შუამავლის მეჩეთის ღირსებები და წესები და შუამავლის (ალლაჰის ლოცვა და მშვიდობა მას) და მისი ორი მეგობრის (ალლაჰი იყოს მათით კმაყოფილი) საფლავების მონახულების დადგენილებები.

შუამავლის მეჩეთის ღირსებები და წესები და შუამავლის (ალლაჰის ლოცვა და მშვიდობა მას) და მისი ორი მეგობრის (ალლაჰი იყოს მათით კმაყოფილი) საფლავების მონახულების დადგენილებები

მომზადება

სამეცნიერო კომიტეტი რელიგიური საქმეთა ხელმძღვანელობით ალ-მასჯიდ ალ-ჰარამში და ალ-მასჯიდ ან-ნაბავში.

ჰიჯრით 1447

შესავალი

ქება დიდება ალლაჰს, სამყაროების ღმერთს, ლოცვა და მშვიდობა სამყაროს წყალობად გამოგზავნილ მუჰამმადს, მის ოჯახს, მის ყველა მეგობარს, ვინც აიღო მისი სუნნა და ვინც გაჰყვა მის გზას განკითხვის დღემდე, ამის შემდეგ:

ეს არის მოკლე გზავნილი, რომელიც მოიცავს შუამავლის მეჩეთის უმთავრეს უპირატესობებს, მისი მონახულების წესებს, შუამავლისა (ალლაჰის ლოცვა და მშვიდობა მას) და მისი ორი თანამეგობრის საფლავების მონახულების წესებს. ის შეიკრიბა შუამავლის მეჩეთის მომნახველებისთვის, რათა ინფორმირებულნი იყვნენ და გააზრებულად აღიქვამდნენ უმმის შუამავლის (ალლაჰის ლოცვა და მშვიდობა მას) მეჩეთის უპირატესობას, მისი მონახულებისა და მასში ლოცვის წესებს. ვთხოვთ დიდმოწყალე ალლაჰს, რომ ამით სარგებელი მიანიჭოს, გახადოს ეს საქმე მტკიცე და მხოლოდ მისთვის განკუთვნილი. ნამდვილად, ის არის საუკეთესო, ვისგანაც რამეს სთხოვენ და უხვად ანიჭებს იმედის მქონეთ.

სამეცნიერო კომიტეტი

პირველი: მეჩეთ ან-ნაბავის (მოციქულის მეჩეთის) მადლიანობები

თქვა უზენაესმა ალლაჰმა: და შენი უფალი ქმნის, რასაც ინებებს და ირჩევს. მათ არჩევანი არ გააჩნიათ. დიდება ალლაჰს! და ამაღლებულია იგი იმაზე, რასაც მას თანაზიარად უდგენენ. [ალ-ყასას: 68], ალლაჰმა ეს ადგილი აირჩია თავისი მოციქულის (ალლაჰის ლოცვა და მშვიდობა მას) მეჩეთად და გამოარჩია იგი მრავალი მადლით, მათ შორისაა:

ის იმ სამი მეჩეთიდან ერთ-ერთია, სადაც ხალხი მიემგზავრება:

გადმოცემულია აბუ ჰურაირასგან (ალლაჰი იყოს მისით კმაყოფილი), რომ შუამავალმა (ალლაჰის ლოცვა და მშვიდობა მას) თქვა: «არ იმოგზაუროთ გარდა სამი მეჩეთის მოსანახულებლად: ამ მეჩეთის (შუამავლის მეჩეთის), ნაკრძალი მეჩეთის (მასჯიდი ჰარამი) და ალ-აყსას მეჩეთის» [1]. [1] გადმოსცემს ალ-ბუხარი ნომრით: (1189), და მუსლიმი ნომრით: (1397), და ტექსტი მუსლიმისაა.

რომ ლოცვა მასში უკეთესია, ვიდრე ათასი ლოცვა სხვა მეჩეთებში, გარდა აკრძალული მეჩეთისა [მექქაში]:

აბუ ჰურაირა (ალლაჰი იყოს მისით კმაყოფილი) გადმოსცემს, რომ შუამავალმა (ალლაჰის ლოცვა და მშვიდობა მას) თქვა: «ლოცვა ჩემს ამ მეჩეთში უკეთესია, ვიდრე ათასი ლოცვა სხვა მეჩეთებში, გარდა აკრძალული მეჩეთისა [მექქაში]»[2]. [2] გადმოსცემს ალ-ბუხარი ნომრით: (1190), და მუსლიმი ნომრით: (1395), და ტექსტი ბუხარისაა.

ის არის მეჩეთი, რომელიც დაფუძნებულია ღვთისმოშიშობაზე პირველივე დღიდან:

აბუ სა'იდ ალ-ხუდრი (ალლაჰი იყოს მისით კმაყოფილი) გადმოსცემს, რომ მან თქვა: „შევედი ალლაჰის შუამავალთან (ალლაჰის ლოცვა და მშვიდობა მას) მისი ერთ-ერთი ცოლის სახლში და ვუთხარი: «ო, ალლაჰის შუამავალო, რომელია იმ ორი მეჩეთიდან, რომელიც ღვთისმოსაობაზე დაფუძნდა?» მან აიღო ერთი მუჭა ხრეში, დაჰკრა მიწას და შემდეგ თქვა:“ «თქვენი ეს მეჩეთი» (მედინის მეჩეთი)[3]. [3] გადმოსცა მუსლიმმა ნომრით: (1398).

