Name: સાચો અકીદો અને તેની વિરુદ્ધ વાતો
Author: સમાહતુસ્ શૈખ અબ્દુલ અઝીઝ બિન અબ્દુલ્લાહ બિન બાઝ

સાચો અકીદો અને તેની વિરુદ્ધ વાતો

લેખક અલ્લાહના નામથી જે અત્યંત દયાળુ અને કૃપાળુ છે. પ્રસ્તાવના દરેક પ્રકારના વખાણ તે અલ્લાહ માટે જ છે જે એકલો છે, દરૂદ અને સલામતી તે નબી પર જેના પછી કોઈ નબી નથી અને તેમના સંતાનો અને તેમના મિત્રો પર.

ભાષા: lang_gu

તૈયાર કરનાર: સમાહતુસ્ શૈખ અબ્દુલ અઝીઝ બિન અબ્દુલ્લાહ બિન બાઝ

સંસ્કરણ: 1.0

Download PDF 720 KB

This PDF is generated automatically from the book's text; its layout may differ from the printed edition.

Font size

આ સ્તંભો માથી સૌથી મહત્ત્વનો સ્તંભ એ છે કે એ વાતની ગવાહી આપવી કે અલ્લાહ સિવાય કોઈ ઇલાહ નથી અને મોહંમદ ﷺ તેના રસૂલ છે, અને "લા ઇલાહ" કેહવાનો અર્થ એ છે કે ઈબાદતને ફક્ત અલ્લાહ માટે ખાસ કરી દેવામાં આવ,અને તેના સિવાય બીજા કોઈની ઈબાદત કરવામાં ન આવે, આજ અર્થ "લા ઈલાહ ઈલ્લલ્લાહ" (અલ્લાહ સિવાય કોઈ ઇબાદત ને લાયક નથી) થાય છે, ખરેખર તેનો અર્થ એ જ થાય છે તેના સિવાય કોઈ સાચો ઈલાહ નથી, તેથી અલ્લાહ સિવાય જેની પણ બંદગી કરવામાં આવે, ભલે તે મઅબૂદ હોય કે ફરિશ્તો કે જિન્નાતોમાંથી અથવા બીજું કોઈ, બસ તે દરેક ખોટા છે, બસ સાચો ઈલાહ અલ્લાહ એકલો જ છે. જેમકે તેણે કહ્યું : {નિઃશંક આ તે માટે કે અલ્લાહ જ સાચો છે અને તે દરેક ખોટા છે જેને (કાફરો) અલ્લાહ ને છોડી ને પોકારે છે} [અલ્ હજ્જ :૬૨]. આથી પહેલા આ વાતનું વર્ણન થઇ ચૂક્યું છે કે અલ્લાહ એ જિન અને માનવીને આજ મહત્તવપૂર્ણ મકસદ માટે પેદા કર્યા, અને તેના માટે જ પયગંબરો ને મોકલ્યા અને કિતાબો ઉતારી, તમે આ વાતમાં ખુબ સારી રીતે ચિંતન મનન કરી સમજી લો જેથી તમને તે વાતની ખબર પડી જાય કે આજે મુસલમાનો અત્યંત ખતરનાક અજ્ઞાનતામાં સપડાયેલા છે, અહીંયા સુધી કે આ જ કારણે તેઓએ અલ્લાહની ઇબાદતમાં બીજાને ભાગીદાર ઠેરાવવા લાગ્યા, અને તેના ખાસ હકોમાં બીજાનો સમાવેશ કરી દીધો, બસ અલ્લાહ જ મદદ કરે.

અલ્લાહ પર ઈમાન તે પણ છે કે અલ્લાહના પવિત્ર નામો અને તેના ઉચ્ચ ગુણો પર ઈમાન લાવવું જેનું કુરઆન મજીદમાં વર્ણન કરવામાં આવ્યું છે અને જે અમાનતદાર રસૂલની હદીષ દ્વારા જણાવામાં આવ્યા છે અને તેના પર એવી રીતે ઈમાન લાવવું કે તેમાં કોઈ ફેરફાર કરવામાં ન આવે ન તો તેમાં કોઈ શંકા કરવામાં આવે ન તો સ્થિતી વર્ણન કરવામાં આવે ન તો તેની કોઈ સાથે સરખામણી કરવામાં આવે, આપણા પર જરૂરી છે કે આપણે તેના પર એવી રીતે ઈમાન લાવીએ જે રીતે તે વર્ણન કરાવવામાં આવ્યા છે તેની સ્તિથી વર્ણન કર્યા વગર, પરંતુ આ ગુણો જે ઉચ્ચ અર્થ દર્શાવે છે તેના પર ઇમાન લાવવામાં આવે, એટલા માટે કે તે અલ્લાહના ગુણો છે, આપણા પર જરૂરી છે કે આ ગુણોને અલ્લાહ માટે એવી રીતે સમજીએ જે પ્રમાણે અલ્લાહ એ પોતાના ગુણોને સમજયા છે, અને જે તેની શાનને લાયક છે અને તે તેના સર્જનના કોઈ ગુણ સમાન ન હોય, જેમકે અલ્લાહ એ કહ્યું : {શ્રુષ્ટિની કોઈ વસ્તુ તેના જેવી નથી, અને તે સાંભળવાવાળો અને જોવાવાળો છે} (અશ્ શૂરા: ૧૧). અને અલ્લાહ.જે સર્વ શ્રેષ્ઠ છે કહ્યું : {બસ અલ્લાહ માટે કોઈ ઉદાહરણો ન બનાવો, અલ્લાહ બધું જાણે છે તમે નથી જાણતા. ૭૪} [અન્ નહલ :૭૪]. આ જ એહલે સુન્નત વલ્ જમાઅતનો અકીદો છે, અને અલ્લાહના રસૂલના ﷺ સાથીઓમાંથી અને સાચા દીનના અનુસરણ કરનારા તાબઇનનો આ જ અકીદો રહ્યો છે, જેમકે ઈમામ અબૂલ્ હસન અલ્ અશ્અરી રહ. એ પોતાની કિતાબ "અલ્ મકાલાત અન્ અસ્હાબિલ્ હદીષ વ અહલુસ્ સુન્નહ" માં વર્ણન કર્યો, તેવી જ રીતે બીજા ઘણાં આલિમો અને ઈમાનવાળાઓ એ વર્ણન કર્યો છે.

