Умраны орындау сипаты, (іс жүзінде қысқаша түсіндірме) Умраны қалай орындайсыз? (Жеңілдетілген бейнеролик). Умра рәсімдерін ихрамға кіруден бастап, ихрамнан шығуға дейін рет-ретімен түсіндіретін қарапайым әрі түсінікті оқу бейнеролигі. Бейнені көріп, умраны жеңіл әрі дұрыс орындауды үйреніңіз. Умра жасау тәртібі. Умра жасауды қалаған адам өзіне белгіленген миқаттан ихрамға кіруі уәжіб болады. Миқаттар — Пайғамбар (оған Аллаһтың салауаты мен сәлемі болсын) белгілеп берген орындар. Олардан қажылық немесе умра жасауды қалаған адам ихрамға кіруі міндетті. Кімде-кім миқаттардың бірінен өтіп бара…
Умраны орындау сипаты, (іс жүзінде қысқаша түсіндірме)Умраны қалай орындайсыз? (Жеңілдетілген бейнеролик).Умра рәсімдерін ихрамға кіруден бастап, ихрамнан шығуға дейін рет-ретімен
түсіндіретін қарапайым әрі түсінікті оқу бейнеролигі. Бейнені көріп, умраны жеңіл әрі дұрыс орындауды үйреніңіз.Умра жасау тәртібі.
Умра жасауды қалаған адам өзіне белгіленген миқаттан ихрамға кіруі уәжіб болады.
Миқаттар — Пайғамбар (оған Аллаһтың салауаты мен сәлемі болсын) белгілеп берген орындар.Олардан қажылық немесе умра жасауды қалаған адам ихрамға кіруі міндетті.
Кімде-кім миқаттардың бірінен өтіп бара жатып қажылық немесе умра жасау ниетінде болса, ол сол жерден ихрамға кіруі уәжіб. Одан ихрамсыз өтуге болмайды.
Ал кімде-кім Меккеге осы миқаттардан жақынырақ жерде тұратын болса, мысалы, Джидда тұрғындары:Оның миқаты өздері тұратын жері. Сол жерден қажылық немесе умра үшін ихрамға кіреді.
Ал Мекке тұрғындары қажылық үшін ихрамға Меккедегі өз үйлерінен кіреді.Ал умраға келсек, олар «хилл» аймағына шығып, Тәнғим және сол секілді жерлерден ихрамға кіреді.
Ал ұшақта болған кісі миқат тұсынан өткен кезде ихрамға кіреді.Сондықтан ол миқаттың тұсына жетпей тұрып, алдын ала дайындалып, ихрам киімін киеді.Ал тұсынан өткенде, дереу ихрамға кіруді ниет етеді.Ұшақтың жылдамдығына байланысты миқат орнын өткізіп алмау үшін, сақтық жасап, миқатқа жетпей тұрып-ақ тәлбия айтып, ихрамға кірсе болады.Оны әуежайға қонғанға дейін кешіктіруге болмайды.
Ихрамның сипаты және оның үкімдері
Кімде-кім ихрамға кіруді қаласа, ол:
1. Оған ғұсыл құйыну мустахаб.
2. Ер адамдарға хош иіс себіну — мустахаб.Хош иісті денеге және сақалға жағуға болады, бірақ ихрам киіміне жағылмайды.
3. Ихрам киімін кию уәжіб, ер кісі үшін ол изар мен рида.Ал олардың ақ түсті, таза немесе жаңа болуы сүннет.
Әйел кісі қалаған киімімен ихрамға кіреді, тек сән көрсетіп, зейнеттеніп киінбеуі керек.Бірақ ниқаб пен қолғап киюден сақтанады.Жүзі мен қолдарын одан басқа нәрсемен жабады.
