់ គឺជាខ្ញុំបម្រើ និងជាអ្នកនាំសាររបស់ទ្រង់, ការបញ្ឈរសឡាត, ការបរិច្ចាគហ្សាកាត់, ការបួសខែរ៉ម៉ាហ្ទន, និងការធ្វើហាជ្ជី”។ បុរសម្នាក់បានសួរថា៖ ការធ្វើធម្មយាត្រាហាជ្ជី និងការបួសខែរ៉ម៉ាហ្ទនឬ? លោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖ "ទេ គឺការបួសខែរ៉ម៉ាហ្ទន និងការធ្វើហាជ្ជី" ដូច្នេះហើយដែលខ្ញុំបានឮពី រ៉ស៊ូលុលឡោះ ﷺ[2]។ [២] រាយការណ៍ដោយ អាល់ពូខរី ក្នុងសៀវភៅ អ៊ីម៉ាន ៖ ៨ និងមូស្លីម ក្នុងសៀវភៅ អ៊ីម៉ាន ៖ ១៦។

១- ចំពោះពាក្យសក្ខីកម្ម “أن لا إله إلا الله وأن محمدًا عبده ورسوله” (គ្មានទេម្ចាស់ដែលត្រូវគោរពសក្ការៈដ៏ពិតប្រាកដ លើកលែងតែអល់ឡោះ ហើយមូហាំម៉ាត់ គឺជាខ្ញុំបម្រើ និងជាអ្នកនាំសាររបស់ទ្រង់) នោះគឺ៖ ជាការមានជំនឿយ៉ាងមុតមាំ និងថ្លែងចេញតាមរយៈអណ្តាតនូវពាក្យសក្ខីកម្មនេះ ហាក់បីដូចជាគេបានឃើញរឿងនោះដោយផ្ទាល់នឹងភ្នែកតាមរយៈភាពជឿជាក់យ៉ាងមុតមាំរបស់គេ។ ហើយពាក្យសក្ខីកម្មនេះត្រូវបានចាត់ទុកជាសសរគ្រឹះតែមួយ ទោះបីជាចំណុចដែលគេធ្វើសក្ខីកម្មមានច្រើនក៏ដោយ៖

គឺដោយសារតែអ្នកនាំសារ លោកគឺជាអ្នកផ្សព្វផ្សាយមកពីអល់ឡោះជាម្ចាស់ ដូច្នេះហើយ ការធ្វើសាក្សីចំពោះលោកថាជាខ្ញុំបម្រើរបស់អល់ឡោះ និងជាអ្នកនាំសាររបស់ទ្រង់ គឺជាការបំពេញបន្ថែមនូវពាក្យសក្ខីកម្ម «គ្មានទេម្ចាស់ដែលត្រូវគេគោរពសក្ការៈដ៏ពិតប្រាកដ លើកលែងតែអល់ឡោះ»។

ឬក៏ដោយសារតែពាក្យសក្ខីកម្ម(ស្ហាហាហ្ទះ)ទាំងពីរនេះ គឺជាគ្រឹះនៃភាពត្រឹមត្រូវ និងការទទួលយកនូវរាល់ទង្វើទាំងអស់។ ព្រោះថា ទង្វើណាមួយនឹងមិនត្រូវបានគេចាត់ទុកថាត្រឹមត្រូវ និងមិនត្រូវបានគេទទួលយកនោះឡើយ លើកលែងតែមានភាពស្មោះសចំពោះអល់ឡោះជាម្ចាស់ និងការដើរតាមអ្នកនាំសាររបស់ទ្រង់ ﷺ ។

តាមរយៈភាពស្មោះសចំពោះអល់ឡោះ គឺសម្រេចបាននូវការសច្ចាថា គ្មានទេម្ចាស់ដែលត្រូវគោរពសក្ការៈដ៏ពិតប្រាកដ លើកលែងតែអល់ឡោះតែមួយគត់، ហើយតាមរយៈការដើរតាមអ្នកនាំសាររបស់អល់ឡោះ គឺសម្រេចបាននូវការសច្ចាថា ពិតណាស់មូហាំម៉ាត់ គឺជាខ្ញុំបម្រើរបស់ទ្រង់ និងជាអ្នកនាំសាររបស់ទ្រង់។

ហើយក្នុងចំណោមផលប្រយោជន៍នៃសក្ខីកម្មដ៏ធំធេងនេះគឺ៖ ការរំដោះដួងចិត្តនិងខ្លួនអំពីភាពជាខ្ញុំបម្រើរបស់ភាវៈដែលត្រូវបានបង្កើត និងអំពីការធ្វើតាមអ្នកផ្សេងក្រៅពីបណ្តាអ្នកនាំសាររបស់ទ្រង់។

២- រីឯការប្រតិបត្តិសឡាតវិញ គឺការគោរពសក្ការៈចំពោះអល់ឡោះជាម្ចាស់ តាមរយៈការប្រតិបត្តិវាឱ្យបានត្រឹមត្រូវ និងពេញលេញ ទៅតាមពេលវេលា និងទម្រង់របស់វា។

ក្នុងចំណោមផលប្រយោជន៍របស់វាគឺ ភាពរីករាយក្នុងចិត្ត ភាពត្រជាក់ចិត្ត និងការហាមឃាត់ពីអំពើអសីលធម៌និងអំពើអាក្រក់។

៣- ចំណែកឯការបរិច្ចាគហ្សាកាត់វិញ៖ គឺវាជាការគោរពសក្ការៈចំពោះអល់ឡោះ តាមរយៈការបរិច្ចាគនូវចំណែកដែលជាកាតព្វកិច្ចពីទ្រព្យសម្បត្តិដែលមានចំនួនត្រូវជាប់ហ្សាកាត់។

ហើយក្នុងចំណោមផលប្រយោជន៍របស់វាគឺ៖ ការជម្រះសម្អាតចិត្តពីចរិតលក្ខណៈដ៏អាក្រក់ (ភាពកំណាញ់) និងការបំពេញតម្រូវការរបស់សាសនាអ៊ីស្លាម និងបណ្តាអ្នកមូស្លីម។

៤- ចំណែកឯការបួសខែរ៉ម៉ាហ្ទនវិញ៖ វាគឺជាការគោរពសក្ការៈ(អ៊ីហ្ពាហ្ទាត់)ចំពោះអល់ឡោះជាម្ចាស់ តាមរយៈការតមពីប្រការទាំងឡាយដែលនាំឲ្យខូចបួស នៅក្នុងពេលថ្ងៃនៃខែរ៉ម៉ាហ្ទន។

ហើយក្នុងចំណោមផលប្រយោជន៍របស់វាគឺ ការមានវិន័យលើខ្លួនឯងឲ្យចេះលះបង់នូវអ្វីដែលជាទីស្រឡាញ់ ដើម្បីស្វែងរកការពេញចិត្តពីអល់ឡោះជាម្ចាស់។

៥- ការធ្វើធម្មយាត្រាហាជ្ជី៖ គឺជាការគោរពសក្ការៈចំពោះអល់ឡោះជាម្ចាស់ ដោយគោលបំណងធ្វើដំណើរទៅកាន់ពៃតុលឡោះ ដើម្បីបំពេញកិច្ចធម្មយាត្រាហាជ្ជី។

ហើយក្នុងចំណោមផលប្រយោជន៍របស់វាគឺ ការទូន្មានខ្លួនឯងឱ្យលះបង់ទាំងទ្រព្យសម្បត្តិ និងកម្លាំងកាយក្នុងការគោរពប្រតិបត្តិចំពោះអល់ឡោះ។ ហេតុដូច្នេះហើយ ការធ្វើហាជ្ជីគឺជាប្រភេទមួយនៃការតស៊ូ(ជីហាទ)ក្នុងមាគ៌ារបស់អល់ឡោះ។

ហើយផលប្រយោជន៍ដែលពួកយើងបានរៀបរាប់សម្រាប់មូលដ្ឋានគ្រឹះទាំងនេះ និងអ្វីដែលពួកយើងមិនបានរៀបរាប់ គឺវាធ្វើឲ្យប្រជាជាតិមួយក្លាយជាប្រជាជាតិអ៊ីស្លាមមួយដ៏ស្អាតស្អំ និងបរិសុទ្ធ ដែលគោរពប្រតិបត្តិតាមសាសនាដ៏ត្រឹមត្រូវរបស់អល់ឡោះ និងប្រាស្រ័យទាក់ទងជាមួយមនុស្សលោកដោយយុត្តិធម៌ និងភាពស្មោះត្រង់។ ព្រោះថា ច្បាប់បញ្ញត្តិដទៃទៀតនៃសាសនាអ៊ីស្លាមនឹងល្អប្រសើរទៅបានអាស្រ័យលើភាពល្អប្រសើរនៃគោលការណ៍គ្រឹះទាំងនេះ។ ហើយស្ថានភាពរបស់ប្រជាជាតិក៏នឹងល្អប្រសើរដោយសារភាពល្អប្រសើរនៃកិច្ចការសាសនារបស់ខ្លួន ហើយនិងបាត់បង់នូវភាពល្អប្រសើរទៅតាមកម្រិតដែលបានបាត់បង់នូវភាពល្អប្រសើរនៃកិច្ចការសាសនារបស់ខ្លួន។

រីឯជនណាដែលមានបំណងចង់បានការបញ្ជាក់ឱ្យច្បាស់អំពីរឿងនោះ ចូរគេសូត្រចុះនូវបន្ទូលរបស់ទ្រង់ដ៏មហាខ្ពង់ខ្ពស់៖ ហើយប្រសិនបើអ្នកភូមិស្រុកទាំងនោះមានជំនឿ និងកោតខ្លាច(អល់ឡោះ)នោះ យើងប្រាកដជានឹងបើកឱ្យពួកគេនូវពរជ័យពីលើមេឃនិងផែនដីជាមិនខាន។ ក៏ប៉ុន្តែពួកគេបានបដិសេធ។ ដូចនេះ យើងក៏បានដាក់ទណ្ឌកម្មពួកគេ ដោយសារតែអ្វីដែលពួកគេធ្លាប់បានប្រព្រឹត្ត។ តើអ្នកភូមិស្រុកទាំងនោះគិតថា ពួកគេអាចមានសុវត្ថិភាព(រួចផុត)ពីទណ្ឌកម្មរបស់យើងដែលអាចមកដល់ពួកគេនៅពេលយប់ ខណៈដែលពួកគេកំពុងគេងលង់លក់នោះឬ? ឬក៏អ្នកភូមិស្រុកទាំងនោះគិតថា ពួកគេអាចគេចផុតពីទណ្ឌកម្មរបស់យើងដែលអាចមកដល់ពួកគេនៅពេលព្រឹក ខណៈដែលពួកគេកំពុងតែធ្វេសប្រហែសនោះឬ? តើអ្នកភូមិស្រុកទាំងនោះគិតថា ពួកគេអាចរួចផុតពីគម្រោងការរបស់អល់ឡោះឬ? ពិតប្រាកដណាស់ គ្មាននរណាម្នាក់គិតថាពួកគេអាចរួចផុតពីគម្រោងការរបស់អល់ឡោះនោះឡើយ លើកលែងតែក្រុមដែលខាតបង់ប៉ុណ្ណោះ។ [គម្ពីរគួរអាន ៧:៩៦-៩៩]

ចូរពិនិត្យមើលប្រវត្តិសាស្ត្ររបស់អ្នកជំនាន់មុន ដ្បិតណាស់ ប្រវត្តិសាស្ត្រគឺជាមេរៀនសម្រាប់បញ្ញាជនទាំងឡាយ និងជាពន្លឺបំភ្លឺសម្រាប់អ្នកដែលគ្មានអ្វីមកបាំងបិទដួងចិត្តរបស់គេ។ ហើយអល់ឡោះជាម្ចាស់ដែលត្រូវគេសុំជំនួយ។

មូលដ្ឋានគ្រឹះនៃគោលជំនឿឥស្លាម

សាសនាអ៊ីស្លាម -ដូចដែលយើងបានបញ្ជាក់រួចមកហើយ- គឺជាគោលជំនឿ និងច្បាប់បញ្ញត្តិ ហើយយើងបានលើកឡើងនូវចំណុចខ្លះៗនៃច្បាប់របស់វា និងបានរៀបរាប់អំពីគោលគ្រឹះទាំងឡាយរបស់វា ដែលត្រូវបានចាត់ទុកជាមូលដ្ឋានគ្រឹះសម្រាប់ច្បាប់ទាំងឡាយ។

ចំណែកឯគោលជំនឿនៃសាសនាឥស្លាមនោះ គោលគ្រឹះរបស់វាគឺ៖ ការមានជំនឿចំពោះអល់ឡោះ, ការមានជំនឿចំពោះបណ្តាម៉ាឡាអ៊ីកាត់របស់ទ្រង់, ការមានជំនឿចំពោះបណ្តាគម្ពីររបស់ទ្រង់, ការមានជំនឿចំពោះបណ្តាអ្នកនាំសាររបស់ទ្រង់, ការមានជំនឿចំពោះថ្ងៃបរលោក, និងការមានជំនឿចំពោះព្រេងវាសនាល្អនិងអាក្រក់ដែលទ្រង់បានកំណត់។

ហើយពិតណាស់ គម្ពីររបស់អល់ឡោះ និងស៊ុណ្ណះ(លំអានឬមាគ៌ា)របស់អ្នកនាំសាររបស់ទ្រង់(សូមសុខសន្តិភាព និងពរជ័យកើតមានលើលោក) បានចង្អុលបង្ហាញអំពីគោលការណ៍គ្រឹះទាំងនេះ។

នៅក្នុងព្រះគម្ពីរគួរអាន ទ្រង់មានព្រះបន្ទូលថា៖ មិនទាន់ចាត់ទុកថាជាអំពើល្អឡើយ ការដែលពួកអ្នកគ្រាន់តែតម្រង់មុខរបស់ពួកអ្នកទៅកាន់ទិសខាងកើត ឬទិសខាងលិចនោះ ក៏ប៉ុន្តែ(ចាត់ទុកថាជា)អំពើល្អនោះ គឺជនណាដែលមានជំនឿលើអល់ឡោះនិងថ្ងៃបរលោក បណ្តាម៉ាឡាអ៊ីកាត់ បណ្តាគម្ពីរ និងបណ្តាព្យាការីទាំងឡាយ... [គម្ពីរគួរអាន ២:១៧៧] ទ្រង់បានមានបន្ទូលអំពីការកំណត់ព្រេងវាសនាថា៖ ពិតប្រាកដណាស់ រាល់អ្វីៗទាំងអស់ គឺយើងបានបង្កើតវាទៅតាមការកំណត់(របស់យើង)រួចជាស្រេច។ ហើយបទបញ្ជារបស់យើង គឺយើងគ្រាន់តែមានបន្ទូលមួយម៉ាត់ប៉ុណ្ណោះ (វានឹងកើតឡើងភ្លាម)ក្នុងមួយប៉ប្រិចភ្នែក។ [គម្ពីរគួរអាន ៥៤:៤៩-៥០]

ហើយនៅក្នុងស៊ុណ្ណះរបស់រ៉ស៊ូលុលឡោះ ﷺ លោកបានមានប្រសាសន៍ឆ្លើយតបទៅកាន់ជីព្រីល នៅពេលដែលគេបានសួរលោកអំពីអ៊ីម៉ាន់(ជំនឿ)ថា៖ “អ៊ីម៉ាន់(ជំនឿ)៖ គឺអ្នកត្រូវជឿចំពោះអល់ឡោះ ជឿចំពោះម៉ាឡាអ៊ីកាត់របស់ទ្រង់ ជឿចំពោះបណ្តាគម្ពីរដែលទ្រង់បានបញ្ចុះមក ជឿចំពោះបណ្តារ៉សូល(អ្នកនាំសារ)របស់ទ្រង់ ជឿចំពោះថ្ងៃបរលោក និងជឿថាវាសនាល្អនិងវាសនាអាក្រក់សុទ្ធតែអល់ឡោះបានកំណត់រួច”[3]។ [៣] រាយការណ៍ដោយ មូស្លីម ក្នុងសៀវភៅ អ៊ីម៉ាន ៖៨ និង អាពូហ្ទាវូទ ក្នុងសៀវភៅ ស៊ុណ្ណះ ៖៤៦៩៥។

ជំនឿចំពោះអល់ឡោះជាម្ចាស់

ចំណែកឯជំនឿចំពោះអល់ឡោះ គឺរួមបញ្ចូលនូវបួនប្រការ៖

ប្រការទីមួយ៖ ជំនឿចំពោះអត្ថិភាពរបស់អល់ឡោះជាម្ចាស់

ហើយភស្តុតាងដែលបញ្ជាក់អំពីអត្ថិភាពរបស់ទ្រង់ជាម្ចាស់នោះគឺ ៖ សភាវគតិ បញ្ញា បទបញ្ញត្តិសាសនា និងឥន្ត្រីយរូបារម្មណ៍។

ចំណែកឯភស្តុតាងនៃហ្វិតរ៉ោះ (សុភាវគតិ)ចំពោះវត្តមានរបស់ទ្រង់មហាខ្ពង់ខ្ពស់ គឺពិតណាស់ រាល់ភាវៈទាំងអស់ត្រូវបានបង្កើតមកនៅលើការមានជំនឿពីធម្មជាតិចំពោះអ្នកបង្កើតរបស់វា ដោយមិនចាំបាច់មានការគិតពិចារណា ឬការបង្រៀនជាមុនឡើយ ហើយគេក៏មិនបែរចេញពីហ្វិតរ៉ោះនេះដែរ លើកលែងតែអ្នកដែលបេះដូងរបស់គេត្រូវរងឥទ្ធិពលដែលបង្វែរគេចេញពីវា។ ដោយព្យាការីមូហាំម៉ាត់បានមានប្រសាសន៍ថា៖ “រាល់ទារកទាំងអស់ដែលប្រសូត្រមក គឺស្ថិតនៅលើបព្វជំនឿដ៏ស្អាតស្អំ(សាសនាអ៊ីស្លាម)។ ប៉ុន្តែឪពុកម្តាយរបស់គេទេដែលធ្វើឲ្យគេក្លាយជាជ្វីស ឬជាគ្រឹស្ទាន ឬជាអ្នកគោរពអគ្គី(ម៉ាជូស៊ី)”[4]។ [៤] រាយការណ៍ដោយ អាល់ពូខរី៖ សៀវភៅពិធីបុណ្យសព “អំពីនៅពេលក្មេងប្រុសចូលសាសនាឥស្លាមរួចបានស្លាប់ តើត្រូវសឡាតឱ្យគេដែរឬទេ ហើយតើត្រូវបង្ហាញសាសនាឥស្លាមទៅកាន់គេដែរឬទេ”, លេខ (១២៩២), និងមូស្លីម៖ សៀវភៅព្រហ្មលិខិត “អំពីអត្ថន័យនៃទារកគ្រប់រូបកើតមកគឺស្ថិតនៅលើហ្វីតរ៉ោះ និងការកាត់សេចក្ដីលើការស្លាប់របស់កូនៗអ្នកគ្មានជំនឿ និងកូនៗអ្នកមូស្លីម”, លេខ (២៦៥៨)។

២- ចំណែកឯភស្តុតាងផ្នែកបញ្ញាចំពោះអត្ថិភាពរបស់អល់ឡោះជាម្ចាស់វិញនោះ គឺដោយសារតែភាវៈទាំងឡាយនេះ ទាំងជំនាន់មុននិងជំនាន់ក្រោយ ត្រូវតែមានអ្នកបង្កើតមួយរូបដែលបានធ្វើឱ្យពួកវាមានវត្តមានឡើង។ ពីព្រោះវាមិនអាចបង្កើតខ្លួនវាដោយខ្លួនឯងបានឡើយ ហើយក៏មិនអាចកើតឡើងដោយចៃដន្យបានដែរ។

វាមិនអាចបង្កើតខ្លួនឯងបានទេ ពីព្រោះថាគ្មានអ្វីមួយអាចបង្កើតខ្លួនឯងបានឡើយ ដោយហេតុថាមុនពេលដែលវាមានវត្តមាន គឺវាស្ថិតនៅក្នុងភាពទទេ។ ដូច្នេះ តើតើភាពទទេអាចជាអ្នកដែលបង្កើតបានយ៉ាងដូចម្តេចទៅ?

ហើយវាក៏មិនអាចកើតឡើងដោយចៃដន្យនោះឡើយ ព្រោះថារាល់អ្វីៗដែលកើតឡើង គឺត្រូវតែមានអ្នកបង្កើត។ ដោយសារតែវត្តមានរបស់វាមានសណ្តាប់ធ្នាប់ដ៏អស្ចារ្យ មានភាពចុះសម្រុងស៊ីសង្វាក់គ្នា ទំនាក់ទំនងដ៏ស្អិតរមួតរវាងហេតុនិងផលរបស់វា ព្រមទាំងរវាងភាវៈទាំងឡាយគឺជាប់ពាក់ព័ន្ធគ្នាទៅវិញទៅមក នោះវាបានបដិសេធយ៉ាងដាច់ខាតនូវការដែលថាវាអាចកើតឡើងដោយចៃដន្យ។ ព្រោះថាអ្វីដែលកើតឡើងដោយចៃដន្យ គឺគ្មានសណ្តាប់ធ្នាប់តាំងពីដើមកំណើតរបស់វាឡើយ។ ដូច្នេះតើវាអាចមានសណ្តាប់ធ្នាប់ក្នុងអំឡុងពេលនៃការមានវត្តមាន និងការវិវឌ្ឍរបស់វាបានយ៉ាងដូចម្តេចទៅ?

ហើយប្រសិនបើភាវៈទាំងនេះមិនអាចកើតឡើងដោយខ្លួនឯងបាន ហើយក៏មិនអាចកើតឡើងដោយចៃដន្យបានដែរនោះ ជាការចាំបាច់ដែលត្រូវតែមានអ្នកបង្កើតមួយសម្រាប់ពួកវា ហើយទ្រង់នោះគឺអល់ឡោះ ជាព្រះជាម្ចាស់នៃពិភពទាំងឡាយ។

ហើយអល់ឡោះជាម្ចាស់ទ្រង់បានលើកឡើងនូវភស្តុតាងដែលផ្នែកបញ្ញា និងភស្តុតាងដ៏ជាក់ច្បាស់នៅក្នុងជំពូកអាត់ទួរ ដោយទ្រង់បានមានបន្ទូលថា៖ តើពួកទាំងនោះត្រូវបានគេបង្កើតមកដោយគ្មានអ្នកបង្កើត ឬមួយក៏ពួកគេជាអ្នកបង្កើត(ខ្លួនឯង)? [គម្ពីរគួរអាន ៥២:៣៥] មានន័យថា ពួកគេមិនត្រូវបានគេបង្កើតឡើងដោយគ្មានអ្នកបង្កើតនោះទេ ហើយក៏មិនមែនពួកគេជាអ្នកដែលបានបង្កើតខ្លួនឯងដែរ។ ដូច្នេះ វាត្រូវបានបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់ថា អ្នកដែលបានបង្កើតពួកគេនោះ គឺអល់ឡោះជាម្ចាស់ដ៏មហាប្រសើរ និងមហាខ្ពង់ខ្ពស់។ ដោយហេតុនេះ នៅពេលដែល ជូពៃរ៍ ពិន មុតអ៊ិម رضي الله عنه បានឮរ៉ស៊ូលុលឡោះ ﷺ សូត្រស៊ូរ៉ោះអាត់ទួរ លុះលោកបានសូត្រដល់អាយ៉ាត់ទាំងនេះ៖ តើពួកទាំងនោះត្រូវបានគេបង្កើតមកដោយគ្មានអ្នកបង្កើត ឬមួយក៏ពួកគេជាអ្នកបង្កើត(ខ្លួនឯង)? ឬមួយពួកគេបានបង្កើតមេឃជាច្រើនជាន់និងផែនដី? ផ្ទុយទៅវិញ ពួកគេមិនជឿជាក់ឡើយ។ 36 ឬមួយក៏ពួកគេមានឃ្លាំង(លាភសក្ការៈ)នៃព្រះជាម្ចាស់របស់អ្នក ឬមួយក៏ពួកគេជាអ្នកមានអំណាចខ្លាំងក្លា? 37 [គម្ពីរគួរអាន ៥២:៣៥-៣៧]

ហើយ ជូពៃរ៍ ដែលនៅពេលនោះលោកជាអ្នកមុស្ហរីក បាននិយាយថា៖ «ចិត្តរបស់ខ្ញុំស្ទើរតែហើរចេញទៅហើយ، ហើយនោះគឺជាលើកដំបូងដែលជំនឿ(អ៊ីម៉ាន)បានដក់ជាប់នៅក្នុងចិត្តរបស់ខ្ញុំ»[5]។ [៥] រាយការណ៍ដោយ អាល់ពូខរី៖៤៨៥៤

ហើយយើងនឹងលើកឧទាហរណ៍មួយដើម្បីបញ្ជាក់រឿងនោះថា៖ ប្រសិនបើមាននរណាម្នាក់បានរៀបរាប់ប្រាប់អ្នកអំពីវិមានដ៏ស្កឹមស្កៃមួយ ដែលមានចម្ការជាច្រើនព័ទ្ធជុំវិញ ព្រមទាំងមានទន្លេជាច្រើនហូររវាង(ចម្ការ)ទាំងនោះ ហើយ(វិមាននោះ)ពោរពេញទៅដោយគ្រឿងសង្ហារិមនិងគ្រែដំណេក ព្រមទាំងត្រូវបានតុបតែងលម្អដោយគ្រឿងលម្អគ្រប់ប្រភេទ ដែលជាគ្រឿងបរិក្ខារចាំបាច់ និងជាគ្រឿងបន្ថែមរបស់វា។ ហើយប្រសិនបើមានគេនិយាយមកកាន់អ្នកថា៖ វាំងមួយនេះ ជាមួយនឹងភាពល្អឥតខ្ចោះទាំងឡាយរបស់វា បានកកើតឡើងដោយខ្លួនឯង ឬក៏កើតមានឡើងដូច្នេះដោយចៃដន្យ ដោយគ្មានអ្នកបង្កើតឡើយ នោះអ្នកពិតជានឹងប្រញាប់ប្រញាល់បដិសេធរឿងនោះ និងចាត់ទុកថាជាការកុហក ហើយចាត់ទុកការនិយាយរបស់គេថាជាពាក្យសម្ដីដ៏អវិជ្ជា។ ដូច្នេះ តើវាសមហេតុផលទេដែលថាសកលលោកដ៏ធំធេងនេះ ដែលមានទាំងផែនដី មេឃ គន្លងតារា ប្រព័ន្ធប្រក្រតីភាព និងប្រព័ន្ធសណ្តាប់ធ្នាប់ដ៏ល្អឯកនិងអស្ចារ្យរបស់វា បានបង្កើតខ្លួនឯង ឬក៏កើតឡើងដោយចៃដន្យដោយគ្មានអ្នកបង្កើតនោះ?

៣- ចំណែកឯភស្តុតាងនៃច្បាប់បញ្ញត្តិដែលបញ្ជាក់ពីការមានវត្តមានរបស់អល់ឡោះជាម្ចាស់៖ គឺដោយសារតែបណ្តាព្រះគម្ពីរដែលទ្រង់បានបញ្ចុះមកពីលើមេឃទាំងអស់បានចែងអំពីរឿងនេះ ហើយបទបញ្ញត្តិដ៏យុត្តិធម៌ទាំងឡាយដែលមាននៅក្នុងគម្ពីរទាំងនោះ ដែលបង្កប់នូវផលប្រយោជន៍សម្រាប់បណ្តាភាវៈដែលត្រូវគេបង្កើត គឺជាភស្តុតាងដែលបញ្ជាក់ថា គម្ពីរទាំងនោះគឺមកពីម្ចាស់ដែលមហាគតិបណ្ឌិត និងមហាជ្រាបដឹងបំផុតចំពោះអ្វីដែលជាប្រការល្អសម្រាប់បណ្តាភាវៈដែលទ្រង់បានបង្កើត។ ហើយបណ្តាដំណឹងអំពីចក្រវាឡដែលវា(គម្ពីរ)បាននាំមក ហើយដែលការពិតជាក់ស្តែងដែលបានបញ្ជាក់ពីភាពត្រឹមត្រូវរបស់វានោះ គឺជាភស្តុតាងដែលបញ្ជាក់ថា ជាការពិតណាស់ វាគឺមកពីម្ចាស់ដែលមានសមត្ថភាពក្នុងការបង្កើតនូវអ្វីដែលទ្រង់បានមានបន្ទូលប្រាប់។

៤- ចំណែកឯភស្តុតាងដែលដឹងតាមរយៈឥន្ទ្រីរូបារម្មណ៍ ដែលបញ្ជាក់ពីវត្តមានរបស់អល់ឡោះ គឺមានពីរផ្នែក៖

ទីមួយគឺ៖ ការដែលយើងបានឮ និងបានឃើញផ្ទាល់ភ្នែកនូវការឆ្លើយតបចំពោះអ្នកបួងសួងសុំ និងការជួយសង្គ្រោះដល់អ្នកដែលមានទុក្ខកង្វល់ គឺជាភស្តុតាងដ៏ច្បាស់លាស់ដែលបញ្ជាក់ពីវត្តមានរបស់ទ្រង់។ អល់ឡោះជាម្ចាស់មានបន្ទូលថា៖ ហើយ(ចូរអ្នករំឭក)រឿងរ៉ាវរបស់ព្យាការីនួហ ខណៈដែលគេបានបួងសួងកាលពីមុន។ ពេលនោះ យើងបានទទួលយកការបួងសួងរបស់គេ... [គម្ពីរគួរអាន ២១:៧៦] ទ្រង់បានមានបន្ទូលទៀតថា៖ ចូរពួកអ្នកនឹកឃើញ ខណៈដែលពួកអ្នកសុំជំនួយពីព្រះជាម្ចាស់របស់ពួកអ្នក។ ពេលនោះ ទ្រង់បានឆ្លើយតបចំពោះពួកអ្នក... [គម្ពីរគួរអាន ៨:៩]

នៅក្នុងសហេស ពូខរី អំពី អាណាស ពិន ម៉ាលិក បាននិយាយថា៖ «ពិតណាស់ មានបុរសអារ៉ាប់ជនបទម្នាក់បានចូលមកនៅថ្ងៃសុក្រ ខណៈដែលណាពី ﷺ កំពុងថ្លែងសុន្ទរកថា ហើយនិយាយថា៖ ឱរ៉ស៊ូលុលឡោះ! ទ្រព្យសម្បត្តិបានរងការខូចខាត ហើយក្រុមគ្រួសារក៏រងការអត់ឃ្លាន។ ហេតុនេះ សូមលោកបួងសួងដល់អល់ឡោះសម្រាប់ពួកយើងផង។ ពេលនោះ ណាពី ﷺ ក៏បានលើកដៃទាំងពីរឡើង រួចបួងសួង។ ភ្លាមនោះ ពពកក៏បានប្រមូលផ្តុំគ្នាដូចជាភ្នំ ហើយលោកមិនទាន់បានចុះពីវេទិការបស់លោកផង ខ្ញុំក៏បានឃើញទឹកភ្លៀងហូរស្រក់ពីពុកចង្ការរបស់លោក»[6] [៦] រាយការណ៍ដោយ អាល់ពូខរី៖៨៩១

