Ndũmĩrĩri igĩrĩ nguhĩ ciĩgiĩ gĩcunje gĩa ikũmi na mwĩhingo

Ndũmĩrĩri igĩrĩ nguhĩ ciĩgiĩ zakaati na kwĩhinga.

Kũũma kwa Samahatu Sheikh

Abdulaziz wa Abdullah wa Baaz

Ngai amũiguĩre tha

Ndũmĩrĩri ya Mbere

Mathomo ma bata igii na zakaati

Rĩitwa-inĩ rĩa Ngai-Mũingĩ wa tha, Mũiguanĩri tha

Ngoci ciothe njega nĩcia Ngai mwene hinya wothe arĩ wiki, na tha na thayũ wa Ngai cikorwo igũrũ wa ũrĩa gũtarĩ mũnabii ũngĩ thutha wake, o hamwe na andũ anyũmba yake na arutwo ake. Na thutha ũcio:

Gĩtũmi kĩrĩa gĩtũmĩte ndeto ici ciandĩkwo nĩ gũtaarana na kũririkania watho wĩgiĩ kũruta zakaati; ũrĩa Aithiramu aingĩ monaga ta ũtarĩ wa bata mũno magatũma matoũrute kũringana na watho, ona gatuĩka watho ũcio nĩ wa bata mũno, na nĩ kamwe ga tũthingo tũtano twa Ũithiramu, tũrĩa mwako waguo ũtangĩrũngara tiga harĩ tuo; kũringana na uuge wa Mũtũmwo Muhammad tha na thayũ wa Ngai ũkorwo hamwe nake: "Ũithiramu wakĩirwo igũrũ rĩa itugĩ itano: Gwĩtĩkia na ngoro na kumbũra na kanua atĩ gũtirĩ ngai wagĩrĩire nĩ kũhoywo otiga Ngai ũmwe mwene hinya wothe, na Muhammad nĩ mutũmwo na mũnabi wa Ngai, na kũhoya, na kũruta zakaati, na kwĩhinga mweri wa Ramadhani, na kuoha thabarĩ ya gũthiĩ gũcerera nyũmba ngũrũ ya Ngai." [1] Nĩ gwĩtĩkanĩirwo ũthingu waguo. [1] Yamũkĩrĩtwo nĩ Bukhaari, na namba 8, na Muslimu, na namba 16.

Watho wa kũruta zakaati harĩ Aithĩramu nĩ kĩmwe kĩa maũndũ mega mũno ma Gĩithĩramu marĩa monekaga, na kĩonanagia ũrĩa dini ĩroraga arĩa mamwĩtĩkĩĩte; nĩũndũ wa ũguni wakĩo mũingĩ, na bata mũnene ũrĩa athĩni a Aithĩramu makoragwo naguo.

Harĩ imwe cia meguni mayo: Nĩ gũkũhia ngwatanio cia wendo gatagatĩ ka mũthaka na mũthĩni; nĩũndũ ngoro nĩciũmbĩtwo igendete ũrĩa ũmekagĩra wega.

Na harĩ imwe cia cio, nĩ gũtheria muoyo na kũwegaatia, na kũwĩhereria kuma harĩ mũtugo wa ũimi, o taũria kũgwetetwo thĩinĩ wa Kurani ĩrĩa ya gĩtĩo, ciugo-inĩ cia Ngai mũnene: "Oya kuma harĩ mĩthithũ yao mũhothi, ũmatherie na ũmagaatie nayo..." [Suratul Tauba: 103]

Na harĩ cio nĩ: kũmenyeria Mũithiramu gũkorwo na ũtugi na ũhoreri harĩ arĩa mabatari.

Na harĩ icio nĩ: kũguucia kĩrathimo, wongerereku, o na icooko kuma kwa Ngai, o ta ũrĩa Ngai augĩte: "...Na kĩndũ o gĩothe kĩrĩa mũheanĩte, nĩakamũrĩha, na nĩwe Mũheani wa mabatara ũrĩa mwega gũkĩra othe." [Surat Saba: 39], Na he ciugo cia Mũnabii wa Ngai Muhammad tha na thayũ wa Ngai ikorwo hamwe nake, iria irĩ thĩinĩ wa Hadith ĩrĩa ya ma: Ngai Mwene-Hinya-Wothe, aroiga ũũ: "We mwana wa Adamu, ruta na niĩ nĩngũkũrũtĩra..."[2], O hamwe na meguni mangĩ maingĩ. [2]Yamũkĩrĩtwo nĩ Muslim, na namba ya 993.

Na nĩkũrĩ mũkaana mũritũ kũrĩ ũrĩa ũimaga nayo kana agathithia kũmĩruta. Ngai Mwene-Hinya-Wothe, aroiga ũũ: "34....Na arĩa marundaga thahabu na betha na matoĩruta njĩra-inĩ ya Ngai, acio-rĩ, mahe ũhoro wa kĩherithio kĩruo mũno. Mũthenya rĩrĩa rĩgaahihio mwakinĩ wa Jehenamu, magacunjwo narĩo ithia ciao, na mbũrirũ ciao, o na mĩgongo yao; (makiirwo atĩrĩ), 'Gĩkĩ nĩkĩo kĩrĩa mwarundanĩirie nĩ ũndũ wanyu, nĩ ũndũ ũcio taũrani kĩrĩa mwarĩkia mũkĩrundanĩria." [Suratul Tauba: 34 - 35], Ũtonga wothe ũrĩa Zakaati yake ndĩrutagwo nĩ mũhothi ũrĩa mwene guo akaherithio naguo mũthenya wa kũriũka, o ta ũrĩa gũtarĩirio thĩinĩ wa Hadith ĩrĩa ya ma kuuma kwĩ Mũnabii, Ngai amũrathime na amũhe thayũ, atĩ oigire atĩrĩ: "Hatirĩ mwene thahabu o na kana betha ũtarutaga hakĩ yayo, no rĩrĩ, mũthenya wa cira rĩrĩa ũgakinya, agathondekerwo bacani cia mwaki; na cihihio mwakinĩ wa jahanamu, na acinwo nacio mbairĩri wake na githithi gĩake o na mũgongo wake, hĩndĩ ciothe irĩa ciakuohoa nĩicokagĩrĩrio harĩ we, mũthenya ũmwe ũrĩa warĩ na gĩthimo gĩa mĩaka ngiri mĩrongo ĩtano, nginya rĩrĩa andũ magacirithio, acoke onio njĩra yake: kana mũciĩnĩ wa matuinĩ, kana mwakinĩ."[3] [3] Yamũkĩrĩtwo ni Muslim, na namba 987.

