მართალი მრწამსი და ის, რაც მას ეწინააღმდეგება

მართალი მრწამსი და ის, რაც მას ეწინააღმდეგება

ავტორი

პატივცემული შეიხი აბდულ აზიიზ ბინ აბდულლაჰ ბინ ბააზ

სახელითა ალლაჰისა მოწყალისა, შემწყალებლისა

შესავალი

ქება-დიდება ალლაჰს ერთადერთს, დალოცვა და მშვიდობა მას, რომლის შემდეგაც არ იქნება სხვა შუამავალი, (მსვიდობა)მის ოჯახს და მის საჰაბებს.

ამის შემდეგ: ვინაიდან სწორი რწმენა არის ისლამის რელიგიის ფუნდამენტი და რწმენის საფუძველი, გადავწყვიტე, რომ ეს იყოს ჩემი ლექციის თემა. ცნობილია შარიათული მტკიცებულებით ყურანიდან და სუნნათიდან, რომ საქმეები და სიტყვები მხოლოდ მაშინ არის სწორი და მიღებული, თუ ისინი მოდის სწორი რწმენიდან. თუ რწმენა არ არის სწორი, მაშინ ის საქმეები და სიტყვები, რაც ამ რწმენაზეა დაფუძნებული, არასწორი იქნება. როგორც ალლაჰი ამბობს: "დღეიდან თქვენთვის საკვებად ნებადართულია ყველაფერი, რაც კარგია. ნებადართული გაქვთ წიგნის ხალხის საჭმელიც, ასევე მათაც შეუძლიათ მიირთვან თქვენი საკვები. ნებადართულია თქვენთვის ცოლად მოიყვანოთ პატიოსანი და მორწმუნე ქალები, ასევე წესიერი ქალები მათგან, ვისაც თქვენზე ადრე მიეცათ წიგნი, თუ მისცემთ მათ საქორწინო საფასურს, პატიოსნურად(ნებადართული გზით) და არა მრუშობით , და არც საყვარლები იყოლიოთ. ვინც სარწმუნოებას უარყოფს, უკვე ფუჭია მისი საქმენი და საიქიოში წაგებულნი იქნებიან". [ალ-მაიდა: 5] თქვა დიდებულმა: "და ვფიცავ, ზეშთაგეგონა შენ და იმათ, ვინც იყვნენ შენზე უწინ: თუკი დაუდგენ (ალლაჰს) თანაზიარს, ამაო გახდება შენი საქმენი და აღმოჩნდები წაგებულთა შორის". [აზ-ზუმარ: 65] ამ მნიშვნელობით მრავალი აიათია, და როგორც ღვთის წიგნი, ასევე მისი სანდო მოციქულის სუნნა მოწმობს, საუკეთესო ლოცვა და მისალმება იყოს მასზე, რომ სწორი მრწამსი დამოკიდებულია ღმერთის რწმენაზე, მის ანგელოზების, მისი წიგნების, მისი მოციქულების, უკანასკნელი დღისა და ბედისწერაზე, თავის კარგით თუ ცუდით. ეს ექვსი საკითხი არის სწორი მრწამსის საფუძველი, რომლითაც გარდმოევლინა დიდებული ალლაჰის წიგნი, და რისთვისაც ღმერთმა გამოაგზავნა თავისი მოციქული მუჰამედი, დაე იყოს მასზე საუკეთესო ლოცვა და მშვიდობა. ამ საფუძვლებიდან გამომდინარეობს ყველაფერი დანარჩენი, რაც ჩვენთვის სავალდებულოა რწმენაში, როგორც დაფარული, ისე განმარტებული ალლაჰისა და მისი მოციქულის მიერ (ალლაჰის ლოცვა და მშვიდობა მას). ამისი მტკიცებულება არის ალლაჰის სიტყვებიი: "არ არის სიკეთე ის, რომ სახეები მხოლოდ აღმოსავლეთის ან დასავლეთის მხარეს მიაბრუნოთ. სიკეთე ისაა, ვინც ირწმუნა ალლაჰი და უკანასკნელი დღე, ანგელოზები, წიგნი და შუამავლები". [ალ-ბაყარა: 177] აიათი, უწმინდესის სიტყვიდან: "ირწმუნა შუამავალმა, რაც თავისი ღმერთისგან ზემოევლინა და მორწმუნეებმაც. ირწმუნა ყველამ ალლაჰი, მისი ანგელოზები, მისი წიგნები, მისი შუამავლები. არ განვასხვავებთ მის შუამავალთაგან არც ერთს". [ალ-ბაყარა: 285] ასევე თქვა უზენაესმა ალლაჰმა: "ჰეი თქვენ, რომელთაც ირწმუნეთ! ირწმუნეთ ალლაჰი და მისი შუამავალი, და წიგნი, რომელიც გარდმოუვლინა თავის შუამავალს და წიგნი, რომელიც მან გარდმოავლინა მის უწინ. და ვინც უარყოფს ალლაჰს, მის ანგელოზებს, მის წიგნებს, მის შუამავლებს, და განკითხვის დღეს, გზა აბნევია შორი გზააბნევით". [ან-ნისა: 136] უწმინდესის სიტყვით: "განა არ იცი, რომ ალლაჰმა იცის, რაც ცათა შინაა და რაც ქვეყანასა ზედაა. ჭეშმარიტად, ეს წიგნშია. ეს ალლაჰისთვის იოლია". [ალ-ჰაჯჯ: 70] რაც შეეხება სანდო ჰადისებს, რომლებიც მიუთითებს ამ საფუძვლებზე, ისინი მრავლადაა. ერთ-ერთი მათგანია ცნობილი ჰადისი, რომელიც გადმოსცა მუსლიმმა თავის "საჰიჰში", მართლმორწმუნეთა მეთაურის უმარ იბნ ალ-ხატაბის – ალლაჰი იყოს მისთ კმაყოფილი – გადმოცემით, რომ ჯიბრილმა (ანგელოზი გაბრიელი) ჰკითხა წინასწარმეტყველს – ალლაჰის ლოცვა და მშვიდობა მას – რწმენის შესახებ, და მან უპასუხა: «რწმენა ნიშნავს, რომ გწამდეს ალლაჰის, მისი ანგელოზების, მისი წიგნების, მისი შუამავლების, ბოლო დღის და ასევე, გწამდეს ბედისწერის თავისი კარგით და ცუდით»[1] ჰადისი გადმოსცემს ალ-ბუხარი და მუსლიმი აბუ ჰურაირას ჰადისიდან. ამ ექვსი საფუძვლიდან გამომდინარეობს ყველაფერი, რაც მუსლიმისთვის სავალდებულოა, რომ სწამდეს ალლაჰის მიმართ, ასევე სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანი საკითხების მიმართ და სხვა დაფარულ(იმქვეყნიური) საკითხებთან დაკავშირებით. [1] მუსლიმი ალ-იიმაან(8), ათ-თირმიზი ალ-იიმაან(2610), ან-ნასაი ალ-იამაან ვა შარააი'იჰ(4990), სუნნა აბუ დააუდ (4695), იბნ მააჯას შესავალი (63), აჰმად (1/27).

უზენაესი ალლაჰის რწმენა:

რწმენა იმისა, რომ ალლაჰი არის ერთადერთი ჭეშმარიტი ღმერთი, რომელიც იმსახურებს თაყვანისცემას, და არავინ და არაფერი სხვა მის გარდა.

ამრიგად, რწმენა ალლაჰის მიმართ ნიშნავს რწმენას იმისა, რომ ის არის ერთადერთი ჭეშმარიტი ღვთაება, რომელიც იმსახურებს თაყვანისცემას და არავინ და არაფერი სხვა მის გარდა. ეს იმიტომ, რომ ის არის ქმნილებების შემოქმედი, კეთილისმყოფელი მათ მიმართ, რომელიც უზრუნველყოფს მათ ცხოვრებას, იცის მათი ფარული და აშკარა ქმედებები, და მას აქვს ძალა, დააჯილდოვოს მორჩილები და დასაჯოს ურჩები. სწორედ ამ თაყვანისცემისთვის შექმნა ალლაჰმა ადამიანები და ჯინები და უბრძანა მათ მისადმი თაყვანისცემა, როგორც თავად ბრძანა: "არ შევქმენი ჯინები და ადამიანები თუ არა ჩემდა თაყვანისცემისთვის". [აზ-ზაარიაათ: 56] "არ მინდა მათგან სარჩო და არც ის, რომ დამაპურონ". [აზ-ზარიაათ: 57] "ალლაჰია სარჩოს მომცემი და ძლევამოსილი". [აზ-ზაარიაათ: 58] და თქვა უწმინდესმა: "ჰეი, ადამიანებო! თაყვანი ეცით თქვენს ღმერთს, რომელმაც შეგქმნათ თქვენ და ისინი, ვინც იყვნენ თქვენზე უწინ! რათა ეგების ღმერთის გეშინოდეთ". [სურა ალ-ბაყარა: 21] "რომელმაც თქვენთვის დედამიწა სარეცელად გაფინა და ზეცა სახურავად, ზეციდან წვიმა გარდმოავლინა და ამ წვიმით ნაირ-ნაირი ნაყოფი სარჩოდ აღმოგიცენათ. და ნუ დაუდგენთ ალლაჰს თანაზიართ როცა თქვენ იცით". [ალ-ბაყარა: 22] ალლაჰმა წარმოგზავნა მოციქულები და გარდმოავლინა წიგნები, რათა განემარტათ ეს ჭეშმარიტება და მოეწოდებინათ მისკენ, აგრეთვე, გაეფრთხილებინათ ისინი, ვინც ეწინააღმდეგება მას, როგორც თავად ბრძანა უზენაესმა: "და ვფიცავ! ჩვენ წარმოვგზავნეთ ყოველ ერთან შუამავალი, რათა ალლაჰისათვის თაყვანი ეცათ და განდგომოდნენ ტაღუთს". [ან-ნაჰლ: 36] თქვა უზენაესმა: "და არ წარგვიგზავნია შენზე უწინ ერთი შუამავალიც კი, რომ არ ზეშთაგვეგონებინა მისთვის: არ არსებობს ღვთაება ჩემს გარდა, და მე მეთაყვანეთ". [ალ-ანბია: 25] და თქვა დიდებულმა და ძლევამოსილმა: "ალიფ. ლამ. რა. აი წიგნი, რომლის აიათებიც განმტკიცდა, მერე განიმარტა ბრძენისა და ყოვლისმცოდნის მიერ რათა არ ეთაყვანოთ არავის, ალლაჰის გარდა. ჭეშმარიტად, მე ვარ თქვენთვის მისგან შემგონებელი და მახარობელი". [ჰუდ: 1-2] ამ თაყვანისცემის არსი მდგომარეობს იმაში, რომ ალლაჰს მიენიჭოს ერთპიროვნული უფლება ყველა იმ თაყვანისცემის აქტის მიმართ, რითაც ადამიანები თაყვანს სცემენ მას: ვედრება, შიში, იმედი, ლოცვა, მარხვა, მსხვერპლის შეწირვა, აღთქმა და სხვა თაყვანისცემის სახეობები, მის წინაშე მორჩილებითი სახით, სიყვარულით, სიდიადით, და მისი უზენაესობის წინაშე სრული თავმდაბლობით. წმინდა ყურანის უმეტესი ნაწილი სწორედ ამ დიდებულ პრინციპზეა გარდმოვლენილი, როგორც თავად უზენაესმა ბრძანა: "და თაყვანი ეცით ალლაჰს, ხალასი რწმენით ჭეშმარიტად, ხალასი რწმენა ალლაჰისაა". [აზ-ზუმარ: 2-3] დიდებული ალლაჰი ამბობს: "დაგიდგინა შენმა ღმერთმა, რომ არ ეთაყვანოთ არავის მის გარდა". [ალ-ისრა: 23] დიდებული და ძლევამოსილი ალლაჰი ამბობს: "თაყვანი ეცით ალლაჰს გულწრფელი რწმენით, თუნდაც ეს არ მოსწონდეთ ურწმუნოებს". [ღააფირ: 14] როგორც გადმოცემულია საჰიჰაინში (ბუხაარის და მუსლიმის ჰადისების კრებულში) მუაზისაგან(ალლაჰი იყოს მისით კმაყოფილი), რომ შუამავალმა(ალლაჰის ლოცვა და მშვიდობა მას) უთხრა: «ალლაჰის უფლება მორწმუნეებზე არის ის, რომ მას თაყვანისცენ და არ უდგენენ თანაზიარს არაფერში»[2] [2] ალ-ბუხარი ალ-ჯიჰაად ვა ას-სიირ: ნომერი (2701), მუსლიმი, ალ-იიმაან, ნომერი (30), თირმიზი ალ-იიმაან, ნომერი (2643), იბნ მააჯა აზ-ზუჰდ, ნომერი( 4296), აჰმად: (5/238).

