نبذة في العقيدة الإسلامية (شرح أصول الإيمان)
*
These files are generated automatically from the book's text; their layout may differ from the printed edition.
Sơ Lược Về Tín Ngưỡng Islam
Bởi ngòi bút của học giả, Sheikh, nhà thông thái
Muhammad bin Saleh Al-‘Uthaimin
Cầu xin Allah tha thứ cho Sheikh, cho cha mẹ của Sheikh và cho các tín đồ Muslim
Nhân danh Allah, Đấng Rất Mực Độ Lượng, Đấng Rất Mực Khoan Dung.
Lời Mở Đầu
Alhamdulillah, mọi lời ca ngợi và tán dương đều kính dâng Allah, bầy tôi xin tạ ơn Ngài, cầu xin Ngài giúp đỡ, tha thứ và bầy tôi sám hối với Ngài, khẩn cầu Allah che chở tránh khỏi những điều xấu xa xuất phát từ bản thân của bầy tôi và trong việc làm của bầy tôi. Ai được Ngài dẫn dắt sẽ không bao giờ lầm lạc và ai bị Ngài bỏ mặc sẽ không tìm được chân lý. Tôi xác nhận không có Thượng Đế nào đích thực ngoài Allah, Đấng duy nhất không có đối tác cùng Ngài, và xin chứng nhận Muhammad là Nô Lệ, là Thiên Sứ của Ngài. Cầu xin Allah ban bình an và phúc lành cho Người, cho gia quyến của Người, cho các bằng hữu của Người và cho những ai noi theo tấm gương của họ một cách tốt đẹp.
Quả thật (kiến thức Tawhid) – thuyết độc tôn– là loại kiến thức danh giá và cao quí nhất, là loại kiến thức bắt buộc (trong tôn giáo), bởi nhờ nó mà nhận biết được Allah Tối Cao, các Danh xưng của Ngài, các Thuộc tính của Ngài, vv quyền của Ngài đối với đám bầy tôi của Ngài, bởi nó là chìa khóa của con đường dẫn đến Allah Tối Cao và là nền tảng của bộ giáo luật của Ngài.
Do đó: Các vị Thiên Sứ đều có chung sứ mạng kêu gọi đến với Ngài, Allah đã phán: {Không một Sứ Giả nào được cử phái đến trước Ngươi (hỡi Thiên Sứ) mà lại không được TA mặc khải cho y rằng không có Thượng Đế đích thực nào khác ngoài TA. Bởi thế, các ngươi hãy thờ phượng riêng một mình TA.} [chương 21 – Al-Ambiya': 25]
Ngài đã chứng nhận cho chính mình là Đấng Tối Cao, Đấng Duy Nhất, và các Thiên Thần của Ngài và những người hiểu biết đồng chứng nhận như thế, Allah Tối Cao phán: {Allah đã chứng nhận không có Thượng Đế (đích thực) nào khác ngoài Ngài, các Thiên Thần và những người hiểu biết đang duy trì nền công lý cũng chứng nhận (như thế). Quả thật, không có Thượng Đế nào khác ngoài Ngài, Đấng Toàn Năng, Đấng Sáng Suốt.} [chương 3 – Ali – ‘Imran: 18].
Vì đây là vấn đề của Tawhid (tôn thờ một mình Allah), nên bắt buộc toàn thể tín đồ Muslim phải có trách nhiệm quan tâm đến nó trong việc học tập, giáo dục và nghiên cứu, dể xây dựng tôn giáo của mình trên một nền tảng vững chắc và an toàn; cho đến khi đạt được niềm hạnh phúc với thành quả và kết quả của nó.
Allah là Đấng Bảo Hộ cho tất cả.
Tác giả
Tôn giáo Islam
Tôn giáo Islam: Đó là tôn giáo mà Allah đã gửi đến cho Muhammad ﷺ (Sol lol lo hu ‘a lai hi wa sal lam) và Allah đã chọn làm tôn giáo cuối cùng, Ngài đã hoàn thiện tôn giáo cho những người bầy tôi của Ngài và hoàn thành ân huệ của Ngài cho họ và Ngài chỉ hài lòng chọn đây là tôn giáo cho họ, vì vậy Ngài sẽ không chấp nhận bất cứ tôn giáo nào khác ngoài tôn giáo này, Allah Tối Cao phán: {Muhammad không phải là cha của bất kỳ ai trong số những người đàn ông của các ngươi mà Y chính là vị Thiên Sứ của Allah và là vị Nabi cuối cùng. Quả thật, Allah hằng biết tất cả mọi thứ.} [chương 33 – Al-Ahzab: 40].
Đấng Tối Cao phán: {Ngày nay, TA đã hoàn chỉnh tôn giáo cho các ngươi, TA đã hoàn tất ân huệ của TA cho các ngươi, và TA đã hài lòng chọn Islam làm tôn giáo cho các ngươi.} [chương 5 – Al-Ma-idah: 3].
Đấng Tối Cao phán: {Quả thật, tôn giáo được chấp nhận nơi Allah chỉ có Islam.} [chương 3 – Ali – ‘Imran: 19]
Đấng Tối Cao phán: {Ai chọn lấy một tôn giáo nào khác ngoài tôn giáo Islam thì việc làm đó của y sẽ không bao giờ được (Allah) chấp nhận và ở Đời Sau y sẽ là một trong những kẻ thua thiệt.} [chương 3 – Ali – ‘Imran: 85].
Allah Tối Cao bắt buộc tất cả mọi người phải tôn thờ Allah dựa trên tôn giáo này, Ngài phán bảo Thiên Sứ của Ngài ﷺ: {(Hỡi Thiên Sứ!) Ngươi hãy nói: “Hỡi nhân loại! Ta đích thực là Sứ Giả của Allah được cử phái đến cho tất cả các ngươi. Ngài là Đấng thống trị các tầng trời và trái đất, không có Thượng Đế đích thực nào khác ngoài Ngài, Ngài là Đấng ban cho sự sống và làm cho chết. Vì vậy, các ngươi (hỡi nhân loại) hãy có đức tin nơi Allah và nơi Sứ Giả của Ngài, một vị Nabi mù chữ có đức tin nơi Ngài và nơi các lời Mặc Khải của Ngài. Các ngươi hãy đi theo Y để may ra các ngươi được hướng dẫn (đúng đường).”} [chương 7 – ‘Araf: 158].
Trong Sahih Muslim, ông Abu Hurairah thuật lại lời của Thiên Sứ ﷺ: "Thề bởi Đấng mà linh hồn Muhammad nằm trong tay Ngài, không một ai trong cộng đồng này dù Do Thái hay Thiên Chúa khi đã nghe về Ta, rồi họ chết mà vẫn không tin vào điều Ta mang đến, thì họ là bạn của Hỏa Ngục."
Đức tin vào Người : Tin thật lòng những gì Người mang đến cùng với việc chấp nhận và phục tùng, chứ tin thật lòng vẫn chưa đủ. Vì vậy, ông Abu Talib đã không là người có đức tin vào Thiên Sứ ﷺ mặc dù ông đã thật lòng tin vào những gì mà cháu mình mang đến và ông đã công nhận đây là tôn giáo tốt nhất trong tất cả tôn giáo.
Tôn giáo Islam: Tích hợp tất cả những lợi ích đã có trong các tôn giáo trước đây, vượt trội bởi sự phù hợp đối với mọi thời đại, mọi nơi và mọi cộng đồng. Allah đã phán với vị Thiên Sứ của Ngài: {TA (Allah) đã ban xuống cho Ngươi (Thiên Sứ) Kinh (Qur’an) bằng sự thật. Nó chứng thực lại mọi điều có trong Kinh Sách trước đây cũng như bảo tồn (nội dung) trong các Kinh Sách đó.} [chương 5 – Al-Ma-idah: 48].
Và ý nghĩa sự phù hợp đối với mọi thời đại, mọi nơi và mọi cộng đồng: Rằng việc nắm chặt nó không phủ nhận lợi ích của dân tộc ở bất kỳ thời đại hay địa điểm nào, mà nó luôn cải thiện, và điều này không có nghĩa là nó phụ thuộc vào mọi thời đại, địa điểm và dân tộc, như một số người mong muốn.
Tôn giáo Islam: Là tôn giáo đích thực mà Allah đã bảo đảm cho những ai nắm giữ nó một cách chặt chẽ sẽ giành thắng lợi, và sẽ được hiển thị trên các tôn giáo khác. Allah Tối Cao phán: {Chính Ngài là Đấng đã cử phái Sứ Giả của Ngài mang nguồn Chỉ Đạo và tôn giáo chân lý để hiển thị nó trên các tôn giáo mặc dù những kẻ đa thần không thích điều đó.} [chương 61 – As-Saf: 9].
Đấng Tối Cao phán: {Allah đã hứa với những người có đức tin và hành thiện trong số các ngươi rằng Ngài sẽ làm cho họ trở thành những người quản lý và lãnh đạo trên trái đất giống như những người đã trở thành những người quản lý và lãnh đạo trước họ, và Ngài sẽ làm cho họ ổn định tôn giáo của họ, tôn giáo mà Ngài đã hài lòng cho họ, và Ngài sẽ đổi lại cho họ sự an ninh và yên bình sau cảnh phập phòng lo sợ (với điều kiện) họ chỉ thờ phượng một mình TA và không tổ hợp với TA bất cứ gì. Và ai vô đức tin sau đó thì chúng là những kẻ quấy rối và đại nghịch.} [chương 24 – An-Nur: 55].
Tôn giáo Islam: Một tín ngưỡng, một bộ giáo luật đầy đủ về tín ngưỡng, và các giáo luật của nó:
1- Ra lệnh tôn thờ Allah Tối Cao duy nhất, và nghiêm cấm tổ hợp (ai, vật gì) cùng với Ngài.
2- Lệnh phải thật thà và nghiêm cấm dối trá.
3- Lệnh phải công bằng, cấm bất công, và công bằng là bình đẳng giữa những thứ giống nhau và phân biệt rõ ràng giữa những cái khác nhau, chứ công bằng không phải là bình đẳng tuyệt đối, như một số người đã nói khi họ nói: Islam là tôn giáo của bình đẳng và tuyệt đối. Tuy nhiên, việc bình đẳng giữa những điều khác nhau là một bất công mà Islam không mang đến, và người làm điều đó không được ca ngợi.
4- Lệnh phải giữ uy tín và nghiêm cấm sự bội tín.
5- Lệnh phải giữ đúng giao ước và nghiêm cấm bội ước.
6- Lệnh phải hiếu thảo với cha mẹ và nghiêm cấm bất hiếu.
7- Lệnh phải kết nối tình dòng tộc, họ hàng và nghiêm cấm sự đoạn tuyệt.
8- Lệnh phải sống tốt với hàng xóm và nghiêm cấm mọi hình thức gây hại đến họ.
Nói chung Islam lệnh mọi đức tính tốt đẹp và nghiêm cấm mọi bản tính xấu xa, lệnh làm mọi điều tốt đẹp và nghiêm cấm mọi hành vi sai trái.
Đấng Tối Cao phán: {Quả thật, Allah ra lệnh phải công bằng, phải sống tốt đẹp và phải giúp đỡ họ hàng thân tộc, và Ngài nghiêm cấm tất cả những hành vi vô luân, sai trái và áp bức. Ngài răn dạy các ngươi mong rằng các ngươi có thể lưu tâm.} [chương 16 – An-Nahl: 90].
Các trụ cột của Islam
Các trụ cột của Islam: Các nền tảng mà Islam được dựng trên nó có năm điều: Tất cả đều được liệt kê trong Hadith do Ibnu ‘Umar thuật lại lời của Nabi ﷺ: "Islam được dựng trên năm trụ cột: Tôn thờ một mình Allah - và trong lời dẫn khác -: Chứng nhận không có Thượng Đế đích thực ngoài Allah và rằng Muhammad là Nô lệ và là Thiên Sứ của Ngài, duy trì lễ nguyện Salah, xuất Zakah, nhịn chay Ramadan và hành hương Hajj}. Một người đàn ông nói: Hành hương Hajj trước rồi đến nhịn chay Ramadan. Ông Ibnu ‘Umar đáp: Không, nhịn chay Ramadan rồi mới đến hành hương Hajj. Tôi đã nghe rõ như thế từ Thiên Sứ của Allah ﷺ.
1- Ý nghĩa chứng nhận không có Thượng Đế đích thực ngoài Allah và rằng Muhammad là Nô lệ và là Thiên Sứ của Ngài: Một niềm tin vững chắc được thể hiện bằng lời nói, như thể y đang chứng kiến điều đó. Nguyên nhân gộp chung hai câu chứng ngôn này thành một trụ cột:
Hoặc: Bởi vì Thiên Sứ ﷺ là người truyền đạt thông tin từ Allah Tối Cao, theo đó việc chứng nhận Người là Nô Lệ và Người mang Thông Điệp là một trong những điều hoàn thiện cho sự chứng thực rằng không có Thượng Đế đích thực ngoài Allah.
Hoặc: Bởi hai câu chứng ngôn đức tin này là cơ sở cho những việc hành đạo có giá trị và được chấp nhận; khi mà việc hành đạo không có gia trị và không được chấp nhận nếu không có sự thành tâm vì Allah Tối Cao và noi theo Thiên Sứ của Ngài ﷺ.
Do đó, thành tâm vì Allah chứng thực cho câu chứng ngôn không có Thượng Đế đích thực ngoài Allah và noi theo Thiên Sứ chứng thực cho câu chứng ngôn Muhammad là Nô lệ và là Thiên Sứ của Ngài.
Một trong những trái quả của lời chứng ngôn vĩ đại này là giải phóng trái tim và linh hồn khỏi việc làm nô lệ cho tất cả tạo vật, và khỏi việc noi theo những người không phải Thiên Sứ.
2- Duy trì lễ nguyện Salah: Đó là việc thờ phượng Allah Tối Cao bằng cách thực hiện lễ nguyện Salah thật chu toàn và hoàn hảo đúng giờ giấc và hình thức.
Một trong những trái quả của lễ nguyện Salah là: giải tỏa lồng ngực, tạo niềm vui cho ánh mắt, và ngăn cấm điều vô luân và sai trái.
3- Xuất Zakah: Đó là việc thờ phượng Allah Tối Cao bằng cách xuất một khoản tài sản nhất định khi đã đến hạn định phải Zakah.
Một trong những trái quả của Zakah là: thanh lọc bản thân khỏi bản tính xấu (keo kiệt) và giải quyết nhu cầu cần thiết của Islam và tín đồ Muslim.
4- Nhịn chay Ramadan: Đó là việc thờ phượng Allah Tối Cao bằng cách nhịn mọi điều làm hư nhịn chay (gồm ăn uống, tình dục…) suốt ban ngày Ramadan.
Một trong những trái quả của nhịn chay là: kiềm chế bản thân khỏi những thứ ưa thích, nhằm tìm kiếm sự hài lòng của Allah Toàn Năng.
5- Hành hương Hajj: Đó là việc thờ phượng Allah Tối Cao với mục đích thăm viếng Ngôi đền Ka’bah thiêng liêng, để thực hiện các biểu hiệu của Hajj.
Một trong những trái quả của hành hương là: rèn luyện bản thân quen với việc hi sinh tiền bạc và sức khỏe cho việc phục tùng Allah Tối Cao, theo đó hành hương Hajj được xem là một hình thức chiến đấu vì chính nghĩa của Allah Tối Cao.
Những trái quả mà chúng tôi đã đề cập cho những nền tảng này và những gì chúng tôi chưa đề cập, tạo ra một cộng đồng trong sáng, thuần khiết, sự thờ phượng chỉ dành riêng cho Allah, tôn giáo của chân lý, và đối xử với mọi người bằng công lý và sự trung thực; bởi vì các bộ giáo luật khác của Islam đều cải thiện tốt các nền tảng này, và cải thiện tình trạng của cộng đồng qua việc cải thiện tốt vụ việc tôn giáo, và sẽ mất đi mức độ cải thiện đó tùy vào việc đánh mất việc cải thiện vụ việc tôn giáo.
Và ai muốn biết rõ điều đó thì hãy đọc lời phán của Đấng Tối Cao: {Nếu như cư dân của các thị trấn có đức tin và kính sợ (TA) thì chắc chắn TA đã mở ra cho họ các phúc lành từ trời đất. Tuy nhiên, họ đã phủ nhận đức tin nên TA đã bắt phạt họ về những gì mà họ đã làm. Phải chăng cư dân của các thị trấn cảm thấy an toàn khi sự trừng phạt của TA (bất ngờ) chụp bắt họ vào ban đêm lúc họ đang say giấc?! Phải chăng là họ cảm thấy an toàn khi sự trừng phạt của TA (bất ngờ) túm bắt họ lúc mặt trời lên cao khi họ đang vui chơi?! Phải chăng họ cảm thấy an toàn trước kế hoạch (trừng phạt bí mật) của Allah?! Không ai cảm thấy an toàn trước kế hoạch của Allah ngoại trừ đám người thua thiệt.} [chương 7 – Al-‘Araf: 96 – 99]
Thực tế, nhìn vào lịch sử trước đây, quả thật lịch sử là một bài học cho những ai có sự hiểu biết, và cái nhìn sâu sắc dành cho người mà trái tim không bị ngăn cách bởi một bức màn, cầu xin Allah phù hộ.