នៅថ្ងៃសុក្របន្ទាប់ បុរសអារ៉ាប់ជនបទនោះ ឬក៏អ្នកផ្សេងទៀតបានក្រោកឈរ រួចនិយាយថា៖ ឱរ៉ស៊ូលុលឡោះ! សំណង់អគារបានរលំ ហើយទ្រព្យសម្បត្តិបានលិចលង់អស់ហើយ។ ហេតុនេះ សូមលោកបួងសួងដល់អល់ឡោះសម្រាប់ពួកយើងផង។ ពេលនោះ រ៉ស៊ូលុលឡោះ ﷺ បានលើកដៃទាំងពីរឡើង ហើយមានប្រសាសន៍ថា៖ ឱអល់ឡោះ! សូមទ្រង់ធ្វើឲ្យវាធ្លាក់នៅជុំវិញពួកយើង ហើយមិនមែនមកលើពួកយើងឡើយ លោកគ្រាន់តែចង្អុលទៅទិសណាមួយ វាក៏បានបើកទូលាយ[7]។ [៧] រាយការណ៍ដោយ អាល់ពូខរី៖៨៩១, មូស្លីម៖៨៩៧

ហើយការឆ្លើយតបចំពោះអ្នកបួងសួងសុំ គឺនៅតែជារឿងដែលគេបានឃើញជាក់ស្តែងរហូតមកដល់សព្វថ្ងៃនេះ សម្រាប់អ្នកដែលបានផ្ដេកផ្ដួលខ្លួនទៅចំពោះអល់ឡោះជាម្ចាស់ដោយភាពស្មោះត្រង់ និងបានបំពេញនូវលក្ខខណ្ឌទាំងឡាយនៃការទទួលយក(នូវការបួងសួងសុំ)។

ចំណុចទីពីរ៖ ពិតណាស់ បណ្ដាភស្តុតាងរបស់បណ្តាព្យាការី ដែលត្រូវបានគេហៅថា មុហ្ជិហ្សាត(អច្ឆរិយភាព) ហើយអ្វីដែលមនុស្សបានឃើញ ឬបានឮអំពីវានោះ គឺជាអំណះអំណាងដ៏មុតមាំដែលបញ្ជាក់ពីការមានពិតនៃអ្នកដែលបានបញ្ជូនពួកគេមក គឺអល់ឡោះជាម្ចាស់។ ពីព្រោះវាគឺជារឿងដែលមនុស្សធម្មតាមិនអាចធ្វើបានឡើយ ដែលអល់ឡោះជាម្ចាស់ទ្រង់បណ្តាលឲ្យវាកើតឡើង ដើម្បីគាំទ្រដល់បណ្តាអ្នកនាំសាររបស់ទ្រង់ និងជួយដល់ពួកគេ។

ឧទាហរណ៍អំពីរឿងនោះគឺ សញ្ញាភស្តុតាងនៃអច្ឆរិយភាពរបស់ព្យាការីមូសា នៅពេលដែលអល់ឡោះបានបញ្ជាគេឲ្យវាយសមុទ្រនឹងដំបងរបស់លោក។ ពេលនោះ លោកក៏បានវាយវា រំពេចនោះ ទឹកសមុទ្រក៏បានញែកចេញពីគ្នាទៅជាដប់ពីរផ្លូវដ៏ស្ងួត ហើយទឹកដែលនៅចន្លោះផ្លូវទាំងនោះប្រៀបបាននឹងភ្នំទាំងឡាយ។ អល់ឡោះដ៏មហាម៉ាត់បានមានបន្ទូលថា៖ នៅពេលនោះ យើង(អល់ឡោះ)បានផ្តល់វ៉ាហ៊ីទៅកាន់ព្យាការីមូសាថា៖ ចូរអ្នកវាយសមុទ្រនឹងដំបងរបស់អ្នកចុះ។ រំពេចនោះ ទឹកសមុទ្រក៏បានញែកចេញពីគ្នា(ជាដប់ពីរផ្លូវ)។ ហើយរាល់បំណែកនីមួយៗ ប្រៀបបាននឹងភ្នំដ៏ធំ។ [គម្ពីរគួរអាន ២៦:៦៣]

ឧទាហរណ៍ទីពីរ គឺអច្ឆរិយភាពរបស់ព្យាការីអ៊ីសា ដែលលោកបានពង្រស់អ្នកស្លាប់ឱ្យរស់ឡើងវិញ ហើយបានបពោ្ចញពួកគេចេញពីផ្នូររបស់ពួកគេដោយមានការអនុញ្ញាតពីអល់ឡោះ។ អល់ឡោះជាម្ចាស់បានមានបន្ទូលអំពីលោកថា៖ ព្រមទាំងអាចប្រោសអ្នកស្លាប់ឱ្យរស់ឡើងវិញដោយការអនុញ្ញាតពីអល់ឡោះជាម្ចាស់។ [គម្ពីរគួរអាន ៣:៤៩] ទ្រង់បានមានបន្ទូលទៀតថា៖ ...ហើយអ្នកអាចប្រោសអ្នកស្លាប់ឱ្យរស់ឡើងវិញដោយការអនុញ្ញាតពីយើង... [គម្ពីរគួរអាន ៥:១១០]

និងឧទាហរណ៍ទីបីគឺ សម្រាប់ព្យាការីមូហាំម៉ាត់ ﷺ នៅពេលដែលពួកកគូរ៉ស្ហបានស្នើសុំនូវអច្ឆរិយភាពមួយពីលោក ពេលនោះលោកបានចង្អុលទៅកាន់ព្រះចន្ទ ស្រាប់តែវាក៏បានបែកចេញជាពីរចំណែក ហើយមនុស្សម្នាក់ក៏បានឃើញវា។ ហើយអំពីរឿងនោះ អល់ឡោះជាម្ចាស់ដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់បំផុតមានបន្ទូលថា៖ ថ្ងៃបរលោកបានខិតជិតមកដល់ ហើយព្រះចន្ទក៏បានបែកជាពីរ(រួចហើយដែរ)។ ហើយប្រសិនបើពួកគេឃើញនូវសញ្ញាមួយ ពួកគេនឹងធ្វើមិនដឹងមិនឃើញ ហើយនិយាយថា វាជាមន្តអាគមដ៏ច្បាស់លាស់។ [គម្ពីរគួរអាន ៥៤:១-២]

បណ្តាភស្តុតាងជាក់ស្តែងទាំងនេះដែលអល់ឡោះជាម្ចាស់ទ្រង់បានធ្វើឲ្យកើតមានឡើង ជាការគាំទ្រដល់បណ្តាអ្នកនាំសាររបស់ទ្រង់ និងជាជំនួយដល់ពួកគេ គឺជាការបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់ទៅលើវត្តមានរបស់ទ្រង់។

ប្រការទីពីរនៃជំនឿចំពោះព្រះអល់ឡោះគឺ៖ ការមានជំនឿលើភាពជាព្រះជាម្ចាស់របស់ទ្រង់ ពោលគឺជឿថាទ្រង់តែមួយគត់គឺជាព្រះជាម្ចាស់ដោយគ្មានដៃគូ និងគ្មានជំនួយការឡើយ។

ពាក្យថា “ព្រះជាម្ចាស់” គឺជាម្ចាស់ដែលបង្កើត គ្រប់គ្រង និងចាត់ចែង។ ដូចនេះ គ្មានអ្នកបង្កើតណាផ្សេងក្រៅពីអល់ឡោះឡើយ ហើយក៏គ្មានអ្នកគ្រប់គ្រងណាផ្សេងក្រៅពីទ្រង់ដែរ ហើយការចាត់ចែងគឺជាកម្មសិទ្ធិរបស់ទ្រង់តែមួយអង្គគត់។ ទ្រង់បានមានបន្ទូលថា៖ តើពុំមែនទេឬ ការបង្កើត និងកិច្ចការទាំងឡាយ គឺជាកម្មសិទ្ធិរបស់ទ្រង់(តែមួយគត់)នោះ។ [គម្ពីរគួរអាន ៧:៥៤] ទ្រង់បានមានបន្ទូលទៀតថា៖ នោះគឺអល់ឡោះដែលជាព្រះជាម្ចាស់របស់ពួកអ្នក។ អំណាចគ្រប់គ្រងទាំងឡាយ គឺជាកម្មសិទ្ធិរបស់ទ្រង់(តែមួយគត់)។ រីឯពួកដែលពួកអ្នកគោរពសក្ការៈក្រៅពីទ្រង់នោះ ពួកវាគ្មានសមត្ថភាពអ្វីនោះឡើយ សូម្បីតែប៉ុនស្រទាប់គ្រាប់ល្មើក៏ដោយ។ [គម្ពីរគួរអាន ៣៥:១៣]

ហើយគេមិនដែលបានដឹងឡើយថា មាននរណាម្នាក់ក្នុងចំណោមម៉ាខ្លូក(ភាវៈ)ទាំងឡាយបានបដិសេធនូវភាពជាម្ចាស់របស់អល់ឡោះឡើយ លើកលែងតែជននោះជាអ្នកដែលក្រអឺតក្រទមដែលមិនជឿនូវអ្វីដែលខ្លួននិយាយ ដូចអ្វីដែលបានកើតឡើងពីសំណាក់ហ្វៀរអោន នៅពេលដែលគេបាននិយាយទៅកាន់ក្រុមរបស់គេថាៈ យើងគឺជាព្រះជាម្ចាស់របស់ពួកអ្នកដ៏មហាខ្ពង់ខ្ពស់។ [គម្ពីរគួរអាន ៧៩:២៤]،  ទ្រង់បានមានបន្ទូលទៀតថា៖ ឱមន្ត្រីទាំងឡាយ! យើងមិនដែលដឹងសោះថា ពួកអ្នកមានព្រះផ្សេងដែលត្រូវគោរពសក្ការៈក្រៅពីយើងនោះ។ [គម្ពីរគួរអាន ២៨:៣៨]، ប៉ុន្តែ នោះមិនមែនកើតចេញពីជំនឿឡើយ។ អល់ឡោះជាម្ចាស់ទ្រង់បានមានបន្ទូលថា៖ ហើយពួកគេបានប្រឆាំងនឹងវា(សញ្ញាភស្តុតាងទាំងនោះ)ទាំងបំពាន និងក្អេងក្អាង ខណៈដែលខ្លួនរបស់ពួកគេផ្ទាល់ដឹងយ៉ាងច្បាស់អំពីវា។ [គម្ពីរគួរអាន ២៧:១៤] ហើយព្រះអល់ឡោះជាម្ចាស់បានរៀបរាប់អំពីប្រសាសន៍របស់ព្យាការីមូសាទៅកាន់ហ្វៀរអោនថា៖ ជាការពិតណាស់ រូបអ្នក(ឱហ្វៀរអោន)ពិតជាបានដឹងច្បាស់ថា គ្មាននរណាម្នាក់ដែលអាចបញ្ចុះនូវសញ្ញាភស្តុតាងទាំងនេះក្រៅពីព្រះជាម្ចាស់នៃមេឃានិងផែនដីនោះឡើយ។ ហើយពិតប្រាកដណាស់ ខ្ញុំដឹងច្បាស់ថាអ្នក ឱហ្វៀរអោន គឺជាអ្នកដែលត្រូវវិនាសអន្តរាយ។ [គម្ពីរគួរអាន ១៧:១០២] ដោយហេតុនេះហើយ ពួកមុស្ហរីគីនបានទទួលស្គាល់នូវភាពជាម្ចាស់ក្នុងការបង្កើតរបស់អល់ឡោះជាម្ចាស់ ប៉ុន្តែពួកគេបានធ្វើស្ហ៊ីរិកនឹងទ្រង់នៅក្នុងភាពជាម្ចាស់ក្នុងការគោរពសក្ការៈ។ អល់ឡោះជាម្ចាស់ទ្រង់បានមានបន្ទូលថា៖ ចូរអ្នក(ឱអ្នកនាំសារមូហាំម៉ាត់)ពោលថា៖ តើផែនដី និងអ្វីដែលមាននៅក្នុងវាជាកម្មសិទ្ធិរបស់អ្នកណា ប្រសិនបើពួកអ្នកបានដឹងមែននោះ? ពួកគេនឹងនិយាយថា៖ ជាកម្មសិទ្ធិរបស់អល់ឡោះ។ ចូរអ្នកពោលថា៖ តើពួកអ្នកមិនចងចាំទេឬ? ចូរអ្នកពោលថា៖ តើអ្នកណាជាព្រះអម្ចាស់នៃមេឃទាំងប្រាំពីរជាន់ និងជាព្រះអម្ចាស់នៃព្រះបល្ល័ង្កដ៏អស្ចារ្យ? ពួកគេនឹងនិយាយថា៖ជាកម្មសិទ្ធិរបស់អល់ឡោះ។ ចូរអ្នកពោលថា៖ តើពួកអ្នកមិនខ្លាចទេឬ? ចូរអ្នកពោលទៀតថា៖ តើអ្នកណាគឺជាអ្នកគ្រប់គ្រងអ្វីៗទាំងអស់ដោយដៃរបស់គេ ហើយគេជាអ្នកការពារ(អ្វីៗទាំងអស់) និងគ្មាននរណាអាចការពារ(ពីទារុណកម្មរបស់គេ)បានប្រសិនបើពួកអ្នកបានដឹងមែននោះ? ពួកគេនឹងឆ្លើយថា៖ ជាកម្មសិទ្ធិរបស់អល់ឡោះតែមួយគត់។ ចូរអ្នកតបថាៈ ដូចេ្នះតើពួកអ្នកត្រូវគេបោកបញ្ឆោត(ឱ្យងាកចេញពីការពិត)បានយ៉ាងដូចមេ្ដច? [គម្ពីរគួរអាន ២៣:៨៤-៨៩]

ទ្រង់បានមានបន្ទូលទៀតថា៖ ហើយប្រសិនបើអ្នក(ឱអ្នកនាំសារមូហាំម៉ាត់)សួរពួកគេ(ពួកមុស្ហរីគីន)ថា៖ តើអ្នកណាដែលបានបង្កើតមេឃជាច្រើនជាន់និងផែនដី ប្រាកដជាពួកគេនឹងឆ្លើយថា៖ អ្នកដែលបានបង្កើតពួកវា(មេឃនិងផែនដី) គឺព្រះជាម្ចាស់ដ៏មហាខ្លាំងពូកែ មហាជ្រាបដឹងបំផុត។ [គម្ពីរគួរអាន ៤៣:៩]

ទ្រង់បានមានបន្ទូលទៀតថា៖ ហើយប្រសិនបើអ្នកសួរពួកគេថា៖ តើនរណាជាអ្នកដែលបានបង្កើតពួកគេ ប្រាកដជាពួកគេឆ្លើយថា៖ គឺអល់ឡោះ។ ដូច្នេះ តើពួកគេត្រូវបានគេបង្វែរចេញយ៉ាងដូចម្តេច? [គម្ពីរគួរអាន ៤៣:៨៧]

ហើយបទបញ្ជារបស់អល់ឡោះជាម្ចាស់ គឺគ្របដណ្តប់ទាំងបទបញ្ជាដែលគ្រប់គ្រងលើការបង្កើត និងបទបញ្ញត្តិច្បាប់។ ដូចដែលទ្រង់ជាអ្នកចាត់ចែងចក្រវាល ដែលកាត់សេចក្ដីនៅក្នុងនោះទៅតាមអ្វីដែលទ្រង់មានចេតនា ស្របទៅតាមគតិបណ្ឌិតរបស់ទ្រង់ នោះក៏ដូចគ្នាដែរ ទ្រង់គឺជាអ្នកគ្រប់គ្រងនៅក្នុងនោះ តាមរយៈការដាក់បញ្ញត្តិច្បាប់ស្ដីពីការគោរពសក្ការៈ និងក្បួនច្បាប់ស្ដីពីការប្រាស្រ័យទាក់ទងគ្នា ស្របទៅតាមគតិបណ្ឌិតរបស់ទ្រង់។ ដូចនេះ ជនណាដែលបានទទួលយកអ្នកណាមួយនៅក្នុងច្បាប់បញ្ញត្តិនៃការគោរពសក្ការៈ ឬអ្នកកាត់សេចក្តីក្នុងការប្រកបកិច្ចការទូទៅ ជាមួយនឹងអល់ឡោះជាម្ចាស់ នោះគេពិតជាបានធ្វើស្ហ៊ីរិកចំពោះទ្រង់ហើយ និងមិនអាចសម្រេចបាននូវជំនឿឡើយ។

ប្រការទីបីដែលរួមបញ្ចូលនៅក្នុងការមានជំនឿចំពោះព្រះអល់ឡោះ គឺការមានជំនឿចំពោះភាពជាព្រះ (អ៊ូលូហ៊ីយ៉ះ) របស់ទ្រង់ ពោលគឺ ត្រូវជឿថាទ្រង់តែមួយគត់ជាព្រះជាម្ចាស់ដ៏ពិតប្រាកដដែលគ្មានដៃគូជាមួយទ្រង់ឡើយ។ ហើយពាក្យថា «អាល់-អ៊ីឡា» មានន័យថា «អាល់-ម៉ាក់លូហ» ពោលគឺ «អ្នកដែលត្រូវគេគោរពសក្ការៈ» ដោយក្តីស្រឡាញ់និងការលើកតម្កើង។

អល់ឡោះជាម្ចាស់ទ្រង់បានមានបន្ទូលថា៖ ហើយព្រះជាម្ចាស់របស់ពួកអ្នក(ឱមនុស្សលោក)ដែលត្រូវគោរពសក្ការៈដ៏ពិតប្រាកដនោះ គឺមានតែមួយអង្គគត់។ គ្មានទេព្រះជាម្ចាស់ដែលត្រូវគេគោរសក្ការៈដ៏ពិតប្រាកដក្រៅពីទ្រង់ដែលមហាសប្បុរស មហាអាណិតស្រលាញ់នោះឡើយ។ [គម្ពីរគួរអាន ២:១៦៣] ទ្រង់បានមានបន្ទូលទៀតថា៖ អល់ឡោះជាម្ចាស់ទ្រង់បានអះអាងថា៖ ពិតប្រាកដណាស់ គ្មានព្រះជាម្ចាស់ឯណាដែលត្រូវគោរពសក្ការៈដ៏ពិតប្រាកដ ក្រៅពីទ្រង់ឡើយ ហើយបណ្ដាម៉ាឡាអ៊ីកាត់ និងអ្នកមានចំណេះដឹងទាំងឡាយ ក៏បានអះអាងយ៉ាងដូច្នោះដែរ ដោយទ្រង់ឈរលើភាពយុត្តិធម៌ត្រឹមត្រូវ។ គ្មានទេព្រះជាម្ចាស់ដែលគេត្រូវគោរពសក្ការៈដ៏ពិតប្រាកដក្រៅពីទ្រង់ដែលមហាខ្លាំងពូកែ មហាគតិបណ្ឌិតឡើយ។ [គម្ពីរគួរអាន ៣:១៨] ហើយជនណាដែលបានចាត់ទុកព្រះមួយទៀត ហើយគោរពសក្ការៈចំពោះព្រះនោះក្រៅពីអល់ឡោះជាម្ចាស់ នោះគោលជំនឿលើភាពជាព្រះរបស់វាគឺមិនត្រឹមត្រូវឡើយ។ ព្រះអល់ឡោះជាម្ចាស់ទ្រង់បានមានបន្ទូលថា៖ នោះក៏ព្រោះតែអល់ឡោះ ទ្រង់គឺជាព្រះជាម្ចាស់ដ៏ពិតប្រាកដ ហើយអ្វីដែលពួកគេគោរពសក្ការៈក្រៅពីទ្រង់នោះ គឺជាប្រការមិនត្រឹមត្រូវ។ ហើយពិតប្រាកដណាស់ អល់ឡោះជាម្ចាស់មហាខ្ពង់ខ្ពស់ មហាធំធេង។ [គម្ពីរគួរអាន ២២:៦២] ហើយការដាក់ឈ្មោះពួកវាថាជាព្រះទាំងឡាយ គឺមិនបានផ្ដល់ឲ្យពួកវានូវសិទ្ធិក្នុងភាពជាម្ចាស់ដែលត្រូវគេគោរពសក្ការៈឡើយ, ព្រះអល់ឡោះជាម្ចាស់ទ្រង់បានមានបន្ទូលអំពី(អាល់ឡាត, អាល់អ៊ុហ្សា និងម៉ាណាត) ថា៖ ពួកបដិមាទាំងនោះ គឺគ្រាន់តែជាឈ្មោះដែលពួកអ្នក និងជីដូនជីតារបស់ពួកអ្នកបានដាក់ឱ្យវាប៉ុណ្ណោះ ដោយអល់ឡោះជាម្ចាស់មិនបានបញ្ចុះភស្តុតាងណាមួយបញ្ជាក់ពីវាឡើយ។ [គម្ពីរគួរអាន ៥៣:២៣]

ទ្រង់បានមានបន្ទូលប្រាប់ពីរឿងរបស់ព្យាការីហ៊ូទដែលលោកបាននិយាយទៅកាន់ក្រុមរបស់លោកថា៖ តើពួកអ្នកប្រកែកដេញដោលជាមួយខ្ញុំពីឈ្មោះទាំងឡាយដែលពួកអ្នក និងជីដូនជីតារបស់ពួកអ្នកបានដាក់ឈ្មោះឱ្យពួកវា(ថាជាព្រះ)ដោយអល់ឡោះជាម្ចាស់ក៏មិនបានបញ្ចុះនូវភស្តុតាងណាមួយបញ្ជាក់ពីវានោះឬ? [គម្ពីរគួរអាន ១២:៣៩-៤០]

ហើយទ្រង់បានមានបន្ទូលរៀបរាប់អំពីព្យាការីយូសុះ ដែលលោកបានពោលទៅកាន់មិត្តរួមមន្ទីរឃុំឃាំងទាំងពីរនាក់របស់លោកថា៖ (លោកបន្តថា៖) ឱមិត្តរួមមន្ទីរឃុំឃាំងទាំងពីររបស់ខ្ញុំ! តើ(ការគោរពសក្ការៈចំពោះ)ព្រះជាច្រើនផ្សេងៗល្អជាង ឬ(ការគោរពសក្ការៈចំពោះ)អល់ឡោះដែលជាព្រះជាម្ចាស់តែមួយគត់ ជាអ្នកដែលមានអំណាចបំផុតនោះល្អជាង? អ្វីដែលពួកអ្នកគោរពសក្ការៈក្រៅពីព្រះអល់ឡោះ គឺគ្រាន់តែជាឈ្មោះដែលពួកអ្នកនិងជីដូនជីតារបស់ពួកអ្នកបង្កើតឡើងប៉ុណ្ណោះ ព្រះអល់ឡោះមិនបានបញ្ចុះភស្តុតាងណាមួយអំពីវានោះឡើយ។ [គម្ពីរគួរអាន ១២:៣៩-៤០]

ហេតុដូច្នេះហើយ បណ្ដាអ្នកនាំសារ(សូមសន្តិភាពកើតមានដល់ពួកលោក) បានមានប្រសាសន៍ទៅកាន់ក្រុមរបស់ពួកលោកថា៖ ចូរពួកអ្នកគោរពសក្ការៈចំពោះអល់ឡោះជាម្ចាស់(តែមួយគត់)។ សម្រាប់ពួកអ្នក គ្មានព្រះជាម្ចាស់ឯណាដែលត្រូវគោរពសក្ការៈក្រៅពីទ្រង់ឡើយ។ [គម្ពីរគួរអាន ៧:៥៩] ប៉ុន្តែ ពួកមុស្ហរីគីនបានបដិសេធ ហើយបានយកអ្វីផ្សេងក្រៅពីអល់ឡោះមកគោរពសក្ការៈរួមជាមួយអល់ឡោះ ព្រមទាំងសុំជំនួយ និងសុំការសង្គ្រោះពីពួកវា។

ហើយពិតប្រាកដណាស់ អល់ឡោះជាម្ចាស់ទ្រង់បានច្រានចោលនូវការយកព្រះនានាទាំងនេះរបស់ពួកមុស្ហរីគីនតាមរយៈភស្តុតាងផ្នែកបញ្ញាចំនួនពីរ៖

ទីមួយ៖ ពិតណាស់ ព្រះនានាដែលពួកគេបានយកមកគោរពសក្ការៈទាំងនេះ គឺគ្មានលក្ខណៈពិសេសណាមួយនៃភាពជាព្រះនោះឡើយ។ ពួកវាគឺជាអ្វីដែលត្រូវបានគេបង្កើត ហើយមិនអាចបង្កើតអ្វីបានឡើយ ហើយពួកវាក៏គ្មានសមត្ថភាពក្នុងការផ្តល់ផលប្រយោជន៍ដល់បណ្តាអ្នកដែលគោរពសក្ការៈចំពោះពួកវា ហើយក៏គ្មានសមត្ថភាពក្នុងការការពារពួកគេពីគ្រោះថ្នាក់បានដែរ។ ពួកវាគ្មានសមត្ថភាពធ្វើឲ្យពួកគេរស់ ឬធ្វើឲ្យពួកគេស្លាប់បានឡើយ ហើយពួកវាក៏មិនមានអំណាចគ្រប់គ្រងអ្វីបន្តិចបន្តួចនៅលើបណ្តាមេឃ ហើយក៏គ្មានចំណែកណាមួយនៅក្នុងការគ្រប់គ្រងនោះដែរ។

អល់ឡោះជាម្ចាស់ទ្រង់បានមានបន្ទូលថា៖ ហើយពួកគេបានយកអ្នកផ្សេងក្រៅពីទ្រង់ធ្វើជាព្រះដែលពួកវាមិនអាចបង្កើតអ្វីមួយទាល់តែសោះ តែពួកវាទៅវិញទេដែលត្រូវបានគេបង្កើតនោះ។ ហើយពួកវាគ្មានសមត្ថភាពអាចការពារពីគ្រោះថ្នាក់ ឬផ្តល់ផលប្រយោជន៍ដល់ខ្លួនឯងឡើយ។ ពួកវាគ្មានសមត្ថភាពផ្តល់សេចក្តីស្លាប់ មិនអាចផ្តល់ជីវិត ហើយក៏គ្មានសមត្ថភាពក្នុងការបង្កើតឲ្យរស់សាជាថ្មីនោះដែរ។ [គម្ពីរគួរអាន ២៥:៣]

ទ្រង់បានមានបន្ទូលទៀតថា៖ ចូរអ្នក(ឱអ្នកនាំសារមូហាំម៉ាត់)ពោលថា៖ ចូរពួកអ្នកហៅមកនូវពួកដែលពួកអ្នកអះអាង(ថាជាព្រះ)ក្រៅពីអល់ឡោះមក។ ពួកវាគ្មានកម្មសិទ្ធិគ្រប់គ្រងអ្វីបន្តិចឡើយ សូម្បីតែវត្ថុដែលតូចប៉ុនគ្រាប់ស្ពៃក៏ដោយ មិនថានៅលើមេឃ នៅលើផែនដីនោះឡើយ ហើយពួកវាក៏គ្មានចំណែកអ្វី(ជាមួយអល់ឡោះ)នៅក្នុងវាទាំងពីរ(ការបង្កើត និងការគ្រប់គ្រង)នោះដែរ។ ហើយសម្រាប់ទ្រង់ក៏ពុំត្រូវការអ្នកដែលជួយ(ដល់ទ្រង់)ក្នុងចំណោមពួកទាំងនោះដែរ។ ហើយការការអន្តរាគមន៍ក៏គ្មានផ្តល់ប្រយោជន៍ចំអ្វីពោះទ្រង់ឡើយ លើកលែងតែសម្រាប់អ្នកដែលទ្រង់បានអនុញ្ញាតឱ្យគេប៉ុណ្ណោះ... [គម្ពីរគួរអាន ៣៤:២២-២៣] តើពួកគេយកអ្នកដែលមិនបានបង្កើតអ្វីមួយសោះមកធ្វើស្ហ៊ីរិក(នឹងអល់ឡោះ)ទាំងដែលពួកវាត្រូវបានគេ(អល់ឡោះ)បង្កើតយ៉ាងដូចម្តេច? ហើយពួកវាមិនអាចជួយពួកគេបានទេ ហើយពួកវាក៏មិនអាចជួយខ្លួនឯងបានដែរ។ [គម្ពីរគួរអាន ៧:១៩១-១៩២]

ហើយនៅពេលដែលស្ថានភាពរបស់ពួកព្រះទាំងនោះគឺបែបនេះ នោះពិតណាស់ថា ការយកពួកវាធ្វើជាព្រះសម្រាប់គោរពសក្ការៈ គឺជាភាពល្ងង់ខ្លៅបំផុត និងជាភាពអសារបង់បំផុត។

ទីពីរ៖ ពិតណាស់ ក្រុមអ្នកដែលធ្វើស្ហ៊ីរិកទាំងនោះ គឺពួកគេបានទទួលស្គាល់ថា ព្រះអល់ឡោះជាម្ចាស់តែមួយគត់ដែលជាព្រះជាម្ចាស់ដែលបង្កើតដែលការគ្រប់គ្រងលើអ្វីៗទាំងអស់គឺស្ថិតនៅក្នុងដៃរបស់ទ្រង់ ហើយទ្រង់ជាអ្នកដែលផ្តល់ការគាំពារ ហើយគ្មាននរណាអាចផ្តល់ការគាំពារប្រឆាំងនឹងទ្រង់បានឡើយ។ ដូច្នេះ គួរតែចាំបាច់តម្រូវឲ្យពួកគេទទួលយកអល់ឡោះជាម្ចាស់តែមួយគត់ក្នុងការគោរពសក្ការៈ(អ៊ូលូហ៊ីយ៉ះ) ដូចដែលពួកគេបានទទួលស្គាល់ទ្រង់តែមួយគត់ជាព្រះជាម្ចាស់(រ៉ូពូពីយ៉ះ)ដែរ។ ដូចដែលទ្រង់បានមានបន្ទូលថា៖ ឱមនុស្សលោកទាំងឡាយ! ចូរពួកអ្នកគោរពសក្ការៈចំពោះព្រះជាម្ចាស់របស់ពួកអ្នកជាអ្នកដែលបានបង្កើតពួកអ្នកនិងមនុស្សជំនាន់មុនពួកអ្នក។ សង្ឃឹមថាពួកអ្នកនឹងគោរពកោតខ្លាច(ចំពោះអល់ឡោះ)។ ទ្រង់ជាអ្នកដែលបានធ្វើឱ្យដីមានសណ្ឋានលាតសន្ធឹង និងមេឃជាដំបូលសម្រាប់ពួកអ្នកនិងបានបញ្ចុះទឹកភ្លៀងពីលើមេឃ ហើយបានធ្វើឱ្យមាននូវផ្លែឈើជាអាហារសម្រាប់ពួកអ្នក។ ដូច្នេះ កុំលើកអ្នកដទៃជាស្មើនឹងអល់ឡោះ ខណៈពេលដែលពួកអ្នកដឹងច្បាស់ហើយនោះ។ [គម្ពីរគួរអាន ២:២១-២២]

ទ្រង់បានមានបន្ទូលទៀតថា ៖ ហើយប្រសិនបើអ្នកសួរពួកគេថា៖ តើនរណាជាអ្នកដែលបានបង្កើតពួកគេ ប្រាកដជាពួកគេឆ្លើយថា៖ គឺអល់ឡោះ។ ដូច្នេះ តើពួកគេត្រូវបានគេបង្វែរចេញយ៉ាងដូចម្តេច? [គម្ពីរគួរអាន ៤៣:៨៧]