Agĩcoka Mũnabii akĩgweta mwene ngamĩĩra, na ng'ombe na mbũri ũrĩa ũtarutaga zakat yacio, na akĩaririria atĩ nĩakaherithio na cio mũthenya wa mũico.

Na nĩ kũhoteke kuuma kũrĩ Mũtũmwo wa Ngai, tha na thayũ wa Ngai ikorwo hamwe nake, atĩ nĩoigire atĩrĩĩ: "Mũndũ ũrĩa Ngai amũheete mali na ndarute zakat yayo, nĩrĩgatuirwo kwake nyoka nene ya mũrume ĩtarĩ njuĩrĩ ĩrĩ na tũbithu twĩrũ igũrũ rĩa maitho mayo, ĩkamũrigiiciria mũthenya wa kĩama, ĩcoke ĩmũnyiite mahaya make (nĩkuuga, mathathi make), ĩcoke yoige atĩrĩ: "Nĩ niĩ mali yaku, nĩ niĩ mũthithũ waku." Agĩcoka Mũtũmwo wa Ngai Muhammad, tha na thayũ wa Ngai cikorwo hamwe nake, agĩthoma ciugo cia Ngai Mwene Hinya Wothe: "Na matigecirerie arĩa maimaga na kĩrĩa Ngai ameehete kuuma ririri-inĩ rwake atĩ nĩ wega kũrĩ o handũ ha ũguo nĩ ũũru kũrĩ o Nĩmakarigiicirio kĩrĩa maimire nakĩo mũthenya wa kĩama..." [Surat Al Imran: 180][4]. [4] Yarutirwo ni Al-Bukhari, na namba 1338.

Na zakaati nĩ mũhaka kũrutwo he mĩthemba ĩna ya indo: Irimũro cia kuuma thĩ ta mbeũ na matunda, na mĩhĩrĩga ĩrĩa ĩrĩithagio, na thahabu na betha, na indo cia ũbiacara.

Na o kĩmwe harĩ birungo icio inya nĩ kĩrĩ na kĩwango gĩakĩo kĩturanĩirwo, na gĩcunje gĩa ikũmi gĩtirutagwo harĩ indo itanakinyia kĩwango kĩu. Kwoguo kĩwango kĩa mbegũ na matunda nĩ awsuq itano, naruo wasq nĩ sa'a mĩrongo ĩtandatũ kũringana na gĩthimi kĩa Mũnabii tha na thayũ ikorwo hamwe nake, kuuma harĩ tende, thabibu, ngano, mũceere, cairi na ingĩ ta icio, nĩ sa'a magana matatũ kũringana na gĩthimi kĩa Mũnabi tha na thayũ ikorwo hamwe nake, naruo nĩ ngundi inya na moko merĩ ma mũndũrũme wa kĩrimu gĩa gatagatĩ, moko make meiyũire biũ.

Na wagirũ nĩ gĩcunjĩ kĩa ikũmi, angĩkorwo mĩtamaiyũ na mĩmera nĩitĩrĩirio maaĩ gũtarĩ na ũritũ, ta mbura na njũĩ na ithima iria ikũũraga, na maũndũ mangĩ ta macio.

No angĩkorwo ĩkahaĩrwo maaĩ na wĩra na thogora: ta kũhũthĩra mĩtambo ya kũruta maaĩ na maũndũ mangĩ ta macio, watho wayo nĩ kũruta nuthu ya gĩcunje gĩa ikũmi o ta ũrĩa hadithi ya ma yugĩte kuumana na Mũtũmwo wa Ngai, tha na thayũ wa Ngai ũkorwo hamwe nake.

Ha ũhoro wa Nisab ya nyamũ iria irĩithagio cia ngamĩra, ng'ombe na mbũri, nĩ kũrĩ na ũtaarĩria mũcanũre thĩinĩ wa Hadith njumu kuma kũrĩ Mũtũmwo wa Ngai, tha na thayũ wa Ngai ũkorwo hamwe nake, na nĩ kũhotekaga harĩ ũrĩa wendete kũmenya kũũria andũ a ũmenyo igũrũ rĩa ũndũ ũcio, na tiga gũkorwo nĩ kũenda gũkuuhia uhoro, nĩ tũngĩaugwetire nĩguo ũguni wĩkinyanĩrie.

Ha ũhoro wa Nisabu ya betha nī Mithqal igana rīmwe na mīrongo īna, na gĩkimo kīayo na Dirhamu cia Saudi Arabia nī Riyal mīrongo ītano na ithathatũ.

Nisabu ya thahabu nĩ mithqali mĩrongo ĩĩrĩ, na gĩthimo gĩakĩo na njuniri cia Saudi nĩ njuniri ikũmi na ĩmwe na icunjĩ ithatũ harĩ mũgwanja cia njuniri, na nĩ ngaramu mĩrongo kenda na igĩrĩ. Na kĩrĩa kĩagĩrĩire kũrutwo harĩ cio nĩ rubu ya ushuri kũrĩ ũrĩa wĩ na nisabu ya cio cierĩ, kana ya kĩmwe gĩa cio, na gĩkinyĩrwo nĩ gĩthiũruruka kwa mwaka.

Na magetha nĩ marũmagĩrĩra mũthithũ, na kwoguo matingĩbatarika gũkinyia mwaka mwerũ, o ta ũrĩa maciaro ma mahiũ ma kũrĩithio marũmagĩrĩra mũthithũ waguo, na matingĩbatarika gũkinyia mwaka mwerũ angĩkorwo mũthithũ waguo nĩũkinyĩte gĩkĩro.

Mbeca cia mathangű iria andũ mahũthagĩra umũthĩ-ũyo, watho wacio nĩ o ta wa thahabu na betha; gũtirĩ ngũrani kana ciĩtagwo dirihamu, kana dinari, kana dola, o na kana marĩĩtwa mangĩ ta macio, korwo thamani yacio nĩĩkinyĩte kĩigana kĩa betha kana thahabu kĩrĩa gĩtwekereirwo, na ihĩtũkwo nĩ mwaka mũgima, nĩ kĩmabatie irutwo zakaati.

