المختصر في صفة الحج

المختصر في صفة الحج

Sebr sẽn kʋʋg koεεga n gomd Hagiimdã maaneg sɩfo. Pẽgr be ne Wẽnd sẽn yaa bõn-naandsã Soabã, la pʋʋsg la tɩlg be tõnd Nabiyaamã a Mʋhammad zugu, ne a zaka rãmba la a Ṣahaabsã gilli.

Language: lang_mos
Prepared by: Bãngrã sull sẽn be Tiging ning sẽn gεtɑ Lɩslaangã kɑrengã sõgnegã ne buud-rãmbã goamã.
Version: 3.0
Translations 44
Amharic Assamese Azerbaijani Bambara +40
Attachments 7
PDF
Audio
Video
+3

Sebr sẽn kʋʋg koεεga n gomd Hagiimdã maaneg sɩfo. Pẽgr be ne Wẽnd sẽn yaa bõn-naandsã Soabã, la pʋʋsg la tɩlg be tõnd Nabiyaamã a Mʋhammad zugu, ne a zaka rãmba la a Ṣahaabsã gilli.

Rẽ loogre poorẽ:

Ad wãnde yaa sebr sẽn kʋʋg koεεga, n gomd hagiimdã sɩfo, tõnd talla nonglem a pʋgẽ, n na n vẽneg hagiimd maand sẽn tar tʋlsem ne yεl ninsã.

La Wẽnd la d kot-A t'A maan-ɑ t'ɑ yɩ yɩlengɑ tɩ yaa Yẽnda yel-sõmdã raab bala, la A maan-a t'a naf lɩslaambã zãnga.

Bãngrã sull sẽn be Tiging ning sẽn gεtɑ Lɩslaangã kɑrengã sõgnegã ne buud-rãmbã goamã.

Tʋɩɩsgo:

Rẽenem: yaa tũudmã reegr sãrt-rãmbã:

Tũudmã b ka sakd-a Wẽnd nengẽ (A Naam zẽk yã) rẽndame ne sart-rãmb a yiibu:

Yaa pʋ-peelem, la woto yaa a sẽn na n toglg ne-a Wẽnd yĩnga (A Naam zẽk yã), Wẽnd yeelame, (A N aam zẽk yã): "La b pa sagl-ba, ralla b tũ Wẽnde, tɩ b yaa yɩlgdb ne A tũudmã n yaa kɩlldb n bɑsd lɑgem-n-tɑɑre [1]", [Al-bayna (Vẽnegrã sʋʋra): 5]. Rat n yeel: tɩ b yaa sẽn togl-a la b togl A tũudmã, n ball n bas zẽng sẽn ka Yẽnda. Tafsɩɩr As-sa'dy (538 S.N).

La Nabiyaamã yeelame (Wẽnd pʋʋsg la A tɩlgr be a yĩnga): "Ad tʋʋm buudã fãa yaa ne a Anniy wã, la ninsaal fãa yaa a Anniy wã n be ne-a". [2] A Al-bʋhaarɩ n togs-a, ne sõor (1) la a Muslim, ne sõor (1907).

Yaa tũ Nabiyaamã na-kẽndre, gomd wεεgẽ la tʋʋmẽ, Nabiyaamã yeelame (Wẽnd pʋʋsg la a tɩlgr be a yĩnga): "Ned ning sẽn wɑ tɩʋʋs bũmb tõnd yel-kãngã pʋgẽ, sẽn pɑ be ɑ pʋgẽ, tʋʋm-kãngɑ pɑ reegd ye". A Al-bʋẖaarɩ n reeg-a (2697) la a Muslim (1718), la a Muslim reegr a to pʋgẽ a yeelame(1718): "Ned ning sẽn tʋg n tʋma tʋʋmde, tɩ tõnd sagell ka be tʋʋmdã zugu, tʋʋm-kãng yaa sẽn lebsd a soaba". [3] Al-bʋhaarɩy n togs-a, ne sõor (2697) la a Muslim, ne sõor (1718). [4] A Muslim n togs-a, ne sõor (1718).

***

Rẽenem: Al-mawaaƙɩɩtã (todsã) bʋʋdo:

Al-mawaaƙɩɩtã (Todsã): yaa zeĩis nins Nabiyaamã (Wẽnd pʋʋsg la A tɩlgr be a yĩnga) sẽn yãke, sẽn na yɩl tɩ nebã ning ɭhraamã (hagiimdã fut) beenẽ, ned ning sẽn tʋlla hagiimdu maa Ūmra.

Rẽnd ned ning sẽn wa n pɩʋʋg zĩ-kãnsã a yembre, n maan Anniyã ne hagiimd maa ʿƲmra: yaa tɩlae ne-a t'a yeelg ɭhraamã teed beenẽ, la ka sεgd ne-a t'a zʋʋg beenẽ n ka ning ɭharaamã ye.

La ned ning sẽn tʋg n pẽ Mak n yɩɩd zĩ-kãensã, yẽnda Al-miiƙaatã (toaagã) yaa a zĩigẽ wã, a rɩkda a teedã a zĩigẽ wã n tʋg n maan a hagiimd la a ʿƲmra beenẽ.

La sã n yaa Mak rãmbã la neb nins sẽn zĩ Makã: bãmb yeelgda b futã Maka, la sã n yaa ʿƲmra b yitame n kẽng zĩig ning sẽn ka Harmã pʋga, n tʋg n yeelg b futã beenẽ, wala Al-Tanʿɩɩm la sẽn wõnd rẽnda.