ઈમામ અવ્ઝાઈ રહ. એ કહ્યુ કે ઈમામ ઝોહરી રહ. અને મક્હૂલ રહ. ને અલ્લાહના ગુણો દર્શાવતી આયાતો વિશે પૂછવામાં આવ્યું તો તે બંનેએ કહ્યું: આ આયતોને તે જ પ્રમાણે રેહવા દો જે પ્રમાણે તે ઉતારવામાં આવી છે. અને વલીદ બિન મુસ્લિમ રહ. એ કહ્યું: ઈમામ માલિક, ઈમામ અવ્ઝાઈ, લૈષ બિન સઅદ, સુફ્યાન ષૈરી રહ. ને (અલ્લાહના) ગુણો બાબતે આવેલા નુસૂસ (કુરઆન અને હદીષના ઉપદેશો) વિશે પૂછવામાં આવ્યું તો તેઓએ જવાબ આપ્યો: તેને તેની સ્તિથી વર્ણન કર્યા વગર, જે રીતે બયાન કરવામાં આવી છે માનવામાં આવે. અને અવ્ઝાઈ રહ. એ કહ્યું: જયારે કે આપણા વચ્ચે તાબઈઓ ઘણી સંખ્યામાં હતા, અમે કેહતા હતા: નિઃશંક અલ્લાહ અર્શ પર પર છે, અને અલ્લાહના ગુણો બાબતેની હદીષો પર પણ ઈમાન રાખીએ છીએ. અને જ્યારે ઈમામ માલિક રહ.ના શિક્ષક રબીઅહ બિન અબૂ અબ્દુર્ રહમાન ને ઈસ્તવા (અલ્લાહ અર્શ પર બિરાજમાન થયો) તેના વિશે પૂછવામાં આવ્યું તો તેમેણ કહ્યું : ( ઈસ્તવા એ અપરિચિત નથી પરંતુ તેની સ્થિતી નક્કી કરવી એ બૌદ્ધિક નથી, અલ્લાહ તરફથી આ એક ઉપદેશ છે તેના રસૂલ પર કે તેને સારી રીતે પહોંચાડવું જરૂરી છે,અને આપણા પર તેની પુષ્ટિ કરવી જરૂરી છે), એવું જ રીતે જ્યારે ઈમામ માલિક રહ. ને આ વિશે પૂછવામાં આવ્યું તો કહ્યું : (ઈસ્તવા એ ખબર છે પરંતુ તેની સ્થિતી ખબર નથી અને તેના પર ઈમાન લાવ્યું જરૂરી છે અને વિશે સવાલ કરવો એ બિદ્અત છે) ફરી ઈમામ માલિક રહ. એ સવાલ કરનાર ને કહ્યું હું તમને એક ખરાબ વ્યકિત સમજુ છું ! અને તેને આદેશ આપ્યો કે તે અહિંયા થી જતો રહે.

અને આ વિશે ઉમ્મુલ્ મુઅમિનીન ઉમ્મે સલમા - રઝી. - ની રિવાયત પણ વર્ણન કરવામાં આવી છે, અને ઈમામ અબૂ અબ્દુર્ રહમાન બિન મુબારક રહ. એ કહ્યું : (અમે અમારાં પાલનહારને એ રીતે જાણીએ છીએ કે તે પોતાન સર્જનથી અલગ આકાશો ની ઉપર અર્શ પર બિરાજમાન છે). આ વિશે આલિમોની વાતો ઘણી છે જેને આ પ્રવચનમાં ઉલ્લેખ કરવી એ અશક્ય છે, અને જો કોઈ આ વિશે વધુ માહિતી મેળવવા માંગતો હોય તે આ વિશેની કિતાબો જે ઉલ્માએ સુન્નતે લખી છે જેમકે કિતાબ "અસ્ સુન્નહ" અબ્દુલ્લાહ બિન ઈમામ અહમદ ની, અને કિતાબ " અત્ તૌહીદ" ઈમામ મોહંમદ બિન ખુઝૈમા ની, અને કિતાબ "અસ્ સુન્નહ" અબૂલ્ કાસિમ અલ્ લલાકાઈ તબરી ની, અને કિતાબ "અસ્ સુન્નહ" અબૂ બકર બિન અબિલ્ આસિમ ની, અને શૈખુલ્ ઈસ્લામ ઈબ્ને તયિમિયહ રહ. એ એહલે હુમાતને આપેલ જવાબ, અને તે જવાબ ખૂબ જ મહત્વ પૂર્ણ અને ફાયદાકારક છે જેમાં ખરેખર તેમણે એહલે સુન્નતના અકીદહને સ્પષ્ટતા સાથે વર્ણન કર્યો છે, અને તેમાં તેમની ઘણી બધી વાતો નકલ કરી છે, અને તેની શરઈ દલીલો જે તેને સચોટ હોવાને જણાવે છે જે એહલે સુન્નત એ કહી છે તે વર્ણન કરી છે અને જે વિરોધીઓ એ કહ્યું તેને અમાન્ય ગણાવ્યું છે. એવી જ રીતે તેમની "તદમિરિયહ" નામનું એક પરિપત્ર છે, જેમાં તેમણે વિસ્તાર પૂર્વક દરેક વાતોનો ઉલ્લેખ કર્યો છે અને તેમાં તેમણે એહલે સુન્નત નો અકીદહને તેની શરઈ (કુરઆન અને હદીષ), અકલી (જે બુદ્ધીને યોગ્ય લાગે) દલીલો દ્વારા સ્પષ્ટ કર્યો છે, વિરૃધ્ધીઓને જવાબ આપ્યો છે, અને હકને સાચું અને બાતેલને અસત્ય બતાવ્યું છે, અને જે વ્યક્તિ અસ્મા વ સિફાતના પ્રકરણમાં જે એહલે સુન્નતના અકીદહનો વિરોધ કરે છે ખરેખર તે નકલી અને અકલી દલીલો જે કુરઆન અને હદીષમાં વર્ણન કરવામાં આવી છે તેનો વિરોધ કરે છે.