Nền tảng của tín ngưỡng Islam
Tôn giáo Islam – như chúng tôi đã làm rõ ở trên – tín ngưỡng và giáo luật. Chúng tôi đã chỉ ra một vài thứ từ bộ luật Islam và chúng tôi đã đề cập các nền tảng được xem là căn bản của giáo luật Islam.
Tín ngưỡng Islam được xây dựng trên các nền tảng gồm: Đức tin nơi Allah, nơi các Thiên Thần của Ngài, nơi các Kinh Sách của Ngài, nơi các Thiên Sứ của Ngài, nơi Ngày Cuối Cùng và nơi sự tiền định tốt và xấu.
Những nền tảng này đã được khẳng định bởi Kinh Qur’an, và Sunnah của Thiên Sứ ﷺ.
Trong Kinh Sách của Allah Tối Cao, Ngài phán: {Sự ngoan đạo không phải ở việc các ngươi quay mặt về hướng đông hay hướng tây mà sự ngoan đạo là một người phải có đức tin nơi Allah, nơi cõi Đời Sau, nơi các vị Thiên Thần, nơi Kinh Sách và nơi các vị Nabi} [chương 2 – Al-Baqarah: 177] Và Ngài phán về sự tiền định: {Quả thật, tất cả mọi thứ TA tạo ra đều có tiền định. Và Mệnh Lệnh của TA (chỉ có một từ) duy nhất, như một cái nháy mắt. (Đó là “Kun!” - “Hãy thành!”)} [chương 54 – Al-Qamar: 49, 50].
Trong Sunnah, Thiên Sứ của Allah ﷺ đã trả lời câu hỏi của đại Thiên Thần Jibril khi được hỏi về đức tin: "Đức tin là ngươi tin nơi Allah, nơi các Thiên Thần của Ngài, nơi các Kinh Sách của Ngài, nơi các Thiên Sứ của Ngài, nơi Ngày Cuối Cùng, tin vào sự tiền định tốt xấu".
Đức tin nơi Allah Tối Cao
Đức tin nơi Allah, bao gồm bốn điều sau đây:
Thứ nhất: Tin vào sự tồn tại của Allah Tối Cao:
Sự tồn tại của Allah Tối Cao được chỉ ra bởi: bản năng tự nhiên, trí tuệ, giáo luật và cảm quan.
1- Đối với bản năng tự nhiên chứng minh sự tồn tại của Allah Tối Cao: Mọi sinh vật đều được sinh ra đều tin có Đấng Tạo Hóa một cách bản năng mà không cần suy nghĩ hay dạy dỗ trước từ trước, và chúng không quay lưng lại với những yêu cầu của bản năng này, ngoại trừ ai đó đã tác động vào bên trong con tim lôi kéo chúng rời khỏi niềm tin đó. Bởi Nabi ﷺ đã nói: {Không một đứa trẻ nào sinh ra ngoại trừ đã có đức tin bản năng, nhưng cha mẹ của chúng chuyển đổi chúng theo Do Thái giáo, hoặc Thiên Chúa giáo hoặc Bái Hỏa giáo.}
2- Bằng chứng trí tuệ về sự tồn tại của Allah Tối Cao, bởi vì vạn vật dù xa xưa hay hiện tại, đều cần phải có một Đấng Tạo Hóa tạo ra chúng; chúng không thể tự tạo ra bởi bản thân chúng và cũng không hình thành một cách ngẫu nhiên.
Vạn vật không thể tự tạo ra chính mình; bởi vì không có bất cứ sinh vật nào tự tạo ra bản thân nó; bởi trước khi tồn tại, chúng không tồn tại, vậy làm sao thứ không tồn tại lại có thể là một Đấng sáng tạo?!
Vạn vật cũng không thể được hình thành một cách ngẫu nhiên, bởi mọi sự việc, sự vật, hiện tượng xảy ra đều phải có tác nhân, và bởi sự tồn tại của chúng trên một trật tự kỳ diệu, sự hài hòa đồng nhất, sự liên kết chặt chẽ giữa nguyên nhân và kết quả, và giữa các vật thể tồn tại với nhau, điều này tuyệt đối không phủ nhận rằng sự tồn tại của chúng là do sự trùng hợp ngẫu nhiên. Hơn nữa, những gì tồn tại một cách ngẫu nhiên sẽ không thể vận hành theo một trật tự căn bản mà chúng đang tồn tại, vậy làm thế nào nó có thể được sự đều đặn trong trường hợp tồn tại và phát triển?!
Và nếu vạn vật không thể tự tạo ra chúng, cũng không thể tồn tại một cách ngẫu nhiên; khẳng định rằng chúng được tạo ra từ Đấng Tạo Hóa, Ngài là Allah, Thượng Đế của vũ trụ và vạn vật.
Allah Tối Cao đã nhắc đến hai bằng chứng trí tuệ một cách dứt khoát ở chương 52 – At-Tur, Ngài phán: {Chúng được tạo ra từ cái không là gì hay chúng tự tạo ra bản thân chúng?} [chương 52 – At-Tur: 35] Nghĩa là chắc chắn vạn vật không tồn tại nếu không có Đấng Tạo Hóa và chúng không thể tự tạo ra bản thân chúng. Vì vậy, khẳng định rằng Đấng tạo ra vạn vật chính là Allah Hồng Phúc và Tối Cao. Vì lý do này khi Jubair bin Mut’im nghe Thiên Sứ của Allah ﷺ xướng đọc chương At-Tur đến đoạn: {Chúng được tạo ra từ cái không là gì hay chúng tự tạo ra bản thân chúng? Hay phải chăng chúng đã tạo ra các tầng trời và trái đất? Không, (chỉ vì) chúng không có một niềm tin vững chắc (nơi Allah mà thôi). Hay phải chăng chúng nắm giữ các kho tàng của Thượng Đế của Ngươi? Hoặc phải chăng chúng là những kẻ toàn quyền kiểm soát (các kho tàng của Ngài)?} [chương 52 – At-Tur: 35 - 37]
Lúc đó, Jubair vẫn còn là một người đa thần, ông nói: “Trái tim tôi gần như muốn bay ra ngoài, và đó là điều đầu tiên mà đức tin đọng lại trong trái tim tôi.”
Hãy để chúng tôi đưa ra một ví dụ để minh họa điều này: Nếu ai đó kể cho bạn nghe về một cung điện tráng lệ và kiên cố, bao quanh bởi những khu vườn và những dòng sông chảy giữa chúng, trải đầy nệm và giường, và được trang trí bằng đủ loại vật dụng lộng lẫy. Rồi người đó nói với bạn: Cung điện này và sự hoàn hảo trong nó đã tự hình thành, hoặc nó được tìm thấy như thế này một cách ngẫu nhiên mà không có người nào tạo ra cả. Chắc chắn, bạn liền bác bỏ và phủ nhận điều đó, và coi những lời nói của người đó là ngớ ngẩn và ngu ngốc. Lý nào một vũ trụ bao la như thế này, với trái đất, bầu trời, vô số tinh tú, các hiện tượng và một hệ thống vận hành và hoạt động một cách trật tự lại có thể tự chúng hình thành, hoặc được hình thành một cách ngẫu nhiên mà không có ai tạo ra?!
3- Bằng chứng giáo luật về sự tồn tại của Allah Tối Cao: Bởi vì tất cả các Kinh Sách từ trời xuống đều nói về điều này, và những gì nó mang lại từ những giáo luật công bằng bao gồm việc cải thiện vạn vật là bằng chứng cho thấy rằng chúng đến từ một Thượng Đế Sáng Suốt, tinh thông mọi thứ cải thiện cho tạo vật của Ngài. Và qua những gì giáo luật mang lại từ các thông tin về vũ trụ được chứng kiến thực tế đúng sự thật là bằng chứng cho thấy rằng đó là từ Thượng Đế, Đấng toàn năng trong việc tạo ra bất cứ gì như Ngài đã công bố.
4- Bằng chứng cảm quan về sự tồn tại của Allah Tối Cao, gồm hai khía cạnh:
Thứ nhất: Chúng ta nghe và chứng kiến việc người cầu nguyện được đáp lại, những người gặp nguy nan được cứu, điều này cho thấy rõ ràng sự tồn tại của Đấng Tối Cao, Allah Hiển Vinh phán: {Và Nuh, Y đã cầu nguyện trước đó nên TA đã đáp lời nguyện cầu của Y} [chương 21 – Al-Ambiya: 76]. Đấng Tối Cao phán: {(Các ngươi - những người có đức tin, hãy nhớ lại lúc ở Badr) khi các ngươi cầu xin Thượng Đế của các ngươi (cứu giúp). Ngài đã đáp lại lời cầu nguyện của các ngươi.} [chương 8 – Al-Anfal: 9].
Trong Sahih Al-Bukhari, ông Anas bin Malik - Cầu xin Allah hài lòng về ông - kể: Một người Ả-rập du mục vào Masjid lúc Thiên Sứ ﷺ đang thuyết giảng ngày thứ sáu, nói: Thưa Thiên Sứ của Allah, hạn hán đã phá hủy tài sản và gia đình đang đói, xin Người hãy cầu xin Allah cho chúng tôi; Thiên Sứ của Allah liền giơ đôi bàn tay lên cầu xin Allah. Ngay lập tức, mây đen kéo đến to như những quả núi, và Người ﷺ chưa kịp rời khỏi bục giảng thì tôi thấy mưa đổ xuống làm ướt bộ râu của Người.
Và vào thứ sáu tiếp theo sau đó, cũng người đàn ông Ả-rập này hoặc là người khác đứng lên nói: Thưa Thiên Sứ của Allah, những ngôi nhà đã sụp đổ, tài sản và gia súc của chúng tôi bị chết đuối, xin Người hãy cầu xin Allah cho chúng tôi; Thiên Sứ liền giơ hai bàn tay lên cầu xin Allah, nói: {Ol lo hum ma ha waa lay naa wa laa ‘a lay naa.} Ý nghĩa: {Lạy Allah, xin hãy cho cơn mưa mang lại lợi ích cho bầy tôi chứ đừng gây hại bầy tôi.} Lúc đó cơn mưa nước liền tạnh.
Việc người cầu nguyện được đáp lại vẫn còn là một vấn đề hiện hữu trong thời đại của chúng ta ngày nay đối với những người tin tưởng thật lòng, nương tựa vào Allah và đã thực hiện đầy đủ các điều kiện để lời cầu xin được đáp lại.
Khía cạnh thứ hai: Những điều lạ xảy ra trên đôi tay của các vị Nabi được gọi là những phép mầu được mọi người tận mắt chứng kiến và nghe thấy, là bằng chứng khẳng định sự tồn tại của Đấng cử phái Họ đến, đó là Allah Tối Cao; bởi đó là những điều siêu phàm vượt khả năng của con người, Allah dùng chúng hỗ trợ cho các vị Thiên Sứ của Ngài và giúp họ giành chiến thắng.
Ví dụ cho điều này: Phép mầu của Musa (Môi-sê) khi Allah Tối Cao bảo Người cầm gậy của mình đánh xuống biển. Người làm theo, thế là 12 con đường khô ráo xuất hiện giữa hai bức tường nước dựng đứng như vách núi, Allah Tối Cao phán: {Ngay lúc đó, TA mặc khải cho Musa, phán: “Ngươi hãy đánh cây gậy của Ngươi xuống mặt biển.” (Y làm theo), tức khắc biển tách ra làm đôi thành những tảng nước hai bên như hai ngọn núi khổng lồ.} [chương 26 – Ash-Shu’ara: 63].
Thí dụ thứ hai: Phép mầu của Ysa (Giê-su) là cứu người chết sống lại, mang người chết sống lại từ ngôi mộ của họ theo phép của Allah, Allah Tối Cao phán về điều đó: {Ta có thể làm cho người chết sống lại theo phép của Allah} [chương 3 – Ali ‘Imran: 49]. Allah phán: {(Ngươi hãy nhớ lại hồng ân mà TA đã ban cho Ngươi) khi Ngươi có thể cứu người chết sống lại dưới phép của TA} [chương 5 – Al-Ma-idah: 110].
Thí dụ thứ ba: Khi người Quraish yêu cầu Muhammad ﷺ mang đến một phép lạ, Người đã chỉ về mặt trăng, mặt trăng lập tức tách làm đôi dưới sự chứng kiến của mọi người, điều đó được Allah nhắc như sau: {Giờ Tận Thế đã đến gần, và mặt Trăng đã tách (làm đôi). Nếu (những kẻ thờ đa thần) thấy một phép lạ, chúng quay đi và nói: “(Đây là một trò ảo thuật tiếp tục (đánh lừa)”.} [chương 54 – Al-Qamar: 1, 2].
Đây là những phép lạ hiện hữu mà Allah Tối Cao đã cho xảy ra trên tay của các Thiên Sứ của Ngài để phò trợ Họ và giúp Họ giành thắng lợi, là bằng chứng rõ ràng về sự tồn tại của Ngài.
Điều thứ hai trong các điều năm trong đức tin nơi Allah: Là tin vào Rububiyah (tin vào quyền năng tạo hóa và quyền tể trị của Ngài), nghĩa là chỉ một mình Ngài là Thượng Đế, Ngài không có đối tác và không có người trợ giúp.
Thượng Đế là Đấng Tạo Hóa, Đấng Thống Trị, Đấng Chi Phối. Theo đó, không có Đấng Tạo Hóa nào ngoài Allah; không có chúa tể ngoại trừ Allah và không có quyền lực nào ngoài quyền lực của Ngài, Đấng Tối Cao phán: {Việc tạo hóa và quyền chi phối là của riêng một mình Ngài.} [chương 7 – Al-‘Araf: 54]. Allah phán: {Đó là Allah, Thượng Đế của các ngươi, mọi quyền thống trị đều thuộc về Ngài. Còn những kẻ mà các ngươi cầu nguyện ngoài Ngài không nắm quyền chi phối (bất cứ thứ gì cho dù đó) chỉ là một lớp vỏ chà là.} [chương 35 – Fatir: 13].
Chưa từng biết rằng có ai đó đã phủ nhận quyền năng tạo hóa của Allah Hiển Vinh, ngoại trừ đó là kẻ kiêu ngạo và nói những gì khác với niềm tin trong lòng, chẳng hạn như Pha-ra-ông khi hắn tuyên bố với người dân của mình: {Hắn nói: “Ta chính là Thượng Đế tối cao của các ngươi.”} (chương 79 – An-Nazi’at: 24). {Pha-ra-ông nói (với các chư thần của hắn): “Hỡi quần thần, Ta không hề biết có thượng đế nào khác của các ngươi ngoài ta cả.} (chương 28 – Al-Qasas: 38). Tuy nhiên, đó không phải từ niềm tin. Allah Tối Cao phán: {Họ đã chống đối và ngạo mạn mặc dù trong thâm tâm họ đã thừa nhận (các phép lạ đó là sự thật).} [chương 27 – An-Naml: 14]. Musa nói với Pha-ra-ông qua lời kể của Allah: {(Musa) đã nói với (Pha-ra-ông): “Chắc chắn ngài biết rõ không ai có đủ khả năng ban những thứ này xuống hiện rõ trước mắt (như thế này) ngoại trừ Thượng Đế của các tầng trời và trái đất và quả thật, tôi nghĩ rằng ngài, hỡi Pha-ra-ông, sắp bị tiêu diệt.”} [chương 17 – Al-Isra': 102]. Đó là lý do tại sao những người theo thuyết đa thần dù đã công nhận quyền năng tạo hóa của Allah Tối Cao, nhưng vẫn Shirk với Ngài trong việc thờ phượng, Allah Tối Cao phán: {(Hỡi Thiên Sứ Muhammad!) Ngươi hãy nói với họ: “Trái đất và những ai sống trong đó thuộc về ai nếu các người là những người thực sự biết?” Họ sẽ nói: “Của Allah” Ngươi hãy bảo họ: “Vậy các người không lưu tâm ư?” Ngươi hãy hỏi họ: “Ai là Đấng Chúa Tể của bảy tầng trời và chiếc Ngai Vương Vĩ Đại?” Họ sẽ trả lời: “Allah” Ngươi hãy bảo họ: “Vậy sao các ngươi không sợ Ngài?” Ngươi hãy hỏi họ: “Ai nắm quyền chi phối vạn vật, toàn quyền thống trị mà không một sức mạnh nào cưỡng lại được nếu các người thực sự biết?” Họ sẽ trả lời: “Allah” Ngươi hãy bảo họ: “Vậy sao các người mê muội (trong sự thờ phượng các thần linh hư cấu ngoài Ngài?)”.} [chương 23 – Al-Muminun: 84 – 89].
Allah Tối Cao phán: {Nếu Ngươi (Thiên Sứ) hỏi (những kẻ thờ đa thần) “Ai đã tạo ra các tầng trời và trái đất?” thì chắc chắn chúng sẽ nói: “Đấng Toàn Năng, Đấng Toàn Tri đã tạo ra.”} [chương 43 – Az-Zukhruf: 9].
