zසකාත් හා උපවාසය පිළිබඳ කෙටි පණිවිඩ දෙකක්
ගරු අෂ් ෂේයික් උත්තරීතර අල්ලාහ් ඔහුට කරුණාව දක්වත්වා! පළමු පණිවිඩය
These files are generated automatically from the book's text; their layout may differ from the printed edition.
zසකාත් හා උපවාසය පිළිබඳ කෙටි පණිවිඩ දෙකක්
ගරු අෂ් ෂේයික්
අබ්දුල් අzසීස් බින් අබ්දුල්ලාහ් බින් බාzස්
උත්තරීතර අල්ලාහ් ඔහුට කරුණාව දක්වත්වා!
පළමු පණිවිඩය
අනිවාර්ය දුගී බද්ද පිළිබඳ වැදගත් පර්යේෂණ
අපරිමිත දයාන්විත අසමසම කරුණාන්විත අල්ලාහ්ගේ නාමයෙන්
ප්රශංසා සියල්ල අල්ලාහ්ට හිමි වේවා. අල්ලාහ්ගේ කරුණාව හා ශාන්තිය මුහම්මද් නබි (සල්ලල්ලාහු අලයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ට, එතුමාගේ පවුලේ අයට හා අනුගාමිකයන්ට ද හිමි වේවා.
මේ පිළිබඳ ලිවීමට හේතුව වූයේ zසකාත් නිකුත් කිරීමේ අනිවාර්යතාවය පිළිබඳ උපදෙස් දීම හා මතක් කිරීමයි. එහි වැදගත්කම නොතකා බොහෝ මුස්ලිම්වරුන් එය නිසි ආකාරයෙන් නිකුත් නොකරති. එය ඉස්ලාම් හි මූලික ස්ථම්භ පහෙන් එකක් වන බැවින්, එය නැතිව ඉස්ලාම් ආගමික ව්යුහය ස්ථාපිත නොවන්නේය; එය නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාගේ ප්රකාශයට අනුව ය: ඉස්ලාමය කරුණු පහක් මත ගොඩනැගී ඇත. එනම් නැමදුමට සුදුස්සා අල්ලාහ් හැර වෙනත් දෙවියෙකු නොමැති බවත් සැබැවින්ම මුහම්මද් අල්ලාහ්ගේ දූතයාණන් බවත් සාක්ෂි දැරීම, සලාතය විධිමත්ව ඉටු කිරීම, සකාත් පිරිනැමීම, රමළාන් මාසයේ උපවාසයේ නිරත වීම, දේව නිවස වෙත හජ් වන්දනාව දියත් කිරීම. මූලාශ්ර ග්රන්ථය බුහාරි සහ මුස්ලිම්
මුස්ලිම්වරුන් මත zසකාත් පැනවීම ඉස්ලාමයේ වඩාත් කැපී පෙනෙන ගුණාංගයක් වන අතර එය එහි අනුගාමිකයින් කෙරෙහි දක්වන සැලකිල්ල විදහා දක්වයි. එහි අන්තර්ගත වන බොහෝ ප්රතිලාභ සහ දුප්පත් මුස්ලිම්වරුන් තුළ ඒ සඳහා ඇති දැඩි අවශ්යතාවය සැලකිල්ලට ගනිමිනි.
ඒවායේ ප්රයෝජන අතර: පොහොසතුන් හා දුප්පතුන් අතර සෙනෙහස ශක්තිමත් කිරීම ද එකකි; මක්නිසාද යත් සිත් කාරුණිකව හැසිරෙන අයෙකුට ආදරය කිරීමට ස්වභාවයෙන්ම ප්රවණ වේ.
ඉන් තවත් ප්රයෝජනයක් වනාහි: සිත පිරිසිදු කර ගැනීම හා එය පවිත්ර කිරීම, ලෝභකම හා මසුරුකම වැනි පහත් ගතිගුණ වලින් දුරස් වීම වේ. මෙය අල් කුර්ආනයේ සඳහන් අල්ලාහ්ගේ වචනවලින් පෙන්වා දී ඇත: ඔවුන්ගේ වස්තුවලින් ඔවුන් පිවිතුරු කර වන, ඔවුන්ව පාරිශුද්ධ කර වන (සදකාවක්) දානයක් නුඹ ගනු. (අත්-තව්බා 103)
එමෙන්ම, මුස්ලිම්වරුන්ට ත්යාගශීලී බව, උදාරකම සහ අවශ්යතාවයකින් පසුවන අයට කරුණාව පෙන්වීමේ ගුණාංගය පුරුදු කරවීම.
ඒ අතුරින් අල්ලාහ්ගෙන් වූ ආශීර්වාදය, වර්ධනය සහ නැවත ලබා දීම යන කාරණා ද ඇත. අල්ලාහ් මෙසේ පවසයි: තවද නුඹලා කවර දෙයක් (අල්ලාහ්ගේ මාර්ගයෙහි) වියදම් කරන්නෙහු ද ඔහුට (එහි ප්රතිඵල) ඔහු පසුවට ලබා දෙයි. තවද ඔහු පෝෂණ සම්පත් ලබා දෙන්නන්ගෙන් අති ශ්රේෂ්ඨය” (සබඃ: 39) සහීහ් හදීසයක නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමා මෙසේ ප්රකාශ කර ඇත්තාහ: අල්ලාහ් මෙසේ පවසයි: ‘ආදම්ගේ පුතණුවනි, නුඹ වියදම් කරනු. නුඹ මත වියදම් කරනු ලැබේ...’ මේවා හැර වෙනත් බොහෝ ප්රයෝජන ද ඇත.
ඒවා වියදම් කිරීමට කමැත්තක් නොදක්වන හෝ ඒවා නිකුත් කිරීමට මැලිකමක් දක්වන අය සඳහා දැඩි අවවාදයන් පැමිණ ඇත. අල්ලාහ් මෙසේ පවසයි: තවද රන් රිදී ගොඩ ගසා අල්ලාහ්ගේ මාර්ගයේ ඒවා වියදම් නො කරන අය වනාහි වේදනා සහගත දඬුවමක් ඇති බව නුඹ ඔවුනට ශුභාරංචි පවසනු. එදින ඒවා නිරා ගින්නෙහි රත් කරනු ලැබ පසුව "මේවා නුඹලා නිධන් ගත කළ දෑ ය. එබැවින් නුඹලා නිධන් ගත කරමින් සිටි දෑ භුක්ති විදිනු" (යැයි පවසමින්) ඔවුන්ගේ නළල් මත ද ඔවුන්ගේ ඇලපත් මත ද ඔවුන්ගේ පිටවල් මත ද එමඟින් මදිනු ලැබේ. (සූරා අත්තව්බා: 34 - 35) සකාත් ප්රධානය නොකළ ධනය සෑම විටම එහි හිමිකරු මළවුන් කෙරෙන් නැගිටුවනු ලබන දිනයේ දඬුවම් ලබන සම්පත් බවට පත් වේ. නබි (සල්ලල්ලාහු අලයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ගේ තහවුරු කරන ලද හදීසයක් මගින් එය පෙන්වා දී ඇත. රන් හෝ රිදී හිමි අයකු ඒ සඳහා වූ (සකාත්) වගකීම ඔහු ඉන් ඉටු නොකරන්නේ නම්, මළවුන් කෙරෙන් නැගිටුවනු ලබන දිනයේ ගින්නෙන් වූ තැටි ඔහු වෙනුවෙන් තනනු ලැබේ. පසුව අපා ගින්නෙහි රත් කරනු ලැබ එමගින් ඔහුගේ ඇලපැත්ත, ඔහුගේ නළල සහ ඔහුගේ පිට ගිනි තැටියෙන් මදිනු ලැබේ. එය සිසිල් වන සෑම විටෙකම නැවතත් රත් කරනු ලැබේ. මෙම දඬුවම වසර පනස්දහසක කාල ප්රමාණයකින් යුත් එක් මතු දිනයක සිදු වේ. තීන්දු දෙනු ලැබ, ස්වර්ගය වෙත හෝ අපා ගින්න වෙත හෝ ඔහුගේ මඟ ඔහු දකින තුරු නැවත නැවතත් ඔහු වෙනුවෙන් මෙසේ සිදු කරනු ලැබේ.