La ned ning sẽn be sɩlgẽ: a yeelgda a teedã t'a sã n wa tʋg n yeglg toadgẽ wã, a segẽndame n yeelg ɭhraamã futu taoor t'a na n ka ta zĩ-kãng ye, t'a sã n wa tʋg n yeglg-a a maanda a Anniy wã wakat-kãngã, la ka sõmb ne-a t'a yaoolg ɭhraamã ningri halɩ tɩ sɩlgã wa tʋg n lʋɩ a silg-yir ye. La sõmba ne-a t'a maan sẽn na gũbgi, a maanda a Talbiyã wã taoor t'a na n ka yeglg zĩigã, a sẽn yεεsd t'a maanegã zĩig na n wa põsge, sɩlgã sẽn tʋʋlã yĩnga.

Yiib soabã: Al-ansaak (hagiimdã tʋʋm) bugsi la b bʋʋdo:

Hagiimdã tʋʋmã kõbgo yaa a tãabo: yaa wʋm-noogo (Tamatʋ'ʋ) lɑ welgre (ɭfraad) la tõkre (ƙaraan).

La wʋm noogã (Tamatʋʿã) yẽ sõmblem n yɩɩd b fãa, tɩ ned sã n ka zã rũng n wa, la yẽ yaa: a maan ʿƲmrã wã Anniy n yelg ɑ ɭhrɑɑmã hagiimdã kiuus pʋgẽ, n maan a Tawaafã la a kẽn Safaa la Marwaa, n yi a ɭhraamã pʋgẽ n maan yεl-nins ɭhrɑɑmã sẽn da gɩdɩgdã, rẽ poorẽ t'a lebg n ning ɭhraam n na n rɩk hagiimdã yʋʋm yεngã pʋgẽ.

La ɭfraad (welgr Hagiimdã), yẽndã yaa f maan Anniy ne Hagiimdã bala, a sã n wa ta Maka, yaa Sunn ne-a t'a maan Tawaaf Al-ƙʋduum (taabã gilgri) rẽ poorẽ t'a maan hagiimdã Ṣafaa' la Marwaa, la a ka põngd a zugã, a ka wõrsd a zoobdã, a ka yit a futã pʋgẽ me ye, a kelled n paame n be ɭhraamã pʋgẽ, halɩ t'a wa tʋg n yi ɭhraamã pʋga, n maan a sẽn rate, a sẽn wat n lob Aƙaba kibsã raare, la a sã n yaoolg hagiimdã kẽn Sawaa' la Marwaa' wã, n wa tʋg n maan-a Tawaaf ning sẽn be hagiimdã sasa wã yell ka be ye.

La Ƙaraanã (tõkrã): yaa sẽn na n kell n rɩk a ɭhraamã, n maan a Anniy wã ne ʿƲmrã wã la hagiimdã fãa, a yetame: (Allaahʋmma Labbayka ʿƲmratan wa Haggan wa ʿƲmra= m Soab a Wẽnde m saka F yĩnga n ma n maan ʿƲmra la Hagiimdu).

La tõkrã tʋʋm hagiimdã yaa wala sẽn welgã wã soabã, sã n ka sẽn mik tɩ tõkdã rũng n be yẽ zugu, la sẽn welg n maan a toorã, rũng ka be yẽ zug ye.

Tãab soabã: yaa ɭhraamã ningr sɩfo la a bʋʋd-rãmba:

B maaname tɩ yaa sãri ne ned ning sẽn rata n rɩk hagiimdu, sẽn watã:

Koom soobo, la yẽnda yaa sunn sẽn kenge, ne rapã la pagbã fãa, halɩ n tʋg n tãa hayd rãmb la rogem zɩɩm sẽn tar-b rãmba.

Yũ-noog ningri, sẽn yɩɩd yũ-nood yẽ sẽn tare, sẽn yaa ka-rãmb la parfẽ la zẽng sẽn ka rẽnda, n ning a zugã la a toεεngã, la yẽndã vũunã ket n be ɭhraamã ningr poorẽ wã, a ka sãamd ye, la sã n yaa paga ka sõmb ne-a t'a ning yũ-nood ye; sẽn na yɩl tɩ ra-zẽmsã ra wa yõbsd yel-kãng yẽ nengẽ ye.

ɭhraamã fut ningri, la yẽnda yaa fu-sẽk la fu-yergo, la sunnã yaa b yiibã yɩ pεεla, n yaa yɩlma, n yaa paala, la sã n yaa pagã a yeelgda a sẽn tʋll yerem ninga, la a ra wa tʋg n pãeesd ne nag-teed tɩ tondẽ ye, la sã n ka a sẽn zãagd ne Niƙaabã la nug-vʋʋd a yiibã ningri, la a lut a nengã la a nus a yiibã ne bũmb a to sẽn ka Niƙaabe.

Yaa a ning ɭhraamã futu, Pʋʋsg sãri wã sẽn kõ sor tɩ b pʋʋs poorẽ, zem tɩ yaa farila maa naafɩla, la woto ka waagib ye.

Rẽnd a yetame (Labbayka Allaahʋmma ʿƲmratan= m Soab a Wẽnde m saka F yĩnga n ma n maan ʿƲmara) sã n mikame tɩ yaa ʿƲmra sẽn welg la a wa n na n maane, maa (M Soab A Wẽnde, m sak-F-la hagiimdu= Labbayka Allahumma ʿƲmratan wa hagan) sã n mikame tɩ hagiim tõkdg la a na n maane.