જ્યાં સુધી એહલે સુન્નત વલ્ જમાઅતની વાત છે તો તે લોકો એ અલ્લાહના અસ્મા વ સિફાતમાં નામો અને ગુણો) જે અલ્લાહ એ કુરઆનમાં પોતાના માટે સાબિત કર્યા છે અને તેના રસૂલ મોહંમદ ﷺ એ પોતની સાચી હદીષમાં સાબિત કર્યા છે, જે વગર કોઈની સરખામણી એ સાબિત કર્યા છે, અને અલ્લાહના તે ગુણોને સર્જનની સરખામણી થી પાક રાખે છે ન તો તેનો ઈન્કાર કરે છે, બસ તે તેને વિરોધાભાસથી સલામત રહે, અને તેઓએ દરેક દલીલોનું અનુસરણ કર્યું અને આ અલ્લાહનો તરીકો છે તે અલ્લાહ પાક છે અને તેના સાચો હોવાનો પુરાવો છે, તેણે તેના પયગંબરો ને મોકલ્યા અને તેમાં તેણે પોતાની શક્તિ લગાવી. અને તે નિખાલસતાવાળો છે, અને તે સાચું માર્ગદર્શન આપે છે અને પોતાની દલીલને જાહેર કરે છે, જેમકે અલ્લાહ એ કહ્યું : {પરંતુ અમે સત્યને જુઠ પર ફેકી દઇએ છીએ, બસ ! સત્ય જુઠનુ માથું તોડી નાખે છે અને તે જ સમયે નષ્ટ થઇ જાય છે} [અલ્ અંબિયા : ૮]. અને અલ્લાહ તઆલાએ કહ્યું: { આ લોકો તમારી પાસે જે પણ ઉદાહરણ લાવશે, અમે તેનો સાચો જવાબ અને ઉત્તમ ઉકેલ તમને બતાવી દઇશું. ૩૩} [અલ્ ફુરકાન: ૩૩]. એવું જ રીતે હાફિઝ ઈબ્ને કષીર રહ. એ પોતાની પ્રખ્યાત તફસીર માં અલ્લાહની આ વાત પર ટિપ્પણી કરી - તે અલ્લાહ જે સર્વ શ્રેષ્ઠ છે - {નિઃશંક તમારો પાલનહાર અલ્લાહ જ છે, જેણે આકાશો અને જમીનને છો દિવસમાં પેદા કર્યા, ફરી તે અર્શ પર બિરાજમાન થયો.} [અલ્ અઅરાફ :૫૪]. આ વિષે આ સારી વાત છે, અહીંયા તેને ફક્ત એટલા માટે વર્ણન કરવામાં આવ્યું કે તેનો લાભ ઘણો છે. ઈમામ ઈબ્ને કષીર રહ. એ કહ્યું :આ વિશે લોકોએ ઘણી વાતો કહી છે, જેને વિસ્તાર પૂર્વક અહીંયા વર્ણન કરવી યોગ્ય નથી. યોગ્ય એ છે અહીંયા જે સલફે સોલિહીન (પૂર્વજોમાંના સારા લોકો) છે તેમનો તરીકો અપનાવવામાં આવે, જેમકે ઈમાન માલિક, ઈમામ અવ્ઝાઈ, ઈમામ ષૈરી, ઈમાન લૈષ, ઈમામ શાફઈ, ઈમામ અહમદ, ઈમામ ઈસ્હાક બિન રાહવય્હ રહ. વગેરે જેવા ભુતકાળમાં પસાર થયેલ અને વર્તમાનના મુસલમાનોનો રસ્તો (મત) આપનાવે છે, અને તે મત એ છે કે આ (અસ્મા વ સિફાત ને) તેની સ્તિથી વર્ણન કર્યા વગર,બીજા કોઈની સરખામણી કર્યા વગર,અને તેમાં અર્થઘટન કર્યા વગર એવી જ રીતે માની લેમાં આવે જે રીતે તે વર્ણન કરવામાં આવી છે, અને હાં જે વાત શંકાસ્પદ લોકોના દિમાગમાં આવે છે તેનાથી અલ્લાહ પાક છે અને તેનાથી ઘણો દૂર છે, અલ્લાહના સર્જનમાં તેના જેવું કોઈ નથી, અને કોઈ તેના જેવું નથી, તે સાંભળવાવાળો, અને જોવાવાળો છે, પરંતુ સત્ય વાત એ છે જે આલિમો એ કહી છે, જેમાથી ઈમામ બુખારી રહ. ના શિક્ષક નઈમ બિન હમ્માદ ખુઝાઈ રહ. છે તે કહે છે કે જે વ્યક્તિ અલ્લાહની તેના સર્જન સાથે સરખામણી કરે તે કાફિર છે અને જે ગુણો અલ્લાહ એ પોતાની પવિત્ર જાત માટે વર્ણન કર્યા છે જે તેનો ઈન્કાર કરે છે તે પણ કાફિર છે. જે ગુણો અલ્લાહ એ અને તેના રસૂલ ﷺ એ અલ્લાહ માટે વર્ણન કર્યા છે તેમાં ખરેખર કોઈ પણ પ્રકારની સરખામણી નથી. બસ હિદાયત ના માર્ગે તે છે જે યોગ્ય અસરો અને સાચી ખબરો દ્વારા જે ગુણો અલ્લાહ જે પાલનહાર છે અને તેનો કોઈ ભાગીદાર નથી માટે સાબિત છે તેને તેવી જ રીતે સ્વીકાર કરે જે તેને લાયક છે અને દરેક પ્રકારના નુકસાન અને ખામીઓ થી પોતાના પાલનહારને પવિત્ર માને.

જ્યાં સુધી ફરિશ્તાઓ પર ઈમાનની વાત છે: તો તેમના પર વિસ્તાર પૂર્વક અને એકંદરે ઈમાન લાવ્યું બસ, એક મુસલમાન તે વાત પર ઈમાન રાખે કે કે અલ્લાહ એ ફરિશ્તાઓ ને પોતાના અનુસરણ માટે પેદા કર્યા છે, તેમનો ઉલ્લેખ પોતાના શ્રેષ્ઠ બંદાઓ માં કર્યો છે, અલ્લાહ જે કઇ પણ તેમને આદેશ આપે છે તેઓ તેનું અનુસરણ કરે છે અને તેનાથી વધારે કઈ પણ કર્તા નથી {તે તેમના આગળ-પાછળના દરેક કાર્યોને જાણે છે, તે કોઈના માટે ભલામણ નથી કરતા, સિવાય તે લોકોની જેમનાથી અલ્લાહ રાજી છે, તે તો પોતે જ અલ્લાહના ડરથી ભયભીત છે. ૨૮} [અલ્ અંબિયા : ૨૮]. તે (ફરિશ્તાઓ) ઘણા પ્રકારના છે, તેમાંથી અમુક લોકો જેને (અલ્લાહના) અર્શને ઉઠાવવાની જવાબદારી સોંપવામાં આવી છે, અને તે જેઓ જન્નત અને જહંનમના ખજાનચી છે, અને અમુક માનવીઓ ના કાર્યોની હિફાજત માટે નક્કી છે, અમે તેના પર વિસ્તાર પૂર્વક ઈમાન રાખીએ છીએ જેનું નામ અલ્લાહ એ અને તેના રસૂલે રાખ્યું જેમકે જિબ્રઇલ, મિકાઈલ, માલિક જે જહંનમના ખજાનચી છે, ઈસ્રાફિલ જેમને કયામતના દિવસે સૂરમાં ફૂંક મારવાની જવાબદારી સોંપવામાં આવી છે, અને જેમનું વર્ણન સહીહ હદીષમાં કરવામાં આવ્યું છે, આયેશા રઝી. ની રિવાયત જે સહીહ મુસ્લિમોમાં છે કે નબી ﷺ એ કહ્યું : <<ફરિશ્તાઓ ને નૂર (પ્રકાશ) થી પેદા કર્યા અને જિન્નાને આગની જ્વાળાઓ થી પેદા કર્યા અને આદમને તેનાથી જે કુરઆનમાં વર્ણન કરવામાં આવ્યું (માટી)>> [૩] આ હદીષ ને ઈમામ મુસ્લિમ રહ. એ પોતાની કિતાબ માં વર્ણન કરી છે. [૩] મુસ્લિમ :અઝ્ ઝુહદ વર્ રકાઈક (૨૯૯૬), અહમદ :(૬/૧૫૩).