რომ ცოდნის მაძიებლის ჯილდო მასში , ალლაჰის გზაზე მებრძოლის ჯილდოს ტოლფასია:

გადმოცემულია აბუ ჰურაირასგან (ალლაჰი იყოს მისით კმაყოფილი), რომ მან თქვა: გავიგონე, რომ ალლაჰის შუამავალი (ალლაჰის ლოცვა და მშვიდობა მას) ამბობდა: «ვინც ჩემს ამ მეჩეთში მოვა, მხოლოდ იმისთვის, რომ სიკეთე ისწავლოს ან ასწავლოს, ის ალლაჰის გზაზე მებრძოლს უტოლდება, ხოლო ვინც სხვა მიზნით მოვა, ის იმ კაცის მსგავსია, რომელიც სხვის ქონებას უყურებს»[4]. [4] გადმოსცემს იბნ მააჯა ნომრით: (227), სანდო გადმოცემათა ჯაჭვით.

რომ მასში არის ძვირფასი ბაღი(ალ-რაუდა ალ- შარიიფა):

გადმოცემულია აბუ ჰურაირასგან (ალლაჰი იყოს მისით კმაყოფილი), რომ შუამავალმა (ალლაჰის ლოცვა და მშვიდობა მას) თქვა: «ჩემს სახლსა და ჩემს მინბარს შორის არის ბაღი, სამოთხის ბაღებიდან, და ჩემი მინბარი ჩემს აუზზეა»[5]. [5] შეთანხმებული ჰადისი: გადმოსცემს ალ-ბუხარი ნომრით: (1195), და მუსლიმი ნომრით: (1390).

მეორე: მოციქულის მეჩეთის მონახულების სასურველობა

ამ და სხვა ღირსებების გამო სასურველია შუამავლის მეჩეთის მონახულება, იქ ლოცვისა და ღვთისმსახურებისათვის.

- ჰაჯობის შემსრულებლისა და სხვებისთვის სუნნაა შუამავლის მეჩეთის მონახულება ჰაჯობამდე ან მის შემდეგ, და ეს მონახულება არ არის ჰაჯობის პირობა, არც მისი რუქნი და არც მისი ვალდებულება და მასთან არავითარ კავშირში არ არის.

შუამავლის (ალლაჰის ლოცვა და მშვიდობა მას) მეჩეთის მონახულების პირობას არ წარმოადგენს ლოცვების კონკრეტული რაოდენობა, ან მედინაში გარკვეული დროით დარჩენა. მისი მონახულება შესრულებულად ითვლება ერთი ლოცვითაც, იქნება ეს სავალდებულო თუ ნებაყოფლობითი. თუმცა, რაც უფრო იზრდება იქ შესრულებული ლოცვების რაოდენობა, მით მეტია მადლი.

შუამავლის მეჩეთის მომლოცველისთვის სასურველია, რომ მასში შეასრულოს ყველა სავალდებულო ლოცვა და ასევე ნებაყოფილობითი ლოცვები; რადგან ლოცვა მასში უკეთესია, ვიდრე ათასი ლოცვა სხვა ნებისმიერ მეჩეთში, გარდა ჰარამის მეჩეთისა.

მესამე: შუამავლის მეჩეთის მონახულების წესები

როცა მუსლიმი შუამავლის მეჩეთში მივა, სასურველია, რომ დაიცვას შარიათისმიერი წესები, რომელიც ზოგადად მეჩეთებს, ხოლო კონკრეტულად კი შუამავლის მეჩეთს ეხება, ესენია:

მეჩეთში მისვლა სიმშვიდით, სერიოზულობით, აბდესით, კარგი გარეგნობითა და სასიამოვნო სურნელით. აბუ ჰურაირასგან (ალლაჰი კმაყოფილი იყოს მისით) გადმოცემულია, რომ ალლაჰის შუამავალმა (ალლაჰის ლოცვა და მშვიდობა მას) თქვა: «როცა დადგება ლოცვა, არ წახვიდეთ სირბილით , არამედ მიბრძანდით მშვიდად. რასაც მიასწრებთ ილოცეთ, და რაც გამოგრჩათ დაასრულეთ, რამეთუ, როცა რომელიმე თქვენგანი ლოცვაზე მიდის, ის უკვე ლოცვაშია»[6]، და გადმოსცემს აბუ სა'იდ ალ-ხუდრი(ალლაჰი იყოს მისით კმაყოფილი), რომ შუამავალმა (ალლაჰის ლოცვა და მშვიდობა მას) თქვა: «პარასკევის დღისთვის სრული განბანვა სავალდებულოა ყოველი სრულწლოვანისთვის, ასევე გამოიხეხოს კბილები (მისვაქით) და დაიტანოს სურნელოვანი ნივთიერება, თუ იპოვის»[7], ქალი, როდესაც მეჩეთში მიდის, ვალდებულია, რომ დაფარული იყოს ჰიჯაბით და არ აქვს ნება გამოიყენოს სუნამო; შუამავლის (ალლაჰის ლოცვა და მშვიდობა მას) სიტყვებიდან: «თუ რომელიმე თქვენგანი მეჩეთს დაესწრება,(მეჩეთში შესარულებს ლოცვას) არ მიიკაროს სუნამო» [8]. [6] გადმოსცემს ალ-ბუხარი ნომრით: (636), და მუსლიმი ნომრით: (602). [7] შეთანხმებული ჰადისი: გადმოსცემს ალ-ბუხარი ნომრით: (846), და მუსლიმი ნომრით: (858), ხოლო მუჰთალიმი ბალიღია(ანუ ბიოლოგიურად მომწიფებული). [8] გადმოსცა მუსლიმმა ნომრით: (443).