La ɭhraamã rɩkd sã n yεεsd tɩ bũmb na n wa gɩdg-a t'a ka tõog n pids a tʋʋmã, sakda ne yẽ soabã t'a maan sart ɭhraamã ningr sasa n yeele: (.. La ad bũmb gɩdgd sã n gɩdg maam, mam zĩigã yaa zĩig ning Fo sẽn gɩdg maamã) rẽnd wakat ning a sẽn wat n maan sart tɩ gɩdgr wa gɩdg-a, t'a ka tõog n na n pids hagiimdã tʋʋmã, a tõeeme n yigd n yi hagiimdẽ wã, tɩ yell ka be ne-a ye.

Rẽ poorẽ t'a wʋsg (Labbayka allaahumma labbayka, labbayka laa Šarɩɩka laka Labayka, innal hamda wanneʿmata laka wal mulk, laa Šariika laka) [2], rawa zẽkda a koεεgã n yet yel-kãngã wala paga, tɩ sã n mikame t'a ka be rap-zẽms sʋk ye, sõmbame ne ɭhraam ningda t'a wʋsg Talbiyã wã maanego, sẽn tʋg n yɩɩda yεlã la halhaal-rãmbã la zĩisã sẽn wat n tedge, wala a sẽn wat n na n zẽk yĩngri, maa sig longẽ, maa yʋng sẽn na n wa kẽedẽ la wĩndg sẽn wat n puki. Ninsaal sẽn yet tɩ (Labbayka) wã maama, rat n yeel tɩ f sak F boolã, b sẽn sak noor wʋsg poorẽ, la a maanã wã yaa ninsaal sẽn sak a Soabã boolgo, la a sẽn be Wẽnd tũudmã zugu, (innal hamda wanneʿmata laka wal mulk) la ad pẽgr la neemã la naam yaa Foom n so, (Al-hamdu) pẽgre, yẽnda yaa pẽgr sɩf sẽn pidi n lagem ne nonglem la zɩsgre, rẽnd a sã n yɩlm-a a lebgda a lebgda soeesgo. La neemã wã yẽnda yaa bũmb ning Wẽnd sẽn maan A yembsã zugu, b sẽn rat bũmb ningã sẽn yɩ wã la A sẽn rig b sẽn kisã poorẽ. La a sẽn yet tɩ (Al-mulku) Naamã, rat n yeel tɩ Naamã be ne-Fo, Wẽnde, (A Naam yɩ wagell n zẽka) Yẽnda la Soaad A Yembre. La a sẽn yeel tɩ (Laa Šariika laka) lagem-n-taar ka be Foomã, rat n yeel tɩ ned ka be n lagem Foom bũmb ning sẽn welg ne Foom A Wẽnd ye (F Naam yɩ wagell n zẽke) sẽn yaa sɩf-rãmbã sẽn pidã, sẽn be rẽ pʋgẽ, yaa A sẽn welg ne Naamã la Naamegã la Kẽnesgã la Sobendã. Magmuuʿ Fataawaa Al-ʿʋsaymiina (22/ 96) n kʋʋg koεεga.

Labbaykã wã a yaa bũmb sãri sẽn wilg tɩ b maan ʿƲmra wã pʋgẽ, sẽn na n sɩng ɭhraamã fut yeelgre, n tʋg n tãag a sẽn na n sɩng Tawaafã maanego. La hagiimda pʋgẽ yaa sẽn na n sɩng ɭhraamã rɩkre, n tʋg n tãag b sẽn na n sɩng ʿAl-Aƙaba wã (sʋɩɩtãanã) lobre, kibsã raare.

Sõmbame ne Hagiimd rɩkda, t'a gũus n ra wa lʋɩ bũmb pʋgẽ, sẽn yaa yεl nins ɭhraamã rɩkrã sẽn gɩdgd-a, halɩ t'a wa sεεs tʋʋmã n yi a ɭhraamã pʋgẽ.

Naas soabã: Yεl nins sẽn ka sakd ɭhraamã pʋgẽ

Yεl nins sẽn ka sakd ɭhraamã pʋgẽ bãmb yaa:

Zoobdã põngr maa a wõrsgo, maa yĩn-kõbdã põmbo maa b tõsbo, sẽn yaa zĩig ning fãa, a yĩngẽ wã.

Nus-yẽesã võrsgo, maa b sãnda, sẽn yi nus a yiibẽ wã maa nao a yiibẽ wã.

Zugã ludbu ne bũmb sẽn tabende, wala: pugla la laankaane, la peende, la rɩk fu-loabdg n ning zugẽ, maa peende, maa fu-goabga, maa kartõ, maa sẽn wõnd rẽnda, sẽn yaa ludbu, la woto welga ne roapã, pagbã ka lagem ye.

Fut nins b sẽn minim n yeelgdẽ, sẽn sẽ n gũbg yĩnga, ne yalε ning nebã sẽn minim n ningdẽ wã, wala fuug sẽn sẽ la pãntalõ-rãmba, la kasaabse, la susetse, la na-vʋʋdo, la woto welga ne rapã, pagbã ka naag ye, la paga b gɩdga yẽnda:

Niƙaab ningri maa sẽpo sẽn wõnd Niƙaabã, la yaa tɩlae ne-a t'a lud a nengã rap zẽms sã n wa beẽ ne bõn-ludb ningã b sẽn minim n lut nengã, baa tɩ bõn-ludgã sã n sɩɩsa a nengã, la a ka ningd laankaanẽ la sẽn wõnd rẽ a zũgẽ wã ye, sẽn na yɩl tɩ bõn-lutgã ra wa sɩɩs a nengã ye, bala sãri ka wilg tɩ b maan woto ye.