ទ្រង់បានមានបន្ទូលទៀតថា៖ ចូរអ្នក(ឱអ្នកនាំសារមូហាំម៉ាត់)ពោលថា៖ តើនរណាជាអ្នកប្រទានលាភសក្ការៈឱ្យពួកអ្នកពីលើមេឃ និងផែនដី? តើអ្នកណាជាអ្នកគ្រប់គ្រងការស្តាប់ឭ និងការមើលឃើញ? ហើយតើនរណាជាអ្នកដែលបញ្ចេញរបស់មានជីវិតពីរបស់ស្លាប់ និងបញ្ចេញរបស់ស្លាប់ពីរបស់មានជីវិត? ហើយតើនរណាជាអ្នកចាត់ចែងកិច្ចការទាំងឡាយរបស់អ្នក? ពួកគេនឹងឆ្លើយថា៖ គឺអល់ឡោះជាម្ចាស់(តែមួយគត់)។ ចូរអ្នកពោលថា៖ ដូច្នេះ ចូរពួកអ្នកពោលថា៖ តើពួកអ្នកមិនកោតខ្លាច(អល់ឡោះ)ទេឬ? ហើយ(អ្នកដែលធ្វើប្រការ)ទាំងនោះគឺអល់ឡោះជាម្ចាស់ពិតប្រាកដរបស់ពួកអ្នក។ ដូច្នេះ តើមានអ្វីទៀតបន្ទាប់ពីភាពពិតក្រៅពីភាពវង្វេងនោះ? ដូច្នេះ តើពួកអ្នកត្រូវបានគេបង្វែរយ៉ាងដូចម្តេចទៅ? [គម្ពីរគួរអាន ១០:៣១-៣២]

ចំណុចទីបួន ដែលជាផ្នែកមួយនៃជំនឿចំពោះអល់ឡោះគឺ៖ ការមានជំនឿចំពោះបណ្តាព្រះនាមរបស់អល់ឡោះ និងលក្ខណៈ(ស៊ីហ្វាត)ទាំងឡាយរបស់ទ្រង់។

មានន័យថា៖ គឺការបញ្ជាក់ពីបណ្តាព្រះនាម និងលក្ខណៈសម្បត្តិទាំងឡាយដែលអល់ឡោះទ្រង់បានបញ្ជាក់សម្រាប់អង្គទ្រង់ផ្ទាល់នៅក្នុងគម្ពីររបស់ទ្រង់ ឬនៅក្នុងស៊ុណ្ណះរបស់រ៉សូល(អ្នកនាំសារ)របស់ទ្រង់ (សូមពរជ័យនិងសុខសន្តិភាពកើតមានដល់លោក) ក្នុងលក្ខណៈដែលសាកសមនឹងទ្រង់ ដោយគ្មានការកាឡៃអត្ថន័យ, ការបដិសេធ, ការកំណត់ទម្រង់, និងការប្រៀបប្រដូចឡើយ។ អល់ឡោះជាម្ចាស់ដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់បានមានបន្ទូលថា៖ ហើយសម្រាប់អល់ឡោះជាម្ចាស់ទ្រង់មានព្រះនាមដ៏ល្អប្រពៃជាច្រើន។ ហេតុនេះ ចូរពួកអ្នកបួងសួងសុំពីទ្រង់តាមរយៈព្រះនាមទាំងនោះចុះ។ ហើយចូរពួកអ្នកបោះបង់ពួកដែលកែប្រែព្រះនាមរបស់ទ្រង់ចុះ។ ពួកគេនឹងត្រូវបានគេតបស្នងនូវអ្វីដែលពួកគេបានប្រព្រឹត្ត។ [គម្ពីរគួរអាន ៧:១៨០] ទ្រង់បានមានបន្ទូលទៀតថា៖ ហើយទ្រង់មានលក្ខណៈខ្ពង់ខ្ពស់បំផុតទាំងនៅលើមេឃជាច្រើនជាន់និងផែនដី។ ហើយទ្រង់មហាខ្លាំងពូកែ មហាគតិបណ្ឌិត។ [គម្ពីរគួរអាន ៣០:២៧] ទ្រង់បានមានបន្ទូលទៀតថា៖ គ្មានអ្វីមួយអាចប្រដូចនឹងទ្រង់បានឡើយ។ ហើយទ្រង់មហាសណ្តាប់ឮ មហាទតឃើញបំផុត។ [គម្ពីរគួរអាន ៤២:១១]

នៅក្នុងបញ្ហានេះ គឺមានមនុស្សពីរក្រុមបានវង្វេង៖

ក្រុមទីមួយគឺ៖ ក្រុមដែលបានបដិសេធនូវព្រះនាម និងលក្ខណៈសម្បត្តិទាំងឡាយ ឬក៏ផ្នែកខ្លះនៃលក្ខណៈសម្បត្តិរបស់ទ្រង់ ដោយអះអាងថា ការបញ្ជាក់ពីព្រះនាម និងលក្ខណៈសម្បត្តិទាំងនោះចំពោះអល់ឡោះជាម្ចាស់នឹងនាំឲ្យមានការប្រៀបធៀប ពោលគឺការប្រៀបធៀបអល់ឡោះជាម្ចាស់ទៅនឹងអ្វីៗដែលទ្រង់បានបង្កើត។ ហើយការអះអាងនេះគឺទុកជាមោឃៈដោយសារតែមូលហេតុជាច្រើនដែលក្នុងចំណោមនោះគឺ៖

ទីមួយ៖ គឺវានឹងនាំឱ្យមាននូវផលវិបាកដែលមិនត្រឹមត្រូវ ដូចជាភាពផ្ទុយគ្នានៅក្នុងពាក្យសម្តីរបស់អល់ឡោះជាម្ចាស់ ព្រោះថាទ្រង់បានបញ្ជាក់សម្រាប់អង្គទ្រង់ផ្ទាល់នូវបណ្តាព្រះនាមនិងលក្ខណៈសម្បត្តិទាំងឡាយរបស់ទ្រង់ ហើយទ្រង់ក៏បានបដិសេធថាគ្មានអ្វីមួយដូចនឹងទ្រង់នោះឡើយ។ ហើយប្រសិនបើការកំណត់អំពីវាតម្រូវឲ្យមានការប្រដូច នោះវានឹងធ្វើឲ្យបន្ទូលរបស់អល់ឡោះមានភាពផ្ទុយគ្នា និងបដិសេធគ្នាទៅវិញទៅមក។

ទីពីរ៖ ការស្របគ្នានៃវត្ថុពីរក្នុងឈ្មោះ ឬក្នុងលក្ខណៈ មិនតម្រូវឲ្យវត្ថុទាំងពីរនោះដូចគ្នានោះទេ។ ជាក់ស្តែងអ្នកឃើញមនុស្សពីរនាក់មានចំណុចស្របគ្នាត្រង់ថាពួកគេម្នាក់ៗសុទ្ធតែជាមនុស្សដែលចេះស្តាប់ឮ ចេះមើលឃើញ និងចេះនិយាយ។ ហើយវាមិនចាំបាច់ថាត្រូវតែដូចគ្នានៅក្នុងអត្ថន័យផ្នែកមនុស្សលោក ការឮ ការឃើញ និងការនិយាយនោះទេ។

ហើយអ្នកឃើញសត្វទាំងឡាយមានដៃ មានជើង និងមានភ្នែក ហើយភាពដូចគ្នារបស់ពួកវានេះ មិនតម្រូវឱ្យដៃ ជើង និងភ្នែករបស់ពួកវាមានលក្ខណៈដូចគ្នានោះឡើយ។

នៅពេលដែលរវាងបណ្តាម៉ាខ្លូក(ភាវៈ) ដែលពួកវាមានឈ្មោះ ឬលក្ខណៈដូចគ្នា ក៏មានភាពខុសគ្នាដែរនោះ យ៉ាងណាមិញរវាងអ្នកបង្កើត និងម៉ាខ្លូក គឺរឹតតែមានភាពខុសគ្នាច្បាស់លាស់ជាងនេះទៅទៀត។

ក្រុមទីពីរ៖ (ពួកដែលប្រដូច) គឺជាបណ្តាអ្នកដែលបានទទួលស្គាល់នូវបណ្តាព្រះនាម និងលក្ខណៈសម្បត្តិ(ស៊ីហ្វាត)នានា ជាមួយនឹងការប្រដូចអល់ឡោះទៅនឹងការបង្កើតរបស់ទ្រង់ ដោយពួកគេអះអាងថា ការធ្វើបែបនេះគឺស្របតាមភស្តុតាងនៃអត្ថបទ​​គម្ពីរ ពីព្រោះអល់ឡោះមានបន្ទូលទៅកាន់បណ្តាខ្ញុំបម្រើរបស់ទ្រង់នូវអ្វីដែលពួកគេយល់។ ហើយការអះអាងនេះគឺទុកជាមោឃៈ ដោយផ្អែកលើហេតុផលជាច្រើន ក្នុងនោះរួមមាន៖

ទីមួយ៖ ពិតណាស់ ការប្រដូចព្រះអល់ឡោះជាម្ចាស់ទៅនឹងអ្វីៗដែលទ្រង់បានបង្កើត គឺជាប្រការដែលបញ្ញា និងបញ្ញត្តិសាសនាចាត់ទុកថាជាមោឃៈ ហើយវាមិនអាចទៅរួចឡើយដែលខ្លឹមសារនៃអត្ថបទក្នុងគម្ពីរគួរអាន និងស៊ុណ្ណះនោះជាប្រការខុសឆ្គង។

ទីពីរ៖ ពិតណាស់ អល់ឡោះជាម្ចាស់ទ្រង់បាននិយាយទៅកាន់ខ្ញុំបម្រើរបស់ទ្រង់នូវអ្វីដែលពួកគេយល់ទៅតាមអត្ថន័យដើមរបស់វា, រីឯការពិត និងខ្លឹមសារពិតប្រាកដនៃអត្ថន័យនោះវិញ គឺវាស្ថិតក្នុងចំណោមអ្វីដែលអល់ឡោះជាម្ចាស់ទ្រង់បានរក្សាទុកជាចំណេះដឹងផ្តាច់មុខសម្រាប់ទ្រង់ ដែលទាក់ទងនឹងហ្សាត(អត្ថិភាព) និងស៊ីហ្វាត(គុណលក្ខណៈ)របស់ទ្រង់។

នៅពេលដែលអល់ឡោះជាម្ចាស់បានកំណត់សម្រាប់អង្គទ្រង់ថា ទ្រង់គឺជាអ្នកឭ នោះ «ការឮ» គឺត្រូវបានគេដឹងតាមន័យដើមរបស់វា(គឺជាការទទួលដឹងនូវសំឡេង)។ ប៉ុន្តែភាពពិតប្រាកដរបស់វាចំពោះការឮរបស់អល់ឡោះជាម្ចាស់វិញ គឺមិនត្រូវបានគេដឹងឡើយ។ ព្រោះថាភាពពិតប្រាកដនៃការឮក៏មានភាពខុសប្លែកគ្នាដែរ សូម្បីតែនៅក្នុងចំណោមបណ្តាភាវៈក៏ដោយ។ ដូច្នេះ ភាពខុសប្លែកគ្នានៃការឮរវាងអ្នកបង្កើត និងភាវៈដែលទ្រង់បង្កើត គឺរឹតតែច្បាស់លាស់ និងរឹតតែមហាធំធេងទៅទៀត។

ហើយនៅពេលដែលអល់ឡោះជាម្ចាស់បានមានបន្ទូលប្រាប់អំពីទ្រង់ផ្ទាល់ថា ទ្រង់បានគង់នៅលើអារ៉ស្ហរបស់ទ្រង់ នោះពិតណាស់ ការគង់នេះបើមើលលើអត្ថន័យដើមរបស់វាគឺត្រូវបានគេដឹងជាទូទៅហើយ។ ប៉ុន្តែលក្ខណៈពិតនៃការគង់ដែលទ្រង់គង់នោះគឺយើងមិនបានដឹងឡើយចំពោះការគង់របស់អល់ឡោះនៅលើអារ៉ស្ហរបស់ទ្រង់ ព្រោះថាលក្ខណៈពិតនៃការគង់គឺវាខុសប្លែកគ្នាចំពោះភាវៈរបស់ទ្រង់។ ការគង់នៅលើកៅអីមួយដែលមានលំនឹង គឺមិនមែនដូចជាការគង់នៅលើខ្នងអូដ្ឋដែលពិបាកគ្រប់គ្រង ហើយរើខ្លាំងនោះឡើយ។ ដូច្នេះ ប្រសិនបើវាមានភាពខុសគ្នាយ៉ាងនេះចំពោះភាវៈដែលទ្រង់បង្កើតទៅហើយនោះ យ៉ាងណាមិញភាពខុសគ្នារវាងអ្នកបង្កើត និងភាវៈដែលទ្រង់បង្កើត គឺរឹតតែច្បាស់ក្រឡែត ហើយរឹតតែធំធេងលើសលប់ទៅទៀត។

ហើយការមានជំនឿចំពោះអល់ឡោះជាម្ចាស់ដូចដែលបានរៀបរាប់ គឺផ្តល់នូវផ្លែផ្កាដ៏ធំធេងសម្រាប់អ្នកដែលមានជំនឿ ក្នុចំណោមនោះមានដូចជា៖

ដែលមានជំនឿ ក្នុងចំណោមនោះមានដូចជា៖ ទីមួយ៖ ធ្វើឱ្យសម្រេចបាននូវតាវហេទ(ការមានជំនឿតែមួយគត់)ចំពោះអល់ឡោះជាម្ចាស់ពោលគឺ មិនត្រូវភ្ជាប់ការសង្ឃឹម និងការភ័យខ្លាចទៅនឹងអ្វីផ្សេងក្រៅពីទ្រង់ ហើយមិនត្រូវគោរពសក្ការៈចំពោះអ្វីផ្សេងក្រៅពីទ្រង់ឡើយ។

ទីពីរ៖ ភាពពេញលេញនៃសេចក្ដីស្រឡាញ់ចំពោះអល់ឡោះជាម្ចាស់ និងការលើកសរសើរតម្កើងទ្រង់ តាមរយៈបណ្តាព្រះនាមរបស់ទ្រង់ដ៏ល្អវិចិត្រ និងលក្ខណៈសម្បត្តិរបស់ទ្រង់ដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់។

ទីបី៖ ត្រូវអនុវត្តការគោរពសក្ការៈចំពោះទ្រង់ ដោយធ្វើនូវអ្វីដែលទ្រង់បានបង្គាប់ និងចៀសវាងនូវអ្វីដែលទ្រង់បានហាមឃាត់។

*

ជំនឿចំពោះបណ្តាម៉ាឡាអ៊ីកាត់

ម៉ាឡាអ៊ីកាត់៖ គឺជាភាវៈដ៏អាថ៌កំបាំងមួយដែលត្រូវបានបង្កើតពួកគេគោរពសក្ការៈចំពោះអល់ឡោះជាម្ចាស់ ហើយពួកគេក៏គ្មានលក្ខណៈអ្វីមួយនៃភាពជាម្ចាស់ដែលជាអ្នកបង្កើត និងភាពជាព្រះដែលត្រូវគេគោរពសក្ការៈនោះឡើយ។ អល់ឡោះជាម្ចាស់បានបង្កើតពួកគេពីពន្លឺ ហើយទ្រង់បានផ្តល់ឱ្យពួកគេនូវការអនុវត្តតាមយ៉ាងពេញលេញចំពោះបទបញ្ជារបស់ទ្រង់ និងបានផ្តល់អានុភាពដល់ពួកគេដើម្បីអនុវត្តនូវបទបញ្ជានោះ។ អល់ឡោះជាម្ចាស់ទ្រង់បានមានបន្ទូលថា៖ ហើយអ្នកដែលនៅក្បែរទ្រង់(ម៉ាឡាអ៊ីកាត់)ពួកគេមិនក្រអឺតក្រទមក្នុងការគោរពសក្ការៈចំពោះទ្រង់ឡើយ ហើយពួកគេក៏មិនមានការនឿយហត់នោះដែរ។ ពួកគេគោរពសក្ការៈទ្រង់ទាំងពេលយប់ និងពេលថ្ងៃ មិនធុញទ្រាន់ឡើយ។ [គម្ពីរគួរអាន ២១:១៩-២០]

ហើយពួកគេ(ម៉ាឡាអ៊ីកាត់)មានចំនួនច្រើនមហិមាដែលគ្មាននរណាអាចរាប់ចំនួនពួកគេបានឡើយ លើកលែងតែអល់ឡោះជាម្ចាស់។ ហើយមានភស្តុតាងបញ្ជាក់នៅក្នុងសៀវភៅសហេសទាំងពីរ តាមរយៈហាទីស្ហរបស់លោក អាណាស (សូមអល់ឡោះប្រទានការពេញចិត្តចំពោះលោក) អំពីដំណើររឿងមៀករ៉ចថា ណាពី ﷺត្រូវបានបង្ហាញឱ្យឃើញ “បៃទុលមាក់មួរ” នៅលើមេឃ ដែលជារៀងរាល់ថ្ងៃមានម៉ាឡាអ៊ីកាត់ចំនួន៧០មុឺននាក់ចូលទៅសឡាតនៅក្នុងនោះ។ នៅពេលដែលពួកគេចេញទៅ គឺពួកគេមិនវិលត្រឡប់មកវិញទៀតឡើយ។

ការមានជំនឿចំពោះបណ្តាម៉ាឡាអ៊ីកាត់ រួមមានបួនប្រការ៖

ទីមួយ៖ ជំនឿចំពោះអត្ថិភាពរបស់ពួកគេ។

ទីពីរ៖ មានជំនឿចំពោះអ្នកដែលយើងបានស្គាល់ឈ្មោះរបស់ពួកគេដោយផ្ទាល់ (ដូចជា ជីបរ៉េល) ហើយចំពោះអ្នកដែលយើងមិនបានស្គាល់ឈ្មោះ គឺយើងមានជំនឿលើពួកគេជាលក្ខណៈរួម។

ទីបី៖ ការជឿជាក់លើលក្ខណៈសម្បត្ដិរបស់ពួកគេតាមដែលយើងបានដឹង ដូចជាលក្ខណៈរបស់ជីបរ៉េល ដែលព្យាការីបានប្រាប់ថា លោកបានឃើញវានៅក្នុងរូបរាងដើមដែលវាត្រូវបានបង្កើតមក ហើយវាមានស្លាបប្រាំមួយរយដែលបានបិទបាំងជើងមេឃ។

ហើយពេលខ្លះ ម៉ាឡាអ៊ីកាត់ក៏ប្រែក្លាយរូបរាងជាបុរសតាមបទបញ្ជារបស់អល់ឡោះជាម្ចាស់។ ដូចដែលបានកើតឡើងចំពោះ(ម៉ាឡាអ៊ីកាត់ជីបរ៉េល) នៅពេលដែលអល់ឡោះបានបញ្ជូនគេទៅកាន់នាងម៉ារយ៉ាំ ហើយគេបានតំណែងខ្លួនជាមនុស្សប្រុសដ៏ល្អឥតខ្ចោះនៅចំពោះមុខនាង, ហើយនៅពេលដែលគេបានមកជួបណាពី ﷺ ខណៈដែលលោកកំពុងអង្គុយជាមួយសហាហ្ពាត់របស់លោក គេបានមកក្នុងរូបភាពជាបុរសម្នាក់ដែលស្លៀកសម្លៀកបំពាក់ពណ៌សស្គុស សក់ខ្មៅរលោងគ្មានស្លាកស្នាមអ្វីមួយនៅលើខ្លួនគេដែលបញ្ជាក់ថាជាអ្នកដំណើរមកពីឆ្ងាយនោះឡើយ ហើយក៏គ្មាននរណាម្នាក់ក្នុងចំណោមសហាហ្ពាត់របស់លោកស្គាល់គេនោះដែរ។ បន្ទាប់មក គេបានអង្គុយទល់មុខនឹងណាពី ﷺ ដោយយកជង្គង់របស់គេទាំងពីរដាក់ទល់នឹងជង្គង់ណាពី ហើយបាតដៃទាំងពីររបស់គេដាក់លើភ្លៅខ្លួនឯង ហើយគេបានសួរណាពី ﷺ អំពីអ៊ីស្លាម អ៊ីម៉ាន់(ជំនឿ) អៀហសាន‏(ទង្វើល្អ) ថ្ងៃបរលោក និងសញ្ញាសម្គាល់របស់វា។ ពេលនោះ ណាពី ﷺ បានឆ្លើយតបទៅកាន់គេ ហើយគេក៏បានចាកចេញទៅ។ បន្ទាប់មក លោក ﷺ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «នោះគឺម៉ាឡាអ៊ីកាត់ជីបរ៉េល គេមកជួបពួកអ្នកដើម្បីបង្រៀនកិច្ចការសាសនារបស់ពួកអ្នកដល់ពួកអ្នក»[8]។ [៨] រាយការណ៍ដោយ អ៊ីម៉ាំ មូស្លីម ៖ ក្នុងសៀវភៅ អ៊ីម៉ាន, ជំពូក ការបញ្ជាក់អំពីអ៊ីម៉ាន អ៊ីស្លាម និងអ៊ិហសាន និងភាពចាំបាច់នៃជំនឿលើការបញ្ជាក់ពីការកំណត់របស់អល់ឡោះជាម្ចាស់ដ៏មហាថ្កុំថ្កើង,លេខ ៨។

ហើយដូចគ្នានេះដែរ ម៉ាឡាអ៊ីកាត់ដែលអល់ឡោះជាម្ចាស់ដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់បានបញ្ជូនពួកគេទៅកាន់ព្យាការីអ៊ីព្រហ៊ីម និងព្យាការីលូត គឺស្ថិតក្នុងរូបភាពជាមនុស្សប្រុស។

ចំណុចទីបួនដែលរួមបញ្ចូលនៅក្នុងជំនឿចំពោះម៉ាឡាអ៊ីកាត់គឺ៖ ការមានជំនឿចំពោះអ្វីដែលយើងបានដឹងពីកិច្ចការរបស់ពួកគេដែលពួកគេអនុវត្តតាមការបញ្ជារបស់អល់ឡោះជាម្ចាស់ ដូចជាការសរសើរលើកតម្កើងភាពបរិសុទ្ធរបស់ទ្រង់ និងការគោរពសក្ការៈចំពោះទ្រង់ទាំងយប់ទាំងថ្ងៃ ដោយមិនចេះនឿយណាយ និងមិនចេះធុញទ្រាន់ឡើយ។

ហើយពួកគេមួយចំនួនក៏អាចមានតួនាទីពិសេសផងដែរ។

ដូចជា៖ ម៉ាឡាអ៊ីកាត់ជីបរ៉េលដែលអល់ឡោះបានទុកចិត្តឲ្យនាំយកវ៉ាហ៊ី(សារ)របស់ទ្រង់ទៅកាន់បណ្តាព្យាការី និងបណ្តាអ្នកនាំសារ។

ដូចជា ៖ មុីកាអុីល ដែលជាអ្នកទទួលបន្ទុកលើភ្លៀង ពោលគឺទឹកភ្លៀង និងរុក្ខជាតិ។

ឧទាហរណ៍៖ ម៉ាឡាអ៊ីកាត់ អ៊ីស្រហ្វីល ដែលទទួលបេសកកម្មផ្លុំត្រែនៅពេលថ្ងៃបរលោក និងការធ្វើឱ្យភាវៈទាំងឡាយរស់ឡើងវិញ។

ហើយដូចជា៖ ម៉ាលីគុលម៉ោត ដែលទទួលបន្ទុកខាងដកយកព្រលឹងទាំងឡាយនៅពេលស្លាប់។

ដូចជា ម៉ាលិក ជាអ្នកទទួលបន្ទុកលើឋាននរក ហើយគេគឺជាឆ្មាំនរក។

ហើយដូចជា ក្រុមម៉ាឡាអ៊ីកាត់ដែលត្រូវបានចាត់តាំងឲ្យទទួលបន្ទុកលើគភ៌នៅក្នុងស្បូន ដោយនៅពេលដែលមនុស្សម្នាក់គ្រប់បួនខែនៅក្នុងផ្ទៃម្តាយរបស់គេ អល់ឡោះនឹងបញ្ជូនម៉ាឡាអ៊ីកាត់មួយរូបទៅកាន់គេ ហើយទ្រង់បានបញ្ជាឲ្យកត់ត្រានូវលាភសក្ការៈរបស់គេ អាយុជីវិតរបស់គេ ទង្វើរបស់គេ និងសំណាងល្អ(ចូលឋានសួគ៌) ឬសំណាងអាក្រក់(ចូលឋាននរក)។

ហើយដូចជា៖ ម៉ាឡាអ៊ីកាត់ដែលទទួលបន្ទុកក្នុងការថែរក្សា និងកត់ត្រានូវទង្វើរបស់កូនចៅអាដាំ ដោយសម្រាប់មនុស្សម្នាក់ៗគឺមានម៉ាឡាអ៊ីកាត់ពីររូប ម្នាក់នៅខាងស្តាំ ហើយម្នាក់ទៀតនៅខាងឆ្វេង។

ហើយដូចជា ម៉ាឡាអ៊ីកាត់ដែលទទួលបន្ទុកសួរសំណួរអ្នកស្លាប់នៅពេលដែលគេត្រូវបានគេដាក់នៅក្នុងផ្នូររបស់គេ ដោយមានម៉ាឡាអ៊ីកាត់ពីរនាក់មករកគេ ហើយសួររូបគេអំពីម្ចាស់របស់គេ សាសនារបស់គេ និងណាពីរបស់គេ។

ហើយជំនឿចំពោះបណ្តាម៉ាឡាអ៊ីកាត់ គឺផ្តល់នូវផ្លែផ្កាដ៏ឧត្តុង្គឧត្តមជាច្រើន ដែលក្នុងនោះមាន៖

ទីមួយ៖ ការដឹងអំពីភាពធំធេង អានុភាព និងអំណាចរបស់អល់ឡោះជាម្ចាស់ ពីព្រោះភាពធំធេងរបស់ម៉ាខ្លូកបញ្ជាក់អំពីភាពធំធេងរបស់អ្នកបង្កើត។

ទីពីរ៖ ការថ្លែងអំណរគុណចំពោះអល់ឡោះជាម្ចាស់ទៅលើការការពាររបស់ទ្រង់ចំពោះកូនចៅអាហ្ទាំ(មនុស្សលោក) ដោយទ្រង់បានចាត់តាំងបណ្តាម៉ាឡាអ៊ីកាត់ឲ្យបំពេញភារកិច្ចការពារពួកគេ កត់ត្រានូវទង្វើទាំងឡាយរបស់ពួកគេ និងកិច្ចការផ្សេងៗទៀតដែលជាផលប្រយោជន៍សម្រាប់ពួកគេ។

ទីបី៖ ការស្រឡាញ់បណ្តាម៉ាឡាអ៊ីកាត់ ចំពោះការដែលពួកគេបានប្រតិបត្តិនូវការគោរពសក្ការៈចំពោះអល់ឡោះជាម្ចាស់។

ហើយពិតណាស់ មានក្រុមមួយចំនួននៃពួកដែលវង្វេងបានបដិសេធនូវការដែលពួកម៉ាឡាអ៊ីកាត់មានរូបរាងកាយ ដោយបាននិយាយថា ពួកម៉ាឡាអ៊ីកាត់នោះ គឺគ្រាន់តែជាកម្លាំងនៃសេចក្តីល្អដែលបង្កប់នៅក្នុងបណ្តាម៉ាខ្លូកតែប៉ុណ្ណោះ។ ហើយការអះអាងបែបនេះ គឺជាការបដិសេធនឹងគម្ពីររបស់អល់ឡោះជាម្ចាស់ ស៊ុណ្ណះរបស់អ្នកនាំសាររបស់ទ្រង់(សូមអល់ឡោះប្រទានពរជ័យ និងសេចក្តីសុខសន្តិភាពដល់លោក) និងការឯកភាពរបស់បណ្តាអ្នកមូស្លីម។

អល់ឡោះជាម្ចាស់ទ្រង់បានមានបន្ទូលថា៖ ការសរសើរទាំងឡាយ គឺសម្រាប់អល់ឡោះដែលជាអ្នកបង្កើតមេឃជាច្រើនជាន់និងផែនដី។ ទ្រង់ជាអ្នកដែលឲ្យម៉ាឡាអ៊ីកាត់ធ្វើជាអ្នកនាំសារ(ដោយពួកគេ)មានស្លាបពីរ ស្លាបបី និងស្លាបបួន...។ [គម្ពីរគួរអាន ៨:៥០]

ទ្រង់បានមានបន្ទូលទៀតថា៖ ហើយប្រសិនបើអ្នក(ឱអ្នកនាំសារមូហាំម៉ាត់)បានឃើញ នៅពេលដែលម៉ាឡាអ៊ីកាត់ដកយកព្រលឹងរបស់ពួកដែលគ្មានជំនឿនោះ (អ្នកនឹងឃើញ)ម៉ាឡាអ៊ីកាត់វាយមុខពួកគេ និងវាយខ្នងរបស់ពួកគេ... [គម្ពីរគួរអាន ៨:៥០]

ទ្រង់បានមានបន្ទូលទៀតថា ៖ ...ហើយប្រសិនបើអ្នក(ឱអ្នកនាំសារមូហាំម៉ាត់)បានឃើញពួកបំពានទាំងនោះក្នុងពេលដែលពួកគេជិតស្លាប់ ខណៈម៉ាឡាអ៊ីកាត់លូកដៃរបស់ពួកគេទៅកាន់ពួកនោះ(ដើម្បីដកហូតព្រលឹង)។ (ម៉ាឡាអ៊ីកាត់បាននិយាយថា៖) ចូរពួកឯង(ព្រលឹង)ចេញពីខ្លួនមក!... [គម្ពីរគួរអាន ៦:៩៣]

ទ្រង់បានមានបន្ទូលទៀតថា ៖ ...លុះដល់ពេលដែលភាពភ័យខ្លាចបានបាត់ចេញពីដួងចិត្តរបស់ពួកគេ(ម៉ាឡាអ៊ីកាត់) ពួកគេក៏សួរថា៖ តើព្រះជាម្ចាស់របស់ពួកអ្នកមានបន្ទូលម្តេចខ្លះ? ពួកគេបានឆ្លើយថា៖ (ទ្រង់បានមានបន្ទូល)ពិត។ ហើយទ្រង់មហាខ្ពង់ខ្ពស់ មហាឧត្តុង្គឧត្តម។ [គម្ពីរគួរអាន ៣៤:២៣]

ទ្រង់បានមានបន្ទូលអំពីអ្នកឋានសួគ៌ទៀតថា៖ ...ហើយម៉ាឡាអ៊ីកាត់បានចូលទៅកាន់ពួកគេ(ដើម្បីជួបពរ)ពីគ្រប់ទ្វារទាំងអស់។ (ម៉ាឡាអ៊ីកាត់ពោលថា) សន្តិភាពកើតមានលើអ្នកដោយសារតែការអត់ធ្មត់របស់អ្នក។ ដូច្នេះ វាជាលំនៅឋានចុងក្រោយដ៏ល្អបំផុត។ [គម្ពីរគួរអាន ១៣:២៣-២៤]

នៅក្នុងសហេសអាល់ពូខរី អំពី អាពូហ៊ូរ៉យរ៉ោះ رضي الله عنه អំពីណាពី ﷺ លោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖ «នៅពេលដែលអល់ឡោះជាម្ចាស់ទ្រង់ស្រលាញ់ខ្ញុំបម្រើ(របស់ទ្រង់)ណាម្នាក់ ទ្រង់បានហៅជីបរ៉េលថា៖ ពិតប្រាកដណាស់ អល់ឡោះជាម្ចាស់ទ្រង់ស្រលាញ់ម្នាក់នេះ។ ហេតុនេះ ចូរអ្នកស្រលាញ់គេ។ ពេលនោះ ជីព្រីលក៏ស្រលាញ់ជននោះ។ បន្ទាប់មក ជីព្រីលបានប្រកាសប្រាប់អ្នកនៅលើមេឃថា៖ ពិតប្រាកដណាស់ អល់ឡោះជាម្ចាស់ទ្រង់ស្រលាញ់ម្នាក់នេះ។ ហេតុនេះ ចូរពួកអ្នកស្រលាញ់គេ។ ពេលនោះអ្នកដែលនៅលើមេ​ឃក៏ស្រលាញ់ជននោះ។ ក្រោយមក ការពេញចិត្តចំពោះជននោះក៏ត្រូវបានគេដាក់នៅលើផែនដី»[9]។ [៩] រាយការណ៍ដោយ អាល់ពូខរី៖៣០៣៧, មូស្លីម៖២៦៣៧