მარჯვენა ფეხით შესვლა შუამავლის მეჩეთში და მეჩეთში შესვლის ვედრების წარმოთქმა. სასურველია, რომ მომლოცველმა შუამავლის მეჩეთში შესვლისას, ისევე როგორც სხვა მეჩეთებში, მარჯვენა ფეხით შევიდეს და წარმოთქვას შემდეგი ვედრება: «ბისმილლაჰ, ვა სსალაამუ 'ალაა რასუულილლაჰ, ალლაჰუმმა ღფირ ლიი ზუნუუბიი ვაფთაჰ ლიი აბვააბა რაჰმათიქ»[9]، (ალლაჰის სახელით. მშვიდობა ალლაჰის შუამავალს. ო ალლაჰ, მომიტევე ჩემი ცოდვები და გამიღე შენი წყალობის კარები.) ასევე ამბობს: «ა'უუზუ ბილლაჰილ 'აზიიმ, ვა ბივაჯჰიჰილ ქარიიმ, ვა სულტაანიჰილ ყადიიმ, მინა შშაიტაანი რრაჯიიმ».[10] / დიად ალლაჰს, მის კეთილშობილ სახესა და მარადიულ ძალაუფლებას შევეფარები ქვით ჩაქოლილი ეშმაკისგან. [9] გადმოსცემს იბნ მააჯა ნომრით: (771), სანდო სანადით. [10] გადმოსცა აბუ დაუდმა ნომრით (466), სანდო ისნადით.

მეჩეთის მისალმების ლოცვის შესრულება: მოციქულის მეჩეთში სალოცავად შესულისთვის სუნაა, რომ დაჯდომამდე ორი რაქათის, მეჩეთის მისალმების ლოცვა აღავლინოს. აბუ ყათადა ალ-ჰაარის იბნ რიბ'ი ალ-ანსარისგან (ალლაჰი კმაყოფილი იყოს მისით) გადმოცემულია, რომ ალლაჰის მოციქულმა (ალლაჰის ლოცვა და მშვიდობა მას) თქვა: «თუ რომელიმე თქვენგანი შევა მეჩეთში არ დაჯდეს მანამ, სანამ არ ილოცებს ორ მუხლს». [11] [11] შეთანხმებული ჰადისი: გადმოსცემს ალ-ბუხარი ნომრით: (1171), და მუსლიმი ნომრით: (714).

პირველ რიგებში ლოცვის მონდომება; რადგან მათში დიდი მადლია და ეს მხოლოდ მასზე ადრე მისვლით მიიღწევა, აბუ ჰურაირას (ალლაჰი კმაყოფილი იყოს მისგან) ჰადისის თანახმად, რომ ალლაჰის შუამავალმა (ალლაჰის ლოცვა და მშვიდობა მას) თქვა: «თუ ხალხს ეცოდინებოდა, რამდენი ჯილდო არის აზანში და პირველ რიგში დგომაში, და არ იპოვიდნენ სხვა საშუალებას, გარდა იმისა, რომ წილი ეყარათ, ისინი აუცილებლად წილს იყრიდნენ»[12], შუამავალმა (ალლაჰის ლოცვა და მშვიდობა მას) უთხრა თავის საჰაბებს (ალლაჰი იყოს კმაყოფილი მათგან): «წინ წამოიწიეთ და უკან დამიდექით მე, და ვინც თქვენს შემდეგ მოვა, ის თქვენს უკან დადგეს. სანამ ადამიანები უკან იხევენ, ალლაჰი მანამ დააყოვნებს უკან მათ»[13]. [12] შეთანხმებული ჰადისი: გადმოსცემს ალ-ბუხარი ნომრით: (615), და მუსლიმი ნომრით: (437). [13] გადმოსცა მუსლიმმა ნომრით: (438).

ხოლო ქალებისთვის საუკეთესოა ლოცვა უკანასკნელ რიგებში და მამაკაცებისგან შორს ყოფნა, აბუ ჰურაირასგან (ალლაჰი იყოს მისით კმაყოფილი) გადმოცემული ჰადისის მიხედვით, რომელმაც თქვა: შუამავალმა (ალლაჰის ლოცვა და მშვიდობა მას) თქვა: «კაცების რიგებიდან საუკეთესოა პირველი, ხოლო უარესი - ბოლო, ქალების რიგებიდან საუკეთესოა ბოლო, ხოლო უარესი - პირველი»[14], მაგრამ თუ ისინი ლოცულობენ განცალკევებით, ან მათსა და მამაკაცებს შორის არის გამყოფი ბარიერი, როგორც ეს ხდება მოციქულის მეჩეთში, მაშინ მათთვის საუკეთესო რიგებია პირველი რიგები, რადგან ეს მიზეზი აღარ არსებობს. [14] გადმოსცა მუსლიმმა ნომრით: (440).