რწმენა ყველა იმ საკითხის მიმართ, რაც ალლაჰმა თავის მსახურებს დააკისრა და მათთვის სავალდებულოდ გამოაცხადა ხუთი ნათელი ისლამის საფუძვლის სახით.

რწმენა ალლაჰისადმი, ასევე მოიცავს რწმენას იმ ყველაფრის, რაც მან თავის მსახურს დაავალა და სავალდებულო გახადა მათთვის, ისლამის ხუთი ნათელი საფუძვლებიდან. და ის არის დამოწმება იმისა, რომ არ არსებობს ღირსეული სათაყვანებელი გარდა ალლაჰისა და რომ მუჰამმადი მისი შუამავალია, ლოცვის აღსრულება, ზაქათის გადახდა, მარხვა რამადანის თვეში და ჰაჯობა ალლაჰის აკრძალულ სახლში, ვისაც შეუძლია იქ წასვლა, და სხვა ვალდებულებები, რითაც მოვიდა წმიდა შარიათი.

ყველაზე უმნიშვნელოვანესი და უდიდესი საფუძველი არის დამოწმება, რომ არ არსებობს ღირსეული სათაყვანებელი გარდა ალლაჰისა და რომ მუჰამმადი მისი შუამავალია, იმის დამოწმება რომ არ არსებობს ღირსეული სათაყვანებელი გარდა ალლაჰისა ავალდებულებს გულწრფელობას ერთადერთი ალლაჰის თაყვანისცემაში და უარყოფს სხვა ყველაფერს, რასაც ეთაყვანებიან მის გარდა, აი ეს არის "ლაა ილაჰა ილლა ალლაჰ"-ის მნიშვნელობა, რომ არ არსებობს ღისეული სათაყვანებელი გარდა ალლაჰისა, ხოლო ყველაფერს იმას რასაც ეთაყვანებიან მაგიერ ალლაჰისა- ადამიანს, ანგელოზს, ეშმაკს ან სხვა რამეს ყოველივე ეს სათაყვანებელი არის ამაო და ფუჭი, ღირსეული სათაყვანებელი კი მხოლოდ ერთადერთი ალლაჰია, როგორც თქვა უწმინდესმა ალლაჰმა: "ეს იმის გამო, რომ ჭეშმარიტება ალლაჰია. ხოლო ის, რასაც მოუხმობენ მის გარდა სიცრუეა". [ალ-ჰაჯჯ: 62] წინა ტექსტში აღნიშნულია, რომ დიდებულმა ალლაჰმა შექმნა ადამიანები და ჯინები ამ მნიშვნელოვანი მიზნისთვის და უბრძანა მათ მისი შესრულება. მან ამისთვის გამოგზავნა თავისი მოციქულები და გარდმოავლინა წიგნები, კარგად დაფიქრდი ამ საკითხზე და ღრმად გაიაზრე, რათა გაიგო რა დიდ უმეცრებაში იმყოფება მრავალი მუსლიმი ამ ძირითად პრინციპთან დაკავშირებით, იმდენად, რომ მათ თაყვანისცემა ალლაჰთან ერთად სხვებისთვისაც დაიწყეს და ალლაჰის განსაკუთრებული უფლება სხვებს მიანიჭეს. ალლაჰი იყოს ჩვენი დამხმარე.

რწმენა იმისა, რომ ალლაჰი არის სამყაროს შემქმნელი, მათი საქმეების განმკარგველი და თავისი ცოდნითა და ძალით მოქმედი.

დიდებული ალლაჰის რწმენა ასევე მოიცავს იმას, რომ ის არის სამყაროს შემქმნელი, მათი საქმეების განმკარგველი თავისი ცოდნითა და ძალით ისე, როგორც მას სურს. ის არის ამქვეყნიური და საიქიო ცხოვრების მფლობელი, ყველა სამყაროების უფალი, რომელსაც არ ჰყავს შემქმნელი მის გარდა და არ არსებობს უფალი გარდა მისა. და რომ მან გამოგზავნა მოციქულები და გარდმოავლინა წიგნები, რათა გაესწორებინა ადამიანები და მოეხმო ისინი იმ გზაზე, რომელშიც არის მათი ამქვეყნიური და საიქიო ცხოვრების ხსნა და კეთილდღეობა. და რომ მას, დიდებულს, არ ჰყავს არანაირი თანამონაწილე ამ ყველაფერში, როგორც თქვა უზენაესმა: "ალლაჰი ყველაფრის გამჩენია. და იგია ყველაფრის მფარველი". [აზ-ზუმარ: 62] ბრძანა უზენაესმა: "ჭეშმარიტად, თქვენი ღმერთი ალლაჰია, რომელმაც გააჩინა ცანი და მიწა ექვს დღეში, შემდეგ ამაღლდა ‘არშზე. ის ღამეს დღით ფარავს, რომელიც მოსდევს მას. მზე, მთვარე და ვარსკვლავები მას ემორჩილებიან. განა, მას არ ეკუთვნის გაჩენა და მბრძანებლობა? რაოდენ დიადია ალლაჰი, სამყაროთა ღმერთი!" [ალ-ა'რააფ: 54]

რწმენა მისი უმშვენიერესი სახელებისა და უმაღლესი თვისებების, ყოველგვარი დამახინჯების, უარყოფის, განსაზღვრის ან შედარების გარეშე.

ალლაჰის რწმენა ასევე მოიცავს, მისი ულამაზესი სახელებისა და უმაღლესი თვისებების რწმენას, როგორც ისინი აღინიშნება მის დიდებულ წიგნში და რაც იქნა დამტკიცებული მისი სანდო მოციქულის მიერ, ყოველგვარი დამახინჯების, უარყოფის, განსაზღვრის ან შედარების გარეშე. საჭიროა, რომ მიჰყვე მას ისე, როგორც მოვიდა ყურანსა და სუნნაში, შეკითხვის გარეშე როგორ? რაც მიუთითითებს იმ დიდებულ მნიშვნელობებს, რომლებიც წარმოადგენს ალლაჰის თვისებებს, როგორც მიესადაგება მის დიდებულებას ისე, რომ არ მივამსგავსოთ მას ქმნილებები მის თვისებებში. როგორც თქვა უზენაესმა ალლაჰმა: "არ არის მისი მსგავსი არაფერი და ის ყოვლისმსმენი, ყოვლისმხედველია" [აშ-შურაა: 11] ბრძანა დიდებულმა და ძლევამოსილმა: "არავინ შეადაროთ ალლაჰს, ჭეშმარიტად, ალლაჰმა იცის, და თქვენ არ იცით" [ან-ნაჰლ: 74] აი ეს არის აჰლუ სუნნა ვალ ჯამაას (აყიდა)მრწამსი, ალლაჰის შუამავლის მეგობრების და მათი, ვინც გაჰყვა მათ სიკეთით, აი ეს არის, რაც გადმოსცა იმაამ აბუ ჰუსაინ ალ-აშ'არიმ (ალლაჰმა შეიწყალოს ის) თავის წიგნში "ალ-მაყაალაათ" 'ან ასჰააბულ ჰადიის ვა აჰლუ სუნნა'' - ში და ის ასევე გადმოსცეს სხვა ცოდნისა და რწმენის მქონე ადამიანებმა.

თქვა ავზაა'იმ (ალლაჰმა შეიწყალოს ის): შეეკითხეს აზ-ზუჰრის და ალ-მაქჰუულს აიათებზე რომლებიც თვისებებზეა და მათ თქვეს: ისინი უნდა გაატაროთ ისე, როგორც მოვიდა. და თქვა ალ-ვალიიდ იბნ მუსლიმმა (ალლაჰმა შეიწყალოს ის): ჰკითხეს მაალიქს, ავზა'ის, ლაის იბნ სა'დს და სუფიან ას-საურის (ალლაჰმა შეიწყალოს ისინი) იმ გადმონაცემების შესახებ, რაც მოსულია თვისებებში და მათ ყველამ თქვეს: მიიღეთ ისინი ისეთებად, როგორც მოვიდა შეკითხვის გარეშე "როგორ?" თქვა ალ-ავზა'იმ (ალლაჰმა შეიწყალოს ის): ჩვენ თაბი'ინების მრავლად ყოფნის დროში ( ანუ: ალლაჰის შუამავლის მოსწავლეთა მოსწავლეების სიცოცხლეში) ვამბობდით, რომ ჭეშმარიტად უწმინდესი ალლაჰი არის თავის ტახტრევანზე ('არშზე) და ვირწმუნეთ ის, რაც გადმოცემულია სუნნაში მისი თვისებებიდან. და როცა შეეკითხეს რაბიი' ბნ აბიი აბდი რაჰმან იმამ მაალიქის მასწავლებელს (ალლაჰმა შეიწყალოს ორივე ) ალლაჰის (ალ-ისთავაა) ამაღლების შესახებ და მან უპასუხა: "ამაღლება ნათელი და ცნობილია, შეკითხვის "როგორ?" დასმა -გონებისთვის მიუწვდომელია(თუ როგორ ამაღლდა არშზე), გზავნილი ალლაჰისგანაა, შუამავალზეა კი ცხადი ცნობა, ხოლო ჩვენზეა დაჯერება". როცა შეეკითხეს იმაამ მაალიქს (ალლაჰმა შეიწყალოს ის), ალლაჰის 'არშზე ამაღლების შესახებ და მან უპასუხა: "ამაღლება ცნობილია და თუ როგორ - უცნობი, მისი რწმენა სავალდებულოა, ხოლო შეკითხვა მასზე ბიდ'ათია" - (სიახლეა). შემდეგ კი უთხრა მკითხველს: "მგონია, რომ მხოლოდ ცუდი ადამიანი ხარ!" და უბრძანა, რომ ის გაეყვანათ.