Đấng Hiển Vinh phán: {Nếu Ngươi có hỏi chúng “Ai đã tạo hóa các người?” thì chúng chắc chắn sẽ trả lời “Allah!” Vậy, sao chúng lại lánh xa Ngài?!} [chương 43 – Az-Zukhruf: 87].
Mệnh lệnh của Allah là mệnh lệnh chung cho trật tự vũ trụ và giáo luật, giống như một người cai trị vũ trụ là vị thẩm phán phán xét theo điều Ngài muốn, dựa theo mong muốn và sự sáng suốt của Ngài. Ngài là vị thẩm phán qui định về bộ giáo luật thờ phượng, giáo luật giao dịch dựa theo mong muốn và sự sáng suốt của Ngài. Vì vậy, bất cứ ai ghép với Allah một nhà lập pháp trong sự thờ phượng, hoặc một thẩm phán về giáo luật giao dịch thì người đó đã phạm đại tội Shirk với Allah và đã không có đức tin thật thụ.
Điều thứ ba trong các điều thuộc đức tin nơi Allah: Là tin vào Uluhiyah (quyền đáng được thờ phượng), nghĩa là chỉ có Ngài duy nhất mới xứng đáng được thờ phượng, Ngài không có đối tác, Thượng Đế nghĩa là Đấng được Thờ phượng bằng tình yêu và lòng tôn kính.
Allah Tối Cao phán: {Thượng Đế của các ngươi vốn chỉ là một Thượng Đế duy nhất, không có Thượng Đế đích thực nào ngoài Ngài, Ngài là Đấng Độ Lượng, Đấng Khoan Dung.} [chương Al-Baqarah: 163]. Đấng Tối Cao phán: {Allah đã chứng nhận không có Thượng Đế (đích thực) nào khác ngoài Ngài, các Thiên Thần và những người hiểu biết đang duy trì nền công lý cũng chứng nhận (như thế). Quả thật, không có Thượng Đế nào khác ngoài Ngài, Đấng Toàn Năng, Đấng Sáng Suốt.} [chương 3 – Ali ‘Imran: 18]. Tất cả những ai chọn lấy một thần linh cùng Allah, và thờ phượng ngoài Ngài, thì sự thờ phượng của y vô giá trị, Allah Tối Cao phán: {Đó là vì Allah chính là Chân Lý còn những kẻ mà họ van vái cầu nguyện ngoài Ngài chỉ là ngụy tạo; và quả thật Allah là Đấng Tối Cao, Đấng Vĩ Đại.} [chương 22 – Al-Hajj: 62]. Mặc dù được gọi là thần linh nhưng không được giao cho quyền được thờ phượng, Allah Tối Cao phán về các thần tượng Lat, ‘Uzza và Manat: {(Các thần linh đó của các ngươi) chẳng qua chỉ là những tên gọi mà các ngươi và tổ tiên của các ngươi đã đặt cho chúng chứ Allah đã không ban xuống bất cứ một thẩm quyền nào.} [chương 53 – An-Najm: 23].
Allah thuật lại lý luận mà Nabi Hud đã nói với người dân của mình: {Lẽ nào các người lại tranh luận với Ta về những cái tên (thần linh) do chính các người và tổ tiên của các người bịa ra chứ Allah không hề ban cho bất cứ thẩm quyền nào?} [chương 7 – Al-‘Araf: 71].
Allah thuật lại lý luận mà Nabi Yusuf đã nói với hai bạn tù: {Này hai người bạn tù của tôi, nhiều Thượng Đế khác nhau tốt hơn hay chỉ một mình Allah, Đấng Duy Nhất, Đấng Thống Trị tốt hơn? Những thứ mà các anh đang thờ phượng chỉ là những tên gọi do chính các anh và ông cha của các anh đã đặt cho chúng, chứ Allah đã không ban xuống bất kỳ thẩm quyền nào cho chúng cả.} [chương 12 – Yusuf: 39, 40].
Cũng với lý luận này, các vị Thiên Sứ đã nói với người dân của mình: {“Các người hãy thờ phượng một mình Allah, các người không hề có Thượng Đế nào khác ngoài Ngài.} [chương 7 – Al-‘Araf: 59]. Tuy nhiên, những người đa thần đã từ chối, và chọn lấy một thần linh khác ngoài Allah Tối Cao để thờ phượng, cầu xin phù hộ và cầu xin giúp đỡ.
Allah đã bác bỏ việc người đa thần chọn lấy thần linh bằng hai lý luận sau:
Một: Các thần linh này không hề có bất cứ đặc quyền thờ phượng nào cả, chúng là tạo vật được tạo ra, không biết tạo ra bất cứ gì, không mang lại lợi ích cho người thờ chúng, cũng không giúp được họ thoát được nguy nan, không quyết định được sự sống và cái chết của họ, không có bất cứ thẩm quyền nào ở trên trời và cũng không là thành viên trên trời.
Allah Tối Cao phán: {(Những kẻ thờ đa thần) tôn thờ ngoài Ngài các thần linh không có khả năng tạo hóa ra bất cứ thứ gì và chính chúng lại là những tạo vật được tạo ra, chúng không có khả năng gây hại hay ban lợi gì cho bản thân chúng, chúng không có khả năng làm cho chết hay làm cho sống và cũng không có khả năng phục sinh.} [chương 25 – Al-Furqan: 3]
Đấng Tối Cao phán: {Ngươi (hỡi Thiên Sứ) hãy nói với họ: “Các ngươi hãy cầu nguyện những kẻ mà các ngươi cho rằng (chúng là thần linh của các ngươi) ngoài Allah. Quả thật, chúng không hề nắm giữ và chi phối bất cứ vật gì trong các tầng trời và trái đất, cho dù đó chỉ là sức nặng của hạt nguyên tử; và chúng không hề có bất cứ phần chia nào trong trời đất này; và trong bọn chúng không hề có bất cứ tên nào là vị ủng hộ của Ngài cả.” Ở nơi Ngài (Allah), việc can thiệp sẽ vô ích trừ phi đối với ai mà Ngài đã cho phép. } [chương 34 – Saba: 22,23]. Đấng Tối Cao phán: {Lẽ nào chúng (những kẻ tổ hợp thần linh cùng với Allah) tổ hợp cùng với Ngài những thứ không tạo ra được bất cứ vật gì trong khi những thứ đó lại là những tạo vật được (Allah) tạo ra?! (Những thứ mà chúng tổ hợp cùng với Allah) không thể giúp đỡ chúng cũng không thể tự giúp mình.} [chương 7 – Al-‘Araf: 191, 192].
Khi đây là tình trạng của những thần linh đó, thì việc chọn lấy chúng như những thần linh là hành động thật ngu ngốc và sai trái.
Hai: Thật ra những người theo thuyết đa thần này đã thừa nhận rằng chỉ có một mình Allah Tối Cao là Thượng Đế, là Đấng Tạo Hóa, Đấng Thống Trị mọi thứ, Đấng chỉ có phục tùng không thể kháng cự. Theo đó cần phải độc tôn Ngài trong thờ phượng giống như đã phục tùng quyền năng tạo hóa của Ngài, như Đấng Tối Cao phán: {Hỡi nhân loại, các ngươi hãy thờ phượng Thượng Đế của các ngươi, Đấng đã tạo hóa ra các ngươi và các thế hệ trước các ngươi, mong rằng các ngươi biết kính sợ Ngài. Ngài đã tạo cho các ngươi trái đất như một tấm thảm và bầu trời như một chiếc lọng che, Ngài ban nước mưa từ trên trời xuống làm mọc ra trái quả thành nguồn bổng lộc cho các ngươi. Cho nên, các ngươi chớ đừng dựng những thần linh ngang hàng với Allah trong khi các ngươi biết rõ sự thật.} [chương 2 – Al-Baqarah: 21, 22].
Đấng Tối Cao phán: {Nếu Ngươi có hỏi chúng “Ai đã tạo hóa các người?” thì chúng chắc chắn sẽ trả lời “Allah!” Vậy, sao chúng lại lánh xa Ngài?!} [chương 43 – Az-Zukhruf: 87].
Đấng Tối Cao phán: {Ngươi (hỡi Thiên Sứ Muhammad) hãy hỏi (những kẻ đa thần phủ nhận Allah): “Ai ban lộc cho các ngươi từ trời đất? Ai chi phối thính giác và thị giác của các ngươi? Ai đưa cái sống ra từ cái chết và đưa cái chết ra từ cái sống? Và ai điều hành, sắp xếp mọi hoạt động (của vũ trụ)?” Chúng sẽ nói: “Allah”. Vì vậy, Ngươi hãy nói với chúng: “Vậy tại sao các ngươi không sợ (Ngài)?” Đấy là Allah, Thượng Đế đích thực của các ngươi. Thế nên bất cứ điều gì ngoài chân lý đều lầm lạc, vậy các ngươi lạc hướng đi đâu? } [chương 10 – Yunus: 31, 32].
Điều thứ tư trong các điều thuộc đức tin nơi Allah: Là tin vào Asma' wa Sifat (các Danh xưng và Thuộc tính) của Ngài:
Nghĩa là công nhận các Danh Xưng và Thuộc tính đã được Allah tự khẳng định trong Kinh Qur’an hoặc trong Sunnah của Thiên Sứ của Ngài ﷺ theo cách phù hợp với Ngài, không bóp méo, không chỉnh sửa, không miêu tả và cũng không so sánh. Allah Tối Cao phán: {Allah có các tên gọi tốt đẹp nhất, bởi thế, các ngươi hãy cầu nguyện Ngài với những tên gọi đó. Các ngươi hãy mặc kệ những kẻ bóp méo các tên gọi của Ngài, rồi đây chúng sẽ nhận lấy hậu quả cho những điều chúng làm.} [chương 7 – Al-‘Araf: 180]. Đấng Tối Cao phán: {Và Ngài tối cao bên trên tất cả mọi thứ trong các tầng trời và trái đất. Quả thật, Ngài là Đấng Quyền Năng, Đấng Sáng Suốt.} [chương 30 – Ar-Rum: 27] Đấng Tối Cao phán: {Không có cái gì giống Ngài. Và Ngài là Đấng Hằng Nghe, Đấng Hằng Thấy.} [chương 42 – Ash-Shura: 11].
Quả thật đã có hai nhóm phái bị lệch lạc về vấn đề này:
Một trong hai nhóm đó là nhóm phủ nhận, họ bác bỏ các danh xưng và thuộc tính này hoặc chỉ thừa nhận một số thuộc về Allah, họ cho rằng nếu như công nhận các danh xưng và thuộc tính đó cho Allah thì coi như đã bắt buộc Ngài giống như điều gì đó, nghĩa là Allah phải giống một tạo vật nào đó, đây quả là một lý luận sai lầm, bởi các mặt sau:
Một: Đã yêu cầu các điều bắt buộc không phù hợp, giống như một mâu thuẫn trong lời nói của Allah Hiển Vinh, và điều đó chính Allah đã tự xưng cho mình các Danh xưng và Thuộc tính nhưng lại phủ nhận rằng không có cái gì giống như Ngài. Nếu như công nhận điều đó đòi hỏi phải có sự so sánh thì chắc chắn xảy ra mâu thuẫn trong lời phán của Allah, lời nói này phủ nhận lời kia.
Hai: Không nhất thiết hai điều tương đồng nhau khi có chung tên gọi hoặc thuộc tính phải giống nhau, khi bạn thấy hai cơ thể đều được gọi chung là con người, đều nghe được, thấy được và nói chuyện được, nhưng cả hai người không thể giống hệt nhau được mặc dù cùng là con người, biết nghe, biết nói và thấy được.
Bạn thấy động vật, chúng cũng có tay, chân, mắt, nhưng không bắt buộc tất cả tay, chân, mắt của các loài đều giống nhau.
Nếu như đã có sự khác biệt giữa các sinh vật có chung về tên gọi hoặc thuộc tính, thì sự khác biệt giữa tạo vật với Đấng Tạo Hóa là rõ ràng hơn, khác biệt hơn.
Nhóm thứ hai là nhóm mô phỏng, họ công nhận các Danh xưng và Thuộc tính của Allah kèm theo lời mô phỏng Allah Tối Cao như một tạo vật nào đó, cho rằng suy luận đó là dựa theo lời mô tả của các văn bản, bởi Allah Tối Cao đã nói chuyện với đám bầy tôi của Ngài bằng những gì họ hiểu được. Đây quả là một nhận định sai lầm, bởi các mặt sau:
Một: Thật ra việc mô phỏng Allah Tối Cao như một tạo vật nào đó là vấn đề sai lầm không được trí tuệ và giáo luật công nhận, và tất nhiên không thể cho rằng các văn bản Qur’an và Sunnah là sai.
Hai: Thật ra việc Allah Tối Cao nói chuyện với đám bầy tôi của Ngài bằng những gì họ hiểu được đó là nghĩa đen còn hàm ý thật sự mà Allah muốn nói được Ngài giữ lại cho riêng Ngài về những điều liên quan đến bản chất và thuộc tính của Ngài.
Khi Allah tự nhận rằng Ngài nghe; thì nghe theo nghĩa đen là nhận biết được âm thanh nhưng ý nghĩa thật sự về từ đó đối với Allah là điều không được rõ, bởi thực tế việc nghe vẫn luôn có sự khác biệt giữa tất cả vạn vật, thì sự khác biệt giữa tạo vật với Đấng Tạo Hóa là rõ ràng hơn, khác biệt hơn.
Khi Allah Tối Cao cho biết rằng Ngài ngự trên ngai vương của Ngài, thì việc ngự mang ý nghĩa rõ ràng ai ai cũng biết, nhưng đối với Allah ngự như thế nào là điều không được biết, bởi sự thật luôn có sự khác biệt giữa tất cả tạo vật, tất nhiên là việc ngồi trên ghế khác với ngồi trên kiệu đặt trên lưng lạc đà, đó là sự khác biệt giữa tạo vật với nhau là thế, thì sự khác biệt giữa tạo vật với Đấng Tạo Hóa là rõ ràng hơn, khác biệt hơn.
Đức tin nơi Allah Tối Cao dựa theo những gì chúng tôi mô tả mang lại những giá trị như sau:
1- Chứng thực Tawhid (thuyết độc tôn Allah Tối Cao), theo đó sẽ không hi vọng, sợ hãi và thờ phượng ngoài Ngài.
2- Sự hoàn hảo của tình yêu và sự tôn vinh Allah Tối Cao phù hợp với những Danh xưng tốt đẹp nhất và những thuộc tính tối cao của Ngài.
3- Chứng thực sự thờ phượng là tuân theo điều Ngài sai khiến và tránh xa điều Ngài ngăn cấm.
*
Đức tin nơi các Thiên Thần
Thiên Thần là một thế giới vô hình, là những tạo vật, là những tôi tớ của Allah Tối Cao, họ hoàn toàn không có những đặc điểm quyền năng tạo hóa của một Đấng Tối Cao hay đáng được tôn thờ gì, Allah Tối Cao đã tạo ra họ từ ánh sáng, bắt buộc họ hoàn toàn phục tùng mệnh lệnh của Ngài, và ban cho họ sức mạnh thực thi mệnh lệnh. Allah Tối Cao phán: {Và bất cứ ai ở nơi Ngài (các Thiên Thần) đều không ngạo mạn và không biết mệt mỏi trong việc thờ phượng Ngài. Họ không ngừng ca tụng và tán dương Ngài cả đêm lẫn ngày (không biết chán nản).} [chương 21 – Al-Ambiya: 19, 20].
Số lượng của họ rất đông, chỉ Allah Tối Cao mới biết rõ về số lượng của họ là bao nhiêu. Điều đó đã được khẳng định trong hai bộ Sahih từ Hadith của Anas - cầu xin Allah hài lòng về ông - trong câu chuyện về đêm dạ hành Isra' và thăng thiên Me’raj, Nabi ﷺ được đưa lên Ngôi Đền trên trời tên là Baitul Ma’mur, cứ mỗi một ngày có đến 70 ngàn Thiên Thần vào đó hành lễ Salah, nếu họ rời đi, họ sẽ không quay trở lại lần nào khác nữa.
Đức tin nơi các Thiên Thần gồm bốn điều:
Một: Tin vào sự tồn tại của họ.
Hai: Tin vào các tên gọi mà chúng ta đã biết như Jibril, còn ai mà chúng ta không biết các tên gọi của họ thì chúng ta tin chung hết tất cả vào họ.
Ba: Tin vào các thuộc tính của họ, như Jibril, Nabi ﷺ cho biết rằng Người đã nhìn thấy hình dạng thật của Jibril, ngài có 600 cánh che kín cả trời đất.
Dưới phép của Allah Tối Cao, Thiên Thần có thể biến hóa thành hình dạng người đàn ông, như Jibril đã từng như thế, khi được Allah Tối Cao cử phái đi gặp Maryam thì Jibril đã biến dạng thành một người đàn ông trần tục; Jibril cũng đã đến ngồi trước mặt của Nabi ﷺ trước sự chứng kiến của nhiều vị Sahabah. Jibril xuất hiện dưới hình dạng là một người đàn ông có mái tóc đen óng, quần áo trắng tinh, không có dấu hiệu cho thấy là người đàn ông này là từ phương xa đến, cũng không ai trong các Sahabah quen biết ngườ đàn ông này, người đàn ông này ngồi áp sát hai đầu gối mình với hai đầu gối của Nabi ﷺ và đặt hai bàn tay lên hai đùi mình, và hỏi Người ﷺ về Islam, đức tin, Ehsan, các dấu hiệu Ngày Tận Thế; Nabi ﷺ đã trả lời, rồi người đàn ông rời đi. Sau đó Thiên Sứ ﷺ nói: “Đó là Jibril, đến để dạy các ngươi tôn giáo của các ngươi.”
