Skip to content
حاي ڤجياڠ عالم؟ دان حاي ڤجياڠ حلين؟ دان څاوء حڬيء غاي؟

حاي ڤجياڠ عالم؟ دان حاي ڤجياڠ حلين؟ دان څاوء حڬيء غاي؟

كتاب ني بيڤهياءسا أصل عالم دان أصل مأنسى، پو چڢايه ياۛه مدا غاڠ ڤجياڠ ڤهوت٢ ڤغوڠ پو ننياۛه الله، أغاڠ كوڠ چيٚء حكوم إياوء ڬلڠ يغوء هديوء، دان پو ڤچڢايه هدوم٢ صفات الله دان سراء سمكهن بغوء جياٛ ناو ڤاء هدوم٢ رسول دان هدوم٢ كتاب كوڠ ڤتغون مڠ مڠوء لڠيء، دان ڤچڢايه لايء سبياء٢ إسلام نن جيا أوڬام كوڠ بياء أونتوق تدواۛل هو بغوء سعادة ددنيا دان دآخيرة.

Language: lang_cja
Prepared by: لجنة علمية ڤراتهيان ڬه أوڬام ضاء دمسجد الحرام دان مسجد نبي
Version: 2.0

حاي ڤجياڠ عالم؟ دان حاي ڤجياڠ هلين؟ دان څاوء حڬيء غاي؟

لجنة (كناء كمكا) علمية ڤراتهيان ڬه أوڬام ضوۤء دمسجد الحرام دان مسجد النبوي.

ننكوۤ هلين ضوۤء دڠوۤء جلان څاوء غىٚ أو؟

حاي ڤجياڠ هدوم٢ لڠيء دان حلوء دان حڬيء كوڠ ضوۤء ددالم توڠدوا پو مڠ هدوم٢ مخلوق كوڠ ڤهوت٢ ڤغوڠ كوڠ دهو تهاو څوۤء ڤاء پو أو؟

حاي ڤجياڠ نظام كوڠ چڢايه ڬايء ڤهوت٢ سمڤرنا ني ڤاء لڠيء دان حلوء نن؟

حاي ڤجياڠ مأنسى دان ڤتل بغاي كپو بغوء هميت دان بغوء ڢوٛه دان عقل ڬايء بغاي پو كواسا دڠوء تدواٛل هو علمو دان ڤهم يوٚل مڠ بغوء بياء نن؟

حاي ڤجياڠ بغوء توب تيٚڠ كوڠ چڢايه ني ضوۤء ددالم غوب سيٚء هاۛ، دان سيٚء سوۤء هاۛ مك پو ڤسيام ڤمكاۛ ڤاء غوب غياڠ هاۛ نن؟

ماۛء سناٛڠ كهيا ويٚء ڤاء بغوء ڤجياڠ هدوم٢ بناتڠ كوڠ مدا ياوا دڠوۤء بغوء چهوڠ دڬاوء ڤاء پو، حاي كوڠ ڤجياڠ پو سبيء هوڠ ڤتڎاڠ سيٚء سوۤء دهو مدا كمنوۤت أو سمغب پو؟

عالم كوڠ ڤهوت٢ ڤغوڠ ني غياٛب چوم ياو هباغ غاي توي هوڠ دات ڤاء پو كوڠ هو ڬروب ڬروۤڠ ڤهوت٢ چڢايه لايه دالم تهوا لو٢ تهون كوڠ تڤآ تغوه ماي ني؟

حاي أغاڠ كوڠ چيٚء ڤرابوان ڬروب ڬروۤڠ عالم ني (هديوء دان متاي، بغوء ڤطا بوت ڤاء بناتڠ كوڠ مدا ياوا، مالم دان هغاي، سليه پو توي غڎو، دان كغاي٢ ناو ڬايء)؟

حاي أغاڠ كوڠ چيٚء ڤرابوان ڬروب ڬروۤڠ عالم ني ( هديوء دان متاي، بغوء ڤطا بوت ڤاء بناتڠ كوڠ مدا ياوا، مالم دان هغاي، سليه پو توي غڎو، دان كغاي٢ ناو ڬايء)؟ ننكوۤ دهو مدا غاڠ ڤجياڠ ڤهوڠ پو أو حڬيء أتو ڤهوڠ پو جيا أغاڠ٢ كوڠ ڤجياڠ غوب ڤهوڠ پو عيٚڠ مين؟ 35 ننكوۤ ڤهوڠ پو هو ڤجياڠ هدوم٢ لڠيء دان حلوء نن حڬيء؟ (دهو كين أو) بهكن ڤهوڠ پو دهو يقين أومين؟. 36 سورة الطور آية: 35-36

مك يهلايء دغاي دهو ڤجياڠ غوب عيٚڠ أو مستحيل لايء دغاي هو ماي مڠ دهو مدا حڬيء أو صه أتو هو ماي هوڠ عيٚڠ٢ ياو نن بغوء څاوء كوڠ دهو مدا شك مديل أو ڤاء پو نن: سبياء٢ عالم ني څاوء تيٚ مدا غاڠ ڤجياڠ پو ڤهوت٢ ڤغوڠ ڬايء ڤهوت٢ كواسا، ياو نن مستحيل عالم ني جياڠ ماي هوڠ غوب پو عيٚڠ! أتو هو ماي مڠ دهو مدا حڬيء أو صه! أتو هو ماي هوڠ عيٚڠ٢!

څاوء حڬيء مأنسي جياٚ هوڠ مدا هدوم٢ سسواتو كوڠ پو دهو إياوء ڢوٛه أو؟ ياو كا: (بغوء ڤهم يوۤل دان عقل دان روح (ياوا) دان بغوء مغسا دان بغوء غنم) دهو كين أو مين كيوا إياوء ڢوٛه ڤهول ڤاء پو؟ مك ياو هباغ جياڠ مأنسي نن پو كملاه هوڠ مدا غاڠ ڤجياڠ عالم كوڠ ڤهوت٢ ڤغوڠ ني دان پو ڢوٛه تنا هدوم٢ بغوء ڤجياڠ پو دان بغوء حيت پو دان بغوء أنيت غنم پو نن؟!

أغاڠ كوڠ مدا عقل نن پو دهو تدواٛل أو يهلايء غاڠ لايء ناو ڤاء پو لايء: سبياء٢ ساڠ ني هو ماي هوڠ دهو دمدا حاي هغاڠ بينا پو أو! أتو غاڠ لايء ناو ڤاء پو لايء: سبياء٢ دهو مدا حڬيء أو صه نن پو ننياۛه كوڠ بينا ساڠ ني! مك څاوء حڬيء مناۛڠ مڠ مأنسي پو جياٚ غاڠ لايء: سبياء٢ عالم كوڠ ڤهوت٢ ڤغوڠ ني هو ماي هوڠ دحو حاي ڤجياڠ پو أو؟ ننكوۤ غاڠ كوڠ مدا عقل پو تدواٛل ماۛء ياو هباغ يهلايء غاڠ كهان پو لايء: سبياء٢ حكوم ڤهوت٢ سيام ڤاء عالم ني حو ماي هوڠ عيٚڠ٢؟

توڠبيه ني پو ماي تل دغاي كيوا نتيجه (لتڤهول) هسا، پو نن سبياء٢ سمغب عالم ني مدا ڤوٛ كوڠ ڤهوت٢ ڤغوڠ ڬايء ڤهوت٢ كواسا ضوۤء چت چيٚڠ ڤاء پو، دان سبياء٢ پو هغاڠ ڬوۤت كوڠ چمڢيك سمغب بغوء ڠاء عبادة، دان سبياء٢ پو غيل حڬيء كوڠ ككوه كغاي مڠ پو مك عبادة پو باطل (كهوت)، دان پو نن هو مدا حق أونتوق ڠاء عبادة أو.

ڤوٛ نن جيا أغاڠ كوڠ ڤجياڠ ڤهوت٢ ڤغوڠ.

موه ني مدا ڤوٛ جيا أغاڠ ڤجياڠ تيٚ هغاڠ ڬوۤت، پو ياۛه جيا أغاڠ ڬروب ڬروۤڠ چت چيٚڠ ڤاء رزقي جيا أغاڠ كوڠ ڤهديوء دان ڤمتاي، دان جيا أغاڠ كوڠ ڤجياڠ حلوء دان ڠاء بغاي پو حو ڤرايوج (فائدة)، دان ڠاء بغاي پو سنڠ سمغب هدوم٢ مخلوق پو، دان پو ياۛه أغاڠ كوڠ ڤجياڠ هدوم٢ لڠيء دان حڬيء٢ كوڠ مدا ددالم پو مڠ هدوم٢ مخلوق پو ڤهوت٢ ڤغوڠ، دان پو حو ڤجياڠ سمغب إيا هغاي، إيا بلان، هغاي، دان مالم نن مدا بغوء إياوء ڬلڠ ڤهوت٢ چڢايه نن كوڠ پو ڤحاۛن دڠوۤء بغوء ڤغوڠ ڤاء الله.