පසුව නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණෝ, සකාත් නොගෙවන ඔටුවන්, ගවයින් සහ බැටළුවන්ගේ හිමිකරු ගැන මෙනෙහි කළහ, එවිට එතුමාණෝ "මළවුන් කෙරෙන් නැගිටුවනු ලබන දිනයේදී ඔවුන් දඬුවම් කරනු ලබන බව (අපට) දන්වා සිටියහ.
අල්ලාහ්ගේ දූතයාණන් (එතුමා කෙරෙහි අල්ලාහ්ගේ ශාන්තිය හා සමාදානය උදා වේවා) පැවැසූ ප්රකාශයක් තහවුර කරන ලද හදීසයක මෙසේ සඳහන් වී ඇත: අල්ලාහු කෙනෙකුට සම්පත් ලබා දී ඇතත් ඔහු ඒ සම්පත් වලින් සකාත් ඉටු නොකළහොත්, මළවුන් කෙරෙන් නැගිටුවනු ලබන දිනයේ ඔහුට විශාල හා දැඩි විෂ සහිත සර්පයෙකු ගෙන එනු ලබයි. උගේ ඇස් දෙක මතුපිට කළු ලප දෙකක් තිබෙනු ඇත. එවිට එම සර්පයා ඔහුගේ දෙපස තදින් අල්ලාගෙන, 'මම ඔබේ ධනය, මම ඔබේ සම්පත්' යැයි කියනු ඇත. එවිට නබි (සල්ලල්ලාහු අලයිහි වසල්ලම්) තුමාණෝ අල්ලාහ්ගේ මෙම වදන් පෙළ කියා සිටියේය: (අල්ලාහ් තම භාග්යයෙන් ඔවුනට පිරිනැමූ දෑ පිළිබඳ මසුරුකම් කරන්නන් එය(එසේ මසුරුකම් කිරීම) තමන්ට යහපතක් යැයි නොසිතිය යුතුය. නමුත් එය ඔවුනට නපුරු ය. ඔවුහු කවර දෙයක් පිළිබඳ මසුරුකම් කළේ ද එය මළවුන් කෙරෙන් නැගිටුවනු ලබන දිනයේ ඔවුන්හට ගෙල මාල ලෙස පලඳවනු ලබන්නේය.) (ආලු ඉම්රාන්: 180)
zසකාත් අනිවාර්යය වන්නේ කාණ්ඩ හතරකට ය: පොළොවෙන් හට ගන්නා ධාන්ය හා පළතුරු වර්ග, තණකොළ යනාදිය ආහාරයට ගන්නා ගොවිපළ සතුන්, රන් හා රිදී, ව්යාපාරික භාණ්ඩ යනාදියයි.
සකාත් අනිවාර්යය වීමට මෙම වර්ග හතරෙහි නිසාබ් සීමාවක් පවතී. එයට අඩු නම් සකාත් අනිවාර්යය නොවේ. ධාන්ය හා පළතුරු වල නිසාබ්: අවුසුක් පහකි. වසක් යනු නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්)තුමාගේ සාඃ අනුව සාඃ 60කි. එනම් රට ඉඳි, මිදි, තිරිඟු, සහල්, බාර්ලි හා ඒවාට සමාන දෑ සාඃ 300 කි. මෙම සාඃ මිණුම නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්)ගේ සාඃ අනුව ගණනය කරනු ලබයි. එය සාමාන්ය මිනිසෙකුගේ දෙඅත් පිරී ඇති විටක අත් දෙකෙන් හතරක් පමණ වේ.
එමගින් අනිවාර්ය වන්නේ දහයෙන් කොටසක් සකාත් නිකුත් කිරීමයි, ඒවා වැසි, ගංගා, ගලා යන උල්පත් වැනි කිසිදු වියදමකින් තොරව ජලය සපයා ගන්නා ලද දෙයින් පමණක් අස්වනු නෙලා ගන්නා දෑ සඳහාය.
කෙසේ වෙතත්, ජල රෝද, ජල එසවුම් යන්ත්ර වැනි විශාල වියදමක් දරා ජලය සපයන්නේ නම්, නියමිත මුදල දහයෙන් එකකින් අඩක් වන අතර එය සම්බන්ධයෙන් සත්ය හදීසයක අල්ලාහ්ගේ දූතයාණන් විසින් (අල්ලාහ් එතුමාණන්ට ආශිර්වාදය හ සාමය ලබා දෙත්වා) මෙසේ ප්රකාශ කර ඇත.
ඔටුවන්, එළදෙනුන් සහ බැටළුවන් වැනි පශු සම්පත් හි නිසාබ් ප්රමාණය සම්බන්ධයෙන් ගත් කළ, අල්ලාහ්ගේ දූතයාණන්ගේ සත්ය හදීස්වල මේ පිළිබඳ සවිස්තරාත්මක පැහැදිලි කිරීම් පැමිණ ඇත. දැන ගැනීමට කැමති කෙනෙකුට මේ ගැන විද්වතුන්ගෙන් විමසිය හැකි ය. මෙම පොත් පිංචයයේ සංෂිප්තය පිණිස දීර්ඝ ලෙස ඒ පිළිබඳ සඳහන් නොකළෙමු.
රිදීවල නිසාබ් ප්රමාණය මිස්කාල් එකසිය හතළිහකි. එහි ප්රමාණය සවුදි අරාබි රියාල්වලින් රියාල 56කි.
රත්රන්වල නිසාබ් ප්ර්මාණය මිස්කාල් විස්සකි. එය ග්රෑම් 92කට සමාන වේ. එම නිසාබ් ප්රමාණය හෝ එහි කොටසක් හිමිකරගෙන වසරක් ගත වූ විට, එහි සකාත් දහයෙන් හතරෙන් පංගුවක් (2.5%) ලෙස අය කළ යුතුය.
ලාභය මුල් ප්රාග්ධනය මත රඳා පවතින අතර ඒ සඳහා නව වසරක් අවශ්ය නොවේ. ඒ සඳහා කදිම උදාහරණයක් නම්, සත්ත්වයින්ගේ පැටවුන් කිව හැක. අවම නිසාබය තහවුරු වූයේ නම් නව වසරක් අවශ්ය නොවේ.
අද කාලයේ මිනිසුන් භාවිතා කරන කඩදාසි මුදල් ඒකකය වන රුපියල්, දිර්හම්, ඩිනාර්, ඩොලර් හෝ වෙනත් ඕනෑම නමකින් හැඳින්වුවත්, එය සඳහා ද මෙය අදාළ වේ. එහි වටිනාකම රිදී හෝ රත්තරන් වල නිසාබ් ප්රමාණයට ළඟා වී වසරක් ගත වී ඇත්නම්, ඒ සඳහා zසකාත් ගෙවිය යුතුය.
රන් හෝ රිදී වලින් වූ කාන්තා ආභරණ, විශේෂයෙන්ම නියමිත ප්රමාණය සම්පූර්ණ කර පූර්ණ වසරක කාලයක් ගත වූ විට මුදල් සමඟ සමාන වේ. එවිට එහි zසකාත් ලබා දිය යුතුය, එය පරිහරණය සඳහා හෝ ණය සඳහා සූදානම් කර තිබුණ ද, විද්වතුන්ගේ නිවැරදි මතය අනුව; නබි (සල්ලල්ලාහු අලයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ගේ පොදු ප්රකාශය අනුව එසේ පවසනු ලැබේ. රන් හෝ රිදී හිමි අයකු ඒ සඳහා වූ සකාත් නියමය ඉටු නොකරන්නේ නම්, මළවුන් කෙරෙන් නැගිටුවනු ලබන දිනයේ ගින්නෙන් වූ තැටි ඔහු වෙනුවෙන් තනනු ලැබේ. ඉහත සඳහන් හදීසය අවසානය දක්වාම (කියවන්න).
නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් කාන්තාවකගේ අතේ රන් වළලු දෙකක් දැක මෙසේ පැවසූ බව තහවුරු වී ඇත. ඔබ මේ සඳහා වූ zසකාත් ලබා දුන්නෙහිදැ?" යි විමසා සිටියහ. එවිට ඇය "නැතැ"යි පිළිතුරු දුන්නාය. "මළවුන් කෙරෙන් නැගිටුවනු ලබන දින ගින්නෙන් වූ වළලු දෙකක් මේ දෙක වෙනුවෙන් ඔබට පලඳවනු ලැබීම ගැන ඔබ සතුටු වන්නෙහි දැ?"යි ඇසූහ. පසුව ඇය ඒ දෙක ගලවා දුන් අතර, "එය අල්ලාහ්ට සහ එතුමාණන්ටයි" යැයි කීවාය. අබූ දාවූද් සහ අන් නසාඊ විසින් මෙය හසන් ගණයෙන් යුත් වාර්තා දාමයක් සහිතව මෙය හෙළිදරව් කර ඇත.
උම්මු සලමා (රළියල්ලාහු අන්හා) තුමිය රන් ආභරණ පැලඳ සිටියහ, වරක් ඇය "අල්ලාහ්ගේ දූතයාණනි! මෙයත් (රැස් කරමින් තබා ගන්නා) නිධියක් වන්නේ දැ" යි විමසා සිටියාය. එවිට එතුමා: සකාත් ලබා දීමේ ප්රමාණයට තිබුණේ නම් ඒ් සඳහා සකාත් නිකුත් කරන්න. එය නිධානයක් නොවේ. මෙම අර්ථයෙන් යුත් අනෙකුත් හදීස් ඒ සඳහා සාධක වේ.
විකිණීමට සූදානම් කර ඇති භාණ්ඩය සම්බන්ධයෙන් ගත් කල, වසර අවසානයේදී එය තක්සේරු කර එහි වටිනාකමෙන් හතරෙන් එකක් සකාත් වශයෙන් නිකුත් කළ යුතුය, එහි වටිනාකම එහි මිලට සමාන වුවත්, වැඩි වුවත්, අඩු වුවත් (එසේ කළ යුතුය), එම නීතිය සමුරා (රළියල්ලාහු අන්හු) තුමාගේ හදීසයට අනුව වේ. එතුමා මෙසේ පැවසීය: අපි වෙළඳාම සඳහා සූදානම් කළ දෙයින් සකාත් ලබා දෙන ලෙස අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණෝ අපට අණ කළහ. ඉමාම් අබූ දාවූද් එය වාර්තා කර ඇත.
එසේම මෙයට විකිණීමට ඇති ඉඩම්, ගොඩනැගිලි, මෝටර් රථ, ජලය එසවීමේ යන්ත්ර සහ විකිණීමට ඇති වෙනත් භාණ්ඩ වර්ග ද ඇතුළත් වේ.
විකිණීමට නොව කුලියට දීමට අදහස් කරන ගොඩනැගිලි සම්බන්ධයෙන් ගත් කළ, වසරක් ගත වී ඇත්නම් ඒවායේ කුලිය සඳහා සකාත් ගෙවිය යුතුය. කෙසේ වෙතත්, ගොඩනැගිලි විකිණීම සඳහා නොමැති බැවින්, හුදු එම ගොඩනැගිලි සඳහාම සකාත් නොමැත. ඒ හා සමානව, පුද්ගලික මෝටර් රථ සහ කුලී රථ විකිණීමට නොමැති නම් ඒවා ද සකාත් නීතියට යටත් නොවේ, මන් ද ඒවායේ හිමිකරු ඒවා භාවිතය සඳහා මිලදී ගත් බැවිනි.
කුලී රථයක හිමිකරු හෝ වෙනත් කෙනෙකුට නිසාබ් ප්රමාණය සපුරන මුදල් එකතු වූ විට, එම මුදල් වසරක් ගත වූ විට සකාත් අනිවාර්යය වේ. එය වියදම් සඳහා, විවාහය සඳහා, දේපලක් මිලදී ගැනීම සඳහා, ණය ගෙවීම සඳහා හෝ වෙනත් කිසිදු අරමුණක් සඳහා සූදානම් කර තිබුණත්, එවැනි අවස්ථාවල සකාත් අනිවාර්යය බවට තිබෙන පොදු ආගමික සාක්ෂි අනුව එය අනිවාර්යය වේ.
ඉස්ලාමීය විද්වතුන්ගේ නිවැරදි මතය නම් ඉහත සඳහන් කළ පරිදි ණය සකාත් වලක්වන්නේ නැති බවයි.
එසේම අනාථයින්ගේ හා බුද්ධි හීන අයගේ ධනය සකාත් සඳහා අදාළ වේ. එය නියමිත ප්රමාණය ලබා ඇති විට සහ වසරක් සම්පූර්ණ වූ විට, ඔවුන්ගේ භාරකරුවන් විසින් වසර අවසානයේදී ඔවුන් වෙනුවෙන් සකාත් ලබා දිය යුතුය; මන්ද ආගමික පොදු සාධක ඒ බව හඟවන බැවිනි. මුහම්මද් (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් විසින් මුආද් (රළියල්ලාහු අන්හු) තුමා යමන් ජනතාව වෙත යැවූ විට පැවසූ පහත සඳහන් හදීසය ද එය හඟවයි: "සැබැවින් ම අල්ලාහ් ඔවුන්ගේ ධනයෙන් අනිවාර්ය දානමය දීමනාව නියම කර ඇත, එය ඔවුන්ගේ ධනවතුන්ගෙන් ලබාගෙන ඔවුන්ගේ දුප්පතුන් වෙත ලබා දෙනු ලැබේ.
සකාත් යනු අල්ලාහ්ගේ අයිතියක් වන අතර, එය ලබා ගැනීමට යෝග්ය නොවන අයට පිරිනැමීම සුදුසු නොවේ. එමෙන්ම, එය භාවිතා කරමින් තමන්ට ප්රයෝජනයක් ලබා ගැනීම හෝ අසීරුතාවයක් වැළැක්වීම හෝ තමන්ගේ වස්තුව ආරක්ෂා කිරීම හෝ යම් නින්දාසහගත කරුණක් වැළැක්වීම සඳහා භාවිතා කිරීම සුදුසු නොවේ. මුස්ලිම්වරයා සකාත් හිමිවිය යුතු තැනැත්තන් හට පමණක් එම සකාතය පිරිනැමිය යුතුය, මන්ද ඔවුන් ඒ සඳහා සුදුසුකම් ලබන්නන් වන හෙයිනි. වෙනත් කිසිදු කූට අරමුණක් සඳහා එසේ ලබා දීම සුදුසු නැත. තව ද යහපත් මනසකින් සහ අල්ලාහ්ට පූර්ණවිශ්වාසවන්තව එය ඉටු කළ යුතුය. එවිට ඔහුගේ වගකීම නිවැරදිව ඉටු වන අතර, විශාල පුණ්යය සහ ආපසු ලැබීමේ සුදුසුකම ඔහුට හිමි වේ.