და ეს აზრი გადმოცემულია მორწმუნეთა დედის, უმმ სალამასგან (ალლაჰი იყოს მისით კმაყოფილი). ხოლო იმამმა აბუ აბდურრაჰმან იბნ ალ-მუბარაქმა (ალლაჰმა შეიწყალოს) თქვა: "ჩვენ ვიცით, რომ ჩვენი ყოვლადწმინდა ღმერთი არის თავისი ზეცების მაღლა თავის ტახტრევანზე და გამიჯნულია მისი შექმნილი არსებებისგან". იმამების საუბრები ამ საკითხთან დაკავშირებით ძალიან ბევრია და შეუძლებელია ყველა იმის გადმოცემა ამ ლექციაში, და ვისაც სურს, რომ მეტი ინფორმაცია მიიღოს ამაზე, შეუძლია გაეცნოს სუნნეთის სწავლულთა დაწერილ მასალებს ამ საკითხზე. მაგალითად, აბდულლაჰ იბნ იმამ აჰმადის წიგნს 'ას-სუნნა" - ს, ასევე პატივცემული იმამის მუჰამმად ბნუ ხუზაიმას წიგნს "თავჰიდ" - ს, აბუ ალ-ყაასიმ ალ-ლაალაქაი ატ-ტაბარის წიგნს "ას-სუნნა" - ს, ასევე აბუ ბაქრ იბნუ აბი აასიმის წიგნს " ას-სუნნა" - ს, და შეიხულ ისლამის პასუხს "ჰამაა" ს მკვიდრთათვის, და ის არის უდიდესი პასუხი უამრავი სარგებლობით, რომელშიც მან განმარტა აჰლუ სუნნას მრწამსი (ალლაჰმა შეიწყალოს ის), და მოიყვანა მასში უამრავი მაგალითი, ასევე შარიათული და ლოგიკური მტკიცებულებები აჰლუ სუნნას მქადაგებლების სიმართლისა და მათი მოწინააღმდეგეთა აზრების უარყოფის შესახებ. და ასევე, მისი წერილი 'თადმურია' საკმაოდ განავრცობს საკითხს და განმარტავს მასში აჰლუ სუნნას მრწამსს შარიათით გადმოცემული თუ ლოგიკური მტკიცებულებებით, აგრეთვე პასუხობს მოწინააღმდეგეებს ისე, რომ ნათლად წარმოაჩენს ჭეშმარიტებას და უარყოფს სიცრუეს ყველა იმ პირისთვის, ვინც მასში ჩახედულია სწავლულთაგან კეთილი განზრახვით და ჭეშმარიტების გაცნობის სურვილით. და ვინც აჰლუ სუნნას აზრს არ ეთანხმება სახელებისა და თვისებების საკითხში, ის აუცილებლად შეხვდება შარიათულ და ლოგიკურ მტკიცებულებებს, რაც ნათლად აბათილებს ყველაფერ იმას, რასაც ამტკიცებს და უარყოფს.

რაც შეეხება აჰლუ სუნნა ვალ ჯამაას, ის ადასტურებს იმას, რაც უწმინდესმა ალლაჰმა თვითონ დაადასტურა თავის წიგნში, წმინდა ყურანში და დაადასტურა მისმა შუამავალმა მუჰამმადმა (ალლაჰის ლოცვა და მშვიდობა მას) თავის სანდო სუნნაში ყოველგვარი შედარების გარეშე და განადიდეს ალლაჰი ისე, რომ მისი არცერთი ქმნილება მას არ მიამსგავსეს, გამორიცხეს ყოველგვარი ნაკლული აზრებისგან. ამიტომაც, მათ თავიდან აიცილეს თვითსაწინააღმდეგო აზრები და იხელმძღვანელეს ყველა მტკიცებულებით, ყოველივე ეს არის ალლაჰის კანონი მათთვის ვინც ჩაეჭიდა ჭეშმარიტებას, რომელიც მან თავის მოციქულებს გაუგზავნა და გააღრმავეს ალლაჰისთვის გულწრფელი თხოვნა, რომ დახმარებოდა მათ ჭეშმარიტებაში და ნათელი გამხდარიყო მისი მტკიცებულება, როგორც თავად უზენაესმა თქვა: "დიახ! ჩვენ ვძლევთ სიცრუეს ჭეშმარიტებით; იგი მას ანადგურებს და ქრება. და თქვენ კი სასჯელი იმისათვის, რასაც თხზავთ" [ ალ-ანბია: 18] დიდებულმა ალლაჰმა ბრძანა: "და როგორც კი მათ შენთვის მოაქვთ რაიმე იგავი, ჩვენ გარდმოგივლენთ შენ ჭეშმარიტებას და საუკეთესო განმარტებას" [ალ-ფურყაან: 33] ჰააფიზ იბნ ქასირმა (ალლაჰმა შეიწყალოს ის) მოიხსენია თავის ცნობილ თაფსირში (ყურანის განმარტებაში) და ახსენა ღმერთის სიტყვები: „თქვენი უფალი არის ღმერთი, რომელმაც შექმნა ცა და მიწა ექვს დღეში, შემდეგ კი ამაღლდა ტახტზე". [ალ-ა'რააფ: 54] ამ საკითხთან დაკავშირებით იბნ ქასირმა მოიყვანა სასარგებლო და სასიამოვნო განმარტება, რომელიც ღირსია ამ თავში მოვიყვანოთ, მისი დიდი სარგებლობის გამო. მან ალლაჰმა შეიწყალოს ის, თქვა შემდეგი: ამ საკითხთან დაკავშირებით ადამიანებს ძალიან ბევრი მოსაზრება აქვთ, მაგრამ ეს არ არის ადგილი მათ განვრცობისთვის. ჩვენ მივყვებით მარლთმორწმუნე წინაპრების გზას: მალიქი, ალ-აუზა'ი, ას-სავრი, ალ-ლაის ბინ სა'დ, აშ-შაფი'ი, აჰმად (იბნ ჰამბალი) და ისჰაყ ბინ რააჰავეჰი, ასევე სხვა იმამები მუსლიმანებისგან, ძველი და თანამედროვე დროის. მათი გზა არის იმ ფორმით, როგორც მოვიდა, ყოველგვარი მიკუთვნების, შედარების ან უარყოფის გარეშე. რაც ჩანს მათ წარმოსახვაში, ვინც ადარებენ ღმერთს თავის ქმნილებასთან, ალლაჰისგან უარყოფილია. ალლაჰს არ ჰგავს არაფერი მისი ქმნილებიდან, ის არის ყოვლისმსმენი და ყოვლისმხედველი. პირიქით ეს საქმე, როგორც თქვეს იმამებმა, მათ შორის ნუ'აიმ ბინ ჰამმაად ალ-ხუზაა'ი, ალ-ბუხარის შეიხმა, თქვა: "ვინც ადარებს ალლაჰს თავის ქმნილებასთან, ურწმუნოა, და ვინც უარყოფს იმას, რაც ალლაჰმა თავის თავზე აღწერა, ასევე ურწმუნოა. იმაში, რაც ალლაჰმა თავის თავზე აღწერა და რაც მისმა შუამავალმა მუჰამმადმა ალლაჰის ლოცვა და მშვიდობა მას აღწერა, არ არსებობს შედარება. ვინც ალლაჰზე ამტკიცებს იმას, რაც მკაფიო აიათებითა და სანდო ჰადისებით არის გადმოცემული, იმ ფორმით, რომელიც შეეფერება ალლაჰის სიდიადეს, და ვინც უარყოფს ალლაჰში ნაკლოვანებებს, ის დაადგა ჭეშმარიტი გზას".

ანგელოზების რწმენა

რაც შეეხება ანგელოზებისადმი რწმენას, ის მოიცავს როგორც ზოგად, ისე დეტალურ რწმენას. მორწმუნე მუსლიმს სწამს, რომ ღმერთს ჰყავს ანგელოზები, რომლებიც მან შექმნა მისდამი მორჩილებისთვის და დაახასიათა ისინი, როგორც ღირსეული მსახურები, რომლებიც არ ეწინააღმდეგებიან ალლაჰის სიტყვას და ასრულებენ მის ბრძანებებს. ალლაჰმა თქვა ყურანში: "იცის მან, რაც მათ წინაშეა და რაც მათ შემდგომაა, ისინი კი არ შუამდგომლობენ, თუ არა მხოლოდ იმისათვის, ვისითაც იგი (ალლაჰი) კმაყოფილია. და ისინი ცახცახებენ მისი შიშით". [ალ-ანბია: 28] ანგელოზები მრავალი სხვადასხვა კატეგორიად იყოფიან: მათ შორის არიან ისინი, ვინც ალლაჰის ტახტს ატარებენ, არიან სამოთხისა და ჯოჯოხეთის მცველები, ასევე არიან ისინი, ვინც ადამიანთა საქმეების დაცვაზე არიან პასუხისმგებელნი. ჩვენ გვწამს მათი კონკრეტული შემთხვევების მიხედვით, რომლებიც დასახელებულნი არიან ალლაჰის და მისი მოციქულის მიერ, როგორებიც არიან ჯიბრილი, მიქაილი, მალიქი — ჯოჯოხეთის მცველი. ისრაფილი, რომელიც პასუხისმგებელია საყვირში ჩაბერვაზე (სამყაროს აღსასრულის დღისთვის), რომელიც მოხსენიებულია სანდო ჰადისებში. აგრეთვე, აიშასგან (ალლაჰი იყოს მისით კმაყოფილი), სანდო გადმოცემით ცნობილია, რომ წინასწარმეტყველმა მუჰამედმა (ალლაჰის ლოცვა და მშვიდობა მას) თქვა: "ანგელოზები შეიქმნა სინათლისგან, ჯინები შეიქმნა ცეცხლის ალისგან, ხოლო ადამი შეიქმნა იმისგან, რაც თქვენთვის არის აღწერილი" [3] გადმოსცა მუსლიმმა თავის საჰიჰში. [3] მუსლიმის აზ-ზუჰდ ვა არ-რაყააიყ(2996), აჰმადი(6/153)