Na nĩkũmatanagio na mbeca mathaga ma atumia ma thahabu kana betha, makĩria rĩrĩa makinya Nisabu na mamarĩkia mwaka, nĩkũbatii marutwo Zaka o na mangĩkorwo meharĩirie kũhũthĩrwo kana kũhoywo, kũringana na uuge ũrĩa wa kĩhooto wa athomi; nĩũndũ wa uuge wa Mũnabii Ngai amũrathime na amũhe thayũ: "Gũtirĩ mwene thahabu o na kana betha ũtarutaga Zaka yayo, no tiga mũthenya wa Kũriũka, nĩigarainwo ituĩke icua cia mwaki" [5]. Kinya mũico-inĩ wa hadithi ĩrĩa yagwetwo. [5] Kuripotirwo ni Muslim: 987.

Na rĩrĩa gwathibitĩire kuuma kũrĩ Mũnabii wa Ngai Muhammad, tha na thayũ wa Ngai ikorwo hamwe nake, atĩ nĩonire guokoinĩ kwa mũtumia ikũfũ igĩrĩ cia thahabu, akoiga atĩrĩĩ: “Nĩ ũheyanaga zakati ya ici?” Akoiga atĩrĩ: Aca. Akĩmũria atĩrĩ: “Nĩ ũngĩkenda Ngai agũhumbithie nacio mũthenya wa cira, ituĩke ihũngo igĩrĩ cia mwaki!”. Hĩndĩ ĩyo agĩcitikia thĩ, na akiuga atĩrĩ: “Ici nĩ cia Ngai na Mũtũmwo wake” [6]. [6] Yamũkĩrĩtwo nĩ Abu Daawuud, na namba 1563, na An-Nasaa'i, na namba 2270 na njĩra njega ya wamũkĩri.

Na nĩ kũmenyekanĩte kuuma kũrĩ Ummu Salamah Ngai amũkenere atĩ nĩ ehumbaga mabuthu ma thahabu, agĩkĩũria Mũtũmwo wa Ngai atĩrĩ: "Wee Mũtũmwo wa Ngai, gĩkĩ nĩ kĩgĩna?" Nake akĩmũcookeria atĩrĩ: "Ũtonga ũrĩa wagĩrĩire kũrutwo Zakaati, na ũkarutwo, ndũrĩ mũthithũ" [7] Na Hadithi ingĩ cia ũtaũku ta ũyũ. [7] Yamũkĩrĩtwo nĩ Abu Daawuud, na namba 1564.

No rĩrĩ, wĩgiĩ ngathĩ iria iharĩirũo cia wendia, nĩigĩragwo goro mũthia-inĩ wa mwaka na kũrutwo gĩcunjĩ gĩa kana kĩa gĩcunjĩ gĩa ikũmi kĩa goro wacio, gũtekũramata kana goro wacio nĩkũiganĩte na thogora wario, kana nĩwongererekete kana nĩũnyihĩte; kũringana na hadith ya Samura, Ngai amwĩtĩkĩrie, oigire atĩrĩ: "Mũtũmwo wa Ngai Muhammad, tha na thayũ wa Ngai ũkorwo hamwe nake, nĩatwathaga kũruta Sadaka kuuma harĩ kĩrĩa twĩhaarĩirie nĩũndũ wa kwendia." [8] [8] Yamũkĩrĩtwo nĩ Abu Daawuud, na namba ya 1562.

Na thĩinĩ wacio nĩ kũingĩraga mĩgũnda ĩrĩa yaharĩirio kwendio, maroa, ngangari, na macini iria igucagia maĩ, na mĩthemba ĩngĩ ya ngũrario ĩrĩa yaharĩirio kwendio.

Na nyũmba iria ciarĩkĩirwo gũkombithio no ti cia kwendio, thaka ĩrutagwo harĩ marĩhi ma cio thutha wa mwaka mũrũngũrũ gũthira. Na cio nyene itirĩ thaka, tondũ itiarĩkĩirwo kwendio. Na ũguo noguo ngari cia mũndũ kĩene na iria cia kombithia itirĩ thaka korwo itiarĩkĩirwo kwendio, otiga mwene acigũrire nĩgũo acihũthĩre.

Na rĩrĩa mwene ngari ya mbĩrĩithi kana mũndũ ũngĩ ecokanĩrĩirie mbeca iria ikinyĩtie kĩgero gĩa gũrutĩrwo gĩcunje gĩa ikũmi, nĩ watho arute gĩcunje gĩa ikũmi kiumĩte harĩcio mwaka wathira acirĩ nacio, o na angĩkorwo amacokeire nĩũndũ wa matũmĩre, kana nĩũndũ wa kũhikania, kana kũgũra indo itangĩthama ta mũgũnda, kana kũrĩha thirĩ, kana matanya mangĩ ta macio; nĩũndũ wa wonjoria wothe wa watho wa dini ũrĩa wonanagia watho wa kũruta gĩcunje gĩa ikũmi he maũndũ-inĩ ta macio.

Na ũrĩa kũrĩ kwa ma harĩ ciugo cia Athomi nĩ atĩ thirĩ ndũgiragĩrĩria Zaka nĩũndũ wa maũndũ marĩa matangĩte.

O ũguo rĩ, indo cia ciana cia ndigwa na arĩa matarĩ na meciria marũngarũ nĩ ya bata irutĩrwo Zaka kũringana na aingi a athomi a dini, rĩrĩa ciakinya gĩkero kĩamũrĩtwo na ikarara mwaka mũgima. Na nĩ ya bata harĩ arĩa mamaroraga kũciruta nĩguo macirutĩire rĩrĩa mwaka wakinanĩra; nĩũndũ wa ũira wothe ũrĩa ũrĩ ho, ota uuge wa Mũtũmwo, tha na thayũ wa Ngai ũkorwo hamwe nake, thĩinĩ wa hadith ya Mu'adh hĩndĩ ĩrĩa amũtũmire kũrĩ andũ a Yemen: "Ngai nĩamatuirire sadaka mũthithũ-inĩ wao, ĩrutwo kuuma kũrĩ atonga ao, na ĩcokerio athĩni ao."[9] [9] Yariitwo ni Bukhari, na namba ya 1395, na Muslim, na namba ya 19.

Nayo Zakaat nĩ kĩhooto kĩa Ngai; gũtibatiĩ kũheyanwo na wendani harĩ arĩa matagĩrĩirwo nĩyo, kana mũndũ eyerehere ũteithio nayo kana eyegitire mathĩna, kana agite ũtonga wake kana kwĩyeyũria rũrũ. Handũ ha ũguo, Mũithiramu abatiĩ kũruta Zaka yake kũrĩ arĩa magĩrĩirwo nĩyo nĩũndũ nĩo ene, no ti nĩũndũ wa kĩguni kĩngĩ, akĩruta na ngoro theru na kwĩhoka Ngai owe wiki; nĩgetha thiri wake ũthere, na agĩrĩirwo nĩ mũcaara mũnene na kũricwo handũ hayo.