සර්ව බලධාරි අල්ලාහ් ඔහුගේ ශුද්ධ වූ ග්රන්ථයේ සකාත් හිමි අයගේ කාණ්ඩ පැහැදිළි කරමින් මෙසේ පවසයි: අල්ලාහ්ගෙන් වූ නියමයක් වශයෙන් සදකාවන් (අනිවාර්ය බද්ධ) හිමි විය යුත්තේ දිළිඳුන්ට ද දුගියන්ට ද ඒ සම්බන්ධව කටයුතු කරන්නන්ට ද තම හදවත් (ඉස්ලාමය වෙත) නැඹුරු වූවන්ට ද වහලුන් නිදහස් කිරීමේ දී ද, ණය බරින් පෙළෙන්නන්ට ද අල්ලාහ්ගේ මාර්ගයෙහි සහ (සරණ පතන) මගියන්ට ද වේ. තවද අල්ලාහ් සර්ව ඥානී ය; ප්රඥාවන්ත ය. (අත් තව්බා: 60)
මෙම පාඨය අවසානයේ (අල්ලාහ් සර්ව ඥානී ය; ප්රඥාවන්ත ය) යන මෙම මහා න් දෙක සමඟ අවසන් කිරීමෙන් සර්වබලධාරී අල්ලාහ් තම ගැත්තන්ට ඔහුගේ සර්වඥානීය බව පිළිබඳව අවධානය යොමු කරයි: කාසඳහා සුදුසුද, කාසඳහා සුදුසු නොවේද යන්න ඔහු දනී. ඔහුගේ ආගමික නීති සහ නියමයන්හි ඔහු මහා ප්රඥාවන්තය. එබැවින් ඔහු සියලු කරුණු ඔවුනොවුන්ට ගැළපෙන අයුරින් කළමණා කරයි. ඔහුගේ ප්රඥාවේ රහස් කිහිපයක් සමහර අයට සැඟවී තිබුණද; ගැත්තන් ඔහුගේ නීතියට සහ ඔහුගේ නියමයන්ට විශ්වාසයෙන් යුතුව යටත් විය යුතුය.
අපට හා මුස්ලිම්වරුන්ට ඔහුගේ ආගම පිළිබඳ නිසි අවබෝධය ලබා දෙන මෙන් ද, ඔහු සමඟ සත්යතාවයෙන් කටයුතු කිරීමටත්, ඔහු තෘප්තියට පත් වන දෑ ප්රමාදයකින් තොරව ඉටු කිරීමටත්, ඔහුගේ කෝපයට තුඩු දෙන කරුණුවලින් ආරක්ෂා වීමටත් ආශිර්වාද කරන මෙන් අපි අල්ලාහ්ගෙන් ඉල්ලා සිටින්නෙමු. සැබැවින්ම ඔහු සර්ව ශ්රාවකය. ඉතා සමීපව සිටින්නාය!
අපගේ රසූල්වරයා වන මුහම්මද් (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ටත්, එතුමාණන්ගේ පවුලේ සාමාජිකයන්ටත්, හිතමිතුරන්ටත් අල්ලාහ්ගේ ශාන්තිය හා සමාදානය හිමිවේවා.!
අධ්යාපනික පර්යේෂණ පරිපාලන අංශයේ සභාපති
ආගමික විසඳුම්, උපදේශන සහ මග පෙන්වීම
ගරු, අෂ් ෂේයික්: අබ්දුල් අzසීස් බින් අබ්දුල්ලාහ් බින් බාzස්
දෙවන පණිවිඩය
රමළාන් උපවාසයේ මහිමය, එහි රාත්රී නමස්කාරය සහ ඇතැමුන් හට අවබෝධයක් නැති වැදගත් නීති පිළිබඳ පැහැදිළි කිරීමක්.
අපරිමිත දයාන්විත අසමසම කරුණාන්විත අල්ලාහ්ගේ නාමයෙන්
අබ්දුල් අzසීස් බින් අබ්දුල්ලාහ් බින් බාzස්, විසින්, මෙය දකින (කියවන) මුස්ලිම්වරුන් වෙතටයි. අල්ලාහ් මා සහ ඔවුන් සැම විශ්වාසවන්ත ජනතාවගේ මාර්ගය වෙත යොමු කරත්වා, සුන්නාහ් සහ කුර්ආනය තේරුම් ගැනීමට මට සහ ඔවුන්ට සාර්ථක මග පෙන්වීම ලබා දෙත්වා. ආමීන්!
(අස්සලාමු අලයිකුම් වරහ්මතුල්ලාහි වබරකාතුහු) ඔබට ශාන්තිය ද අල්ලාහ්ගේ කරුණාව ද ඔහුගේ අභිවෘද්ධිය ද ලැබේවා!
ඒ සියල්ලට පසු ව: මෙය රමළාන් මාසයේ උපවාස ශීලයේ යෙදීම, රාත්රි කාලයේ යාච්ඥා කිරීමේ ගුණ මහිමය සහ ඒ කාලය තුළ දැහැමි ක්රියාවන්හි ප්රමාදයකින් තොරව කටයුතු කිරීමේ ගුණය සහ එහි නීති රීති පිළිබඳව කෙටි උපදෙස් මාලාවකි. එසමග ම ඇතැමුන් හට අවබෝධයක් නැති ඉතා වැදගත් කරුණු කිහිපයක් පිළිබඳ ව ද පැහැදිලි කරනු ලැබේ.
සැබැවින්ම අල්ලාහ්ගේ දූතයාණන් (සල්ලල්ලාහු අලය්හි වසල්ලම්) තම සහාබවරුන් හෙවත් හිතමිතුරන් අමතා මාසය පැමිණීමේ සතුට දක්වමින්, එය කරුණාවේ හා ස්වර්ගයේ දොරටු විවෘත වන මාසයක් බවත්, නරකාදියේ දොරටු වසා දමනු ලබන මාසයක් බවත්, ෂයිතානුන්ට විලංගු දමනු ලබන මාසයක් බවත් දන්වා සිටි බව වාර්තා වේ. රමළාන් මාසයේ පළමු රාත්රිය පැමිණි විට ස්වර්ගයේ දොරටු විවෘත කරනු ලැබ, ඒවා අතුරින් කිසිවක් වසා දමනු නොලැබේ. නරකාදියේ දොරටු වසා දමනු ලැබ, ඒවා අතුරින් කිසිවක් විවෘත නොකරනු ලැබේ. ෂෙයිතානුන්ට විලංගු දමනු ලැබේ. යහපත අපේක්ෂා කරන්නන් තව ඉදිරියට පැමිණෙන්න. අයහපත අපේක්ෂා කරන්නන් ඒවා නතර කරන්න යනුවෙන් නිවේදකයෙකු නිවේදනය කරයි. අල්ලාහ් සතුව නිරයෙන් මුදවාගත් අය සිටිති, එය සෑම රාත්රියකදීම සිදුවේ.
එතුමාණෝ (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) මෙසේ පවසයි: රමළාන් මාසය ඔබ වෙත පැමිණ ඇත. එය ආශීර්වාදයෙන් පිරුණු මාසයකි. එහිදී අල්ලාහ් ඔබලා වෙත කරුණාවේ වර්ෂාව පහළ කරයි, පාප මකා දමයි, ප්රාර්ථනා පිළිගනී. අල්ලාහ් ඔබලාගේ තරඟකාරීත්වය නිරීක්ෂණය කරමින් ඔබලා ගැන තමන්ගේ දේවදූතයන් හමුවේ මහාභිමානවන්ත වේ. එබැවින් ඔබලාගේ යහපත් කටයුතු අල්ලාහ්ට පෙන්වන්න. සැබැවින්ම අවාසනාවන්තයා යනු අල්ලාහ්ගේ කරුණාව අහිමි වූ තැනැත්තා ය.