એવી જ રીતે રસૂલો પર ટૂંકમાં અને વિસ્તાર પૂર્વક ઈમાન લાવવું જરૂરી છે, અમે ઈમાન રાખીએ છીએ કે અલ્લાહ એ તેણે પોતાના બંદાઓ તરફ રસૂલોને ખુશખબર આપનારા, ડરાવવાવાળા અને સત્યમાર્ગ તરફ બોલાવનારા બનાવીને મોકલ્યા હતા, બસ જેણે તેમનું અનુસરણ કયું તે કામયાબ થયો અને જેણે તેમની અવજ્ઞા કરી તેં નાસીપાસ થયો, તથા રસૂલોમાંના છેલ્લા જે શ્રેષ્ઠ અને છેલ્લા આપણાં નબી છે-ﷺ- જેમકે અલ્લાહ એ કહ્યું : {અને દરેક કોમમાં એક પયગંબર મોકલ્યા, (જે તેઓને કહેતા હતા કે) અલ્લાહની ઈબાદત કરો અને તાગૂતથી બચો} [અન્ નહલ: ૩૬]. અને અલ્લાહ તઆલાએ કહ્યું: {આ દરેક પયગંબર (લોકોને) ખુશખબરી આપનાર અને સચેત કરવાવાળા હતા, જેથી આ પયગંબરો આવી ગયા પછી લોકો માટે અલ્લાહ પર કોઇ દલીલ બાકી ન રહે, અને અલ્લાહ તઆલા જબરદસ્ત અને હિકમતવાળો છે.} [અન્ નિસા: ૧૬૫]. અને અલ્લાહ તઆલાએ કહ્યું: ((હે લોકો !) મુહમ્મદ ﷺ કોઇ પુરુષના પિતા નથી, પરંતુ મુહમ્મદ ﷺ ફક્ત અલ્લાહના પયગંબર છે, અને દરેક પયગંબરમાંના છેલ્લા છે.) [અલ્ અહઝાબ: ૪૦]. અને અલ્લાહના તે પયગંબરો જમના નામ અલ્લાહ એ બતાવ્યા છે, તથા અલ્લાહના રસૂલ ﷺ એ સાબિત કર્યા છે તેના પર અમે સ્પષ્ટ રીતે ઈમાન રાખીએ છીએ જેમકે નૂહ, હૂદ, સોલિહ, ઈબ્રાહીમ સિવાયના બીજા રસૂલ પર, તેમની સંતાનો પર,અને તેમના અનુયાયીઓ પર અલ્લાહની કૃપા અમે શાંતિ નાઝિલ થાય.

અલ્લાહ પર ઈમાન લાવવામાં તે બાબતનો પણ સમાવેશ થાય છે કે મોહબ્બત અલ્લાહ માટે, નફરત અલ્લાહ માટે અને દોસ્તી અલ્લાહ માટે અને દુશ્મની અલ્લાહ માટે, બસ એક મોમીન માટે જરૂરી છે કે તે ઈમાનવાળાઓ સાથે મોહબ્બત રાખે અને કાફિરોને નફરત કરે અને તેમની સાથે દુશ્મની રાખે, મોમિનોમાંથી સૌ પ્રથમ નબી -ﷺ- ના સહાબાઓ છે. એહલે સુન્નત વલ્ જમાઅત લોકોમાંથી જે સદાચારી છે તે તેમને મોહબ્બત કરે છે અને તેમની સાથે દોસ્તી રાખે છે અને એવી માન્યતા રાખે છે નબી ﷺ પછી તે સારા લોકો છે, કારણકે નબી ﷺનું ફરમાન છે ; << સૌથી સારો સમયગાળો મારો છે ત્યારબાદ તે લોકોનો જે મારા પછી આવ્યા, ત્યાર બાદ તે લોકો જે તેમના પછીના છે>> [૪] મુત્તફક અલા સિહ્તિહી ( આ હદીષ ઈમામ બુખારી રહ. અને ઈમામ મુસ્લિમ રહ. ના નિયમો પ્રમાણે સાચી છે) તેઓ અકિદો રાખે છે કે તેમાંથી સૌથી શ્રેષ્ઠ અબૂ બકર રઝી. છે ફરી ઉમર ફારૂક રઝી. ફરી ઉષ્માન રઝી. ફરી અલી મુર્તઝા રઝી. છે ત્યાર બાદ તે દસ લોકો જેમને દુનિયામાં જ જન્નતની ખુશખબર આપી દેવામાં આવી, ત્યારબાદ બીજા સહાબીઓ, તેઓ બે સહાબીઓ વચ્ચેના મતભેદો ને તેમની મહેનત સમજે છે, કેમ કે જેણે મહેનત કરી તેના માટે બે નેકી અને જેનાથી ભૂલ થઈ ગઈ તેના માટે પણ એક નેકી તો છે જ. તેઓ એહલે બૈત (રસૂલ ﷺના ઘરના લોકો) સાથે મોહબ્બત કરે છે, નબી ﷺની પત્નીઓનો ખ્યાલ રાખે છે જે દરેક મોમીનોની માતાઓ છે, અને તેમનાથી સંતુષ્ટ છે, તેઓ રવાફિઝ ના માર્ગનો ઈન્કાર કરે છે, જેઓ નબી ﷺ ના સાથીઓને નફરત કરે છે અને તેમને ગાળો આપે છે અને એહલે બૈત ના સન્માનમાં વધારો કરે છે, અને તેમને તેમના દરજ્જાથી વધાવી દે છે જે દરજ્જો તેમને અલ્લાહ એ આપ્યો છે, એવી જ રીતે અહલે સુન્નત વલ્ જમાઅત, નવાસિબના માર્ગનો પણ ઇનકાર કરે છે જેઓ પોતાની વાતો અને કાર્યોથી એહલે બૈત ને ઇજા પહોંચાડે છે. [૪]બુખારી: અશ્ શહાદાત (૨૫૦૯)મુસ્લિમ: ફઝાઈલુસ્ સહાબતુ (૨૫૩૩) અત્ તિર્મિઝી: અલ્ મનાકિબ (૩૮૫૯)ઈબ્ને માજહ: અલ્ અહકામ(૨૩૬૨) અહમદ (૧/૪૩૪)