Na Ngai Mwene-Hinya-Wothe nĩataarĩirie ibuku-inĩ rĩake rĩrĩa rĩtheru mĩhĩrĩga ya andũ arĩa maheagwo Zaka. Ngai Mwene-Hinya-Wothe, aroiga ũũ: "Hatarĩ nganja, Sadaka nĩ cia athĩni, na abathei, na arĩa marutaga wĩra wa kũmicokanĩrĩria, na arĩa meendethetio nĩ Ũithiramu nĩgetha ngoro ciao ciwende, na harĩ kũguũra ngombo, na arĩa marĩ na mathirĩ, na harĩ njĩra ya Ngai, o hamwe na mũgendi ũrĩa ũthirĩirwo nĩ mĩthigo arĩ rũgendo-inĩ. Ũyũ nĩ watho mũbange nĩ Ngai. Na Ngai nĩ Mũmenyi wa maũndũ mothe na nĩ Mũũgĩ." [Suratul Tawbah: 60]

Na rũgano rũrũ rwa gĩtĩo gũkĩrĩkĩrĩrio na marĩĩtwa maya merĩ manene, nĩ kũririkania kuuma kũrĩ Ngai mũtheru kũrĩ ndungata ciake atĩ we mũtheru nĩwe mũmenyi wa mĩikarĩre ya ndungata ciake: nũũ gatagatĩ-inĩ kao wagĩrĩirwo nĩ ihisano na ũrĩa ũtagĩrĩirwo. Na nĩwe Mũgĩ watho-inĩ wake na ũtuanĩri-inĩ wake, kwoguo ndaigaga maũndũ tiga harĩa hagĩrĩire kũigwo, o na gũngĩkorwo andũ amwe nĩmaremagwo nĩ kuona hitho imwe cia ũgĩ wake; nĩguo ndungata ciake cihore ngoro na watho wake na cietĩkĩre wathani wake.

Na Ngai nĩwe ũhoyagwo atũhotithie ithuĩ hamwe na aithiramu gũtaũkwo nĩ ndini yake, na gũkorwo na wĩhokeku thĩiniĩ wa kũmwathĩkĩra, na kwĩhanyũkĩra maũndũ marĩa mamũkenagia, na kũgitĩrwo kuumana na maũndũ marĩa marehaga marakara make. Hatarĩ ngaja we nĩ Mũiguĩ na arĩ hakuhĩ!

Na tha na thayũ wa Ngai cikorwo igũrũ wa ndungata na mũtũmwo wake Muhammad, na bamĩrĩ yake na arutwo ake.

Mũtongoria Mũnene wa maũndũ ma ũthuthuria wa gĩthomo

Na ũtaari na ũhunjia na mwerekera

Sheikh Abdulaziz wa Abdullah Ibn Baaz

Ndũmĩrĩri ya keerĩ

Ũhoro wĩgiĩ irathimo cia kwĩhinga mweri wa Ramadhani na mahoya ma ũtukũ maguo, na gũtaarĩrio kwa mawatho ma bata marĩa andũ amwe no makorwo matoĩ.

Rĩitwa-inĩ rĩa Ngai-Mũingĩ wa tha, Mũiguanĩri tha

Kuuma kũrĩ Abdul Aziz mũrũ wa Abdullah Ibn Baaz, gũkinyĩra Mũithiramu o wothe ũkaona: Ngai atũtongorie ithuothe njĩra-inĩ ya arĩa metĩkĩtie, na atũhotithie gũtaũkĩrwo nĩ Sunnah na Korani, amin!

Thayũ wa Ngai, na tha cia Ngai, na irathimo ciake cikorwo igũrũ wanyu.

Na rĩu: ũyũ nĩ ũtaaro mũkuhi wĩgiĩ wega wa kwĩhinga mweri wa Ramadhani na mahoya maguo ma ũtukũ, na wega wa gũshindana na ciĩko njega thĩinĩ waguo, o hamwe na gũtaarĩria mawatho ma bata marĩa mahithĩkĩire andũ amwe.

Nĩkũmenyagwo kuuma kũrĩ Mũtũmwo wa Ngai Muhammad, tha na thayũ wa Ngai ikorwo hamwe nake, atĩ nĩ aamenyithagia arata ake ũhoro mwega wa gũkinya gwa mweri wa Ramadhan, akĩmeera atĩ nĩ mweri ũhingũragwo mĩrango ya tha na mĩrango ya Igũrũ, na mĩrango ya Jehanamu ĩkahingwo, na maitimũ makoohererwo, na akauga atĩrĩ: "Rĩrĩa gwakinya ũtukũ wa mbere wa Ramadhani, mirango ya mũciĩ wa matuinĩ nĩhĩngũragwo na gũtirĩ mũrango o na ũmwe wamo ũhingagwo, na mirango ya mwakĩ nĩhĩngagwo na gũtirĩ mũrango o na ũmwe wamo ũhĩngũragwo, na maicima nĩmohagwo. Na mũhũnjia nĩenjagia akĩoiga: Wee mwĩrirĩri wa wega, iyũkĩrie, na wee mwĩrirĩri wa ũũru, tigana. Na Ngai nĩakoragwo na andũ arĩa ohorithagia kuuma mwakinĩ, na ũndũ ũcio wĩkĩkaga o ũtukũ wa mwerinĩ wothe wa Ramadhani."[1] [1] Yamũkĩrĩtwo nĩ Tirmidhii, na namba 682, na Ibn Maajah, na namba 1642.

Na Mũtũmwo, thayũ na kĩrathimo cia Ngai cikĩrĩ we, arauga rĩngĩ atĩrĩ: "Mweri wa Ramadhani nĩ mũkinyĩire, nĩ mweri wa kĩrathimo, Ngai nĩ amũhumbagĩrĩria thĩinĩ waguo: Nĩ acokagia tha, na kweheria mehia, na nĩ acokagia mahoya. Ngai nĩ aroraga ũrĩa mũkũiharanĩra thĩinĩ waguo, agacoka akamwĩraharahĩra harĩ maraika ake nĩũndũ wanyu; Kwoguo-rĩ, oniai Ngai wega kuma kũrĩ inyuĩ; Nĩũndũ ti-itherũ, mũndũ ũrĩa mũrũme nĩ ũrĩa ũkaimwo tha cia Ngai thĩinĩ waguo."[2] [2] Yamũkĩrĩtwo nĩ Twabaraani Musnad-inĩ wake, namba 2238.