එතුමාණෝ (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) මෙසේ පවසයි: කවරෙකු රමළාන් මාසයේ විශ්වාසයෙන් හා කුසල් බලාපොරොත්තුවෙන් උපවාසයේ නිරත වූයේ ද, ඔහු පෙර කළ ඔහුගේ පාපකම් සඳහා ඔහුට සමාව දෙනු ලැබේ. කවරෙකු රමළාන් මාසයේ විශ්වාසයෙන් හා කුසල් බලාපොරොත්තුවෙන් රාත්රී නැමදුම්වල නිරත වූයේ ද, ඔහු පෙර කළ ඔහුගේ පාපකම් සඳහා ඔහුට සමාව දෙනු ලැබේ. කවරෙකු කද්ර් රාත්රියේ විශ්වාසයෙන් හා කුසල් බලාපොරොත්තුවෙන් යුතුව රාත්රී නැමදුම්වල නිරත වූයේ ද, ඔහු පෙර කළ ඔහුගේ පාපකම් සඳහා ඔහුට සමාව දෙනු ලැබේ.
සල්ලල්ලාහු අලයිහි වසල්ලම් තුමාණන් මෙසේ පවසයි: "අල්ලාහ් මෙසේ පවසයි, 'ආදම්ගේ පුත්රයාගේ සෑම යහපත් ක්රියාවකටම දහයේ සිට හත්සිය ගුණයකින් යහපත් ප්රතිඵල ලැබෙනු ඇත, උපවාසය හැර, එය මට අයිති වන අතර මම එයට ප්රතිඵල ලබා දෙන්නෙමි. ඔහු තම ආශාවන්, ඔහුගේ ආහාර සහ බීම මා වෙනුවෙන් අත්හරියි. උපවාස කරන්නාට ප්රීති අවස්ථා දෙකක් තිබේ: ඔහු උපවාසයෙන් මිදෙන විට ලැබෙන ප්රීතිය සහ ඔහුගේ ස්වාමියා වූ අල්ලාහ් හමුවන විට ලැබෙන ප්රීතිය. උපවාසකරුගේ මුවින් හමන දුර්ගන්ධය අල්ලාහ් අබියස කස්තූරි සුවඳට වඩා සුවඳැතිය.
රමළාන් මාසයේ උපවාසය හා රාත්රී නමස්කාරය, සහ උපවාසය යන මාතෘකා පිළිබඳ මහිමය සම්බන්ධ ව හදීස් වදන් විශාල ප්රමාණයක් දක්නට තිබේ.
සැබෑ මුස්ලිම්වරයා මෙම අවස්ථාව, එනම්: අල්ලාහ් දෙවිඳාණන් විසින් රමළාන් මාසය ලබා දීමේ වාසිය, ප්රයෝජනයට ගත යුතුය. එබැවින්, ඔහු යහපත් ක්රියාවන් කරා වේගයෙන් යා යුතුය, අයහපත් ක්රියාවන් වලින් වැළකිය යුතුය, සහ අල්ලාහ් දෙවිඳාණන් විසින් ඔහුට අනිවාර්ය කළ දේ ඉටු කිරීමට උත්සාහ කළ යුතුය, විශේෂයෙන්ම පස්වාර සලාතය; එය ඉස්ලාමයේ කුළුණකි, තව ද ෂහාදතයෙන් පසු වඩාත් වැදගත් අනිවාර්යය කර්තව්යයකි. එබැවින්, සෑම මුස්ලිම් පිරිමි හා මුස්ලිම් කාන්තාවකටම ඒවායෙහි කොන්දේසී, මූලිකාංග, අනිවාර්යය හා වෛකල්පිත දෑ පිළිපදිමින් එය ප්රවේසමින් ඉටු කිරීම වැදගත් වේ.
වගකීම් අතරින් වැදගත්ම වගකීමක් වන්නේ අල්ලාහ්ගේ නම උසස් තත්වයට පත් කරන ලෙස හා මතක් කරන ලෙස නියම කරන ලද දේවස්ථානවල ජමාත් (සාමුහික) සලාතය ඉටුකිරීමයි. තවද නුඹලා සලාතය ස්ථාපිත කර zසකාත් (හෙවත් අනිවාර්ය බද්ද) ද දෙනු. තවද (දණහිස මත අත් තබා නැමී) රුකූඋ කරන්නන් සමඟ රුකූඋ කරනු. (අල් බකරා: 43) උත්තරීතර අල්ලාහ් මෙසේ පවසා ඇත. සලාතයන් හා මධ්යකාල සලාතය මත සුරක්ෂිතව රැඳී සිටිනු. තවද නුඹලා අල්ලාහ්ට යටහත් වූවන් ලෙස නැගී සිටිනු. (අල් බකරා: 238) තවද ඔහු (අල්ලාහ්) මෙසේ පැවසීය: දේවත්වය විශ්වාස කරන්නෝ සැබැවින් ම ජය ලැබුවෝ ය. ඔවුහු වනාහි ඔවුන්ගේ සලාතයේ දී බිය බැතිමතුන් වෙති. (අල්-මුඃමිනූන්: 1-2) ඔහු කළ ප්රකාශය පහත පාඨය දක්වාම දිගු වෙයි. තවද ඔවුහු වනාහි ඔවුන්ගේ සලාතයන් පිළිබඳ සුපරීක්ෂාවෙන් කටයුතු කරන්නෝ වෙති, ඔවුන් වනාහි උරුමකරුවන් වෙති, ඔවුන් වනාහි පරම සුවය උරුමකරන්නෝ වෙති, ඔවුන් එහි සදාකාලිකව පවතින්නෝ වෙති. (අල්-මුඃමිනූන්: 9-11) නබි තුමාණෝ (අල්ලාහ්ගේ ශාන්තිය හා සමාදානය එතුමා කෙරෙහි ඇති වේවා) මෙසේ පැවසූහ. අප හා ඔවුන් අතර පවතින සම්මුතිය සලාතයයි. කවරෙකු සලාතය අත්හරින්නේද ඔහු ප්රතික්ෂේප කරන්නෙකුගේ තත්වයට පත් වන්නේය.
සලාතයෙන් පසු වඩාත් වැදගත් වගකීම zසකාතය ඉටු කිරීම බව මෙසේ පැවැසූහ. තවද පිවිතුරු දහම අල්ලාහ්ට පුද කරමින් ඔහුව නැමදීමටත් සලාතය ස්ථාපිත කිරීමටත් zසකාත් පිරිනැමීමටත් මිස ඔවුහු අණ කරනු නො ලැබුවෝ ය. තවද ඍජු දහම වනුයේ එයයි. (අල් බය්යිනා: 5) උත්තරීතර වූ අල්ලාහ් මෙසේ පවසා ඇත. තවද නුඹලා දයාව ලබනු පිණිස නුඹලා සලාතය විධිමත් ව ඉටු කරනු. zසකාත් ද පිරිනමනු. රසූල්වරයාට ද අවනත වනු. (අන්-නූර්: 56)
අල්ලාහ්ගේ ශුද්ධවූ ග්රන්ථය හා ඔහුගේ නබි (සල්ලල්ලාහු අලයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ගේ සම්ප්රදාය මගින් තම ධනයට zසකාත් නිකුත් නො කළවුනට මළවුන් කෙරෙන් නැගිටුවනු ලබන දිනයේ ඒ සඳහා දඬුවම් ලැබෙන බව පෙන්වා දී ඇත.
සලාතය හා zසකාත් වගකීමෙන් පසුව වඩාත් වැදගත් වනුයේ රමළාන් මාසයේ උපවාසයේ නිරත වීමයි. එය ඉස්ලාමයේ මූලිකාංග පහ අතරින් එකකි. මෙය සම්බන්ධයෙන් නබි (සල්ලල්ලාහු අලයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ගේ ප්රකාශයෙහි මෙසේ සඳහන් වේ. ඉස්ලාමය කරුණු පහක් මත ගොඩනැගී ඇත. එනම්: නැමදුමට සුදුස්සා අල්ලාහ් හැර වෙනත් දෙවියකු නොමැති බවට හා සැබැවින්ම මුහම්මද් අල්ලාහ්ගේ දූතයාණන් බවට සාක්ෂි දැරීම, සලාතය විධිමත්ව ඉටු කිරීම, සකාත් පිරිනැමීම, රමළාන් මාසයේ උපවාසයේ නිරත වීම, හා දේව නිවස කරා හජ් වන්දනාවේ යෑම.