ហើយនៅក្នុងនោះផងដែរ អំពី អាពូហ៊ូរ៉យរ៉ោះ رضي الله عنه បាននិយាយថា៖ ណាពី ﷺ លោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖ «នៅថ្ងៃជុមអាត់ នៅតាមមាត់ទ្វារនីមួយៗនៃម៉ាស្ជិតមានម៉ាឡាអ៊ីកាត់ដែលកត់ត្រាអ្នកដែលមកតាមលំដាប់លំដោយ។ ហើយនៅពេលដែលអ៊ីម៉ាំអង្គុយ ពួកគេក៏បិទបញ្ជីកត់ត្រា ហើយចូលមកស្តាប់ការរំលឹក(ឃុតហ្ពះ)»[10]។ [១០] រាយការណ៍ដោយ អាល់ពូខរី៖887, មូស្លីម៖850

អត្ថបទទាំងនេះ គឺបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់លាស់ថា ពួកម៉ាឡាអ៊ីកាត់គឺជាមានរូបរាងកាយ មិនមែនជាថាមពលអរូបីនោះទេ ដូចដែលពួកវង្វេងបាននិយាយ។ ហើយដោយផ្អែកលើអត្ថបទទាំងនេះ អ្នកមូស្លីមបានឯកភាពគ្នា។

*

ជំនឿចំពោះបណ្តាគម្ពីរ

الكُتُب៖ ជាពហុវចនៈនៃពាក្យ (គម្ពីរ) ដែលមានន័យថា (អ្វីដែលត្រូវបានគេសរសេរ)។

អត្ថន័យនៅត្រង់នេះគឺសំដៅលើបណ្តាព្រះគម្ពីរដែលព្រះអល់ឡោះជាម្ចាស់បានបញ្ចុះទៅកាន់បណ្តាអ្នកនាំសាររបស់ទ្រង់ ទុកជាក្តីមេត្តាករុណាសម្រាប់បណ្តាខ្ញុំបម្រើរបស់ទ្រង់ និងជាការចង្អុលបង្ហាញសម្រាប់ពួកគេ ដើម្បីឱ្យពួកគេទទួលបានតាមរយៈគម្ពីរទាំងនោះនូវសេចក្តីសុខសុភមង្គលទាំងក្នុងលោកិយនេះ និងបរលោក។

ជំនឿចំពោះបណ្តាគម្ពីរ គឺរួមមានបួនប្រការ៖

ទីមួយ៖ មានជំនឿថាការបញ្ចុះគម្ពីរនេះ គឺពិតជាមកពីអល់ឡោះជាម្ចាស់។

ទីពីរ៖ មានជំនឿចំពោះបណ្តាគម្ពីរដែលយើងបានស្គាល់ឈ្មោះរបស់វាជាក់លាក់ ដូចជា៖ព្រះគម្ពីរគួរអានដែលត្រូវបានបញ្ចុះទៅលើព្យាការីមូហាំម៉ាត់(សូមសុខសន្តិភាព និងពរជ័យកើតមានដល់លោក) និងព្រះគម្ពីរតូរ៉ាដែលត្រូវបានបញ្ចុះទៅលើព្យាការីមូសា(សូមសុខសន្តិភាពកើតមានដល់លោក)។ និងគម្ពីរអ៊ិនជីលដែលទ្រង់បានបញ្ចុះទៅលើព្យាការីអ៊ីសា (សូមសុខសន្តិភាពកើតមានដល់លោក) និងគម្ពីរហ្សាពួរដែលទ្រង់បានប្រទានឲ្យទៅព្យាការីហ្ទាវូទ (សូមសុខសន្តិភាពកើតមានដល់លោក) ហើយចំណែកឯគម្ពីរដែលពួកយើងមិនបានស្គាល់ឈ្មោះរបស់វា គឺចាំបាច់លើពួកយើងត្រូវមានជំនឿលើវាជាលក្ខណៈរួម។

ទីបី៖ ការជឿជាក់ចំពោះដំណឹងដែលត្រឹមត្រូវរបស់គម្ពីរទាំងនោះ ដូចជាដំណឹងទាំងឡាយរបស់គម្ពីរគួរអាន និងដំណឹងទាំងឡាយនៃបណ្តាគម្ពីរមុនៗដែលមិនត្រូវបានគេផ្លាស់ប្តូរ ឬកែប្រែ។

ទីបួន៖ការអនុវត្តតាមបទបញ្ញត្តិទាំងឡាយនៃគម្ពីរទាំងនោះដែលមិនត្រូវបាននិរាករណ៍ ព្រមទាំងការយល់ព្រម និងទទួលស្គាល់ ទោះបីជាយើងយល់នូវខ្លឹមសារដ៏ជ្រាលជ្រៅរបស់វាក្តី ឬមិនយល់ក្តី ហើយគម្ពីរដែលមានពីមុនទាំងអស់ គឺត្រូវបាននិរាករណ៍ដោយគម្ពីរគួរអាន។ អល់ឡោះជាម្ចាស់ទ្រង់បានមានបន្ទូលថា៖ ហើយយើងបានបញ្ចុះគម្ពីរ(គួរអាន)ទៅកាន់អ្នក(ឱអ្នកនាំសារមូហាំម៉ាត់)យ៉ាងពិតប្រាកដ ដើម្បីបញ្ជាក់ទៅលើបណ្តាគម្ពីរមុនៗ និង(ដើម្បី)បញ្ជាក់ពីភាពត្រឹមត្រូវនៃបណ្តាគម្ពីរទាំងនោះ។ [គម្ពីរគួរអាន ៥:៤៨] ពោលគឺ៖ ជាអ្នកកាត់សេចក្តីលើវា។

អាស្រ័យហេតុនេះ៖ គឺមិនអនុញ្ញាតឱ្យអនុវត្តតាមបញ្ញត្តិណាមួយនៃបណ្តាព្រះគម្ពីរមុនៗឡើយ លើកលែងតែអ្វីដែលត្រឹមត្រូវ ហើយត្រូវបានព្រះគម្ពីរគួរអានបញ្ជាក់ទទួលស្គាល់ប៉ុណ្ណោះ។

ជំនឿចំពោះបណ្តាគម្ពីរទាំងឡាយ បង្កើតបានជាផ្លែផ្កាដ៏ឧត្តមជាច្រើន ដែលក្នុងនោះរួមមាន៖

ទីមួយ៖ ចំណេះដឹងអំពីការយកចិត្តទុកដាក់របស់អល់ឡោះជាម្ចាស់ចំពោះខ្ញុំបម្រើរបស់ទ្រង់ ដោយទ្រង់បានបញ្ចុះគម្ពីរសម្រាប់គ្រប់មនុស្សជាតិ ដើម្បីចង្អុលបង្ហាញពួកគេតាមរយៈវា។

ទីពីរ៖ ចំណេះដឹងអំពីគតិបណ្ឌិតរបស់អល់ឡោះជាម្ចាស់នៅក្នុងក្បួនច្បាប់របស់ទ្រង់ ដោយទ្រង់បានដាក់បញ្ញត្តិសម្រាប់គ្រប់មនុស្សជាតិនូវអ្វីដែលសមស្របនឹងស្ថានភាពរបស់ពួកគេ។ ដូចដែលអល់ឡោះជាម្ចាស់ទ្រង់បានមានបន្ទូលថា៖ …រាល់ប្រជាជាតិនីមួយៗ គឺយើងបានបង្កើតច្បាប់បញ្ញត្តិ និងមាគ៌ា(សម្រាប់ពួកគេប្រតិបត្តិ)។ [គម្ពីរគួរអាន ៥:៤៨]

ទីបី៖ ការដឹងគុណអល់ឡោះចំពោះឧបការគុណរបស់ទ្រង់នៅក្នុងរឿងនោះ។

*

ជំនឿចំពោះបណ្តាអ្នកនាំសារ

រ៉ស៊ុល៖ ពហុវចនៈនៃ (រ៉សូល) មានន័យថា៖(អ្នកដែលត្រូវបានគេបញ្ជូន) ពោលគឺ ត្រូវបានចាត់តាំងដើម្បីផ្សព្វផ្សាយនូវអ្វីមួយ។

ហើយអត្ថន័យរបស់វានៅទីនេះគឺសំដៅទៅលើមនុស្សដែលត្រូវបានផ្តល់វ៉ាហ៊ីនូវច្បាប់បញ្ញត្តិ ហើយត្រូវបានបង្គាប់ឱ្យផ្សព្វផ្សាយវា។

រ៉សូលដំបូងគេបង្អស់ គឺណាពីនួហ (សូមសុខសន្តិភាពកើតមានដល់លោក) ហើយរ៉សូលចុងក្រោយបង្អស់ គឺណាពីមូហាំម៉ាត់ ﷺ ។

អល់ឡោះជាម្ចាស់ទ្រង់បានមានបន្ទូលថា៖ ពិតប្រាកដណាស់ យើងបានផ្តល់វ៉ាហ៊ីទៅកាន់អ្នក(ឱអ្នកនាំសារមូហាំម៉ាត់)ដូចដែលយើងបានផ្តល់វ៉ាហ៊ីទៅកាន់ព្យាការីនួហ ហើយនិងបណ្តាព្យាការីជាច្រើនទៀតបន្ទាប់ពីលោក... [គម្ពីរគួរអាន ៤:១៦៣]

នៅក្នុងសហេស អាល់ពូខរី អំពី អាណាស ពិន ម៉ាលិក នៅក្នុងហាទីស្ហ អាស់ស្ហាហ្វាអះ ពិតណាស់ ណាពី ﷺ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «គេបានរៀបរាប់ថា មនុស្សទាំងឡាយនឹងទៅរកណាពីអាហ្ទាំដើម្បីឱ្យលោកជួយអន្តរាគមន៍ដល់ពួកគេ ប៉ុន្តែលោកបានសុំការអធ្យាស្រ័យ ហើយនិយាយថា៖ សូមពួកអ្នកទៅរកណាពីនួហ ដែលជាអ្នកនាំសារដំបូងគេបង្អស់ដែលអល់ឡោះជាម្ចាស់ទ្រង់បានបញ្ជូន» ហើយលោកបានរៀបរាប់ហាទីស្ហនេះទាំងស្រុង[11]។ [១១] រាយការណ៍ដោយ អាល់ពូខរី៖ សៀវភៅអាត់តាវហ៊ីទ, ជំពូក ពាក្យសម្តីរបស់អល់ឡោះដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ ﴿لِمَا خَلَقۡتُ بِيَدَيَّۖ﴾, លេខ (៧៤១០), និងមូស្លីម៖ សៀវភៅ អាល់អ៊ីម៉ាន, ជំពូក អ្នកឋានសួគ៌ដែលមានឋានៈទាបបំផុត, លេខ (១៩៣)។

ទ្រង់បានមានបន្ទូលអំពីអ្នកនាំសារមូហាំម៉ាត់(សូមសន្តិភាពកើតមានដល់លោក)ថា៖ ព្យាការីមូហាំម៉ាត់ពុំមែនជាឪពុករបស់នរណាម្នាក់ក្នុងចំណោមបុរសរបស់ពួកអ្នកឡើយ។ ក៏ប៉ុន្តែ គាត់គឺជាអ្នកនាំសាររបស់អល់ឡោះ និងជាព្យាការីចុងក្រោយបង្អស់។ [គម្ពីរគួរអាន ៣៣:៤០]

ហើយគ្រប់ប្រជាជាតិទាំងអស់មិនដែលខ្វះអ្នកនាំសារដែលអល់ឡោះជាម្ចាស់បានបញ្ជូនមកជាមួយនឹងក្រឹត្យវិន័យដាច់ដោយឡែកមួយទៅកាន់ប្រជាជាតិរបស់ខ្លួន ឬក៏ណាពីដែលទ្រង់បានប្រទានឱ្យនូវក្រឹត្យវិន័យរបស់អ្នកជំនាន់មុនខ្លួន ដើម្បីស្ដារវាឡើងវិញនោះឡើយ។អល់ឡោះជាម្ចាស់ដែលទ្រង់បានមានបន្ទូលថា៖ ហើយជាការពិតណាស់ យើងបានតែងតាំងទៅកាន់រាល់ប្រជាជាតិនីមួយៗនូវអ្នកនាំសារម្នាក់ ដោយប្រើឲ្យពួកគេគោរពសក្ការៈចំពោះអល់ឡោះ(តែមួយគត់) និងចៀសឆ្ងាយពីតហ្គូត(ការគោរពសក្ការៈអ្នកផ្សេងក្រៅពីអល់ឡោះ)... [គម្ពីរគួរអាន ១៦:៣៦]

ទ្រង់បានមានបន្ទូលទៀតថា៖ …ហើយរាល់ប្រជាជាតិទាំងអស់ គឺតែងតែមានអ្នកដាស់តឿនព្រមាន(ទៅកាន់ពួកគេ)។ [គម្ពីរគួរអាន ៣៥:២៤]

ទ្រង់បានមានបន្ទូលទៀតថា៖ ពិតប្រាកដណាស់ យើងបានបញ្ចុះគម្ពីរតាវរ៉ត(ទៅឱ្យព្យាការីមូសា) ដែលក្នុងនោះ គឺមាននូវការចង្អុលបង្ហាញ និងពន្លឺ។ បណ្តាព្យាការីទាំងឡាយ(នៃអម្បូរអ៊ីស្រាអែល)ដែលពួកលោកជាអ្នកដែលប្រគល់ខ្លួនចំពោះអល់ឡោះបានកាត់ក្តីតាមរយៈគម្ពីរនេះដល់ពួកយូដា... [គម្ពីរគួរអាន ៥:៤៤]

បណ្តាអ្នកនាំសារទាំងឡាយ គឺជាមនុស្សលោកដែលត្រូវបានបង្កើតឡើង ដោយពួកលោកពុំមានលក្ខណៈពិសេសណាមួយជាព្រះជាម្ចាស់ដែលជាអ្នកបង្កើត ឬជាព្រះដែលត្រូវគេគោរពសក្ការៈបន្តិចនោះឡើយ។ ព្រះអល់ឡោះជាម្ចាស់ទ្រង់បានមានបន្ទូលអំពីព្យាការីរបស់ទ្រង់មូហាំម៉ាត់ ដែលលោកគឺជាចាហ្វាយនៃបណ្តាអ្នកនាំសារទាំងឡាយ និងជាអ្នកដែលមានឋានៈខ្ពង់ខ្ពស់ជាងគេបំផុតនៅចំពោះទ្រង់ថា៖ ចូរអ្នក(ឱអ្នកនាំសារមូហាំម៉ាត់)ពោលចុះថា៖ ខ្ញុំគ្មានសមត្ថភាពអ្វីអាចផ្តល់ផលប្រយោជន៍ដល់ខ្លួនឯង ហើយក៏មិនអាចការពារគ្រោះថ្នាក់(ចេញពីខ្លួនខ្ញុំ)នោះដែរ លើកលែងតែអ្វីដែលអល់ឡោះទ្រង់មានចេតនាប៉ុណ្ណោះ។ ប្រសិនបើខ្ញុំអាចដឹងពីប្រការអាថ៌កំបាំងមែននោះ ខ្ញុំប្រាកដជានឹងទទួលបានប្រការល្អជាច្រើនជាមិនខាន ហើយប្រការអាក្រក់ក៏មិនអាចមកប៉ះពាល់រូបខ្ញុំនោះដែរ។ តាមពិតរូបខ្ញុំគ្មានអ្វីក្រៅពីជាអ្នកព្រមានបន្លាច និងផ្តល់ដំណឹងរីករាយដល់ក្រុមដែលមានជំនឿប៉ុណ្ណោះ។ [គម្ពីរគួរអាន ៧:១៨៨] ។

ទ្រង់បានមានបន្ទូលទៀតថា៖ ចូរអ្នក(ឱអ្នកនាំសារមូហាំម៉ាត់)ពោលថា៖ ខ្ញុំគ្មានលទ្ធភាពការពារពួកអ្នកពីគ្រោះថ្នាក់នោះឡើយ ហើយខ្ញុំក៏គ្មានលទ្ធភាពផ្ដល់ការចង្អុលបង្ហាញ(ដល់ពួកអ្នក)នោះដែរ។ ចូរអ្នកពោលថា៖ មិនមាននរណាម្នាក់អាចការពារខ្ញុំពីព្រះអល់ឡោះបានឡើយ ហើយខ្ញុំក៏មិនអាចរកទីជ្រកកោនណាមួយក្រៅពីព្រះអល់ឡោះបានដែរ។ [គម្ពីរគួរអាន ៧២:២១-២២]

ហើយទ្រង់(តែមួយគត់)ដែលជាអ្នកផ្តល់ចំណីអាហារ និងទឹកផឹកដល់ខ្ញុំ។ ហើយនៅពេលខ្ញុំឈឺ ទ្រង់ជាអ្នកព្យាបាលខ្ញុំ។ ហើយទ្រង់ជាអ្នកធ្វើឲ្យខ្ញុំស្លាប់ ហើយបន្ទាប់មកទ្រង់ធ្វើឲ្យខ្ញុំរស់ឡើងវិញ។ ហើយទ្រង់(តែមួយគត់)ដែលជាអ្នកផ្តល់ចំណីអាហារ និងទឹកផឹកដល់ខ្ញុំ។ ហើយនៅពេលខ្ញុំឈឺ ទ្រង់ជាអ្នកព្យាបាលខ្ញុំ។ ហើយទ្រង់ជាអ្នកធ្វើឲ្យខ្ញុំស្លាប់ ហើយបន្ទាប់មកទ្រង់ធ្វើឲ្យខ្ញុំរស់ឡើងវិញ។ គម្ពីរគួរអាន ២៦:៧៩-៨១]

ហើយព្យាការីមូហាំម៉ាត់ ﷺ ក៏បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «តាមពិត ខ្ញុំជាមនុស្សលោកដូចពួកអ្នកដែរ ខ្ញុំភ្លេចដូចដែលពួកអ្នកភ្លេចដែរ ដូច្នេះ ប្រសិនបើខ្ញុំបានភ្លេច ចូរពួកអ្នករំលឹកខ្ញុំផង»[12]។ [១២] រាយការណ៍ដោយ អាល់ពូខរី៖ ជំពូកស្ដីពីទិសគីបឡាត់, មេរៀនស្ដីពីការបែរទៅរកទិសគីបឡាត់នៅគ្រប់ទីកន្លែង, លេខ(៣៩២), មូស្លីម៖ ជំពូកស្ដីពីម៉ាស្ជិទ និងទីកន្លែងសឡាត, មេរៀនស្ដីពីការភ្លេចភ្លាំងក្នុងសឡាត និងការស៊ូជូតសម្រាប់វា, លេខ(៥៧២)

ហើយអល់ឡោះជាម្ចាស់ទ្រង់បានពណ៌នាអំពីពួកគេថាជាខ្ញុំបម្រើរបស់ទ្រង់ នៅក្នុងឋានៈដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់បំផុតរបស់ពួកគេ និងនៅក្នុងបរិបទនៃការសរសើរដល់ពួកគេ។ អល់ឡោះជាម្ចាស់ទ្រង់បានមានបន្ទូលអំពីព្យាការីនួហថា៖ ពិតប្រាកដណាស់ លោកគឺជាខ្ញុំបម្រើម្នាក់ដែលដឹងគុណ(អល់ឡោះ)បំផុត។ [គម្ពីរគួរអាន ១៧:៣] ទ្រង់បានមានប្រសាសន៍អំពីមូហាំម៉ាត់(សូមសន្តិភាពកើតមានដល់លោក)ថា៖ មហាពរជ័យ(អល់ឡោះជាម្ចាស់)ដែលទ្រង់បានបញ្ចុះនូវគម្ពីរគួរអានទៅកាន់ខ្ញុំបម្រើរបស់ទ្រង់(ព្យាការីមូហាំម៉ាត់) ដើម្បីឲ្យលោកក្លាយជាអ្នកដាស់តឿនព្រមានដល់ពិភពលោក។ [គម្ពីរគួរអាន ២៥:១]

ហើយទ្រង់បានមានបន្ទូលអំពីព្យាការីអ៊ីព្រហ៊ីម ព្យាការីអ៊ីស្ហាក និងព្យាការីយ៉ាក់កូបថា៖ ហើយចូរអ្នកចងចាំអំពី(រឿងរ៉ាវ)ខ្ញុំបម្រើទាំងឡាយរបស់យើង គឺព្យាការីអ៊ីព្រហ៊ីម ព្យាការីអ៊ីស្ហាក និងព្យាការីយ៉ាក់កូប។ ពួកគេជាអ្នកដែលមានភាពខ្លាំងក្លា និងមានប្រាជ្ញាឈ្លាសវៃ។ ពិតប្រាកដណាស់ យើងបានជ្រើសរើសពួកគេដោយឱ្យពួកគេរំលឹកចំពោះថ្ងៃបរលោក និងមានជំនឿលើវា។ ហើយពិតប្រាកដណាស់ ពួកគេគឺស្ថិតក្នុងចំណោមអ្នកដែលត្រូវបានគេជ្រើសរើសដ៏ល្អប្រសើរបំផុតចំពោះយើង។ [គម្ពីរគួរអាន ៣៨:៤៥-៤៧]

ហើយទ្រង់បានមានបន្ទូលពីព្យាការីអ៊ីសាកូនប្រុសរបស់ម៉ារយ៉ាំថា៖ រូបគេ(ព្យាការីអ៊ីសា) គ្មានអ្វីក្រៅតែពីជាខ្ញុំបម្រើម្នាក់ដែលយើងបានប្រទានឧបការគុណដល់គេ និងបានយកគេធ្វើជាឧទាហរណ៍សម្រាប់អម្បូរអ៊ីស្រាអែល។ [គម្ពីរគួរអាន ៤៣:៥៩]

ជំនឿចំពោះបណ្តាអ្នកនាំសារ គឺរួមបញ្ចូលនូវបួនប្រការ៖

ទីមួយ៖ ការមានជំនឿថាសាររបស់ពួកលោកគឺជាការពិតមកពីអល់ឡោះជាម្ចាស់ ពោលគឺជនណាដែលបដិសេធសាររបស់អ្នកនាំសារណាម្នាក់ គឺដូចជាគេបានបដិសេធអ្នកនាំសារទាំងអស់។ ដូចដែលអល់ឡោះជាម្ចាស់ទ្រង់បានមានបន្ទូលថា៖ ក្រុមរបស់ព្យាការីនួហបានបដិសេធនឹងបណ្តាអ្នកនាំសារទាំងឡាយ។ [الشعراء:105] ដូចនេះហើយ អល់ឡោះជាម្ចាស់ទ្រង់បានចាត់ទុកពួកគេថាជាអ្នកដែលបដិសេធនឹងបណ្តាអ្នកនាំសារទាំងអស់ ទោះបីជានៅពេលដែលពួកគេបានបដិសេធនឹងលោក(អ្នកនាំសាររបស់ពួកគេ) គឺគ្មានអ្នកនាំសារណាក្រៅពីលោកក៏ដោយ។ ហេតុដូច្នេះហើយ ពួកណាសរ៉នីដែលបានបដិសេធនឹងព្យាការីមូហាំម៉ាត់(សូមសន្តិភាពនិងពរជ័យកើតមានដល់លោក) ហើយមិនបានដើរតាមលោកនោះ គឺពួកគេជាអ្នកដែលបដិសេធនឹងព្យាការីអ៊ីសាកូនរបស់នាងម៉ារយ៉ាំ(យេស៊ូគ្រឹស្តបុត្ររបស់នាងម៉ារី)ដែរ ហើយក៏មិនមែនជាអ្នកដែលដើរតាមលោកដែរ។ ជាពិសេសនោះ គឺលោកពិតជាបានផ្តល់ដំណឹងរីករាយដល់ពួកគេអំពី(ការមកដល់របស់)ព្យាការីមូហាំម៉ាត់(សូមសន្តិភាពនិងពរជ័យកើតមានដល់លោក)។ ហើយការផ្តល់ដំណឹងរីករាយរបស់ព្យាការីអ៊ីសា អំពីលោកនេះ គឺគ្មានន័យអ្វីក្រៅពីថា លោកគឺជាអ្នកនាំសារម្នាក់ដែលត្រូវបានបញ្ជូនមកកាន់ពួកគេ ដែលអល់ឡោះនឹងសង្គ្រោះពួកគេតាមរយៈលោកឲ្យរួចផុតពីភាពវង្វេង ហើយនឹងចង្អុលបង្ហាញពួកគេទៅកាន់មាគ៌ាដ៏ត្រង់នោះឡើយ។

ទីពីរ៖ មានជំនឿចំពោះអ្នកនាំសារដែលយើងបានស្គាល់ឈ្មោះរបស់ពួកលោកជាលក្ខណៈបុគ្គល ដូចជា៖ មូហាំម៉ាត់, អ៊ីព្រហ៊ីម, មូសា, អ៊ីសា, និងនូស (សូមអល់ឡោះប្រទានពរជ័យ និងសេចក្ដីសុខសន្តិភាពដល់ពួកលោកទាំងអស់)។ អ្នកទាំងប្រាំរូបនេះ គឺជាបណ្តាអ្នកនាំសារដែលមានឆន្ទៈយ៉ាងមោះមុត ហើយអល់ឡោះជាម្ចាស់ទ្រង់បានរំឭកអំពីពួកគេនៅពីរទីកន្លែងនៃគម្ពីរគូរអាន នៅក្នុងបន្ទូលរបស់ទ្រង់៖ ហើយ(ចូរអ្នកនឹកឃើញ)នៅពេលដែលយើងបានទទួលយកពីបណ្តាព្យាការីទាំងឡាយនូវកិច្ចសន្យាដ៏ម៉ឺងម៉ាត់របស់ពួកគេ និង(បានទទួលយក)ពីអ្នក ពីព្យាការីនួហ ពីព្យាការីអ៊ីព្រហ៊ីម ពីព្យាការីមូសា និងពីព្យាការីអ៊ីសា កូន ម៉ារីយ៉ាំ។ ហើយយើងបានទទួលយកពីពួកគេនូវកិច្ចសន្យាមួយដ៏មុតមាំបំផុត 7 [គម្ពីរគួរអាន ៣៣:៧] ទ្រង់បានមានបន្ទូលទៀតថា៖ ទ្រង់បានដាក់ចេញនូវច្បាប់បញ្ញត្តិសាសនា(អ៊ីស្លាម)សម្រាប់ពួកអ្នក ដូចអ្វីដែលទ្រង់បានដាក់បង្គាប់វាចំពោះព្យាការីនួហនោះដែរ។ ហើយអ្វីដែលយើងបានផ្តល់វ៉ាហ៊ីទៅកាន់អ្នក(ឱអ្នកនាំសារមូហាំម៉ាត់) គឺដូចអ្វីដែលយើងបានដាក់បង្គាប់ចំពោះព្យាការីអ៊ីព្រហ៊ីម ព្យាការីមូសា និងព្យាការីអ៊ីសាដែរ គឺ់ពួកអ្នកត្រូវពង្រឹងសាសនា និងមិនត្រូវបែកបាក់គ្នានៅក្នុងសាសនាឱ្យសោះ។ អ្វី(សាសនា)ដែលពួកអ្នកកំពុងតែអំពាវនាវពួកគេទៅកាន់នោះ គឺធ្ងន់ធ្ងរបំផុតចំពោះពួកមុស្ហរីគីន។ អល់ឡោះជ្រើសរើសទៅកាន់សាសនារបស់ទ្រង់ចំពោះជនណាដែលទ្រង់មានចេតនា និងចង្អុលបង្ហាញទៅកាន់ទ្រង់ចំពោះជនណាដែលវិលត្រឡប់ទៅកាន់ទ្រង់(ដោយការសារភាពកំហុស និងការគោរពតាមបទបញ្ជារបស់ទ្រង់)។ [គម្ពីរគួរអាន ៤២:១៣]

ហើយចំណែកឯអ្នកដែលពួកយើងមិនស្គាល់ឈ្មោះរបស់គេក្នុងចំណោមពួកគេ គឺពួកយើងមានជំនឿលើពួកគេជាលក្ខណៈរួម។ អល់ឡោះជាម្ចាស់ដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់បានមានបន្ទូលថា៖ ហើយជាការពិតណាស់ យើងបានបញ្ជូនអ្នកនាំសារជាច្រើនមុនអ្នក(ឱអ្នកនាំសារមូហាំម៉ាត់)។ ក្នុងចំណោមពួកគេ មានអ្នកខ្លះយើងបាននិទានប្រាប់អ្នក(នូវរឿងរ៉ាវរបស់ពួកគេ) ហើយមានអ្នកខ្លះទៀត យើងមិនបាននិទានប្រាប់អ្នក(នូវរឿងរ៉ាវរបស់ពួកគេ)ឡើយ។ [គម្ពីរគួរអាន ៤២:១៣]

ទីបី៖ ជឿជាក់ចំពោះដំណឹងទាំងឡាយដែលត្រឹមត្រូវពីពួកគេ។

ទីបួន៖ ការប្រតិបត្តិតាមច្បាប់បញ្ញត្តិរបស់អ្នកដែលត្រូវបានបញ្ជូនមកកាន់យើងក្នុងចំណោមពួកលោក ហើយលោកគឺជាអ្នកបិទបញ្ចប់របស់ពួកលោក គឺព្យាការីមូហាំម៉ាត់ (សូមអល់ឡោះជាម្ចាស់ប្រទានពរជ័យនិងសន្តិភាពដល់លោក) ដែលត្រូវបានបញ្ជូនមកកាន់មនុស្សលោកទាំងអស់។ ព្រះអល់ឡោះជាម្ចាស់បានមានបន្ទូលថា៖ មិនដូច្នោះឡើយ សូមស្បថនឹងព្រះជាម្ចាស់របស់អ្នក! ពួកគេមិនមានជំនឿ(ពិតប្រាកដ)ឡើយ លុះត្រាតែពួកគេប្រគល់ឲ្យអ្នកកាត់ក្ដីនូវរាល់ការខ្វែងគំនិតគ្នារវាងពួកគេ ក្រោយមក ពួកគេគ្មានការចង្អៀតចង្អល់នៅក្នុងចិត្តចំពោះអ្វីដែលអ្នកបានវិនិច្ឆ័យ ហើយពួកគេទទួលយកដោយការពេញចិត្ត។ [គម្ពីរគួរអាន ៤:៦៥]

ការមានជំនឿចំពោះបណ្តាអ្នកនាំសារ គឺផ្តល់នូវផ្លែផ្កាដ៏ធំធេង, ក្នុងចំណោមនោះមានដូចជា៖

ទីមួយ៖ ការដឹងអំពីក្តីមេត្តាករុណារបស់អល់ឡោះជាម្ចាស់ និងការយកចិត្តទុកដាក់របស់ទ្រង់ចំពោះខ្ញុំបម្រើរបស់ទ្រង់ ដោយទ្រង់បានបញ្ជូនអ្នកនាំសារជាច្រើនទៅកាន់ពួកគេ ដើម្បីចង្អុលបង្ហាញពួកគេទៅកាន់មាគ៌ារបស់ទ្រង់ និងដើម្បីបញ្ជាក់ប្រាប់ពួកគេពីរបៀបគោរពសក្ការៈចំពោះទ្រង់ ពីព្រោះថាបញ្ញារបស់មនុស្សមិនអាចដឹងរឿងនោះដោយឯកឯងបានឡើយ។