دان پو أغاڠ كوڠ ڤسنڠ أنتوق دغاي نن هدوم٢ ڠين كوڠ دغاي حو عاچ هديوء كغاڠ پو حو أو، دان پو غاي أغاڠ كوڠ ڤتغون ماي دڠوۤء دغاي هدوم٢ إيا جان دان پو ڤسنڠ سمغب دغاي هدوم٢ تسيء دان هدوم٢ كغوۤڠ، دان پو أغاڠ كوڠ غوۤڠ باۤ دغاي دان پو غقسا كابيا دغاي دان أناۛء كوڠ ضوۤء ددالم تيان ميء كيوا دغاي دهو كواسا أو، دان پو أغاڠ كوڠ ڤڎواٛيء دغه ددالم غاء دغاي مڠ دغاي ڎيه تڤوي ڢياه دغاي متاي.

ني ياۛه ڤوٛ كوڠ ڤجياڠ سبيء هوڠ بغاي هدوم٢ رزقي پو ننياۛه الله سبحانه وتعالى.

الله تعالى هو فرمان لايء: سبياء٢ الله ڤوٛ توڠيبه هاۛ نن غاڠ كوڠ هو ڤجياڠ هدوم٢ لڠيء دان حلوء تحواۤ أنم هغاي هداي مڠ نن پو هو ضوۤء دڠوۤء عرش، پو ڤتماۛ مالم ناو دالم هغاي دان پو ڤتماۛ هغاي ناو دالم مالم هوڠ پو سليه پو چهياٛب٢، دان إيا هغاي دان إيا بلان دان هدوم٢ ڤتوء هوڠ بغاي توڠبيه پو طاعة توي ڤرينته پو، تهاو ويٚء بغوء ڤجياڠ مخلوق دان بغوء تغوت تغاۤ نن جيا ميليك الله، ڤهوت٢ لو بركة ياۛه الله ڤوٛ كوڠ غقسا توڠبيه عالم. سورة الأعراف آية: 54

الله نن پو ياۛه ڤوٛ كوڠ ڤجياڠ توڠبيه حڬيء٢ كوڠ ضوۤء ددالم عالم ني سمو مدا دغاي ڢوه پو دان دغاي دهو ڢوه پو أو، دان غيل٢ حڬيء كوڠ كغاي مڠ نن ننياۛه مخلوق مڠ هدوم٢ مخلوق پو، دان پو چمڢيك څاوء ڠاء عبادة ناو ڤاء الله هسا ڬوۤت، دان جواٛي ڠاء عبادة سبيء هوڠ الله ڤاء حڬيء كوڠ كغاي مڠ پو، دهو مدا أو سمغب پو حون حوۤي ددالم بغوء تغوت تغاۤ پو أتو بغوء ڤجياڠ پو أتو بغوء چت چيٚڠ پو أتو بغوء ڠاء عبادة پو.

يهلايء دغاي كملاه ڬاوء لايء سبياء٢ پو مدا ڤوٛ كغاي سبيء هوڠ الله ڤوٛ كوڠ ڤهوت٢ كهڠ نن عالم ني چڢايه جيا بناس، كيوا سبياء٢ پو دهو سوم أو چت چيٚڠ بغوء حيت ڤاء عالم نن ڤوٛ دوا غاڠ ڤاء هسا وقتو، الله تعالى هو فرمان لايء: يهلايء مدا ڤاء توڠدوا پو (لڠيء دان حلوء نن) مدا ڤوٛ كغاي مڠ الله تنتو بناس ياۛه توڠدوا پو... سورة الأنبياء آية: 22

صفات٢ ڤاء ڤوٛ غاڠ كوڠ ڤجياڠ

ڤوٛ سبحانه سمغب پو هدوم٢ أڠين ڤهوت٢ سيام كوڠ دهو عاچ ياوء بيه أو، دان سمغب پو هدوم٢ صفات كوڠ ڬلوۤڠ ڤهوت٢ لو ڬايء ڤهوت٢ ڤغوڠ كوڠ تچاي ناو دڠوۤء سمڤرنا ڤاء پو، مك مناۛڠ مڠ أڠين پو نن: الخالق دان "الله" معنا پو: ڤوٛ كوڠ سوم أونتوق ڠاء عبادة ڤاء پو هغاڠ ڬوۤت هوڠ دهو مدا شريك أو، دان پو هديوء دان پو تغوت تغاۤ دان ڤهوت٢ أنيت غنم، دان غاڠ بغاي رزقي، دان ڤهوت٢ مغه مغاۤي، الله تعالى هو فرمان ددالم القرآن الكريم لايء: الله نن دمدا أو ڤوٛ كوڠ څاوء غاڠ ككوه هوڠ څاوء نن ملينكن پو ڤوٛ كوڠ هديوء ڬايء ڤوٛ كوڠ تغوت تغآ مخلوق ڤديل دان پو دهو تنوۤء متا أو دان دهو ڎيه أو. حڬيء كوڠ مدا دهدوم٢ لڠيء دان حڬيء كوڠ مدا دحلوء نن جيا داغب الله، دمدا أو هو حاي هغاڠ دوڠ شفعة دسيسي الله نن ملينكن هوڠ إذن پو. پو تهاو ڤاء حڬيء كوڠ ضوۤء دمناوء توڠبيه پو (دنيا) دان تهاو ڤاء حڬيء كوڠ ضوۤء دڬه لكوء توڠبيه پو (آخرة) دان توڠبيه پو دهو تهاو أوصه مڠ علمو پو ملينكن هوڠ حڬيء كوڠ پو كهين (بغاي تهاو) كرسي الله نن غناۛڠ جياڠ تجوه تل دان حلوء دان دهو سيقسا أو الله نن غقسا توڠدوا دان الله نن ڤوٛ كوڠ ڤهوت٢ ڬلوۤڠ ڬايء ڤهوت٢ ڤغوڠ. سورة البقرة آية: 255

دان الله تعالى هو فرمان لايء: لايء ويٚء هاۛ (محمد) الله نن ڤوٛ كوڠ هسا ڬوۤت. 1 الله نن ڤوٛ كوڠ څاوء غاڠ تڢاء غب غمباٛڠ . 2 پو دهو مدا ڤڎيه تڤوي غاڠ أو دان پو كـوۤ دهو څاوء غاڠ ڤڎيه تڤوي أو غاي. 3 دان دهو مدا أو حاي هغاڠ ڤڎوۤت ڤمياو هوڠ پو. 4 سورة الإخلاص آية: 1-4

ڤوٛ كوڠ څاوء غاڠ ككوه نن پو هو كمنوۤت صفات هوڠ هدوم٢ صفات كوڠ سمڤرنا

مناۛڠ مڠ صفات پو سبياء٢ پو جيا ڤوٛ كوڠ څاوء غاڠ ككوه، دان حڬيء كوڠ كغاي مڠ پو مك پو نن مخلوق كوڠ څاوء تدواٛل بغوء حيت غاڠ ڤڎاغ دان څاوء غاڠ ڤكهوم.

مناۛڠ مڠ صفات پو ڬايء سبياء٢ پو نن هديوء ڬايء أغاڠ كوڠ تغوت تغآ مخلوق ڤديل مك غيل٢ حڬيء كوڠ هديوء نن مك الله پو أغاڠ كوڠ ڤهديوء دان ڤمدا پو ماي مڠ دهو مدا أو، دان پو أغاڠ كوڠ تدواۛل چهوڠ څاوء ڤاء ڤمدا پو دان بغاي رزقي سبيء هوڠ غقسا پو، مك ڤوٛ نن هديوء دهو متاي أو دان مستحيل دڠوۤء پو بناس، تغوت تغآ دهو ڎيه أو، بهكن پو دهو تنوۤء متا أو دان دهو ڎيه أو.

مناۛڠ مڠ صفات پو ڬايء سبياء٢ پو ڤهوت٢ تهاو كوڠ هو مدا سسواتو حڬيء تڎاوء دڠوۤء پو أو ضوۤء دڢوۤء حلوء دان ضوۤء دلڠيء.

مناۛڠ مڠ صفات پو ڬايء سبياء٢ پو ڤهوت٢ هميت ڤهوت٢ ڢوه كوڠ پو هميت غيل٢ سسواتو، دان پو ڢوه غيل٢ مخلوق، پو تهاو حڬيء كوڠ هتاي٢ ضوۤء ڤڢوه هوڠ پو دان حڬيء كوڠ هتاي٢ ضوۤء ڤداوء، دان دهو مدا سسواتو هسا تڎاوء دڠوۤء پو أو ضوۤء دڢوۤء حلوء دان ضوۤء دلڠيء نن.