Tương tự, các Thiên Thần đã được Allah Tối Cao gửi đến gặp các vị Thiên Sứ của Allah như Ibrahim, Lut đều dưới hình dạng người đàn ông phàm tục.
Điều thứ tư trong các điều thuộc đức tin nơi các Thiên Thần là tin rằng mỗi Thiên Thần được giao phó nhiệm vụ theo mệnh lệnh của Allah Tối Cao như tụng niệm, thờ phượng Ngài suốt ngày đêm không chán nản, không thờ ơ.
Có một số vị được giao cho nhiệm vụ riêng biệt.
Thí dụ như Jibril trung thực đảm trách truyền đạt lời mặc khải của Allah Tối Cao đến các vị Nabi và các vị Thiên Sứ.
Mikael đảm trách việc trông coi và quản lý mưa và cây cối.
Israfil đảm trách việc thổi còi thiết lập Giờ Tận Thế và Phục Sinh tạo vật.
Thần Chết đảm trách việc rút hồn lúc con người hết tuổi thọ.
Maalik đảm trách về lửa, và cai quản Hỏa ngục.
Các Thiên Thần đảm trách quản lý bào thai trong tử cung, khi thai nhi đủ 4 tháng tuổi, Allah phái một Thiên Thần đến ghi cho thai nhi đó bốn điều: Bổng lộc, tuổi thọ, việc làm, hạnh phúc hoặc bất hạnh.
Các Thiên Thần đảm trách việc ghi chép các việc làm và hành vi của con người, mỗi một người có hai Thiên Thần đi theo, một ở bên phải và một ở bên trái.
Các Thiên Thần đảm trách việc tra hỏi người chết sau khi được chôn trong mộ; hai Thiên Thần đến hỏi người đó về Thượng Đế của y, tôn giáo của y và Nabi của y.
Đức tin vào các Thiên Thần mang lại những trái quả giá trị, tiêu biểu:
Thứ nhất: Nhận thức về sự vĩ đại của Allah Tối Cao, sức mạnh và quyền năng của Ngài, bởi sự vĩ đại của tạo vật cho thấy sự vĩ đại của Đấng Tạo Hóa.
Thứ hai: Tạ ơn Allah Tối Cao vì Ngài đã bảo hộ con cháu của Adam (loài người), khi mà Ngài đã phái những Thiên Thần bảo vệ họ, ghi chép các việc làm của họ và nhiều lợi ích khác của họ.
Thứ ba: Tình yêu của các Thiên Thần đối với trách nhiệm mình được giao phó là hình thức thờ phượng Allah Tối Cao.
Có một nhóm lệch lạc phủ nhận rằng các Thiên Thần không có cơ thể, họ nói: “Thật ra họ chỉ là sự tượng trưng của sức mạnh tốt lành vốn có trong các tạo vật.” Đây là sự phủ nhận Kinh Qur’an của Allah, Sunnah của Thiên Sứ của Ngài ﷺ và Ijma’ (sự đồng thuận) của tín đồ Muslim.
Allah Tối Cao phán: {Alhamdulillah, Đấng đã tạo hóa các tầng trời và trái đất; Ngài đã chỉ định các Thiên Thần làm các Sứ Giả (của Ngài), họ sở hữu những chiếc cánh: hai, ba, hoặc bốn.} [chương 35 – Fatir: 1].
Allah phán: {Giá như Ngươi (hỡi Thiên Sứ) thấy được cảnh tượng khi các Thiên Thần bắt hồn những kẻ vô đức tin bằng cách đánh vào mặt và lưng của chúng} [chương 8 – Al-Anfal: 50].
Đấng Tối Cao phán: {Và nếu Ngươi (hỡi Thiên Sứ) có thể nhìn thấy cảnh tượng của những kẻ làm điều sai quấy giẫy giụa đau đớn vào lúc sắp chết khi các Thiên Thần đưa tay rút hồn của họ, bảo: “Hãy ra khỏi thể xác của các ngươi”.} [chương 6 – Al-An’am: 93].
Đấng Tối Cao phán: {Mãi đến khi lòng của họ hết sợ thì họ mới dám lên tiếng hỏi (đại Thiên Thần Jibril): “Thượng Đế của quý vị phán điều gì vậy?” (Jibril) đáp: “Ngài phán điều Chân Lý bởi vì Ngài là Đấng Tối Cao, Vĩ Đại.”} [chương 34 – Saba: 23].
Allah phán về cư dân trong Thiên Đàng: {Và các Thiên Thần đi vào chúc mừng họ từ mỗi cánh cổng: "Sự bằng an và phúc lành dành cho quí vị bởi những gì mà quí vị đã kiên nhẫn chịu đựng (trên thế gian). Thật là một kết cục tốt đẹp và hồng phúc!”} [chương 13 – Ar-Ra’d: 23, 24].
Trong Sahih Al-Bukhari, từ ông Abi Huroiroh - cầu xin Allah hài lòng về ông - dẫn lời của Nabi ﷺ nói: {Khi Allah thương một nô lệ, Ngài gọi Jibril bảo: Quả thật, Allah thương yêu người đó, ngươi hãy thương yêu thương y, thế là Jibril thương yêu người đó. Rồi Jibril gọi toàn bộ Thiên Thần trên trời bảo: Quả thật, Allah thương yêu người đó, các ngươi hãy thương yêu y, thế là toàn bộ Thiên Thần trên trời thương yêu người đó, sau đó Allah làm cho mọi người (những người có đức tin) trên trái đất đều thương yêu y}.
Cũng trong Sahih này, từ ông Abi Huroiroh - cầu xin Allah hài lòng về ông - dẫn lời của Nabi ﷺ: {Vào ngày thứ sáu, tại mỗi cửa vào Masjid đều có các Thiên Thần gác, họ viết tên những ai vào Masjid theo thứ tự trước sau. Khi Imam ngồi lên bục giảng, các Thiên Thần đóng quyển ghi chép lại và đến ngồi lắng nghe thuyết giảng}.
Những văn bản này nói rõ ràng rằng các Thiên Thần là có cơ thể chứ không phải ẩn dụ cho sức mạnh tinh thần, như những người lệch lạc đã nói. Dựa theo các văn bản này là sự thống nhất của toàn thể tín đồ Muslim.
*
Đức tin nơi các Kinh Sách
Al-Kutub: Số nhiều của (Kitab) có ý nghĩa là (được ghi chép).
Các Kinh Sách muốn nhắc ở đây là những Kinh Sách mà Allah Tối Cao đã ban xuống cho các Thiên Sứ của Ngài như một lòng thương xót dành cho toàn nhân loại, như một chỉ đạo hướng dẫn họ, nhờ đó mà họ chạm được niềm hạnh phúc ở trần gian và Đời Sau.
Đức tin nơi các Kinh Sách bao gồm bốn điều sau:
Thứ nhất: Tin rằng các Kinh Sách được ban xuống thực sự đến từ nơi Allah.
Thứ hai: Là tin vào các tên gọi của Kinh Sách: Như Kinh Qur’an được ban xuống cho Muhammad ﷺ, Kinh Tawrah (Cựu Ước) được ban xuống cho Musa (Môi-sê), Kinh Injil (Tân Ước) được ban xuống cho Ysa (Giê-su), Kinh Zabur (Thi Thiên) được ban xuống cho Dawood (David), còn những Kinh Sách không biết rõ về tên gọi thì chúng ta tin chung chung.
Thứ ba: Tin vào những gì đúng với thông tin về chúng, chẳng hạn như thông tin của Qur’an, và tin vào những gì không bị chỉnh sửa hoặc bóp méo trong các Kính Sách trước đây.
Thứ tư: Làm theo các giáo luật vẫn chưa bị xóa bỏ, bằng lòng và chấp nhận tất cả, cho dù chúng ta có hiểu được giái trị của nó hay không. Tuy nhiên, tất cả Kinh Sách trước đều bị thay thế bởi Kinh Qur’an. Allah Tối Cao phán: {TA (Allah) đã ban xuống cho Ngươi (Thiên Sứ Muhammad) Kinh (Qur’an) bằng sự thật. Nó chứng thực lại mọi điều có trong Kinh Sách trước đây cũng như bảo tồn (nội dung) trong các Kinh Sách đó.} [chương 5 – Al-Ma-idah: 48] (nghĩa là phân xử theo Nó).
Dựa trên điều này: không được phép phân xử dựa trên bất kỳ giáo luật nào trong những Kinh Sách trước đây ngoại trừ những giáo luật đó xác thực và được Qur’an chấp thuận.
Đức tin nơi các Kinh Sách mang lại những trái quả tốt đẹp, như:
Trái quả đầu tiên: Biết được sự bảo vệ của Allah Tối Cao dành cho đám bầy tôi của Ngài, khi Ngài ban xuống cho mỗi cộng đồng một Kinh Sách hướng dẫn họ.
Trái quả thứ hai: Biết được sự sáng suốt của Allah Tối Cao khi Ngài thiết lập cho mỗi cộng đồng phù hợp với từng hoàn cảnh của họ, như Allah Tối Cao phán: {TA đã qui định cho mỗi (cộng đồng) trong các ngươi một hệ thống luật pháp và một lề lối riêng biệt.} [chương 5 – Al-Ma-idah: 48].
Trái quả thứ ba: Biết tạ ơn về hồng phúc của Allah trong điều đó.
*
Đức tin nơi các Thiên Sứ:
Ar-Rusul: số nhiều của (Rosul) có nghĩa là :(được gửi đi) tức một người được gửi đi để truyền đạt một điều gì đó.
Ý nghĩa Thiên Sứ ở đây: Là người phàm được Allah mặc khải cho bộ giáo luật và được lệnh truyền đạt nó.
Vị Thiên Sứ đầu tiên là Nuh – ‘A lai his sa lam – và người cuối cùng là Muhammad ﷺ.
Allah Tối Cao phán: {TA thực sự đã mặc khải cho Ngươi (Thiên Sứ Muhammad) giống như việc TA đã mặc khải cho Nuh và các vị Nabi sau Y.} [chương 4 – An-Nisa: 163].
Trong Sahih Al-Bukhari, từ ông Anas bin Malik - cầu xin Allah hài lòng về ông - thuật lại về sự cầu xin ân xá của Nabi ﷺ: {Khi mọi người tìm đến Adam để nhờ Người cầu xin ân xá cho họ thì Người từ chối, nói: Các con hãy đi tìm Nuh, vị Thiên Sứ đầu tiên được Allah cử phái...}.
Allah Tối Cao phán về Muhammad ﷺ: {Muhammad không phải là cha của bất kỳ ai trong số những người đàn ông của các ngươi mà Y chính là vị Thiên Sứ của Allah và là vị Nabi cuối cùng.} [chương 33 – Al-Ahzab: 40].
Không một cộng đồng nào bị bỏ sót từ một vị Thiên Sứ do Allah Tối Cao gửi đến mang theo một bộ luật riêng biệt đến với họ, hoặc cử đến một vị Nabi kế thừa vị Thiên Sứ trước đó để khôi phục bộ luật đã bị lưu mờ. Allah Tối Cao phán: {Quả thật, TA (Allah) đã gửi đến mỗi cộng đồng một vị Sứ Giả (để nói với họ): “Các ngươi hãy thờ phượng một mình Allah và tránh xa tà thần.”} [chương 16 – An-Nahl: 36].
Đấng Tối Cao phán: {Và không một cộng đồng nào mà lại không có một Người cảnh báo được cử phái đến với họ.} [chương 35 – Fatir: 24].
Đấng Tối Cao phán: {Quả thật, TA đã ban xuống Kinh Tawrah (cho Musa – Môi-sê), trong đó có nguồn chỉ đạo và ánh sáng (cho dân Israel), các vị Nabi phục tùng mệnh lệnh (của Allah), những người Do Thái} [chương 5 – Al-Ma-idah: 44].
Các vị Thiên Sứ vốn là người phàm, là tạo vật, Họ không có bất đặc điểm thần tính nào và cũng không có quyền được thờ phượng. Allah Tối Cao phán về Nabi Muhammad của Ngài, vị dẫn đầu của giới Thiên Sứ và là vị Thiên Sứ vượt trội nhất đối với Allah: {Ngươi (hỡi Thiên Sứ Muhammad) hãy nói: “Ta không có quyền năng chi phối điều lợi hoặc điều hại cho bản thân mình ngoại trừ những gì Allah muốn. Nếu Ta thực sự biết điều vô hình thì Ta đã thu gom cho bản thân mình nhiều điều tốt đẹp và đã không có bất kỳ điều xấu nào chạm đến Ta. Quả thật, Ta chỉ là một người cảnh báo (về Hỏa Ngục) và một người báo tin mừng (về Thiên Đàng) cho những người có đức tin.”} [chương 7 – Al-‘Araf: 188].
Đấng Tối Cao phán: {Ngươi hãy nói với chúng: “Ta thực sự không nắm trong tay (quyền năng) gây tổn hại cho các ngươi cũng như Ta (không nắm quyền) hướng dẫn các ngươi.” Ngươi hãy nói với chúng: “Thật vậy, (nếu Ta không vâng lời Allah) thì chắc chắn sẽ không một ai có thể cứu được Ta khỏi (hình phạt của) Allah; và ngoài Ngài, Ta sẽ không bao giờ tìm được một nơi nương thân nào khác.”} [chương 72 – Al-Jinn: 21, 22].
Tất cả Thiên Sứ vốn là người trần nên không tránh khỏi: bệnh tật, chết chóc, nhu cầu ăn uống, v.v ... Allah nhắc về lời kể của Ibrahim (Abraham) khi miêu tả về Thượng Đế Tối Cao của Người đã ban cho Người: {“Ngài là Đấng đã cho Ta ăn và cho Ta uống. Khi Ta bệnh thì Ngài là Đấng cho Ta khỏi bệnh. Ngài là Đấng làm cho Ta chết rồi làm cho Ta sống lại.”} [chương 26 – Ash-Shu’ara: 79 – 81].
Nabi ﷺ nói: {Thật ra Ta chỉ là người phàm như các ngươi, Ta quên giống như các ngươi quên. Bởi thế, khi thấy Ta quên, các ngươi hãy nhắc Ta.}
Allah Tối Cao đã mô tả hình thức thờ phượng của họ dành cho Ngài là sự thờ phượng cao nhất xứng đáng được ca ngợi. Đấng Tối Cao ca ngợi Nuh – ‘A lai his sa lam –: {Quả thật, Y (Nuh) là một người bề tôi biết ơn.} [chương 17 – Al-Isra: 3]. Ngài ca ngợi Muhammad ﷺ: {Hồng phúc thay Đấng đã ban xuống Tiêu Chuẩn phân biệt phúc tội cho người bề tôi (Muhammad) của Ngài để Y làm vị cảnh báo cho muôn loài.} [chương 25 – Al-Furqan: 1].
Ngài ca ngợi Ibrahim, Ishaq và Ya’qub – ‘A lai hi mus sa lam –: {Ngươi (hỡi Thiên Sứ) hãy nhớ đến những người bề tôi của TA, Ibrahim, Is-haaq và Ya’qub. Họ là những người cương nghị và có cái nhìn thấu đáo sự việc. Quả thật, TA đã chọn họ làm những người hết lòng tưởng nhớ Ngôi nhà (ở Đời Sau). Đối với TA, họ thực sự là những thành phần ưu tú được tuyển chọn.} [chương 38 – Sad: 45 - 47].
Ngài ca ngợi Ysa con trai Maryam: {(Ysa) chỉ là một người bề tôi (của TA). TA đã ban ân cho Y (khi cử phái Y làm Sứ Giả của TA) và lấy Y làm một tấm gương cho con cháu của Israel.} [chương 43 – Az-Zukhruf: 59].
Đức tin vào các Thiên Sứ, gồm bốn điều sau:
Điều thứ nhất: Tin rằng Thông Điệp của Họ là thật đến từ Allah Tối Cao, vì vậy bất cứ ai phủ nhận Thông Điệp của một vị trong số Họ thì xem như y đã phủ nhận tất cả Họ, như Allah Tối Cao đã phán: {Người dân của Nuh đã chối bỏ tất cả Thiên Sứ (của Allah).} (chương 26 – Ash-Shu’ara': 105). Allah đã qui cho người dân của Nuh tội phủ nhận toàn bộ Thiên Sứ của Ngài mặc dù tại thời điểm người dân phủ nhận sứ mạng chỉ có mỗi Nuh duy nhất. Dựa trên điều này, những người Cơ đốc giáo đã phủ nhận Muhammad ﷺ, và việc họ không đi theo Người là họ đã phủ nhận cả Masih Ysa con trai Maryam và cũng không tin Người, đặc biệt là Người đã báo trước cho họ biết về Muhammad là Thiên Sứ kế nhiệm sẽ được gửi đến cho họ, thông qua Người Allah sẽ cứu vớt họ khỏi lệch lạc và hướng dẫn họ đến với con đường ngay chính.