იმამის უკან ლოცვა და სიფრთხილის გამოჩენა, რომ მას არ გაუსწრონ; აბუ ჰურაირას (ალლაჰი იყოს მისგან კმაყოფილი) ჰადისის მიხედვით, რომ შუამავალმა (ალლაჰის ლოცვა და მშვიდობა მას) თქვა: «იმამი იმისთვისაა, რომ მას მიჰყვნენ»[15]. [15] გადმოსცემს ალ-ბუხარი ნომრით: (722), და მუსლიმი ნომრით: (417).

დაუშვებელია მლოცველი იმამზე წინ დადგეს, გარდა იმ აუცილებელი შემთხვევისა, როდესაც მეჩეთი სავსეა მლოცველებით და ის სალოცავ ადგილს იმამის წინ გარდა ვერსად იპოვის.

რიგებს შორის სიცარიელის შევსება და მათი გასწორება, მაგრამ სიფრთხილით, რათა არ მოხდეს ხალხის შევიწროება და შეწუხება, კისრებზე გადაბიჯება და მლოცველების წინ გავლა; რადგან ეს ქმედება მლოცველს ცოდვაში აგდებს.

ლოცვა ძვირფას რავდაში მისთვის, ვინც ამას შეძლებს; აბუ ჰურაირას (ალლაჰი იყოს მისით კმაყოფილი) ჰადისის მიხედვით, შუამავალმა (ალლაჰის ლოცვა და მშვიდობა მას) თქვა: «ჩემს სახლსა და ჩემს მინბარს შორის არის ბაღი, სამოთხის ბაღებიდან, და ჩემი მინბარი ჩემს აუზზეა»[16]. [16] შეთანხმებული ჰადისი: გადმოსცემს ალ-ბუხარი ნომრით: (1195), და მუსლიმი ნომრით: (1390).

რავდაში ლოცვის სიკეთესთან დაკავშირებით კონკრეტული მადლი არ არის გადმოცემული, მაგრამ დადასტურებულია, რომ ის სამოთხის ბაღებიდან ერთ-ერთი ბაღია -როგორც ამას ადასტურებს აბუ ჰურაირას (ალლაჰი კმაყოფილი იყოს მისით) ზემოთ ნახსენები ჰადისი- და ღვთისმსახურება აღმატებული ხდება თავისი დროისა და ადგილის მადლით.

მომლოცველმა უნდა შეარჩიოს შესაფერისი დრო არ'რავდაში სალოცავად და ეცადოს იმ დროს მისვლას, როცა ნაკლები ხალხმრავლობაა, რათა არ შეავიწროოს თავისი მუსლიმი ძმები, არ გადააბიჯოს მლოცველებს და არ გაიაროს მათ წინ, როცა იქ ლოცვა სურს; ვინაიდან არ'რავდაში ლოცვა ნებაყოფილობითია და დაუშვებელია მისკენ აკრძალული ქმედებით სწრაფვა. ასევე, მომლოცველი უნდა დაემორჩილოს არ'რავდაში შესვლის სპეციალურ წესებსა და ორგანიზაციულ რეგულაციებს, შეარჩიოს შესაფერისი დრო და ითანამშრომლოს მომლოცველთა შესვლის ორგანიზატორებთან.

დროის გამოყენება მრავალი კეთილი საქმის აღსრულებით, რომლებიც მას თავის გამჩენთან, დიდება მას, აახლოებს, როგორიცაა: ლოცვა, ყურანის კითხვა, ალლაჰის მოხსენიება, ვედრება, მოხსენიების შეკრებებზე, სასულიერო გაკვეთილებსა და ყურანის შემსწავლელ წრეებზე დასწრება, და სხვა.

ალლაჰის წიგნის პატივისცემა და მისი დაცვა ფურცლების უდიერად მოპყრობისგან, მასზე წაწერისგან, ან მისი ღირსების შელახვა და შეურაცხყოფა მის გვერდით ფეხსაცმლის დადებით, მიწაზე მოთავსებით და სხვა ამგვარი ქმედებებით, რამეთუ უზენაესი ბრძანებს: ასეა ეს! და ვინც განადიდებს ალლაჰის რიტუალებს, უეჭველად, ეს გულთა ღვთისმოსაობიდანაა [ალ-ჰაჯჯ: 32]

მზერის მორიდება იმისგან, რაც დიდებულმა და მაღალმა ალლაჰმა აკრძალა: აუცილებელია მოციქულის მეჩეთის სტუმარმა თავისი მზერა მოარიდოს იმას, რისკენაც ყურება ნებადართული არ არის. მან უნდა იცოდეს, თუ რაოდენ მძიმეა ცოდვის ჩადენა ამ წმინდა ადგილებში და რა სასჯელი მოჰყვება მას. ვინაიდან ცოდვები, დროისა და ადგილის სიდიადის მიხედვით, უფრო მძიმდება, ისევე როგორც მორჩილების აქტები. მუსლიმმა ქალმა უნდა დაიცვას შარიათული ჰიჯაბი და არ გამოაჩინოს თავისი მორთულობა, რათა არ აცდუნოს კაცები, რადგან ამის ცოდვა დიდია.