ទីពីរ៖ ការដឹងគុណចំពោះទ្រង់ទៅលើឧបការគុណដ៏ធំធេងនេះ។

ទីបី៖ ក្តីស្រឡាញ់ចំពោះបណ្តាអ្នកនាំសារ عليهم السلام ការលើកតម្កើងពួកលោក និងការសរសើរពួកលោកនូវអ្វីដែលស័ក្តិសមនឹងពួកលោក؛ ដោយសារតែពួកលោកគឺជាបណ្តាអ្នកនាំសាររបស់អល់ឡោះជាម្ចាស់ ហើយបានបំពេញនូវការគោរពសក្ការៈចំពោះទ្រង់, ការផ្សព្វផ្សាយសាររបស់ទ្រង់, និងការទូន្មានដល់ខ្ញុំបម្រើរបស់ទ្រង់។

ពិតណាស់ ពួកដែលរឹងរូសបដិសេធបានកុហកបដិសេធនឹងបណ្តាអ្នកនាំសាររបស់ពួកគេ ដោយពួកគេបានអះអាងថា ពិតណាស់បណ្តាអ្នកនាំសាររបស់អល់ឡោះជាម្ចាស់គឺមិនមែនជាប្រភេទមនុស្សលោកឡើយ! ហើយពិតណាស់ អល់ឡោះជាម្ចាស់បានរំលឹកអំពីការអះអាងមួយនេះ ហើយទ្រង់ក៏បានបដិសេធចោលវាតាមរយៈបន្ទូលរបស់ទ្រង់ថា៖ ហើយគ្មានអ្វីដែលរារាំងមនុស្សមិនឱ្យមានជំនឿនោះឡើយនៅពេលដែលការចង្អុលបង្ហាញ(របស់អល់ឡោះ)បានមកដល់ពួកគេហើយនោះ ក្រៅតែពីពួកគេនិយាយថា៖ តើអល់ឡោះតែងតាំងមនុស្សលោកធ្វើជាអ្នកនាំសារឬ? ចូរអ្នក(មូហាំម៉ាត់)ប្រាប់ថា ប្រសិនបើមានទេវតានៅលើផែនដីដើរយ៉ាងសុខសាន្តនោះ យើងពិតជានឹងបញ្ជូនទេវតាមកពីមេឃធ្វើជាអ្នកនាំសារដែរហើយ។ [គម្ពីរគួរអាន ១៧:៩៤]

ដូច្នេះ អល់ឡោះទ្រង់បានបដិសេធចោលនូវការអះអាងនេះ ដោយបញ្ជាក់ថា អ្នកនាំសារត្រូវតែជាមនុស្សលោក ពីព្រោះគេត្រូវបានបញ្ជូនមកកាន់អ្នករស់នៅលើផែនដី ហើយពួកគេគឺជាមនុស្សលោក។ ហើយប្រសិនបើអ្នករស់នៅលើផែនដីគឺជាបណ្ដាម៉ាឡាអ៊ីកាត់នោះ អល់ឡោះប្រាកដជានឹងបញ្ចុះអ្នកនាំសារម្នាក់ជាម៉ាឡាអ៊ីកាត់ពីលើមេឃទៅកាន់ពួកគេជាមិនខាន ដើម្បីឲ្យគេដូចទៅនឹងពួកគេដែរ។ ដូចគ្នានេះដែរ ទ្រង់បានមានបន្ទូលរៀបរាប់អំពីពួកដែលបដិសេធចំពោះបណ្តាអ្នកនាំសារថា៖ ...ពួកអ្នកគ្រាន់តែជាមនុស្សលោកធម្មតាដូចពួកយើងប៉ុណ្ណោះ។ ពួកអ្នកមានបំណងចង់រារាំងពួកយើងពីអ្វីដែលជីដូនជីតារបស់ពួកយើងធ្លាប់បានគោរពសក្ការៈ។ ហេតុនេះ ចូរពួកអ្នកនាំមកឱ្យពួកយើងនូវសញ្ញាភស្តុតាងដ៏ច្បាស់លាស់មួយមក។ បណ្តាអ្នកនាំសាររបស់ពួកគេបានតបថា៖ ពួកយើងគ្រាន់តែជាមនុស្សលោកធម្មតាដូចពួកអ្នកប៉ុណ្ណោះ ប៉ុន្តែអល់ឡោះទ្រង់លើកតម្កើងដល់នរណាម្នាក់ដែលទ្រង់ចេតនាក្នុងចំណោមបុគ្គលបម្រើរបស់ទ្រង់។ ហើយពួកយើងមិនអាចនាំមកឱ្យពួកអ្នកនូវសញ្ញាភស្តុតាងមួយបានទេ លើកលែងតែដោយការអនុញ្ញាតរបស់អល់ឡោះ...។ [គម្ពីរគួរអាន ១៤:១០-១១]

*

ជំនឿចំពោះថ្ងៃបរលោក

ថ្ងៃបរលោក គឺជាថ្ងៃដែលមនុស្សជាតិទាំងអស់នឹងត្រូវរស់ឡើងវិញ ដើម្បីជំនុំជម្រះ និងទទួលផលតបស្នង។

ហើយវាត្រូវបានគេហៅដូច្នេះ ពីព្រោះគ្មានថ្ងៃណាមួយបន្ទាប់ពីវាទៀតឡើយ ដោយអ្នកដែលសាងអំពើល្អនឹងបានចូលឋានសួគ៌ ហើយអ្នកដែលសាងអំពើអាក្រក់ នឹងត្រូវចូលឋាននរក។

ហើយជំនឿចំពោះថ្ងៃបរលោក រួមមានបីប្រការ:

ទីមួយ៖ មានជំនឿចំពោះការពង្រស់ឡើងវិញ វាគឺជាការធ្វើឱ្យអ្នកស្លាប់រស់ឡើងវិញនៅពេលដែលមានការផ្លុំត្រែលើកទីពីរ។ ពេលនោះ មនុស្សលោកនឹងក្រោកឈរឡើងនៅចំពោះមុខម្ចាស់គ្រប់គ្រងពិភពទាំងអស់ ក្នុងសភាពជើងទទេគ្មានស្បែកជើង ខ្លួនអាក្រាតគ្មានសម្លៀកបំពាក់ និងមិនទាន់កាត់ស្បែក។ ព្រះអល់ឡោះជាម្ចាស់ទ្រង់បានមានបន្ទូលថា៖ ដូចដែលយើងបានផ្តើមបង្កើតពួកគេកាលពីដំបូងនោះដែរ គឺយើងនឹងបង្កើតពួកគេម្តងទៀត។ វាជាការសន្យារបស់យើងដ៏ពិតប្រាកដ។ ជាការពិតណាស់ យើងគឺជាអ្នកដែលធ្វើ(តាមការសន្យា)។ [គម្ពីរគួរអាន ២១:១០៤]

ការពង្រស់ឡើងវិញ គឺជាការពិតដែលត្រូវបានបញ្ជាក់ដោយគម្ពីរគួរអាន និងស៊ុណ្ណះ ហើយនិងមានការឯកភាពគ្នារបស់បណ្តាអ្នកមូស្លីម។

អល់ឡោះជាម្ចាស់ទ្រង់បានមានបន្ទូលថា៖ ក្រោយមក ពួកអ្នកពិតជានឹងត្រូវស្លាប់ទៅវិញក្រោយពីនោះ(ពេលកំណត់អាយុកាល)។ បន្ទាប់មក ពួកអ្នកនឹងត្រូវបានគេធ្វើឱ្យរស់ឡើងវិញ នៅថ្ងៃបរលោក។ [គម្ពីរគួរអាន ២៣:១៥-១៦]

ហើយព្យាការីមូហាំម៉ាត់ ﷺ ក៏បានមានប្រសាសន៏ថា៖ “មនុស្សលោកនឹងត្រូវគេប្រមូលផ្ដុំនៅថ្ងៃបរលោកដោយគ្មានស្បែកជើងពាក់ គ្មានសម្លៀកបំពាក់ និងមិនទាន់ខតាន់”[13]។ រាយការណ៍ដោយ អាល់ពូខរី និងមូស្លីម។ [១៣] រាយការណ៍ដោយ មូស្លីម៖២៨៥៩

ហើយបណ្ដាអ្នកមូស្លីមបានឯកភាពគ្នាទៅលើការមានពិតរបស់វា(ការរស់ឡើងវិញ)។ ហើយវាគឺជាការតម្រូវនៃគតិបណ្ឌិត ដែលអល់ឡោះជាម្ចាស់ត្រូវបង្កើតនូវកន្លែងវិលត្រឡប់មួយសម្រាប់ម៉ាខ្លូកទាំងនេះ ដើម្បីនឹងតបស្នងដល់ពួកគេនៅក្នុងនោះចំពោះអ្វីដែលទ្រង់បានបញ្ញត្តិដល់ពួកគេ តាមរយៈអ្វីដែលទ្រង់បានបញ្ជូនបណ្ដាអ្នកនាំសាររបស់ទ្រង់មកជាមួយវា។ ទ្រង់បានមានបន្ទូលថា៖ តើពួកអ្នក(ឱមនុស្សលោក)គិតថា៖ ពិតណាស់ យើងបានបង្កើតពួកអ្នកទទេរៗ((គ្មានហេតុផល) ហើយពួកអ្នកពិតជាមិនត្រូវបានគេនាំត្រឡប់មកកាន់យើងវិញ(ដើម្បីជំនុំជម្រះ)នោះឬ? [គម្ពីរគួរអាន ២៣:១១៥] ហើយទ្រង់បានមានបន្ទូលទៅកាន់ព្យាការីរបស់ទ្រង់ ﷺ ថា៖ ពិតប្រាកដណាស់ អ្នកដែលដាក់កាតព្វកិច្ចលើអ្នក(ឲ្យផ្សព្វផ្សាយ)នូវគម្ពីរគួរអាន គឺជាអ្នកដែលត្រឡប់អ្នកទៅកាន់កន្លែងដើម(ទឹកដីម៉ាក្កះឬឋានសួគ៍)វិញ។ [គម្ពីរគួរអាន ២៨:៨៥]

ទីពីរ៖ ការមានជំនឿលើការជំនុំជម្រះ និងការតបស្នង៖ ខ្ញុំបម្រើទាំងឡាយនឹងត្រូវបានគេជំនុំជម្រះចំពោះទង្វើរបស់ខ្លួន ហើយនឹងទទួលបានការតបស្នងចំពោះវា។ ហើយរឿងនេះត្រូវបានបញ្ជាក់ដោយគម្ពីរគួរអាន ស៊ុណ្ណះ និងការឯកភាពគ្នានៃបណ្តាអ្នកមូស្លីម។

អល់ឡោះជាម្ចាស់ទ្រង់បានមានបន្ទូលថា៖ ពិតប្រាកដណាស់ ការវិលត្រឡប់របស់ពួកគេ គឺឆ្ពោះមកកាន់យើង(តែមួយគត់)។ បន្ទាប់មក ពិតប្រាកដណាស់ ការជំនុំជម្រះរបស់ពួកគេ គឺជាតួនាទីរបស់យើង។ [គម្ពីរគួរអាន ៨៨:២៥-២៦] ទ្រង់បានមានបន្ទូលទៀតថា៖ ជនណាដែលនាំមកនូវទង្វើល្អមួយនោះគេនឹងទទួលបានការតបស្នងវិញទ្វេជាដប់។ តែជនណាដែលបាននាំមកនូវទង្វើអាក្រក់មួយវិញ គឺគេមិនតបស្នងអ្វី(ដល់រូបគេ)លើសពីទង្វើអាក្រក់ដូចគ្នានោះឡើយ ហើយពួកគេក៏មិនត្រូវបានគេបំពាននោះដែរ។ [គម្ពីរគួរអាន ៦:១៦០] ទ្រង់បានមានបន្ទូលទៀតថា៖ ហើយយើងនឹងដាក់ជញ្ជីងយុត្តិធម៌នៅថ្ងៃបរលោក(ដើម្បីថ្លឹងទង្វើពួកគេ)។ ដូចនេះ គ្មានជីវិតណាម្នាក់ត្រូវបានគេបំពានបន្តិចឡើយ ហើយសូម្បីតែវា(ទង្វើដែលត្រូវថ្លឹង)មានទំហំតូចប៉ុនគ្រាប់ស្ពៃក៏ដោយ ក៏យើងនាំវាមក(ថ្លឹង)ដែរ។ គ្រប់គ្រាន់ហើយដែលយើងជាអ្នកជំនុំជម្រះ។ [គម្ពីរគួរអាន ២១:៤៧]

អំពី អ៊ិបនូអ៊ូមើរ رضي الله عنهما ពិតប្រាកដណាស់ ណាពី ﷺ លោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖ “ពិតប្រាកដណាស់ អល់ឡោះជាម្ចាស់នឹងដាក់អ្នកមានជំនឿឲ្យស្ថិតនៅជិតទ្រង់ រួចទ្រង់បិទបាំង(បាបកម្ម)របស់គេ ហើយទ្រង់មានបន្ទូលសួរថា៖ តើអ្នកស្គាល់បាបកម្មនេះទេ? តើអ្នកស្គាល់បាបកម្មនោះដែរទេ? គេឆ្លើយថា៖ បាទ បពិត្រម្ចាស់របស់ខ្ញុំ! លុះពេលដែលទ្រង់បានឲ្យគេទទួលស្គាល់នូវបាបកម្មទាំងឡាយរបស់ខ្លួន ហើយគេគិតក្នុងចិត្តថា ខ្លួនពិតជាត្រូវវិនាសហើយនោះ ទ្រង់ក៏មានបន្ទូលថា៖ យើងបានបិទបាំងវាឱ្យអ្នកនៅក្នុងលោកិយ ហើយនៅថ្ងៃនេះយើងនឹងអភ័យទោសឱ្យអ្នកចំពោះវា។ បន្ទាប់មក គេក៏ផ្ដល់ឲ្យជននោះនូវសៀវភៅកំណត់ត្រាទង្វើល្អរបស់គេ។ ចំណែកឯពួកគ្មានជំនឿ និងពួកពុតត្បុតវិញ គេនឹងប្រកាសអំពីពួកគេនៅចំពោះមុខភាវៈទាំងអស់ថា៖ ពួកទាំងនេះហើយជាពួកដែលបានភូតកុហកទៅលើម្ចាស់របស់ពួកគេ។ ពិតប្រាកដណាស់ បណ្តាសារបស់អល់ឡោះ គឺស្ថិតនៅលើពួកបំពាន”។ រាយការណ៍ដោយ អាល់ពូខរី និងមូស្លីម។ [១៤] អាល់ពូខរី៖ សៀវភៅ អំពើបំពាន, ជំពូក បន្ទូលរបស់អល់ឡោះជាម្ចាស់៖ ﴿أَلَا لَعۡنَةُ ٱللَّهِ عَلَى ٱلظَّٰلِمِينَ﴾, លេខ (២៣០៩), និងមូស្លីម៖ សៀវភៅ ការសុំអភ័យទោស, ជំពូក ការទទួលយកការសុំអភ័យទោសពីឃាតករ ទោះបីជាគេបានសម្លាប់មនុស្សជាច្រើនក៏ដោយ, លេខ (២៧៦៨)។

ហើយមានសេចក្តីរាយការណ៍ត្រឹមត្រូវអំពីណាពី ﷺ លោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ជាការពិតណាស់ ជនណាដែលប៉ងប្រាថ្នាធ្វើទង្វើល្អ រួចគេបានធ្វើវាមែន អល់ឡោះជាម្ចាស់នឹងកត់ត្រាទុកនៅនឹងទ្រង់ឲ្យជននោះនូវទង្វើល្អដប់ រហូតដល់ប្រាំពីររយ ឬលើសពីនេះទៀត ហើយជនណាដែលប៉ងប្រាថ្នាធ្វើទង្វើអាក្រក់ រួចគេបានធ្វើវាមែន អល់ឡោះជាម្ចាស់នឹងកត់ត្រាឲ្យជននោះនូវទង្វើអាក្រក់តែមួយប៉ុណ្ណោះ»[15]។ [១៥] រាយការណ៍ដោយ មូស្លីម៖ សៀវភៅ អ៊ីម៉ាន, ជំពូក៖ កាលបើខ្ញុំបម្រើម្នាក់ប៉ងប្រាថ្នាធ្វើទង្វើល្អត្រូវបានកត់ត្រា ហើយបើគេប៉ងប្រាថ្នាធ្វើទង្វើអាក្រក់ នោះនឹងមិនត្រូវបានកត់ត្រា, លេខ (១៣១)

ហើយពិតប្រាកដណាស់ បណ្តាអ្នកមូស្លីមបានឯកភាពគ្នាទៅលើការបញ្ជាក់អំពីការជំនុំជម្រះ និងការតបស្នងចំពោះទង្វើទាំងឡាយ ហើយវាគឺជារឿងដែលស្របនឹងគតិបណ្ឌិត។ ពីព្រោះអល់ឡោះជាម្ចាស់ទ្រង់បានបញ្ចុះនូវបណ្តាគម្ពីរ និងបានចាត់បញ្ជូននូវបណ្តាអ្នកនាំសារ ហើយទ្រង់បានដាក់ជាកាតព្វកិច្ចទៅលើខ្ញុំបម្រើទាំងឡាយរបស់ទ្រង់ឱ្យទទួលយកនូវអ្វីដែលពួកគេ(បណ្តាអ្នកនាំសារ)បាននាំមកជាមួយ និងឱ្យគោរពប្រតិបត្តិតាមនូវអ្វីដែលជាកាតព្វកិច្ចត្រូវអនុវត្តដែលមាននៅក្នុងនោះ។ ហើយទ្រង់បានដាក់ជាកាតព្វកិច្ចឱ្យធ្វើសង្គ្រាមប្រឆាំងនឹងបណ្តាអ្នកដែលជំទាស់នឹងវា ហើយទ្រង់បានអនុញ្ញាតនូវឈាមរបស់ពួកគេ កូនចៅរបស់ពួកគេ ស្ត្រីរបស់ពួកគេ និងទ្រព្យសម្បត្តិរបស់ពួកគេ។ ដូច្នេះហើយ ប្រសិនបើគ្មានការជំនុំជម្រះ និងការតបស្នងទេនោះ វាគឺជារឿងដ៏អសារបង់មួយដែលអល់ឡោះជាម្ចាស់ដ៏មានគតិបណ្ឌិតទ្រង់ស្អាតស្អំពីវា។ ហើយព្រះអល់ឡោះជាម្ចាស់ទ្រង់បានចង្អុលបង្ហាញអំពីរឿងនេះ តាមរយៈបន្ទូលរបស់ទ្រង់ថា៖ យើងពិតជានឹងសួរអ្នកទាំងឡាយ(ប្រជាជាតិ)ដែលយើងបានបញ្ជូន(អ្នកនាំសារ)ទៅកាន់ពួកគេ ហើយយើងក៏ពិតជានឹងសួរបណ្តាអ្នកនាំសារទាំងឡាយផងដែរ។ យើងពិតជានឹងប្រាប់ពួកគេយ៉ាងច្បាស់(នូវអ្វីដែលពួកគែបានសាង)ដោយចំណេះដឹង(របស់យើង) ហើយយើងមិនមែនជាអ្នកអវត្តមាន(នៅឆ្ងាយពីពួកគេ)ឡើយ។ [គម្ពីរគួរអាន៖ ៧:៦-៧]

ទីបី៖ មានជំនឿលើឋានសួគ៌ និងឋាននរក ហើយថាឋានទាំងពីរនេះ គឺជាទីវិលត្រឡប់ដ៏ស្ថិតស្ថេរជានិរន្តរ៍សម្រាប់បណ្តាភាវៈទាំងឡាយ។

ឋានសួគ៌ គឺជាលំនៅឋាននៃឧបការគុណដែលអល់ឡោះដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់បានរៀបចំសម្រាប់បណ្តាអ្នកមានជំនឿដែលគោរពកោតខ្លាចទ្រង់ ដោយពួកគេមានជំនឿចំពោះអ្វីដែលអល់ឡោះបង្គាប់ឱ្យពួកគេមានជំនឿ ហើយបានគោរពប្រតិបត្តិចំពោះអល់ឡោះ និងអ្នកនាំសាររបស់ទ្រង់។ ហើយមានសេចក្តីស្មោះសរចំពោះអល់ឡោះ និងអនុវត្តតាមអ្នកនាំសាររបស់ទ្រង់។ នៅក្នុងឋានសួគ៌នោះមាននូវឧបការគុណគ្រប់បែបយ៉ាង។ "ភ្នែកមិនធ្លាប់បានឃើញ ត្រចៀកមិនដែលស្តាប់ឮ ហើយចិត្តមនុស្សក៏មិនធ្លាប់ស្រមៃដល់" អល់ឡោះជាម្ចាស់ទ្រង់បានមានបន្ទូលថា៖ ពិតប្រាកដណាស់ បណ្ដាអ្នកដែលមានជំនឿ និងបានសាងទង្វើកុសល អ្នកទាំងនោះហើយជាភាវៈដែលល្អបំផុត។ ការតបស្នងសម្រាប់ពួកគេនៅឯព្រះជាម្ចាស់របស់ពួកគេ គឺឋានសួគ៌អាត់និន ដែលមានទន្លេជាច្រើនហូរចេញពីក្រោម ពួកគេនឹងស្ថិតនៅទីនោះជារៀងរហូត។ អល់ឡោះបានពេញចិត្តចំពោះពួក​គេ ហើយពួកគេក៏បានពេញចិត្តចំពោះទ្រង់វិញ។ ការតបស្នងនេះគឺសម្រាប់អ្នកដែលខ្លាចព្រះជាម្ចាស់របស់គេ។ [គម្ពីរគួរអាន ៩៨ ៖ ៧-៨] ទ្រង់បានមានបន្ទូលទៀតថា៖ ជាការពិតណាស់ គ្មានបុគ្គលណាម្នាក់ដឹងនោះឡើយ នូវអ្វីដែលគេបានរក្សាទុកសម្រាប់ពួកគេ(អ្នកមានជំនឿ)អំពីអ្វីដែលធ្វើឱ្យពួកគេគាប់ចិត្តនោះ ជាការតបស្នងចំពោះអ្វីដែលពួកគេបានប្រព្រឹត្ត(ក្នុងលោកិយ)។ [គម្ពីរគួរអាន ៣២ ៖១៧] [១៦] រាយការណ៍ដោយ អាល់ពូខរី៖ សៀវភៅអាត្ថាធិប្បាយ, ជំពូកបន្ទូលរបស់ទ្រង់៖ ﴿فَلَا تَعۡلَمُ نَفۡسٞ مَّآ أُخۡفِيَ لَهُم مِّن قُرَّةِ أَعۡيُنٖ﴾, លេខ (៤៥០១), និងមូស្លីម៖ សៀវភៅឋានសួគ៌ និងការពិពណ៌នាអំពីភាពសុខសាន្ដរបស់វា និងអ្នករស់នៅក្នុងវា, លេខ (២៨២៤)។

ចំណែកឯភ្លើងនរកវិញ៖ គឺជាកន្លែងនៃទណ្ឌកម្មដែលអល់ឡោះបានរៀបចំវាសម្រាប់ពួកដែលគ្មានជំនឿ និងពួកដែលបំពាន ដែលពួកគេបានប្រឆាំងនឹងទ្រង់ និងបានល្មើសនឹងបណ្តាអ្នកនាំសាររបស់ទ្រង់។ នៅក្នុងនោះមានគ្រប់សណ្ឋាននៃទណ្ឌកម្ម និងការដាក់ទោសដែលមិនអាចនឹកស្មានដល់។ អល់ឡោះជាម្ចាស់ទ្រង់បានមានបន្ទូលថា៖ ហើយចូរពួកអ្នកមានការកោតខ្លាចអំពីភ្លើងនរកដែលគេត្រៀមទុកសម្រាប់ពួកដែលគ្មានជំនឿ។ [គម្ពីរគួរអាន ៣:១៣១] ទ្រង់បានមានបន្ទូលទៀតថា៖ ហើយចូរអ្នក(ឱអ្នកនាំសារមូហាំម៉ាត់)ពោលថា៖ សេចក្តីពិត គឺមកពីព្រះជាម្ចាស់របស់ពួកអ្នក។ ដូច្នេះ ជនណាដែលមានបំណង ចូរឱ្យគេមានជំនឿចុះ។ ជនណាដែលមានបំណងវិញ ចូរឱ្យគេប្រឆាំងចុះ។ ពិតប្រាកដណាស់ យើងបានត្រៀមទុកសម្រាប់ពួកដែលបំពាននូវភ្លើងនរកដែលមានជញ្ជាំងព័ទ្ធជុំវិញពួកគេ។ ហើយប្រសិនបើពួកគេសុំឱ្យគេផ្ដល់ទឹកឲ្យ គេនឹងផ្ដល់ទឹកឱ្យពួកគេនូវទឹកដែលប្រៀបដូចជាប្រេងកំពុងពុះ ដែលធ្វើឱ្យរលាកផ្ទៃមុខ(របស់ពួកគេ)។ គ្រឿងផឹក និងកន្លែងស្នាក់នៅរបស់ពួកគេគឺអាក្រក់បំផុត។ [អាល់កះហ្វី ១៨៖២៩] ទ្រង់បានមានបន្ទូលទៀតថា៖ ពិតប្រាកដណាស់ អល់ឡោះជាម្ចាស់ទ្រង់ដាក់បណ្តាសាពួកគ្មានជំនឿ និងបានត្រៀមទុកសម្រាប់ពួកគេនូវភ្លើងនរកដែលឆេះសន្ធោសន្ធៅ។ ពួកគេនឹងស្ថិតនៅក្នុងនោះជារៀងរហូត។ ពួកគេនឹងគ្មានអ្នកគាំពារ និងគ្មានអ្នកជួយឡើយ។ នៅថ្ងៃដែលមុខរបស់ពួកគេត្រូវបានដាក់ផ្កាប់នៅក្នុងភ្លើងនរក ពួកគេនឹងនិយាយថា៖ ឱខ្លួនពួកយើងអើយ! ពួកយើងគួរណាស់តែបានស្តាប់បង្គាប់អល់ឡោះ និងគោរពតាមអ្នកនាំសារ។ [គម្ពីរគួរអាន ៣៣:៦៤-៦៦]

ការមានជំនឿចំពោះថ្ងៃបរលោក គឺផ្តល់នូវផ្លែផ្កាដ៏ធំធេង ក្នុងចំណោមនោះមានដូចជា៖

ទីមួយ៖ ការចង់ធ្វើការគោរពប្រតិបត្តិ និងយកចិត្តទុកដាក់លើវា ដោយសង្ឃឹមចង់បាននូវផលតបស្នងនៅថ្ងៃនោះ។

ទីពីរ៖ ការខ្លាចរអាអំពីការប្រព្រឹត្តអំពើបាបកម្ម និងមិនពេញចិត្តនឹងវា ដោយខ្លាចអំពីទណ្ឌកម្មនៃថ្ងៃនោះ។

ទីបី៖ ជាការលួងលោមដល់អ្នកមានជំនឿចំពោះអ្វីដែលខ្លួនខកខាននៅលើលោកិយ តាមរយៈការរំពឹងទុកនូវបរមសុខ និងផលតបស្នងនៅថ្ងៃបរលោក។

ហើយពួកប្រឆាំងបានបដិសេធចំពោះការពង្រស់ឡើងវិញបន្ទាប់ពីការស្លាប់ ដោយអះអាងថា រឿងនោះគឺមិនអាចទៅរួចឡើយ។

ការអះអាងនេះគឺត្រូវបានច្រានចោល ដែលភាពមិនត្រឹមត្រូវរបស់វាត្រូវបានបញ្ជាក់ដោយច្បាប់សាសនា ឥន្ទ្រីយរូបារម្មណ៍ និងបញ្ញា។

ចំពោះផ្នែកច្បាប់សសាសនាវិញ អល់ឡោះជាម្ចាស់ទ្រង់បានមានបន្ទូលថា៖ ពួកដែលគ្មានជំនឿបានអះអាងថា៖ ជាការពិតណាស់ ពួកគេនឹងមិនត្រូវបានគេបង្កើតឱ្យរស់ឡើងវិញឡើយ។ ចូរអ្នក(ឱអ្នកនាំសារមូហាំម៉ាត់)ពោលថា៖ មិនដូច្នោះឡើយ! សូមស្បថនឹងព្រះជាម្ចាស់របស់ខ្ញុំ! ទ្រង់ប្រាកដជានឹងបង្កើតពួកអ្នកឱ្យរស់ឡើងវិញជាមិនខាន។ បន្ទាប់មក គេពិតជានឹងប្រាប់ពួកអ្នកនូវអ្វីដែលពួកអ្នកធ្លាប់បានប្រព្រឹត្ដ។ ហើយនោះ គឺជារឿងងាយស្រួលបំផុតចំពោះអល់ឡោះ។ [គម្ពីរគួរអាន ៦៤:៧] គ្រប់គម្ពីរដែលបញ្ជូនពីលើមេឃមកទាំងអស់បានឯកភាពគ្នាទៅលើរឿងនេះ។

ចំណែកឯភស្តុតាងជាក់ស្តែងវិញនោះ គឺអល់ឡោះជាម្ចាស់ពិតជាបានបង្ហាញដល់ខ្ញុំបម្រើរបស់ទ្រង់នូវការពង្រស់អ្នកដែលស្លាប់ឲ្យរស់ឡើងវិញនៅក្នុងលោកិយនេះ។ ហើយនៅក្នុងជំពូក(ស៊ូរ៉ោះ)អាល់ប៉ាក៏រ៉ោះ មានឧទាហរណ៍ចំនួនប្រាំអំពីរឿងនោះគឺ៖

ឧទាហរណ៍ទីមួយ៖ ក្រុមមនុស្សរបស់ព្យាការីមូសា(ម៉ូសេ) នៅពេលដែលពួកគេបាននិយាយទៅកាន់លោកថា៖ ពួកយើងនឹងមិនជឿលើអ្នកជាដាច់ខាត លុះត្រាតែពួកយើងបានឃើញអល់ឡោះផ្ទាល់នឹងភ្នែក។ [គម្ពីរគួរអាន ២:៥៥] រួចមកអល់ឡោះដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់បានធ្វើឱ្យពួកគេស្លាប់ បន្ទាប់មកទ្រង់បានធ្វើឱ្យពួកគេរស់ឡើងវិញ។ ហើយនៅក្នុងនោះ ព្រះអល់ឡោះជាម្ចាស់ទ្រង់បានមានបន្ទូលទៅកាន់អម្បូរអ៊ីស្រាអែលថា៖ ហើយចូរពួកអ្នក(អម្បូរអ៊ីស្រាអែលមានការចងចាំ) នៅពេលដែលពួកអ្នកបាននិយាយថា៖ ឱមូសា! ពួកយើងនឹងមិនជឿលើអ្នកជាដាច់ខាត លុះត្រាតែពួកយើងបានឃើញអល់ឡោះផ្ទាល់នឹងភ្នែក។ ពេលនោះរន្ទះបានឆក់យកជីវិតពួកអ្នកភ្លាមៗ ខណៈដែលពួកអ្នកមើលឃើញ(ផ្ទាល់នឹងភ្នែក)។ បន្ទាប់មក ពួកយើងបានបង្កើតពួកអ្នកឡើងវិញ បន្ទាប់ពីការស្លាប់របស់ពួកអ្នក ដើម្បីឱ្យពួកអ្នកដឹងគុណ។ [គម្ពីរគួរអាន ២:៥៥-៥៦]