මුස්ලිම්වරයෙකු තම උපවාසය හා රාත්රී වන්දනාව අල්ලාහ් තහනම් කළ වචන හා ක්රියාවන්ගෙන් ආරක්ෂා කළ යුතුය. උපවාසයේ අරමුණ වන්නේ අල්ලාහ්ට අවනත වීම හා ඔහුගේ තහනම් කරුණු පිළිබඳ ගෞරවය දැක්වීම, තමන්ගේ ආශාවන්ට විරුද්ධව තමන්ගේ පරමාධිපතිට අවනතවීමේ ව්යායාමය, අල්ලාහ් තහනම් කළ දෑවලින් ඉවසා සිටීමේ පුරුද්ද ඇති කිරීමයි. එහි අරමුණ හුදෙක් ආහාර, පාන සහ අනෙකුත් උපවාසය කඩ කරන දෑ අත්හැරීම පමණක් නොවේ. එබැවින් අල්ලාහ්ගේ දූතයාණන් (සල්ලල්ලාහු අලයිහි වසල්ලම්) තුමා මෙසේ ප්රකාශ කළ බව තවහුරු වී ඇත: “උපවාසය පලිහකි. නුඹලා අතරින් කිසිවකුගේ උපවාස දිනය වී නම්, ඔහු අසභ්ය ලෙස නොහැසිරිය යුතුය. මහා හඬින් (නොමනා ලෙස) කතා නොකළ යුතුය. කිසිවකු ඔහුට බැණ වැදුණේ නම් හෝ ඔහු සමග රණ්ඩුවට පැමිණියේ නම් ‘සැබැවින්ම මම උපවාසයේ නිරතවන්නෙක්මි’ යැයි පැවසිය යුතුයි.” එතුමාණන් (සල්ලල්ලාහු අලයිහි වසල්ලම්) ප්රකාශ කළ බවට තහවුරු වූ තවත් හදීසයක් මෙසේය. 'කවරෙකු අසත්ය ප්රකාශ කිරීමත් ඒ අනුව කටයුතු කිරීමත් අඥානයකු සේ හැසිරීමත් අතහැර නොදමන්නේ ද ඔහු ඔහුගේ ආහාරය හෝ ඔහුගේ පානය අතහැර දැමීමෙහි අල්ලාහ්ට කිසිදු අවශ්යතාවක් නොමැත.' මෙම පාඨ හා වෙනත් පාඨ හරහා දැනගැනීමට හැකි වන්නේ, උපවාසකයා අල්ලාහ් තහනම් කළ සියල්ලෙන් වැළකී සිටීම හා අල්ලාහ් අනිවාර්ය කළ සියල්ල නිසි සේ ඉටු කිරීම ඔහුට අනිවාර්ය වේ යන්නයි. එමඟින් ඔහුට පාපක්ෂමාව, අපා ගින්නෙන් නිදහස, උපවාසය හා රාත්රී නැමදුම් පිළිගැනීම යනාදී කරුණු පිළිබඳ බලාපොරොත්තු තැබිය හැකි වනු ඇත.
ඇතැමුන් අනවබෝධයෙන් පසුවන කරුණු කිහිපයක් ඇත.
ඒ අතර: මුස්ලිම්වරයෙකුට අනිවාර්යය වන්නේ විශ්වාසයෙන් හා කුසල් බලාපොරොත්තුවෙන් උපවාසයේ නිරත වීමයි. කිසිදු ප්රදර්ශනයක් හෝ මුහුණිච්ඡාවක් හෝ අන් අයගේ අනුකරණය හෝ තම පවුලේ අය හෝ තම ගමේ අය අනුගමනය කිරීමක් නොවිය යුතුය. එසේම, ඔහුට උපවාසයේ නිරත වීමට හේතුව විය යුත්තේ අල්ලාහ් ඔහුට එය අනිවාර්ය කර ඇති බවට ඔහුගේ විශ්වාසය හා එහිදී ඔහුගේ ස්වාමීන්වහන්සේගෙන් කුසල් බලාපොරොත්තුවයි. එසේම රමළාන් මාසයේ රාත්රී නමස්කාරයද මුස්ලිම්වරයෙකු විසින් විශ්වාසයෙන් හා කුසල් බලාපොරොත්තුවෙන් පමණක් කළ යුතුය, වෙනත් කිසිදු හේතුවක් සඳහා නොවේ; එබැවින් නබි(සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් මෙසේ පැවසීය:. කවරෙකු රමළාන් මාසයේ විශ්වාසයෙන් හා කුසල් බලාපොරොත්තුවෙන් උපවාසයේ නිරත වූයේ ද, ඔහු පෙර කළ ඔහුගේ පාපකම් සඳහා ඔහුට සමාව දෙනු ලැබේ. කවරෙකු රමළාන් මාසයේ විශ්වාසයෙන් හා කුසල් බලාපොරොත්තුවෙන් රාත්රී නැමදුම්වල නිරත වූයේ ද, ඔහු පෙර කළ ඔහුගේ පාපකම් සඳහා ඔහුට සමාව දෙනු ලැබේ. කවරෙකු කද්ර් රාත්රියේ විශ්වාසයෙන් හා කුසල් බලාපොරොත්තුවෙන් යුතුව රාත්රී නැමදුම්වල නිරත වූයේ ද, ඔහු පෙර කළ ඔහුගේ පාපකම් සඳහා ඔහුට සමාව දෙනු ලැබේ.
සමහර පුද්ගලයන්ට එහි නීතිය නොදන්නා කරුණු අතර, උපවාසය රකින්නාට සිදුවන තුවාල, නාසයෙන් රුදිරය ගැලීම, වමනය, හෝ ඔහුගේ කැමැත්තෙන් තොරව ජලය හෝ එවැනි යමක් මුඛය තුළට යාම වැනි දෑ ඇත. මෙම සියලු දෑ උපවාසය අවලංගු නොකරයි. නමුත් උවමනාවෙන් වමනය කිරීමේ අරමුණින් කටයුතු කළා නම්, ඔහුගේ උපවාසය අවලංගු වේ. ඒ ගැන නබි (සල්ලල්ලාහු අලයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් මෙසේ ප්රකාශ කළහ. කවරෙකුට හෝ වමණය ඇති වූයේ නම්, ඔහු කෙරෙහි නැවත (එම උපවාස ශීලය) ඉටු කිරීමක් අවශ්ය නොමැත. කවරෙකු (උවමනාවෙන්ම) වමාරන්නේ නම් ඔහු නැවැත එම උපවාසය ඉටු කිරීම අනිවාර්ය වනු ඇත.
උපවාසය නිරත වන්නන් සඳහා, ජනාබත් ස්නානය අළුයම උදාවෙන තුරු ප්රමාද වීම, හෝ කාන්තාවන්ට ඔසප් හෝ දරු ප්රසූතියෙන් පසු සිදු කෙරෙන ස්නානය අළුයම උදාවෙන තුරු ප්රමාද වීම වැනි තත්ත්වයන් ඇති විය හැක. එවැනි කාන්තාවන් අළුයමට පෙර පිරිසිදු වූ විට, ඔවුනට උපවාසය අනිවාර්ය වේ. අළුයම උදාවෙන් පසු ස්නානය ප්රමාද වුවද, එය වලංගු වේ. නමුත්, එය ඉර උදාවන තුරු ප්රමාද කළ නොහැක. ඇය අනිවාර්යයෙන්ම ඉර උදාවීමට පෙර ස්නානය කර ෆජ්ර් සලාතය ඉටු කළ යුතුය. එසේම ජනාබත් නම් මහා කිලිටි තත්ත්වයට පත් වූ පුද්ගලයෙකුට අනිවාර්ය වන ස්නානය ඉර උදාවීමෙන් පසු ප්රමාද කිරීම අනුමත නොවේ. ඔහු ස්නානය කර ඉර උදාවීමට පෙර ෆජ්ර් සලාතය ඉටු කළ යුතුය. එමෙන්ම ඔහු එය ක්ෂණිකව ඉටු කිරීමට යුහුසුළු විය යුතුය. එවිට ඔහුට ෆජ්ර් සලාතය සමූහ (ජමාත්) සමග ඉටු කිරීමට හැකි වේ.