مناۛڠ مڠ صفات پو ڬايء سبياء٢ پو ڤهوت٢ كواسا كوڠ دهو مدا سسواتو حڬيء هسا ڤلميٚن پو أو دان دهو مدا حاي هغاڠ عاچ كهاء بغوء كهين پو أو، پو ڠاء حڬيء كوڠ پو كهين دان پو كهاء حڬيء كوڠ پو كهين، دان پو ڤدلاو دان پو ڤتيٛ دان سمغب پو حكمة كوڠ چڢايه لايه.

مناۛڠ مڠ صفات پو ڬايء سبياء٢ پو أغاڠ كوڠ ڤجياڠ أغاڠ كوڠ بغاي رزقي أغاڠ كوڠ إياوء چهوڠ څاوء أغاڠ كوڠ ڤجياڠ مخلوق دان إياوء چهوڠ څاوء ڤاء پو، دان مخلوق نن ضوۤء ددالم كڤواء پو دان ضوۤء ملا تغوت تغآ پو.

مناۛڠ مڠ صفات پو ڬايء سبياء٢ پو جيا غاڠ كوڠ تدواٛل ماۛء دعا أغاڠ كوڠ څاوء مضرة نن، دان پو دوڠ ڤاء أغاڠ كوڠ مبوء مباغ، دان پو ڤڅواٛل ڤاء بغوء حينا لحوا، دان غيل٢ مخلوق مك سبياء٢ پو هبيانلاي ليٚء ددالم بغوء حينا لحوا أتو ڬنيوء پو ڢيٚ ماي دواه الله هوڠ چهماغ٢.

عبادة نن دهو جياڠ أو ملينكن سمغب الله تعالى مين، مك پو ڤهوت٢ سمڤرنا كوڠ څاوء سمغب پو هغاڠ ڬوۤت هو حڬيء كغاي مڠ پو أو، دان غيل٢ عبادة كوڠ كغاي مڠ پو، مك پو نن څاوء غاڠ ڠاء عبادة هوڠ باطل (چهوڠ) دان پو كغاڠ دان پو ڤچهوم هوڠ بغوء متاي لحيوء دان بناس.

الله سبحانه تعالى هو بغاي عقل سناٛڠ كهيا ماي ڤاء دغاي كوڠ عآچ ڤهم يول مڠ بغوء ڤغوڠ ڤاء الله، دان پو هو ڤتموه ڤاء دغاي تڠ مڠ جياڠ ماي بغاي غنم ناو ڤاء ڤكا سيام، دان ڤموۤه ڤاء ڤكا كڅه، دان ناٛڠ نوۤ هبيانلاي ڢيٚ ناو دواه الله ڤوٛ كوڠ تغوت تغآ توڠبيه عالم، دان ني ياۛه فطرة كوڠ تچاي دڠوء بغوء سمڤرنا ڤاء الله دان سبياء٢ پو هو عآچ ڤصفات الله هوڠ كغاڠ أو الله ڤهوت٢ هچيه سئآت.

پو دهو سوم هوڠ عقل أو ڠاء عبادة نن ملينكن ناو ڤاء ڤوٛ كوڠ ڤهوت٢ سمڤرنا مك ياو هباغ غاي پو ڠاء عبادة ناو ڤاء مخلوق كوڠ ڤهوت٢ كغاڠ ياو پو غاي أتو كغاڠ جياڠ پو ناو ڬايء!

حڬيء كوڠ څاوء ڠاء عبادة نن دهو جياڠ أو ناو ڤاء مأنسي أتو يآڠ أتو ڤهون كياو أتو چيم ڤغيم نن!

ڤوٛ نن مڠوۤء هدوم٢ لڠيء پو، ضوۤء مڠوۤء عرش پو، چهوڠ مڠ مخلوق پو، دهو مدا أو ڤاء ذات پو هسا سسواتو مڠ هدوم٢ مخلوق پو، دان دهو مدا أو غاي ڤاء هدوم٢ مخلوق پو هسا سسواتو مڠ ذات پو، پو دهو حروس أو دان پو دهو ڤتماۛ أو مڠ بغوء ڤجياڠ پو هسا سسواتو.

ڤوٛ نن دهو مدا سسواتو حڬيء ياو پو أو پو هميت دان پو ڢوه، دان دهو مدا أو سمغب پو ڤڎوت ڤمياو دان پو دهو ڢاٛڠ مكانن أو، دان پو نن ڤهوت٢ ڤغوڠ پو دهو عآچ مدا هديوء أتو أناۛء أو، مك غاڠ كوڠ ڤجياڠ نن سمغب پو صفات ڤهوت٢ ڤغوڠ دان دهو عآچ أو ڤصفات ڤاء پو هوڠ برحاجة أتو كغاڠ.

الله تعالى هو فرمان لايء: واهاۛي مأنسي! غاڠ هو ڠاء هسا مثال مك توڠبيه هاۛ ڤڠ ويٚء ناو ڤاء پو، سبياء٢ ياڠ٢ كوڠ ڤهوڠ هاۛ ضوۤء لكاو كغاي مڠ الله نن ڤهوڠ پو دهو عآچ ڤجياڠ هدغاي غواٛي هو أو ولوڤون ڤهوڠ پو ڤطوۤم ڬاوء لوٛ أونتوق ڤجياڠ پو كڎيه، دان يهلايء غواٛي نن هو څوء ماۛء هسا جنيه مڠ ڤهوڠ پو كـوۤ ڤهوڠ دهو محآء ماۛء واۛء مڠ پو هو أو غاي، ڤهوت٢ ئوۤن أغاڠ كوڠ لكاو دان أغاڠ٢ كوڠ څاوء غاڠ لكاو نن (ياڠ).  73 ڤهوڠ پو دهو مدا أو ڤڤغوڠ الله بغاي سوم هوڠ ڤغوڠ پو، سبياء٢ الله نن ڤوٛ كوڠ ڤهوت٢ كهڠ ڬايء ڤهوت٢ ككوٛه. سورة الحج آية: 73-74

څاوء حڬيء پو هو ڤجياڠ دغاي ماي أغاڠ كوڠ ڤجياڠ ڤهوت٢ ڤغوڠ ني؟ دان پو كهين حڬيء مڠ دغاي؟

ننكـوۤ تماۛ عقل غيٚ أو سبياء٢ الله هو ڤجياڠ توڠبيه مخلوق ني هوڠ دهو مدا ڢمنوۤڠ حڬيء أو صه، ننكـوۤ ڤجياڠ پو ماي هوڠ تصه٢ والحال الله ڤهوت٢ جك كهاۛه ڬايء ڤهوت٢ تهاو نن؟

ننكـوۤ تماۛ عقل غيٚ أو سبياء٢ پو أغاڠ كوڠ هو ڤجياڠ دغاي سبيء هوڠ چڢايه لايه دان ڤهوت٢ سيام نن دان پو هو ڤسنڠ سمغب دغاي حڬيء كوڠ ضوۤء دهدوم٢ لڠيء دان دحلوء نن، يهلايء پو ڤجياڠ دغاي هوڠ دهو مدا ڢمنوۤڠ حڬيء أو أتو يهلايء پو لواٛي كلاء هوڠ دهو أو جواب ڤاء سؤال ڤهوت٢ سمكهن كوڠ تڢواء هوڠ دغاي، مثال پو: څاوء حڬيء دغاي ضوۤء دلبيء ني؟ دان ياو هباغ غاي هداي مڠ متاي بلوۤه؟ دان حڬيء ڢمنوۤڠ ڤاء بغوء ڤجياڠ دغاي؟

ننكـوۤ پو ضوۤء ڤمان لايء دهو مدا عذاب أو حڬيء ڤاء أغاڠ كوڠ ڠاء ظالم دان دهو مدا بلاسن أو حڬيء ڤاء أغاڠ كوڠ ڠاء سيام نن؟

الله سبحانه وتعالى هو فرمان لايء: مك ننكـوۤ ڤهوڠهاۛ هو ڤمان لايء سبياء٢ كاو هو ڤجياڠ ڤهوڠ هاۛ ماي نن هوڠ تصه٢ دان سبياء٢  ڤهوڠ هاۛ غاڠ دهو ڤتلوب ماي ڤاء كاو أو حڬيء؟ 115 سورة المؤمنون آية: 115.