Na Mũtũmwo, thayũ na kĩrathimo cia Ngai cikĩrĩ we, arauga rĩngĩ atĩrĩ: "Mũndũ o wothe ũhingaga Ramadhani arĩ na wĩtĩkio na akĩhoka Ngai, nĩoheragĩrwo mehia make ma tene, na mũndũ o wothe ũrũgamaga kũhoya ũtukũ mweri-inĩ wa Ramadhani arĩ na wĩtĩkio na akĩhoka Ngai, nĩoheragĩrwo mehia make ma tene, na mũndũ o wothe ũrũgamaga kũhoya ũtukũ wa Laylatul Qadr arĩ na wĩtĩkio na akĩhoka Ngai, nĩoheragĩrwo mehia make ma tene."[3] [3] Yamũkĩrĩtwo nĩ Bukhari, namba 2014, na Muslim, namba 760.

Na Mũtũmwo, thayũ na kĩrathimo cia Ngai cikĩrĩ we, arauga rĩngĩ atĩrĩ: "Ngai oigaga atĩrĩ: 'Wĩra wothe wa mwana wa Adamu nĩ wake mwene, na gĩĩko kĩmwe kĩega gĩkarĩhwo maita ikũmi nginya maita magana mũgwanja. No tiga kwĩhinga, kũu nĩ gwakwa na nĩ niĩ nyene ndĩrĩhaga nako; nĩatigire merirĩria make, irio ciake, na kĩnyw'a gĩake nĩũndũ wakwa. Ũrĩa wĩhingĩte arĩ na gĩkeno maita merĩ: gĩkeno hĩndĩ ya kũhingũra, na gĩkeno hĩndĩ ya gũcemania na Ngai wake. Na ti-itherũ, mũhuhu wa kanua ka ũrĩa wĩhingĩte nĩ mũnungi wega harĩ Ngai gũkĩra mũnungo wa miski." [4] [4] Yamũkĩrĩtwo nĩ Ibn Maajah, na namba 1638.

Na mohoro ma bata wa kwĩhinga mweri wa Ramadhani na kũhoya gwakuo kwa ũtukũ, na bata wa kwĩhinga o gwothe nĩ maingĩ.

Nĩkwagĩrĩire harĩ mũndũ ũrĩa wĩtĩkĩtie atũmĩre mweke ũyũ, naguo nĩ kĩheo kĩrĩa Ngai amũheete gĩa gũkinyia mweri wa Ramadhani; ahanyũke gwĩka ciĩko cia wathĩki, na eyirihĩrie ciĩko njũru, na eyũmĩrĩrie kũhingia maũndũ marĩa Ngai amwathĩte, na makĩria mahoya ma maita matano; nĩ tondũ nĩmo gĩtugĩ kĩa Ũithiramu, na nĩmo watho ũrĩa mũnene gũkĩra mawatho mothe mangĩ thutha wa gwĩtĩkia Ngai na kumbũra na kanua atĩ gũtirĩ ngai tiga Ngai na Muhammad nĩ mũtũmwo wake. Nĩ watho harĩ Mũithiramu wothe arĩ mũndũrũme kana mũndũ-wa-nja kũmenyerera mahoya macio na kũmahoya mahinda-inĩ marĩa mabangĩirwo na wĩnyihia na gũtuurania ngoro.

Na harĩ maũndũ ma bata marĩa mabatiĩ kũrĩ arũme nĩ kũmĩruta marĩ kĩrima thĩinĩ wa nyũmba cia Ngai, iria Ngai etĩkĩririe itugwo na rĩĩtwa rĩake rĩgwetwo kuo, o taarĩa oigire: "Na rũngamiai Mahoya, na heanai Zakaat, na inamiai hamwe na ainami." [Suratul Baqara: 43], Na Ngai ũigĩte rĩngĩ atĩrĩĩ: "Menyagĩrĩrai mahoya, na ihoya rĩa gatagatĩ, na rũgamai nĩ ũndũ wa Ngai mũrĩ awathĩki." [Suratul Baqara: 238], Nĩaraugire rĩngĩ atĩrĩĩ: "1. Hatarĩ nganja aetĩkia nĩ magacĩrĩte. 2. Arĩa menyenyekagia mahooya-inĩ mao." [Suratul Muuminina: 1-2] Kūginyia oigire atĩrĩ: "9. Na arĩa mamenyerera mahoya mao, 10. acio nĩo agai, 11. arĩa makagaya Firdausi, matũũre kuo tene na tene." [Suratul Muuminina: 9-11], Nake Mũnabii, tha na thayũ wa Ngai ikorũo nake, oigire: "Kĩrĩkanĩro kĩrĩa kĩrĩ gatagatĩ-inĩ gaitũ nao nĩ mĩhoyo, nake ũrĩa ũmĩtigaga nĩareganĩte na wĩtĩkio."[5] [5] Yamũkĩrĩtwo nĩ Tirmidhii, na namba 2621, na Ibn Maajah, na namba 1079.

Na watho ũrĩa wa bata thutha wa kũhoya nĩ kũruta gĩcunje gĩa ikũmi, ta ũrĩa augĩte: "Na matiathirwo ũndũ ũngĩ tiga kũhoya Ngai makĩmwamũrĩire Dini nĩũndũ wake we wiki, na matige kũmũtukania na kĩndũ, na mahoe, na marute gĩcunje gĩa ikũmi; na ĩyo nĩyo Dini ĩrĩa ya ma na njogoroku." [Suratul Bayyina: 5], Na Ngai ũigĩte rĩngĩ atĩrĩĩ: "Na mũtuurie mahoya, na mũrute zaka, na mũthĩkĩre Mũtũmwo, nĩgetha mũiguĩrwo tha." [Suratul Nuur: 56]

Ibuku rĩa Ngai rĩrĩa inene na mĩtugo ya Mũtũmwo wake mũtĩĩku nĩcionanĩtie atĩ ũrĩa ũtaruta zakat ya mũthithũ wake nĩakaherithio naguo mũthenya wa mũico.