Nu-wʋʋd a yiib ningr a nusẽ wã, la yaa tɩlae ne-a t'a lud a nus a yiibã, ra-zẽmsã zĩigẽ, ning a Abaaya wã pʋgẽ.

Yũ-nood ningr a yĩngẽ maa a ɭhraamã fut pʋgẽ.

Ween-n-vɩɩgẽ tãoosgo, maa a yõkre baa t'a sã n ka kʋ-a.

Pag belengo, n na n kõ a mengã maa nin-zẽnga.

Fur loeese.

Pag salengo, sẽn ka tũ ne a taoorã, wala mokre maa saagr ne wʋm-noogo.

Kẽed-n-taare.

***

Nu soabã: Roogã gilgri sɩfo

ɭhraam ningd sã n kẽ Lohorem miisrẽ wã, yaa sunn ne-a t'a reng a rɩtg naoorq, la a yeel miisrã kõom doaaga, la sẽn yaa sõma n yɩɩd doosã pʋgẽ, yaa a sẽn na n yeele: "m Soab A Wẽne! Pak F Yolsgã ragnoy n kõ-ma= Allahʋmma ɭftahlɩɩ abwaaba Rahmatɩka". La doaag-kãngã a yet-a lame, a sẽn wat n kẽed miisri ning fãa, a ka bũmb sẽn welg ne Lohorem miisrã bal ye.

La a sã n rat n sɩng Tawaafã maanaego, a sẽbdame, la sẽbrã sɩfo: yaa a rɩk a fuugã pʋsʋka n ning a rɩtg bãokã tẽngre, t'a kɩrems a yiibã be a goabg bãokẽ wã, la a sã n wa sε Tawaafã a lebsda a fuugã a sẽn rag n yaa halhaal ninga taoor t'a na n ka sɩng Tawaafã, bala pil-kãngã zĩigã yaa Tawaafẽ wã.

Rẽ poorẽ t'a kẽng Kug-sabεllẽ wã, n tʋg n sɩɩs-a ne a rɩtg nugã, maa a mok-a, la a sã n ka tõog n mok-a, a sɩɩsd-a-la ne a nugã bala,n mik a nugã, la sõma sẽn yɩɩde yaa a ra sẽdg n wa nams nebã ye, la yẽ me ra wa paam nang ne nebã ye.

La a yeta kugrã sɩɩsgã maa a teegẽ wã: (Allaah Akbarʋ).

Rẽ poorẽ t'a rɩk rɩtg wεεngẽ, tɩ Roogã be a goabg wεεngẽ, la a sã n ta Yaman Zeng raoogã, a sɩɩsd-a-la ne a nugã tɩ ka tũ ne mokr ye, la a sã n ka tõog n sɩɩs bɩ a ra sẽdge, a ra tees me ye.

La a yeta Yaman Zeng Raoogã la Kug-sabεllã sʋka (Allahumma rabbanaa aatɩnaa fɩddʋnyaa hasanatan wa fɩl Aaẖiratɩ hasanatan wakɩnaa ʿazaabannaar, = d Soɑbɑ Wẽnde! Kõ-d Dũni pʋgẽ sẽn be neere lɑ Yɑoolem rɑɑrã sẽn be neere, lɑ F gũ tõnd ne Bugmã nɑmesgo).

La a sẽn pɩʋʋg Kug-sabεllã fãa a teesda ne a nugã n yeele:(Allaahʋ Akbarʋ).

La a yeta a Tawaafã fãa sẽn ketã, yẽ sẽn nong bũmb ning sẽn yaa Wẽnd yʋʋr tẽegre, la doaaga la Alkʋrãan karengo.

La Sunnah yaa a zãoos rẽenem gilgr a tãabã, la zãoosgo, yaa fo yãg n kẽne tɩ na-kãdmã pẽ taaba, la sã n yaa gilgr a naasã sẽn ketã zãoosg ka b pʋgẽ, a kẽnda wala a sẽn minimã.

La a sã n pids a Tawaafã, a kẽngda Maƙaam ɭbraahɩɩm zĩigẽ wã, n karem: . Rẽ poorẽ t'a pʋʋs Rakaar a yiibu zĩigã pʋgẽ t'a sã n tõoge, la a sã n ka tõoge, a pʋʋsda a sẽn tʋll zĩig ning fãa, a karemda Al-hamdã poorẽ, :{Ƙʋl Yaa 'Ayyʋhaa Al-Kaafɩrʋʋna= Yeele: "yaa yãmb ɑ sõm-zɩtba! La a karem Rakaar a yiibã Al-hamdã poorẽ: (Ƙʋl Huwɑ Allɑh Ahadʋn) Yeele: "Yẽnda la Wẽnde, A yaa A Yembre. (Wattaẖɩzʋʋ mimmaƙaamɩ ɭbraahɩɩma mʋṣallaa= lɑ y rɩk-y ɑ ɭbrɑɑhɩɩm nɑ-tɑgdrẽ wã tɩ yɩ Pʋʋsg zĩigɑ), [Al-baƙara (Naafã sʋʋra): 125] Rẽ poorẽ t'ɑ pʋʋs rɑkɑɑr ɑ yiib ɑ ɭbrɑɑhɩɩm yãnesgã zĩigẽ t'ɑ sã n tõe, sã n pɑ rẽ ɑ pʋʋsdɑ b yiibã sẽn yɑɑ Misrã zĩig ning fãɑ, ɑ kɑremdɑ rɑkɑar rẽengẽ wã Al-hamdã poorẽ: (Yeele: "yaa yãmb ɑ sõm-zɩtba!") [Al-Kaafɩrʋʋn (Kɩfr-rãmbã sʋʋra): 1]. Lɑ ɑ kɑremdɑ rɑkɑɑr ɑ yiib soɑbã pʋgẽ, al-faatɩha wã poorẽ: (Yeele: Yẽnda la Wẽnde, A yaa A Yembre) [Al-Iẖlaaṣ (Pʋ-peelmã sʋʋra): 1].