بهكن الله هو ڤتڬوٛء هدوم٢ رسول نن أونتوق ڤكاۛن ڢمنوۤڠ كوڠ هو دغاي ماي، دان تچاي ڤطوۤ دغاي ياو هباغ غاي دغاي ڠاء عبادة دان دغاي ڤجيٛء غوب ناو ڤاء الله، دان حڬيء كوڠ پو كهين هو مڠ دغاي! دان ياو هباغ غاي دغاي تدواۛل هو بغوء باوء هتاي مڠ پو، دان إيكهان دغاي ڬايء مڠ لبيء تلوب دغاي هداي مڠ متاي بلوۤه نن؟

دان الله هو ڤتڬوٛء هدوم٢ رسول نن أونتوق ڤهوڠ پو إيكهان ماي ڤاء دغاي لايء سبياء٢ الله هغاڠ ڬـوۤت كوڠ مدا حق أونتوق ڠاء عبادة نن، دان أونتوق ڤطوۤ لڢياٛب دغاي ڠاء عبادة ناو ڤاء پو، دان أونتوف ڤهوڠ پو إيكهان مڠ هدوم٢ بغوء ڤڎاغ دان بغوء كهاء پو، دان ڤهوڠ پو ڤطوۤ دغاي ڤاء فضيلة سيام مكاۛ يهلايء دغاي ماۛء سوڠ پو مدا ياۛه بغوء هديوء دغاي سيام مكاۛ باوء ڤاء هدوم٢ بغوء سيام مكاۛ دان لوٛ٢ بركة.

دان سبياء٢ الله هو ڤجون لوٛ٢ رسول ياو كا: (نوح، إبراهيم، موسى، دان عيسى) دان الله ڤكهڠ ناو ڤاء ڤهوڠ پو هوڠ هدوم٢ آية دان هدوم٢ معجزة كوڠ تچاي دڠوء بغوء بياۤء ڤهوڠ پو دان سبياء٢ ڤهوڠ پو څاوء غاڠ ڤجون ماي مڠ الله سبحانه وتعالى، دان مدا ياۛه آخير ڤهوڠ پو نن ننياۛه محمد صلى الله عليه وسلم.

دان سبياء٢ هدوم٢ رسول نن هو إيكهان ڤاء دغاي ڤهوت٢ چڢايه لايء سبياء٢ بغوء هديوء ني پو نن جيا بغوء سآء لڢوۤڠ دان سبياء٢ هديوء كوڠ بيد بياء نن مدا ياۛه پو هداي مڠ متاي بلوۤه.

دان سبياء٢ دلبيء نن مدا شرڬا سمغب أغاڠ٢ مؤمين كوڠ ڤهوڠ پو ككوه ناو ڤاء الله هسا ڬوۤت دهو مدا ڠاء شريك ناو ڤاء پو أو دان ڤهوڠ پو جياٚ هوڠ توڠبيه رسول، دان دلبيء نن غاي مدا نراكا الله غياۛب چوم پو سمغب أغاڠ٢ كافر كوڠ ڤهوڠ پو ككوه ڤوٛ كغاي سبيء هوڠ الله أتو ڤهوڠ پو دهو أو جياٚ ڤاء رسول هلاي هغاڠ مڠ رسول٢ الله نن.

الله تعالى هو فرمان لايء: واهاۛي أناۛء تچوۤ آدم! يهلايء هو تل ناو ڤاء توڠبيه هاۛ رسول٢ مڠ ڤهوڠ هاۛ توڠبيه پو بايء آية٢ كاو إيكهان ناو ڤاء توڠبيه هاۛ، دان حاي٢ ياۛه پو تقوى حواٛيء دان پو ڤسيام (ڤاء عمل٢ پو) دان دمدا أو حواٛيء كڎا ناو دڠوۤء توڠبيه پو دان دمدا أو غاي توڠبيه پو دوه هتاي. 35 دان أغاڠ٢ كوڠ إنكار كملاه هوڠ آية٢ كاو دان ڤهوڠ پو تكبر مڠ پو توڠبيه ڤهوڠ پو ننياۛه أهلي نراكا، توڠبيه ڤهوڠ پو ضوۤء ككل سلويء٢ ددالم پو. 36 سورة الأعراف آية: 35-36.

الله تعالى هو فرمان لايء: واهاۛي مأنسي ككوه ويٚء توڠبيه ڤهوڠ هاۛ ناو ڤاء ڤوٛ توڠبيه ڤهوڠ هاۛ كوڠ پو هو ڤجياڠ توڠبيه ڤهوڠ هاۛ دان أغاڠ٢ دلاو مڠ توڠبيه ڤهوڠ هاۛ، هغب٢ لايء توڠبيه ڤهوڠ هاۛ تقوى. 21 الله ننياۛه أغاڠ كوڠ هو ڤجياڠ حلوء ڠاء جياڠ ڤڎاب لآڠ دان لڠيء ڠاء جياڠ ڤبوڠ بغاي كتوڠبيه ڤهوڠ هاۛ دان پو هو ڤتغون إيا جآن مڠ مڠوۤء لڠيء ماي، مك هوڠ سبب إيا جآن نن پو هو ڤتبياء سجنيه٢ بوۤه كياو أونتوق جياڠ رزقي بغاي كتوڠبيه ڤهوڠ هاۛ، مك جواٛي ياۛه توڠبيه ڤهوڠ هاۛ ڠاء شريك ناو ڤاء الله والحال توڠبيه ڤهوڠ هاۛ تهاو چڢايه ياۛه نن. 22 دان يهلايء مدا ياۛه ڤهوڠ هاۛ ضوۤء ددالم شك مديل مڠ حڬيء كوڠ كاو هو ڤتغون ناو دڠوء حلين كاو (محمد) نن مك بغاي ڤهوڠ هاۛ بآ ماي ويٚء هسا سورة ياو ڬاوء هوڠ پو (القرآن)، دان ڤهوڠ هاۛ إياو ويٚء أغاڠ٢ كوڠ دوۤڠ ڤهوڠ هاۛ كغاي مڠ الله يهلايء مدا ياۛه ڤهوڠ هاۛ أغاڠ٢ كوڠ مياي بياء. 23 مك يهلايء ڤهوڠ هاۛ دهو ڠاء جياڠ أو بيٛل ني دان ڤهوڠ هاۛ دهو ڠاء جياڠ أو ڬايء دبيٛل ڬه ناوء مك حواٛيء ويٚء ڤهوڠ هاۛ ڤاء ڤوي نراكا كوڠ څوه پو مڠ مأنسي دان بوۤه ڤتاو كوڠ غاڠ هو غميوء مڤياٛه بغاي أغاڠ كوڠ كافر. 24 دان إيكهان بغوء سڢاي سوكا ويٚء هاۛ (محمد) ناو ڤاء أغاڠ٢ كوڠ هو إيمان دان هو ڠاء هدوم٢ عمل صالح نن لايء: سبياء٢ هو ڤاء توڠبيه ڤهوڠ پو نن هدوم٢ شرڬا كوڠ مدا هدوم٢ إيا كغوۤڠ ڎواٛيء دملا پو، غيل٢ ڢڠ كوڠ غاڠ بغاي رزقي كتوڠبيه ڤهوڠ پو مڠ بوۤه كياو ددالم شرڬا نن تنتو توڠبيه ڤهوڠ پو هو مياي لايء: نيياۛه حڬيء كوڠ غاڠ بغاي كتوڠبيه ڤهوڠ كاو مڠ بيٛل دلاو نن، دان بيٛل ني غاڠ هو ڤتل پو بغاي كتوڠبيه ڤهوڠ پو ياو ڬاوء غاي (تتاڤي مغسا پو چهوڠ دڬاوء) دان هو ڤاء توڠبيه ڤهوڠ پو ددالم شرڬا نن ننياۛه هدوم٢ ديوء كوڠ هچيه سئآت دان توڠبيه ڤهوڠ پو ضوۤء ككل سلويء٢ ددالم پو. 25 سورة البقرة آية: 21-25.

څاوء حڬيء جياڠ مدا رسول نن لو٢؟

سبياء٢ الله هو ڤجون رسول پو ناو ڤاء أومة مأنسي، مك دهو مدا أومة أو ملينكن الله هو ڤجون ناو ڤاء پو هغاڠ رسول، أونتوق دعوة ڤهوڠ پو ناو ككوه ڤوٛ ڤهوڠ پو، دان إيكهان ڤهوڠ پو هدوم٢ بغوء ڤڎاغ دان بغوء كهاء پو، دان مدا ياۛه ڬوٛل ڢمنوۤڠ دعوة ڤهوڠ پو توڠبيه نن ننياۛه: ككوه ناو ڤاء الله عزوجل هغاڠ ڬوۤت، دان هبيانلاي أومة هسا نن چب ڤڎاۛم لواٛي كلاء أتو كيٚ ڤريٚ حڬيء كوڠ رسول پو هو با ماي، مڠ بغوء ڤڬوۤب ڤڎاغ هوڠ ڤهسا كن الله نن، الله هو ڤتغوۤن هغاڠ رسول كغاي ڬايء أونتوق كيٚ ڤڅاوء جلان واۛء، دان مأنسي نن پو تلوب ناو ڤاء فطرة كوڠ څاوء سبيء هوڠ ڤهسا الله دان طاعة توي پو.