රුධිර පරීක්ෂණ සහ පෝෂණය සඳහා අදහස් නොකරන එන්නත් උපවාසය අවලංගු නොකරන දේවල් අතරිනි. කෙසේ වෙතත්, හැකි නම් රාත්රිය වන තුරු එය ප්රමාද කිරීම වඩා යහපත් ය. මන්ද නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ. ඔබට සැක ඇති කරන දෑ ඔබට සැක ඇති නොකරන තෙක් අතහැර දමනු.
සල්ලල්ලාහු අලයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගේ ප්රකාශයක් මෙසේය. කවරෙකු සැක උපදවන දැයින් වැළකී සිටියේ ද සැබැවින්ම ඔහු ඔහුගේ දහම හා ඔහුගේ මාන්ය ය ආරක්ෂා කර ගත්තේය.
සලාතයෙහි නිසි ලෙස තැන්පත්වීම පිළිබඳ නීතිය සමහර පුද්ගලයන්ට නොදන්නා කරුණක් වේ: එය වාඩිවීමේදී හෝ අනිවාර්ය හෝ නෆ්ල් හෙවත් වෛකල්පික සලාතයෙහිදී වුව ද එක සමානය. නබි මුහම්මද් (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ගෙන් වාර්තා වී ඇති තහවුරු කරන ලද නබිවදන් හරහා පෙන්වා දී ඇත්තේ, සලාතයෙහි නිසි ලෙස එහි රැදී සිටීම මූලිකාංගයක් බවයි. එය නැතිව සලාතය වලංගු නොවේ. තැන්පත්වීම යනු සලාතයෙහි ස්ථිරව සිටීම හා භක්තියෙන් යුතුව ඉටු කිරීම, සෑම අස්ථියක්ම එහි ස්ථානයට නැවත යන තුරු ඉක්මන් නොවීමයි. බොහෝ පුද්ගලයන් රමළාන් මාසයේ තරාවිහ් සලාතය ඉටු කරන විට නිසි ලෙස තැන්පත්ව නොසිට ඉක්මනින් ඉටු කරති. මෙම ආකාරයෙන් ඉටු කරන සලාතය වලංගු නොවේ. එය ඉටු කරන පුද්ගලයා පව්කාරයෙකි, ඔහු පුණ්යය කර්මයක් ලබන්නේ නැත.
නීතිය පිළබඳ අනවබෝධයෙන් පසුවන තවත් කරුණක් නම්, තරාවිහ් රකආත් 20කට වඩා අඩු කළ නොහැකි බව ඇතැමුන් විශ්වාස කරති. තවත් ඇතැමුන් එය රකආත් එකොළහක් හෝ දහතුනක් ඉක්මවා වැඩි කළ නොහැකි බව විශ්වාස කරති. මෙය සියල්ල නිවැරදි නොවන සංකල්පයන් වන අතර, එය සාක්ෂිවලට විරුද්ධව පවතින සාවද්ය අදහසකි.
ඇත්ත වශයෙන්ම අල්ලාහ්ගේ දූතයාණන් (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) පිළිබඳව සහීහ් හදීසයන්හි සඳහන් ව ඇත්තේ රාත්රී සලාතයට විශාල ඉඩක් ඇති බවයි. එහි සීමාකළ සීමාවක් නොමැත. එතුමාණෝ (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) රාත්රියෙහි රකආත් එකොළහක් ඉටු කරන්නෙකු වූහ. සමහර විට දහතුනක් ඉටු කරන්නෙකු වූහ. රමළාන් මාසයේ හෝ වෙනත් මාසවලදී සමහර විට ඊට වඩා අඩුවෙන් ඉටු කරන්නෙකු වූහ. තව ද රාත්රී සලාතය පිළිබඳව එතුමාගෙන් විමසන ලදී. එවිට එතුමාණෝ මෙසේ පිළිතුරු දුන්හ: දෙක දෙක බැගින් ඉටු කරන්න, නමුත් ඔබ අතුරින් කිසිවෙකු හෝ සුබ්හු සලාතය පිළිබඳ බිය වෙතොත් එක් රකආතයක් ඉටු කරත්වා! එය තමන් ඉටු කළ සලාතය ඔත්තේ බවට පත් කරවයි. මූලාශ්ර ග්රන්ථ බුහාරි සහ මුස්ලිම්
රමළාන් මාසයේ හෝ ඒ හැර වෙනත් මාසවලදී හෝ විශේෂිත රකආත් සංඛ්යාවක් නියම කර නොතිබුණි. එබැවින් උමර් (රළියල්ලාහු අන්හු) තුමාගේ සමයේ සහබාවරුන් සමහර අවස්ථාවල රකආත් 23ක් ද සමහර අවස්ථාවල රකආත් 11ක් ද ඉටු කළහ. එය උමර් (රළියල්ලාහු අන්හු) තුමා හා එතුමාගේ සමයේ සිටි සහබාවරුන් හරහා සනාථ වී ඇත.
ඉස්ලාමයේ ආරම්භක පරම්පරාවේ සිටි අයගෙන් ඇතැම්හු රමළාන් මාසයේ සලාත් රකආත් තිස් හයක් ඉටු කර පසුව රකආත් තුනකින් විත්ර් සලාත් ඉටු කළහ. ඔවුනතරින් ඇතැම්හු සලාත් රක්අත් හතළිස් එකක් ඉටු කළහ. මෙය ෂෙයික් අල්-ඉස්ලාම් ඉබ්නු තයිමියා සහ අනෙකුත් විද්වතුන් විසින් සඳහන් කරන ලදී. රාත්රී සලාතය පුළුල් විෂයක් බව එතුමා සඳහන් කළේය. තවද, පාරායනය, රුකූඋ සහ සුජූද් කිරීම දිගු කරන කෙනෙකුට රකආත් සංඛ්යාව කෙටි කිරීම වඩා හොඳ ය. එමෙන් ම පාරායනය, රුකූඋ සහ සුජූද් කිරීම කෙටි කරන කෙනෙකුට රකආත් සංඛ්යාව වැඩි කිරීම වඩා හොඳ ය. එබව ද එතුමා සඳහන් කළේය. රාත්රී සලාතය පුළුල් විෂයක් බව කළ එතුමාගේ ප්රකාශයේ තේරුම මෙයයි. (අල්ලාහ් ඔහුට කරුණා කරත්වා!)
එසේම, නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්)ගේ සම්ප්රදාය විශ්ලේෂණය කළ කෙනෙකුට, රමළාන් සහ අනෙකුත් කාලවලදී රකආත් එකොළහ හෝ දහතුන වඩාත් හොඳ බව දැනගත හැකියි. එයට හේතුව වශයෙන් කාරණා කිහිපයක් ඇත. ඉන් එකක් නම් නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්)තුමා වැඩිම අවස්ථාවලදී ඉටු කරන ලද ක්රමයට අනුකූල වනු ඇත.අනෙක් කරුණ නම් එසේ නමස්කාරය කරන අයට වඩාත් පහසු වන නිසා, සහ භක්තිය සහ සන්සුන් බවට එය වඩාත් ආසන්න වන නිසා ය. එහෙත් කෙනෙකු මෙම ප්රමාණයට වඩා වැඩි කළහොත් පෙර සඳහන් කළ පරිදි කිසිදු වැරද්දක් හෝ අකමැත්තක් හෝ නොමැත.