4. Ихрам — қажылық немесе умра рәсімін орындауға ниет ету. Сол кезде былай дейді:«Уа, Аллаһым! Шақыруыңа жауап беріп, умра жасауға келдім».«Ләббайка Аллаһумма умратан»Ал егер басқаның атынан умра жасайтын болса, былай дейді:Аллаһым, Саған [пәленшенің] атынан умра жасауға ниет еттім және Сенің шақыруыңа жауап бердім./Ләббәйкә Аллаһүммә умратан ан фулан/.
5. Егер ихрамға кіргісі келген адам умра рәсімдерін толық орындауына кедергі болатын жағдайға тап болудан қауіптенсе,оған ихрамға кірерде шарт қоюына болады, сөйтіп былай дейді:Уа, Аллаһ! Умра жасауға келдім, Саған жауап бердім. Егер қандай да бір кедергі мені бөгеп қалса, онда менің ихрамнан шығу орным сол тоқтатқан жерім./Ләббәйк Аллаһуммә умратан, уә ин хабасани хабисун фәмәхилли хәйсу хабастани/.Егер ол ихрамға кірген кезде шарт қойып,
кейін умра рәсімдерін толық орындауына кедергі болатын жағдайға тап болса, ихрамнан шығады және оған ешқандай өтем міндеттелмейді.
6. Содан кейін тәлбияны көп айтады:Я, Аллаһ! Міне, мен Сенің алдыңдамын. Міне, мен Сенің алдыңдамын. Сенің ешбір серігің жоқ, міне, мен Сенің алдыңдамын. Расында, бүкіл мадақ, нығмет және билік Өзіңе. Сенің ешбір серігің жоқ!/Ләббәйкә Аллаһуммә ләббәйк, ләббәйкә лә шәрикә ләкә ләббәйк, иннәл-хәмдә уән-ниғмәтә ләкә уәл-мүлк лә шәрикә ләк/.Ер адам тәлбияны дауыстап айтады.Әйел кісі де осылай айтады, егер бөтен ер адамдардың қасында болмаса.
7. Ихрамдағы адам ихрамнан шыққанға дейін ихрамға қатысты тыйым салынған істерден аулақ болуы уәжіб.
Ихрам хәліндегі тыйымдар үш бөлікке бөлінеді:
Біріншіден: ерлер мен әйелдерге ортақ харам етілген бөлім.
Денесінің қай жерінде болса да, шашын қыруы, қысқартуы немесе жұлуы.
Аяқ немесе қол тырнақтарын түгелдей немесе бір бөлігін ғана алу.
Денесіне немесе ихрам киімдеріне хош иіс себу.
Құрлықтағы аңды өлтіру немесе оны өлтірмесе де, аулау.
Өзі немесе басқа біреу үшін некеге тұруға ұсыныс жасау.
Некелесу.
Жыныстық қатынасқа апаратын, шәһуәтпен сүйісу немесе құшақтасу сияқты әрекеттер.
Жыныстық қатынасқа түсуге тыйым салынады.
Екіншіден: Ер кісілерге харам етілген бөлім:
Басты жабыстырып жауып тұратын нәрсемен жабу — мысалы: тақия, сәлде, жамылғымен немесе басқа да жабу ниетімен қойылатын заттармен жабу.
Дене бітіміне сай пішіліп тігілген, әдеттегі киімдерді кию. Мысалы: тігілген киім, шалбар және көйлек.
Үшіншіден: Әйелдерге тыйым салынған бөлім:
Ниқаб, бурқа немесе ниқабқа ұқсас бетперде кию тыйым салынған. Алайда бөгде ер адамдардың алдында әйел бет-жүзін басқа нәрсемен жабуға міндетті.
Қолына қолғап кию. Алайда оған бөгде ер адамдардың алдында қолдарын басқа нәрсемен жабуға міндет болады.
Умра жасаушы умрасын Қағбаны тауаф етумен бастайды.
Қағбаны тауаф жасау үшін дәретті болуы шарт.
Ихрамдағы адамның әл-Харам мешітіне оң аяғымен кіруі — сүннет.Және мешітке кіру дұғасын айтады. Ол — мынау:”Уа, Аллаһ! Маған рақымыңның есіктерін аша гөр!”./Аллаһуммә-фтәх ли әбуа́бә рахмәтик/.