سهيڠڬا الله هو ڤڤهوت هدوم٢ رسول نن هوڠ محمد عليه الصلاة والسلام، كوڠ هو تل ماي هوڠ أوڬام ڤهوت٢ سمڤرنا دان شريعة نن ككل عآم سمغب مأنسي توڠبيه ڢياه تل هغاي قيامة، ڤباوء دان ڤكغاڠ ڤاء حڬيء٢ كوڠ دلاو پو مڠ هدوم٢ شريعة، دان ڤوٛ كوڠ ڤهوت٢ ڬلوۤڠ نن هو غقسا ڤاء أوڬام ني ضوۤء تتب ڢياه تل هغاي قيامة.

سئوغاڠ نن دهو جياڠ أغاڠ إيمان أو سهيڠڬا پو إيمان جياٚ هوڠ رسول٢ توڠبيه.

الله پو ياۛه أغاڠ كوڠ ڤجون هدوم٢ رسول نن، دان الله هو ڤڎاغ توڠبيه مخلوق پو بغاي طاعة ناو ڤاء توڠبيه ڤهوڠ پو، دان حاي٢ ياۛه هو كملاه هوڠ هسا رسالة دأنتارا توڠبيه ڤهوڠ پو مك سبياء٢ پو هو كملاه توڠبيه، مك هو مدا دوسا هلاي كوڠ ڤغوڠ جياڠ دوسا أغاڠ كوڠ پو كملاه هوڠ وحي الله نن أو، مك پو څاوء هو تماۛ شرڬا أغاڠ كوڠ إيمان جياٚ هوڠ توڠبيه رسول نن.

مك واجب دڠوۤء غيل٢ غوب دزمان ني څاوء إيمان جياٚ هوڠ الله دان إيمان جياٚ هوڠ هدوم٢ رسول الله، دان إيمان جياٚ هوڠ هغاي آخرة، دان دهو جياڠ أو ياو نن ملينكن تيٚ پو إيمان جياٚ دان توي أغاڠ كوڠ أخير مڠ توڠبيه ڤهوڠ پو محمد صلى الله عليه وسلم، ڬوام ترا هوڠ معجزة كوڠ ككل پو ننياۛه القرآن الكريم، كوڠ الله غقسا كابيا پو هيڠڬا پو تدواۛل هو ورث ڤاء حلوء دان أغاڠ٢ كوڠ ضوۤء دڠوۤء پو.

الله هو سبوت ضوۤء ددالم القرآن الكريم مڠ أغاڠ كوڠ كملاه ڤاء أيمان هوڠ رسول هلاي هغاڠ مڠ هدوم٢ رسول پو مك پو نن أغاڠ كوڠ كفور هوڠ الله ڬايء أغاڠ كوڠ لاو ڤاء واحي پو، الله تعالى هو فرمان لايء: سبياء٢ ڤهوڠ أغاڠ كوڠ كفور هوڠ الله دان هوڠ رسول٢ پو دان ڤهوڠ پو كهين ڤچلاه دأنتارا الله هوڠ رسول٢ پو تبلوۤه ڤهوڠ پو مياي لايء: ڤهوڠ كاو جياٚ مناۛڠ دان ڤهوڠ كاو كفور مناۛڠ، دان ڤهوڠ پو كهين ماۛء دأنتارا توڠدوا پو ڠاء جياڠ جلان سمغب ڤهوڠ پو. 150 توڠبيه ڤهوڠ پو ننياۛه ڤهوڠ كوڠ كفور كوڠ چڢايه لايه، دان كاو غميوء مڤياٛه بغاي كأغاڠ كوڠ كفور نن ننياۛه عذاب كوڠ ڤهوت٢ حينا. 151 سورة النساء آية: 150-151

ياو نن غاي دغاي جيا أغاڠ٢ إسلام ڤهوڠ دغاي جياٚ هوڠ الله دان جياٚ هوڠ هغاي آخرة - ياو كا الله هو ڤڎاغ – دان ڤهوڠ دغاي جياٚ هوڠ رسول٢ توڠبيه دان كتاب٢ مڠ دلاو، الله تعالى هو فرمان لايء: رسول (محمد) نن هو إيمان هوڠ حڬيء كوڠ غاڠ هو ڤتغون ناو ڤاء پو مڠ ڤوٛ پو دان ياو نن غاي أغاڠ٢ كوڠ مؤمين توڠبيه پو هو إيمان هوڠ الله دان هدوم٢ ملائكة پو دان كتاب٢ پو دان رسول٢ پو (توڠبيه پو مياي لايء): دمدا أو توڠبيه كاو ناۛه نيٚك دأنتارا هغاڠ مڠ رسول پو دان توڠبيه پو هو مياي لايء: توڠبيه كاو هميت ياۛه دان توڠبيه كاو طاعة ياۛه، كاو لكاو معاف أمڤون ناو ڤاء هاۛ واهاۛي ڤوٛ كاو! دان ناو ڤاء هاۛ ياۛه لبيء كوڠ كاو څاوء تلوۤب. 285 سورة البقرة آية: 285

حڬيء پو  القرآن الكريم نن؟

القرآن الكريم نن پو نن بوۤه ڤنواٛء الله تعالى دان واحي پو كوڠ پو هو ڤتغون ناو دڠوۤء رسول كوڠ أخير ننياۛ محمد، دان پو نن هسا معجزة ڤهوت٢ ڤغوڠ تچاي دڠوۤء بغوء بياء ڤاء نبي پو صلى الله عليه وسلم، القرآن الكريم نن پو نن څاوء ڤاء حكوم٢ پو دان بياء ڤاء ڎومناٛڠ٢ پو،

دان سبياء٢ الله هو ڤچهڠ ڤاء ڤهوڠ كوڠ لاو(كملاه) نن هوڠ بغاي ڤهوڠ پو بآ ماي ولوڤون هسا سورة ياو القرآن مك ڤهوڠ پو هو عآچ ڠاء ياو نن هو أو، كيوا ڤهوت٢ ڤغوڠ ڤاء معنا پو دان ڤهوت٢ غناۛڠ حڬيء كوڠ ڎوڠ ددالم پو أونتوق غيل٢ حڬيء كوڠ تڢواء هوڠ هديوء روه نآغ مأنسي ددنيا دان دآخرة، دان پو ڤتماۛ غيل حقيقة إيمان كوڠ واجب إيمان جياٚ هوڠ پو،

ياو كا پو ڤتماۛ غاي هدوم٢ بغوء ڤڎاغ دان هدوم٢ بغوء كهاء كوڠ واجب ڤاء مأنسي نن څاوء كبآء توي دأنتارا پو هوڠ ڤوٛ پو أتو دأنتارا پو هوڠ غوب پو ئيٛڠ أتو دأنتارا پو هوڠ مخلوق توڠبيه، دان توڠبيه نن جيا رڢياۛب كوڠ ڬلوۤڠ مڠ بغوء جك كهاۛه دان بعوء لآڠ ئآي.

دان سبياء٢ پو هو ڎوڠ دڠوۤء لو٢ مڠ دليل عقل دان هدوم٢ حقيقة علمو كوڠ تچاي لايء سبياء٢ كتاب ني مأنسي هو عآچ ڠاء پو جياڠ أو بهكن پو نن ڢوۤه ڤنواٛيء ڤوٛ ڤاء مأنسي كوڠ ڤهوت٢ هچيه سئآت دان ڤهوت٢ ڬلوۤڠ.

حڬيء پو إسلام نن؟

إسلام نن پو نن ڤڬواٛل غوب ناو ڤاء الله هوڠ توحيد، دان ڤبياٚ غوب ڤاء پو سبيء هوڠ طاعة، دان ڠاء توي شريعة پو سبيء هوڠ رضا دان تدواٛل ماۛء، دان ڤچهڠ غيل٢ حڬيء كوڠ ككوه كغاي مڠ الله.

دان سبياء٢ الله هو ڤجون هدوم٢ رسول نن هوڠ رسالة كوڠ هسا پو نن: دعوة ناو ڤاء بغوء ڠاء عبادة ناو ڤاء الله هسا ڬوۤت، دان ڤچهڠ غيل٢ حڬيء كوڠ ككوه كغاي مڠ الله.