Điều thứ hai: Tin vào tên gọi của những ai mà chúng ta đã biết về tên của Họ như Muhammad, Ibrahim, Musa, Ysa, Nuh – cầu xin Allah ban bình an cho họ –. Đây là năm vị Thiên Sứ ưu tú nhất trong tất cả Thiên Sứ. Allah đã nhắc đến Họ hai lần trong Qur’an, qua lời phán của Ngài: {Ngươi (hỡi Thiên Sứ, hãy nhớ lại) khi TA (Allah) giao ước với các vị Nabi và với Ngươi, với Nuh, với Ibrahim, với Musa và với Ysa con trai của Maryam, TA đã giao ước bằng cuộc giao ước trịnh trọng.} (chương 33 – Al-Ahzab: 7) {Ngài đã ban hành cho các ngươi tôn giáo (Islam) mà Ngài đã truyền xuống cho Nuh. Và những gì TA đã mặc khải cho Ngươi (hỡi Thiên Sứ) cũng chính là những gì TA đã truyền cho Ibrahim, cho Musa và cho Ysa, (đó là): “Các ngươi hãy thiết lập tôn giáo và chớ phân chia thành giáo phái trong đó”. Thật khó khăn cho những người thờ đa thần chấp nhận điều Ngươi mời gọi họ. Allah muốn chọn người nào hướng về Ngài là tùy ý Ngài và Ngài hướng dẫn về với Ngài người nào biết quay về sám hối (với Ngài).} (chương 42 – Ash-Shura: 13).
Đối với những vị mà chúng ta không biết tên của họ, thì chúng ta phải tin họ một cách chung chung, Allah Tối Cao phán: {Quả thật, TA đã cử các Sứ Giả đến với nhân loại trước Ngươi (hỡi Thiên Sứ). Trong số đó có người TA đã kể cho Ngươi câu chuyện của Họ và có người TA đã không kể cho Ngươi.} (chương 40 – Ghafir: 78).
Điều thứ ba: Tin vào những thông tin chính xác từ Họ.
Điều thứ tư: Tuân thủ theo bộ giáo luật của những vị Thiên Sứ được phái đến với chúng ta trong số Họ, và Người là vị Thiên Sứ cuối cùng, Muhammad, Người được phái đến với toàn thể loài người. Allah Tối Cao phán: {TA xin thề với Thượng Đế của Ngươi (hỡi Thiên Sứ Muhammad), họ sẽ không có đức tin thực sự cho đến khi nào họ tự đến yêu cầu Ngươi phân xử việc tranh chấp giữa họ rồi không cảm thấy trong lòng uất ức về quyết định của Ngươi và họ hoàn toàn chịu qui phục.} (chương 4 – An-Nisa: 65).
Đức tin vào các Thiên Sứ mang lại nhiều trái quả, tiêu biểu:
Đầu tiên: Biết được lòng thương xót của Allah Tối Cao và sự bảo vệ của Ngài đối với các bầy tôi của Ngài; khi mà Ngài phái các Thiên Sứ đến với họ, hướng dẫn họ đến con đường ngay chính của Ngài, hướng dẫn họ cách thờ phượng Ngài, bởi dựa vào trí tuệ con người không sao nhận biết được cách thờ phượng đó.
Thứ hai: Tạ ơn Allah trước đại hồng ân to lớn này.
Thứ ba: Yêu mến các vị Thiên Sứ – ‘A lai hi mus sa lam –, tôn trọng họ, ca ngợi họ về những điều phù hợp với họ; bởi họ là các Sứ Giả của Allah Tối Cao, và bởi vì họ thờ phượng Ngài, truyền đạt thông điệp của Ngài, và khuyên răn đám bầy tôi của Ngài.
Những kẻ ngoan cố đã phủ nhận các Thiên Sứ của họ, cho rằng Thiên Sứ của Allah Tối Cao không thể là con người! Allah đã đề cập đến lời khẳng định này của họ và sau đó Ngài bác bỏ nó thong quà lời phán của Ngài: {Chẳng có điều gì ngăn cản loài người tin tưởng khi sự Chỉ Đạo đến với họ ngoài việc họ thắc mắc: “Lẽ nào Allah lại phái một người phàm làm Sứ Giả (của Ngài) ư?!” Ngươi (hỡi Thiên Sứ) hãy đáp (lại họ): “Nếu như trên mặt đất có các vị Thiên Thần ung dung đi lại thì chắc chắn TA (Allah) đã phái một Thiên Thần từ trên trời xuống làm Sứ Giả rồi.”} (chương 17 – Al-Isra: 94, 95).
Vì vậy, Allah Tối Cao đã phản bác lời tuyên bố rằng Sứ Giả phải là con người; bởi vì họ được phái đến với cư dân sinh sống trên mặt đất và họ là con người, và nếu như cư dân sinh sống trên mặt đất là Thiên Thần thì Allah đã phái Thiên Thần từ trời xuống làm Sứ Giả để giống như họ. Theo cách này, Allah đã kể về những người không tin các Thiên Sứ rằng họ đã nói: {“Các ngươi thật ra cũng chỉ là con người phàm tục như bọn ta. Các ngươi muốn ngăn cản bọn ta thờ phượng những thần linh mà ông bà cha mẹ của bọn ta đã thờ phượng ư? Vậy thì các ngươi hãy cho bọn ta xem một thẩm quyền rõ ràng (để khẳng định sứ mạng của các ngươi là thật đi nào).” Các Sứ Giả của chúng nói với chúng: “Đúng vậy, chúng tôi vốn cũng chỉ là những người phàm như các người, tuy nhiên, Allah muốn ban ân huệ cho người nào trong đám bầy tôi của Ngài là tùy ý Ngài. Và chúng tôi không thể mang đến cho các người bất cứ thẩm quyền nào trừ khi Allah cho phép.} (chương 14 – Ibrahim: 10, 11).
*
Đức tin nơi Ngày cuối cùng
Ngày Cuối Cùng là Ngày Tận Thế, Ngày mà loài người được cho sống lại cho sự thanh toán và thưởng phạt.
Nó được gọi như vậy bởi vì không có ngày nào sau đó; đó là Ngày mà người dân Thiên Đàng định cư mãi trong nhà của họ, và người dân của Hỏa Ngục bị giam cầm mãi trong chốn ở của họ.
Đức tin nơi Ngày Cuối Cùng, gồm ba điều sau:
Điều thứ nhất: Niềm tin vào sự phục sinh: Đó là làm cho người chết sống lại khi tiếng còi thứ hai được thổi lên; theo đó, toàn bộ loài người sẽ sống lại để trình diện Thượng Đế của vũ trụ và vạn vật, họ sống lại trong hình trạng chân trần, mình trần, nguyên da qui đầu, Allah Tối Cao phán: {Giống như TA đã khởi tạo nó lần đầu, một Lời Hứa ràng buộc TA phải thực hiện. TA chắc chắn sẽ làm điều đó.} (chương 21 – Al-Ambiya: 104).
Sự phục sinh là một sự thật chắc chắn được khẳng định bởi Qur’an, Sunnah và sự thống nhất của cộng động Muslim.
Allah Tối Cao phán: {Rồi các ngươi sau đó chắc chắn sẽ chết. Rồi các ngươi chắc chắn sẽ được cho sống lại vào Ngày Phán Xét (để chịu sự xét xử về các việc làm của các ngươi).} (chương 23 – Al-Muminun: 15, 16).
Nabi ﷺ nói: {Trong Ngày Tận Thế, loài người được phục sinh trên hình trạng chân trần, mình trần và nguyên da qui đầu.} (Al-Bukhari và Muslim).
Toàn bộ cộng đồng Muslim khẳng định điều này đã được minh chứng, đó là một quyết định của sự khôn ngoan. Khi Allah Tối Cao làm cho con người sống lại để thương phạt họ dựa theo bộ giáo luật mà Ngài đã ban cho họ qua sự truyền đạt của các Thiên Sứ của Ngài. Allah Tối Cao phán: {“Có phải các ngươi nghĩ rằng TA đã tạo hóa các ngươi là để vui chơi vô ích và rằng các ngươi sẽ không quay trở lại trình diện TA chăng?”} (chương 23 – Al-Muminun: 115). Allah phán bảo với Nabi ﷺ: {Quả thật, Đấng đã ban Qur’an cho Ngươi (hỡi Thiên Sứ Muhammad) sẽ đưa Ngươi trở lại cố hương.} (chương 28 – Al-Qasas: 85).
Điều thứ hai: Niềm tin vào việc thanh toán và thưởng phạt: Mỗi một người sẽ phải chịu trách nhiệm về hành vi và việc làm của mình và sẽ bị thanh toán và thưởng phạt tương ứng, và điều này đã được khẳng định từ Qur’an, Sunnah, và sự thống nhất của cộng đồng Muslim.
Allah Tối Cao phán: {Chúng chắc chắn sẽ quay về gặp TA. Rồi TA có nhiệm vụ tính sổ chúng.} (chương 88 - Al-Ghashiyah: 25, 26). Đấng Tối Cao phán: {Ai mang việc tốt lành đến (trình diện Allah vào Ngày Phán Xét) thì y sẽ được nhân lên mười phần phước (cho việc tốt đó), còn ai mang việc xấu đến (trình diện Ngài) thì y chỉ bị trừng phạt tương ứng với điều xấu mà y đã làm; và họ sẽ không bị đối xử bất công.} (chương 6 – Al-An’am: 160). Đấng Tối Cao phán: {Rồi đây TA sẽ thiết lập các bàn cân công lý vào Ngày Phán Xét. Lúc đó sẽ không có một linh hồn nào bị đối xử bất công về bất cứ điều gì, cho dù một điều gì đó chỉ bằng sức nặng của một hạt cải thì TA cũng sẽ mang nó ra (để phân xử công minh). Và một mình TA thôi đủ thanh toán (các việc làm của đám bầy tôi của TA).} (chương 21 – Al-Ambiya: 47).
Ông Ibnu ‘Umar – cầu xin Allah hài lòng về hai ông – dẫn lời của Nabi ﷺ đã nói: {Quả thật, Allah ra lệnh đưa người có đức tin đến gần, Ngài đặt bức màn che (khỏi mọi người), và nói với người đó: Ngươi có thừa nhận tội này không? Ngươi có thừa nhận tội này không? Người đó đáp: Dạ, bề tôi thừa nhận, thưa Thượng Đế. (Ngài hỏi và người đó trả lời thừa nhận) cho đến khi y thừa nhận toàn bộ tội lỗi của mình và nhận thấy bản thân chắc chắn phải bị trừng phạt. Allah phán: TA đã che giấu chúng cho ngươi ở cuộc sống trần gian và ngày nay TA tha thứ cho ngươi, rồi Ngài ra lệnh trao cho y quyển sổ chứa việc thiện tốt của mình. Còn đối với người vô đức tin và những người giả tạo đức tin thì có lời gọi họ từ bên trên mọi người: Đây là những kẻ đã nói dối cho Thượng Đế của chúng. Không nghi ngờ gì nữa rằng Allah nguyền rủa những kẻ làm điều sai quấy." (Al-Bukhari và Muslim).
Được truyền lại chính xác từ Nabi ﷺ rằng Người đã nói: {Quả thật, ai có ý định làm điều tốt, rồi thực hiện nó, Allah sẽ ghi ở nơi Ngài mười ân phước và được nhân lên đến bảy trăm lần hoặc nhiều hơn nữa. Còn ai có ý định làm điều xấu, rồi thực hiện nó, thì Allah chỉ ghi cho y một tội.}
Những người Muslim đều đồng thuận khẳng định mọi hành động và việc làm đều phải đối mặt với sự thanh toán và thưởng phạt, đây là một yêu cầu sáng suốt. Bởi lẽ, Allah Tối Cao đã ban xuống Kinh Sách, đã phái đi các Sứ Giả, và ban bố lệnh cho đám nô lệ của Ngài phải chấp nhận những gì Họ mang đến và tuân thủ theo những gì được truyền đạt trong Kinh Sách đó, cần phải loại trừ những kẻ chống đối, hợp pháp hóa sinh mạng, con cái, phụ nữ và tài sản của họ. Nếu không có việc thanh toán và thưởng phạt, thì đây quả là điều phù phiếm, Allah Sáng Suốt vô can với điều này, bởi lẽ Ngài đã chỉ rõ điều đố qua lời phán của Ngài: {Rồi đây (vào Ngày Phán Xét) TA chắc chắn sẽ tra hỏi những ai tiếp nhận được Thông Điệp và TA chắc chắn cũng sẽ tra hỏi các Thiên Sứ. TA chắc chắn sẽ kể lại cho họ nghe mọi thứ mà họ đã từng làm (trên thế gian) bằng sự hiểu biết (của TA) bởi TA không hề vắng mặt (bất cứ lúc nào).} (chương 7 – Al-‘Araf: 6, 7).
Điều thứ ba: Tin vào Thiên Đàng, Hỏa Ngục, đó là tương lai vĩnh cửu của con người.
Thiên Đàng là nơi ở của hạnh phúc mà Allah Tối Cao đã chuẩn bị cho những người ngoan đạo, những người tin vào những gì Allah bắt buộc họ phải tin vào, tuân theo chỉ đạo của Ngài và Sứ giả của Ngài, thành tâm trong thờ phượng Ngài, noi theo Sứ Giả của Ngài. Trong đó có những loại hạnh phúc “mà chưa có cặp mắt nào từng nhìn thấy, chưa có đôi tai nào từng nghe qua và cũng chưa có trái tim người trần nào từng hình dung đến.” Allah Tối Cao phán: {Riêng những người có đức tin và hành thiện, họ thực sự là những sinh vật tốt đẹp nhất. Phần thưởng của họ ở nơi Thượng Đế của họ là những Ngôi Vườn Thiên Đàng bên dưới có các dòng sông chảy. Họ sẽ sống trong đó vĩnh viễn. Allah sẽ hài lòng về họ và họ sẽ toại nguyện về những gì mà Ngài ban cho. Đó là (phần thưởng xứng đáng) cho những ai kính sợ Thượng Đế của họ.} (chương 98 – Al-Baiyinah: 7, 8). Đấng Tối Cao phán: {Không một linh hồn nào biết được niềm vui sướng đã được giấu kín (nơi Thiên Đàng) dùng làm phần thưởng cho họ về những việc thiện mà họ đã từng làm.} (chương 32 – As-Sajdah: 17).
Hỏa Ngục: Đó là nơi ở của sự trừng phạt mà Allah Tối Cao đã chuẩn bị cho những kẻ ngoại đạo bất công, những người không tin vào Ngài và nghịch lại giáo huấn của các Sứ Giả của Ngài. Trong đó có rất nhiều cách trừng phạt mà không một trí tưởng tượng nào có thể hình dung được. Đấng Tối Cao phán: {Các ngươi hãy sợ Hỏa Ngục, nơi được chuẩn bị cho những kẻ vô đức tin.} (chương 3 - Ali ‘Imran: 131). Đấng Tối Cao phán: {Ngươi (hỡi Thiên Sứ) hãy nói: “Chân lý thực sự đến từ nơi Thượng Đế của các người. Bởi thế, ai muốn tin thì hãy tin còn ai muốn vô đức tin thì cứ phủ nhận.” Quả thật, TA (Allah) đã chuẩn bị cho những kẻ làm điều sai quấy Ngục Lửa có rào bao quanh nhốt họ lại. Nếu họ van xin (nước để làm dịu đi một chút cơn nóng) thì họ sẽ được ban cho một loại nước giống như dầu sôi, nó (sẽ được đổ lên người họ) lột hết da mặt của họ. Ôi, loại nước uống thật khủng khiếp và nơi trú ngụ thật tồi tệ!} (chương 18 – Al-Kahf: 29). Đấng Tối Cao phán: {Quả thật, Allah đã nguyền rủa những kẻ vô đức tin và Ngài đã chuẩn bị cho họ lửa ngọn (nơi Hỏa Ngục). Họ sẽ mãi mãi ở trong đó; họ sẽ không tìm được một vị che chở hay một vị cứu tinh nào. Vào Ngày mà bộ mặt của họ bị lật úp vào Hỏa Ngục, họ sẽ than: “Ôi, giá như mình đã tuân lệnh Allah và đã vâng lời Sứ Giả (của Ngài)”.} (chương 33 – Al-Ahzab: 64 - 66).
Đức tin nơi Ngày Cuối Cùng mang đến những trái quả, tiêu biểu:
Thứ nhất: Mong muốn thực hiện điều ngoan đạo, và quan tâm đến điều đó, hi vọng được phần thưởng của Ngày hôm đó.
Thứ hai: Sợ làm điều tội lỗi, mong sự hài lòng; lo sợ sự trừng phạt của Ngày hôm đó.
Điều thứ ba: Niềm an ủi của người có đức tin về mọi thứ mình bỏ lỡ ở cuộc sống hiện tại, với những gì bản thân hy vọng từ hạnh phúc của Đời Sau và phần thưởng của nó.
Những người vô đức tin đã phủ nhận việc con người được cho sống lại sau khi chết; họ khẳng định rằng điều này là không thể.