Қағбаны көргенде, тәлбия айтуды тоқтатады.
Егер тауафты бастағысы келсе, оған «идтибағ» жасау сүннет болып табылады.Ридасының ортасын оң қолтығының астынан өткізіп, екі ұшын сол иығына асып қояды.Ал тауафты аяқтаған соң ридасын қалпына келтіріп, екі иығын жабады, себебі идтибағ тек тауаф кезінде жасалады.
Тауаф Қара тастан басталады.
Қара тасқа жақындап оң қолын тигізіп, оны сүю — мустахаб.Егер оны сүюге мүмкіндігі болмаса, оған қолын тигізіп, қолын сүйеді.Егер бұған мүмкіндігі болмаса, оған таяқ не соған ұқсас қолындағы бір нәрсені тигізіп, соны сүйеді.Егер оған бұл да мүмкін болмаса, Қара тасқа бет бұрып, қолымен ишара жасайды, бірақ қолын
сүймейді.Ең абзалы – адамдармен итеріспей, оларға зиян тигізбеу әрі өзі де олардан зардап шекпеу.
Қара тасты ұстағанда немесе оған ишара еткенде былай деу — мустахаб:(Аллаһ Ұлы!).(Аллаһу әкбар).
Содан кейін оңға қарай бұрылып, Қағбаны сол жағында қалдырады.Ал Йемен бұрышына жеткенде, оны сүймей қолымен ұстайды.Егер оған қол жеткізу мүмкін болмаса, адамдардың арасына кіріп, итеріспейді әрі оған ишарат жасамайды.
(Раббымыз! Бізге дүниеде де жақсылық бер әрі ақыретте де жақсылық бер және бізді От азабынан сақта).(Раббәнә әәтина фид-дунья хасәнәтән, уә фил-әхирати хасәнәтән, уә қинә азәбән-нәр).
Осылайша Йемен бұрышы мен Қара тастың арасында айтады.
Қара тастың тұсынан әр өткен сайын қолымен ишара жасап, былай деді:(Аллаһ Ұлы!).(Аллаһу әкбар).
Тауафтың қалған бөлігінде зікірден, дұғадан және Құраннан қалаған аяттарын оқиды.
Сүннет бойынша, егер мүмкіндігі болса, тауафтың алғашқы үш айналымында ғана рамал жасайды;Қадамдарын жақындатып, жүрісін жылдамдатады.Ал қалған төрт айналымда шапшаң жүру талап етілмейді.
Тауафты аяқтағаннан кейін, мүмкіндік болса, Ибраһим мақамының артында екі ракағат намаз оқу мустахаб саналады.Ал мүмкін болмаса, ол екі ракағатты мешіттің кез келген жерінде оқыса болады.Бірінші ракағатта «Фатиха» сүресінен кейін мына сүрені оқиды:/Қул йәә әйюһәл-кәәфирун/.
(Айт: ”Әй, кәпірлер”)Екінші ракағатта «Фатиха» сүресінен кейін мына сүрені оқиды:/Қул һуаллаһу әхәд/.
(Айт: Ол, Аллаһ Жалғыз).
Сағи жасау тәртібі
Тауаф пен одан кейінгі екі ракағат намазды аяқтаған соң, сағи жасайтын орынға бет алады.Сафа төбесіне жақындағанда, мына аятты оқиды:(Ақиқатында, Сафа мен Мәруа Аллаһтың белгілерінен)Сосын былай дейді:"Аллаһтың бастағанымен бастаймын."/Әбдә’у бимә бәдә’Аллаһу биһ/.