دان إسلام نن جيا أوڬام توڠبيه هدوم٢ نبي، مك بغوء دعوة ڤهوڠ پو هسا دان شريعة٢ ڤهوڠ پو چهوڠ دڬاوء، دان أغاڠ٢ إسلام غيل هغاي ني ڤهوڠ پو هسا ڬوۤت كوڠ ضوۤء ڤن ڤڬم هوڠ أوڬام څاوء كوڠ هو بآ ماي ڤاء پو توڠبيه هدوم٢ نبي، دان رسالة إسلام دزمان ني پو نن بياء، دان پو نن جيا رسالة أخير ڤبيه مڠ أغاڠ كوڠ ڤجياڠ (الله) سمغب مأنسي.

مك ڤوٛ كوڠ هو ڤجون إبراهيم دان موسى دان عيسى عليهم السلام پو ننياۛه أغاڠ كوڠ هو ڤجون رسول أخير ڤبيه محمد صلى الله عليه وسلم، دان هو بآ شريعة إسلام ماي كوڠ غاڠ نسخ (جمنواٛيه حكوم بهاو) ڤاء حڬيء٢ كوڠ دلاو مڠ پو مڠ هدوم٢ شريعة نن.

سبياء٢ پو غيل٢ أوڬام كوڠ مأنسي ضاء ككوه ڤاء پو غيل هغاي ني -ملينكن إسلام مين- هدوم٢ أوڬام نن مأنسي ڤجياڠ غوب ئيٚڠ مين، أتو أوڬام نن ماي مڠ ڤوٛ هداي ماي تاڠين مأنسي هو مئين ليٚه لوۤه هوڠ پو مك پو هو جياڠ لاي لوۤم ڬاوء هوڠ بغوء خرافات دان چريتا لاو جيا واريث أغاڠ مڠ دلاو دان بغوء ڤغاٛڠ ڤغيٚڠ ڤاء مأنسي.

أداڤون أوڬام أغاڠ إسلام واۛء مك پو نن جيا أوڬام هسا كوڠ چڢايه دهو سليه ڤڎوٛ أو، ياوكا بغوء ڠاء عبادة ڤهوڠ پو كوڠ ڤهوڠ پو ككوه هوڠ پو نن أونتوق الله هغاڠ ڬوۤت، مك توڠبيه ڤهوڠ پو سمياڠ لماۛ وقتو، دان ڤهوڠ پو سواء زكاة داغب آغ ڤهوڠ پو، دان ڤهوڠ پو عاۛء بلان رمضان، دان ماۛء سناٛڠ كهيا حكوم ڤهوڠ پو دان پو ننياۛه القرآن الكريم جيا كتاب هبوۤه كوڠ مدا ضوۤء دغيل٢ نڬاغ. الله تعالى هو فرمان لايء: ڤاء هغاي ني كاو ڤسمڤرنا ياۛه أوڬام توڠبيه هاۛ بغاي كتوڠبيه هاۛ دان كاو ڤسمڤرنا ياۛه نعمة كاو بغاي كتوڠبيه هاۛ دان كاو ريضا ياۛه إسلام نن جيا أوڬام مڤياٚه بغاي كتوڠبيه هاۛ، مك حاي٢ ياۛه څاوء مضرة ڤاء پو ددالم بغوء لڤآ محو هوڠ دمدا أو كهين ناو موۤڠ معصية (دهو دوسا أو) مك سبياء٢ الله نن ڤوٛ كوڠ ڤهوت٢ معاف أمڤون ڬايء ڤهوت٢ أنيت غنم. سورة المائدة آية: 3

دان الله تعالى هو فرمان ضوۤء ددالم القرآن لايء: لايء ويٚء هاۛ (محمد): كاوهو إيمان ياۛه هوڠ الله دان هوڠ حڬيء كوڠ غاڠ هو ڤتغون ماي دڠوۤء كاو دان كوڠ غاڠ هو ڤتغون ناو دڠوۤء إبراهيم دان إسماعيل دان إسحاق دان يعقوب دان أناۛء تڅوۤ پو دان حڬيء كوڠ غاڠ هو ڤتل ناو ڤاء موسى دان عيسى دان ناو ڤاء نبي٢ كوڠ ماي مڠ ڤوٛ توڠبيه پو، دمدا أو كاو ناۛه نيٚك دأنتارا هغاڠ مڠ توڠبيه پو نن دان ناو ڤاء الله ياۛه توڠبيه كاو سغه غوب. 84 دان أغاڠ هلاي پو دواه كغاي مڠ إسلام ڠاء جيا أوڬام نن مك دمدا أو غاڠ تدواٛل ماۛء مڠ پو دان پو نن دآخرة مناۛڠ مڠ أغاڠ٢ كوڠ كهآت. 85 سورة آل عمران آية: 84-85.

مك أوڬام إسلام نن جيا جلان هسا ڤهوة٢ غناۛڠ أونتوق هديوء، موفقة هوڠ فطرة دان عقل، دان څاوء تدواۛل ماۛء پو هوڠ عقل كوڠ سيام، أغاڠ كوڠ ڤجياڠ ڤهوة٢ ڤغوڠ نن هو ڤجلان أونتوق مخلوق پو، دان پو نن جيا أوڬام ڤهوت٢ سيام دان سعادة أونتوق مأنسي توڠبيه ددنيا دان دآخيرة، هو مدا بڠسا هلاي هسا كوڠ څاوء ناۛه نيٚك أو، دان هو مدا سڢوٛ هلاي هسا كوڠ څاوء ناۛه نيٚك أو غاي، دان مأنسي توڠبيه سمو٢ ڬاوء، ضوۤء ددالم أوڬام إسلام دهو مدا ناۛه نيٚك حاي هغاڠ أو ملينكن توي هوڠ قدر عمل سيام كوڠ پو هو ڠاء مين.

الله تعالى هو فرمان لايء: حاي٢ ياۛه پو ڠاء عمل صالح مڠ لكاي أتو كماي والحال پو نن أغاڠ كوڠ مؤمين مك كاو ڤهديوء پو هوڠ هديوء كوڠ سيام، دان سبياء٢ كاو حي بلاسن بغاي كتوڠبيه پو ڤاء ڤهلا توڠبيه پو هوڠ ڤهوة٢ سيام ڤاء حڬيء كوڠ مدا ياۛه توڠبيه پو هو ڠاء. 97 سورة النحل آية: 97.

إسلام نن هسا جلان كوڠ سعادة

إسلام نن جيا أوڬام توڠبيه نبي٢ دان پو نن جيا أوڬام الله سمغب توڠبيه مأنسي، دان دهو كين أوڬام هسا خاص أونتوق بڠسا عرب نن أو.

إسلام نن پو نن جيا جلان كوڠ هو سعادة بياء ضوۤء ددالم دنيا ني، دان هو نعمة ڬم لحوت دهغاي آخيرة ديه.

إسلام نن پو نن جيا أوڬام هسا ڬوۤت كوڠ ڤباوء بغوء چمڢيك ڤاء پاوا دان غوب سيٚء، دان پو هو ڎوۤه سراي توڠبيه غاۛڠ غاو مأنسي، الله تعالى هو فرمان لايء: الله هو مياي لايء: تغون ويٚء توڠدوا هاۛ مڠ شرڬا توڠبيه ڬاوء، مناۛڠ مڠ ڤهوڠ هاۛ ڠاء ستغو هوڠ ڬاوء، مك يهلايء هو ناو تل ڤهوڠ هاۛ هسا هداية مڠ كاو، مك حاي٢ ياۛه پو توي ڤاء هداية كاو تنتو پو دهو ساۛء أو دان پو دهو چلاكا أو. 123 دان حاي٢ ياۛه ڢيٚ پيٚء  مڠ ذكر كاو مك سبياء٢ هو ڤاء پو هديوء هوڠ ڬنيوء سيقسا دان كاو حي ڤطوۤم پو دهغاي قيامة ڤديه نن سوب متا. 124 سورة طه آية: 123-124

حڬيء أغاڠ إسلام نن ضوۤء حي ماۛء فائدة ددالم دنيا دان آخرة؟

إسلام نن سمغب پو فائدة ڤهوة٢ ڤغوڠ، مناۛڠ مڠ پو:

-      بغوء چهناۛه دان بغوء سيام مكاۛ ددالم دنيا نن هوڠ سبياء٢ پو مأنسي نن جيا حلين ڤاء الله، دان يهلايء مدا ياۛه دهو ياو نن أو پو جيا حلين ڤاء هوا نفسو پو دان شيطان دان هدوم٢ نفسو.