ឧទាហរណ៍ទីពីរ៖ នៅក្នុងរឿងរ៉ាវនៃអ្នកដែលត្រូវបានគេសម្លាប់ ដែលពួកអ៊ីស្រាអែលបានមានវិវាទគ្នាទៅវិញទៅមកអំពីរឿងរបស់គេនោះ ពេលនោះអល់ឡោះជាម្ចាស់បានបញ្ជាពួកគេឱ្យសម្លេះមេគោមួយក្បាល រួចយកផ្នែកណាមួយរបស់វាវាយទៅលើសាកសពនោះ ដើម្បីឱ្យគេ(អ្នកស្លាប់)ប្រាប់ពួកគេពីឃាតករដែលបានសម្លាប់រូបគេ។ ហើយអំពីរឿងរ៉ាវនេះ អល់ឡោះជាម្ចាស់បានមានបន្ទូលថា៖ ហើយ(ចូរពួកអ្នកចងចាំ)នៅពេលដែលពួកអ្នកបានសម្លាប់មនុស្សម្នាក់ រួចពួកអ្នកបានទម្លាក់កំហុសឱ្យអ្នកដទៃក្នុងរឿងនោះ។ តែអល់ឡោះជាអ្នកលាតត្រដាងនូវអ្វីដែលពួកអ្នកបានលាក់បាំង(ពីអំពើឃាតកម្មនោះ)។ បន្ទាប់មកយើងបានបញ្ជាថា ចូរយកផ្នែកណាមួយនៃមេគោនេះវាយទៅលើសាកសពនោះ។ ដូច្នេះដែរ អល់ឡោះបានធ្វើឱ្យអ្នកស្លាប់រស់ឡើងវិញ ហើយបង្ហាញសញ្ញានៃទ្រង់ដល់ពួកអ្នក ដើម្បីឱ្យពួកអ្នកចេះគិតពិចារណា។ [គម្ពីរគួរអាន ២:៧២-៧៣]

ឧទាហរណ៍ទី៣៖ នៅក្នុងរឿងរ៉ាវរបស់ពួកដែលបានចាកចេញពីលំនៅឋានរបស់ពួកគេដើម្បីរត់គេចពីសេចក្ដីស្លាប់ ខណៈដែលពួកគេមានគ្នារាប់ពាន់នាក់ ពេលនោះ អល់ឡោះជាម្ចាស់ដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ក៏បានធ្វើឱ្យពួកគេស្លាប់ ក្រោយមក ទ្រង់ក៏បានប្រោសពួកគេឱ្យរស់ឡើងវិញ។ ហើយពាក់ព័ន្ធនឹងរឿងនេះ អល់ឡោះជាម្ចាស់បានមានបន្ទូលថា៖ តើអ្នក(ព្យាការីមូហាំម៉ាត់)មិនបានដឹងអំពីរឿងរ៉ាវរបស់ពួកដែលបានចាកចេញពីលំនៅដ្ឋានរបស់ពួកគេ ខណៈដែលពួកគេមានគ្នាច្រើនរាប់ពាន់នាក់ ដោយការភ័យខ្លាចពីសេចក្តីស្លាប់ទេឬ? ពេលនោះ អល់ឡោះជាម្ចាស់ក៏បានមានបន្ទូលទៅកាន់ពួកគេថា៖ ចូរពួកអ្នកស្លាប់ចុះ។ ក្រោយមក ទ្រង់ក៏បានប្រោសពួកគេឱ្យរស់ឡើងវិញ។ ពិតប្រាកដណាស់ អល់ឡោះជាអ្នកដែលមានការប្រោសប្រទានបំផុតចំពោះមនុស្សលោក។ ក៏ប៉ុន្តែ មនុស្សលោកភាគច្រើនមិនដឹងគុណឡើយ។ [គម្ពីរគួរអាន ២:២៤៣]

ឧទាហរណ៍ទីបួន៖ គឺរឿងរ៉ាវរបស់អ្នកដែលបានឆ្លងកាត់ភូមិមួយដែលបានវិនាសហិនហោច ហើយគេបានសង្ស័យពីសមត្ថភាពរបស់អល់ឡោះជាម្ចាស់ក្នុងការធ្វើឱ្យភូមិនោះរស់ឡើងវិញ។ ហេតុនេះ អល់ឡោះជាម្ចាស់ក៏បានធ្វើឱ្យគេស្លាប់រយៈពេលមួយរយឆ្នាំ ក្រោយមក ទ្រង់ក៏បានប្រោសគេឱ្យរស់ឡើងវិញ។ ហើយអំពីរឿងនេះ អល់ឡោះជាម្ចាស់បានមានបន្ទូលថា៖ ឬប្រៀបជាដូចអ្នក(អ៊ូហ្សែរ)ដែលបានឆ្លងកាត់ភូមិមួយដែលត្រូវបានបំផ្លាញខ្ទេចខ្ទីអស់(ទាំងមនុស្ស ទាំងលំនៅឋាន)។ គេនោះបានសួរថា៖ តើអល់ឡោះធ្វើឲ្យអ្នកភូមិនេះរស់ឡើងវិញយ៉ាងដូចមេ្ដចទៅ ក្រោយពីពួកគេបានស្លាប់ហើយនោះ? ពេលនោះ អល់ឡោះក៏បានធ្វើឱ្យគេស្លាប់រយៈពេលមួយរយឆ្នាំ។ ក្រោយមក ទ្រង់បានប្រោសគេឱ្យរស់ឡើងវិញ។ ទ្រង់បានសួរថា៖ តើអ្នកស្នាក់នៅទីនេះរយៈពេលប៉ុន្មានហើយ? គេបានឆ្លើយថា៖ ខ្ញុំនៅទីនេះរយៈពេលមួយថ្ងៃ ឬតិចជាងមួយថ្ងៃ។ ទ្រង់ក៏បានតបវិញថា៖ ផ្ទុយទៅវិញ អ្នកនៅទីនេះរយៈពេលមួយរយឆ្នាំហើយ។ ចូរអ្នកមើលទៅកាន់ម្ហូបអាហារ និងភេសជ្ជៈរបស់អ្នក តើវាមានប្រែប្រួលទេ? ហើយចូរអ្នកមើលទៅកាន់សត្វលារបស់អ្នក។ (យើងធ្វើដូច្នេះ)គឺដើម្បីយើងយកអ្នកធ្វើជាភស្ដុតាងសម្រាប់មនុស្សលោក។ ហើយចូរអ្នកមើលទៅឆ្អឹងទាំងនោះ តើយើងផ្គុំវាចូលគ្នាយ៉ាងដូចម្តេច បន្ទាប់ពីយើងស្រោបវាដោយសាច់វិញនោះ? នៅពេលដែលការពិតបានបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់ដល់គេបែបនេះ គេក៏និយាយថា៖ (ពេលនេះ)ខ្ញុំដឹងហើយថា ពិតប្រាកដណាស់ អល់ឡោះទ្រង់មានអានុភាពលើអី្វៗទាំងអស់។ [គម្ពីរគួរអាន ២:២៥៩]

ឧទាហរណ៍ទីប្រាំ៖ នៅក្នុងរឿងរ៉ាវរបស់ព្យាការីអ៊ីព្រហ៊ីម ដែលជាមិត្ដសម្លាញ់របស់អល់ឡោះ នៅពេលដែលគាត់បានសួរអល់ឡោះជាម្ចាស់ដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ សុំឱ្យទ្រង់បង្ហាញគាត់ថាតើទ្រង់ប្រោសអ្នកស្លាប់ឱ្យរស់ឡើងវិញដោយរបៀបណា។ ពេលនោះ អល់ឡោះជាម្ចាស់បានបញ្ជាឱ្យគាត់សំឡះសត្វបក្សីចំនួនបួនក្បាល រួចបំបែកពួកវាជាបំណែកៗដាក់នៅលើភ្នំនានាដែលនៅជុំវិញគាត់ បន្ទាប់មកឱ្យគាត់ស្រែកហៅពួកវា។ នោះបំណែកទាំងនោះក៏បានរួមផ្គុំចូលគ្នាវិញ ហើយពួកវាក៏បានហើរមកកាន់អ៊ីព្រហ៊ីមយ៉ាងលឿន។ ហើយអំពីរឿងនោះ អល់ឡោះជាម្ចាស់បានមានបន្ទូលថា៖ ហើយ(ចូរចងចាំ)នៅពេលដែលព្យាការីអ៊ីព្រហ៊ីមបានពោលថា៖ ឱព្រះជាម្ចាស់! សូមទ្រង់មេត្ដាបង្ហាញឱ្យខ្ញុំបានឃើញផង ថាតើទ្រង់ប្រោសអ្នកស្លាប់ឱ្យរស់ឡើងវិញដោយរបៀបណា? ទ្រង់បានមានបន្ទូលថា៖ តើអ្នកមិនទាន់ជឿ(លើរឿងនេះ)ទេឬ? គាត់ឆ្លើយថា៖ មិនដូច្នោះឡើយ ប៉ុន្តែ គឺដើម្បីឱ្យចិត្ដរបស់ខ្ញុំកាន់តែមានភាពនឹងនរ(ជឿជាក់)ថែមទៀតប៉ុណ្ណោះ។ ទ្រង់ក៏បានមានបន្ទូលថា៖ ដូច្នេះ ចូរអ្នកយកសត្វបក្សីចំនួនបួនក្បាល ហើយចិញ្ច្រាំវាបញ្ចូលគ្នា រួចមក ចូរអ្នកយកបំណែកនីមួយៗអំពីសាច់នោះទៅដាក់តាមភ្នំនីមួយៗ(ផ្សេងៗគ្នា)។ បន្ទាប់មក ចូរអ្នកស្រែកហៅពួកវាចុះ នោះពួកវានឹងហើរមកកាន់អ្នកវិញជាមិនខាន។ ហើយចូរអ្នក(ឱអ៊ីព្រហ៊ីម)ដឹងចុះថា ពិតប្រាកដណាស់ អល់ឡោះមហាខ្លាំងពូកែ មហាគតិបណ្ឌិត។ [គម្ពីរគួរអាន ២:២៦០]

ទាំងនេះគឺជាឧទាហរណ៍ជាក់ស្តែងដែលបានកើតឡើងពិតៗ ដែលបញ្ជាក់ពីលទ្ធភាពនៃការពង្រស់អ្នកស្លាប់ឲ្យរស់ឡើងវិញ។ ហើយកន្លងមកក៏មានការបញ្ជាក់រួចមកហើយដែរអំពីអច្ឆរិយភាពដែលអល់ឡោះជាម្ចាស់បានប្រទានឱ្យព្យាការីអ៊ីសា កូនប្រុសរបស់នាងម៉ារីយ៉ាំ នៅក្នុងការពង្រស់អ្នកស្លាប់ឲ្យរស់ឡើងវិញ និងការបញ្ចេញពួកគេចេញពីក្នុងផ្នូររបស់ពួកគេ ដោយមានការអនុញ្ញាតពីអល់ឡោះជាម្ចាស់។

ចំណែកឯភស្តុតាងផ្អែកលើបញ្ញា គឺមានពីរយ៉ាង៖

ទីមួយគឺ៖ អល់ឡោះជាម្ចាស់ជាអ្នកដែលបានផ្ដើមបង្កើតមេឃជាច្រើនជាន់និងផែនដី ព្រមទាំងអ្វីៗដែលមាននៅក្នុងវាទាំងពីរដោយគ្មានគំរូពីមុនឡើយ។ ហើយអ្នកដែលមានអានុភាពលើការផ្ដើមបង្កើត(លើកដំបូង)នោះ គឺមិនអសមត្ថភាពក្នុងការបង្កើតវាឡើងវិញម្ដងទៀតឡើយ។ អល់ឡោះជាម្ចាស់ដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់មានបន្ទូលថា៖ ហើយទ្រង់គឺជាអ្នកផ្តើមបង្កើតសត្វលោក។ បន្ទាប់មក ទ្រង់បានបង្កើតវាឡើងវិញម្តងទៀត ហើយវាជារឿងងាយស្រួលបំផុតសម្រាប់ទ្រង់។ [គម្ពីរគួរអាន ៣០:២៧] ទ្រង់បានមានបន្ទូលទៀតថា៖ ដូចដែលយើងបានផ្តើមបង្កើតពួកគេកាលពីដំបូងនោះដែរ យើងនឹងបង្កើតពួកគេម្តងទៀត។ ជាការសន្យារបស់យើងដ៏ពិតប្រាកដ។ ជាការពិតណាស់ យើងគឺជាអ្នកដែលធ្វើ(តាមការសន្យា)។ [គម្ពីរគួរអាន ២១:១០៤] ហើយទ្រង់បានមានបន្ទូលបញ្ជាឲ្យឆ្លើយតបទៅកាន់អ្នកដែលបានប្រឆាំងនឹងការធ្វើឲ្យឆ្អឹងរស់ឡើងវិញ ខណៈដែលវាបានពុកផុយថា៖ ចូរអ្នក(ឱព្យាការីមូហាំម៉ាត់)តបថា៖ អ្នកដែលអាចឱ្យវារស់ឡើងវិញនោះ គឺអ្នកដែលបានបង្កើតវាពីដំបូងនោះឯង។ ហើយទ្រង់មហាដឹងបំផុតនូវរាល់ភាវៈទាំងអស់។ [គម្ពីរគួរអាន ៣៦:៧៨-៧៩]

ទីពីរ៖ គឺដីដែលស្លាប់គ្មានជីជាតិ ដោយគ្មានរុក្ខជាតិបៃតងដុះនៅលើវាសោះឡើយ រួចទ្រង់ក៏បានបញ្ចុះទឹកភ្លៀងមកលើវា ហើយវា(ដី)ក៏រស់រានមានជីវិតឡើងវិញ និងមានរុក្ខជាតិបៃតងស្រស់ស្អាតគ្រប់ប្រភេទដុះលូតលាស់នៅលើវា។ ហើយអ្នកដែលមានសមត្ថភាពធ្វើឲ្យវា(ដី)រស់ឡើងវិញបន្ទាប់ពីវាបានស្លាប់ហើយនោះ ក៏ជាអ្នកដែលមានសមត្ថភាពធ្វើឲ្យមនុស្សស្លាប់រស់ឡើងវិញដែរ។ អល់ឡោះជាម្ចាស់ដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់បានមានបន្ទូលថា៖ ហើយក្នុងចំណោមសញ្ញាភស្តុតាងរបស់ទ្រង់ផងដែរ គឺពិតណាស់អ្នកបានឃើញផែនដីរាំងស្ងួត។ តែនៅពេលដែលយើងបានបញ្ចុះទឹកភ្លៀងទៅលើវា វាក៏រស់រានមានជីវិត និងមានរុក្ខជាតិដុះឡើង។ ពិតប្រាកដណាស់ អ្នកដែលអាចធ្វើឱ្យវា(ដី)មានជីវិតឡើងវិញ(មានរុក្ខជាតិដុះ) គឺពិតជាអ្នកដែលអាចធ្វើឱ្យអ្នកដែលស្លាប់រស់ឡើងវិញផងដែរ។ ពិតប្រាកដណាស់ ទ្រង់មហាមានអានុភាពលើអ្វីៗទាំងអស់។ [គម្ពីរគួរអាន ៤១:៣៩] ទ្រង់បានមានបន្ទូលទៀតថា៖ ហើយយើងបានបញ្ចុះពីលើមេឃនូវទឹក(ភ្លៀង)ដែលប្រកបដោយពរជ័យ។ ហើយតាមរយៈទឹកភ្លៀងនេះ យើងបានបណ្តុះចេញនូវចម្ការដំណាំជាច្រើន និងគ្រាប់ធញ្ញជាតិដែលអាចច្រូតកាត់(ប្រមូលផល)បាន។ និងដើមល្មើដ៏ខ្ពស់ ដែលមានចង្កោមផ្លែជាច្រើន ចាក់ស្រែះលើគ្នាជាជួរ។ ជាលាភសក្ការៈសម្រាប់ខ្ញុំរបស់អល់ឡោះ។ ហើយយើងបានធ្វើឱ្យដីដែលស្លាប់(គ្មានជីជាតិ)មានជីវិត(មានជីជាតិ)ឡើងវិញតាមរយៈវា។ ដូច្នេះដែរ យើងបានធ្វើឱ្យពួកអ្នករស់ឡើងវិញ(នៅថ្ងៃបរលោក)។ [គម្ពីរគួរអាន ៥០:៩-១១]

ហើយអ្វីដែលជាប់ទាក់ទងជាមួយនឹងជំនឿចំពោះថ្ងៃបរលោកនោះគឺ ការជឿចំពោះអ្វីគ្រប់យ៉ាងដែលនឹងកើតឡើងបន្ទាប់ពីការស្លាប់ ដូចជា៖

(ក) ភាពវឹកវរក្នុងផ្នូរ ៖ ពោលគឺ ការសួរចម្លើយអ្នកស្លាប់អំពីម្ចាស់របស់គេ សាសនារបស់គេ និងអ្នកនាំសាររបស់គេ បន្ទាប់ពីគេបញ្ចុះសពរួច។ ពេលនោះ អល់ឡោះនឹងពង្រឹងដល់បណ្ដាអ្នកដែលមានជំនឿនឹងពាក្យពេចន៍ដែលរឹងមាំ នោះរូបគេនឹងអាចឆ្លើយថា ៖ «ម្ចាស់របស់ខ្ញុំគឺអល់ឡោះ សាសនារបស់ខ្ញុំគឺសាសនាឥស្លាម និងអ្នកនាំសាររបស់ខ្ញុំគឺមូហាំម៉ាត់ (សូមអល់ឡោះប្រទានពរជ័យ និងសុខសន្តិភាពដល់លោក»។ ហើយអល់ឡោះធ្វើឱ្យពួកដែលបំពានវងេ្វង រួចអ្នកដែលគ្មានជំនឿក៏និយាយថា៖ ហ្អា.. ហ្អា.. ខ្ញុំមិនដឹងទេ ហើយអ្នកពុតត្បុត(មូណាហ្វិក) ឬអ្នកដែលមានការស្ទាក់ស្ទើរក៏និយាយថា៖ ខ្ញុំមិនដឹងទេ ខ្ញុំបានឮពួកមនុស្សនិយាយនូវរឿងអ្វីមួយ ខ្ញុំក៏បាននិយាយតាមដែរ។

(ខ) ទណ្ឌកម្ម និងបរមសុខនៅក្នុងផ្នូរ៖ ដែល(ទណ្ឌកម្ម)គឺសម្រាប់ពួកអ្នកបំពានដែលជាពួកពុតត្បុត និងពួកប្រឆាំង។ អល់ឡោះជាម្ចាស់ដ៏បានមានបន្ទូលថា៖ ហើយប្រសិនបើអ្នក(ឱអ្នកនាំសារមូហាំម៉ាត់)បានឃើញពួកបំពានទាំងនោះក្នុងពេលដែលពួកគេជិតស្លាប់ ខណៈម៉ាឡាអ៊ីកាត់លូកដៃរបស់ពួកគេទៅកាន់ពួកនោះ(ដើម្បីដកហូតព្រលឹង)។ (ម៉ាឡាអ៊ីកាត់បាននិយាយថា៖) ចូរពួកឯង(ព្រលឹង)ចេញពីខ្លួនមក! នៅថ្ងៃនេះ គេនឹងតបស្នងដល់ពួកអ្នកនូវទណ្ឌកម្មដ៏អាម៉ាស់បំផុតដោយសារតែអ្វីដែលពួកអ្នកធ្លាប់បាននិយាយ(ប្រឌិតកុហក)ទៅលើអល់ឡោះខុសពីការពិត ហើយពួកអ្នកធ្លាប់បានក្អេងក្អាង(មិនជឿ)ចំពោះបណ្តាភស្តុតាងទាំងឡាយរបស់ទ្រង់។ [គម្ពីរគួរអាន ៦:៩៣]

ទ្រង់បានមានបន្ទូលអំពីក្រុមមនុស្សរបស់ហ្វៀរអោនថា៖ (ក្រោយពេលពួកគេស្លាប់)ភ្លើងនរកត្រូវបានគេយកមកបង្ហាញពួកគេទាំងព្រឹកទាំងល្ងាច។ ហើយនៅថ្ងៃដែលថ្ងៃបរលោកកើតឡើង (អល់ឡោះបានបញ្ជាម៉ាឡាអ៊ីកាត់ថា៖) ចូរពួកអ្នកបញ្ចូលបក្សពួកហ្វៀរអោនទៅក្នុងទណ្ឌកម្មដ៏ធ្ងន់ធ្ងរបំផុតចុះ។ [គម្ពីរគួរអាន ៤០:៤៦]

ហើយនៅក្នុងសហេស មូស្លីម អំពី ហ្សេទ ពិន សាពីត رضي الله عنه អំពីណាពី ﷺ លោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖ “បើមិនខ្លាចថាពួកអ្នកនឹងមិនបញ្ចុះសពគ្នាទៅវិញទៅមកទេនោះ ខ្ញុំពិតជាបានបួងសួងសុំចំពោះអល់ឡោះឲ្យទ្រង់ធ្វើឱ្យពួកអ្នកបានលឺនូវទារុណកម្មក្នុងផ្នូរដែលខ្ញុំកំពុងលឺវានោះ”។ បន្ទាប់មក លោកបានបែរមុខ ហើយបានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ចូរពួកអ្នកសុំការជ្រកកោនពីអល់ឡោះអំពីទណ្ឌកម្មនៃភ្លើងនរក»។ ពួកគេបាននិយាយថា៖ «យើងខ្ញុំសូមជ្រកកោននឹងអល់ឡោះឱ្យរួចផុតពីទារុណកម្មនរក»។ លោកបានមានបន្ទូលថា៖ “ចូរពួកអ្នកសុំពីអល់ឡោះឲ្យបញ្ជៀសពីទណ្ឌកម្មនៅក្នុងផ្នូរ” ពួកគេបានពោលថា៖ យើងខ្ញុំសូមជ្រកកោននឹងអល់ឡោះជាម្ចាស់ឱ្យផុតអំពីទណ្ឌកម្មក្នុងផ្នូរ។ លោកបានតបថា៖ «ចូរពួកអ្នកសុំការបញ្ចៀសពីអល់ឡោះឱ្យរួចផុតពីបណ្តាភាពវឹកវរ ទាំងដែលវាកើតឡើងជាចំហ និងកំបាំង» ពួកគេបានពោលថា៖ «ពួកយើងសុំពីអល់ឡោះឲ្យទ្រង់បញ្ចៀសពីភាពវឹកវរទាំងឡាយ ទាំងដែលជាក់ស្តែង និងដែលលាក់កំបាំង»។ លោកបានពោលថា៖ «ចូរពួកអ្នកសុំពីអល់ឡោះឲ្យបញ្ជៀសពីភាពវឹកវររបស់ហ្ទាច់ហ្ជាល» ពួកគេបាននិយាយថា៖ យើងខ្ញុំសុំពីអល់ឡោះឲ្យទ្រង់បញ្ចៀសពីភាពវឹកវរនៃអាត់ហ្ទាច់ហ្ជាល់[17]។ [១៧] រាយការណ៍ដោយ មូស្លីម៖ សៀវភៅស្តីពីឋានសួគ៌ ភាពសុខសាន្ត និងអ្នករស់នៅក្នុងវា, ជំពូកស្តីពីការបង្ហាញទីកន្លែងរបស់អ្នកស្លាប់ក្នុងឋានសួគ៌ឬឋាននរក, ការបញ្ជាក់ពីទារុណកម្មក្នុងផ្នូរ និងការសុំកិច្ចការពារចំពោះអល់ឡោះអំពីវា, លេខ (២៨៦៧)។

ចំណែកឯបរមសុខនៅក្នុងផ្នូរវិញ គឺសម្រាប់បណ្ដាអ្នកដែលមានជំនឿយ៉ាងពិតប្រាកដ។ អល់ឡោះបានមានបន្ទូលថា៖ ពិតប្រាកដណាស់ បណ្តាអ្នកដែលនិយាយថា៖ “ព្រះជាម្ចាស់របស់ពួកយើង គឺអល់ឡោះ” ក្រោយមកគេបានប្រកាន់ខ្ជាប់យ៉ាងខ្ជាប់ខ្ជួន(តាមក្បួនច្បាប់របស់ទ្រង់)នោះ ម៉ាឡាអ៊ីកាត់នឹងចុះមកកាន់ពួកគេ(នៅពេលហៀបនឹងស្លាប់ ដោយពោលថា៖) សូមពួកអ្នកកុំខ្លាច និងកុំមានទុក្ខព្រួយឱ្យសោះ។ ហើយសូមពួកអ្នករីករាយនឹងឋានសួគ៌ដែលគេធ្លាប់បានសន្យាសម្រាប់ពួកអ្នកចុះ។ [គម្ពីរគួរអាន ៤១:៣០]

ទ្រង់បានមានបន្ទូលទៀតថា៖ ហេតុអ្វីបានជាពួកអ្នកមិន(ធ្វើឱ្យជីវិតត្រឡប់មកវិញ)នៅពេលដែលវាបានទៅដល់បំពង់ក ខណៈពេលដែលពួកអ្នកកំពុងសម្លឹងមើលនោះ? ហើយម៉ាឡាអ៊ីកាត់របស់យើងនៅជិតគេជាងពួកអ្នកទៅទៀត ប៉ុន្តែពួកអ្នកមើលមិនឃើញឡើយ។ ដូច្នេះប្រសិនបើពួកអ្នកធ្លាប់គិតថា គ្មានការជំនុំជំរះទេនោះ ហេតុអ្វីបានជាពួកអ្នក មិនធ្វើឱ្យវាត្រឡប់ទៅក្នុងខ្លួនវិញ ប្រសិនបើពួកអ្នកជាអ្នកដែលនិយាយការពិតនោះ ហើយប្រសិនបើអ្នកស្លាប់នោះនៅជិតនឹងអល់ឡោះ ក្ដីមេត្ដាករុណា និងលាភសក្ការៈដ៏ល្អប្រពៃ ហើយនិង ឋានសួគ៌ណាអ៊ីម(គឺសម្រាប់ពួកគេ)។ [គម្ពីរគួរអាន ៥៦:៨៣-៨៩]

អំពី អាល់ហ្ពារ៉ក ពិន អាហ្ស៊ិប رضي الله عنه ពិតណាស់ ណាពី ﷺ លោកបានមានប្រសាសន៍ទាក់ទងនឹងអ្នកមានជំនឿ នៅពេលដែលរូបគេបានឆ្លើយតបនឹងម៉ាឡាអ៊ីកាត់ទាំងពីរនៅក្នុងផ្នូររបស់គេថា៖ «មានអ្នកប្រកាសម្នាក់បានប្រកាសពីលើមេឃមកថា៖ ខ្ញុំបម្រើរបស់យើងបានឆ្លើយត្រឹមត្រូវហើយ។ ចូរពួកអ្នកក្រាលកម្រាលពីឋានសួគ៌ឱ្យគេ ហើយស្លៀកពាក់ឱ្យគេនូវសម្លៀកបំពាក់ពីឋានសួគ៌ និងបើកទ្វារមួយទៅកាន់ឋានសួគ៌ឱ្យគេ។ (ព្យាការី)លោកបានមានប្រសាសន៍បន្តថា៖ ពេលនោះ ខ្យល់ត្រជាក់និងក្លិនដ៏ក្រអូបពីឋានសួគ៌ក៏បានមកដល់គេ ហើយផ្នូររបស់គេក៏ត្រូវបានគេពង្រីកឱ្យធំទូលាយមានចំងាយដែលកែវភ្នែករបស់គេសម្លឹងទៅដល់» រាយការណ៍ដោយ៖ អះម៉ាត់ និងអាពូហ្ទាវូទ នៅក្នុងហាទីស្ហដ៏វែងមួយ[18]។ [១៨] រាយការណ៍ដោយ អាពូហ្ទាវូទ៖ ៤៧៥៣, អះម៉ាត់៖ ១៨៥៣៤

ហើយពិតណាស់ ក្រុមមួយចំនួនបានវង្វេង ដោយពួកគេបានបដិសេធនឹងទណ្ឌកម្មនៅក្នុងផ្នូរ និងភាពសុខសាន្តនៅក្នុងនោះ ដោយអះអាងថា រឿងនោះគឺមិនអាចទៅរួចឡើយ ដោយសារតែវាផ្ទុយនឹងការពិតជាក់ស្តែង។ ពួកគេបាននិយាយថា៖ ពិតប្រាកដណាស់ ប្រសិនបើគេគាស់សាកសពនៅក្នុងផ្នូររបស់គេឡើងមើល គេនឹងប្រទះឃើញវាស្ថិតនៅក្នុងសភាពដើមរបស់វាដដែល ហើយផ្នូរនោះក៏មិនបានប្រែប្រួលទៅជាធំទូលាយ ឬក៏ចង្អៀតនោះឡើយ។

ការអះអាងនេះគឺត្រូវបានច្រានចោល តាមច្បាប់សាសនា ឥន្ទ្រីយរូបារម្មណ៍ និងបញ្ញា៖

តាមច្បាប់សាសនាវិញ គឺមានអត្ថបទភស្តុតាងជាច្រើនបានបញ្ជាក់រួចមកហើយអំពីទណ្ឌកម្ម និងបរមសុខនៅក្នុងផ្នូរ។

ហើយនៅក្នុងសៀវភៅសហេស ពូខរី ពីហាទីស្ហរបស់លោក អ៊ីបនូ អាប់បាស (សូមអល់ឡោះប្រទាននូវការពេញចិត្តចំពោះលោកទាំងពីរ) បានរៀបរាប់ថា៖ «ណាពី ﷺ លោកបានចេញពីសួនច្បារមួយកន្លែងនៃទីក្រុងម៉ាឌីណះ រួចលោកបានឮសំឡេងមនុស្សពីរនាក់ដែលកំពុងត្រូវបានគេដាក់ទណ្ឌកម្មនៅក្នុងផ្នូររបស់ពួកគេទាំងពីរ»។ ហើយលោកបានរៀបរាប់ហាទីសនោះបន្តទៀត ដែលនៅក្នុងនោះមានលើកឡើងថា៖ ម្នាក់ក្នុងចំណោមពួកគេទាំងពីរ គឺមិនការពារខ្លួនពីទឹកនោមឡើយ។ រីឯក្នុងសេចក្តីរាយការណ៍ផ្សេងទៀត៖ ពីទឹកនោមរបស់គេ។ ចំណែកឯម្នាក់ទៀត គឺតែងតែដើរនិយាយចាក់រុក ញុះញង់។ ចំណែកឯនៅក្នុងសេចក្តីរាយការណ៍របស់មូស្លីមវិញ៖ “រូបគេមិនបានសម្អាតខ្លួនពីទឹកនោមទេ”[១៩]។ [១៩] រាយការណ៍ដោយ អាល់ពូខរី៖ ២១៥

ចំណែកឯផ្នែកឥន្ទ្រីយរូបារម្មណ៍វិញ គឺអ្នកគេងលក់យល់សប្តិឃើញថា ខ្លួនស្ថិតនៅក្នុងទីកន្លែងមួយដ៏ធំទូលាយគួរឱ្យរីករាយ ហើយកំពុងតែសប្បាយរីករាយនៅទីនោះ ឬក៏ខ្លួនស្ថិតនៅក្នុងទីកន្លែងមួយដ៏ចង្អៀតគួរឱ្យខ្លាច ហើយកំពុងតែឈឺចាប់នៅទីនោះ ហើយជួនកាលគេក៏ភ្ញាក់ពីដំណេកដោយសារតែអ្វីដែលខ្លួនបានឃើញនោះ។ ទោះបីជាយ៉ាងនោះក៏ដោយ ក៏រូបគេនៅតែស្ថិតនៅលើគ្រែនៅក្នុងបន្ទប់របស់គេដដែល ហើយការគេងលក់គឺជាបងប្អូននឹងសេចក្តីស្លាប់ ដោយហេតុនេះហើយ អល់ឡោះជាម្ចាស់បានហៅវាថា “ជាការស្លាប់” ដូចដែលទ្រង់បានមានបន្ទូលថា៖ អល់ឡោះជាម្ចាស់ជាអ្នកដកយកជីវិតទាំងឡាយនៅពេលដែលគេស្លាប់ ហើយ(ជាអ្នកដកយកជីវិត)អ្នកដែលមិនទាន់ស្លាប់នៅពេលដែលគេគេងលង់លក់ផងដែរ ដោយទ្រង់ឃាត់ទុកព្រលឹងទាំងឡាយណាដែលទ្រង់បានកំណត់ឱ្យគេស្លាប់ ហើយទ្រង់បញ្ជូន(ព្រលែង)ព្រលឹងផ្សេងទៀត(ដែលមិនទាន់កំណត់ឱ្យស្លាប់) រហូតដល់ពេលវេលាដែលបានកំណត់... [គម្ពីរគួរអាន ៣៩:៤២]

ចំណែកឯបញ្ញាវិញ៖ ពិតណាស់ អ្នកដែលគេងលក់នៅក្នុងដំណេករបស់ខ្លួន គឺយល់សប្តិឃើញសុបិនពិតដែលស្របទៅនឹងការពិតជាក់ស្តែង ហើយជួនកាលគេក៏យល់សប្តិឃើញព្យាការី(ស.អ.វ)ក្នុងទម្រង់ពិតរបស់លោក។ ហើយអ្នកណាដែលបានឃើញលោកក្នុងទម្រង់ពិតរបស់លោក គឺពិតជាបានឃើញលោកពិតប្រាកដមែន។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ អ្នកដែលកំពុងគេងនោះគឺស្ថិតនៅក្នុងបន្ទប់របស់គេ នៅលើគ្រែរបស់គេ ដែលឆ្ងាយពីអ្វីដែលគេបានឃើញ។ ដូច្នេះ ប្រសិនបើរឿងនេះអាចទៅរួចនៅក្នុងកិច្ចការលោកិយទៅហើយ តើវាមិនអាចទៅរួចនៅក្នុងកិច្ចការថ្ងៃបរលោកទេឬ?