જ્યાં સુધી આ સહીહ અકીદહના વિરોધ કરનારાઓની વાત છે તેમના પણ ઘણા પ્રકાર છે,બસ તેમાંથી મૂર્તિઓ, પથ્થરો, ફરિશ્તાઓ, અવ્લિયાઓ, જિન્નો, વૃક્ષો વગેરેની ઈબાદત કરનારા છે, તેઓએ રસૂલોના માર્ગને ન અપ્નાવ્યો, પરંતુ તેમનો વિરોધ કર્યો અને તેમના દુશ્મની બની ગયા, જેવુકે કુરૈશીઓના અમુક લોકોએ અને અરબના બીજા વર્ગના લોકોએ આપણા નબી ﷺ સાથે કર્યું, તેઓ પોતાના મઅબૂદો પાસે પોતાની જરૂરિયાતો પૂરી કરવા માટેનો સવાલ કરે છે, જેમકે બીમારીની શિફા, અને દુશ્મનો પર વિજય મેળવવા મદદ માંગે છે, તેમના માટે કુરબાની કરે છે, તેથા મન્નત માનતા હતા તો જ્યારે તેઓને નબી ﷺ એ આ દરેક કાર્યોનો ઇનકાર કર્યો અને તેનું ખંડન કર્યું અને તેમનો ઈબાદતને ફક્ત અલ્લાહ માટે જ કરવાનો આદેશ આપ્યો તો તેઓ આશ્ચર્ય ચકિત થઇ ગયા અને ઇનકાર કર્યો, અને કહેવા લાગ્યા: (શું તેણે આટલા બધા ઇલાહને એક જ ઇલાહ કરી દીધો, ખરેખર આ તો આશ્વર્યજનક વાત છે.૫) [સોદ: ૫] નબી ﷺ તેઓને સતત અલ્લાહ તરફ બોલાવતા રહ્યા,અને તેમણે શિર્ક (અનેકેશ્વરવાદ) થી ડરાવતા રહ્યા અને તેઓને સમક્ષ શિર્કની વાસ્તવિકતા તેમની સામે સ્પષ્ટ કરતા રહ્યા અહીં સુધી કે અલ્લાહ એ તેમના માંથી જેના પ્રત્યે હિદયાતની ઈચ્છા કરી તેને હિદાયત આપી, ફરી તેઓ અલ્લાહના દિનમાં જૂથને જૂથ બની દાખલ થવા લાગ્યા, એવી જ રીતે અલ્લાહના રસૂલ ﷺ અને સહાબાઓ અને તેમનું અનુસરણ કરનારાઓના સઘર્શથી અલ્લાહનો દીન દરેક ધર્મો પર ગાલીબ આવી ગયો,ત્યારબાદ સમય બદલાય ગયો અને અજ્ઞાનતા ફરી આવી ગઈ અહીં સુધી કે વધારે પડતા લોકો નબીઓ તથા વાલીઓના સમ્માનમાં ગૂલુ (અતિશયોક્તિ) કરવા લાગ્યા, અને સંકટના સમયે તેમને પોકારવા લાગ્યા તથા અન્ય પ્રકારના શિર્કના કારણે તેનો જાહિલિય્યાત (અજ્ઞાનતાના કાળ) ના ધર્મ તરફ પાછા ફરી ગયા,અને તેઓ " લા ઇલાહ ઈલ્લલ્લાહ " નો એટલો પણ અર્થ સમજી ના શક્ય જેટલો અરબના કાફિરો સમજ્યા હતા, બસ આ સ્તિથીમાં અલ્લાહ જ મદદગાર છે.

પછીના આવનારા લોકોની શંકા પણ જે પહેલાના લોકોની હતી, અને તેમનું કેહવું હતું કે : તેઓ અમારા માટે અલ્લાહ પાસે ભલામણ કરનારા છે, અમે તેઓની બંદગી ફક્ત એટલા માટે કરીએ છીએ કે તેઓ અમને અલ્લાહની નિકટતા પ્રાપ્ત કરાવવામાં મદદરૂપ થશે, અલ્લાહ એ આ માન્યતાને ખોટી બતાવી અને સ્પષ્ટ કર્યું કે જે કોઈ તેને છોડીને બીજાની બંદગી કરશે તો તેણે શિર્ક કર્યું અને તે કાફિર થય ગયો, જેમકે અલ્લાહ એ કહ્યું: {અને આ લોકો અલ્લાહને છોડીને એવી વસ્તુઓની બંદગી કરે છે, જે ન તો તેમને કોઈ નુકસાન પહોંચાડી શકે છે અને ન તો તેમને કોઈ ફાયદો પહોંચાડી શકે છે અને કહે છે કે આ લોકો અલ્લાહની સમક્ષ અમારા માટે ભલામણ કરશે} [યૂનુસ : ૧૮]. બસ અલ્લાહ એ પોતાની આયાત દ્વારા તેઓને જવાબ આપ્યો. {તમે કહી દો કે શું તમે અલ્લાહને એવી વસ્તુની જાણ આપી રહ્યા છો, જે અલ્લાહ તઆલાને આકાશો અને ઝમીનમાં ખબર જ નથી, તે આ પ્રમાણની વસ્તુથી પવિત્ર અને સર્વગ્રાહી છે, તે લોકોના ભાગીદાર ઠેરાવવાથી.} [યૂનુસ : ૧૮]. અલ્લાહ એ આ આયતમાં સ્પષ્ટ કર્યું કે તેના સિવાય નબીઓ, વલીઓ વગેરેની ઈબાદત કરવી એ શિર્કે અકબર (સૌથી મોટું શિર્ક) છે, અને અલ્લાહ એ કહ્યું : {અને જે લોકોએ અલ્લાહ સિવાય અન્યને દોસ્ત બનાવ્યા છે, અને કહે છે કે અમે તો તેમની ઈબાદત ફક્ત તે માટે કરીએ છીએ કે તેઓ અમને અલ્લાહની નિકટતા પ્રાપ્ત કરવામાં મદદરૂપ થશે} [અઝ્ ઝુમર :૩]. બસ અલ્લાહ એ પોતાની આયાત તેઓને જવાબ દ્વારા આપ્યો. [નિઃશંક આ લોકો જેના વિષે મતભેદ કરી રહ્યા છે તેનો સાચો નિર્ણય અલ્લાહ જ કરશે, અલ્લાહ ખોટા અને કાફિર ને હિદાયત નથી આપતો.} [અઝ્ ઝુમર :૩]. બસ અલ્લાહએ આ આયાતમાં સ્પષ્ટ કર્યું કે તેના સિવાય કોઈના માટે દુઆ, ખોફ, ઉમ્મીદ વગેરે જેવી ઇબાદતો કરવી તે કુફર છે જેનાથી અલ્લાહ પાક છે, અને તેઓ પોતાની વાતમાં જૂઠ્ઠા છે કે તેના દ્વારા તેઓ અલ્લાહની નિકટતા પ્રાપ્ત કરશે.