Na ũndũ wa bata thutha wa kũhoya na kũruta gĩcunje gĩa ikũmi nĩ kwĩhinga mweri wa ramathani, na nĩkĩo gĩtugĩ kĩmwe harĩ itugĩ itano cia ũithĩramu iria igwetagwo he ciugo cia Mũnabii wa Ngai, Muhammad, tha na thayũ wa Ngai ikorwo hamwe nake: "Ũithiramu ũyakĩtwo igũrũ rĩa itugĩ itano: Gũkumbũra atĩ gũtirĩ ngai wagĩrĩire nĩ kũhoywo otiga Ngai ũmwe, na atĩ Muhammad nĩ Mũtũmwo wa Ngai, na kũhoya, na kũruta gĩcunje gĩa ikũmi, na kwĩhinga mweri-inĩ wa Ramathani, na gũcerera Nyũmba ya Ngai."[6] [6] Yamũkĩrĩtwo nĩ Bukhari 8, na Muslim 16.

Na Mũithiramu nĩagĩrĩirwo nĩ kũgitĩra mũfungo wake na mahoya make ma ũtukũ kuumana na mĩario na ciĩko iria Ngai amũgirĩtie; tondũ muoroto wa mũfungo nĩ gwathĩkĩra Ngai mwene hinya wothe na gũtĩa mĩgiro yake, na kwĩrutanĩria kũrũa na merirĩria ma mwĩrĩ nĩguo wathĩkĩre Mwathi wa guo, na kũwũmenyeria gwĩkirĩrĩa harĩ marĩa Ngai agirĩtie. Na muoroto ti o gũtiga irio na maĩ na maũndũ marĩa mangĩ mothe mahukagia mũfungo; na nĩkĩo kũrĩ na uhoro wa ma kuumana na Mũtũmwo wa Ngai, tha na thayũ wa Ngai ũkorwo hamwe nake, atĩ oigire: "Kwĩhinga nĩ ngo, na rĩrĩa warĩ mũthenya wa kwĩhinga wa ũmwe wanyu, ndagĩrĩirwo nĩ kwaria ciugo itagĩrĩire o na kana gũkayania, na angĩkorwo mũndũ nĩamũruma kana amũrũe, no mwake oige atĩrĩ: Niĩ ndĩhĩngĩte." [7] Na nĩkũrũmĩtio kuuma kũrĩ Mũnabii wa Ngai Muhammad, tha na thayũ wa Ngai ikorwo hamwe nake, atĩ nĩ oigire atĩrĩ: "Mũndũ ũrĩa ũtaretiga kwaria maheeni na kũmarutithia wĩra, na waganu, rĩ, Ngai ndarĩ na bata atige irio ciake na kinyuo gĩake"[8] Nĩkũmenyekanire kũpitĩra maandĩko maya na mangĩ atĩ kĩrĩa kĩagĩrĩire harĩ mũhũngi nĩ kwĩiga haraihu na maũndũ mothe marĩa Ngai amũgirĩtie, na kũmenyerera maũndũ mothe marĩa Ngai amwathĩte. Na gwĩka ũguo nĩkuo egwĩhoka kũheo mũhera, na gũkuũrwo kuuma mwakiinĩ, na gwĩtĩkĩrwo kwa mfungo yake na mahoya make ma ũtukũ. [7] Yamũkĩrĩtwo nĩ Al-Bukhari, namba 1904, na Al-Nasa'i, namba 2537. [8] Yamũkĩrĩtwo nĩ Al-Bukhaari, na namba 1804, na Abu Daawuud, na namba 2362.

Na kũrĩ na maũndũ mangĩhithĩra andũ amwe:

Na kĩmwe kĩa maũdũ macio nĩ: Atĩ nomũhaka harĩ Mũithiramu ehingage nĩ ũndũ wa wĩtĩkio na gwĩcaria marĩhi kuuma kũrĩ Ngai, ti nĩ ũndũ wa kwĩonania kana kwenda kũmenyeka, kana kwarĩrĩria andũ, o na kana kũrũmĩrĩra andũ a mũciĩ gwake kana andũ a bũrũri wake. No nomũhaka harĩ we gĩtũmi kĩrĩa kĩmũtindĩkaga kwĩhinga gĩkorwo nĩ wĩtĩkio wake atĩ Ngai nĩamwathĩire gwĩka ũguo, na gwĩcaria marĩhi kuuma kũrĩ Mwathi wake nĩ ũndũ wa ũguo. Na ũguo noguo mahoya ma Ramadhani ma ũtukũ; nomũhaka Mũithiramu ameke nĩ ũndũ wa wĩtĩkio na gwĩcaria marĩhi, ti nĩ ũndũ wa gĩtũmi kĩngĩ o gĩothe; na nĩkĩo oigire, tha na thayũ ikorwo hamwe nake: "Ũrĩa wothe ũhingaga mweri wa Ramadhani arĩ na wĩtĩkio na akĩhoka kũheo ngero nĩ Ngai, nĩakoherwo mehia make maria mahĩtũku, na ũrĩa wothe ũrũgamagĩra mahoya ma ũtukũ hĩndĩ ya mweri wa Ramadhani arĩ na wĩtĩkio na akĩhoka kũheo ngero nĩ Ngai, nĩakoherwo mehia make maria mahĩtũku, na ũrĩa wothe ũrũgamagĩra mahoya ũtukũ wa Laylatul-Qadr arĩ na wĩtĩkio na akĩhoka kũheo ngero nĩ Ngai, nĩakoherwo mehia make maria mahĩtũku."[9] [9] Yamũkĩrĩtwo nĩ Al-Bukhaari, namba 2014, na Muslim, namba 760.

Na harĩ maũndũ mamwe marĩa watho waguo no ũkorwo ũtamenyekete harĩ andũ amwe: Ta mũhĩngi kũgĩa na nguraro, kana kũitĩka thakame ya maniũrũ, kana gũtahika, o na kana maĩ kana betrũrũ gũthiĩ mũmeroinĩ wake atetanyĩire, maũndũ macio mothe matibatithagia mũhĩngo. No ũrĩa wĩtapithia emenyete, mũhĩngo wake nĩũbatithĩkaga; nĩkũndũ wa ciugo cia mũnabii wa Ngai Muhammad, tha na thayũ wa Ngai ikorwo hamwe nake: "Mũndũ ũrĩa ũtooragwo nĩ gũtahĩka, ndagĩrĩirwo nĩ kũrĩha, na ũrĩa wĩtahithagia, nĩ agĩrĩirwo nĩ kũrĩha." [10] [10] Yamũkĩrĩtwo nĩ At-Tirmidhii, na namba ya 720, na Ibn Maajah, na namba ya 1676.