ចំណែកឯការដែលពួកគេពឹងផ្អែកទៅលើការអះអាងរបស់ពួកគេនោះ គឺ(ការដែលពួកគេអះអាង)ថា ប្រសិនបើគេធ្វើការពិនិត្យមើលអ្នកដែលស្លាប់នៅក្នុងផ្នូររបស់គេ គេនឹងឃើញរូបគេស្ថិតក្នុងសភាពដូចដើមដដែល ហើយផ្នូរនោះក៏មិនមានការប្រែប្រួលទៅជាធំទូលាយ ឬក៏ចង្អៀតនោះឡើយ។ ដូចនេះ ចម្លើយឆ្លើយតបទៅនឹងការអះអាងនេះគឺមានច្រើនផ្នែក ដែលក្នុងនោះរួមមាន៖

ទីមួយ៖ មិនត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យប្រឆាំងនឹងអ្វីដែលច្បាប់ឥស្លាមបានចែងដោយផ្អែកលើភាពមិនច្បាស់លាស់ដែលគ្មានមូលដ្ឋានទាំងនេះឡើយ ដែលប្រសិនបើអ្នកប្រឆាំងបានពិចារណាយ៉ាងល្អិតល្អន់នូវអ្វីដែលច្បាប់ឥស្លាមបានចែង នោះគេពិតជានឹងដឹងអំពីភាពមិនត្រឹមត្រូវនៃភាពមិនច្បាស់លាស់ទាំងនេះ។ ហើយត្រូវបានគេនិយាយថា៖

ហើយមានអ្នកបន្ទោសនូវពាក្យសម្តីដ៏ត្រឹមត្រូវជាច្រើន

ហើយគុណវិបត្តិរបស់វាគឺបណ្តាលមកពីការយល់ដឹងដ៏ខ្សោយ។

ទីពីរ៖ ពិតណាស់ ស្ថានភាពនភក្នុងទីប៊ើរហ្សះ(ទីឃុំវិញ្ញាណ) គឺស្ថិតក្នុងចំណោមបណ្ដាប្រការអាថ៌កំបាំងដែលឥន្ទ្រីយរូបារម្មណ៍មិនអាចស្វែងយល់បានឡើយ។ ហើយប្រសិនបើវាអាចត្រូវបានគេស្វែងយល់តាមរយៈឥន្ទ្រីយរូបារម្មណ៍បាន នោះផលប្រយោជន៍នៃការមានជំនឿនឹងប្រការអាថ៌កំបាំងពិតជានឹងបាត់បង់ ហើយបណ្ដាអ្នកមានជំនឿនឹងប្រការអាថ៌កំបាំង និងពួកអ្នកបដិសេធ ក៏នឹងក្លាយជាស្មើគ្នាក្នុងការជឿជាក់ចំពោះវាដែរ។

ទីបី៖ ពិតណាស់ ទណ្ឌកម្ម បរមសុខ ភាពធំទូលាយ និងភាពចង្អៀតនៅក្នុងផ្នូរ គឺមានតែសពប៉ុណ្ណោះដែលអាចដឹងបាន ដោយអ្នកផ្សេងទៀតមិនអាចដឹងបានឡើយ។ ហើយរឿងនេះគឺប្រៀបដូចជាមនុស្សដែលកំពុងដេកលក់បានយល់សប្តិឃើញថា ខ្លួនស្ថិតនៅក្នុងទីកន្លែងមួយដ៏ចង្អៀត និងគួរឱ្យខ្លាច ឬនៅក្នុងទីកន្លែងមួយដ៏ធំទូលាយ និងរីករាយ ខណៈដែលអ្នកដែលនៅជុំវិញគេវិញ គឺមិនបានឃើញហើយក៏មិនមានអារម្មណ៍ដឹងពីរឿងនោះដែរ។ ជាការពិតណាស់ ណាពី ﷺ លោកធ្លាប់ទទួលបានវ៉ាហ៊ី ខណៈដែលលោកស្ថិតនៅក្នុងចំណោមក្រុមសហការីរបស់លោក ដោយលោកបានឮវ៉ាហ៊ីនោះ ក៏ប៉ុន្តែក្រុមសហការីមិនបានឮវាឡើយ។ ហើយជួនកាល ម៉ាឡាអ៊ីកាត់បានតំណែងខ្លួនជាបុរសម្នាក់ រួចនិយាយទៅកាន់លោក ខណៈដែលក្រុមសហការីមិនបានឃើញម៉ាឡាអ៊ីកាត់នោះ ហើយក៏មិនបានឮ(សំឡេងរបស់)គេដែរ។

ទីបួន៖ ការយល់ដឹងរបស់ភាវៈដែលទ្រង់បង្កើតគឺមានដែនកំណត់ត្រឹមតែអ្វីដែលអល់ឡោះជាម្ចាស់បានផ្ដល់លទ្ធភាពឱ្យពួកគេយល់ដឹងតែប៉ុណ្ណោះ ហើយពួកគេមិនអាចយល់ដឹងនូវរាល់អ្វីៗដែលមានទាំងអស់បានឡើយ។ ដូចនេះ មេឃទាំងប្រាំពីរជាន់ ផែនដី និងអ្វីៗដែលមាននៅក្នុងវា ហើយនិងអ្វីៗទាំងអស់គឺសុទ្ធតែលើកសរសើរតម្កើងសរសើរចំពោះអល់ឡោះជាម្ចាស់យ៉ាងពិតប្រាកដ ដោយអល់ឡោះជាម្ចាស់ទ្រង់ធ្វើឱ្យអ្នកណាដែលទ្រង់មានបំណងនៅក្នុងចំណោមភាវៈដែលទ្រង់បង្កើតបានស្ដាប់ឮវានាពេលខ្លះ។ ទោះបីជាយ៉ាងនេះក្តី ទ្រង់ត្រូវបានបិទបាំងពីពួកយើង។ ចំពោះប្រការនេះ ព្រះអល់ឡោះជាម្ចាស់ទ្រង់បានមានបន្ទូលថា៖ មេឃទាំងប្រាំពីរជាន់និងផែនដី ព្រមទាំងអ្វីដែលមាននៅក្នុងវាសុទ្ធតែលើកតម្កើងចំពោះទ្រង់ទាំងអស់។ ហើយគ្មានអ្វីមួយដែលមិនលើកតម្កើងដោយការកោតសរសើរចំពោះទ្រង់នោះឡើយ ក៏ប៉ុន្តែពួកអ្នកមិនយល់ពីរបៀបនៃការលើកតម្កើងរបស់ពួកវាឡើយ។ [គម្ពីរគួរអាន ១៧:៤៤] ដូចគ្នានេះដែរ ពួកស្ហៃតន និងពួកជិនតែងតែធ្វើដំណើរនៅលើផែនដីចុះឡើងៗ ហើយជាការពិតណាស់ ពួកជិនបានទៅជួបអ្នកនាំសាររបស់អល់ឡោះ ﷺ ហើយបានស្ដាប់ការសូត្រគម្ពីរគួរអានរបស់លោក និងបាននៅស្ងៀមស្ងាត់ រួចក៏បានត្រឡប់ទៅកាន់ក្រុមរបស់ពួកគេវិញ ដើម្បីធ្វើជាអ្នកដាស់តឿនព្រមាន។ ទោះបីជាយ៉ាងនេះក៏ដោយ គឺពួកគេត្រូវបានបាំងពីពួកយើងដែរ។ ហើយនៅក្នុងរឿងនេះ អល់ឡោះជាម្ចាស់បានមានបន្ទូលថា៖ ឱកូនចៅអាហ្ទាំ! ចូរកុំឱ្យស្ហៃតនបោកបញ្ឆោតពួកអ្នក ដូចដែលវាធ្លាប់បានធ្វើឲ្យឪពុកម្តាយទាំងពីរបស់ពួកអ្នកចេញពីឋានសួគ៌ឲ្យសោះ ដោយវាបានធ្វើឱ្យសម្លៀកបំពាក់របស់គាត់ទាំងពីររបូតចេញពីគាត់ទាំងពីរ ដើម្បីលាតត្រដាងឲ្យឃើញនូវកេរខ្មាសរបស់គាត់ទាំងពីរ(ស្ថិតក្នុងភាពអាក្រាត)។ ជាការពិតណាស់ វានិងបក្សពួករបស់វាអាចមើលឃើញពួកអ្នក ខណៈដែលពួកអ្នកមិនអាចមើលឃើញពួកវាឡើយ។ ពិតប្រាកដណាស់ យើងបានធ្វើឱ្យស្ហៃតនក្លាយជាមេដឹកនាំសម្រាប់ពួកដែលគ្មានជំនឿ។ [គម្ពីរគួរអាន ៧:២៧] ប្រសិនបើបណ្តាភាវៈដែលទ្រង់បង្កើតមិនអាចដឹងនូវអ្វីៗទាំងអស់ដែលមានអត្ថិភាពបានទេ នោះពួកគេក៏មិនត្រូវបដិសេធនូវប្រការអាថ៌កំបាំងដែលបានបញ្ជាក់ច្បាស់លាស់ ដែលពួកគេមិនបានដឹងនោះឡើយ។

*

ការមានជំនឿចំពោះការកំណត់ព្រេងវាសនា

ព្រេងវាសនា(កទើរ)៖ គឺជាការកំណត់របស់អល់ឡោះជាម្ចាស់ចំពោះភាវៈទាំងឡាយដែលទ្រង់បានបង្កើត ស្របតាមចំណេះដឹងរបស់ទ្រង់ដែលមានពីមុនមក និងស្របតាមអ្វីដែលប្រាជ្ញាញាណរបស់ទ្រង់បានតម្រូវ។

ជំនឿលើព្រេងវាសនាមាន ៤ ប្រការគឺ៖

ទីមួយ៖ មានជំនឿថាព្រះអល់ឡោះជាម្ចាស់ទ្រង់ដឹងនូវអ្វីៗទាំងអស់ ទាំងសរុបរួម និងទាំងលម្អិត តាំងពីដើមរៀងមក និងជារៀងរហូត ទោះបីជារឿងនោះពាក់ព័ន្ធនឹងសកម្មភាពរបស់ទ្រង់ ឬក៏សកម្មភាពរបស់បណ្តាខ្ញុំបម្រើរបស់ទ្រង់ក៏ដោយ។

ទីពីរ៖ មានជំនឿថា ពិតណាស់ ព្រះអល់ឡោះជាម្ចាស់ទ្រង់បានកត់ត្រាប្រការនោះនៅក្នុងសៀវភៅកំណត់ត្រាឡាវហ៊ុលម៉ះហ៊្វូស ហើយនៅក្នុងប្រការទាំងពីរនេះ ព្រះអល់ឡោះជាម្ចាស់ទ្រង់បានមានបន្ទូលថា៖ តើអ្នក(ឱអ្នកនាំសារមូហាំម៉ាត់)មិនបានដឹងទេឬថា ពិតប្រាកដណាស់ អល់ឡោះទ្រង់ដឹងបំផុតនូវអ្វីដែលមាននៅលើមេឃ និងផែនដីនោះ? ពិតប្រាកដណាស់ ទាំងអស់នោះ គឺមាននៅក្នុងសៀវភៅកំណត់ត្រា(ឡាវហ៊ុលម៉ះហ៊្វូស)។ ពិតប្រាកដណាស់ រឿងទាំងអស់នោះ គឺជារឿងងាយស្រួលបំផុតសម្រាប់អល់ឡោះ។ [គម្ពីរគួរអាន ២២:៧០]

ហើយនៅក្នុងសហេស មូស្លីម អំពី អាប់ទុលឡោះ ពិន អាំរ៍ ពិន អាល់អាស رضي الله عنهما បាននិយាយថា៖ ខ្ញុំបានឮរ៉ស៊ូលុលឡោះ ﷺ លោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖ “អល់ឡោះជាម្ចាស់ទ្រង់បានកត់ត្រាព្រេងវាសនាភាវៈដែលទ្រង់បង្កើត(ម៉ាខ្លូក)ទាំងឡាយមុននឹងទ្រង់បង្កើតមេឃនិងផែនដីប្រាំម៉ឺនឆ្នាំ”[20]។ [២០] រាយការណ៍ដោយ មូស្លីម៖២៦៥៣

ទីបី៖ ការមានជំនឿថា ភាវៈទាំងឡាយ គឺមិនអាចកើតមានឡើងបានឡើយ លើកលែងតែដោយចេតនារបស់អល់ឡោះជាម្ចាស់តែមួយគត់ ទោះបីជាវាពាក់ព័ន្ធនឹងសកម្មភាពរបស់ទ្រង់ក្ដី ឬពាក់ព័ន្ធនឹងសកម្មភាពរបស់បណ្ដាភាវៈក្ដី។ អល់ឡោះជាម្ចាស់ទ្រង់បានមានបន្ទូល ពាក់ព័ន្ធនឹងសកម្មភាពរបស់ទ្រង់ថា៖ ហើយព្រះជាម្ចាស់របស់អ្នកទ្រង់បង្កើត និងជ្រើសរើសនូវអ្វីដែលទ្រង់មានចេតនា។ [គម្ពីរគួរអាន ២៨:៦៨] ហើយទ្រង់បានមានបន្ទូលថា៖ ហើយអល់ឡោះទ្រង់ធ្វើនូវអ្វីដែលទ្រង់មានចេតនា។ [គម្ពីរគួរអាន ១៤:២៧] ហើយទ្រង់បានមានបន្ទូលទៀតថា៖ ទ្រង់គឺជាអ្នកដែលបានបង្កើតរូបរាងពួកអ្នកនៅក្នុងផ្ទៃម្តាយទៅតាមអ្វីដែលទ្រង់មានចេតនា។ [គម្ពីរគួរអាន ៣:៦] ចំណែកឯទង្វើរបស់ភាវៈទាំងឡាយវិញ ទ្រង់បានមានបន្ទូលថា៖ ហើយប្រសិនបើអល់ឡោះជាម្ចាស់មានចេតនា ទ្រង់ពិតជានឹងធ្វើឱ្យពួកគេ(ពួកពុតត្បុត)រួតត្រាលើពួកអ្នក ពេលនោះពួកគេនឹងធ្វើសង្គ្រាមឈ្នះពួកអ្នកជាមិនខាន។ [គម្ពីរគួរអាន ៤:៩០] ហើយទ្រង់បានមានបន្ទូលទៀតថា៖ ហើយប្រសិនបើព្រះជាម្ចាស់របស់អ្នកមានចេតនា ពួកគេក៏មិនអាចធ្វើដូច្នោះបាននោះដែរ។ ហេតុនេះ ចូរអ្នកបណ្តោយពួកគេ និងអ្វីដែលពួកគេបានប្រឌិតកុហកនោះចុះ។ [គម្ពីរគួរអាន ៦:១១២]

ទីបួន៖ ការមានជំនឿថា រាល់ភាវៈទាំងអស់ សុទ្ធតែត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយអល់ឡោះជាម្ចាស់ ទាំងរូបរាងរបស់វា លក្ខណៈរបស់វា និងចលនារបស់វា។ ព្រះអល់ឡោះជាម្ចាស់បានមានបន្ទូលថា៖ អល់ឡោះជាម្ចាស់ជាអ្នកដែលបង្កើតរាល់អ្វីៗទាំងអស់។ ហើយទ្រង់ជាអ្នកថែរក្សានូវរាល់អ្វីៗទាំងអស់។ [គម្ពីរគួរអាន ៣៩:៦២] ហើយទ្រង់បានមានបន្ទូលទៀតថា៖ ហើយទ្រង់បានបង្កើតអ្វីៗទាំងអស់ដោយទ្រង់បានកំណត់(ក្រឹត្យក្រមរបស់វា)យ៉ាងជាក់លាក់។ [គម្ពីរគួរអាន ២៥:២] ហើយទ្រង់បានមានបន្ទូលប្រាប់ពីរឿងរបស់ព្យាការីរបស់ទ្រង់អ៊ីព្រហ៊ីមថា ពិតណាស់ លោកបាននិយាយទៅកាន់ក្រុមរបស់លោកថា៖ ខណៈដែលអល់ឡោះជាអ្នកដែលបានបង្កើតពួកអ្នក និងអ្វីដែលពួកអ្នកកំពុងធ្វើនោះឬ? [គម្ពីរគួរអាន ៣៧:៩៦]

ហើយជំនឿចំពោះការកំណត់ព្រេងវាសនា - ដូចដែលយើងបានរៀបរាប់ - គឺមិនផ្ទុយនឹងការដែលមនុស្សមានចេតនា និងសមត្ថភាពទៅលើសកម្មភាពដែលខ្លួនជ្រើសរើសនោះទេ؛ ពីព្រោះថាច្បាប់សាសនា និងការពិតជាក់ស្ដែង សុទ្ធតែជាភស្តុតាងដែលបញ្ជាក់អំពីរឿងនេះសម្រាប់គេ។

ចំពោះច្បាប់បញ្ញត្តិ៖ អល់ឡោះជាម្ចាស់ទ្រង់បានមានបន្ទូលស្ដីពីព្រះបំណងថា៖ ដូចេ្នះ ជនណាដែលចង់ទទួលបានជោគជ័យ ចូរឱ្យគេជ្រើសកន្លែងវិលត្រឡប់ទៅកាន់ព្រះជាម្ចាស់របស់គេចុះ។ [គម្ពីរគួរអាន ៧៨:៣៩] ហើយទ្រង់បានមានបន្ទូលទៀតថា៖ ...ចូរពួកអ្នកមករកថ្នាលរបស់ពួកអ្នក(ពោលគឺទ្វារមាស)តាមដែលពួកអ្នកពេញចិត្តចុះ... [គម្ពីរគួរអាន ២:២២៣] ទ្រង់បានមានបន្ទូលអំពីសមត្ថភាពទៀតថា៖ ដូចេ្នះ ចូរពួកអ្នកកោតខ្លាចអល់ឡោះតាមលទ្ធភាពរបស់ពួកអ្នក។ ហើយចូរពួកអ្នកស្ដាប់ និងប្រតិបត្ដិតាម... [គម្ពីរគួរអាន ៦៤:១៦] ហើយទ្រង់បានមានបន្ទូលទៀតថា៖ អល់ឡោះជាម្ចាស់ទ្រង់មិនដាក់បន្ទុកលើនរណាម្នាក់ហួសពីលទ្ធភាពរបស់គេឡើយ។ ជនណាដែលបានសាងអំពើល្អ គឺទទួលបានផលបុណ្យនៃទង្វើនោះ ហើយជនណាដែលបានសាងអំពើអាក្រក់ គឺនឹងទទួលបានផលអាក្រក់នៃបាបកម្មនោះ។ [គម្ពីរគួរអាន ២:២៨៦]

រីឯនៅក្នុងភាពជាក់ស្ដែងវិញ ពិតណាស់ មនុស្សគ្រប់រូបដឹងថា ពួកគេមានចេតនា និងសមត្ថភាព ដែលពួកគេប្រព្រឹត្ត ឬបោះបង់អ្វីមួយតាមរយៈវាទាំងពីរ។ ហើយពួកគេបែងចែករវាងអ្វីដែលកើតឡើងដោយចេតនារបស់ពួកគេ ដូចជាការដើរ និងអ្វីដែលកើតឡើងដោយគ្មានចេតនារបស់ពួកគេ ដូចជាការញ័រខ្លួន។ ប៉ុន្តែ ការចង់និងចេតនារបស់មនុស្ស ព្រមទាំងសមត្ថភាពរបស់ពួកគេ គឺសុទ្ធតែកើតឡើងដោយចេតនារបស់អល់ឡោះជាម្ចាស់ និងអានុភាពរបស់ទ្រង់ ព្រោះអល់ឡោះជាម្ចាស់ទ្រង់បានមានបន្ទូលថា៖ សម្រាប់ជនណាក្នុងចំណោមពួកអ្នកដែលមានបំណងចង់ស្ថិតនៅលើមាគ៌ាត្រឹមត្រូវ។ ហើយពួកអ្នកមិនអាចមានបំណងបានទេ លុះត្រាតែអល់ឡោះដែលជាម្ចាស់គ្រប់គ្រងពិភពទាំងអស់មានចេតនាប៉ុណ្ណោះ។ [គម្ពីរគួរអាន ៨១:២៨-២៩] ហើយដោយសារតែចក្រវាលទាំងមូលគឺជាកម្មសិទ្ធិរបស់អល់ឡោះ ហេតុនេះហើយ គ្មានអ្វីមួយកើតឡើងនៅក្នុងកម្មសិទ្ធិរបស់ទ្រង់ ដោយគ្មានការដឹង និងឆន្ទៈរបស់ទ្រង់ឡើយ។

ហើយការមានជំនឿចំពោះការកំណត់ព្រេងវាសនា -ដូចដែលពួកយើងបានរៀបរាប់- គឺមិនអាចផ្ដល់ជាលេសដល់ខ្ញុំបម្រើចំពោះអ្វីដែលគេបានបោះបង់ចោលនូវកាតព្វកិច្ច(វ៉ាជិប)ទាំងឡាយ ឬបានប្រព្រឹត្តនូវអំពើល្មើសទាំងឡាយនោះឡើយ។ អាស្រ័យហេតុនេះ ការលើកហេតុផលរបស់គេដោយយោងលើវា(ការកំណត់ព្រេងវាសនា) គឺមោឃៈ ដោយផ្អែកលើទឡ្ហីករណ៍ជាច្រើនដូចខាងក្រោម៖

ទីមួយ គឺអល់ឡោះជាម្ចាស់ទ្រង់បានមានបន្ទូលថា៖ ពួកដែលធ្វើស្ហ៊ីរិកនឹងនិយាយថា៖ ប្រសិនបើអល់ឡោះមានចេតនា ពួកយើង និងជីដូនជីតារបស់ពួកយើងនឹងមិនធ្វើស្ហ៊ីរិកឡើយ ហើយពួកយើងក៏មិនដាក់បម្រាមចំពោះអ្វីមួយ(ដែលទ្រង់បានអនុញ្ញាត)នោះដែរ។ ក៏ដូច្នោះដែរ អ្នកជំនាន់មុនពួកគេក៏បានបដិសេធ(នឹងបណ្តាអ្នកនាំសារ)ដូចគ្នាដែរ រហូតដល់ពួកគេបានភ្លក់នូវទណ្ឌកម្មរបស់យើង។ ចូរអ្នក(ឱអ្នកនាំសារមូហាំម៉ាត់) ពោលថា៖ តើពួកអ្នកមានចំណេះដឹង(ភស្តុតាងដែលបញ្ជាក់លើសម្តីរបស់ពួកអ្នក)ដែរឬទេ? សូមពួកអ្នកបញ្ចេញវាឲ្យពួកយើងមក? ជាការពិតណាស់ ពួកអ្នកគ្មានតាមអ្វីក្រៅពីការស្មាននោះឡើយ ហើយពួកអ្នកក៏គ្មានអ្វីក្រៅពីការភូតកុហកនោះដែរ។ [គម្ពីរគួរអាន ៦:១៤៨] ហើយប្រសិនបើពួកគេមានភស្ដុតាងអំពីការកំណត់វាសនា នោះអល់ឡោះពិតជាមិនបានឲ្យពួកគេភ្លក្សនូវទណ្ឌកម្មរបស់ទ្រង់ឡើយ។

ទីពីរ គឺអល់ឡោះជាម្ចាស់ទ្រង់បានមានបន្ទូលថា៖ (យើងបានបញ្ជូន)បណ្តាអ្នកនាំសារជាច្រើនដើម្បីធ្វើជាអ្នកផ្តល់ដំណឹងរីករាយ និងជាអ្នកព្រមានបន្លាច ដើម្បីកុំឱ្យមនុស្សលោកមានលេសតវ៉ាចំពោះអល់ឡោះបន្ទាប់ពី(ទ្រង់បានបញ្ជូន)បណ្តាអ្នកនាំសារហើយនោះ។ ហើយអល់ឡោះជាម្ចាស់មហាខ្លាំងពូកែ មហាគតិបណ្ឌិត។ [គម្ពីរគួរអាន ៤:១៦៥] ប្រសិនបើការកំណត់(របស់អល់ឡោះ)ជាលេសសម្រាប់បណ្ដាអ្នកដែលប្រឆាំងមែននោះ ការបញ្ជូនបណ្ដាអ្នកនាំសារក៏មិនអាចបំបាត់នូវលេសនោះបានដែរ។ ពីព្រោះថាការប្រឆាំងបន្ទាប់ពីការបញ្ជូនពួកគេ(អ្នកនាំសារ)មក គឺសុទ្ធតែកើតឡើងតាមការកំណត់របស់អល់ឡោះ។

ទីបី៖ អ្វីដែលត្រូវបានរាយការណ៍ដោយ ពូខរី និងមូស្លីម (ហើយនេះជាពាក្យពេចន៍របស់ ពូខរី) អំពី អាលី ពិន អាពីត៏ឡិប رضي الله عنه ថា ណាពី ﷺ លោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖ “គ្មាននរណាម្នាក់នៅក្នុងចំណោមពួកអ្នកឡើយ លើកលែងតែកន្លែងរបស់ខ្លួនត្រូវបានគេកត់ត្រាទុករួចជាស្រេច ថាតើនៅឋាននរក ឬនៅឋានសួគ៌”។ ពេលនោះ មានបុរសម្នាក់ក្នុងចំណោមពួកគេបានសួរថា៖ ឱរ៉ស៊ូលុលឡោះ! តើយើងគួរពឹងផ្អែកលើការពិតនេះ ហើយលះបង់ការងារដែរឬទេ? លោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖ “ទេ ចូរបន្តធ្វើអំពើល្អ ព្រោះថាមនុស្សគ្រប់រូបគឺត្រូវបានផ្តល់ភាពងាយស្រួលចំពោះការធ្វើអំពើដែលនឹងនាំគេទៅកាន់កន្លែងដែលត្រូវបានកំណត់”។ បន្ទាប់មក លោកបានសូត្រថា៖ រីឯអ្នកដែលបានបរិច្ចាគ និងកោតខ្លាច(អល់ឡោះ) [គម្ពីរគួរអាន ៩២:៥] ចំណែកឯក្នុងសេចក្តីរាយការណ៍របស់មូស្លីមវិញ៖ “ដូច្នេះហើយបុគ្គលម្នាក់ៗ មនុស្សគ្រប់រូបគឺត្រូវបានផ្តល់ភាពងាយស្រួលក្នុងការធ្វើអំពើបែបនេះ( ដែលនឹងនាំគេទៅកាន់កន្លែងកំណត់របស់គេ)ដែលគេត្រូវបានបង្កើតឡើង”។[២១] ដូច្នេះ ណាពី ﷺ លោកបានបញ្ជាឲ្យធ្វើសកម្មភាព និងបានហាមឃាត់មិនឲ្យមានការពឹងផ្អែកទៅលើវាសនា។ [២១] រាយការណ៍ដោយ អាល់ពូខរី ក្នុងសៀវភៅការកំណត់វាសនា ជំពូក «ហើយបញ្ជារបស់អល់ឡោះ គឺត្រូវបានកំណត់ទុកជាស្រេច» លេខ (៦៦០៥), និងមូស្លីម ក្នុងសៀវភៅការកំណត់វាសនា ជំពូក «របៀបនៃការបង្កើតមនុស្សលោកនៅក្នុងផ្ទៃម្ដាយរបស់គេ និងការកត់ត្រានូវលាភ អាយុកាល ទង្វើ ភាពអពមង្គល និងសុភមង្គលរបស់គេ» លេខ (២៦៤៧)។

ទី៤៖ ព្រះអល់ឡោះជាម្ចាស់បានបង្គាប់ប្រើ និងហាមឃាត់ខ្ញុំរបស់ទ្រង់ ហើយទ្រង់មិនបានដាក់បន្ទុកលើគេនូវអ្វីដែលលើសពីសមត្ថភាពរបស់គេឡើយ។ ព្រះអល់ឡោះជាម្ចាស់បានមានបន្ទូលថា៖ ដូចេ្នះ ចូរពួកអ្នកកោតខ្លាចអល់ឡោះតាមលទ្ធភាពរបស់ពួកអ្នក។ ហើយចូរពួកអ្នកស្ដាប់ និងប្រតិបត្ដិតាម... [គម្ពីរគួរអាន ៦៤:១៦] ហើយទ្រង់បានមានបន្ទូលទៀតថា៖ អល់ឡោះជាម្ចាស់ទ្រង់មិនដាក់បន្ទុកលើនរណាម្នាក់ហួសពីលទ្ធភាពរបស់គេឡើយ។ [គម្ពីរគួរអាន ២:២៨៦] ប្រសិនបើខ្ញុំបម្រើអល់ឡោះត្រូវបានគេបង្ខិតបង្ខំឲ្យប្រព្រឹត្តទង្វើណាមួយ នោះមានន័យថាគេត្រូវបានដាក់បន្ទុកឲ្យធ្វើនូវអ្វីដែលគេគ្មានលទ្ធភាពអាចគេចវេសពីវាបានឡើយ ហើយប្រការនេះគឺមិនត្រឹមត្រូវឡើយ។ ហេតុដូច្នេះហើយ នៅពេលដែលរូបគេបានប្រព្រឹត្តនូវអំពើបាបកម្មដោយមិនដឹង ឬភ្លេច ឬត្រូវគេបង្ខិតបង្ខំ នោះរូបគេនឹងមិនទទួលបាបកម្មអ្វីឡើយ ពីព្រោះរូបគេមានហេតុផលដែលត្រូវបានគេអនុគ្រោះ។

ទីប្រាំ៖ ការកំណត់ព្រេងវាសនារបស់អល់ឡោះជាម្ចាស់ គឺជាអាថ៌កំបាំងដែលត្រូវបានលាក់បាំងដែលមិនអាចដឹងបានឡើយ លុះត្រាតែអ្វីដែលត្រូវបានកំណត់នោះបានកើតឡើងរួច។ ហើយចេតនារបស់មនុស្សចំពោះអ្វីដែលខ្លួនធ្វើ គឺកើតមានមុនសកម្មភាពរបស់ខ្លួន។ ដូច្នេះ ចេតនារបស់គេក្នុងការធ្វើសកម្មភាពនោះ គឺមិនមែនផ្អែកលើការដឹងរបស់គេអំពីព្រេងវាសនារបស់អល់ឡោះនោះឡើយ។ នៅពេលនោះ លេសរបស់គេដោយយោងលើព្រេងវាសនាគឺមិនអាចយកជាការបានឡើយ ព្រោះថាមនុស្សម្នាក់មិនអាចយកអ្វីដែលខ្លួនមិនដឹងមកធ្វើជាលេសបានទេ។

ទីប្រាំមួយ៖ យើងសង្កេតឃើញថាមនុស្សលោកតែងតែខិតខំប្រឹងប្រែងចំពោះអ្វីដែលផ្តល់ផលប្រយោជន៍ដល់ខ្លួនក្នុងកិច្ចការលោកិយ រហូតទាល់តែគេសម្រេចបានវា ហើយគេមិនងាករេចេញពីវាទៅរកអ្វីដែលមិនផ្តល់ផលប្រយោជន៍ដល់ខ្លួនឡើយ។ ចុះហេតុអ្វីបានជាគេបែរជាងាកចេញពីអ្វីដែលផ្តល់ផលប្រយោជន៍ដល់ខ្លួនក្នុងកិច្ចការសាសនា ទៅរកអ្វីដែលបង្កគ្រោះថ្នាក់ដល់ខ្លួនទៅវិញ រួចហើយយកលេសពីការកំណត់(កឌើរ)ទៅវិញ? តើករណីទាំងពីរនេះមិនដូចគ្នាទេឬ?