Yoob soabã: Kẽnã sɩfo:

A sã n sε Tawaafã la Rakaar a yiibã, a yitame n kẽng kẽnã zĩigẽ, Ṣafaa la Marwaa', a sã n wa tʋg n pẽneg Sawaa' a karemdame: (Ad Ṣɑfɑɑ ne Mɑrwɑɑ bee Wẽnd Sãrɩ wã tɑgmas-rãmb pʋgẽ) rẽ poorẽ t'a yeele: "m sɩngda ne bũmb ning Wẽnd sẽn sɩng ne wã". (ɭnna aṣ-ṣafaa wal marwata mɩn ša' aaɩrɩllɑah) = (Ad Sɑfɑɑ ne Mɑrwɑɑ bee Wẽnd dĩinã tɑgmas-rãmbã pʋgẽ) Rẽ poorẽ t'a yetẽ: «M sɩngda ne Wẽnd sẽn sɩng ne wã» [6]. [6] A Muslim n togs-ɑ, ne sõor (1218).

Rẽ poorẽ t'a rʋ Safaa' halɩ n wa ne Al-Ƙaabã maa a sẽnẽ wã, n tees Al-Ƙaabã n yeem Wẽnd yʋʋrã la a maan "Allaahʋ Akbarʋ" la a yeele: (Laa ɩlaaha ɩlla-Llɑahʋ, wahdahʋʋ, laa šarɩɩka lahʋʋ, lahʋlmʋlkʋ wa lahʋlhamdʋ, wa hʋwa ʿalaa kʋllɩ šay-ɩn ƙadɩɩr, laa ɩlaaha ɩlla-Llɑahʋ, wahdahʋʋ anǧaza waʿdahuu, wa naṣara ʿAbdahuu, wa hazama Al-ahzaaba wahdahuu", a yɩlemda woto noor tãabo, la a kos wãnde sʋka. «‌Laa'ɩlaaha ɭllallaah, wahdahuu laa sarika lahuu, lahulmulk wa lahulhamd, wahuwa alaa kullɩ say'ɩn kadɩɩr, Laa'ɩlaaha ɭllallaah wahdah, sodaka wa'adah, wa nasoara abdah, wahazama-l-ahzaaba wahdah). Soab ka be tɩ sã n pa Wẽnd a Yembr ye, a pa tar lagm-n-taag ye, Naam yaa Yẽ n so, Pẽgr be ne Yẽ, Yẽnda me n leb n tõe bũmbã fãa. Soab ka be tɩ sã n pa Wẽnd a Yembr ye, a Pʋlengã yɩɩ sɩda, la a sõnga a yambã, la a leb tõoga bεεbã sulã Yẽ a yembre». Rẽ poorẽ t'a kos woto sʋka, a yeele yãwã buud noor a tãabo.[7]. [7] A Muslim n togs-ɑ, ne sõor (1218).

Rẽ poorẽ t'a sigi Ṣafaa' n kẽng Marwaa n kẽnda, a sã n wa tʋg n ta zĩig ning sẽn yaa kẽegã, a kẽnda kẽn sẽn yaa kεgenga, la a sã n wa kẽn n ta yiib soabã tagmas kẽegã, a kẽnda wala a sẽn minim n kẽndã, la kẽn-zoeesã b ka maan rẽ tɩ yaa sãri ne pagbã ye.

La a sã n wa tʋg n ta Marwaa' sãri maaname t'a tʋm wala a sẽn rag n maan Ṣafaa' wã (Paragraf (Gom-sull) limore a 2).

Rẽ poorẽ bɩ a sig Marwaa' n kẽng Ṣafaa' t'a yaa sẽn kẽnde, a sã n wa ta zĩig ning sẽn yaa kẽegã, a yãgemdame, la a sã n wa tʋg n ta yiib soab zĩig ning sẽn yaa kẽegã, bɩ a kẽn wala a sẽn da minim n kẽndã.

Yaa woto la a maand halɩ n wa pids noor a yopoe wã, a kẽngrã sẽn na n yi Ṣafaa' n kẽng Marwaa' yẽ yaa kẽnd a yembre, la a lebg n yi Marwaa ne Ṣafaa' yẽ me yaa kẽnd a to.

La a yeta a kẽnẽ wã a sẽn nong bũmb ning sẽn yaa doaag la karengo.

Yopoe soabã: zoobdã põngr la a wõrsg sɩfo

ʿƲmra maand sã n wa tʋg n pids a Tawaafã la a kẽnã, yaa tɩlae t'a põng a zoobdã maa a wõrse, tɩ sã n yaa raoa, la sunnah yaa tɩ wõrsgã bɩ põngrã gũbg zugã gilli.

La põngrã sõmblem n yɩɩd wõrsgã, rẽndame tɩ mikame tɩ hagiimdã wakat pẽeme, tɩ vɩʋʋg ka be tɩ zoobdã lebg n bul sõma, wakat-kãngã sõma sẽn yɩɩd yaa a kell n wõrse.