-    بغوء چهناۛه دآخرة نن هوڠ سبياء٢ پو الله معاف أمڤون ڤاء پو، دان هو تدواٛل كريضأن الله، دان الله حي ڤتماۛ پو ڤاء شرڬا دان پو حي چهناۛه هوڠ بغوء باوء هتاي دان نعمة كوڠ تتڤ، دان سبياء٢ پو سئوغاڠ نن هو كلاه مڠ عذاب نراكا.

-      سبياء٢ پو أغاڠ مؤمين نن دهغاي قيامة ڤديه ضوۤء سبيء هوڠ ڤرا نبي٢ دان صديقين دان أغاڠ٢ كوڠ متاي شهيد دان أغاڠ٢ كوڠ ڠاء عمل صالح، دان پو يماۛن لڠاۛن دوهلاي هو ضوۤء سبيء هوڠ پو نن، دان أغاڠ كوڠ دهو مؤمين أو مدا ياۛه پو سبيء هوڠ  هدوم٢ طاغوت (حڬيء كوڠ غاڠ ككوه كغاي مڠ الله) دان أغاڠ كوڠ ڠاء كڅه دان أغاڠ٢ كوڠ ڤبنسا.

-     أغاڠ٢ كوڠ الله هو ڤتماۛ ڤهوڠ پو ڤاء شرڬا نن، ڤهوڠ پو حي هديوء ددالم نعمة سلويء٢ هوڠ دهو متاي أو أتو دهو غواء كيء ڤڎيء ڤڎوآ أو أتو دهو تها أو أتو دهو مبوء هتاي أو، دان الله ڤباوء هتاي سمغب ڤهوڠ پو دڠوۤء غيل٢ حڬيء كوڠ ڤهوڠ پو كهين ڤاء پو، دان أغاڠ٢ كوڠ غاڠ ڤتماۛ ڤهوڠ پو ڤاء نراكا واۛء نن مدا ياۛه ڤهوڠ پو حي ضوۤء ددالم عذاب ڬم لحوت دهو كلوۤه أو.

-    ضوۤء ددالم شرڬا نن هو بعوء سڢاي كوڠ متا دهو ڎيٚل ڢوه أو، دان تپاۛ دهو ڎيٚل هميت أو، دان هو مدا مأنسي هلاي هغاڠ سناٛڠ تل أو، دان مناۛڠ مڠ دليل پو الله تعالى هو فرمان لايء: حاي٢ ياۛه پو ڠاء عمل صالح مڠ لكاي أتو كماي والحال پو نن أغاڠ كوڠ مؤمين مك كاو ڤهديوء پو هوڠ هديوء كوڠ سيام، دان سبياء٢ كاو حي بلاسن بغاي كتوڠبيه پو ڤاء ڤهلا توڠبيه پو هوڠ ڤهوة٢ سيام ڤاء حڬيء كوڠ مدا ياۛه توڠبيه پو هو ڠاء. 97 سورة النحل آية: 97

دان الله تعالى هو فرمان لايء: مك هغاڠ٢ غوب دهو تهاو ڤاء حڬيء كوڠ غاڠ هو ڤداوء سمغب بغاي توڠبيه پو مڠ بغوء سڢاي سوكا نن كيوا بلاسن توي هوڠ حڬيء كوڠ توڠبيه پو هو ڠاء. 17 سورة السجدة آية: 17

ننكوۤ أغاڠ كوڠ كغاي مڠ إسلام نن كهات حڬيء؟

مأنسي نن ضوۤء حي كهات علمو دان بغوء كاۛن كوڠ ڤهوت٢ ڤغوڠ دان پو ننياۛه علمو دان بغوء كاۛن ڤاء الله، دان پو ضوۤء حي كهات إيمان هوڠ الله أغاڠ كوڠ هڤوه بغوء أمان دان طمأنينة ڤاء سئوغاڠ ضوۤء ددالم دنيا دان دان نعمة تتڤ ضوۤء دهغاي آخرة.

مأنسي نن ضوۤء حي كهات ڤاء إيمان دان بغوء ڠاء توي أونتوق ڤڤغوڠ كتاب كوڠ الله هو ڤتغون پو ناو ڤاء مأنسي نن.

پو ضوۤء حي كهات ڤاء إيمان هوڠ هدوم٢ نبي ڤهوة٢ ڤغوڠ نن سياوكا پو ضوۤء حي كهات بغوء ضوۤء سبيء هوڠ ڤهوڠ پو ددالم شرڬا دهغاي قيامة ڤديه، دان مدا ياۛه پو ضوۤء سبيء هوڠ شيطان دان أغاڠ كوڠ ڠاء دوسا دان هدوم٢ طاغوت (حڬيء كوڠ غاڠ ككوه كغاي مڠ الله) ددالم نراكا جهنم، دان سكڅه٢ لبيء دان أغاڠ٢ جيٛء ڤهيآ.

الله تعالى هو فرمان لايء: لايء ويٚء هاۛ (محمد) سبياء٢ ڤهوڠ أغاڠ كوڠ كهات نن ننياۛه أغاڠ٢ كوڠ هو كهات ڤاء غوب پو ئيٛڠ دان أهلي ڤهوڠ پو دهغاي قيامة، تهاو ويٚء! كوڠ ياو نن پو ننياۛه كهات كوڠ څڢايه لايه. 15 هو سمغب ڤهوڠ پو هدوم٢ بڠوء ڤوي دمڠوۤء ڤهوڠ پو دان دملا ڤهوڠ پو نن هدوم٢ بڠوء ڤوي غاي، ياو ننياۛه الله ڤحواٛيء ڤاء هدوم٢ حلين پو هوڠ پو، ياو نن واهاۛي هدوم٢ حلين كاو! مك تقوى ويٚء توڠبيه هاۛ ماي ڤاء كاو. 16 سورة الزمر آية 15-16.

حاي٢ ياۛه كهين هو چهناۛه دآخرة مك چمڢيك ڤاء پو جياڠ هغاڠ إسلام كوڠ طاعة توي الله ڠاء توي رسول پو صلى الله عليه وسلم.

مناۛڠ مڠ حقيقة (بغوء بياء) كوڠ هو موفكت ڬاوء دڠوۤء پو هدوم٢ نبي دان هدوم٢ رسول عليهم السلام نن سبياء٢ پو دهو كلاه أو دآخرة ڤديه نن ملينكن أغاڠ٢ إسلام كوڠ ڤهوڠ پو هو إيمان جياٚ هوڠ الله دان ڤهوڠ پو دمدا أو ڠاء شريك سبيء هوڠ عبادة پو هسا٢ ڤكا، دان ڤهوڠ پو جياٚ توڠبيه هدوم٢ نبي دان هدوم٢ رسول نن، مك غيل٢ أغاڠ كوڠ توي هدوم٢ رسول جياٚ هوڠ توڠبيه پو ڤچڢايه بغوء بياء ڤاء توڠبيه پو ڤهوڠ پو ضوۤء حي هو تماۛ شرڬا، دان كلاه مڠ ڤوي نراكا.

مك أغاڠ كوڠ مدا ياۛه ڤهوڠ پو ضوۤء دزمان نبي موسى دان ڤهوڠ پو هو جياٚ هوڠ ڬيت دان ڤهوڠ پو ڠاء توي بغوء ڤطوۤ ڬيت مك توڠبيه پو ننياۛه جيا غاڠ إسلام دان جيا غاڠ كوڠ إيمان بيد بياء، تتاڤي هداي مڠ الله هو ڤجون عيسى ماي واجب دڠوۤء أغاڠ كوڠ توي موسى نن ڤهوڠ پو څاوء إيمان جياٚ هوڠ عيسى دان ڤهوڠ څاوء توي عيسى واۛء،

مك حاي٢ ياۛه هو جياٚ هوڠ عيسى مك توڠبيه پو ننياۛه جيا أغاڠ إسلام كوڠ بيد بياء، دان حاي٢ ياۛه كملاه ڤاء إيمان هوڠ عيسى دان پو مياي لايء كاو ضوۤء دڠوۤء أوڬام موسى مك ني دهو كين غاڠ كوڠ إيمان أو، كيوا سبياء٢ پو هو كملاه هوڠ نبي كوڠ الله هو ڤجون ڬيت ماي،

هداي ماي الله هو ڤجون رسول كوڠ آخير محمد صلى الله عليه وسلم، واجب دڠوۤء توڠبيه ڬاوء څاوء جياٚ هوڠ ڬيت، مك ڤوٛ (الله) پو أغاڠ كوڠ هو ڤجون موسى دان عيسى دان پو أغاڠ كوڠ هو ڤجون رسول كوڠ آخير ڤبيه محمد، مك حاي٢ ياۛه ڤچهڠ هوڠ رسالة محمد صلى الله غليه وسلم دان پو مياي لايء كاو تتڤ ضوۤء دڠوۤء جلان موسى أتو عيسى مك ني دهو كين أغاڠ إيمان أو.