ඉමාම් නොහොත් සලාතය මෙහෙය වන්නා සමඟ රමළාන් මාසයේ සලාතය ඉටු කරන්නේ ද ඔහු ඉමාම් සමඟ ම හැරී යාම වඩාත් උතුම්ය; එය නබි තුමාණන්ගේ පහත සඳහන් ප්රකාශයට අනුව ය: කවරෙකු රමළාන් හි රාත්රී සලාතයේදී ඉමාම් සලාතය අවසන් කර යන තෙක්ම ඉමාම් සමඟ සලාත් කරන්නේ ද, ඔහු සම්පූර්ණ රාත්රී කාලයක් නැමදුම් ඉටු කළ බවට අල්ලාහ් සටහන් කරනු ඇත.
මෙම ශුද්ධවූ මාසයේ මුස්ලිම්වරුන් සියලු දෙනාම නැමදුම්වල නිරත වීමට කැපවිය යුතුය. එනම් අතිරෙක නෆිල් සලාත් ඉටු කිරීම, අල්-කුර්ආනය මෙනෙහි කිරීම හා තර්කානුකූලව කියවීම, තස්බීහ්, තහ්ලීල්, තහ්මීද්, තක්බීර්, ඉස්තිග්ෆාර් වැඩි වැඩියෙන් කීම,ඉස්ලාමයේ සඳහන් දුආ ප්රාර්ථනාවන් මැනවින් පාරායනය කිරීම, යහපත අණ කර අයහපත වළක්වාලීම, අල්ලාහ් වෙත මිනිසුන් ඇරයුම් කිරීම, දුප්පත් හා අසරණයන්ට සහය වීම, දෙමාපියන්ට යහපත් කටයුතු කිරීම, නෑදෑයන් සමඟ සබඳතා පවත්වා ගැනීම, අසල්වැසියන්ට ගෞරව දැක්වීම, රෝගීන් බැලීමට යාම වැනි යහපත් කටයුතු වල නිරත විය යුතුය. එය මීට පෙර සඳහන් වූ හදීසයේ, නබි (සල්) පවසා ඇති පරිදි ය: “අල්ලාහ් නුඹලාගේ තරඟකාරීත්වය දෙස බලයි, එවිට ඔහුගේ දේවදූතයන්ට නුඹලා ගැන ගෞරවයෙන් කතා කරයි. එබැවින් නුඹලාගේ යහපත්ම පැත්ත අල්ලාහ්ට පෙන්වන්න. නියත වශයෙන්ම අවාසනාවන්තයා යනු අල්ලාහ්ගේ කරුණාව අහිමි වූ තැනැත්තා ය.
තව ද එතුමාණන් මෙසේ පවසා සිටි හෙයිනි: කවරෙකු එමසෙහි යහපත් ගුණයකින් සමීප වන්නේ ද, එය වෙනත් කාලයකදී ෆර්ල් හෙවත් අනිවාර්ය වගකීමක් ඉටු කළාක් මෙන් වන අතර, කවරෙකු එමසෙහි ෆර්ල් හෙවත් අනිවාර්ය වගකීමක් ඉටු කරන්නේ ද, එය වෙනත් කාලයකදී අනිවාර්ය වගකීම් හැත්තෑවක් ඉටු කළාක් මෙන් වනු ඇත.
තවද, නබි තුමාණන් (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසලලම්) පැවැසූ කරුණක් සහීහ් හදීස්වල මෙසේ සඳහන් වේ: රමළාන්හි උම්රා ඉටු කිරීම හජ් ඉටු කිරීමට සම වන්නේය. නැතහොත් මා සමග හජ් ඉටු කිරීමට (සම වන්නේය).
මෙම ශුද්ධවූ මාසයේ යහපත් කටයුතු සම්බන්ධයෙන් තරඟ කිරීම හා එකිනෙකා යහපත වෙනුවෙන් සමඟ වේගවත් ලෙස තරඟ කිරීම පිළිබඳ නබි වදන් සහ අනෙකුත් ප්රකාශ බොහෝමයක් ඇත.
අල්ලාහ් ඔහුගේ තෘප්තිය ලැබෙන සියලු දේ ඉටු කිරීමේ භාග්ය අප හා සියලු මුස්ලිම්වරුන් හට ලබා දෙන මෙන් ද, අපගේ උපවාසය හා රාත්රී ප්රාර්ථනා පිළිගන්නා මෙන් ද, අපගේ තත්වයන් යහපත් කරන මෙන් ද, අප සියල්ලන්ව විවිධ විපත්තිවලින් ආරක්ෂා කරන මෙන් ද, තවද, අල්ලාහ් මුස්ලිම් නායකයින් යහපත් තත්වයට පත් කරන මෙන් ද, ඔවුන්ගේ වචනය සත්යය මත එකතු කරන මෙන් ද, අපි අල්ලාහ්ගෙන් ප්රාර්ථනා කරමු. ඔහු එහි හිමිකරු සහ එය ඉටු කිරීමට ශක්තිවන්තයා ය.
ඔබට ශාන්තිය ද අල්ලාහ්ගේ කරුණාව ද ඔහුගේ අභිවෘද්ධිය ද ලැබේවා!
Related books
All books
من أحكام الصيام
නව මුස්ලිම්වරයෙකුට ප්රයෝජනවත් සංක්ෂිප්තයක්32 භාෂානව මුස්ලිම්වරයෙකුට ප්රයෝජනවත් සංක්ෂිප්තයක්
සැකසුම මුහම්මද් අෂ්-ෂුහ්රී 2020 - 1441 මහා කාරුණික පරම දයාබර අල්ලාහ්ගේ නාමයෙන් පෙරවදන
ඉස්ලාමීය විශ්වාසය හා බැඳුණු ප්රතිපත්තීන් පිළිබඳ හැඳින්වීමක්.75 භාෂාඉස්ලාමීය විශ්වාසය හා බැඳුණු ප්රතිපත්තීන් පිළිබඳ හැඳින්වීමක්.
මෙම ග්රන්ථය විශ්වාසයේ මූලධර්ම විස්තර කරයි; ඒ අතර අල්ලාහ් කෙරෙහි විශ්වාසය, ඔහුගේ මලක්වරුන්, ඔහුගේ දිව්ය ග්රන්ථ, ඔහුගේ දූතවරුන්, අවසන් දිනය, සහ පූර්ව නියමය යන කරුණු අන්තර්ගත වේ. එමෙන්ම මෙම ග්රන්ථය මුස්ලිම් කෙනෙකු අනිවාර්යයෙන් විශ්වාස කළ යුතු හා ඒ අනුව ක්රියා කළ යුතු මූලික මූලධර්ම ඉදිරිපත් කරයි. ඉස්ලාමීය විශ්වාසය ගැඹුරු ලෙස අවබෝධ කරගැනීම හරහා අල්ලාහ් සමඟ සම්බන්ධතාවය ශක්තිමත් කිරීමේ වැදගත්කම අවධාරණය කරයි.
ඉස්ලාමය89 භාෂාඉස්ලාමය
මහා කාරුණික පරම දයාබර අල්ලාහ්ගේ නාමයෙන් ඔබ ඔබෙන් ම විමසුවෙහි ද? අහස් හා මහපොළොව මෙන්ම ඒ දෙක අතර ඇති සුවිසල් මැවීම් නිර් මාණය කළේ කවු ද? මෙම ස්ථාවර හා සූක්ෂම සැකසුම නිර්මාණය කළේ කවු ද?