La sã n yaa paga, yẽnda lagemda a zoobdã n tʋg n wõrs a kɩrengã wala nug-rʋdre.

La sã n yaa ned sẽn yeelg n na n rɩk hagiimdu, tɩ yaa sẽn na n welge, maa sẽn na n tõke, yẽ ka yãkd a zoobdã tigrã raare, a sẽn lob Al-ʿAƙaba wã poorẽ.

La woto ʿƲmrã soab yaa sẽn sε a ʿƲmrã wã, yaa woto yεsa ne hagiimbã ned ning sẽn na n maan Tamatʋʿa (wʋmsa noogo) yẽ me ʿƲmra pid woto, t'a tõe n yi a ɭhraam pʋgẽ n kolled a hagiimdu n na n leb sɩnge.

Hagiimdã sɩfo

Rẽenem: yaa maan Anniy ne hagiimdã ɭhraamã yeelgo:

Sunnah ne ned ning sẽn rata n na n maan hagiimdu, yaa a ning a ɭhraamã Tarwiya wã (Yũ-n-tɩgã) raare, yẽ me la hagiimdã kiuug rasem a nii raare, zĩig ning yẽ sẽn yi n wa maan hagiimdã, sã n mikame t'a bee Maka, maa a bee zĩig sẽn ka ta Al-mawaaƙɩɩtã (Todsẽ) wã, sã n ka rẽ, yaa yẽ sẽn pɩʋʋgd tods nins Nabiyaamã sẽn yãkã la a rɩkd ɭhraamã.

La a maanda a hagiimdã ɭhraamã ʿƲmrã wã wakatã, sẽn yaa koom soobo la yũ-nood ningri, la Pʋʋsgo. A maanda a Anniy wã ɭhraamã wakat ne hagiimdu la a maan "Labbayka" la Labbayka maaneg Hagiimdã a yaa wala ʿƲmrã wã, rẽnda a sẽn paasd kaanẽ: (Labbayka Hagan= m sak-F lame n na n maan hagiimdu), n leds zĩig ning a sẽn yet tɩ (Labbayka ʿƲmran= m sak-F lame n na n maan ʿƲmra).

La ɭhraamã rɩkd sã n yεεsd tɩ bũmb na n wa gɩdg-a t'a ka tõog n pids a tʋʋmã, sakda ne yẽ soabã t'a maan sart ɭhraamã ningr sasa n yeele: (.. La ad bũmb gɩdgd sã n gɩdg maam, mam zĩigã yaa zĩig ning Fo sẽn gɩdg maamã) rẽnd wakat ning a sẽn wat n maan sart tɩ gɩdgr wa gɩdg-a, t'a ka tõog n na n pids hagiimdã tʋʋmã, a tõeeme n yigd n yi hagiimdẽ wã, tɩ yell ka be ne-a ye.

Rẽ poorẽ t'a wʋsg (Labbayka allaahumma labbayka, labbayka laa šarɩɩka laka Labayka, innal hamda wanneʿmata laka wal mulk, laa šariika laka), rawa zẽkda a koεεgã n yet yel-kãngã wala paga, tɩ sã n mikame t'a ka be rap-zẽms sʋk ye, sõmbame ne ɭhraam ningda t'a wʋsg Talbiyã wã maanego, sẽn tʋg n yɩɩda yεlã la halhaal-rãmbã la zĩisã sẽn wat n tedge, wala a sẽn wat n na n zẽk yĩngri, maa sig longẽ, maa yʋng sẽn na n wa kẽedẽ la wĩndg sẽn wat n puki.

Labbaykã wã a yaa bũmb sãri sẽn wilg tɩ b maane, sẽn na n sɩng ɭhraamã fut yeelgre, n tʋg n tãag b sẽn na n sɩng Al-ʿAƙaba wã (sʋɩɩtãanã) lobre, kibsã raare.

Sõmbame ne Hagiimd rɩkda, t'a gũus n ra wa lʋɩ bũmb pʋgẽ, sẽn yaa yεl nins ɭhraamã rɩkrã sẽn gɩdgd-a, halɩ t'a wa sεεs tʋʋmã n yi a ɭhraamã pʋgẽ.

***

Yiib soabã: Yaa Mina gãaga:

Rẽ poorẽ, b bʋʋ nonglem ne-a t'a yi n kẽng Mina rasem a nii wã raare, n pʋʋs Zafar la Laansare, la Magribã la Sãanfã la Fagirã beenẽ, la a koeegda Pʋʋsgã yiib-yiibu, tɩ ka tũ ne tiging maaneg ye, bala Nabiyaamã (Wẽnd pʋʋsg la A tɩlgr be a yĩnga) a rag n yɩɩme n koeegd Pʋʋsgã Mina la a ka tigimd ye.

Tãab soabã: Yaa ʿArafah yalsgo la Muzdalɩfa gãaga:

Rẽnd wĩndgã sã n puki rasem a wae wã raare, sẽn yaa Arafat raarã, a kẽndame n yi Mina n kẽng Arafat, n reng n sig Namira (miisrã) n tãag wĩndgã gõbgre, tɩ sã n yaa yol-yol ne-a, la sã n ka yol-yol ne-a, yell ka be ne-a ye; bala Namirat miisrã sigbã yaa sunnah, a ka tɩlae hagiimdẽ wã ye.

Rẽnd wĩndgã sã n wa gõbge, a pʋʋsda Zafarã la Laansarã, rakaar a yiib-yiibu, a tigimda b yiibã ne taaba, n pʋʋs-b Zafarã wakato, wala Nabiyaamã sẽn maanã (Wẽnd pʋʋsg la A tɩlgr be a yĩnga).