წმინდა წერილების რწმენა

ანალოგიურად, რწმენა წიგნებისადმი მოითხოვს ზოგად რწმენას იმისა, რომ ყოვლადწმინდა ალლაჰმა გარდმოავლინა წიგნები თავის წინასწარმეტყველებსა და შუამავლებს თავისი ჭეშმარიტების გასაცხადებლად და მისკენ მოწოდებისთვის. როგორც ბრძანა უზენაესმა: "ჩვენ უკვე წარმოვგზავნეთ შუამავლები ჩვენი ცხადი მტკიცებებითა და ზეგარდმოვავლინეთ მათთან ერთად წიგნი და სასწორი, რათა განსაჯოს ხალხმა სიმართლით" [ალ-ჰადიიდ: 25] ასევე, ბრძანა უზენაესმა: "ადამიანები ერთ თემად (ერთ რწმენაზე)იყვნენ და ალლაჰმა შუამავლები წარმოგზავნა მახარობლებად და შემგონებლებად. და წიგნი ზემოავლინა მათთან ერთად ჭეშმარიტებით, რათა განესაჯა ხალხთა შორის ის, რაზედაც ვერ თანხმდებოდნენ" [ალ-ბაყარა: 213]

და ჩვენ გვწამს იმ წიგნების, რომლებიც ალლაჰმა სახელებით მოიხსენია, როგორიცაა: თორა, ინჯილი, ზაბური და ყურანი. ყურანი მათ შორის საუკეთესო და ბოლო წიგნია, რომელიც ადასტურებს და დომინირებს მის წინა წიგნებზე. ყურანს უნდა მიჰყვეს და მისით განსაჯოს მთელმა საზოგადოებამ, ისევე როგორც ჰადისებით, რომლებიც სანდოა და მოდის შუამავალი მუჰამმადიდან – ალლაჰის ლოცვა და მშვიდობა მას. რადგან უზენაესმა ალლაჰმა მოავლინა მუჰამმადი (ალლაჰის ლოცვა და მშვიდობა მას) ყველა არსების შუამავლად და გარდმოავლინა მისთვის ყურანი, რათა განსაჯონ მისით, ასევე ის ქმნა გულთა მკურნალად და ყოველი საკითხის განმარტებად, ხელმძღვანელობად და წყალობად მორწმუნეთათვის. როგორც თქვა ყოვლადმაღალმა: "და ეს წიგნი რომელიც გარდმოვავლინეთ დალოცვილია. მიჰყევით მას და გეშინოდეთ, რათა შეწყალებულ იქნეთ" [ალ-ან'აამ: 155] და თქვა დიდებულმა: "და გარდმოგივლინეთ შენ წიგნი განმარტებად ყოველივესი, ხელმძღვანელობად, წყალობად და სამახარობლოდ მუსლიმთათვის" [ან-ნაჰლ: 89] თქვა დიდებულმა: "უთხარი: ჰეი, ადამიანებო! ჭეშმარიტად, მე ალლაჰის შუამავალი ვარ, ყველა თქვენგანისთვის, რომელსაც ეკუთვნის მეუფება ცათა და ქვეყნისა. არ არსებობს ღვთაება, მის გარდა! იგი აცოცხლებს და აკვდინებს. მაშ, ირწმუნეთ ალლაჰისა და მისი შუამავლის, წერა-კითხვის უცოდინარი შუამავალი, რომელსაც სწამს ალლაჰი და მისი სიტყვები. და მიჰყევით მას, რათა ეგების ჭეშმარიტ გზაზე დადგეთ". [ალ-ა'რააფ: 158] ამ მნიშვნელობის აიათები უამრავია.

შუამავლების რწმენა

მოციქულებისადმი რწმენა ასევე, მოითხოვს როგორც ზოგად, ისე დეტალურ რწმენას. ჩვენ გვწამს, რომ უწმინდესმა ალლაჰმა თავის მონებს გამოუგზავნა მოციქულები, რომლებიც იყვნენ მახარობელნი, გამაფრთხილებელნი და ჭეშმარიტებისკენ მომწოდებელნი. ვინც უპასუხა მათ მოწოდებას, დაიმსახურა ბედნიერება, ხოლო ვინც შეეწინააღმდეგა მათ, აღმოჩნდა წარუმატებლობისა და სინანულის მდგომარეობაში. ხოლო ყველაზე ბოლოს გამოგზავნილი და საუკეთესო ჩვენი შუამავალი მუჰამმად იბნ აბდულლაჰია – ალლაჰის ლოცვა და მშვიდობა მას – როგორც უწმინდესმა ალლაჰმა თქვა: "და ვფიცავ! ჩვენ წარმოვგზავნეთ ყოველ ერთან შუამავალი, რათა ალლაჰისათვის თაყვანი ეცათ და განდგომოდნენ ტააღუთს"(კერპს). [ან-ნაჰლ: 36] თქვა დიდებულმა: "შუამავლები მახარობლებლად და შემგონებლებად(წარმოვგზავნეთ) რათა არ ჰქონოდა ხალხს ალლაჰის საწინააღმდეგო სამხილი შუამავლების შემდგომ". [ან-ნისა: 165] თქვა უზენაესმა: "არ არის მუჰამმედი არავისი მამა, თქვენი კაცებიდან, არამედ იგია ალლაჰის შუამავალი და შუამავალთა ბეჭედი". [ალ -აჰზააბ: 40] იმათი, ვინც ალლაჰმა ან წინასწარმეტყველმა მუჰამმადმა – ალლაჰის ლოცვა და მშვიდობა მას – ახსენა სახელებით, ჩვენ დეტალურად და განსაკუთრებით ვიწამეთ, როგორიცაა ნუჰი (ნოე), ჰუდი, საალიჰი, იბრაჰიმი (აბრაამი) და სხვები. მათზე და ჩვენს შუამავალზე იყოს საუკეთესო დალოცვა და უწმინდესი მისალმება.

უკანასკნელი დღის რწმენა

რაც შეეხეება ბოლო დღის რწმენას:

ამ რწმენაში ასევე შედის ყველაფრის აღიარება, რაც ღმერთმა და მისმა შუამავალმა მუჰამმადმა – ალლაჰის ლოცვა და მშვიდობა მას – გვამცნეს, რაც იქნება სიკვდილის შემდეგ, როგორიცაა საფლავის გამოცდა, მისი ტანჯვით და ნეტარებით, ასევე ყველაფერი, რაც მოხდება აღდგომის დღეს: საშინელებები და განსაცდელები, სირატი (ხიდი), სასწორი, განკითხვა, დასჯა და ადამიანებს შორის წიგნების გავრცელება, სადაც ზოგი თავის წიგნს მარჯვენა ხელით მიიღებს, ზოგი კი მარცხენა ხელით ან ზურგის მხრიდან. ასევე, რწმენაში შედის ჩვენი წინასწარმეტყველი მუჰამმადის, სასმელის აუზისადმი რწმენა, რწმენა სამოთხისა და ჯოჯოხეთის მიმართ, მორწმუნეთა მიერ მათი უფლის ხილვა, ღმერთის საუბარი მათთან, და სხვა საკითხები, რაც ყურანში და სანდო სუნაშია მოცემული. ამიტომ აუცილებელია, რომ ჩვენ ყველაფერი ვიწამოთ და მივიღოთ ისე, როგორც ალლაჰმა და მისმა შუამავალმა მუჰამმადმა – ალლაჰის ლოცვა და მშვიდობა მას – განგვიმარტეს.

ბედისწერის რწმენა

რაც შეეხება ბედისწერის რწმენას, ის მოიცავს ოთხ ძირითად საკითხს:

პირველი: უწმინდესმა ალლაჰმა, იცის ყველაფერი, რაც იყო და რაც იქნება. მან იცის თავისი მორჩილთა მდგომარეობა, მათი საარსებო წყარო, სიცოცხლის ხანგრძლივობა, საქმეები და სხვა საკითხები, რომლებიც მათ ეხებათ. მას არაფერი არ გამოეპარება, დიდება მას! როგორც თქვა უწმინდესმა ალლაჰმა: "ჭეშმარიტად ალლაჰი ყოვლის მცოდნეა". [ალ-ბაყარა: 231] ასევე, თქვა დიდებულმა და ძლევამოსილმა: "რათა იცოდეთ, რომ ალლაჰი ყოვლისშემძლეა და რომ ალლაჰს გარემოუცავს ცოდნით ყოველივე". [ატ-ტალაყ: 12]

მეორე საკითხი: უწმინდესის მიერ დაწერილი და გადაწყვეტილია ყველაფერის ბედის, როგორც ბრძანებს უწმინდესი: "ჩვენ ვიცით, რასაც აკლებს მათ მიწა და ჩვენთანაა დაცული წიგნი". [ყააფ: 4] თქვა დიდებულმა: "და ყოველი აღვრიცხეთ ცხად დავთარში". [იასინი: 12] თქვა დიდებულმა: "განა არ იცი, რომ ალლაჰმა იცის, რაც ცათა შინაა და რაც ქვეყანასა ზედაა. ჭეშმარიტად, ეს წიგნშია. ეს ალლაჰისთვის იოლია". [ალ-ჰაჯჯ: 70]

მესამე საკითხი: რწმენა მისი ყოვლისშემძლე ნების მიმართ, რაც მას სურს, იქნება და რაც არ სურს - არ იქნება, როგორც თქვა უზენაესმა: "ჭეშმარიტად, ალლაჰი აკეთებს იმას, რაც მას სურს". [ალ-ჰაჯჯ: 18] და თქვა დიდებულმა და ძლევამოსილმა: "როცა რაიმეს ინებებს, საკმარისია უთხრას მას: იყავ და იქნება". [იასინ: 82] და თქვა უზენაესმა: "და ვერ ისურვებთ, თუ არა ალლაჰის ნება. ჭეშმარიტად, ალლაჰი ყოვლისმცოდნე, ბრძენია". [ალ-ინსაან: 30]

მეოთხე საკითხი: ყოვლისშემძლემ შექმნა ყველა არსება; მის გარდა არ არსებობს სხვა შემოქმედი არავინ, როგორც თქვა უზენაესმა: "ალლაჰი ყველაფრის გამჩენია. და იგია ყველაფრის მფარველი". [აზ-ზუმარ: 62] თქვა უზენაესმა: "ჰეი ხალხო! გაიხსენეთ ალლაჰის წყალობა თქვენზე. განა არის სხვა გამჩენი ალლაჰის გარდა, რომელიც გაძლევთ სარჩოს ციდან თუ მიწიდან? არ არსებობს ღვთაება მის გარდა, და საითკენ ხართ მიმართულნი.(ანუ გზა აბნეულნი ხართ). [ფაატირ: 3] ამგვარად, ბედისწერის რწმენა მოიცავს ამ ოთხი საკითხის რწმენას აჰლუ სუუნა ვალ ჯამაას მიმდევრებისთვის, რასაც ეწინააღმდეგებიან ზოგიერთი სიახლის მიმდევრები, რომლებმაც უარყვეს ამ საკითხების ნაწილი.