Na harĩ macio: Nĩ ta ũndũ ũngĩkoreka harĩ mũndũ wĩhingĩte wa gũkunderia gwĩtheria kuumana na ũthahahu nginya gũgĩkĩa, na kũrĩ atumia amwe, gũkunderia gwĩtheria kuumana na mweri kana thakame ya thutha wa gũciara nginya gũgĩkĩa angĩkorwo nĩonete nĩathera gũtanakĩa, nĩ amũbatiĩ kwĩhinga, na gũtiri kĩgiria angĩkunderia gwĩtheria gwake nginya thutha wa gũkĩa, no ndagĩrĩirwo nĩ gũgũkunderia nginya riũa rĩaratha, handu ha ũguo, nĩ amũbatiĩ kwĩtheria na ahoye mahoya ma rũcinĩ riũa rĩtanaratha. Na noguo mũndũ ũrĩ na thahu ndagĩrĩirwo nĩ gũcerereria gwĩthamba nginya riũa rĩaratha, no nomũhaka ethamambe na ahoye mahoya ma alfajiri riũa rĩtanaratha, na nomũhaka harĩ mũndũrũme gwĩka mĩtũkĩ nĩgetha ahinyanĩre mahoya ma alfajiri arĩ hamwe na kĩama.

Na he maũndũ mamwe marĩa matathũkagia mũhingo: Kũrutwo thakame ya gũthimwo, na kũhũrwo cindano iria itarĩ na muoroto wa kũheana hinya ta wa irio. No rĩrĩ, gũkũerereria maũndũ macio nginya ũtukũ nĩguo wega na nĩ ũndũ wa kwĩgitĩra makĩria angĩkorwo ũguo nĩ kũhotekete; nĩ tondũ wa uuge wa Mũtũmwo wa Ngai Muhammad, tha na thayũ wa Ngai ũkorwo hamwe nake: "Rekana na kĩrĩa gĩgũtetia, wamũkĩre kĩrĩa gĩtagũtetia."[11] [11] Yamũkĩrĩtwo nĩ Tirmidhi, namba 2518.

Na uge wa Mũtũmwo, thayũ na kĩrathimo cia Ngai ikorwo nake: "Mũndũ ũrĩa wĩthemete maũndũ ma nganja, nĩetheretie dini yake na gĩtĩĩo gĩake." [12] [12] Yamũkĩrĩtwo nī Al-Bukhari, namba 52, Muslim, namba 1599.

Na gatagatĩ-inĩ ka maũndũ marĩa watho wamo nĩ mũhithĩku kũrĩ andũ amwe nĩ: Gũkora ũhoreru mahoyainĩ, marĩ mahoya ma watho kana ma kwĩyenda. Na nĩ kũrĩ na ndeto njega cia Mũtũmwo wa Ngai, Ngai amwongerere tha na thayũ, cionanagia atĩ ũhoreru nĩ kĩongo kĩmwe kĩa ciongo cia mahoya, na mahoya matangĩtĩkĩrĩka tiga naguo. Naguo nĩguo gũkorwo na ũhoreru na wĩnyihia mahoyainĩ, na gũtiga kwĩhanyĩrĩria nginya rĩrĩa ciĩga ciothe cia mwĩrĩ icokera handũ harĩo. Na andũ aingĩ nĩmahoyaga mweri wa Ramadhani mahoya ma Tarawih na njĩra ĩrĩa matangĩtaũkĩrwo nĩmo, o na matakoragwo na ũhoreru thĩinĩ wamo. Handũ ha ũguo mamahoyaga makĩmatimbaga ta nguku. Mahoya macio mahoye na mũhano ũcio matikagĩrĩire, na ũrĩa ũmahoyaga nĩ ehĩtie, na ndarĩ na marĩhi.

Na harĩ maũndũ marĩa watho wamo ũngĩhithĩka kũrĩ andũ amwe: Nĩ gwĩciria kwa amwe atĩ mahoya ma Tarawĩhi gũtibatiĩ gũthiĩ rungu rwa rakaa mĩrongo ĩrĩ, na gwĩciria kwa angĩ atĩ gũtibatiĩ kũngĩongererwo igũrũ wa rakaa ikũmi na ĩmwe kana rakaa ikũmi na ithatũ, na gwĩciria gũkũ guothe gũtirĩ handũ haguo, otiga nĩ mahĩtia mathiĩte mũgarũ na ũira.

Na hatarĩ nganja hadithi iria njũrũ kuma kũrĩ Mũtũmwo wa Ngai, tha na thayũ wa Ngai ũkorwo hamwe nake, nĩ cionanĩtiĩ ati ihoya rĩa ũtukũ nĩ rĩiganĩirio na njĩra nene, kwoguo gũtirĩ mũhaka mũigĩre ũrĩa ũtagirĩirwo nĩ kũgararanio, handũ ha ũguo nĩ kũmenyekanĩte kuuma kwake, tha na thayũ wa Ngai ũkorwo hamwe nake, atĩ nĩ ahoyaga ihoya rĩa ũtukũ raka ikũmi na ĩmwe, na rĩngĩ nĩahoyaga raka ikũmi na ithatũ, na rĩngĩ agahoya nini gũkĩra icio hĩndĩ ya Ramadhan o na hĩndĩ ingĩ itarĩ ya Ramadhan, na rĩrĩa ooririo ũhoro wa ihoya rĩa ũtukũ akĩuga atĩrĩ: "Igĩrĩ igĩrĩ, na rĩrĩa ũmwe wanyu etigĩra gũkĩa, akahooya raka ĩmwe ĩtuĩragia iria ahoyete." [13] Nĩ kwĩtĩkanĩirwo ũma wakĩo. [13] Yũmũkĩrĩtwo nĩ Al-Bukhari, na namba 946, na Muslim, na namba 749.

Na ndaigire mũigana wa raka wa mwanya, rĩari mweri-inĩ wa ramadhani kana handũ hangĩ, na nĩkĩo Atharika mahoyaga mahinda-inĩ ma Umar, Ngai amwĩtĩkĩre, hĩndĩ imwe raka mĩrongo ĩĩrĩ na ithatũ na hĩndĩ ingĩ raka ikũmi na ĩmwe, ũndũ ũcio wothe nĩ mũgitie kuuma kũrĩ Umar, Ngai amwĩtĩkĩre, na Atharika arĩa maarĩ mahinda-inĩ make.