Tất nhiên lời khẳng định này là sai, bằng chứng phản biện lại sự sai lệch này dựa theo bộ luật Shari’ah, cảm quan và trí tuệ.
Về bằng chứng giáo luật, Allah đã phán: {Những kẻ vô đức tin tuyên bố rằng chúng sẽ không được dựng sống trở lại. Ngươi (Thiên Sứ Muhammad) hãy nói với chúng: “Không như các ngươi khẳng định, Ta thề bởi Thượng Đế của Ta, chắc chắc các ngươi sẽ được dựng sống trở lại. Rồi các ngươi sẽ được Ngài cho biết về những điều mà các ngươi đã làm. Và điều đó đối với Allah thật dễ dàng.”} (chương 64 – At-Taghabun: 7). Tất cả Kinh Sách được ban từ trời xuống đồng thống nhất về điều này.
Về bằng chứng cảm quan: Allah đã cho những người bầy tôi của Ngài thấy việc Ngài làm cho người chết sống lại trong chương 2 – Al-Baqarah, năm hình ảnh thí dụ cho điều đó:
Thí dụ thứ nhất: Khi người dân của Musa đã nói với Người rằng: {“Này Musa, chúng tôi không thể nào tin vào Người cho đến khi chúng tôi tận mắt thấy được Allah xuất hiện.”} (chương 2 – Al-Baqarah) thế là Allah làm cho tất cả họ đều chết, rồi Ngài làm cho họ sống lại sau đó, điều đó được Allah Tối Cao phán bảo trực tiếp với người dân Israel: {(Các ngươi hãy nhớ lại) việc các ngươi đã nói: “Này Musa, chúng tôi không thể nào tin vào Người cho đến khi chúng tôi tận mắt thấy được Allah xuất hiện.” Thế là tia sét đã trừng phạt các ngươi trong lúc các ngươi chỉ biết trơ mắt ra nhìn. Sau đó, TA đã làm các ngươi sống lại sau cái chết của các ngươi, mong rằng các ngươi biết tri ân.} (chương 2 – Al-Baqarah).
Thí dụ thứ hai: Câu chuyện một người bị sát hại nhưng không biết hung thủ, điều đó khiến xung đột xảy ra giữa người dân Israel. Thế là Allah Tối Cao ra lệnh cho họ giết một con bò rồi dùng bộ phận của con bò đánh vào người chết để y sống lại báo cho họ biết ai đã giết mình. Điều đó được Allah phán: {(Các ngươi hãy nhớ lại hỡi dân Israel) khi các ngươi giết một sinh mạng nhưng các ngươi đổ thừa lẫn nhau về (vụ án mạng đó), nhưng rồi Allah cũng đã phơi bày điều bí ẩn mà các ngươi đã cố giấu giếm. TA đã phán: “Các ngươi hãy lấy xương (của con bò đã cắt tiết) đánh vào nó (thi thể của nạn nhân).” Với cách đó, Allah làm cho người chết sống lại (chỉ ra kẻ sát nhân), đồng thời để Ngài trình bày cho các ngươi thấy các phép lạ của Ngài, mong rằng các ngươi biết suy nghĩ.} (chương 2 – Al-Baqarah: 72, 73).
Thí dụ thứ ba: Câu chuyện về một ngôi làng gồm hàng ngàn người đã bỏ chạy khỏi làng để trốn cái chết. Nhưng Allah đã làm cho họ chết toàn bộ, rồi Ngài làm cho họ sống lại, Ngài phán về điều đó: {Phải chăng Ngươi (hỡi Thiên Sứ) chưa biết đến việc có hàng ngàn người (dân Israel) đã bỏ nhà cửa ra đi vì sợ chết (bởi dịch bệnh hoặc điều gì đó). Lúc đó, Allah phán bảo họ: Các ngươi hãy chết đi (và họ liền chết hết), sau đó Ngài làm cho tất cả họ sống trở lại. Quả thật, Allah luôn nhân từ với loài người nhưng đa số nhân loại không biết ơn (Ngài).} (chương 2 – Al-Baqarah: 243).
Thí dụ thứ tư: Câu chuyện về người đàn ông (tên ‘Uzair) đã đi ngang ngôi làng hoang tàn, ông không tin là Allah có thể làm cho ngôi làng sống trở lại; thế là Allah làm cho ông chết tận 100 năm rồi làm cho ông sống trở lại, sự kiện được Allah miêu tả như sau: {Hoặc (Ngươi có thấy ai) giống như kẻ (‘Uzair) đã đi ngang qua một ngôi làng tan hoang và điêu tàn, y bảo: “Làm thế nào Allah có thể dựng sống lại ngôi làng này sau khi nó đã chết?” Thế là Allah đã làm cho y chết trong thời gian một trăm năm rồi sau đó dựng y sống lại. Ngài hỏi y: “Ngươi đã ngủ bao lâu rồi?” Y đáp: “Thưa, bề tôi chỉ ngủ một ngày hay một buổi gì đó.” Ngài bảo y: “Không, ngươi đã ngủ cả một trăm năm rồi đấy. Ngươi hãy nhìn vào thức ăn và thức uống của mình đi, tất cả vẫn còn nguyên vẹn không bị ôi thiu với ngần ấy thời gian. Ngươi hãy nhìn vào con lừa của ngươi (nó đã chết thành đống xương khô), TA lấy ngươi làm một dấu hiệu lạ cho nhân loại, ngươi hãy nhìn vào những khúc xương xem TA sắp xếp chúng rồi làm cho thịt bao chúng lại như thế nào.” Do đó, sau khi mọi thứ đã được phô bày một cách rõ ràng cho y (y đã nhận thức được thực tại), y liền thốt lên: “Giờ đây bề tôi đã biết rõ Allah toàn năng trên tất cả mọi thứ.”} (chương 2 – Al-Baqarah: 259).
Thí dụ thứ năm: Câu chuyện về Ibrahim Khalil, khi Người thỉnh cầu Allah cho xem cách phục sinh cái chết. Allah đã ra lệnh Người cắt tiết bốn con chim, bằm thịt chúng và trộn đều lại, rồi chia thịt của chúng trên những ngọn núi xung quanh Người, rồi hô gọi chúng; lập tức các phần cơ thể của chúng tự kết lại với nhau, sau đó chúng bay lại Ibrahim, sự kiện được Allah miêu tả như sau: {(Hỡi Thiên Sứ Muhammad, Ngươi hãy nhớ lại) khi Ibrahim khẩn cầu (Allah): “Lạy Thượng Đế của bề tôi, xin Ngài cho bề tôi thấy cách mà Ngài làm sống lại cái chết!” (Allah) phán bảo (Ibrahim): “Phải chăng Ngươi không tin?” (Ibrahim) thưa: “Bẩm không phải như vậy, bề tôi chỉ muốn củng cố tấm lòng của mình mà thôi.” (Allah) phán bảo (Ibrahim): “Vậy thì Ngươi hãy bắt bốn con chim và băm chúng ra thành từng mảnh rồi trộn lại với nhau, sau đó Ngươi hãy để mỗi phần thịt của chúng trên mỗi ngọn núi. Xong, Ngươi hãy gọi chúng, chúng sẽ (trở lại thành những con chim như ban đầu) bay nhanh đến Ngươi. Và Ngươi hãy biết rằng Allah là Đấng Toàn Năng, Đấng Sáng Suốt.”} (chương 2 – Al-Baqarah: 260).
Đây là những ví dụ thực tế đã xảy ra, cho thấy khả năng làm người chết sống lại. Điều đó đã được Allah ban cho Ysa con trai của Maryam có quyền năng cứu sống người chết và mang họ sống lại sau khi đã chôn vào ngôi mộ dưới phép của Allah Tối Cao.
Về bằng chứng trí tuệ: có hai khía cạnh:
Thứ nhất: Allah Tối Cao là Đấng Tạo dựng trời đất, và mọi thứ ở trong chúng, Ngài chính là Đấng Tạo Hóa ra chúng ban đầu. Lẽ nào Đấng đã tạo dựng chúng thuở ban đầu lại bất lực tái dựng chúng sống lại lần nữa hay sao? Đấng Tối Cao phán: {(Allah) là Đấng bắt đầu việc tạo hóa rồi Ngài sẽ tái lập nó và điều đó đối với Ngài rất đơn giản.} (chương 30 – Ar-Rum: 27). {Giống như TA đã khởi tạo nó lần đầu, một Lời Hứa ràng buộc TA phải thực hiện. TA chắc chắn sẽ làm điều đó.} (chương 21 – Al-Ambiya: 104). Allah đáp lại lời những người phủ nhận việc phục sinh xương rã mục sống lại: {Ngươi (Thiên Sứ) hãy nói: “Đấng đã tạo hóa chúng lúc ban đầu sẽ làm cho chúng sống lại. Bởi vì, Ngài thông toàn tất cả việc tạo hóa.”} (chương 36 – Yasin: 79).
Thứ hai: Khi đất đai nứt nẻ chết khô và không một bóng cây xanh, rồi một cơn mưa đổ xuống, nó cựa mình sống lại, cây cối mọc lên xanh tươi, Đấng có khả năng hồi sinh nó sau khi nó đã chết thừa năng làm người chết sống lại, Allah Tối Cao phán: {Trong các dấu hiệu (chứng minh quyền năng) của Ngài là Ngươi (Thiên Sứ) sẽ thấy đất đai khô nứt nhưng khi TA ban nước (mưa) xuống thì nó cựa mình sống lại và mọc ra (cây cối và thảo mộc). Thật vậy, Đấng đã làm cho nó sống lại chắc chắn sẽ làm cho người chết sống lại (vào Ngày Phục Sinh). Quả thật, Ngài là Đấng Toàn Năng trên tất cả mọi thứ.} (chương 41 – Fussilat: 39). Đấng Tối Cao phán: {Và TA đã ban từ trên trời xuống nguồn nước (mưa) mà TA dùng làm mọc ra những khu vườn và (các loại) hạt vào mùa thu hoạch. (TA làm mọc ra những) cây chà là cao lớn có trái từng chùm chồng lên nhau. (Làm) nguồn lương thực cho bầy tôi (của TA). Và TA dùng nó (nước mưa) làm sống lại một vùng đất đã chết. Và việc phục sinh cũng tương tự như thế.} (chương 50 – Qaf: 9 – 11).
Trong những điều liên quan đến đức tin vào Ngày Cuối Cùng: Là tin vào mọi thứ xảy ra sau khi chết, chẳng hạn như:
(a) Cuộc thử thách nơi cõi mộ: Đó là những câu hỏi dành cho người chết sau khi được chôn cất, về Thượng Đế, tôn giáo và vị Nabi của y; Và Allah giữ vững câu nói của những người có đức tin, họ sẽ trả lời: Thượng Đế của tôi là Allah, tôn giáo của tôi là Islam, và vị Nabi của tôi là Muhammad ﷺ. Còn những kẻ sai quấy thì Allah bỏ mặc họ, người vô đức tin lúc đó sẽ nói: Ah, Ah, tôi không biết; người giả tạo đức tin hoặc kẻ trong lòng còn sự nghi ngờ thì trả lời: Tôi không biết, tôi nghe mọi người nói điều gì đó th tôi bắt chước theo.
(b) Sự trừng phạt và sự hưởng thụ nơi cõi mộ: Những kẻ sai quấy từ những người giả tạo đức tin và vô đức tin, Allah Tối Cao phán về họ: {Và phải chi Ngươi (hỡi Thiên Sứ) có thể nhìn thấy cảnh tượng của những kẻ làm điều sai quấy giẫy giụa đau đớn vào lúc sắp chết khi các Thiên Thần đưa tay rút hồn của họ, bảo: “Hãy ra khỏi thể xác của các ngươi, ngày hôm nay các ngươi phải chịu sự trừng phạt nhục nhã bởi những điều mà các ngươi đã nói không đúng về Allah cũng như bởi việc các ngươi ngạo mạn trước các lời mặc khải của Ngài.”} (chương 6 – Al-An’am: 93).
Đấng Tối Cao kể về dòng dõi Pha-ra-ông: {(Sau khi chết) chúng chắc chắn sẽ chạm trán với Hỏa Ngục sáng chiều (nơi cõi mộ), và vào Ngày mà Giờ (Phục Sinh) được thiết lập, (Allah sẽ phán bảo các Thiên Thần): “Các ngươi hãy tống thuộc hạ của Pha-ra-ông vào chỗ trừng phạt khắc nghiệt nhất.”} (chương 40 – Al-Ghafir: 46).
Theo Sahih Muslim, từ Hadith của Zaid bin Thabit – Ro dhi yol lo hu ‘an hu – dẫn lời của Nabi ﷺ đã nói: {Nếu như không sợ các ngươi bỏ đi việc chôn cất người chết là Ta đã cầu xin Allah cho các ngươi nghe được âm thanh trừng phạt nơi cõi mộ, thứ Ta đang nghe đây.} rồi Người quay mặt lại nói: {Các ngươi hãy cầu xin Allah che chở khỏi sự trừng phạt nơi cõi mộ.} Mọi người khấn vái: Bầy tôi cầu xin Allah che chở khỏi sự trừng phạt nơi cõi mộ. Người lại bảo: {Các ngươi hãy cầu xin Allah che chở khỏi sự trừng phạt nơi cõi mộ.} Mọi người khấn vái: Bầy tôi cầu xin Allah che chở khỏi sự trừng phạt nơi cõi mộ. Rồi Người lại bảo: {Các ngươi hãy cầu xin Allah che chở khỏi sự trừng phạt nơi cõi mộ.} Mọi người khấn vái: Bầy tôi cầu xin Allah che chở khỏi sự trừng phạt nơi cõi mộ. {Các ngươi hãy cầu xin Allah bảo vệ khỏi mọi thử thách đã xuất hiện và chưa xuất hiện.} Mọi người khấn vái: Bầy tôi cầu xin Allah bảo vệ khỏi mọi thử thách đã xuất hiện và chưa xuất hiện. Người bảo tiếp: {Các ngươi hãy cầu xin Allah bảo vệ khỏi sự thử thách của Dajjal.} Mọi người khấn vái: Bầy tôi cầu xin Allah bảo vệ khỏi sự thử thách của Dajjal.
Về sự hưởng thụ nơi cõi mộ: Điều này dành cho người có đức tin trung thực, Allah phán: {Quả thật, những ai đã nói “Thượng Đế của chúng tôi là Allah” và sau đó vẫn đi đúng hướng, các Thiên Thần sẽ xuống động viên họ (lúc hấp hối): “Đừng sợ hãi và đừng đau buồn, các ngươi hãy vui lên với tin mừng về Thiên Đàng mà các ngươi đã được hứa!”} (chương 41 – Fussilat: 30).
Đấng Tối Cao phán: {Vậy tại sao khi linh hồn lên đến cổ họng (lúc chết, các ngươi không can thiệp)? (Sao lúc đó) các ngươi chỉ biết đưa mắt nhìn? TA (và các Thiên Thần của TA) ở gần y (người chết) hơn các ngươi, nhưng các ngươi không nhìn thấy. Nếu các ngươi cho rằng các ngươi không bị phán xét và thưởng phạt, các ngươi hãy đưa (hồn của người chết) trở lại (thân xác của y) xem nào nếu các ngươi là những kẻ nói thật. Vì vậy, nếu người chết là người thuộc những người gần kề (nơi Allah), Y sẽ nghỉ ngơi an lành (sau đó) với phần bổng lộc tốt nơi Thiên Đàng hạnh phúc.} (chương 56 – Al-Waqi’ah: 83 – 89).
Ông Al-Bara' bin ‘Azib thuật lại lời của Nabi ﷺ về sự kiện sau khi người có đức tin trả lời đúng các câu hỏi của hai Thiên Thần trong mộ: {Có lời xác nhận từ trên trời: Quả thật, nô lệ của TA nói đúng, các ngươi hãy trải thảm Thiên Đàng cho y, hãy mặc cho y áo của Thiên Đàng, hãy mở cho y cánh cửa dẫn đến Thiên Đàng. Từ đó, gió và mùi hương của Thiên Đàng bay vào ngôi mộ của họ và ngôi mộ của họ được nới rộng đến tận một tầm nhìn.} Do Ahmad, Abu Dawood ghi trong một Hadith dài.
Quả thật, một nhóm người lầm lạc đã phủ nhận sự trừng phạt và hưởng thụ nơi cõi mộ, họ khẳng định điều đó mâu thuẫn với thực tại, họ bảo: Chúng tôi đã khai quật ngôi mộ người chết, thấy mọi thứ vẫn bình thường, hoàn toàn không thay đổi, không rộng hơn và cũng không bị chật hẹp hơn.
Tất nhiên, tuyên bố này là sai bởi giáo luật, cảm quan và trí tuệ đã chứng minh điều đó:
Về bằng chứng giáo luật: Có nhiều văn bản khẳng định cho việc trừng phạt và hưởng thụ nơi cõi mộ.