Сосын Құбылаға (Қағбаға) қарап, былай деу — мустахаб:(Жалғыз, серігі жоқ Аллаһтан басқа құлшылыққа лайықты
құдай жоқ. Бүкіл билік Онікі және барлық мадақ Оған, әрі Ол — барлық нәрсеге Құдіретті.Жалғыз Аллаһтан басқа құлшылыққа лайықты құдай жоқ. Ол уәдесін орындады да, пендесіне көмек беріп, бүкіл тайпаларды Жалғыз Өзі жеңді./ Лә иләһа иллә-Ллаһу уәхдәһу лә шәрикә ләһу ләһу-л-мулку уә ләһу-л-хамду уә һууә ‘алә кулли шәй-ин Қадир!/Лә иләһа иллә-Ллаһу уәхдәһу, әнжәзә уә’дә-һу, уә нәсара ‘абдәһу, уә һәзәмәл-ахзәбә уахдәһ!/Осыны үш рет қайталап, араларында дұға жасайды.
Содан кейін Сафадан түсіп, Мәруаға қарай жүреді.Жасыл белгінің тұсына жеткенде тек ер адамдар ғана ширақ жүгіреді.Ал екінші жасыл белгіге жеткенде, қайтадан қалыпты жүріспен жүреді.
Мәруаға жеткен кезде, Сафа төбесінде жасаған амалдарын мұнда да орындауы сүннет болып табылады.Такбир айту, дұға жасау, Құран оқу және Қағбаға бет бұру.
Сосын Мәруадан түсіп, Сафаға қарай жүреді.Жасыл белгінің тұсына жеткенде шапшаң жүгіреді.Ал екінші жасыл белгіге жеткенде қалыпты жүріспен жүреді.
Осылайша жеті айналымды толық орындағанша жалғастырады.Сафадан Мәруаға баруы бір айналым,ал Мәруадан Сафаға қайтуы келесі айналым болып есептеледі.Сафадан бастап, Мәруада аяқтайды.
Сағи кезінде қалаған зікірлерін айтып, дұға жасап, Құран оқиды.
Шашты қыру немесе қысқарту сипаты:
Егер умра жасаушы тауаф пен сағиды аяқтаса, ер кісіге шашын қыру немесе қысқарту уәжіб болады.Шашты қыру немесе қысқарту кезінде бастың барлық бөлігін қамту уәжіб.
Ал әйел кісі шашының ұшынан бір саусақ буынының ұзындығындай мөлшерде қысқартады.
Осылайша, умра құлшылығы толық орындалған болады.
Миқаттар үкімдері
МәдинаЗул-ХулайфаЗәәту-ғирқДжухфа
ЯләмләмҚарн әл-МәнәзилМиқаттар
МеккеМиқаатМеккеге жақын адамның ихрамыТұратын жері
Мекке тұрғындарының ихрамға кіруі.Қажылық жасау үшінӨз үйлеріненУмра жасау үшінӘт-тәнғимнен
Ұшақпен келген адамның ихрамға кіруі.Миқатпен тұспа-тұс келмей тұрып.Ихрам киімін киедіАл тұсына келгендеихрамға кіруді ниет етедіТәлбия айтуды бастайды.Ихрамға кіруді әуежайға дейін кешіктіруге болмайды.
Ихрамның сипаты мен үкімдері
Ғұсыл құйыну
Хош иіс себіну
Әйелдерге емес, ер кісілерге ғана.ДенеСақалКиімдер
Ихрам киімін кию.Изар мен ридаЕр адамЕкі ақ матаӘйел кісіҚалаған киімін (киюіне болады),тек әшекейлі болмау керек.НиқабҚолғап
Умра жасау үшін ихрамға кіру:
Аурукедергі нәрсеге
ниет ету кезінде шарт қою
Ихрамнан шығады, әрі оған ешқандай өтем өтеу міндеттелмейді.
Талбияның сипаты:
Ихрам халінде тыйым салынған нәрселерден сақтану.
Ихрамнан шыққанға дейін.Ихрам хәліндегі тыйымдар.Еркектер мен әйелдерге ортақ харам етілген тыйымдар.Өзі немесе басқа біреу үшін үйленуге сөз салу.НекелесуЕр адамдарға харам етілген.ЕркектерӘйелдерге харам етілген.
Тауафтың жасалу сипатыТауаф үшін дәретті болуы шарт.
