((زهلامهك ههبوو دهین ددانه خهلكی، ڤێجا دگۆته وی كهسێ ل دهڤ وی كار دكر: ئهگهر تو (ب مهبهستا وهرگرتنا دهینی) چوویه دهڤ كهسهكی و ته دیت یێ دهستكورته و ڕهوشا وی نهیا باشه؛ هنگی تو ل وی ببووره، دا بهلكی خودێ ژی ل مە ببووریت
ژ ئهبو هورەیرەی (خودێ ژێ ڕازی بیت) ژ پێغەمبەرێ خودێ (صەلات و سەلامێن خودێ ل سەر بن) گۆت:
((زهلامهك ههبوو دهین ددانه خهلكی، ڤێجا دگۆته وی كهسێ ل دهڤ وی كار دكر: ئهگهر تو (ب مهبهستا وهرگرتنا دهینی) چوویه دهڤ كهسهكی و ته دیت یێ دهستكورته و ڕهوشا وی نهیا باشه؛ هنگی تو ل وی ببووره، دا بهلكی خودێ ژی ل مە ببووریت، پاشی گههشته خودێ و خودێ ل وی بووری)).
«كان رجلٌ يُدَايِنُ الناسَ، فكان يقول لفتاه: إذا أتيتَ مُعسِرًا فتجاوز عنه، لعل اللهَ يَتجاوزُ عنا، فلقي اللهَ فتجاوز عنه».
پێغەمبەر (صەلات و سەلامێن خودێ ل سەر بن) بهحسێ زهلامهكی دكهت كو دهین دداننه خهلكی، یان وهسا تشت دفرۆتنه خهلكی كو پشتی هنگی بهایێ تشتی بۆ بینن، و وی زهلامی دگۆته خزمهتكارێ خۆ یێ كو دهینێن وی ژ خهلكی وهردگرتن: ئهگهر تو چوویه دهڤ دهیندارهكی و ژ بهر دهستكورتییێ؛ چ د دهستێن ویدا نهبوو كو دهینێ خۆ پێ بدهت، هنگی تو ل وی ببووره، ڤێجا یان ب خۆلێگرتنا ل وی و كو بهردهوام داخوازا دهینی ژ وی نهكهی، یان ژی ب ڕازیبوونا ب وی تشتێ وی ههی، خۆ ئهگهر یێ تهمام نهبیت و هندهك یێ ژێ كێم ژی بیت، ئهڤه ژی وهك حهز و هیڤییهك كو خودێ ژی ل وی ببووریت و گونههێن وی ژێببهت، گاڤا ئهو زهلام مری؛ خودێ ل وی بووری و گونههێن وی ژێبرن.
يداين: يكثر من التعامل مع الناس بالدين.
فتاه: غلامه الذي يكلفه بالعمل.
أتيت معسرًا: لمطالبته بما عليه.
باشی و چاكی د سهرهدهریكرنا د گهل خهلكی و لێبوورین و خۆلێگرتن ل دهستكورتێن وان؛ ژ مهزنترین ئهگهرێن ڕزگاربوونا مرۆڤییه ل ڕۆژا قیامهتێ.
باشی و چاكییا د گهل خهلكی و دلسۆزییا كاری بۆ خودێ و ههبوونا هیڤییان ب دلۆڤانییا خودێ؛ ژ ئهگهرێن ژێبرنا گونههانه.
زێدهتر (11)
صهحیحا بۆخاری (4/ 176) (3480).
صهحیحا موسلمی (3/ 1196) (1562).
بهجة الناظرين شرح رياض الصالحين.
لسليم الهلالي (2/ 458).
التنوير شرح الجامع الصغير.
للصنعاني (8/ 123).
كنوز رياض الصالحين.
لمجموعة من الباحثين (16/ 402).
مرقاة المفاتيح شرح مشكاة المصابيح.
للقاري (5/ 1953).
نزهة المتقين شرح رياض الصالحين (2/ 945).