دان دهوكا ڬنوب أو سئوغاڠ پو مياي لايء سبياء٢ پو إحترام ڤاء أغاڠ إسلام، دان دهوكا ڬنوب أو غاي أونتوق پو هو چهناۛه دآخرة يهلايء پو صدقة دان دوۤڠ ڤاء أغاڠ كوڠ كن دمن نن، بهكن چمڢيك مدا ياۛه پو إيمان جياٚ هوڠ الله دان جياٚ هوڠ هدوم٢ كتاب پو دان جياٚ هوڠ هدوم٢ رسول پو دان جياٚ هوڠ هغاي آخرة، لكاو هوڠ الله بغاي تدواٛل ماۛء مڠ پو! مك دهو مدا دوسا هلاي ڤغوڠ جياڠ شريك، كفور هوڠ الله دان تلاۛك كلاء واحي كوڠ الله هو ڤتغون پو نن أو أتو پو هو كملاه بغوء جياڠ نبي ڤاء هدوم٢ نبي پو كوڠ آخير محمد صلى الله عليه وسلم.

مك يهودي دان نصراني دان كغاي٢ مڠ ڤهوڠ پو كوڠ ڤهوڠ پو هو هميت مڠ بغوء چتتڠ ڤاء محمد جيا رسول الله صلى الله عليه وسلم دان ڤهوڠ پو هو كملاه ڤاء إيمان جياٚ هوڠ پو دان ڤهوڠ پو هو كملاه ڤاء تماۛ أوڬام إسلام ڤهوڠ پو ضوۤء حي څاوء نراكا جهنم ككل ددالم پو سلويء٢، دان ني جيا حكوم الله دهو كين حكوم مأنسي هلاي هغاڠ أو، الله تعالى هو فرمان لايء: سبياء٢ ڤهوڠ أغاڠ كوڠ كفور مڠ أهلي كتاب دان ڤهوڠ مشركين نن ضوۤء ددالم نراكا جهنم هوڠ ڤهوڠ پو ككل ددالم پو، ڤهوڠ توڠبيه پو ننياۛه سكڅه٢ مخلوق. 6 سورة البينة آية: 6.

دان سكهيا٢ پو رسالة آخير مڠ الله هو ڤتغون ناو ڤاء مأنسي، مك واجب دڠوء غيل٢ مأنسي ماۛء ڤڠ مڠ إسلام دان ماۛء ڤڠ مڠ رسالة نبي كوڠ آخير محمد صلى الله عليه وسلم، جياٚ هوڠ پو دان كباء توي شريعة پو دان طاعة توي ڤاء بغوء ڤڎاغ دان بغوء كهاء پو، ياو نن حاي٢ ياۛه پو هميت مڠ رسالة كوڠ آخير ني دان پو كملاه هوڠ پو نن، مك الله دهو تدواۛل ماۛء سسواتو حڬيء هسا مڠ پو أو، دان پو ضوۤء حي څاوء عذاب دهغاي آخرة.

دان مناۛڠ٢ مڠ دليل نن الله تعالى هو فرمان لايء: دان أغاڠ هلاي ياۛه پو دواه كغاي مڠ إسلام ڠاء جياڠ أوڬام نن مك دمدا أو غاڠ تدواۛل ماۛء مڠ پو، دان پو نن دآخرة مناۛڠ مڠ أغاڠ٢ كوڠ كهات. 85 سورة آل عمران آية: 85.

دان الله تعالى هو فرمان ڬايء لايء: لايء ويٚء هاۛ (محمد) واهاۛي أهلي كتاب! ماي ويٚء ڤهوڠ هاۛ ناو ڤاء كلمة كوڠ سمو ڬاوء دأنتارا ڤهوڠ كاو دان ڤهوڠ هاۛ، پو نن دغاي دهو څاوء ككوه أو ملينكن ناو ڤاء الله دان دغاي دهو څاوء ڠاء شريك هوڠ پو أو دان دغاي دهو څاوء أو غاي ماۛء مناۛڠ مڠ ڬاوء دغاي ڠاء ڤوٛ كغاي مڠ الله، مك يهلايء ڤهوڠ هاۛ ڤليٚء لكوء (مڠ بغوء جياء إياو كوڠ ڤهوت سيام ني) مك لايء ويٚء توڠبيه هاۛ (أغاڠ٢ مؤمين) ناو ڤاء توڠبيه پو ڠاء سكسي ويٚء سبياء٢ پو توڠبيه كاو جيا أغاڠ  كوڠ إسلام. 64 سورة آل عمران آية: 64.

حڬيء كوڠ چمڢيك ڤاء أغاڠ إسلام نن؟

أغاڠ إسلام نن چمڢيك ڤاء إيمان جياٚ هوڠ روكن نم ڤكا ني:

إيمان جياٚ هوڠ الله تعالى نن دان سبياء٢ پو أغاڠ كوڠ ڤجياڠ أغاڠ كوڠ بغاي رزقي أغاڠ كوڠ چت چيٚڠ أغاڠ كوڠ تغوت تغآ، دهو حڬيء ڤڎوۤت ڤمياو هوڠ پو أو، دان سمغب پو دهو مدا ديوء دان أناۛء أو، دان سبياء٢ پو هغاڠ ڬوۤت كوڠ مدا حق څاوء ڠاء عبادة نن، دان جواٛي ڠاء عبادة كغاي سبيء هوڠ پو، دان سبياء٢ پو څاوء إعتقاد جياٚ هوڠ چڢايه لايء غيل٢ عبادة كوڠ غاڠ ككوه كغاي مڠ پو (الله) نن مك پو نن عبادة كوڠ باطل (چهوڠ).

إيمان جياٚ هوڠ هدوم٢ ملائكة نن سبياء٢ توڠبيه ڤهوڠ پو جيا حلين ڤاء الله تعالى، الله هو ڤجياڠ توڠبيه ڤهوڠ پو مڠ نور (چهيا)، دان ڤجياڠ مناۛڠ مڠ بغوء حيت ڤهوڠ پو، سبياء٢ ڤهوڠ پو جيا أغاڠ كوڠ با واحي ناو دڠوۤء هدوم٢ نبي الله.

إيمان جياٚ هوڠ توڠبيه كتاب كوڠ الله هو ڤتغون ناو دڠوۤء هدوم٢ نبي پو (ياوكا كتاب تورات دان كتاب إنجيل - دلاو مڠ غاڠ كيٚ ڤريٚ پو-) دان آخير هدوم٢ كتاب نن ننياۛ القرآن الكريم.

إيمان جياٚ هوڠ توڠبيه رسول٢ نن ياوكا نوح إبراهيم موسى دان عيسى، دان آخير توڠبيه ڤهوڠ نن ننياۛه محمد دان توڠبيه ڤهوڠ پو ماي مڠ مأنسي، ڤكهڠ ناو ڤاء توڠبيه پو هوڠ واحي دان ڤتل بغاي توڠبيه پو هدوم٢ آية دان هدوم٢ معجزة كوڠ تچاي دڠوۤء بغوء بياء ڤاء ڤهوڠ پو.

إيمان جياٚ هوڠ هغاي آخرة نن دبيٛل كوڠ الله پو ڤتڬوء أغاڠ٢ كوڠ دلاو دان أغاڠ٢ كوڠ هداي دان الله پو كوۤه حكوم دأنتارا مخلوق پو دان پو ضوۤء حي ڤتماۛ أغاڠ٢ مؤمين نن ڤاء شرڬا دان أغاڠ٢ كافر نن ڤاء نراكا.

إيمان جياٚ هوڠ قضا قدار نن دان سبياء٢ الله نن پو تهاو توڠبيه سسواتو حڬيء كوڠ تغوه ماي بلوۤه دان حڬيء كوڠ ضوۤء حي جياڠ دبيٛل ڬه ناوء، دان سبياء٢ الله نن تهاو څوۤء دان پو غاء ياو نن دان يهلايء پو كهين پو ڤجياڠ غيل٢ سسواتو.

دان سبياء٢ پو هاۛ ڠاء عبادة ناو ڤاء الله هوڠ حڬيء كوڠ پو هو ڤڎاغ ڤاء سمياڠ  زكاة عاۛء دان ڠاء حجي يهلايء هاۛ كواسا ناو ڤاء پو، هداي مڠ نن واجب مڬو علمو أوڬام كوڠ مدا ياۛه پو لبيء تبياء بغوء سعادة ددالم دنيا دان هو چهناۛه دآخرة ڤديه.