Na athuuri amwe aria ma fuataga njĩra ya mũnabii tene maahoyaga mweri-inĩ wa Ramadhani rak'ah mĩrongo ĩtatũ na ithathatũ, na mahoe witiri ya ithatũ, na anandi ao maahoyaga mĩrongo ĩna na ĩmwe. Ũndũ ũcio nĩ wagwetirwo nĩ Sheikh Al-Islam Ibn Taymiyyah na athomi angĩ a dini. O ta ũrĩa oigire, Ngai amũiguĩre tha, atĩ ũndũ ũcio nĩ mũraihu na gũtirĩ na mũhaka. Ningĩ nĩoigire atĩ kĩrĩa kĩega makĩria nĩ harĩ ũrĩa ũraihagia gũthoma, na kũinamia, na gwĩtubia thĩ nĩ kũnyihia mũigana, na ũrĩa ũhũthahũthagia gũthoma, kũinamia na gwĩtubia thĩ nĩ ongereraga mũigana. Ũguo nĩguo uuge wa ciugo ciake, Ngai amũiguĩre tha.

Na ũrĩa ũngĩtuĩria njĩra ya Mũtũmwo wa Ngai, tha na thayũ wa Ngai ũkorwo hamwe nake, nĩakũmenya atĩ ũndũ ũrĩa mwega makĩria harĩ maũndũ maya mothe nĩ kũhoya rakaa ikũmi na ĩmwe kana rakaa ikũmi na ithatũ mweri-inĩ wa Ramathani na mĩeri-inĩ ĩngĩ; tondũ ũndũ ũcio nĩguo waganaine na ciĩko cia Mũtũmwo wa Ngai, tha na thayũ wa Ngai ũkorwo hamwe nake, mahinda-inĩ make maingĩ, na nĩũndũ nĩ hũthũ harĩ arĩa marahoya, na nĩkuhĩhĩrĩirie wĩnyihia na hũmũko ya ngoro. Na ũrĩa ũngĩongerera gũtirĩ ũũru kana ũndũ ũthũũrĩtwo o ta ũrĩa gũtarĩirio.

Na nĩ wega makĩria kũrĩ ũrĩa ũhoyete hamwe na imamu mahoyainĩ ma gũtararama ma mweri wa Ramadhan, atĩ ndakoime kuo otiga o hamwe na imamu; nĩũndũ wa ciugo cia mũnabii wa Ngai Muhammad, tha na thayũ wa Ngai ikorwo hamwe nake: "Ti-itherũ, mũndũ rĩrĩa arũgamĩte na Imamu wake nginya arĩkie, Ngai nĩamwandĩkĩra kũhoya ũtukũ wothe." [14] [14] Yamũkĩrĩtwo nĩ At-Tirmidhi, namba 806, na Abu Daawuud, namba 1375.

Nĩ watho kũrĩ aislamu othe kwĩrutanĩria mĩthemba-inĩ ya ũthathaiya mweri-inĩ ũyũ mũtugi, ta mahoya ma kwĩyendera, na gũthoma Korani na gũciirĩrĩria na gũtaũkĩrwo, na kwongerera kũgooca Ngai na kũmũtĩa na kũmũnenehia na kũmũhoya arekere mehia, na mahoya marĩa magĩrĩire, na gwathana na wega na kũgiria ũũru, na gwĩta andũ harĩ Ngai, na kũhoorereria athĩni na arĩa matarĩ na kĩndũ, na kwĩrutanĩria gwathĩkĩra aciari na kũnyitanagia na andũ a mbarĩ, na gũtĩa mũtũũri na gũcerera arũaru, na maũndũ mangĩ ta macio ma ũndũ mwega; kũringana na ũrĩa mũtũmwo Muhammad tha na thayũ wa Ngai ũkorwo hamwe nake oigĩte ndeto-inĩ ĩrĩa hĩtũkũ: "Ngai aroraga ihĩndana rĩanyu harĩ guo, na akegathĩkania nanyu harĩ araika ake; kwoguo mũonie Ngai wega kuma kũrĩ inyuĩ, tondũ mũndũ ũrĩa mũnyamarĩku nĩ ũrĩa ũimĩtwo tha cia Ngai thĩinĩ waguo." [15] [15] Yarutirwo nĩ At-Twabaraani thĩinĩ wa Musnad wake, na namba 2238.

Na nĩkũrivotiitwo kuuma kwiwe, tha na thayũ wa Ngai ikorwo hamwe nake, atĩ nĩoigire atĩrĩĩ: "Ũrĩa ũkewĩkuhĩrĩria Ngai na gwĩka kĩĩko kĩmwe kĩega thĩinĩ waguo, agakorwo arĩ o ta ũrĩa ũrutĩte kĩĩwatho hĩndĩ ĩngĩ, na ũrĩa ũkaruta kĩĩwatho thĩinĩ waguo, agakorwo arĩ o ta ũrĩa ũrutĩte ciĩwatho mĩrongo mũgwanja hĩndĩ ĩngĩ."[16] [16] Yamũkĩrĩtwo nĩ Ibn Khuzaymah thĩinĩ wa Sahih yake, na namba 1887.

Na he ciugo cia Mũnabii wa Ngai Muhammad tha na thayũ wa Ngai ikorwo hamwe nake, thĩinĩ wa Hadithi ĩrĩa ya kwĩhokeka: "Gũthiĩ Umra mweri-inĩ wa Ramadhani nĩ kũiganaine na gũthiĩ Hajj, kana akiuga: gũthiĩ Hajj hamwe na niĩ."[17] [17] Yamũkĩrĩtirwo nĩ Al-Bukhari, namba 1863.

Na nĩ kũrĩ na Hadithi nyingĩ ohamwe na ciugo cia athahaba iria cionanagia ũrĩa gwĩtĩkĩrĩke na nĩ kwega kũhĩngana harĩ gwĩka ciĩko njega mweri-inĩ ũyũ mũtugi.

Na Ngai nĩwe ũhoyagwo atũhotithie ithuĩ na Aithiramu othe harĩ maũndũ mothe marĩa mamũkenagia, na etĩkĩre kĩhĩngo gitũ na mahoya maitũ ma ũtukũ, na athondekere mĩikarĩre itũ, na atũgitĩre ithuothe kumana na mageerio makuruhania. O ta ũrĩa tũmũhoyaga We mwene hinya wothe, athondekere atongoria a Aithiramu, na acokanĩrĩrie uuge wao igũrũ rĩa kĩhoto, nĩũndũ nĩwe mũrũgamĩrĩri wa ũndũ ũcio na nĩwe mũhoti waguo.

Na thayũ, tha, na irathimo cia Ngai ikorwo na inyuĩ.