რწმენა არის სიტყვა და საქმე: ის იზრდება მორჩილებით და მცირდება ურჩობით.

ღმერთისადმი რწმენაში შედის მრწამსი, რომ რწმენა არის სიტყვა და საქმე: ის იზრდება მორჩილებით და მცირდება ურჩობით. და რომ დაუშვებელია რომელიმე მუსლიმის ურწმუნოდ მიჩნევა რაიმე ისეთი ცოდვისთვის, რომელიც არ არის შირქი ან ქუფრი, როგორიცაა ზინა, ქურდობა, სესხის პროცენტის ჭამა, ალკოჰოლის სმა, მშობლებისადმი დაუმორჩილებლობა და სხვა დიდი ცოდვები, რაც შეუძლებელს ხდის მას, რადგან უზენაესმა ალლაჰმა თქვა: "უეჭველად, ალლაჰი არ მიუტევებს იმას, რომ მას თანაზიარი დაუდგინონ და მიუტევებს ამის გარდა ყველაფერს, ვისაც ინებებს". [ან-ნისა: 48] და ასევე, რაც დადასტურებულია მუთავაათირი (მრავალრიცხოვანი და უტყუარი) ჰადისებით მოციქული მუჰამედისგან ﷺ, რომ ალლაჰი ჯოჯოხეთიდან გამოიყვანს მას, ვის გულშიც მდოგვის მარცვლის ოდენა რწმენა მაინც იქნება.

სიყვარული ალლაჰისთვის და სიძულვილი ალლაჰისთვის, ერთგულება ალლაჰისთვის და მტრობა ალლაჰისთვის

და რწმენა ღმერთისადმი მოიცავს: სიყვარული ალლაჰისთვის და სიძულვილი ალლაჰისთვის, ერთგულება ალლაჰისთვის და მტრობა ალლაჰისთვის. მორწმუნეს უნდა უყვარდეს მორწმუნეები და იყოს მათ მიმართ ერთგული, ხოლო უნდა სძულდეს ურწმუნოები და იყოს მათ მიმართ მტრულად განწყობილი. ამ უმმათში მორწმუნეთა სათავეში არიან მოციქული მუჰამედი ﷺ და საჰაბები. ასე რომ, აჰლუ სუნნა ვალ ჯამაა'ას მიმდევრებს უყვართ შუამავლის საჰაბები და ერთგულნი არიან მათ მიმართ, და სწამთ, რომ ისინი საუკეთესო ხალხი არიან წინასწარმეტყველების შემდეგ, როგორც მოციქულმა მუჰამედმა ﷺ თქვა: «საუკეთესო თაობა არის ჩემი თაობა, შემდეგ ისინი, ვინც მათ მიჰყვება, შემდეგ ისინი, ვინც მათ მიჰყვება» [4]. ერთსულოვნად აღიარებულია მისი სანდოობა. მათ სჯერათ, რომ მათგან საუკეთესოა აბუ ბაქრ ას-სიდდიიყ, შემდეგ უმარ ალ-ფარუუყ, შემდეგ უსმან ზულ-ნურაინ და შემდეგ ალი ალ-მურთადაა (ალლაჰი იყოს ყველა მათგანით კმაყოფილი). ამის შემდეგ მოდიან დანარჩენი ათნი, რომელთაც სამოთხე ემახარობლა და შემდეგ ყველა დანარჩენი (ალლაჰი იყოს ყველა მათგანით კმაყოფილი). ისინი თავს იკავებენ საჰაბათა შორის არსებული კონფლიქტების განხილვისგან და მტკიცედ სჯერათ, რომ ისინი ამ საკითხებში იყვნენ ჭეშმარიტებაზე მიმყოლნი. ვინც სწორი გადაწყვეტილება მიიღო, მისთვის ორმაგი ჯილდოა, ხოლო ვინც შეცდა, მისთვის ერთი ჯილდოა. მათ უყვართ მუჰამმადი (ალლაჰის ლოცვა და მშვიდობა მას), მისი ოჯახის წევრები, რომლებიც მორწმუნეები იყვნენ, და მჭიდროდ არიან დაკავშირებული მათთან. ისინი ასევე პატივს სცემენ შუამავლის (ალლაჰის ლოცვა და მშვიდობა მას) ცოლებს, რომლებიც მორწმუნეთა დედები არიან, და მათზე ყველანი კმაყოფილნი და კეთილგანწყობილნი არიან. აჰლუ სუნნა ვალ ჯამაა შორს არის რაფიდიტების( შიიტების) გზისგან, რომლებიც მტრობენ მუჰამმად შუამავალს (ალლაჰის ლოცვა და მშვიდობა მას), მის საჰაბებს და შეურაცხყოფენ მათ, ასევე გადაჭარბებულნი არიან აჰლულ ბაითის მიმართ და ამაღლებენ მათ იმაზე მაღლა, ვიდრე ალლაჰმა (დიდებულმა და ძლევამოსილმა) განსაზღვრა მათთვის. აჰლუ სუნნა ვალ ჯამაა ასევე თავს შორს იჭერენ ნასიბების(რომლებიც ემტერებიან) გზისგან, რომლებიც უსიამოვნებას აყენებენ მუჰამედის ﷺ ოჯახს სიტყვით ან ქმედებით. [4] ბუხარი, შაჰადაათი (2509); მუსლიმი, ფადააილუ საჰააბა (2533); თირმიზი, ალ-მუნააყიბ (3859); იბნ მაჯაჰ, ალ-აჰქამ (2362); აჰმად იბნ ჰანბალი (1/434).

და ყველაფერი, რაც ამ მოკლე სიტყვაში მოვიხსენიეთ, შედის იმ სწორ რწმენაში, რომლითაც ალლაჰმა მუჰამმადი (ალლაჰის ლოცვა და მშვიდობა მას) წარმოგზავნა. ეს არის გადარჩენილი ჯგუფის აჰლუ სუნნა ვალ ჯამაათის რწმენა, რომელზეც შუამავალმა (ალლაჰის ლოცვა და მშვიდობა მას) თქვა: "ჩემი უმმის ერთი ჯგუფი მუდამ იქნება ჭეშმარიტებაზე და გამარჯვებული, მათ ვერ ავნებს ის, ვინც მათ ზურგს შეაქცევს, სანამ ალლაჰის ბრძანება არ მოვა" [5]. თქვა შუამავალმა (ალლაჰის ლოცვა და მშვიდობა მას): „იუდეველები გაიყვნენ სამოცდათერთმეტ ჯგუფად, ქრისტიანები - სამოცდათორმეტ ჯგუფად, და ეს უმმა გაიყოფა სამოცდაცამეტ ჯგუფად, ყველანი ცეცხლში იქნებიან, გარდა ერთისა.“ მისმა საჰაბებმა ჰკითხეს: „ვინაა ეს ჯგუფი ო ალლაჰის შუამავალო?" უპასუხა: „ისინი, ვინც არიან იმაზე, რაზეც მე და ჩემი საჰაბები(მეგობრები) ვართ.“ [6]. ეს არის მრწამსი, რომელზეც აუცილებლად მტკიცედ უნდა ჩავეჭიდოთ და დავიცვათ ის, ვიაროთ სწორი გზით და ფრთხილად ვიყოთ ყოველგვარი ქმედებისგან, რაც ეწინააღმდეგება მას. [5] მუსლიმი, ალ-იმაარა (1920); თირმიზი, ალ-ფითან (2229); აბუ დაუდი, ალ-ფითანი ვა ალ-მალააჰიმი (4252); იბნ მაჯაჰ, ალ-ფითან (3952); აჰმად იბნ ჰანბალი (5/279). [6] იბნ მააჯაჰ, ალ-ფითან(3992)

ხსენება იმათი, ვინც ამ სწავლებას გადაუხვია და საწინააღმდეგო გზას მიჰყვება.

მათი სახეობები

რაც შეეხება ამ მრწამსისგან გადახრილებს და მათ, ვინც მასთან საპირისპირო გზაზე მიდის, ისინი მრავალი სახეობის არიან. მათ შორის არიან კერპებისა და ქანდაკებების, ანგელოზების, ჯინების, ხეების, ქვების და სხვა ობიექტების თაყვანისმცემლები. ეს ადამიანები არ დაემორჩილნენ მოციქულების მოწოდებას, არამედ მათ შეეწინააღმდეგნენ და განუდგნენ მათ, ისევე, როგორც ყურეიშელები და არაბთა ზოგიერთი ჯგუფები მოიქცნენ ჩვენი შუამავალი მუჰამმადის (ალლაჰის ლოცვა და მშვიდობა მას) მიმართ. ისინი თავიანთ თაყვანსაცემ ობიექტებს სთხოვდნენ მათი საჭიროებების დაკმაყოფილებას, ავადმყოფების განკურნებას და მტრების დამარცხებას. მათთვის ისინი მსხვერპლს სწირავდნენ და აღთქმებს დებდნენ მათ წინაშე. როდესაც შუამავალმა (ალლაჰის ლოცვა და მშვილობა მას) მათი სათაყვანებლები უარყო და უბრძანა, რომ მხოლოდ გულწრფელად თაყვანიეცათ ალლაჰისადმი, მათ ეს გასაკვირად მიიჩნიეს, უარყვეს და თქვეს: "ნუთუ ღვთაებები, ერთ ღვთაებად დაადგინა?! უეჭველად, ეს საკვირველი რამეაო". [საად: 5] მუჰამედმა (ალლაჰის ლოცვა და მშვიდობა მას) განაგრძო მათი მოწოდება ალლაჰისკენ და გაფრთხილება შირქისგან, ასევე აუხსნა მათ ის ჭეშმარიტება, რასაც მათ მოუწოდებდა, სანამ ალლაჰმა მათგან ზოგნი არ დაადგინა ჭეშმარიტ გზაზე. შემდეგ, ისინი ჯგუფებად შევიდნენ ალლაჰის რჯულში. მუჰამმადის (ალლაჰის ლოცვა და მშვიდობა მას) მისი მეგობრებისა და იმათი, ვინც მათ გაჰყვა სიკეთით (ალლაჰი იყოს მათით კმაყოფილი) ხანგრძლივი მოწოდებისა და ბრძოლის შემდეგ ალლაჰის სარწმუნოებამ გაიმარჯვა ყველა სხვა რელიგიაზე უფრო ნათლად. შემდეგ, ვითარება შეიცვალა, და იმარჯვა უმეცრებამ უმრავლესობაზე, სანამ უმრავლესობა არ დაუბრუნდა უმეცრების რჯულს, და მათ გადააჭარბეს შუამავლების და ავლიების მიმართ, მათი მოხმობით თუ დახმარების თხოვნით და სხვა შირქის(მრავალღმერთიანობის) ფორმებით. ისინი ვერ ხვდებოდნენ „ლაა ილაჰა ილლა ალლაჰ“-ის მნიშვნელობას ისე, როგორც გაიგეს არაბმა ურწმუნოებმა. ალლაჰია დამხმარე.