જ્યાં સુધી પછી આવનારા મુશરિકો (અનેકેશ્વારવાદી) ની વાત છે તો પહેલાના લોકો કરતા પણ આગળ વધી ગયા (અને તેમના બે પ્રકાર છે ) પહેલો પ્રકાર: તેમાંથી અમુક જેઓએ અલ્લાહની રુબૂબિય્યતમાં શિર્ક કર્યો, બીજો પ્રકાર: જેઓ સમૃદ્ધિ અને તંગી બંને સ્તિથીમાં તેઓ શિર્ક કરે છે, આ વાત તે જ વ્યક્તિ સારી રીતે જાણે છે જે તેમની સાથે રહે છે, અને જે તેમની સાથે રહી ચુક્યો છે તે તેમની સ્તિથીને ઊંડાણપૂર્વક જાણે છે અને તેમના તે કર્યો ને જોઈ ચુક્યો છે જે ઈજિપ્તમાં હુસૈન અને બદવી વગેરે લોકોની કબરો પાસે, અને ઈડનમાં ઈદરોસની કબર પાસે, અને યમનમાં હાદીની કબર પાસે, સિરીયામાં ઈબ્નુલ્ અરબી, અને ઇરાકમાં શૈખ અબ્દુલ કાદિર જીલાનીની કબરો પાસે, વગેરે જેવા વિખ્યાત લોકોની કબરો પાસે કરે છે, જે બાબતે સામાન્ય લોકોએ ગૂલું ( અતિશયોક્તિ) કર્યું અને અલ્લાહના હકોને તેઓને આપી દીધા, બસ બહુ ઓછા લોકો એવા હોઈ છે જે આ દરેક કાર્યોનો ઇન્કાર કરે છે અને તેમની સમક્ષ તૌહીદની વાસ્તવિકતાને સ્પષ્ટ કરે છે,જેની સાથે નબી મોહમ્મદ અને આપના પહેલાના પયગંબરો ને મોકલવામાં આવ્યા, ઈન્ના લિલ્લાહિ વ ઇન્ના ઈલય્હિ રાજિઉન (અર્થ: નિ:શંક અમે અલ્લાહની માલિકી હેઠળ છે અને તેની જ તરફ પાછા ફરી ને જવાનું છે) અમે અલ્લાહથી દુઆ કરીએ છીએ કે અલ્લાહ તેઓને હિદાયત તરફ પાછા ફેરવે, અને તેઓની વચ્ચે હિદાયતના પ્રચારકોને વધારી દે, અને મુસલમાનો ના આગેવાનો અને વિદ્ધાનોને આ શિર્કથી લડવાની અને તેના સાધનોને નષ્ટ કરવાની તોફિક આપે, તે અલ્લાહ સાંભળવાવાળો અને નિકટ છે.

આવીજ રીતે અસ્મા વ સિફાત (અલ્લાહના નામો અને ગુણો) ના પાઠમાં પણ સહીહ અકીદહના વિરુદ્ધ અકીદાઓમાં: એહલે બિદ્અત, જહ્મિય્યા, મોતઝિલહના અને તેમના માર્ગ પર ચાલનારાઓનો અકીદો છે, તેઓએ અલ્લાહની સિફાત (ગુણો)નો ઈન્કાર કર્યો, અને તે સર્વોત્તમ ગુણોને અક્ષમ કરી, અલ્લાહના અસ્તિત્વનો ઈન્કાર કર્યો અને અલ્લાહને અશક્ય, નિર્જીવ જેવી વસ્તુઓના ગુણોથી વિશષ્ટ કરવાનો માર્ગ આપ્નાવ્યો (પરંતુ) અલ્લાહ તેઓની દરેક વાતોથી ખૂબ જ બુલંદ અને સર્વોચ્ચ છે. એવી જ રીતે આમાં તે લોકોનો પણ સમાવેશ થાય છે, જેઓએ અલ્લાહના અમુક ગુણોને તો માન્યા પરંતુ અમુક નો ઈન્કાર કર્યો જેમકે આશાઇરહ, બસ તે લોકો જે વાતથી બચવા માટે અલ્લાહના અમુક ગુણોનો ઇનકાર કર્યો તો તે જ વસ્તુ તેમના પર લાગુ પડે છે જે સિફાતને તેઓએ અલ્લાહ માટે સાબિત કર્યા અને તેની દલીલોનું અર્થઘટન કર્યું, એવી જ રીતે તે લોકો એ શરઈ અને અકલી દલીલોનો વિરોધ કર્યો અને તે બાબતે તેઓ સ્પષ્ટ વિરોધીઓ બની ગયા, જયારે કે એહલે સુન્નત વલ્ જમાઅતે તો તે દરેક ગુણોને અલ્લાહ માટે સાબિત કર્યા જે અલ્લાહ એ પોતાના માટે અને તેના રસૂલ ﷺ એ સાબિત કર્યા છે, અને તેને સર્જન સાથેની સરખામણીથી એવી રીતે પાક રાખે છે કે તેણે અર્થહીન કરવાની કોઈ શંકા રહેતી નથી, એવી જ રીતે તેઓએ દરેક દલીલો પર અમલ કર્યો,અસ્મા વ સિફાતમાં ફેરફાર કે તેના ઇન્કાર, કે તેનું અર્થઘટન કે તેણે અર્થહીન કરવાથી સુરક્ષિત રહ્યા, જેમાં તેમના સિવાયના અન્ય લોકો સપડાયેલા છે, જેમકે તેનો ઉલ્લેખ કરી ચુકયા છે-, દુનિયા અને આખિરતમાં નિજાત મેળવવાનો આ જ એકમાત્ર રસ્તો છે, અને સીધો માર્ગ છે, અને આજ તે માર્ગ છે જેને ઉમ્મતના સલફ (સદાચારી પૂર્વજો) અને ધાર્મિક વિદ્ધાનો એ અપનાવ્યો, આના દ્વારા જ પછીના લોકોનો સુધાર સંભવ છે જેના દ્વારા પહેલાના લોકોની ઈસ્લાહ થઈ, અને તે કુરઆન અને હદીષનું અનુસરણ છે અને તેના વિરુદ્ધ વસ્તુઓને છોડવામાં.

