((دهمێ خودێ بهحهشت و جههنهم ئافراندین، جبریل (سلاڤ لێ بن) فڕێكره
ژ ئهبو هورەیرەی (خودێ ژێ ڕازی بیت) ژ پێغەمبەرێ خودێ (صەلات و سەلامێن خودێ ل سەر بن) گۆت:
((دهمێ خودێ بهحهشت و جههنهم ئافراندین، جبریل (سلاڤ لێ بن) فڕێكره بهحهشتێ و گۆتێ: ههڕه بهرێ خۆ بده وێ و بهرێ خۆ بده وی تشتێ من د وێدا بۆ خهلكێ وێ ئاماده كری. ئهو ژی چوو بهرێ خۆ دایێ و پاشی زڤڕی و گۆت: ئهز ب مهزناهییا ته كهم؛ ههر كهسێ گوھ ل سالوخهتێن وێ بیت؛ دێ وهكهت كو ب چیته تێدا، ئینا خودێ فهرمان كر و پاشی بهحهشت ب نهخۆشی و ئاستهنگان هاته دۆرپێچكرن، پاشی گۆتێ: جارهكا دی ههڕه بهرێ خۆ بده وێ و بهرێ خۆ بده وی تشتێ من د وێدا بۆ خهلكێ وێ ئاماده كری، ئهو ژی چوو بهرێ خۆ دایێ و دیت ئهو یا ب نهخۆشی و ئاستهنگان هاتییه دۆرپێچكرن، ئینا گۆت: ئهز ب مهزناهییا ته كهم؛ ئهز ترسیام كهس نهچیته تێدا. گۆت: ههڕه بهرێ خۆ بده جههنهمێ و بهرێ خۆ بده وی تشتێ من د وێدا بۆ خهلكێ وێ ئاماده كری. ئهو ژی چوو بهرێ خۆ دایێ و دیت هندهك ژ وێ یا چوویه سهر هندهكا دی، ئینا زڤڕی و گۆت: ئهز ب مهزناهییا ته كهم؛ كهس ناچیته تێدا، ئینا خودێ فهرمان كر و پاشی جههنهم ب خۆشی و حهز و شههوهتان هاته دۆرپێچكرن، پاشی گۆتێ: جارهكا دی ههڕه بهرێ خۆ بده وێ، ئهو ژی چوو بهرێ خۆ دایێ و دیت ئهو یا ب خۆشی و حهز و شههوهتان هاتییه دۆرپێچكرن، ئینا زڤڕی و گۆت: ئهز ب مهزناهییا ته كهم؛ ئهز ترسیام كهس ژێ ڕزگار نهبیت و ههمی بچنه تێدا)).
«لَمَّا خَلَقَ اللَّهُ الْجَنَّةَ وَالنَّارَ أَرْسَلَ جِبْرِيلَ عَلَيْهِ السَّلَامُ إِلَى الْجَنَّةِ، فَقَالَ: انْظُرْ إِلَيْهَا وَإِلَى مَا أَعْدَدْتُ لِأَهْلِهَا فِيهَا. فَنَظَرَ إِلَيْهَا فَرَجَعَ، فَقَالَ: وَعِزَّتِكَ لَا يَسْمَعُ بِهَا أَحَدٌ إِلَّا دَخَلَهَا. فَأَمَرَ بِهَا فَحُفَّتْ بِالْمَكَارِهِ، فَقَالَ: اذْهَبْ إِلَيْهَا فَانْظُرْ إِلَيْهَا وَإِلَى مَا أَعْدَدْتُ لِأَهْلِهَا فِيهَا. فَنَظَرَ إِلَيْهَا، فَإِذَا هِيَ قَدْ حُفَّتْ بِالْمَكَارِهِ، فَقَالَ: وَعِزَّتِكَ لَقَدْ خَشِيتُ أَنْ لَا يَدْخُلَهَا أَحَدٌ. قَالَ: اذْهَبْ فَانْظُرْ إِلَى النَّارِ وَإِلَى مَا أَعْدَدْتُ لِأَهْلِهَا فِيهَا. فَنَظَرَ إِلَيْهَا فَإِذَا هِيَ يَرْكَبُ بَعْضُهَا بَعْضًا، فَرَجَعَ فَقَالَ: وَعِزَّتِكَ لَا يَدْخُلُهَا أَحَدٌ. فَأَمَرَ بِهَا فَحُفَّتْ بِالشَّهَوَاتِ، فَقَالَ: ارْجِعْ فَانْظُرْ إِلَيْهَا. فَنَظَرَ إِلَيْهَا فَإِذَا هِيَ قَدْ حُفَّتْ بِالشَّهَوَاتِ، فَرَجَعَ وَقَالَ: وَعِزَّتِكَ لَقَدْ خَشِيتُ أَنْ لَا يَنْجُوَ مِنْهَا أَحَدٌ إِلَّا دَخَلَهَا».