გაფრთხილება მობილური ტელეფონით ფოტოების გადაღებით ან მასში სურათებისა და ვიდეოების ყურებით დაკავებისგან, რაც განსაკუთრებით სახიფათოა, თუ ეს სურათები და ვიდეოები აკრძალულია.

შუამავლის მეჩეთის გათავისუფლება ყოველი იმისგან, რაც მას არ შეეფერება, როგორიცაა კამათი, ხმის ამაღლება, დაკარგული ნივთის გამოცხადება, ვაჭრობა და სხვა მსგავსი საკითხები, რომლებიც დაუშვებელია მასში და სხვა მეჩეთებში; აბუ ჰურაირას (ალლაჰი კმაყოფილი იყოს მისით) ჰადისის თანახმად, რომელიც შუამავლისგან (ალლაჰმა დალოცოს ის და მიესალმოს) გადმოგვცემს, რომ მან თქვა: «თუ რომელიმე თქვენგანი დაინახავს, რომ ვინმე ყიდის ან ყიდულობს მეჩეთში დაე, თქვას: ალლაჰმა არ მოგცეს მაგისგან სარგებელი, და თუ რომელიმე თქვენგანი დაინახავს, რომ ვინმე მეჩეთში დაკარგულს ეძებს, დაე თქვას: ალლაჰმა არ აპოვნინოს მას ის»[17]. [17] გადმოსცა ათ-თირმიზიმ ნომრით: (1321) და იბნ ხუზეიმამ ნომრით: (1305), სწორი სენედით.

პირად სისუფთავეზე ზრუნვა და ისეთი უსიამოვნო სუნებისგან თავის არიდება, როგორიცაა ნიორი, ხახვი, თამბაქოს კვამლი, ოფლი და სხვა მსგავსი, რამაც შეიძლება შეაწუხოს მისი მლოცველი ძმები; ჯააბირ იბნ აბდულლაჰი (ალლაჰი კმაყოფილი იყოს მისით) გადმოგვცემს, რომ ალლაჰის მოციქულმა (ალლაჰის ლოცვა და მშვიდობა მას) თქვა: «თუ ვინმემ შეჭამა ნიორი ან ხახვი, დაე, განერიდოს ჩვენ (ან ჩვენს მეჩეთებს) და დარჩეს თავის სახლში»[18]. [18] გადმოსცემს ალ-ბუხარი ნომრით: (7359), და მუსლიმი ნომრით: (564).

ალ-მასჯიდი ან-ნაბავის სისუფთავეზე ზრუნვა და მეჩეთისა და მისი ეზოების ნარჩენებით არ დანაგვიანება, როგორიცაა საკვების ნარჩენები და საიფტარო სუფრები, განსაკუთრებით რამადანის თვეში, ან გასასვლელებსა და ეზოებში დაფურთხება და სხვა ამგვარი.

ლოცვისგან თავის არიდება გასასვლელებში, კარების შემოსასვლელებთან და ხალხმრავალ ადგილებში, რადგან ამას მოჰყვება ზიანი, გზების გადაკეტვა და მუსლიმების შეწუხება.

მამაკაცებისა და ქალების ლოცვა სრულდება თითოეული მათგანისთვის განკუთვნილ ადგილებში, შუამავლის მეჩეთის შიგნით ან მის ეზოებში. მამაკაცი არ ლოცულობს ქალის გვერდით, და არც ქალი ლოცულობს მამაკაცის გვერდით. სიფრთხილეა საჭირო, რომ რამდენადაც შესაძლებელია, არ გაუსწრონ იმამს.

მეჩეთიდან გამოდი მარცხენა ფეხით და თქვი: «ღმერთო ჩემო! შენ გთხოვ შენი სიკეთიდან»[19], (ალლაჰუმმა ინნიი ას'ალუქა მინ ფადლიქ). ან დალოცავს შუამავალს (ალლაჰის ლოცვა და მშვიდობა მას) და იტყვის: «ღმერთო, მომიტევე ჩემი ცოდვები და გამიღე შენი მადლის კარიბჭენი»[20]. [19] გადმოსცა მუსლიმმა ნომრით: (713). [20] გადმოსცა ათ-თირმიზიმ ნომრით: (314), საღი სანადით.

მეოთხე: შუამავლის (ალლაჰის ლოცვა და მშვიდობა მას) საფლავის და მისი ორი მეგობრის (ალლაჰი კმაყოფილი იყოს მათი ორივეთი) საფლავების მონახულების დადგენილებები და ეთიკა.

შუამავლის (ალლაჰის ლოცვა და მშვიდობა მას) და მისი ორი მეგობრის: აბუ ბაქრის და უმარის (ალლაჰი იყოს მათით კმაყოფილი) საფლავების მონახულება სასურველია მედინას მცხოვრებთათვის და მისი სტუმრებისთვის; საფლავების მონახულების შარიათით ნებადართულობის დამადასტურებელი ზოგადი მტკიცებულებებიდან გამომდინარე, მათ შორისაა შუამავლის (ალლაჰის ლოცვა და მშვიდობა მას) ნათქვამი: «ადრე მე თქვენ აგიკრძალეთ სასაფლაოების მონახულება, ხოლო ახლა მოინახულეთ სასაფლაოები»[21]. [21] გადმოსცა მუსლიმმა ნომრით: (977).