અને આ દરેક મુહકમ આયતો જે આના વિષે વર્ણન કરવામાં આવી છે જે અલ્લાહની કિતાબમાં છે તે દર્શાવે છે કે ઇબાદતને નિખાલસતા પૂર્વક ફક્ત અલ્લાહ માટે જ કરવામાં આવે, અને આજ સાચો દીન અને દિનનો પાયો છે, જેમકે જિન્નો અને માનવીઓ ને પેદા કરવાની આજ હિકમત છે અને આ જ કારણે પયગંબરોને મોકલવામાં આવ્યા અને કિતાબો ઉતારવામાં આવી; બસ દરેક મુસલમાનો પર જરૂરી છે કે તેઓ આ બાબતને ધ્યાનમાં રાખે અને તેણે સમજે,અને તેનથી હોશિયાર રહે જેમાં ઘણા મુસલામાનો સપડાયેલા છે,જેમાંથી પયગંબરો, સદાચારી લોકોના વિશે ગુલૂ કર્યું અને તેમની કબરો પર ઈમારતો બનવી અને મસ્જિદ, ગુંબજ બનાવ્યા અને તેમને મદદ માટે સવાલ કરવા લાગ્યા અને આશ્ચર્ય એ કે પોતાની જરૂરિયાતોનો સવાલ કરવા લાગ્યા,જેમકે આવનારી તકલીફો, બીમારીથી શિફા, અને દુશ્મનો પર વિજય મેળવવા માટે દુઆઓ કરવા લાગ્યા વગેરે જેવા શિર્ક અકબરના પ્રકારોને તેઓ અપનાવવા લાગ્યા, અને નબી ﷺ થી સહીહ સનદ સાથે સાબિત છે,અને તે વાતથી એકમત છે જેનો ઉલ્લેખ અલ્લાહની કિતાબમાં કરવામાં આવ્યો, પાસ તેને સહીહૈનમાં (બુખારી અને મુસ્લિમ) મુઆઝ રઝી થી રિવાયત છે કે નબી ﷺ એ તેમને કહ્યું : <<શું તમે જાણો છો કે બંદાના શિરે અલ્લાહનો હક શું છે? અને અલ્લાહના શિરે બંદાઓ નો શું હક છે? મુઆઝ રઝી. એ કહ્યું કે : મેં કહ્યું : અલ્લાહ અને તેના રસૂલ વધારે જાણે છે, તો નબી ﷺ એ કહ્યું :અલ્લાહનો હક બંદાઓ પર તે છે કે તેઓ ફક્ત તેની જ ઈબાદત કરે અને તેની સાથે કોઈને ભાગીદાર ન ઠેહરાવે, અને બંદાનો હક અલ્લાહ પર તે છે કે જે કોઈ તેની સાથે કોઈને ભાગીદાર ન ઠેહરાવે તેને તે સજા ન આપે.>> [7]અલ્ હદીષ. અને સહીહ બુખારીમાં ઈબ્ને મસ્ઊદ રઝી.થી રિવાયત છે કે નબી ﷺ એ કહ્યું : << કોઈ વ્યક્તિ તે સ્થિતિમાં મૃત્યુ પામ્યો કે તેણે અલ્લાહ સાથે કોઈને ભાગીદાર ઠેહરાવ્યો હતો તો તે જહંનમ માં જશે >> [૮] અને ઈમામ મુસ્લિમ રહ. એ પોતાની સહીહ માં જાબિર રઝી. ની રિવાયત વર્ણન કરી કે નબી ﷺ એ કહ્યું : << જે વ્યક્તિ અલ્લાહ સાથે તે સ્થિતિમાં મુલાકાત કરશે કે તેણે અલ્લાહ સાથે કોઈને ભાગીદાર ઠેહરાવ્યો ન હતો તો તે જન્નત માં દાખલ થશે અને જેણે કોઈને તેની સાથે ભાગીદાર ઠેહરાવ્યો હશે તો તે જહંનમ માં દાખલ થશે>> [૯] આ વિશે ઘણી હદીષો છે, અને આ સમસ્યા ખૂબ જ અગત્યની છે જેના કારણે નબી ﷺ ને મોકલવામાં આવ્યા, જે પોતાની દાવત દ્વારા લોકોને તૌહીદ તરફ બોલાવતા રહ્યા અને શિર્ક થી ડરાવતા રહ્યા, બસ જ્યારે તેઓ પોતાની દાવત સાથે લોકો સમક્ષ ઉભા થયા તો તેમને ખૂબ જ ઇજા પહોંચાડવામાં આવી, બસ તેમણે સબર કરી તેમની સાથે તેમના સાથીઓ એ પણ સબર કરી અહીં સુધી સમગ્ર અરબમાથી મૂર્તિ પૂજા હટાવી દીધી, લોકો અલ્લાહના દીનમાં દાખલ થવા લાગ્યા, અને મૂર્તિઓને તોડી નાખવામાં આવી, અહીં સુધી કે જે કઅબહની અંદર હતી તેને પણ તોડી નાખવામાં આવી જે લાત, ઉઝ્ઝા, મનાત નામની દરેક મૂર્તિઓ જે અરબમાં હતી તેને તોડી નાખવામાં આવી અને અલ્લાહનો કલિમો પ્રબળ થયો અને સમગ્ર અરબમાં ઇસ્લામ જાહેર થઇ ગયો, ફરી મુસલમાનોએ અરબની બહાર દાવત અને જિહાદ કરવાનું ધ્યાન કેન્દ્રિત કર્યું, અને અલ્લાહ એ તેમના દ્વારા લોકો સુધી સાચું માર્ગદર્શન પહોંચાડયું, અને તેમના દ્વારા દુનિયાની અમુક જગ્યાઓ પર ઈન્સાફને પહોંચાડયો, એવી જ રીતે તેઓ માર્ગદર્શન આપનારા, સાચું બોલનારા અને ઈન્સાફ અને સુધારાના ઈમામ બની ગયા, અને તેઓ જે અલ્લાહનું અનુસરણ કરનારા ઈમામો હતા તેમનો માર્ગ અપનાવ્યો, જેઓ દીનને ફેલાવે છે, લોકોને અલ્લાહની તૌહીદ તરફ બોલાવે છે, અને પોતાના પ્રાણ અને માલ વડે અલ્લાહના માર્ગમાં જિહાદ કરે છે, અને કોઈ નિંદા કરવાવાળાની નિંદાથી ડરતા નથી, બસ અલ્લાહ એ તેમનો સાથ આપ્યો અને તેમની મદદ કરી અને તે લોકો પર તેમને વિજય આપ્યો જેઓ તેમનો વિરોધ કરતા હતા અને જે વાયદો અલ્લાહ એ કર્યો હતો તે પૂરો કર્યો, બસ પવિત્ર અલ્લાહ એ કહ્યું : {હે ઈમાનવાળાઓ ! જો તમે અલ્લાહના (દિનની) મદદ કરશો તો અલ્લાહ તમારી મદદ કરશે અને તમારા ડગલાને (જમીનમાં) મજબૂત કરી દેશે. ૭} [મુહમ્મદ: ૭] . અને અલ્લાહ -જે સર્વ શ્રેષ્ઠ છે- કહ્યું: {અને અલ્લાહ તે વ્યક્તિની જરૂર મદદ કરશે જે અલ્લાહના (દિનની) મદદ કરશે, નિઃશંક અલ્લાહ ખુબ જ તાકાતવાળો અને પ્રબળ છે. ૪૦ (અલ્લાહના દિનની મદદ કરવાવાળા) તે લોકો છે જેને અમે જમીનમાં સરદાર બનાવીએ તો તે નમાઝ કાયમ કરશે, ઝકાત આપશે, અને નેક કાર્યોનો આદેશ આપશે અને ખરાબ કાર્યોથી અટકાવશે, અને દરેક કાર્યોનું પરિણામ તો અલ્લાહ પાસે છે. ૪૧} [અલ્ હજ્જ :૪૦-૪૧]. ત્યાર બાદ લોકો બદલાઈ ગયા, અને જૂથોમાં વહેંચાઈ ગયા, અને જિહાદ પ્રત્યે સુસ્ત થઇ ગયા, અને આરામ પસંદ બની ગયા, અને પોતાની મનેચ્છાઓનું અનુસરણ કરવા લાગ્યા, તેમનામાં ગૂનો સામાન્ય બની ગયો, બસ અલ્લાહ એ પણ તેમની સ્થિતી બદલી નાખી અને તેમના પર તેઓના દુશ્મનો ને હાવી કરી દીધા, અને આ તે કાર્યોનું પરિણામ હતું જે તેઓ કરતા હતા, અને તમારો પાલનહાર તો પોતાના બંદાઓ પર જુલમ કરનારો નથી, અલ્લાહ એ કહ્યું : {આ એટલા માટે કે અલ્લાહ તઆલા એવો નથી કે કોઇ કોમ પર કોઇ નેઅમત આપ્યા પછી તેને છીનવી લે, ત્યાં સુધી કે તે લોકો પોતે પોતાની સ્થિતિની ન બદલી લે, જે તેમની હતી} [અલ્ અન્ફાલ:૫૩]. બસ દરેક મુસલમાન પર જરૂરી છે કે તે અલ્લાહ તરફ પાછો ફરે અને તેની ઈબાદતને નિખાલસતા પુર્વક કરે, અને જે કઇ પણ તેનાથી ગુના થયા છે તેની અલ્લાહ સમક્ષ માફી માંગે, અને તે કાર્યો કરે જેનો અલ્લાહ એ આદેશ આપ્યો છે અને તેનાથી બચી ને રહે જેનાથી રોકવામાં આવ્યા છે, અને એક બીજા સાથે વાતચીત કરવામાં અને કાર્યોમાં મદદ કરે. [2] બુખારી: અલ્ ઈસ્તિઝાન(૫૯૧૨), મુસ્લિમ: અલ્ ઈમાન (૩૦), અત્ તિર્મિઝી :અલ્ ઈમાન: (૨૬૪૩), ઈબ્ને માજહ: અઝ્ ઝુહદ (૪૨૯૬), અહમદ :(૫/૨૩૮). [૮] બુખારી : તફસીરુલ કુરઆન (૪૨૨૭),મુસ્લિમ: અલ્ ઈમાન (૯૨),અહમદ (૧/૩૭૪). [૯] બુખારી :અલ્ ઈલ્મ (૧૨૯),મુસ્લિમ :અલ્ ઈમાન (૩૨),અહમદ (૩/૧૫૭)