Pʋʋsgã poorẽ, a welgda a mengã n kẽ Wẽnd yʋʋrã tẽegrẽ, la doaag maanego, la lebs-m-meng Wẽnd nengẽ, (A Naam yɩ wagell n zẽke), la a kota bũmb ninga a sẽn nonge, n zẽk a nus a yiibã n tees Al-ƙiblã.

La Nabiyaamã (Wẽnd pʋʋsg la A tɩlgr be a yĩnga) doaaga wʋsg rag n yɩɩme, zĩ-kãng sẽn yaa zĩ-zɩsgã n yetẽ: "Laa ɩlaaha ɩlla-Llɑahʋ, wahdahʋʋ, laa šarɩɩka lahʋʋ, lahʋlmʋlkʋ wa lahʋlhamdʋ, wa hʋwa ʿalaa kʋllɩ šay-ɩn ƙadɩɩ =Soab sẽn na n tũ n tɩlg ka be rẽnda Wẽnde, A yaa A Yembre, lagem-n-taag ka be ne-A ye, Naam yaa Yẽ n son, Pẽgr yaa Yẽ n so, A yaa Tõogd ne bũmbã fãa gilli".

Rẽnd yεεms sã n paam-a, t'a rat n na n gom ne a tũud-n-taase tɩ yaa goam sẽn nafde, maa a rat n karem gaf-rãmb sẽn nafde, sẽn tʋg n yɩɩda yεl nins sẽn gomd Wẽnd kũunã sẽn yaa wʋsgã, sẽn na yɩl t'a tẽebã paam pãng ra-kãngã, a sã n maan woto yaa neere. Rẽ poorẽ t'a lebs a meng Wẽnd nengẽ, n kũms a meng ne-A la a kot-A, la a maan yã-beed n paam n zεεg raarã baasgã ne doaaga, bala kosg sẽn yɩɩd sõmblem yaa Arafat raar kosgo.

Rẽnd wĩndgã sã n lʋɩ Arafat raarã, a kẽndame n kẽng Muzdalɩfat.

La a sã n wa ta Muzdalɩfa a pʋʋsda Magribã rakaar a tãabo, la Sãanfã rakaar a yiibu, ne tigingu.

La a sã n yεεsdẽ t'a ka na n ta Muzdalɩfat sã n ka yʋng sʋka poorẽ, a pʋʋsdame taoor t'a na n ka ta Muzdalɩfat, la ka sakd ne-a t'a yaoolg Pʋʋsgã n loog yʋng sʋkã pʋsʋk ye.

La a gãand Muzdalɩfat, la wĩndgã sã n wa puki a pʋʋsda Fagirã pĩnda ne Laandaan la Pʋʋsg yalsgo.

Rẽ poorẽ t'a toglg tagmas-rãmb nins sẽn be Lohoremã pʋgẽ wã, n yeemb Wẽnde, la a maan takbɩɩre, la a kos bũmb ninga a sẽn nongã, halɩ tɩ beoogã wa wẽeg zãnga, la sã n ka yɩ yol-yol ne-a t'a paam n kẽng tũudmã sẽn be Lohoremã pʋgẽ wã, a yalsda a zĩigẽ wã n kose, ne Nabiyaamã sẽn yeele (Wẽnd pʋʋsg la A tɩlgr be a yĩnga):" Mam yalsa kaanẽ, la Muzdalɩfat zĩigã gill fãa yaa yalsg zĩiga" la a Wẽnd yʋʋrã tẽegr la a kosgã yɩtame t'a yaa sẽn tees Al-ƙiblã n zẽk a nus a yiibã. «M yãnesa ka, la ʿArafa gillã yaa yãnesg zĩiga» [8]. La a yɩta a sẽn wat n yet Wẽnd yʋʋrã la a kosgã wakatoã halhaalã, n toglg Al-ƙiblã, n zẽk a nus a yiibã n tees yĩngri. [8] A Abʋʋ Daawʋʋd n togs-a, ne sõor (1936).

Naas soabã: tigrã raar tʋʋmã:

Beoogã sã n vẽeg zãnga, a yita Mʋzdalɩfat -taoor tɩ wĩndgã na n ka puk ye- n tʋg Mina la a yãgda Muhassɩr ko-soogẽ wã.

A sã n wa ta Mina a lobda Al-ʿAƙabat kugã, yẽ me la baasg soab sẽn wat Mak sẽnẽ wã, ne kug a yopoe n pʋg taaba, yembr fãa gilli maandame n zems wala tamarʋ biisi, a yetame tɩ "Allaahʋ akbarʋ" a sẽn wat n na n lobg fãa.

Rẽ poorẽ t'a kodg a Hady rũngã, t'a sã n tar tõogo.

Rẽ poorẽ t'a põng a zugu maa a võrs a zoobdã t'a sã n yaa raoa, la põngrã sõmblem n yɩɩda. La sã n yaa paga sãri maaname t'a wõrs a zoobdã la a ra põng ye.

La a sã n põng a zoobdã maa a wõrs a zoobdã, ad a yii ɭhraamã rẽenem yεlẽ, tɩ sõmb ne-a t'a maan bũmb fãa gilli, sã n ka kẽed-n-taar ne pagba.