შუამავალზე ﷺ გარდაცვალების შემდეგ სალამის თქმის მადლზე მიუთითებს შუამავლის (ალლაჰის ლოცვა და მშვიდობა მას) სიტყვები: «ვინც არ უნდა მომესალმოს (ჩემი გარდაცვალების შემდეგ), ყოვლისშემძლე და დიდებული ალლაჰი აუცილებლად დააბრუნებს ჩემს სულს, რათა მე მისალმებაზე პასუხი გავცე მას»[22]. [22] ჰადისი გადმოცემულია აჰმადის მიერ, მის მუსნადში, ნომრით: (10815), კარგი ისნადით.

ქალებისთვის დაუშვებელია მისი (ალლაჰის ლოცვა და მშვიდობა მას) საფლავის და არც სხვა მუსლიმების საფლავების მონახულება, რადგან საფლავების მონახულება დადგენილია კაცებისთვის. ხოლო ქალებისთვის აკრძალულია საფლავების მონახულება. გადმოცემულია იბნ აბბასისგან (ალლაჰი კმაყოფილი იყოს ორივეთი), რომ მან თქვა: «ალლაჰის შუამავალმა ﷺ დაწყევლა საფლავების მომნახულებელი ქალები, მათზე სამლოცველოების დამდგენნი და კელაპტრების დამნთობნი»[23], გადმოცემულია აბუ ჰურაირასგან (ალლაჰი იყოს მისით კმაყოფილი), რომ მან თქვა: «ალლაჰის შუამავალმა დაწყევლა საფლავის ხშირად მომნახულებელი ქალები»[24]. [23] გადმოსცა აბუ დაუდმა ნომრით: (3236), და ათ-თირმიზიმ ნომრით: (320), და ან'ნასაიმ ნომრით: (2043). [24] გადმოსცა ათ-თირმიზიმ ნომრით: (1056), და იბნ მააჯამ ნომრით: (1576), კარგი ისნადით.

დაუშვებელია მგზავრობა შუამავლის (ალლაჰის ლოცვა და მშვიდობა მას) საფლავის მოსანახულებლად ისე, რომ მგზავრობის ერთადერთი მიზანი მხოლოდ საფლავის მონახულება იყოს. არამედ, მგზავრობის მიზანი უნდა იყოს მეჩეთის მონახულება და იქ ლოცვა. ხოლო, როდესაც ის მედინაში ჩავა, მისთვის შარიათით დაშვებული ხდება საფლავის მონახულება, ისევე, როგორც ეს დაშვებულია ქალაქ მედინის მაცხოვრებლებისთვის; რადგან შუამავალმა (ალლაჰის ლოცვა და მშვიდობა მას) თქვა: «არ იმოგზაუროთ გარდა სამი მეჩეთის მოსანახულებლად: ამ მეჩეთის (შუამავლის მეჩეთის), ნაკრძალი მეჩეთის (მასჯიდი ჰარამი) და ალ-აყსას მეჩეთის»[25]. [25] გადმოსცემს ალ-ბუხარი ნომრით: (1189), და მუსლიმი ნომრით: (1397), და ტექსტი მას ეკუთვნის.

შუამავლის (ალლაჰის ლოცვა და მშვიდობა მას) საფლავისა და მისი ორი მეგობრის (ალლაჰი იყოს მათით კმაყოფილი) სასაფლაოების მონახულების შარიათით ნებადართული ადაბები.

მომლოცველი დგება წინასწარმეტყველის (ალლაჰის ლოცვა და მშვიდობა მას) საფლავის პირისპირ, შემდეგ მოწიწებითა და ხმადაბლა ესალმება მას და ამბობს: «მშვიდობა შენ, ო ალლაჰის მოციქულო, ალლაჰის წყალობა და კურთხევა». ხოლო თუ დაამატებს და იტყვის: «ვამოწმებ, რომ შენ გადმოეცი გზავნილი, შეასრულე ამანათი, დაარიგე უმმა და იბრძოლე ალლაჰის გზაზე ჭეშმარიტი ჯიჰადით», ამაში პრობლემა არ არის, რადგან ეს ყველაფერი ჭეშმარიტებაა.

შემდეგ მარჯვნივ გადადგამს ნაბიჯს, რათა აბუ ბაქრ ა'სიდდიყის (ალლაჰი იყოს მისით კმაყოფილი) საფლავის პირისპირ აღმოჩნდეს და ამბობს: (მშვიდობა შენზე, აბუ ბაქრ ა'სიდდიყ, მშვიდობა შენზე, ალლაჰის შუამავლის (ალლაჰის ლოცვა და მშვიდობა მას) ხალიფავ, ალლაჰი იყოს შენით კმაყოფილი და სათნოგყოს, და დაგაჯილდოვოს მუჰამმადის (ალლაჰის ლოცვა და მშვიდობა მას) უმმათის სახელით საუკეთესო ჯილდოთი).