და ეს მრავალღმერთიანობა გავრცელდა ხალხში ჩვენი დროის ჩათვლით, უმეცრების გაბატონებისა და წინასწარმეტყველების ეპოქისგან დაშორების გამო.

მათ შორის გვიანი თაობების შეცდომა ისეთივეა, როგორც პირველების შეცდომა, და საჭიროა აღვნიშნოთ ზოგიერთი მათგანის მცდარი შეხედულებები:

ამ ბოლო დროინდელთა ეჭვები იგივეა, რაც პირვანდელებს ჰქონდათ, და ისინი ამბობენ: „ესენი ჩვენი შუამდგომლები არიან ალლაჰთან, ჩვენ მათ არ ვცემთ თაყვანს, გარდა იმისა, რომ დაგვაახლოვონ ალლაჰთან.“ მაგრამ ალლაჰმა გააუქმა ეს ეჭვები და განმარტა, რომ ვინც თაყვანს სცემს სხვას მის გარდა, ნებისმიერ არსებას, მან მასთან შირქი და ურწმუნოება ჩაიდინა. როგორც ალლაჰმა თქვა: "და ეთაყვანებიან ალლაჰის გარდა იმას, რომელიც არც აზარალებთ და არც არგებთ. და ამბობენ: ესენი ჩვენი შუამდგომელნი არიან ღმერთის წინაშეო". [იუნუს: 18] ალლაჰმა მათ უპასუხა თავისი სიტყვებით: "განა აცნობებთ ალლაჰს რაიმეს, რაც მან არ იცის ან ცათა შინა ან ქვეყანასა ზედა? დიდება მას! მაღლაა იგი იმაზე, რასაც თანაზიარად უდგენენ". [იუნუს: 18] უწმინდესმა ალლაჰმა ამ აიათში განმარტა, რომ ნებისმიერი სხვა არსების თაყვანისცემა, იქნება ეს შუამავლები, ავლიები თუ სხვანი წარმოადგენს დიდ შირქს (კერპთაყვანისცემლობას) (الشرك الأكبر), მიუხედავად იმისა, რომ მას სხვა სახელით მოიხსენიებენ. ალლაჰმა ასევე თქვა: "რომელთაც აიყვანეს მის გარდა მფარველები(ამბობენ): არ ვეთაყვანებით მათ, თუ არა მხოლოდ იმიტომ, რომ დაგვაახლოონ ალლაჰთან სიახლოვითო". [აზ-ზუმარ: 3] და უპასუხა ალლაჰმა მათ მისი სიტყვებით: "ჭეშმარიტად, ალლაჰი განსჯის მათ შორის იმას, რაშიც ვერ თანხმდებოდნენ. ალლაჰი არ დაადგენს სწორ გზაზე იმას, ვინც მატყუარა, ურწმუნოა". [აზ-ზუმარ: 3] ამით წმინდა ალლაჰმა ცხადყო, რომ სხვა არსებების მიმართ თაყვანისცემა, იქნება ეს დუა(ვედრება), შიში, იმედი ან სხვა რამ, წარმოადგენს ურწმუნოებას მის მიმართ, წმინდაა ის. ასევე, მათი სიცრუე ამხილა მათი სიტყვებით, თითქოსდა მათი ღვთაებები აახლოვებდნენ მათ ალლაჰთან.

ურწმუნოობიდან და სწორი მრწამსის საწინააღმდეგო ასევე ისიც არის ,რაც ეწინააღმდეგება ჭეშმარიტ სწავლებას და წინააღმდეგობაში მოდიან იმასთან, რაც მოციქულებმა (მშვიდობა მათ) მოიტანეს, თანამედროვე ათეისტების შეხედულებები, რომლებიც მისდევენ მარქსს, ლენინს და სხვა ათეიზმისა და ურწმუნოების მქადაგებლებს. მიუხედავად იმისა, უწოდებენ თუ არა ისინი ამას სოციალიზმს, კომუნიზმს, ბაასიზმს თუ სხვა სახელებს, ამ ათეისტების ძირითადი პრინციპი არის ალლაჰის (ღმერთის) არსებობის უარყოფა და მტკიცება, რომ ცხოვრება მხოლოდ მატერიაა. მათ ძირითად შეხედულებებს ასევე მიეკუთვნება სიკვდილის შემდეგ საზღაურის უარყოფა, სამოთხისა და ჯოჯოხეთის არსებობის უარყოფა და ურწმუნოება ყველა რელიგიის მიმართ. ის, ვინც შეისწავლა მათი წიგნები და იცნობს მათ სწავლებებს, ამაში დარწმუნებულია. უდავოა, რომ ეს სწავლებები ეწინააღმდეგება ყველა ზეციურ რელიგიას და თავის მიმდევრები მიჰყავს ყველაზე მძიმე შედეგებისკენ, როგორც ამქვეყნად, ასევე მარადიულობაში.

ჭეშმარიტებასთან წინააღმდეგობაში მყოფ შეხედულებებს მიეკუთვნება ასევე ზოგიერთი ბატინიტისა და სუფისტების რწმენა იმაში, რომ ზოგიერთ მათგანში, ვისაც ისინი «წმინდანებად» (ავლია) მოიხსენიებენ, მონაწილეობენ სამყაროს მართვაში და განაგებენ სამყაროს საქმეებს. ისინი მათ «ქუთაბებს», «აუტადებს», «აგუასებს» და სხვა სახელებს უწოდებენ, რომლებიც მათ თავიანთი ღვთაებებისთვის მოიგონეს. ეს ერთ-ერთი ყველაზე საზიზღარი შირქია რუბუუბიაში(მნიშვ.ალლაჰია ერთად ერთი შემოქმედიც და ყველა არსების შემქმნელიც და მმართველიც) და ის უფრო უარესია, ვიდრე არაბების ჯაჰილიის პერიოდის შირქი, რადგან არაბი ურწმუნოები რუბუუბიაში შირქს არ სჩადიოდნენ(მათ სწამდათ რომ შემოქმედი მხოლოდ ერთი ალლაჰია), არამედ თაყვანისცემაში. ისინი შირქს ჩადიოდნენ მხოლოდ მშვიდობის დროს, ხოლო გასაჭირში გულწრფელად ალლაჰს ეთაყვანებოდენ, როგორც უწმინდესმა ბრძანა: "როცა ისინი დასხდნენ გემში, მოუხმეს ალლაჰს გულწრფელი რწმენით და, როდესაც გადაარჩენს მათ და ხმელეთზე გაიყვანს, თანაზიარს უდგენენ". [ალ-'ანქაბუუთ: 65] რაც შეეხება რუბუუბიას, ისინი მხოლოდ ერთადერთ ღმერთს აღიარებდნენ შემოქმედებაში, როგორც თქვა უწმინდესმა ალლაჰმა: "და თუ ჰკითხავ, მათ თუ ვინ შექმნა ისინი, გიპასუხებენ ალლაჰმა". [აზ-ზუხრუფ: 87] თქვა დიდებულმა: "უთხარი: ვინ გაძლევთ თქვენ სარჩოს ციდან და მიწიდან? ან ვინ ფლობს სმენასა და თვალთახედვას?! ვის გამოჰყავს ცოცხალი მკვდრისაგან და ვის გამოჰყავს მკვდარი ცოცხალისაგან?! ვინ განაგებს საქმეებს?! იტყვიან: ალლაჰიო. დაუთხარი:ნუთუ არ გეშინიათ?!" [იუნუს: 31] მსგავსი მნიშვნელობის აიათები უამრავია.

ის, რაც დაამატეს მოგვიანო მრავალღმერთიანებმა თავიანთი წინამორბედების რწმენებს.

რაც შეეხება ბოლო დროინდელ მრავალღმერთიანებს, მათ წინა თაობებზე ორი რამ დაამატეს. პირველი: ზოგიერთმა მათგანმა რუბუუბიაშიც კი შირქი დაამატეს. მეორე: ისინი შირქს სჩადიან როგორც მშვიდობის, ისე გასაჭირის დროს. ეს ცხადი ხდება იმათთვის, ვინც მათთან ახლოს ყოფილა და მათ მდგომარეობას გაეცნო და, დაინახა თუ რას აკეთებენ ეგვიპტეში ჰუსეინისა და ალ-ბადავის, 'ადანში 'იიდრუუსის იემენში ალ-ჰაადის, შამში იბნ არაბის, ერაყში შაიხ აბდულყადირ ჯაილანის და სხვა ცნობილი საფლავების წინაშე, რომელთაც მიაგეს ხალხმა დიდებული და ყოვლისშემძლე ღმერთის უფლებები. ცოტაა ისეთი, ვინც უარყობს მათ ამ ქმედებას და მათ ჭეშმარიტი თავჰიდის მნიშვნელობა განუმარტავს, რისთვისაც ღმერთმა მისი შუამავალი წარმოგზავნა (ალლაჰის ლოცვა და მშვიდობა მას) და მისი წინამორბედი მოციქულები ღმერთის მშვიდობა მათ გამოაგზავნა. ჭეშმარიტად, ღმერთს ვეკუთვნით და მასვე დავუბრუნდებით. ჩვენ ვთხოვთ უწმინდეს ალლაჰს, რომ ისინი ჭეშმარიტ გზაზე დააბრუნოს, რომ მათ შორის მრავლად ყოფილიყვნენ ჭეშმარიტი გზის მქადაგებელნი და რომ მუსლიმთა მმართველებსა და სწავლულებს ძალა მისცემოდეთ ამ შირქთან საბრძოლველად და მის აღმოსაფხვრელად. ჭეშმარიტად, ის ყოვლისმსმენი და ახლოს მყოფია.