Мешітке кіру дұғасы
Оң аяқ
ИдтибағИдтибағ тек тауаф кезінде ғана жасалады.Тауаф Қара тастан басталады.
Йемен бұрышы
Екі Йемен бұрыштары арасында айтылатын
дұға.
ЗікірДұғаҚұран оқуРамлдың шариғатта бекітілгендігі.Алғашқы үш айналымда.
Ибраһим мақамының артында намаз оқуЖағдайы келсе
(Ибраһимнің мақамын намаз оқитын жер етіп алыңдар).
Сағи жасау сипаты
МәруаСафа
(үш рет)жүгіредіжаяу жүредіЖасыл белгіТәкбірҚағбаға жүзін қаратуЖеті айналымСафадан Мәруаға дейін – бір айналым.1-айналымШашты қыру немесе қысқарту тәртібі
Ер кісіге шашты қыру мен қысқартудың уәжіптілігі.Бастың барлық бөлігін қамтуы тиіс.Әйел кісіге шаш қысқартудың уәжіптілігі.Әйелдер
Кітап пен сүннеттің негіздері бойынша, қажылық, умра және зияратқа қатысты көптеген мәселелерді зерттеп, түсіндіру.
54 тіл
Кітап пен сүннеттің негіздері бойынша, қажылық, умра және зияратқа қатысты көптеген мәселелерді зерттеп, түсіндіру.
Кітап Құран мен Сүннетке сәйкес қажылық, умра және зиярат үкімдерін түсіндіреді. Сондай-ақ, кітапта қажылық пен умраның уәжіптері, ихрам кезінде тыйым салынған істер, Пайғамбар ﷺ мешітін зиярат ету әдебі баяндалып, осы ғибадаттардағы бидғаттар ескертіледі.
Қажылық, умра және зиярат жасау кезіндегі қателіктер мен қарама - қайшылықтар
39 тіл
Қажылық, умра және зиярат жасау кезіндегі қателіктер мен қарама - қайшылықтар
Умраға байланысты қателіктер мен қарама – қайшылықтар Біріншіден: Адамдардың ихрам кезінде жіберетін қателіктері мен қарама-қайшылықтары Ихрамға кірерде ниет еткен құлшылық түрін (умра немесе қажылықты) дауыстап айтпау — ихрамға кіруді жария етпеу. Осыны дауыстап айту - сүннет.
Бұл еңбек Сауд Арабиясы Патшалығындағы Пәтуа бойынша Тұрақты комиссияның пәтуалар жинағынан іріктеліп алынған. Сұрақтар жағдайға байланысты барынша сай етіп ықшамдалған. Біріншіден: Жалпы пәтуалар Сұрақ: Әкем банктен қарызға алынған ақшамен умра жасай ала ма? Жауап: Қажылықты немесе умраны өзі үшін болсын, басқалар үшін болсын өтегісі келген адам, бұл ғибадаттарға таза (рұқсат етілген, адал) қаражат таңдауы тиіс. Себебі, Аллаһ Тағала – (Мұнтаздай) Таза, әрі Тек Таза нәрсені ғана қабыл етеді.
Қажылықтың орындалу сипаттамасы туралы қысқаша баян .
49 тіл
Қажылықтың орындалу сипаттамасы туралы қысқаша баян .
Барлық мақтау әлемдердің Раббысы Аллаһқа тән. Пайғамбарыз Мұхаммедке (ﷺ), оның отбасы мен сахабаларына Алланың салауаты пен сәлемі болсын. Сонан кейін: Бұл кішкене жолдамада қажылықтың қысқаша ғана сипаттамасын қамтылған. Біз онда қажыларға көбінесе білуі қажет болған негізгі мәліметтерді түсіндіруге тырыстық. Аллаһ Тағаладан бұл еңбегімізді тек Оның жомарт дидары үшін ғана жасалған амал етуін, сондай-ақ бүкіл мұсылмандарға пайдалы қылуын сұраймыз. Кіріспе