შემდეგ მარჯვნივ გადადგამს ნაბიჯს, რათა დადგეს უმარ იბნ ალ-ხატტაბის (ალლაჰი იყოს მისით კმაყოფილი) საფლავის პირისპირ, და ამბობს: (მშვიდობა შენზე, უმარ ალ-ფარუყ, ალლაჰი იყოს შენით კმაყოფილი და დაგაჯილდოვოს მუჰამადის (ალლაჰის ლოცვა და მშვიდობა მას) უმმათის სახელით საუკეთესო ჯილდოთი).

იბნ უმარი (ალლაჰი იყოს მათით კმაყოფილი), როცა მგზავრობიდან ჩამოვიდოდა, შუამავლის (ალლაჰის ლოცვა და მშვიდობა მას) საფლავთან მივიდოდა და იტყოდა: «მშვიდობა შენ, ო, ალლაჰის შუამავალო, მშვიდობა შენ, ო, აბუ ბაქრ, და მშვიდობა შენ, ო, მამაჩემო, შემდეგ მიდიოდა»[26]. [26] გადმოსცა ალ-ბაიჰაყიმ სუნან ალ-ქუბრაში ნომრით: (10271), სანდო სანადით.

არ ეხებიან საფლავის კედლებს, არც ღობეს და არც ემთხვევიან მათ:

იმამ მაალიქმა (ალლაჰმა შეიწყალოს ის) თქვა: «როდესაც შუამავალს (ალლაჰის ლოცვა და მშვიდობა მას) მიესალმება, დგება საფლავისკენ პირით; და არა ყიბლასკენ, უახლოვდება და ესალმება და საფლავს ხელით არ ეხება» [27]. [27] აშ-შიფაა ყადი 'იადისა (2/199).

იმამები ერთსულოვნად შეთანხმდნენ, რომ შუამავლის (ალლაჰის ლოცვა და მშვიდობა მას) საფლავს ხელით არ უნდა შეეხონ და არც აკოცონ.

სამარხთან დიდხანს არ ჩერდება, არამედ სალამს აძლევს და შემდეგ მიდის.

იმამ მაალიქმა (ალლაჰმა შეიწყალოს ის) თქვა: «არ მიმაჩნია, რომ შუამავლის (ალლაჰის ლოცვა და მშვიდობა მას) საფლავთან უნდა გაჩერდეს და ივედროს, არამედ მიესალმოს და წავიდეს» [28]. [28] აშ-შიფა ყადი 'იადისა (2/199).

ასევე თქვა ნააფი'მა (ალლაჰმა შეიწყალოს ის): «იბნ უმარი (ალლაჰი იყოს მათით კმაყოფილი) საფლავს მიესალმებოდა.. ასჯერ და მეტჯერ მინახავს, როგორ მოდიოდა საფლავთან და ამბობდა: მშვიდობა შუამავალს (ალლაჰის ლოცვა და მშვიდობა მას). მშვიდობა აბუ ბაქრს. მშვიდობა მამაჩემს. შემდეგ კი ბრუნდებოდა». [29] [29] გადმოსცა ალ-ააჯურიმ წიგნში „აშ-შარი‛ა“ (5/2374), ნომრით: (1853).

რაც შეეხება იმას, რასაც ზოგიერთი მლოცველი აკეთებს — რაც მოიცავს ხმამაღლა ლაპარაკს მოციქულის (ალლაჰის ლოცვა და მშვიდობა მას) საფლავთან და დიდხანს დგომას იქ — ეს ეწინააღმდეგება შარიათის დადგენილ ნორმებს.

დაუშვებელია შუამავლისადმი (ალლაჰის ლოცვა და მშვიდობა მას) ან სხვა ქმნილებისადმი ვედრება სარგებლის მოტანის, ზიანის არიდების, სურვილების დაკმაყოფილების, სირთულეების მოხსნის, ავადმყოფის განკურნების, შუამდგომლობის, სასჯელისგან ხსნის ან მსგავსი თხოვნებით; რადგან ალლაჰის გარდა სხვისადმი ვედრება იმაზე, რაც მხოლოდ ალლაჰს ძალუძს, აკრძალულია და დიდი შირქია, როგორც თქვა ყოვლისშემძლე ალლაჰმა: და თქვა თქვენმა უფალმა: „მომიხმეთ მე, გიპასუხებთ თქვენ. უეჭველად, ისინი, რომელნიც ამპარტავნობენ ჩემი მსახურების მიმართ, დამცირებულნი შევლენ ჯოჯოხეთში“. (ღააფირ: 60) და თქვა დიდებულმა: უეჭველად, თქვენნაირი მონა-მსახურები/ქმნილებები არიან, ისინი რომლებსაც ალლაჰის ნაცვლად ევედრებით, მაშ მოუხმეთ მათ დაე გიპასუხონ თუკი თქვენ ხართ ნამდვილად გულწრფელნი! [ალ-ა'რაფ: 194]. თქვა დიდებულმა და ყოვლადმაღალმა: და რომ მეჩეთები ალლაჰისაა, ამიტომ ნუ შეევედრებით ალლაჰთან ერთად ნურავის. (ალ-ჯინნ: 18).