ដើម្បីឱ្យបញ្ហានេះកាន់តែច្បាស់ យើងសូមលើកឧទាហរណ៍មួយសម្រាប់អ្នក៖

ប្រសិនបើនៅចំពោះមុខមនុស្សម្នាក់មានផ្លូវពីរ៖ ផ្លូវទីមួយ គឺនាំគេទៅកាន់ដែនដីមួយដែលពោរពេញទៅដោយភាពវឹកវរ មានដូចជា ការសម្លាប់ ការប្លន់ ការរំលោភបំពានកិត្តិយស ភាពភ័យខ្លាច និងភាពអត់ឃ្លាន។ រីឯផ្លូវទីពីរ គឺនាំគេទៅកាន់ដែនដីមួយដែលពោរពេញទៅដោយសណ្ដាប់ធ្នាប់ សុខសន្តិភាពពេញលេញ ការរស់នៅដ៏សុខស្រួល និងបរិបូរណ៍ ព្រមទាំងការគោរពដល់អាយុជីវិត កិត្តិយស ទ្រព្យសម្បត្តិ។ ដូចេ្នះ តើគេនឹងជ្រើសរើសដើរលើផ្លូវមួយណា?

ពិតប្រាកដណាស់ រូបគេនឹងដើរតាមមាគ៌ាទីពីរដែលនឹងនាំគេទៅកាន់ដែនដីប្រកបដោយសណ្ដាប់ធ្នាប់ និងសុវត្ថិភាព ហើយក៏មិនអាចទៅរួចជាដាច់ខាតឡើយសម្រាប់អ្នកដែលមានបញ្ញាញណក្នុងការដើរតាមមាគ៌ានៃដែនដីដែលប្រកបដោយភាពវឹកវរ និងភាពភ័យខ្លាច ព្រមទាំងយកការកំណត់ព្រេងវាសនាមកធ្វើជាសំអាងនោះ។ ចុះហេតុអ្វីបានជាចំពោះកិច្ចការថ្ងៃបរលោក គេដើរតាមផ្លូវទៅកាន់ឋាននរក មិនមែនផ្លូវទៅកាន់ឋានសួគ៌ ហើយយកការកំណត់ព្រេងវាសនាមកធ្វើជាលេស?

ជាឧទាហរណ៍មួយទៀត៖ យើងឃើញអ្នកជំងឺត្រូវបានគេបង្គាប់ឱ្យលេបថ្នាំ ហើយគេក៏លេបវា ទោះបីជាក្នុងចិត្តមិនចង់ក៏ដោយ ហើយត្រូវបានគេហាមឃាត់មិនឱ្យបរិភោគអាហារដែលបង្កគ្រោះថ្នាក់ដល់រូបគេ ហើយគេក៏បោះបង់វាចោល ទោះបីជាក្នុងចិត្តចង់បានវាក៏ដោយ។ ទាំងអស់នេះគឺដើម្បីស្វែងរកការព្យាបាលឲ្យជាសះស្បើយ និងមានសុវត្ថិភាព។ ហើយគេមិនអាចបដិសេធមិនលេបថ្នាំ ឬបរិភោគអាហារដែលបង្កគ្រោះថ្នាក់ដល់រូបគេ ដោយយកបញ្ញត្តិ(ការកំណត់ព្រេងវាសនា)មកធ្វើជាលេសបានឡើយ។ ដូច្នេះ ហេតុអ្វីបានជាមនុស្សបោះបង់ចោលនូវអ្វីដែលអល់ឡោះ និងអ្នកនាំសាររបស់ទ្រង់បានបញ្ជា ឬប្រព្រឹត្តនូវអ្វីដែលអល់ឡោះ និងអ្នកនាំសាររបស់ទ្រង់បានហាមឃាត់ រួចបែរជាយកលេសនឹងការកំណត់ព្រេងវាសនាទៅវិញ?

ទីប្រាំពីរ៖ អ្នកដែលលើកយកការកំណត់ព្រេងវាសនាមកធ្វើជាហេតុផលចំពោះការដែលខ្លួនបានបោះបង់ចោលកាតព្វកិច្ច ឬបានប្រព្រឹត្តអំពើបាបនោះ ប្រសិនបើមាននរណាម្នាក់បំពានមកលើរូបគេវិញ ដោយយកទ្រព្យសម្បត្តិរបស់គេ ឬរំលោភលើកិត្តិយសរបស់គេ រួចហើយជននោះក៏លើកយកការកំណត់វាសនាមកធ្វើជាហេតុផលដូចគ្នា ដោយនិយាយថា «សូមកុំស្តីបន្ទោសខ្ញុំ ព្រោះការបំពានរបស់ខ្ញុំគឺដោយសារការកំណត់របស់អល់ឡោះ» នោះរូបគេផ្ទាល់នឹងមិនព្រមទទួលយកហេតុផលនោះឡើយ។ ម្ដេចក៏គេមិនទទួលយកលេសលើការកំណត់ព្រេងវាសនា ក្នុងការបំពានរបស់អ្នកដទៃមកលើខ្លួន ប៉ុន្តែបែរជាយកវាមកសំអាងសម្រាប់ខ្លួនឯងទៅវិញក្នុងការបំពានលើសិទ្ធិរបស់អល់ឡោះជាម្ចាស់នោះ?

ហើយដូចដែលមានគេរៀបរាប់ថា មានចោរម្នាក់ដែលស័ក្តិសមនឹងទទួលទោសកាត់ដៃ ត្រូវបានគេនាំខ្លួនទៅកាន់មេដឹកនាំនៃបណ្ដាអ្នកមានជំនឿ អ៊ូមើរ ពិន អាល់ខត្តប។ ពេលនោះ គាត់ក៏បានបញ្ជាឱ្យកាត់ដៃរបស់ចោរនោះ។ ពេលនោះចោរនោះក៏បាននិយាយថា៖ «សូមមេត្តាបង្អង់សិន ឱមេដឹកនាំនៃបណ្ដាអ្នកមានជំនឿអើយ! ពិតណាស់ ខ្ញុំបានលួចនេះគឺដោយសារតែការកំណត់របស់អល់ឡោះ»។ ពេលនោះ អ៊ូមើរក៏បានតបវិញថា៖ «ហើយពួកយើងក៏កាត់ដៃនេះដោយការកំណត់របស់អល់ឡោះដែរ»។

ហើយជំនឿចំពោះការកំណត់ព្រេងវាសនា គឺមានផ្លែផ្កាដ៏ធំធេងជាច្រើន ដែលក្នុងនោះមាន៖

ទីមួយ៖ ត្រូវពឹងផ្អែកលើអល់ឡោះជាម្ចាស់នៅពេលធ្វើនូវមូលហេតុ ដោយមិនត្រូវពឹងផ្អែកលើមូលហេតុនោះផ្ទាល់ឡើយ ពីព្រោះអ្វីៗគ្រប់យ៉ាងគឺកើតឡើងដោយការកំណត់របស់អល់ឡោះជាម្ចាស់។

ទីពីរ៖ បុគ្គលម្នាក់មិនត្រូវមានមោទនភាពចំពោះខ្លួនឯងនៅពេលដែលសម្រេចបាននូវបំណងប្រាថ្នារបស់ខ្លួនឡើយ។ ពីព្រោះថា ការសម្រេចបាននោះគឺជាឧបការគុណមួយពីអល់ឡោះជាម្ចាស់ តាមរយៈអ្វីដែលទ្រង់បានកំណត់នូវបណ្តាមធ្យោបាយនៃភាពល្អប្រសើរនិងភាពជោគជ័យ ហើយការដែលគេមានមោទនភាពចំពោះខ្លួនឯងនេះ គឺធ្វើឱ្យគេភ្លេចនូវការដឹងគុណចំពោះឧបការគុណនេះ។

ទីបី៖ ភាពស្ងប់ក្នុងចិត្ត និងភាពសុខស្រួលផ្លូវចិត្តចំពោះអ្វីដែលកើតឡើងមកលើខ្លួនតាមការកំណត់របស់អល់ឡោះជាម្ចាស់ ដូច្នេះគេមិនមានការព្រួយបារម្ភចំពោះការបាត់បង់នូវអ្វីដែលជាទីស្រឡាញ់ ឬការកើតឡើងនូវអ្វីដែលមិនគាប់ចិត្តឡើយ ព្រោះថារឿងទាំងអស់នោះ គឺកើតឡើងដោយការកំណត់របស់អល់ឡោះ ដែលទ្រង់ជាម្ចាស់គ្រប់គ្រងមេឃទាំងឡាយ និងផែនដី ហើយវាគឺជារឿងដែលត្រូវតែកើតឡើងជាក់ជាមិនខាន។ ហើយពាក់ព័ន្ធនឹងរឿងនេះ អល់ឡោះជាម្ចាស់មានបន្ទូលថា៖ គ្មានគ្រោះណាមួយកើតមាននៅលើផែនដី ហើយក៏គ្មានគ្រោះណាមួយកើតមានក្នុងខ្លួនពួកអ្នកនោះឡើយ លើកលែងតែវាសុទ្ធតែ(ត្រូវបានគេកត់ត្រាទុក)នៅក្នុងសៀវភៅកំណត់ត្រា(ឡាវហ៊ុលម៉ះហ៊្វូស)មុនពេលដែលយើងបង្កើតវាមកម្លេះ។ ពិតប្រាកដណាស់ ទាំងនោះគឺជារឿងងាយស្រួលបំផុតចំពោះអល់ឡោះ។ ដើម្បីកុំឱ្យពួកអ្នកមានការព្រួយបារម្ភចំពោះអ្វីដែលបានបាត់បង់ ហើយចូរពួកអ្នកកុំសប្បាយហួសប្រមាណចំពោះអ្វីដែលគេបានប្រទានឱ្យពួកអ្នកឱ្យសោះ។ ហើយអល់ឡោះមិនស្រឡាញ់ពួកដែលក្រអឺតក្រទម និងអួតអាងនោះឡើយ។ [គម្ពីរគួរអាន ៥៧:២២-២៣] ហើយព្យាការីមូហាំម៉ាត់ ﷺ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ “ពិតជាអស្ចារ្យណាស់ កិច្ចការរបស់អ្នកមានជំនឿ! ដោយសារកិច្ចការរបស់គេទាំងអស់សុទ្ធតែល្អ ហើយប្រការនេះមិនមានចំពោះអ្នកណាម្នាក់ក្រៅពីអ្នកមានជំនឿឡើយ។ ប្រសិនបើប្រការល្អកើតមានចំពោះគេ គឺគេថ្លែងអំណរគុណ ដូចនេះ វាជាការប្រសើរសម្រាប់គេ។ ហើយប្រសិនបើប្រការអាក្រក់កើតមានចំពោះគេ គឺគេអត់ធ្មត់ ដូចនេះ វាក៏ជាការល្អប្រសើរសម្រាប់គេដែរ»[22]។ [២២] រាយការណ៍ដោយ មូស្លីម៖ ២៩៩៩

ហើយពិតប្រាកដណាស់ គឺមានពីរក្រុមដែលបានវង្វេងនៅក្នុងបញ្ហាការកំណត់វាសនានេះ៖

ក្រុមទីមួយគឺ៖ ពួក ហ្ជាប់រីយ៉ះ ដែលបាននិយាយថា ជាការពិតណាស់ ខ្ញុំបម្រើត្រូវបានគេបង្ខិតបង្ខំចំពោះទង្វើរបស់ខ្លួន ហើយរូបគេគ្មានឆន្ទៈ ហើយក៏គ្មានលទ្ធភាពអ្វីដែរនៅក្នុងធ្វើទង្វើនោះ។

ក្រុមទីពីរ៖ ក្រុមពួក កទើរីយ៉ះ ដែលពួកគេបានអះអាងថា៖ ពិតណាស់ ខ្ញុំបម្រើគឺជាអ្នកសម្រេចអំពើរបស់ខ្លួនដោយឯករាជ្យ ទាំងក្នុងចេតនា និងសមត្ថភាព ហើយចេតនារបស់អល់ឡោះជាម្ចាស់ និងអានុភាពរបស់ទ្រង់ គឺគ្មានឥទ្ធិពលទៅលើទង្វើរបស់គេនោះឡើយ។

ការបដិសេធចំពោះក្រុមទីមួយ (ពួកហ្ជាប់រីយ៉ះ) ដោយភស្តុតាងពីបទបញ្ញត្តិសាសនា និងភាពជាក់ស្តែង៖

ចំណែកឯក្បួនច្បាប់វិញ៖ អល់ឡោះជាម្ចាស់ទ្រង់បានបញ្ជាក់ឲ្យខ្ញុំបម្រើនូវការមានបំណង និងចេតនា ហើយទ្រង់បានផ្តល់នូវកាធ្វើសកម្មភាពលើពួកគេ។ ទ្រង់បានមានបន្ទូលថា៖ ក្នុងចំណោមពួកអ្នក គឺមានអ្នកដែលប្រាថ្នាចង់បានលោកិយ(ទ្រព្យជ័យភណ្ឌ)។ ហើយក្នុងចំណោមពួកអ្នក ក៏មានអ្នកដែលចង់បាន(ផលបុណ្យ)បរលោកផងដែរ។ [គម្ពីរគួរអាន ៣:១៥២] ទ្រង់បានមានបន្ទូលទៀតថា៖ ហើយចូរអ្នក(ឱអ្នកនាំសារមូហាំម៉ាត់)ពោលថា៖ សេចក្តីពិត គឺមកពីព្រះជាម្ចាស់របស់ពួកអ្នក។ ដូច្នេះ ជនណាដែលមានបំណង ចូរឱ្យគេមានជំនឿចុះ។ ជនណាដែលមានបំណងវិញ ចូរឱ្យគេប្រឆាំងចុះ។ ពិតប្រាកដណាស់ យើងបានត្រៀមទុកសម្រាប់ពួកដែលបំពាននូវភ្លើងនរកដែលមានជញ្ជាំងព័ទ្ធជុំវិញពួកគេ។... [គម្ពីរគួរអាន ១៨:២៩] ទ្រង់បានមានបន្ទូលទៀតថា៖ ជនណាដែលបានសាងទង្វើកុសល វាគឺសម្រាប់ខ្លួនគេផ្ទាល់។ ហើយជនណាដែលបានសាងអំពើអាក្រក់ វាក៏នឹងធ្លាក់លើរូបគេដូចគ្នា។ ហើយព្រះជាម្ចាស់របស់អ្នកមិនមែនជាអ្នកដែលបំពានលើខ្ញុំបម្រើទាំងឡាយ(របស់ទ្រង់)ឡើយ។ [គម្ពីរគួរអាន ៤១:៤៦]

ចំណែកឯនៅក្នុងភាពជាក់ស្តែងវិញ៖ ជាការពិតណាស់ មនុស្សលោកគ្រប់រូបដឹងពីភាពខុសគ្នារវាងទង្វើដែលខ្លួនជ្រើសរើសធ្វើដោយចេតនារបស់ខ្លួន ដូចជា ការបរិភោគ ការទទួលទាន ការលក់ និងការទិញ និងរវាងអ្វីដែលកើតឡើងមកលើខ្លួនដោយគ្មានតាំងចេតនារបស់ខ្លួន ដូចជា ការញ័រខ្លួនដោយសារជំងឺគ្រុនក្តៅ និងការធ្លាក់ពីលើដំបូល។ ដូចនេះ នៅក្នុងករណីទីមួយ គេគឺជាអ្នកប្រព្រឹត្តដោយការជ្រើសរើសតាមចេតនារបស់ខ្លួន ដោយគ្មានការបង្ខិតបង្ខំនោះឡើយ។ ចំណែកឯនៅក្នុងករណីទីពីរវិញ គេមិនមែនជាអ្នកជ្រើសរើស ហើយក៏មិនមានចេតនាចំពោះអ្វីដែលបានកើតឡើងមកលើខ្លួននោះដែរ។

ការតបទៅកាន់ក្រុមទីពីរ (ពួកកទើរីយ៉ះ ) តាមរយៈបទបញ្ញត្តិសាសនា និងបញ្ញា៖

ចំណែកឯភស្តុតាងតាមច្បាប់ឥស្លាមវិញ៖ គឺអល់ឡោះជាម្ចាស់ទ្រង់គឺជាអ្នកដែលបានបង្កើតរាល់អ្វីៗទាំងអស់ ហើយរាល់អ្វីៗទាំងអស់គឺកើតឡើងដោយចេតនារបស់ទ្រង់។ ហើយទ្រង់បានបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់នៅក្នុងគម្ពីរថា រាល់ទង្វើរបស់ខ្ញុំបម្រើទាំងឡាយ គឺកើតឡើងដោយចេតនារបស់ទ្រង់ ដូចទ្រង់បានមានបន្ទូលថា៖ ហើយប្រសិនបើអល់ឡោះមានចេតនា នោះអ្នកជំនាន់ក្រោយពួកគេនឹងមិនកាប់សម្លាប់គ្នាឡើយ បន្ទាប់ពីភស្ដុតាងនានាដ៏ច្បាស់លាស់បានមកដល់ពួកគេហើយនោះ។ ក៏ប៉ុន្តែពួកគេបានខ្វែងគំនិតគ្នា។ ដូច្នេះ មួយចំនួននៃពួកគេ បានជឿ(ចំពោះអល់ឡោះ) ហើយមួយចំនួនទៀតនៃពួកគេ គឺគ្មានជំនឿ(ចំពោះទ្រង់)។ ហើយប្រសិនបើអល់ឡោះមានចេតនា ប្រាកដជាពួកគេនឹងមិនកាប់សម្លាប់គ្នាឡើយ។ ក៏ប៉ុន្ដែ អល់ឡោះទ្រង់ធ្វើនូវអ្វីដែលទ្រង់មានចេតនា។ [គម្ពីរគួរអាន ២:២៥៣] ទ្រង់បានមានបន្ទូលទៀតថា៖ ហើយប្រសិនបើយើងមានចេតនា យើងនឹងផ្តល់ឱ្យបុគ្គលគ្រប់រូបនូវការចង្អុលបង្ហាញជាមិនខាន។ ប៉ុន្តែបន្ទូលរបស់យើងបានសម្រេចរួចទៅហើយថា៖ យើងពិតជានឹងដាក់បំពេញនរកជើហាន់ណាំពីពពួកជិន និងមនុស្សលោកជាមួយគ្នាទាំងអស់។ [គម្ពីរគួរអាន ៣២:១៣]

ចំណែកឯបញ្ញាវិញ ៖ ពិតណាស់ ចក្រវាលទាំងមូល គឺជាកម្មសិទ្ធិរបស់អល់ឡោះជាម្ចាស់ ហើយមនុស្សដែលជាផ្នែកមួយនៃចក្រវាលនេះ ក៏ជាកម្មសិទ្ធិរបស់អល់ឡោះជាម្ចាស់ផងដែរ។ ហើយអ្វីដែលត្រូវបានគ្រប់គ្រងជាកម្មសិទ្ធិ គឺមិនអាចចាត់ចែងអ្វីដែលជាទ្រព្យសម្បត្តិនៃម្ចាស់បានឡើយ លុះត្រាតែមានការអនុញ្ញាត និងចេតនាពីទ្រង់។

*

គោលបំណងនៃគោលជំនឿឥស្លាម

គោលបំណង (តាមន័យភាសា)៖ សំដៅលើអត្ថន័យជាច្រើន ក្នុងនោះមាន៖ (គោលដៅដែលគេតាំងឡើងដើម្បីគប់ទៅកាន់វា និងគ្រប់អ្វីៗដែលគេផ្តោតទៅលើ)។

គោលបំណងនៃគោលជំនឿអ៊ីស្លាម គឺជាគោលដៅនិងបំណងដ៏ថ្លៃថ្លាដែលកើតចេញពីការប្រកាន់ខ្ជាប់ចំពោះវា(គោលជំនឿ) ហើយវាមានច្រើននិងចម្រុះ ក្នុងចំណោមនោះមានដូចជា៖

ទីមួយ៖ មានភាពជ្រះថ្លា(អៀខ្លើស)ក្នុងចេតនា និងការគោរពសក្ការៈចំពោះអល់ឡោះជាម្ចាស់តែមួយគត់ ពីព្រោះទ្រង់គឺជាអ្នកបង្កើត ហើយទ្រង់គ្មានដៃគូឡើយ ហេតុនេះ គោលបំណងនិងការគោរពសក្ការៈគឺចាំបាច់ត្រូវតែសម្រាប់ទ្រង់តែមួយគត់។

ទីពីរ៖ ការរំដោះបញ្ញា និងការគិតពីការវឹកវរច្របូកច្របល់ ដែលបណ្តាលមកពីដួងចិត្តរបស់គេទទេស្អាតពីគោលជំនឿមួយនេះ។ ពីព្រោះថា អ្នកណាដែលដួងចិត្តរបស់គេទទេពីគោលជំនឿនេះ គេអាចជាអ្នកដែលគ្មានគោលជំនឿអ្វីទាំងអស់ ហើយគោរពបូជាចំពោះតែរូបធាតុប៉ុណ្ណោះ ឬក៏ជាអ្នកដែលកំពុងវង្វេងនៅក្នុងគោលជំនឿខុសឆ្គង និងអបិយជំនឿផ្សេងៗ។

ទីបី៖ ភាពសុខស្រួលផ្លូវចិត្ត និងផ្លូវគំនិត គឺគ្មានការព្រួយបារម្ភក្នុងចិត្ត និងគ្មានភាពច្របូកច្របល់ក្នុងការគិតឡើយ។ ពីព្រោះគោលជំនឿនេះបានភ្ជាប់អ្នកមានជំនឿទៅនឹងអ្នកបង្កើតរបស់គេ គេក៏ពេញចិត្តទទួលយកទ្រង់ធ្វើជាម្ចាស់ដែលគ្រប់គ្រងចាត់ចែង និងជាអ្នកតាក់តែងច្បាប់ ហើយចិត្តរបស់គេក៏ស្ងប់ទៅនឹងការកំណត់របស់ទ្រង់ ហើយផ្តល់ឱ្យចិត្តរបស់គេមានភាពបើកទូលាយចំពោះសាសនាអ៊ីស្លាម និងមិនស្វែងរកអ្វីផ្សេងមកជំនួសវាឡើយ។

ទីបួន៖ មានសុវត្ថិភាពផ្នែកចេតនា និងទង្វើ នៅក្នុងការគោរពសក្ការៈចំពោះអល់ឡោះជាម្ចាស់ ឬក្នុងការប្រាស្រ័យទាក់ទងជាមួយបណ្តាភាវៈដែលទ្រង់បង្កើត។ ពីព្រោះក្នុងចំណោមមូលដ្ឋានគ្រឹះរបស់វាគឺការមានជំនឿនឹងបណ្តាអ្នកនាំសារ ដែលរួមបញ្ចូលនូវការអនុវត្តតាមមាគ៌ារបស់ពួកលោក ដែលប្រកបដោយសុវត្ថិភាពផ្នែកចេតនា និងទង្វើ។

ទីប្រាំ៖ ការមានភាពម៉ឺងម៉ាត់និងមោះមុតក្នុងកិច្ចការទាំងឡាយ ដោយមិនបណ្តោយឱ្យបាត់បង់ឱកាសធ្វើអំពើល្អណាមួយឲ្យកន្លងផុតទៅឡើយ ពោលគឺតែងតែឆ្លៀតធ្វើវាជានិច្ចដើម្បីសង្ឃឹមទទួលបានផលបុណ្យ ហើយនៅពេលឃើញទីកន្លែងនៃអំពើបាប គេក៏ចៀសចេញឲ្យឆ្ងាយពីវា ដោយសារតែខ្លាចទណ្ឌកម្ម ព្រោះថាអំពីគ្រឹះនៃជំនឿនេះគឺ ការជឿជាក់ទៅលើការរស់ឡើងវិញ និងការតបស្នងលើរាល់ទង្វើទាំងឡាយ។

អល់ឡោះជាម្ចាស់ទ្រង់បានមានបន្ទូលថា៖ ហើយសម្រាប់ពួកគេម្នាក់ៗមានឋានៈ(ឋានសួគ៍ ឬឋាននរក)រៀងៗខ្លួន អាស្រ័យទៅតាមទង្វើរបស់ពួកគេ។ ហើយព្រះជាម្ចាស់របស់អ្នកទ្រង់មិនធ្វេសប្រហែសចំពោះអ្វីដែលពួកគេបានប្រព្រឹត្តនោះឡើយ។ [គម្ពីរគួរអាន ៦:១៣២] ហើយព្យាការីមូហាំម៉ាត់ ﷺ ពិតជាបានជំរុញទៅលើគោលបំណងនេះ តាមរយៈប្រសាសន៍របស់លោកថា៖ «អ្នកមានជំនឿដែលខ្លាំង គឺល្អប្រសើរ និងជាទីស្រលាញ់ទៅចំពោះអល់ឡោះជាងអ្នកមានជំនឿដែលទន់ខ្សោយ ហើយពួកគេម្នាក់ៗគឺសុទ្ធតែល្អ។ ចូរប្រឹងប្រែងធ្វើអ្វីដែលមានប្រយោជន៍ដល់អ្នក ហើយសុំជំនួយពីអល់ឡោះ ហើយកុំធ្វើជាមនុស្សអសមត្ថភាពទន់ខ្សោយឡើយ។ ហើយប្រសិនបើមានអ្វីមួយកើតឡើងចំពោះអ្នក ចូរកុំនិយាយថា៖ ‘បើសិនជាខ្ញុំបានធ្វើបែបនេះ វានឹងទៅជាបែបនោះ’ ផ្ទុយទៅវិញ ចូរនិយាយថា៖ ‘នេះជាការកំណត់របស់អល់ឡោះ ហើយអ្វីដែលទ្រង់ប្រាថ្នា ទ្រង់បានធ្វើ’ ពីព្រោះពិតណាស់ពាក្យថា ‘បើសិន’ គឺជាការបើកផ្លូវដល់ទង្វើរបស់ស្ហៃតន»។ [២៣] រាយការណ៍ដោយ មូស្លីម ។ [២៣] រាយការណ៍ដោយ មូស្លីម៖ ក្នុងសៀវភៅ ការកំណត់វាសនា, ជំពូកស្តីពីបទបញ្ជាឲ្យមានភាពខ្លាំង, លះបង់ភាពកម្សោយ, សុំជំនួយពីអល់ឡោះ, និងប្រគល់វាសនាចំពោះអល់ឡោះ, លេខ (២៦៦៤)។

ទីប្រាំមួយ៖ កសាងប្រជាជាតិមួយដ៏ខ្លាំងក្លា ដែលលះបង់នូវអ្វីៗគ្រប់បែបយ៉ាងដើម្បីតម្កល់សាសនារបស់ខ្លួន និងពង្រឹងមូលដ្ឋានគ្រឹះរបស់វា ដោយមិនខ្វល់ខ្វាយពីអ្វីដែលនឹងកើតមានឡើងចំពោះខ្លួនក្នុងមាគ៌ានោះ។ ហើយក្នុងរឿងនេះ អល់ឡោះជាម្ចាស់ដ៏មហាខ្ពង់ខ្ពស់មានបន្ទូលថា៖ តាមពិត បណ្តាអ្នកដែលមានជំនឿ គឺជាអ្នកដែលមានជំនឿចំពោះអល់ឡោះ និងអ្នកនាំសាររបស់ទ្រង់។ បន្ទាប់មក ពួកគេគ្មានការមន្ទិលសង្ស័យឡើយ ហើយពួកគេបានតស៊ូដោយទ្រព្យសម្បត្តិរបស់ពួកគេ និងខ្លួនប្រាណរបស់ពួកគេក្នុងមាគ៌ារបស់អល់ឡោះ។ អ្នកទាំងនោះហើយ គឺជាអ្នកដែលមានជំនឿយ៉ាងពិតប្រាកដ។ [គម្ពីរគួរអាន ៤៩:១៥]

ទីប្រាំពីរ៖ ការឈានទៅដល់សុភមង្គលនៃលោកិយនិងបរលោក តាមរយៈការកែទម្រង់បុគ្គល និងសង្គម និងការទទួលបាននូវផលបុណ្យនិងការលើកតម្កើង។ ហើយពាក់ព័ន្ធនឹងរឿងនេះ អល់ឡោះជាម្ចាស់មានបន្ទូលថា៖ ជនណាដែលបានសាងទង្វើកុសលក្នុងចំណោមបុរសឬស្ត្រី ហើយគេជាអ្នកដែលមានជំនឿទៀតនោះ យើងពិតជានឹងផ្តល់ឲ្យគេនូវជីវិតរស់នៅដ៏ល្អប្រសើរ(ក្នុងលោកិយ) ហើយយើងពិតជានឹងតបស្នងដល់ពួកគេនូវផលបុណ្យរបស់ពួកគេ(នៅថ្ងៃបរលោក)ដែលល្អប្រសើរលើសពីអ្វីដែលពួកគេបានសាងទៅទៀត។ [គម្ពីរគួរអាន ១៦:៩៧]

នេះគឺជាគោលបំណងមួយចំនួននៃគោលជំនឿអ៊ីស្លាម។ យើងសូមបួងសួងដល់អល់ឡោះជាម្ចាស់ សង្ឃឹមទ្រង់សម្រេចនូវគោលបំណងទាំងនេះសម្រាប់ពួកយើង និងសម្រាប់ជនមូស្លីមទាំងអស់។ ពិតណាស់ ទ្រង់ជាម្ចាស់ដ៏សប្បុរស និងឧត្តមឧត្តមបំផុត។ ហើយសូមសរសើរចំពោះអល់ឡោះជាម្ចាស់នៃពិភពលោក។

សូមពរជ័យ និងសុខសុវត្ថិភាពកើតមានដល់ព្យាការីរបស់យើង មូហាំម៉ាត់ ព្រមទាំងក្រុមគ្រួសាររបស់លោក និងបណ្តាសហាហ្ពាត់របស់លោកទាំងអស់។

បានបញ្ចប់ការនិពន្ធរួចរាល់

មូហាំម៉ាត់ អាល់សឡេះ អាល់អ៊ូសៃមីន