ჭეშმარიტების საწინააღმდეგო მრწამსებს შორის, რომელიც ეწინააღმდეგება სწორ მრწამსს ალლაჰის სახელებსა თუ თვისებებში, არიან ბიდ'ას მიმდევრების, ჯაჰმიებისა და მუთაზილიტების მრწამსები და ვინც გააგრძელა მათი გზა, რომლებმაც, დიდებულის და ყოვლისშემძლე ღმერთის – თვისებები უარყვეს და უწმინდესი ღმერთის სრულყოფილების თვისებები შელახეს. მათ ღმერთი აღწერეს, როგორც არარსებული, უსულო და შეუძლებელი. ღმერთი ძალიან შორს არის მათი სიტყვებისგან, და ძალიან მაღლა დგას ამგვარ ცრუ ბრალდებებისგან. ამაში შედის ასევე ის, ვინც ზოგი თვისება უარყო და ზოგიც აღიარა, როგორიცაა 'აშარიტები. ისინი იმ თვისებებში, რომლებიც აღიარეს, იგივე შედეგებს აწყდებიან, რისგანაც ცდილობდნენ თავის არიდებას იმ თვისებებში, რომლებიც უარყვეს და მათი მტკიცებულებები განმარტეს. ამით ისინი წინააღმდეგობაში მოვიდნენ როგორც რელიგიურ, ისე გონებრივ მტკიცებულებებთან და აშკარა წინააღმდეგობებში ჩავარდნენ. რაც შეეხება აჰლუ სუნნა ვალ ჯამაას, მათ დაადასტურეს ის, რაც დაადასტურა ალლაჰმა მან თვითონ და დაადასტურა ის მისმა შუამავალმა მუჰამმადმა (ალლაჰის ლოცვა და მშვიდობა მას) მისი სახელებიდან და სრულყოფილი თვისებებიდან. ისინი გაშორდნენ ნებისმიერი ისეთი ქმედებისგან, რაც ალლაჰს მიამსგავსებს თავის ქმნილებებთან. მათ იმოქმედეს ყველა მტკიცებულების შესაბამისად, არ შეცვალეს და არ უარყვეს ისინი და ასე გადარჩნენ იმ წინააღმდეგობისგან, რომელშიც სხვები ჩავარდნენ, როგორც უკვე აღინიშნა. ეს არის ხსნა და ბედნიერების გზა ამქვეყნად და საიქიოშიც. ეს არის სწორი გზა, რომელზეც გაყვნენ ამ თემის წინამორბედები და მათი იმამები. ამ უმმათის ხალხი ვერ გასწორდება, გარდა იმისა, რაზეც გასწორდა ამ უმმათის პირველმყოფნი, ეს არის ყურანსა და სუნნაზე მიყოლა და ყველაფერი იმის მიტოვება, რაც მათ ეწინააღმდეგება.

ერთდერთ ალლაჰზე თაყვანისცემის ვალდებულება და ალლაჰის მტრებზე გამარჯვების მიზეზების განმარტება.

ყველაზე უმნიშვნელოვანესი ვალდებულება, რომელიც ევალება მორწმუნეს, და ყველაზე დიდი ვალდებულება, რომელიც მასზე ვრცელდება, არის თაყვანისცემა მის შემოქმედზე, დიდებული ცისა და მიწის გამჩენზე, დიადი ტახტის მფლობელის მიმართ, რომელიც თავის წმინდა წიგნში ამბობს: "ჭეშმარიტად, თქვენი ღმერთი ალლაჰია, რომელმაც გააჩინა ცანი და მიწა ექვს დღეში, შემდეგ ამაღლდა ‘არშზე. ის ღამეს დღით ფარავს, რომელიც მოსდევს მას. მზე, მთვარე და ვარსკვლავები მას ემორჩილებიან. განა, მას არ ეკუთვნის გაჩენა და მბრძანებლობა? რაოდენ დიადია ალლაჰი, სამყაროთა ღმერთი!" [ალ-ა'რააფ: 54] და დიდებულმა ალლაჰმა გვამცნო თავის წიგნში სხვა ადგილას, რომ მან შექმნა ადამიანები და ჯინები, რათა თაყვანი ეცათ მხოლოდ მისთვის, და მან თქვა დიდებულმა და ყოვლისშემძლემ: "არ შევქმენი ჯინები და ადამიანები თუ არა ჩემდა თაყვანისცემისთვის". [აზ-ზაარიაათ: 56] ეს თაყვანისცემა, რისთვისაც შექმნა ალლაჰმა ადამიანები და ჯინები, არის მისი ერთიანობის აღიარება თაყვანისცემის სხვადასხვა ფორმით, როგორიცაა ლოცვა, მარხვა, ზაქათი, ჰაჯი, რუქუ'ი, სეჯდა, ტავაფი, მსხვეპლშეწირვა, აღთქმა, შიში, იმედი, დახმარების თხოვნა, თავშესაფრის ძიება და სხვა ნებისმიერი თაყვანისცემები. ამაში ასევე შედის მასზე მორჩილება ყველა ბრძანებაში და მისი აკრძალვების მიტოვება, როგორც ეს მითითებულია მის წმინდა წიგნში და მისი სანდო მოციქული მუჰამმადის სუნნაში (ალლაჰის საუკეთესო ლოცვა და მისალმება მას). დიდებულმა ალლაჰმა უბრძანა ორივე სამყაროს ყველა არსებას (ადამიანებსა და ჯინებს) ამ თაყვანისცემის შესრულება, რისთვისაც ისინი შექმნა. და ყველა მათგანთან წარაგზავნა შუამავლები და გარდმოუვლინა წიგნები, რათა განემარტათ ეს თაყვანისცემა დაწვრილებით, მოეწოდებინათ მისკენ და ებრძანებინათ მათთვის, რომ მხოლოდ მისთვის ეცათ გულმოდგინეთ თაყვანი, როგორც ეს თქვა დიდებულმა: "ჰეი, ადამიანებო! თაყვანი ეცით თქვენს ღმერთს, რომელმაც შეგქმნათ თქვენ და ისინი, ვინც იყვნენ თქვენზე უწინ! რათა ეგების ღმერთის გეშინოდეთ". [სურა ალ-ბაყარა: 21] და თქვა დიდებულმა და ძლევამოსილმა: "და დაგიდგინა შენმა ღმერთმა, რომ არ ეთაყვანოთ არავის მის გარდა, და კეთილად მოექცეთ მშობლებს". [ალ-ისრაა: 23] ამ აიათში სიტყვა قضى ნიშნავს " ბრძანა'' და ''უანდერძა''. თქვა დიდებულმა: "მათ არ ბრძანებიათ არაფერი იმის გარდა, რომ ალლაჰისათვის თაყვანი ეცათ გულწრფელად, როგორც ჰანიფებს(ერთღმერთიანები), დამდგარიყვნენ ლოცვად და გაეღოთ მოწყალება - და სწორედ ეს არის ჭეშმარიტი სარწმუნოება". [ალ-ბაინა: 5] ალლაჰის წიგნში ამ მნიშვნელობის აიათები მრავლადაა. და თქვა დიდებულმა და ყოვლისშემძლემ: "და რაც მოგცათ შუამავალმა, აიღეთ, ხოლო რაც აგიკრძალათ, თავი შეიკავეთ! და გეშინოდეთ ალლაჰისა. ჭეშმარიტად, ალლაჰი სასტიკსასჯელიანია". [ალ-ჰაშრ: 7] და თქვა დიდებულმა: "ჰეი თქვენ, რომელთაც ირწმუნეთ! დაემორჩილეთ ალლაჰს და დაემორჩილეთ შუამავალს და ხელმძღვანელს (არაბ: ამრუ (ამირი) თქვენს შორის. ამის შემდეგ თუ რამე სადაო გაქვთ, მიმართეთ ალლაჰსა და შუამავალს, თუკი გწამთ ალლაჰი და დღე უკანასკნელი, ეს უკეთესია და უმჯობესი გამოსავალი!" [ან-ნისა: 59] და თქვა დიდებულმა და ძლევამოსილმა: "და ვინც დაემორჩილება შუამავალს დაემორჩილება ალლაჰს". [ან-ნისა: 80]

და თქვა დიდებულმა: "და ვფიცავ! ჩვენ წარმოვგზავნეთ ყოველ ერთან შუამავალი, რათა ალლაჰისათვის თაყვანი ეცათ და განდგომოდნენ ტააღუთს"(კერპს). [ან-ნაჰლ: 36] და თქვა დიდებულმა: "და არ წარგვიგზავნია შენზე უწინ ერთი შუამავალიც კი, რომ არ ზეშთაგვეგონებინა მისთვის: არ არსებობს ღვთაება ჩემს გარდა, და მე მეთაყვანეთ". [ალ-ანბია: 25] თქვა დიდებულმა: "ალიფ. ლამ. რა. აი წიგნი, რომლის აიათები გაცხადდა, მერე განიმარტა ბრძენისა და ყოვლისმცოდნის მიერ რათა არ ეთაყვანოთ არავის, ალლაჰის გარდა. ჭეშმარიტად, მე ვარ თქვენთვის მისგან შემგონებელი და მახარობელი". [ჰუდ: 1-2]