Theo Sahih Al-Bukhari, từ Hadith của Ibnu ‘Abbas kể: Có lần Nabi ﷺ đã ra ngoài cạnh một vài bức tường của Madinah; Người nghe thấy tiếng la hét của hai người bị trừng phạt trong mộ, Hadith được thuật lại, trong đó: {Quả thật, một trong hai người cẩu thả để nước tiểu dính lên người (khi đi vệ sinh)} theo đường truyền khác: { ..nước tiểu của mình, còn người kia thì đi mách lẻo.} Theo đường truyền của Muslim ghi: {không giữ mình sạch khỏi nước tiểu lúc tiểu tiện}.
Về bằng chứng cảm quan: Một người nằm mơ lúc ngủ say, thấy mình đang ở một nơi rộng rãi và vui tươi, thích thú, hoặc thấy mình đang ở một nơi chật hẹp và cô đơn, đau khổ vì điều đó, và đôi khi anh ta tỉnh dậy bởi điều nhìn thấy. Tuy nhiên, anh ấy vẫn nằm trên giường trong phòng của mình; và giấc ngủ là anh em của cái chết, vì lẽ đó mà Allah Tối Cao gọi đó là cái chết, Ngài phán: {Allah cho bắt lấy linh hồn khi nào nó đến lúc phải chết và khi nó chưa chết lúc trong giấc ngủ. Hồn của người nào Ngài quyết định cho chết thì sẽ bị giữ lại; và các hồn khác thì được gởi trở về thể xác đến một thời hạn ấn định.} [chương 39 – Az-Zumar: 42].
Về bằng chứng trí tuệ: Có những người ngủ nằm mơ rồi sự việc lại xảy ra tương ứng với thực tế. Đôi khi nhìn thấy Nabi ﷺ giống như được miêu tả, và ai nằm mơ thấy Nabi ﷺ giống như miêu tả trong các Hadith thì người đó đã thức sự nhìn thấy Người. Tuy nhiên, người đó đang nằm ngủ trên giường của mình, vẫn trong phòng của mình, ở cách xa với những gì đã nhìn thấy. Nếu điều này có thể xảy ra trong điều kiện của thế giới này, thì làm sao điều đó lại không thể xảy ra trong điều kiện của Đời Sau?!
Đối với việc họ dựa vào những điều tuyên bố, khi họ khai quật ngôi mộ người chết, thấy mọi thứ vẫn bình thường, và ngôi mộ không thay đổi về kích thước và cũng không bị chật hẹp hơn. Xin đáp lại những điều này qua các mặt sau:
Thứ nhất: Tuyệt đối không được phép chống lại những gì luật Shari’ah đã mang đến, dẫu cho phải đối diện với những nghi ngờ không thể chối cãi như vậy, nhưng nếu thật sự nghiên cứu về những gì luật Shari’ah đã mang lại một cách đúng đắn, chắc chắn khám phá ra sự sai trái của luận điểm như thế này. Quả thật đã có lời bảo:
Có bao nhiêu kẻ gian nói lời đúng đắn
Và tạo ra tai họa cho sự hiểu biết xấu.
Thứ hai: Các sự kiện ở cõi mộ thuộc những điều vô hình không thể cảm nhận được bằng các giác quan, và nếu chúng có thể nhận biết được bằng các giác quan, thì không có lợi ích gì cho việc tin vào điều vô hình, và những người tin vào điều vô hình và những người phủ nhận việc tin vào nó chắc chắn như nhau.
Thứ ba: Quả thật, hình phạt và hưởng thụ nơi cõi mộ, sự rộng lớn và sự chật hẹp trong nó, chỉ có người chết mới cảm nhận được điều đó ngoài họ thì không, và điều này giống như người ngủ thấy trong giấc mơ rằng mình đang ở một nơi chật hẹp, cô đơn, hoặc ở một nơi rộng lớn và vui vẻ, và những người xung quanh không nhìn thấy cũng không cảm nhận được. Quả thật, Nabi ﷺ nhận được thiên khải và xung quanh là các vị Sahabah, nhưng chỉ có mình Người nghe được lời thiên khải còn những người khác thì không và đôi khi một Thiên Thần đến gặp Người dưới hình dạng là người đàn ông nói chuyện với Người nhưng các vị Sahabah không thấy và không nghe được lời của Thiên Thần.
Thứ tư: Quả thật, giác quan nhận thức của tạo vật rất giới hạn về những gì Allah cho phép họ nhận thức, họ không thể nhận thức được tất cả mọi thứ hiện hữu, vì bảy tầng trời và trái đất, và mọi thứ ở trong đó đều tụng niệm Ngài thật sự, Allah Tối Cao đôi khi chỉ cho những ai mà Ngài muốn trong tạo vật của Ngài nghe được. Tuy nhiên, điều đó bị che giấu khỏi chúng ta, và về điều này Allah Tối Cao phán: {Bảy tầng trời và trái đất cùng tất cả vạn vật giữa trời đất đều tán dương Ngài (Allah), không một vật thể nào lại không tán dương, ca ngợi Ngài, chỉ có điều các ngươi không hiểu được lời tán dương của chúng mà thôi. Quả thật, Ngài hằng chịu đựng, hằng tha thứ.} (chương 17 – Al-Isra: 44). Tương tự như vậy, lũ Shaytan và loài Jinn phân tán khắp trái đất, chúng đi qua lại; và có một nhóm Jinn đến lắng nghe lời đọc Qur’an của Thiên Sứ ﷺ và sau khi trở về họ đã cảnh báo người dân của mình, mặc dù vậy tất cả chúng ta bị che khuất tất cả diễn cảnh này. Điều này được Allah Tối Cao phán như sau: {Hỡi con cháu Adam (loài người), các ngươi chớ để Shaytan lừa gạt các ngươi giống như hắn đã từng (lường gạt và) trục xuất cha mẹ của các ngươi ra khỏi Thiên Đàng. Hắn đã lột y phục của hai người họ để cả hai lộ ra phần xấu hổ của cơ thể. Quả thật, hắn và bộ lạc của hắn nhìn thấy các ngươi trong khi các ngươi không nhìn thấy chúng. Quả thật, TA đã để những tên Shaytan làm những vị bảo hộ cho những kẻ vô đức tin.} [chương 7 – Al-‘Araf: 27]. Nếu tạo vật không cảm nhận được hết mọi thứ tồn tại; thì họ không được phép phủ nhận những gì đã được chứng minh về những vấn đề vô hình, trong khi họ không cảm nhận được điều đó.
*
Đức tin nơi sự Tiền Định
Sự Tiền Định: Là những gì được Allah Tối Cao an bài cho vạn vật, dựa theo sự biết trước của Ngài và theo sự sáng suốt của Ngài.
Đức tin nơi sự Tiền Định, gồm bốn điều sau đây:
Điều thứ nhất: Tin rằng Allah Tối Cao biết hết mọi thứ, khái quát và cụ thể, quá khứ và tương lai, dù đó điều liên quan đến hành động của Ngài, hay hành động của các tôi tớ của Ngài.
Điều thứ hai: Tin rằng Allah Tối Cao đã ghi chép mọi thứ trong Lawhul Mahfuzh (Quyển Sổ Mẹ), về hai điều này Allah phán: {Lẽ nào Ngươi (hỡi Thiên Sứ) không biết rằng Allah am tường tất cả mọi thứ trên trời và dưới đất hay sao? Quả thật, tất cả những thứ đó đều nằm trong Quyển Kinh (Al-lawhu Al-Mahfuzh), quả thật điều đó đối với Allah vô cùng đơn giản.} [chương 22 – Al-Hajj: 70].
Theo Sahih Muslim, ông ‘Abdullah bin ‘Amr bin Al-‘As – cầu xin Allah hài lòng về hai ông – kể: Tôi đã nghe được Thiên Sứ của Allah ﷺ nói: {Allah đã ghi định lượng của vạn vật trước khi Ngài tạo hóa các tầng trời và trái đất năm mươi ngàn năm.}
Điều thứ ba: Tin rằng tất cả vạn vật không thể hình thành ngoại trừ theo ý muốn của Allah Tối Cao, cho dù đó là điều liên quan đến hành động của Ngài, hay liên quan đến hành động của các tạo vật. Allah Tối Cao phán về hành động của Ngài: {Thượng Đế của Ngươi (hỡi Thiên Sứ) tạo hóa và lựa chọn bất cứ thứ gì Ngài muốn.} [chương 28 – Al-Qasas: 68]. Ngài phán: {Và Allah làm bất cứ điều gì Ngài muốn.} [chương 14 – Ibrahim: 27]. Ngài phán: {Ngài là Đấng đã tạo hình hài cho các ngươi trong các dạ con (của các bà mẹ) như thế nào tùy theo ý muốn của Ngài.} [chương 3 – Ali ‘Imran: 6]. Đấng Tối Cao phán về hành động của các tạo vật: {Và nếu muốn, Allah đã để họ khống chế các ngươi, và họ đã đánh các ngươi.} [chương 4 – An-Nisa: 90]. Ngài phán: {Nhưng nếu như Thượng Đế của Ngươi (hỡi Thiên Sứ) muốn (khác đi) thì bọn chúng không thể làm được điều đó. Vì vậy, Ngươi cứ mặc kệ bọn chúng với những điều mà chúng bịa đặt.} [chương 6 – Al-An’am: 112].
Điều thứ tư: Tin rằng tất cả vạn vật đều là tạo vật của Allah Tối Cao với bản chất, thuộc tính và các hoạt động của chúng. Allah Tối Cao phán: {Allah là Đấng Tạo Hóa tất cả vạn vật và Ngài trông coi và quản lý mọi thứ.} [chương 39 – Az-Zumar: 62]. Đấng Hiển Vinh phán: {Ngài đã tạo hóa vạn vật và định cho mỗi vật với mức lượng nhất định.} [chương 25 – Al-Furqan: 2]. Allah thuật lại lời mà Ibrahim – ‘A lai his sa lam – đã nói với người dân của mình: {“Trong khi Allah tạo ra các người và những thứ mà các người làm ra.”} [chương 37 – As-Saffat: 96].
Niềm tin vào tiền định - như chúng tôi đã mô tả - không phủ nhận rằng con người có ý chí trong các hành động tự mình lựa chọn, và khả năng thực hiện chúng; bởi giáo luật và thực tế là hai bằng chứng cho điều đó.
Bằng chứng về giáo luật: Allah Tối Cao phán về ý muốn: {Vì vậy, người nào muốn thì hãy chọn lấy một nơi trở về với Thượng Đế của y.} [chương 78 – An-Naba: 39]. Ngài phán: {Cho nên, các ngươi hãy đến với mảnh đất trồng của các ngươi theo cách mà các ngươi thích.} [chương 2 – Al-Baqarah: 223]. Ngài phán về khả năng: {Vì vậy, các ngươi hãy kính sợ Allah (nhiều nhất có thể) theo khả năng của các ngươi, các ngươi hãy nghe và vâng lệnh.} [chương 64 – At-Taghabun: 16]. Ngài phán: {Allah không bắt một linh hồn nào gánh vác trách nhiệm quá khả năng của nó. Mỗi linh hồn sẽ hưởng được thành quả của điều tốt mà mình đã làm và sẽ phải gánh hậu quả về tội lỗi đã phạm.} [chương 2 – Al-Baqarah: 286].
Về thực tế: Mỗi con người đều biết rằng mình có một ý chí và khả năng, dựa theo hai điều này con người muốn làm và bỏ qua, và phân biệt giữa những gì xảy ra bằng ý muốn như đi bộ và những gì xảy ra ngoài ý muốn, chẳng hạn như run rẩy. Tuy nhiên, cả hai ý chí và khả năng của con người vẫn xảy ra theo ý muốn và quyền năng của Allah, bởi Ngài đã phán: {Đối với bất cứ ai trong các ngươi muốn đi trên con đường ngay thẳng. Tuy nhiên, những gì các ngươi muốn sẽ không thành trừ phi Thượng Đế của vũ trụ và muôn loài muốn chấp thuận.} [chương 81 – At-Takwir: 28, 29]. Bởi vì toàn bộ vũ trụ đều thuộc về Allah Tối Cao. Vì vậy, không có gì trong quyền quản lý của Ngài xảy ra mà lại không nằm trong kiến thức và ý muốn của Ngài.
Đức tin vào sự Tiền Định - như chúng tôi đã mô tả - không cho con người bào chữa về việc họ không hoàn thành nhiệm vụ, hoặc vi phạm điều tội lỗi. Nếu dựa theo lập luận này để bào chữa quả là một sai lầm bởi những mặt sau:
Thứ nhất: Đấng Tối Cao phán: {Những kẻ thờ đa thần sẽ nói: “Nếu như Allah muốn thì bọn ta và cả tổ tiên của bọn ta chắc chắn đã không thể tổ hợp với Ngài. Quả thật Ngài đã không cấm bọn ta bất cứ điều gì.” Tương tự, những kẻ thời trước họ cũng đã phủ nhận (chân lý) cho đến khi bọn họ nếm lấy sự trừng phạt của TA. Ngươi (hỡi Thiên Sứ) hãy nói với những kẻ thờ đa thần này: “Các ngươi có cơ sở nào (cho điều các người đã nói) hay không, (nếu có) thì các ngươi hãy mang nó đến trình bày cho Ta xem! Thật ra các ngươi chỉ làm theo sự phỏng đoán và tưởng tượng, thật ra các ngươi chỉ là những kẻ khéo bịa chuyện mà thôi.”} (chương 6 – Al-An’am: 148) Và nếu họ có bằng chứng về sự tiền định, thì Allah đã không khiến họ phải nếm mùi đau khổ.
Thứ hai: Lời phán của Đấng Tối Cao: {Các vị Thiên Sứ vừa là những người báo tin mừng (cho người có đức tin) vừa là những người cảnh báo (đến những kẻ vô đức tin) để nhân loại không còn có lý do khiếu nại trước Allah sau khi các vị Thiên Sứ được phái đến (gặp họ). Quả thật, Allah là Đấng Toàn Năng, Đấng Sáng Suốt.} (chương 4 – An-Nisa: 165). Nếu tiền định là lời biện minh cho phe chống đối, thì việc gửi các Sứ Giả đi cũng không đình trệ việc phái các Thiên Sứ cả; bởi thực tế thì phe chống đối sau khi đã phái các Thiên Sứ vẫn thuận theo tiền định của Allah Tối Cao.
Thứ ba: Theo Al-Bukhari và Muslim ghi, lời Hadith của Al-Bukhari, từ ông ‘Ali bin Abi Talib - cầu xin Allah hài lòng về ông - thuật lại lời của Nabi ﷺ đã nói: {Mỗi người các ngươi đều đã được an bài chỗ ở của mình nơi Hỏa Ngục hoặc nơi Thiên Đàng.} Một người đàn ông trong nhóm đứng dậy nói: Vậy chúng tôi sẽ dựa vào tiền định hay sao, thưa Thiên Sứ của Allah?. Người ﷺ bảo: {Không, các ngươi hãy làm, tất cả mỗi người đều được tạo cho sự dễ dàng.} sau đó Người xướng đọc câu Kinh: {Vì vậy, đối với ai cho (của cải, tài sản vào con đường của Allah) và kính sợ (Ngài).} (chương 92 – Al-Layl: 5). Theo đường truyền do Muslim ghi: {Tất cả mỗi người đều được tạo cho sự dễ dàng với điều đã được an bài.} Nhưng Nabi ra lệnh phải hành động và nghiêm cấm việc bỏ mặc cho số phận.
Thứ tư: Quả thật, Allah đã không ra lệnh và ngăn cấm người nô lệ ngoại trừ dựa theo khả năng riêng của từng người, Ngài phán: {Vì vậy, các ngươi hãy kính sợ Allah (nhiều nhất có thể) theo khả năng của các ngươi, các ngươi hãy nghe và vâng lệnh.} (chương 64 – At-Taghabun: 16). Ngài phán: {Allah không bắt một linh hồn nào gánh vác trách nhiệm quá khả năng của nó.} (chương 2 – Al-Baqarah: 286). Nếu con người bị ép buộc phải hành động, thì họ đã bị ép buộc phải làm điều mà bản thân không thể hoàn thành, điều này là sai lầm; vì vậy, nếu con người vi phạm tội lỗi do thiếu hiểu biết, hoặc bị quên, hoặc do bị ép buộc thì họ không có tội bởi họ có lý do.
Thứ năm: Sự tiền định của Allah Tối Cao là một bí mật không ai biết được ngoại trừ sau khi tiền định xảy ra, và ý muốn của con người về những gì anh ta làm trước hành động của anh ta; cho thấy, ý chí hành động của anh ta không dựa trên sự hiểu biết của anh ta về sự tiền định của Allah đã an bài, và lúc này lập luận về tiền định của anh ta bị bác bỏ, khi mà con người không thể biện minh cho việc mình không biết về nó.
Thứ sáu: Chúng ta thấy là con người rất quan tâm đến những gì mình ưa thích trong các vụ việc của thế gian, cho đến khi đạt được nó, và họ không thay đổi ý chí cho những gì mình ưa thích, và sau đó lập luận chống lại khi vi phạm tội lỗi của anh ta là bởi tiền định; vậy tại sao anh ta lại chuyển từ điều có lợi cho mình trong việc tôn giáo của mình thành điều có hại cho mình, rồi viện dẫn là do tiền định? Không phải hai thứ giống nhau sao?!