საფლავთან ალლაჰს არ უნდა შეევედროს, ხოლო თუ ვედრება სურს, უნდა ჩამოშორდეს საფლავს, მიიბრუნოს ყიბლასკენ და ისე შეევედროს, და ვედრებისას არ უნდა მიიბრუნოს საფლავისკენ.

იმამ მაალიქმა (ალლაჰმა შეიწყალოს ის) თქვა: არ მიმაჩნია სწორად მოციქულის (ალლაჰის ლოცვა და მშვიდობა მას) საფლავთან გაჩერება და ვედრება.

დაუშვებელია საფლავის ხშირი მონახულება მეჩეთში შესვლისას ან იქიდან გამოსვლისას, როგორც მედინის მაცხოვრებლებისთვის, ასევე გარედან ჩამოსული მომნახულებლებისთვის, რადგან არსებობს საშიშროება, რომ ეს საფლავის სადღესასწაულო ადგილად ქცევად ჩაითვალოს.

ალლაჰის შუამავალმა ﷺ აკრძალა ესე: «არ აქციოთ ჩემი საფლავი სადღესასწაულო ადგილად და არც თქვენი სახლები საფლავებად, დამლოცეთ, რადგან თქვენი დალოცვა ჩემამდე აღწევს, სადაც არ უნდა იმყოფებოდეთ»[30]. [30] ჰადისს გადმოსცემს აჰმადი თავის მუსნადში ნომრით: (8804), კარგი ისნადით.

ფრაზის „არ აქციოთ ჩემი საფლავი სადღესასწაულო ადგილად“ მნიშვნელობა გულისხმობს მასთან განმეორებით მისვლას განსაზღვრულ დროსა და ვითარებაში, როგორიცაა მისი მონახულების გამოყოფა ყოველდღე, ყოველკვირეულად, ყოველთვიურად ან სხვა რაიმე კონკრეტული მდგომარეობისას. ასევე ნათქვამია: ანუ, არ აქციოთ ის სადღესასწაულო თავშეყრის ადგილად[31]. [31] იხილეთ: ალ-მუფრადათ არ-აღ'იბ ალ-ასფაჰანის (გვერდი: 594), შარჰ ას-სუდურ ბითაჰრიმ რაფ' ალ-ყუბურ აშ-შავქანის (გვერდი:16).

თქვა იმამმა მაალიქმა (ალლაჰმა შეიწყალოს ის): ''მედინას მკვიდრისთვის, რომელიც მეჩეთში შედის და გამოდის, არ არის სავალდებულო საფლავთან შეჩერება, არამედ ეს უცხო პირთათვისაა''[32]. [32] იხილეთ: "ალ-შიფა" ყადი 'იიადის (ტომი 2, გვ. 204), "ალ-მადხალ" იბნ ალ-ჰააჯჯის (ტომი 1, გვ. 262).

მისი სიტყვები (ალლაჰმა შეიწყალოს): «ეს მხოლოდ უცხოებისთვისაა» - ანუ, ზოგადი მონახულება და არა მისი გამეორება შესვლისა და გამოსვლისას.

არ უნდა დადგეს საფლავის წინ მლოცველის პოზიციაში და ერთი ხელი მეორეზე დაიდოს მკერდზე ან მის ქვემოთ; რადგან ეს პოზიცია მხოლოდ ლოცვისთვისაა განკუთვნილი და ეს არის ქედის მოხრის პოზიცია, რომელიც მხოლოდ უზენაესი ალლაჰის წინაშე სრულდება.

არ შეიძლება შორი მანძილიდან საფლავისკენ მიმართვა შუამავალზე (ალლაჰის ლოცვა და მშვიდობა მას) მისასალმებლად, როგორც ამას ზოგიერთი ადამიანი აკეთებს; რადგან ამას არ აკეთებდნენ თანამოღვაწეები/საჰაბები (ალლაჰი იყოს კმაყოფილი მათით), და არც მართალი წინაპრები, ოთხი იმამი და სხვები.

არ არის ნებადართული შუამავლის საფლავის მიმართულებით დგომა ვედრების, ყურანის კითხვისა და სხვა მსგავსი თაყვანისცემის აღსრულებისას, ნებისმიერი მხრიდან, ეს არის რელიგიაში შემოტანილი სიახლეებიდან, და მუსლიმისთვის არ არის ნებადართული რელიგიაში შემოიტანოს ის, რისი ნებაც არ მიუცემია ალლაჰს, იმამ მაალიქმა (ალლაჰმა შეიწყალოს ის) გაკიცხა ამგვარი ქმედებები და თქვა: «ამ უმმას მომავალი არ იქნება გამოსწორებული გარდა იმით, რამაც მის წინ მყოფნი გამოასწორა».[33] [33] მაჯმუ’ ფათაავა იბნ ბააზ (16/ 110).

შუამავლისთვის (ალლაჰის ლოცვა და მშვიდობა მას) სალმის მიცემის დროს ფოტო-ვიდეო გადაღებითა და პირდაპირი ეთერით არ უნდა იყოს დაკავებული.

ალლაჰის ლოცვა და მშვიდობა ჩვენს შუამავალ მუჰამმადს, მის ოჯახს და მეგობრებს.