پێغهمبهر (صهلات وسهلامێن خودێ ل سهر بن) دهنگوباسی ب وێ ئێكێ ددهت كو دهمێ خودێ بهحهشت و جههنهم ئافراندین، وی گۆته جبریلی (سلاڤ لێ بن): ههڕه بهحهشتێ و بهرێ خۆ بدێ. ئهو ژی چوو بهرێ خۆ دایێ و پاشی زڤڕی، ڤێجا جبریلی گۆت: خودایێ من؛ ئهز ب مهزناهییا ته كهم؛ ههر كهسێ گوھ ل وێ بیت و كا چ خۆشی و قهنجی و ڕێزگرتن و باشی یێن تێدا ههین؛ دێ ههر حهزكهت بچیته تێدا و دێ بۆ وێ كاركهت. پاشی خودێ بهحهشت ب نهخۆشی و ئاستهنگان ژ ئهنجامدانا فهرمانان و دویركهڤتن و هێلانا پاشڤهبرنان دۆرپێچكر، ڤێجا ههر كهسێ بڤێت بچیته تێدا؛ پێدڤییه ئهو ڤان نهخۆشی و ئاستهنگان دهرباز بكهت. پاشی خودایێ مهزن گۆت: جبریل؛ جارهكا دی ههڕه بهرێ خۆ بده بهحهشتێ، پشتی كو ب نهخۆشی و ئاستهنگان دۆرپێچكری، ئهو ژی چوو بهرێ خۆ دایێ، پاشی هات و گۆت: خودایێ من؛ ئهز ب مهزناهییا ته كهم؛ ئهز دترسم كهس نهچیته تێدا ژ بهر وان زهحمهتی و نهخۆشی و تهنگاڤییێن د ڕێكا وێدا ههین. و دهمێ خودێ جههنهم ئافراندی، گۆت: جبریل؛ ههڕه بهرێ خۆ بده جههنهمێ، ئهو ژی چوو بهرێ خۆ دایێ، پاشی جبریل هات و گۆت: خودایێ من؛ ئهز ب مهزناهییا ته كهم؛ ههر كهسێ گوھلێ بیت كا چ نهخۆشی و عهزاب و ئێش و ئازار یێن د وێدا ههین؛ حهز ناكهت بچیته تێدا و دێ خۆ ژ وان تشتان دویر ئێخیت یێن دبنه ئهگهرێ چوونا وێ. پاشی خودێ جههنهم پهرجان كر و دۆر لێ گرت و ڕێكا گههشتنا ب وێ كره ئهنجامدانا حهز و شههوهت و خۆشییان، پاشی گۆت: جبریل؛ جارهكا دی ههڕه بهرێ خۆ بده وێ، جبریل ژی چوو بهرێ خۆ دایێ، پاشی زڤڕی و گۆت: خودایێ من؛ ئهز ب مهزناهییا ته كهم؛ ئهز ترسیام كهس ژێ ڕزگار نهبیت و ههمی بچنه تێدا و دلێ من ما ب خهلكیڤه، ژ بهر وان خۆشی و حهز و شههوهتێن ل دۆرێن وێ ههین.
...:
باوهریئینان كو بهحهشت و جههنهم نوكه یێن ههین.
پێدڤییه مرۆڤ باوهرییێ ب تشتێ نهپهنی (غهیبی) بینیت و ب ههر تشتهكێ ژ دهڤ خودێ و پێغهمبهرێ وی (صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن) هاتی.
گرنگییا ههداركێشانێ ل سهر نهخۆشییان، چونكی ئهو ڕێكا گههشتنا بهحهشتێیه.
گرنگییا دویركهڤتنا ژ تشتێن حهرام، چونكی ئهو ڕێكا گههشتنا جههنهمێیه.
خودێ بهحهشت ب نهخۆشییان و جههنهم ب خۆشی و شههوهتان دورپێچكر، چونكی تاقیكرن و جهڕباندنا د ژیانا دونیایێدا ڤێ چهندێ دخوازن.
ڕێكا بهحهشتێ یا نهخۆش و ب زهحمهته و پێدڤی ب ههدارێكشان و نهخۆشییێیە د گەل باوهرییێ، ڕێكا جههنهمێ ژی یا پڕه ژ خۆشی و شههوهتان د دونیایێدا.
).
زێدهتر (7)
سونهنا ئهبو داوودی (7/ 122) (4744).
سونهنا تیرمیزی (4/ 319) (2560).
سونهنا نهسائی (7/ 3) (3763).
شرح سنن أبي داود للعباد (537/ 15).
حاشية السندي على سنن النسائي (7/ 3).
فتح الباري (18/317).
ذخيرة العقبى في شرح المجتبى (30/276).