Thí dụ để được sáng tỏ:
Nếu một người đứng trước hai con đường trước mặt: Một con đường dẫn anh ta đến một đất nước hỗn loạn: giết chóc, cướp bóc, xâm phạm danh dự, sợ hãi và chết đói. Con đường thứ hai: dẫn đến một đất nước trật tự, an ninh ổn định, cuộc sống thoải mái, quý trọng sinh mạng, danh dự và tiền bạc, vậy anh ta nên đi con đường nào trong hai con đường?
Quả thật, anh ta sẽ đi con đường thứ hai dẫn đến một đất nước an ninh trật tự, và không một người có trí tuệ bình thường nào lại chọn con đường dẫn đến một đất nước hỗn loạn và sợ hãi, và rồi đổ thừa cho số phận đã an bài, vậy tại sao, trong vấn đề ở Đời Sau, thì anh ta chọn đi con đường đến Hỏa Ngục thay vì con đường dẫn đến Thiên Đàng, và rồi xảo biện là do tiền định?
Thí dụ khác: Chúng ta thấy người bệnh được chỉ định uống thuốc, anh ta uống nó, nhưng bản thân lại không muốn uống, và anh ta còn bị cấm thức ăn làm hại mình, thế là anh ta bỏ nhưng bản thân anh ta lại khao khát nó, tất cả vì mục đích hồi phục và hết bệnh. Tất nhiên, người này không dám kiêng cử uống thuốc, hoặc ăn thức ăn gây hại cho mình, và rồi biện minh rằng đó là tiền định. Vậy tại sao con người lại bỏ đi trách nhiệm mà Allah và Thiên Sứ của Ngài đã ra lệnh, hoặc vi phạm điều cấm mà Allah và Thiên Sứ của Ngài đã nghiêm cấm, rồi lại đổ thừa là tiền định?
Thứ bảy: Quả thật, người đổ thừa tiền định thường khi chối bỏ trách nhiệm hoặc vi phạm điều bị nghiêm cấm. Giả sử có một tên trộm cắp tài sản của y, hoặc xúc phạm đến danh dự của y rồi đổ thừa đó là tiền định, nói: Anh đừng định tội tôi chẳng qua đây là số phận mà Allah đã an bài cho tôi như thế đó thôi. Người đó chắc chắn không chấp nhận. Vậy tại sao người đó không chấp nhận việc đổ thừa cho tiền định khi bị người khác xúc phạm đến mình nhưng lại đổ thừa cho tiền định khi bản thân xúc phạm đến quyền lợi của Allah?
Đề cập đến câu chuyện của thủ lĩnh của những người có đức tin, ‘Umar bin Al-Khattab - cầu xin Allah hài lòng về ông - đã xử một tên trộm là phải bị chặt tay. Nhưng tên trộm nói: Thưa thủ lĩnh, chẳng qua việc tôi ăn cắp là do Allah đã an bài. ‘Umar nói: Còn Ta chặt tay ngươi chẳng qua cũng tuân theo tiền định của Allah mà thôi.
Tin vào tiền định mang lại những trái quả, tiêu biểu:
Một: Dựa dẫm vào Allah Tối Cao sau khi đã thực hiện các nguyên nhân, để không ỷ lại các nguyên nhân mà bản thân đã làm, bởi tất cả đều trong sự an bài của Allah.
Hai: Để con người không ngưỡng mộ bản thân khi đạt được mong muốn của mình; bởi vì điều đạt được là từ hồng phúc của Allah Tối Cao theo sự tiền định được diễn thông các nguyên nhân tốt đẹp và thành công, và việc tự ngưỡng mộ bản thân mình khiến một người không biết ơn hồng phúc này.
Ba: An lòng, và tâm lý thoải mái với những gì được ban thưởng từ sự an bài của Allah Tối Cao, theo đó anh ta không lo lắng về sự mất mát về điều yêu thích, hoặc gặp phải điều đáng ghét, vì đó là sự an bài của Allah, Đấng thống trị các tầng trời và trái đất, và Ngài chắc chắn đang hiện hữu. Allah Tối Cao phán về điều này: {Không một tai họa nào xảy ra trên trái đất hoặc nhằm vào bản thân các ngươi mà lại không được ghi chép trong Quyển Sổ Định Mệnh trước khi TA (Allah) thể hiện nó. Quả thật, điều đó rất đơn giản đối với Allah. Để cho các ngươi (hỡi con người) không tuyệt vọng về những gì đã mất và không vui mừng quá đỗi (đến mức tự hào và kiêu ngạo) về những gì (Allah) đã ban cho các ngươi. Quả thật, Allah không yêu thương những kẻ khoác lác khoe khoang.} (chương 57 – Al-Hadid: 22, 23). Nabi ﷺ nói: {Ngạc nhiên thay cho vụ việc của người có đức tin, quả thật mọi vụ việc của họ đều tốt đẹp, không ai được như thế ngoại trừ đó là người có đức tin. Khi họ được niềm vui, họ tạ ơn họ được điều tốt, và khi họ gặp điều xấu, họ kiên nhẫn, họ lại được điều tốt.}
Quả thật đã có hai nhóm lệch lạc từ vấn đề sự Tiền Định:
Nhóm đầu tiên: Jabriyah, nói: Quả thật, con người bị bắt buộc phải làm điều mà mình đã làm, họ hoàn toàn không có chủ ý riêng và không có khả năng làm điều đó.
Nhóm thứ hai: Qadriyah, nói: Con người hoàn toàn độc lập trong hành động của mình về cả ý muốn và khả năng, cả hai đều không nằm trong ý muốn và quyền năng của Allah Tối cao.
Phản bác lại nhóm đầu tiên (Jabriyah) bằng giáo luật và thực tế:
Bằng chứng về giáo luật: Allah Tối Cao đã khẳng định rằng con người có ý muốn và ý chí riêng, và có khả năng thực hiện điều mình muốn. Allah Tối Cao phán: {Trong các ngươi, có người ham muốn đời sống trần tục này và có người chỉ ham muốn Đời Sau} (chương Ali ‘Imran: 152). Đấng Tối Cao phán: {Ngươi (hỡi Thiên Sứ) hãy nói: “Chân lý thực sự đến từ nơi Thượng Đế của các người. Bởi thế, ai muốn tin thì hãy tin còn ai muốn vô đức tin thì cứ phủ nhận.” Quả thật, TA (Allah) đã chuẩn bị cho những kẻ làm điều sai quấy Ngục Lửa có rào bao quanh nhốt họ lại.} (chương 18 – Al-Kahf: 29). Đấng Tối Cao phán: {Người nào làm điều thiện thì được phúc cho bản thân mình, còn người nào làm điều xấu thì sẽ gặp điều xấu (tương ứng). Quả thật, Thượng Đế của Ngươi (hỡi Thiên Sứ) không bao giờ bất công với người bề tôi (của Ngài).} (chương 41 – Fussilat: 46).
Bằng chứng về thực tế: Mỗi một người đều biết rõ sự khác biệt giữa hành động do quyền lựa chọn của mình như ăn, uống, mua, bán, và những gì xảy ra ngoài ý muốn như phát sốt, té xỉu, cho thấy, điều thứ nhất là do hành động được quyền lựa chọn, không bị ép buộc, và điều thứ hai nằm ngoài ý muốn, và bản thân không hề muốn chúng xảy ra.
Phản đáp lại nhóm thứ hai (Qadriyah) bằng giáo luật và trí tuệ:
Bằng chứng về giáo luật: Quả thật, Allah đã tạo hóa ra tất cả vạn vật đều thuận theo ý muốn của Ngài và Allah Tối Cao đã trình bày rõ ràng trong Kinh Sách của Ngài rằng hành động của con người xảy ra là do ý muốn của Ngài. Đấng Tối Cao phán: {Nếu Allah muốn thì các thế hệ sống sau họ (các vị Thiên Sứ và Nabi) đã không giết chóc lẫn nhau sau khi các bằng chứng rõ ràng đã đến với họ, nhưng họ đã tranh cãi và bất đồng, cho nên, trong số họ có người tin và có người phủ nhận. Và nếu Allah muốn thì họ đã không giết chóc lẫn nhau, tuy nhiên, Allah làm những gì Ngài muốn.} (chương 2 – Al-Baqarah: 253). Đấng Tối Cao phán: {Nếu muốn, TA đã ban cho tất cả linh hồn sự hướng dẫn, nhưng lời phán của TA (về những kẻ tội lỗi) phải được thể hiện đúng sự thật rằng TA sẽ nhét đầy loài Jinn và loài người vào trong Hỏa Ngục.} (chương 32 – As-Sajdah: 13).
Bằng chứng về trí tuệ: Quả thật, toàn bộ vũ trụ là tạo vật thuộc sở hữu của Allah Tối Cao, và con người nằm trong vũ trụ này, theo đó cũng thuộc sở hữu của Allah. Cho nên, là vật sở hữu không thể thay đổi bất cứ gì trong quyền lực của Chủ Sở Hữu trừ khi được mệnh lệnh của Ngài và thuận theo ý kiến của Ngài.
*
Các mục tiêu của tín ngưỡng Islam
Mục tiêu (về mặt ngôn ngữ) mang nhiều ý nghĩa, bao gồm: (Đích để hướng tới, và mọi thứ đều có mục đích).
Các mục tiêu tín ngưỡng của Islam: Là các mục đích, là điểm hướng đến, phụ thuộc vào việc bám sát nó, và chúng rất nhiều và đa dạng, như:
Một: Thành tâm trong ý định và thờ phượng một mình Allah Tối Cao, bởi Ngài là Đấng Tạo Hóa, Ngài không có đối tác, vì vậy mục đích và sự thờ phượng phải dành riêng cho một mình Ngài.
Hai: Giải phóng tâm trí và suy nghĩ khỏi sự bối rối hỗn loạn phát sinh từ sự thiếu vắng niềm tin này trong trái tim, bởi vì khi con người không có đức tin như thế này trong trái tim của mình, thì có hai trường hợp: Hoặc là trái tim trống rỗng không tin vào gì cả và chỉ tôn thờ vật chất cảm nhận được mà thôi, hoặc là anh ta chìm đắm trong ảo tưởng của niềm tin và mê tín.
Ba: Tâm lý và trí tuệ thoải mái nên tâm hồn không lo âu và không xáo trộn trong suy nghĩ, bởi niềm tin này kết nối con người có đức tin với Đấng Tạo Hóa của mình; họ hài lòng với Ngài là Thượng Đế điều hành, Đấng cai trị. Vì vậy, trái tim của họ yên bình với số phận của mình, và trái tim họ rộng mở với Islam, họ không cần người thay thế.
Bốn: Sự trọn vẹn trong ý định và hành động khỏi sự sai lệch trong việc thờ phượng Allah Tối Cao, hoặc đối xử với các tạo vật khác, bởi vì nó được xây dựng trên nền tảng của niềm tin vào các Thiên Sứ, bao gồm việc tuân theo cách thức và hành động đúng đắn của họ.
Năm: Kiên định và nỗ lực trong công việc để không bỏ lỡ cơ hội hành thiện, hy vọng được phần thưởng, và luôn giữ mình tránh xa những nơi tội lỗi, vì sợ bị trừng phạt; bởi vì đó là một trong những nền tảng của niềm tin vào sự phục sinh, và thưởng phạt cho những việc làm.
Allah Tối Cao phán: {Tất cả sẽ (chịu sự trừng phạt) với các mức độ tương ứng theo (tội lỗi) mà họ đã làm. Và Thượng Đế của Ngươi (hỡi Thiên Sứ) không phải không biết những điều họ làm.} (chương 6 – Al-An’am: 132). Và Nabi ﷺ đã thúc giục đến với mục đích này bằng câu nói: {Người có đức tin mạnh mẽ tốt hơn và được Allah yêu thích hơn người có đức tin yếu ớt, và cả hai đều tốt. Hãy nắm bắt mọi điều có lợi cho ngươi, hãy cầu xin Allah phù hộ và chớ đừng lười biếng. Nếu gặp phải điều gì đó, chớ đừng nói: Giá như tôi làm thế này thì sự việc đã như thế này, thế này, mà hãy nói: Allah đã an bài và Ngài làm những gì Ngài muốn, quả thật, từ “giá như” là mở lối cho hành động của Shaytan.} Do Muslim ghi.
Sáu: Vì mục đích hình thành một cộng đồng hùng mạnh, tận dụng mọi thứ đắt và rẻ trong việc thiết lập tôn giáo và củng cố các trụ cột của nó, bất kể điều gì xảy ra, và về điều này Allah Tối Cao đã phán: {Những người có đức tin đích thực chính là những người tin nơi Allah và Sứ Giả của Ngài rồi không hoài nghi bất cứ điều gì; họ chiến đấu cho con đường chính nghĩa của Allah bằng tài sản lẫn sinh mạng của họ. Họ là những người chân thật.} (chương 49 – Al-Hujurat: 15).
Bảy: Đạt được hạnh phúc của cuộc sống này và Đời Sau bằng cách cải thiện các cá nhân và tập thể, đồng thời nhận được phần thưởng và danh dự, về điều này Allah Tối Cao phán: {Bất cứ ai hành thiện, dù nam hay nữ, trong lúc y là một người có đức tin, TA chắc chắn sẽ ban cho y một cuộc sống tốt đẹp; và TA chắc chắn sẽ ban cho (những người như thế) một phần thưởng tốt hơn những gì họ đã từng làm.} (chương 16 – An-Nahl: 97).
Đây là một số mục tiêu của tín ngưỡng Islam. Chúng tôi hy vọng Allah Tối Cao phù hộ chúng tôi và tất cả tín đồ Muslim đạt được chúng, quả thật, Ngài rất hào phóng, rộng lượng. Alhamdulillah, xin tạ ơn Allah, Thượng Đế của vũ trụ và vạn vật.
Cầu xin Allah ban bình an và phúc lành cho Nabi của chúng ta Muhammad, cho gia quyến của Người và cho tất cả bằng hữu của Người.
Hoàn thành bởi ngòi bút tác giả
Muhammad As-Saleh Al-‘Uthaimin
Related books
All books
Tôi Phải Làm Gì Để Trở Thành Người Muslim ?5 ngôn ngữTôi Phải Làm Gì Để Trở Thành Người Muslim ?
Tiếng Ả-rập Muốn gia nhập Islam, một người cần phải làm gì để trở thành một người Muslim? Vấn đề rất dễ dàng, không có chút phức tạp nào, không cần bất kỳ ai làm trung gian giữa anh ta và Thượng Đế của anh ta, anh ta không cần một nghi lễ cụ thể, cũng không cần tổ chức một bữa tiệc hay bất cứ điều gì có ý nghĩa như vậy. Tất cả những gì anh ta phải làm là tuyên bố hai câu chứa đựng ý nghĩa của toàn bộ Islam, đó là hai câu Shahadah (chứng ngôn đức tin), anh ta hãy nói: “Ash ha đu al la i la ha il lol loh, wa ash ha đu anh na mu ham ma đar ro su lul loh” Ý nghĩa của “Ash ha đu al la i la ha il…
Ba nền tảng căn bản và các bằng chứng của chúng73 ngôn ngữBa nền tảng căn bản và các bằng chứng của chúng
Cuốn sách này đề cập đến những nguyên tắc cơ bản mà người Muslim cần phải học: nhận biết về Allah, nhận biết về tôn giáo Islam, và nhận biết về vị Nabi Muhammad ﷺ, và tập trung vào tầm quan trọng của những nguyên tắc này trong việc xây dựng đức tin Iman và việc làm tốt đẹp dựa trên các bằng chứng từ Thiên Kinh Qur'an và Hadith.
Islam là tôn giáo của các vị Thiên Sứ của Allah85 ngôn ngữIslam là tôn giáo của các vị Thiên Sứ của Allah
Islam là sự phục tùng Allah, Đấng Tạo Hóa và Chi Phối vũ trụ, phục tùng Ngài bằng tình yêu và sự tôn cao. Nền tảng của Islam là đức tin nơi Allah, rằng Ngài là Đấng Tạo Hóa và mọi thứ ngoài Ngài đều là tạo vật của Ngài, và rằng Ngài là Đấng duy nhất xứng đáng được thờ phượng, không có đối tác, không có ai thực sự được thờ phượng ngoại trừ Ngài, Ngài có những danh xưng đẹp nhất và những thuộc tính tối cao nhất, và ở nơi Ngài luôn là sự hoàn hảo tuyệt đối không có bất cứ khiếm khuyết và yếu kém nào, Ngài không sinh ra ai cũng không được ai sinh ra, không có bất cứ thứ gì có thể so sánh với…
الدروس المهمة لعامة الأمة78 ngôn ngữالدروس المهمة لعامة الأمة
يهدف الكتاب إلى تعليم المسلمين أساسيات دينهم بطريقة مبسطة وشاملة. يتناول مجموعة من الدروس المهمة مثل قراءة الفاتحة وقصار السور، وأركان الإسلام والإيمان، وأقسام التوحيد والشرك، وشروط وأركان وواجبات الصلاة، بالإضافة إلى مبطلاتها، مع بيان مختصر لشروط الوضوء وفروضه ونواقضه. كما يسلط الضوء على التحلي بالأخلاق الإسلامية والآداب الشرعية، ويقدم إرشادات لطيفة حول تجهيز الميت والصلاة عليه ودفنه.