Rẽ poorẽ t'a sig n kẽng Maka, n tʋg n maan Tawaaf Al-ɩfaadat, rẽ poorẽ t'a kẽn hagiimdã kẽna, tɩ sã n mikame t'a yaa Mutamatɩ' (wʋms noogo ne ʿƲmrã wã n tãag hagiimdã), maa Mufrad (welg hagiimdã) maa Ƙaarɩnan (Tõkr ne ʿƲmra) t'a rag n ka kẽn Safaa' la Marwaa' Tawaaf Al-ƙʋduumã (waoongã sasa Tawaafã), la a tõeeme n yaoolg Tawaafã la Sawaa' la Marwaa' zoeesã n tʋg yʋng rasem a yiib ning sẽn watã wã, tɩ sã n yaa naana ne-a.

Nu soabã: yaa Tigrã rasemã tãabã tʋʋmã

A sã n lobe kugã la a põng a zoobdã, la a maan gilgrã, a yidgame n yi ɭhraamã yel-gɩdgdɩ wã gilli, tɩ bũmb fãa lebg halaal ne-a, halɩ n tʋg n tãag kẽed-n-taar ne pagbã.

A lebgdame n kẽng Mina n tɩ gãand beenẽ, rasem piig la a yembrã la piig la a yiibã la piig la a tãabã, sã n mikame t'a yaoolame.

La a lobda zĩis a tãabã tɩ wĩndgã sã n wa kɩlle.

Rẽnd a lobda rasem piig la a yembrã raare gεmra rẽenemã, -yẽ me la lobrã zĩig sẽn tʋg n yɩɩd zarem ne Maka la leb n yɩɩd pẽnegr ne Al-haif miisrã- lobda ne kug a yopoe sẽn pʋgd taaba, la a maan "Allaahʋ Akbarʋ" lobgr fãa, la a kẽng taoor bilfu, n kos woko a sẽn nong bũmb ninga, la yalsgã woglg sã n yaa toog ne-a la doaagã maanego, a kota bũmb ning sẽn yaa naana ne-a baa tɩ yaa bilfu, sẽn na yɩlẽ tɩ Sunnah paame.

Rẽ poorẽ t'a lob lobgr ning sẽn yaa tẽng-n-sʋgrã wala boto, la a yals n kos rẽ poorẽ.

Rẽ poorẽ t'a lobe Zεmrat Al-Al-ʿaƙaba wã lobrã wala boto, la beenẽ wã a loogdame, a ka yalsd n kos lobrã poorẽ ye.

Rẽ poorẽ t'a lob kugã rasem piig la a yiibã raare, wala a sẽn maan rasem piig la a yembrã raarã, a sã n pids kugã lobrã, a sã n tʋlla a yãgdame n sig Mina n looge.

La a sã n tʋlla, a yaoondame n gãand beenẽ, rasem piig la a tãabã yʋngo, n lob Gεmara a tãabã wĩndgã gõbgr poorẽ, wala sẽn reng taoore, la a yaoolgã n yɩɩd ne sõmblem.

La ka tɩlae ne-a t'a yaoolg n kẽng rasem piig la a tãab raar ye, sã n ka mikame tɩ wĩngã lʋɩɩme n paam yẽnda rasem piig la a yiibã raar tɩ yẽ be Mina, wakat-kãngã yaa tɩlae ne-a t'a yaoolg n paam n lob lobrã zĩis a tãabã wĩngã gõbgr poorẽ.

La wĩndgã sã n lʋɩ tɩ yẽ be Mina rasem piig la a yiibã raare, tɩ ka yɩ ne yẽ yam-yãkre, wala a sẽn na n yɩ n rag n yiime n zombe, la a kaoosa sorã zug sẽdg-sẽdgã la mobilsã sẽkrã yĩngã, yẽ soabã ka tɩlae ne-a t'a yaoolg ye, bala yẽ sẽn yaoolgã n na n tãag wĩndgã lʋɩɩsã ka yɩ a yamleoog ye.

Yoob soabã: yaa Tawaaf ning sẽn yaa Wẽnd-na-wat-ne wã maanego:

A sã n wa rat n yi Mak n kuil a tẽngẽ wã, a ka yit t'a ka maan Wẽnd-na-wat-ne Tawaafã ye (Tawaaf Al-wadaa).

Sã n ka pekr soaba, la pag sẽn tar rogem zɩɩm, Wẽn-na-wat-ne Tawaaf ka zao b yiibã zug ye, la ka sõmb ne-b me tɩ b tʋg n yals Lohorem Miisrã noore, n na n pʋʋs Wẽn-na-wat-ne ye, bala yel-kãng ka wa n yi Nabiyaamã nengẽ ye (Wẽnd pʋʋsg la A tɩlgr be a yĩnga).

La a maanda Wẽn-na-wat-ne Tawaafã t'a yɩ yẽnda yel-baasdg ne Roogã, a sã n tʋll n lebg n tɩ segl a so-toakã.

La a sã n yals yẽ sẽn maan Wẽnd-na-wat-ne Tawaafã poorẽ, n na n gũ a tũud-n-taase, maa n wʋk a teedo, maa n ra teed sorẽ wã yell ka be a zug ye, a ka lebg n maan Wẽnd-na-wat-ne wã Tawaaf ye, sã n ka a maana Anniy n na n yaoolg a so-toakã, wala bilgri, a sẽn na n rat so-toakã wĩndgã sɩngrẽ, n tʋg n maa Wẽnd-na-wat-ne Tawaafã, rẽ poorẽ t'a yaoolg so-toakã n kẽng wĩndgã baasgẽ bilgri, yẽ soabã yaa tɩlae ne-a t'a lebg n maan Tawaaf a to, sẽn na yɩl tɩ yẽnda tõk-n-taarã baasgã yɩ ne Roogã.

***