ეს არის მკაფიო აიათები, რაც მოვიდა ალლაჰის წიგნში მათი მსგავსი ყველა მტკიცებულება მიუთითებს იმაზე, რომ თაყვანისცემა მხოლოდ ალლაჰისთვის უნდა იყოს მიძღვნილი. ეს არის რელიგიის ძირითადი საფუძველი და სარწმუნოების ბურჯი. ასევე, ეს მიუთითებს იმაზე, რომ სწორედ ეს არის მიზანი ჯინებისა და ადამიანების შექმნის, მოციქულების წარმოგზავნის და წიგნების გარდმოვლენის. ამიტომ, ყველა მორწმუნეს ევალება ყურადღებით მოეკიდოს ამ საკითხს, ღრმად შეისწავლოს იგი და მოერიდოს იმ შეცდომებს, რომლებშიც ბევრი ისლამთან დაკავშირებული ადამიანი ჩავარდა. კერძოდ, ეს ეხება წინასწარმეტყველებისა და ღვთისმსახურების მიმართ გადაჭარბებულობას, მათი საფლავების გარშემო შენობების აშენებას, მათზე მეჩეთებისა და გუმბათების აღმართვას, მათგან რაიმის თხოვნას, დახმარების თხოვნას, მათგან თავშესაფრის თხოვნას, საჭიროებების დაკმაყოფილებას, გასაჭირისგან განთავისუფლებას, ავადმყოფების განკურნებას და მტრებზე გამარჯვების თხოვნას. ეს ყველაფერი წარმოადგენს უდიდეს შირქს, შუამავლისგან (ალლაჰის ლოცვა და მშვიდობა მას) დადასტურდა ის, რაც შეესაბამება და მიუთითებს იმას, რაც დიდებული და ყოვლისშემძლე ალლაჰის წიგნშია მითითებული. საჰიჰაინში გადმოცემულია მუაზისაგან ალლაჰი იყოს მისით კმაყოფილი, რომ შუამავალმა (ალლაჰის ლოცვა და მშვიდობა მას) უთხრა მას: "იცი თუ არა, რა არის ალლაჰის უფლება მონებზე და რა არის მონების უფლება ალლაჰზე?" მუაზმა უპასუხა: ალლაჰმა და მისმა მოციქულმა უკეთ იციან, მაშინ შუამავალმა (ალლაჰის ლოცვა და მშვიდობა მას), თქვა: "ალლაჰის უფლება მონებზე არის ის, რომ მას თაყვანისცენ და არაფერი დაუდგინონ თანაზიარად. ხოლო მონების უფლება ალლაჰზე არის ის, რომ ალლაჰი არ დასჯის მათ, ვინც მას თანაზიარს არ დაუდგენს". [7] ჰადისი საჰიიჰ ბუხარში გადმოცემულია იბნ მასუდისაგან (ალლაჰი იყოს მისით კმაყოფილი), რომ შუამავალმა (ალლაჰის ლოცვა და მშვიდობა მას) უთხრა: "ვინც მოკვდა და ის ალლაჰის გარდა მოუხმობდა სხვას, ჯოჯოხეთში შევა[8]". მოიყვანა მუსლიმმა თავის საჰიჰში ჯააბირისაგან (ალლაჰი იყოს მისით კმაყოფილი), რომ შუამავალმა (ალლაჰის ლოცვა და მშვიდობა მას) უთხრა: "ვინც შეხვდება ალლაჰს ისე, რომ მას არაფერს არ დაუდგენს თანაზიარად, იგი სამოთხეში შევა. ხოლო ვინც შეხვდება ალლაჰს ისე, რომ მას დაუდგინა თანაზიარი იგი ჯოჯოხეთში შევა". ამ მნიშვნელობის ჰადისები მრავლადაა, და ეს საკითხი ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი და უდიდესი საკითხია. ალლაჰმა თავისი შუამავალი მუჰამმადი (ალლაჰის ლოცვა და მშვდობა მას) წარმოგზავნა ერთღმერთიანობისკენ მოწოდებით და შირქის აკრძალვით. მან მოიტანა და ამცნო ყველაფერი ის, რისთვისაც წარმოგზავნა ალლაჰმა ის (ალლაჰის ლოცვა და მშვიდობა მას) და ის ძალიან დაიტანჯა ალლაჰისთვის, მაგრამ ამ ყველაფერს ის მოთმინებით შეხვდა. მის გვერდით მოითმინეს მისმა საჰაბებმა (ალლაჰი იყოს მათით კმაყოფილი), რომლებიც ახორციელებდნენ მოწოდებას მანამ, სანამ ალლაჰმა არ მოაშორა არაბეთის ნახევარკუნძულიდან ყველა კერპი და ყალბი ღვთაება. ხალხი ჯგუფებად შევიდნენ ალლაჰის რელიგიაში, ხოლო კერპები ქაააბას გარშემო და მის შიგნით დანგრეული იქნა, რაც შეეხება ლათთას, უზზაას და მანაათს - დაიმსხვრა. ასევე განადგურდა ყველა კერპი არაბთა ტომებში. ალლაჰის სიტყვა ამაღლდა და ისლამმა არაბეთის ნახევარკუნძულზე გამარჯვება მოიპოვა. შემდეგ მუსლიმებმა მიმართეს მოწოდებასა და ჯიჰადს არაბეთის ნახევარკუნძულს გარეთ, და ალლაჰის წყალობით, მათ ისწრაფეს ბედნიერებისაკენ, ვინც მათ შეასწრო მასში, და ალლაჰმა მათით გაავრცელა ჭეშმარიტება და სამართლიანობა დედამიწის უმეტეს მხარეში. ამით ისინი გახდნენ ხელმძღვანელები ჭეშმარიტების გზაზე, სამართლიანი მმართველები, სამართლიანობისა და ადამიანების გამოსწორებისაკენ მომწოდებელნი. მათ გზას გაჰყვნენ თაბიინები და მათი ერთგული მიმდევრები, ჭეშმარიტი გზის იმამები და სიმართლის მომწოდებელნი, რომლებიც ავრცელებდნენ ალლაჰის რელიგიას, მოუწოდებდნენ ხალხს ალლაჰის ერთღმერთიანობისკენ და იბრძოდნენ ალლაჰის გზაზე თავიანთი სიცოცხლითა და ქონებით, არ ეშინოდათ ალლაჰისთვის საყვედურის მსაყვედურებისაგან. ალლაჰი მათ დაეხმარა, გამარჯვება მიანიჭა და თავისი სიტყვით დაამარცხა ისინი, ვინც მათ ეწინააღმდეგებოდა, და აღასრულა ის, რაც აღუთქვა მათ თავის სიტყვებში: "ჰეი თქვენ, რომელთაც ირწმუნეთ! თუკი შეეწევით ალლაჰს(ე.ი მის რელიგიას), შეგეწევათ იგი და თქვენს ტერფებს განამტკიცებს". [მუჰამმად: 7] დიდებული და ძლევამოსილი ალლაჰი ამბობს: "უეჭველად ალლაჰი შეეწევა იმათ, ვინც მის სარწმუნოებას ეხმარება. ალლაჰი ძლევამოსილი, ყოვლისშემძლეა იმათ, რომელთაც ვუბოძებთ ბატონობას ქვეყანაზე, დგებიან ლოცვად, გასცემენ ზექათს, უბრძანებენ სიკეთის კეთებას და კრძალავენ ცუდ საქმეს. ჭეშმარიტად, ალლაჰთანაა ყოველი საქმის დასასრული". [ალ-ჰაჯჯ: 40-41] შემდეგ ხალხი შეიცვალა, გაიფანტა და გულგრილობა გამოიჩინეს ჯიჰადის მიმართ. მათ აირჩიეს სიმშვიდე და მიჰყვნენ ვნებებს და გამოჩნდა მათში მის მიმართ უგულისყურობა, გარდა მათისა, ვინც დაიცვა დიდებულმა ალლაჰმა. ამისათვის ალლაჰმა შეცვალა მათი მდგომარეობა და მათზე უბოძა ძალაუფლება მათ მტრებს და დასაჯა მათი ქმედებების გამო რაც მოიპოვეს, რადგან შენი ღმერთი არ არის უსამართლო თავისი მსახურების მიმართ. უზენაესმა თქვა: "ეს იმის გამო, რომ ალლაჰი არ შეცვლის წყალობას, რომელიც უწყალობა ხალხს მანამ, ვიდრე თვითონ არ შეცვლიან იმას, რაც მათ სულებშია". [ალ-ანფალ: 53] ამიტომ, ყველა მუსლიმის, მათ შორის მთავრობისა და ხალხის მოვალეობაა წმინდა და დიდებული ალლაჰისკენ დაბრუნება, თაყვანისცემა მხოლოდ მისთვის და მონანიება იმ წარსული ნაკლოვანებებისა და ცოდვების გამო. მათ უნდა იჩქარონ ალლაჰის მიერ დაკისრებული ვალდებულებების შესრულება, მოერიდონ იმას, რაც ალლაჰმა მათთვის აკრძალა, და ერთმანეთს რჩევა მისცენ და დაეხმარონ ამ გზაზე. [7] ალ-ბუხარი, წიგნი ალ-ისთი'ზაან (5912); მუსლიმი, წიგნი ალ-იმაან (30); თირმიზი, წიგნი ალ-იმაან (2643); იბნ მაჯაჰ, წიგნი აზ-ზუჰდ (4296); აჰმად იბნ ჰამბალ (5/238) [8] ალ-ბუხარი, თაფსიირ ალ-ყურაან (4227); მუსლიმი, წიგნი ალ-იმაან (92); აჰმადი (1/374) [9] ალ-ბუხარი, წიგნი ალ-'ილმ (129); მუსლიმი, წიგნი ალ-იმაან (32); აჰმად იბნ ჰამბალ (3/157).

ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი საკითხი არის შარიათის სასჯელების დაწესება და ალლაჰის შარიათის გადაწყვეტილებების გამოყენება ხალხთა შორის ყველა საკითხში, ასევე უარის თქმა ადამიანის მიერ შექმნილ კანონებზე, რომლებიც ეწინააღმდეგებიან ალლაჰის შარიათს, და მათი გამოყენების აკრძალვა. ყველა ხალხს უნდა დაევალოს შარიათის კანონის დაცვა. ასევე, სწავლულებს ევალებათ, რომ ხალხს გააცნონ მათი რელიგია, გაავრცელონ ისლამური ცნობიერება მათ შორის, მოუწოდონ ჭეშმარიტებისაკენ და მოთმინებისკენ, უბრძანონ სიკეთე და აკრძალონ ბოროტება, ასევე წააქეზონ მმართველები ამ გზაზე. ასევე აუცილებელია ბრძოლა დამანგრეველი იდეების წინააღმდეგ, როგორიცაა სოციალიზმი, ბაათიზმი, ეთნიკური ნაციონალიზმი და სხვა პრინციპები თუ მოძღვრებები, რომლებიც ეწინააღმდეგებიან შარიათს. ამით ალლაჰი გამოასწორებს მუსლიმთა იმ საქმეებს, რაც გააფუჭეს და დაუბრუნებს მათ იმას, რაც დაკარგეს, აღადგენს მათ წარსულ დიდებას და მიანიჭებს მათ გამარჯვებას მტრებზე. ალლაჰი მათ ძლევამოსილებას უზრუნველყოფს დედამიწაზე, როგორც თქვა დიდებულმა, და ის არის ყველაზე ჭეშმარიტი სიტყვების გამომთქმელი: "და მორწმუნთა შეწევნა გახდა ჩვენი მოვალეობა". [არ-რუუმ: 47] თქვა დიდებულმა: "ალლაჰმა აღუთქვა თქვენგან იმათ, რომელთაც ირწმუნეს და აკეთეს სიკეთენი, მემკვიდრეობა ქვეყნისა. იმათ დარად, რომელნიც მათ უწინ იყვნენ. იგი უდაოდ მისცემს მათ საშუალებას დაამკვიდრონ მათი სარწმუნოება, რომელიც მან მათთვის მოიწონა და შეუცვლის მათ შიშს უსაფრთხოებით. ისინი თაყვანს მცემენ და არავის მიდგენენ თანაზიარად. ხოლო ვინც ამის შემდგომ არ ირწმუნებს, სწორედ ისინი არიან ბილწნი". [ან-ნუურ: 55] და თქვა დიდებულმა: "ჩვენ შევეწევით ჩვენს შუამავლებსა და იმათ, ვინც ირწმუნა ამქვეყნიურ ცხოვრებაში და იმ დღეს, როცა წარსდგებიან მოწმეები". [ღააფირ: 51] "იმ დღეს, როცა ვერას არგებთ უსამართლოებს თავის მართლება. მათ იწვნიეს წყევლა და მათთვისაა ავი სამყოფელი". [ღააფირ: 52]

დიდებულ ალლაჰს ვთხოვთ, რომ გამოასწოროს მუსლიმთა ლიდერები და მათი ხალხი, მიანიჭოს მათ რელიგიური ცოდნა, გააერთიანოს მათი სიტყვა ღვთისმოსაობაზე, უხელმძღვანელოს მათ სწორი გზით, მიანიჭოს მათ ძალა სიმართლის გასამარჯვებლად და ბოროტების დასამარცხებლად. ვთხოვთ ალლაჰს, რომ ყველა მათგანს წარმატება მიანიჭოს სიკეთესა და ღვთისმოსაობაში, ერთმანეთისთვის სიმართლისა და მოთმინების რჩევაში. სწორედ ალლაჰი არის ამის მფლობელი და შემძლე. ალლაჰის მშვიდობა და ლოცვა მის მსახურს, მოციქულს და მის რჩეულს თავისი ქმნილებიდან, ჩვენს შუამავალს და წინამძღოლ მუჰამმად იბნ აბდულლაჰს, მის ოჯახს, მის საჰაბებს და მათ, ვინც მის გზას გაჰყვა. ალლაჰის მშვიდობა, სიკეთე და ბარაქა იყოს თქვენზედ.