સાચો અકીદો અને તેની વિરુદ્ધ વાતો

સાચો અકીદો અને તેની વિરુદ્ધ વાતો

પ્રસ્તાવના

અલ્લાહ તઆલા પર ઈમાન

ફરિશ્તાઓ પર ઈમાન

અલ્લાહની કિતાબો પર ઈમાન

અલ્લાહના રસૂલો પર ઈમાન

આખિરતના દિવસ પર ઈમાન

તકદીર પર ઈમાન

ઈમાન કોલ અને અમલ (વાત અને કાર્ય) નું નામ છે જે અનુસરણ કરવાથી વધે છે અને અવજ્ઞા કરવાથી ઘટે છે

મોહબ્બત અલ્લાહ માટે, નફરત અલ્લાહ માટે અને દોસ્તી અલ્લાહ માટે અને દુશ્મની અલ્લાહ માટે

વિરોધીઓએ આ અકીદહના વિરોધમાં ઘણું બધું કહ્યું છે

ફક્ત અલ્લાહની જ બંદગી કરવી અને અલ્લાહના દુશ્મનો પર વિજય મેળવવા તેની પાસે જ મદદ માગવી જોઈએ

Related books

ઇસ્લામના અકીદહ વિશે ટૂંકમાં માહિતી

الإسلام دين رسل الله

ત્રણ સિદ્ધાંતો અને તેના પુરાવા

المختصر المفيد للمسلم الجديد

શેર કરવા માટે સ્કેન કરો