ৰাছুল মুহাম্মদ চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামৰ সংক্ষিপ্ত জীৱনী
সংকলক ভূমিকা (আৰম্ভ কৰিছোঁ) আল্লাহৰ নামত; সকলো ধৰণৰ প্ৰশংসা আল্লাহৰেই; লগতে দৰূদ আৰু ছালাম বৰ্ষিত হওক সৰ্বশেষ নবীৰ ওপৰত। ইয়াৰ পাছত: এইখন হৈছে নবী আৰু ৰাছুলসকলৰ শিৰোমণি, সৰ্বশেষ নবী আৰু সমগ্ৰ আদম সন্তানৰ ছায়্যেদ তথা নেতাৰ সংক্ষিপ্ত জীৱনী। তেখেত চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লাম হৈছে পূৰ্ণাংগ আদৰ্শৱান ব্যক্তি আৰু সৰ্বোত্তম আদৰ্শ, যিজনৰ সমকক্ষ কোনো মহান ব্যক্তিক পৃথিৱীয়ে দেখা নাই। তেখেতৰ চৰিত্ৰ আছিল কোৰআন। উম্মুল মুমিনীন আঈশ্বা ৰাদ্বিয়াল্লাহু আনহাক ৰাছুল চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামৰ চৰিত্ৰ সম্পৰ্কে সোধা হৈছিল, তেতিয়া তেওঁ এইদৰে কৈছিলঃ “তুমি কোৰআন পঢ়া নাইনে?’’ (বৰ্ণনাকাৰীয়ে কৈছে) মই ক'লোঁ, হয় নিশ্চয়…
These files are generated automatically from the book's text; their layout may differ from the printed edition.
ৰাছুল মুহাম্মদ চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামৰ সংক্ষিপ্ত জীৱনী
সংকলক
বিভিন্ন ভাষাত ইছলামিক কণ্টেণ্টৰ সেৱা প্ৰদানকাৰী সংস্থাৰ গৱেষণা সমিতি
ভূমিকা
(আৰম্ভ কৰিছোঁ) আল্লাহৰ নামত; সকলো ধৰণৰ প্ৰশংসা আল্লাহৰেই; লগতে দৰূদ আৰু ছালাম বৰ্ষিত হওক সৰ্বশেষ নবীৰ ওপৰত। ইয়াৰ পাছত:
এইখন হৈছে নবী আৰু ৰাছুলসকলৰ শিৰোমণি, সৰ্বশেষ নবী আৰু সমগ্ৰ আদম সন্তানৰ ছায়্যেদ তথা নেতাৰ সংক্ষিপ্ত জীৱনী। তেখেত চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লাম হৈছে পূৰ্ণাংগ আদৰ্শৱান ব্যক্তি আৰু সৰ্বোত্তম আদৰ্শ, যিজনৰ সমকক্ষ কোনো মহান ব্যক্তিক পৃথিৱীয়ে দেখা নাই। তেখেতৰ চৰিত্ৰ আছিল কোৰআন। উম্মুল মুমিনীন আঈশ্বা ৰাদ্বিয়াল্লাহু আনহাক ৰাছুল চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামৰ চৰিত্ৰ সম্পৰ্কে সোধা হৈছিল, তেতিয়া তেওঁ এইদৰে কৈছিলঃ “তুমি কোৰআন পঢ়া নাইনে?’’ (বৰ্ণনাকাৰীয়ে কৈছে) মই ক'লোঁ, হয় নিশ্চয় পঢ়িছোঁ। তেওঁ ক'লেঃ “কোৰআনখনেই আছিল নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামৰ চৰিত্ৰ।’’ [মুছলিম] মহান আল্লাহে আৰু কৈছেঃ “আৰু নিশ্চয় তুমি মহান চৰিত্ৰৰ উচ্চ শৃঙ্গত অধিষ্ঠিত।’’ (ছুৰা আল-কলমঃ ৪)
আমি তেখেতৰ পৱিত্ৰ জীৱনী এইবাবেই অধ্যয়ন কৰোঁ, যাতে তাৰ পৰা উপদেশ আৰু শিক্ষা লাভ কৰিব পাৰোঁ; কাৰণ তেখেতেই হৈছে আমাৰ ইমাম, আমি ঈমান, আমল আৰু কথা-বতৰাৰ ক্ষেত্ৰত তেখেতৰেই আদৰ্শ অৱলম্বন কৰোঁ, মহান আল্লাহৰ এই বাণীৰ প্ৰতি আমল কৰিঃ “নিশ্চয় তোমালোকৰ মাজৰ যিসকলে আল্লাহৰ (সন্তুষ্টি কামনা কৰে) আৰু আখিৰাতৰ (ভাল ফলাফল) আশা কৰে, লগতে আল্লাহক বেছি বেছি স্মৰণ কৰে, তেওঁলোকৰ বাবে আল্লাহৰ ৰাছুলৰ (চৰিত্ৰৰ) মাজত আছে উত্তম আদৰ্শ।’’ (ছুৰা আল-আহঝাবঃ ২১)
আমি এই ছীৰতৰ কিতাপখন সহজ-সৰল শৈলীত লিপিবদ্ধ কৰিছোঁ, যিটো বয়স্কসকলৰ বাবে উপযোগী আৰু শিশুসকলক শিক্ষা দিয়াৰ বাবেও উপযুক্ত। ইয়াক এনেকুৱা এটা বৰ্ণনাত্মক শৈলীত প্ৰস্তুত কৰা হৈছে, য’ত ছীৰতৰ ঘটনাসমূহ আৰু ইয়াৰ শিক্ষাসমূহ একেলগে উল্লেখ কৰা হৈছে। লগতে আমি ইয়াক ক্ৰমবদ্ধ পাঠ হিচাপে উপস্থাপন কৰিছোঁ, যাতে বুজি পোৱাত আৰু আয়ত্ত কৰাত সহজ হয়।
ইয়াত আমি সকলোবোৰ বিৱৰণ পুংখানুপুংখভাৱে আলোচনা কৰাৰ পৰিৱৰ্তে জীৱনীৰ মূল বিষয়বস্তু আৰু ইয়াৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ ঘটনাসমূহৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰিছোঁ, যিটো তেখেত (চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লাম)ৰ জন্মৰ পৰা আৰম্ভ হৈ তেখেত (আলাইহিচ্ছালাতু অচ্ছালাম)ৰ মৃত্যু পৰ্যন্ত বিস্তৃত।
মহান আল্লাহৰ ওচৰত দুআ কৰোঁ, তেওঁ যেন ইয়াৰ দ্বাৰা সকলোকে উপকৃত কৰে, ইয়াক কবূল ও মঞ্জুৰ কৰে আৰু আমাক তথা আপোনালোককো ক্ষমা কৰি দিয়ে।
প্ৰথম পাঠ: নবী ৰাছুল প্ৰেৰণ কৰাৰ উদ্দেশ্য:
ঐশ্বৰীয় সকলো ধৰ্মৰে কিছুমান উমৈহতীয়া মহান উদ্দেশ্য আছে; যিবোৰক তলত দিয়া ধৰণে সংক্ষিপ্তভাৱে বৰ্ণনা কৰিব পাৰিঃ
প্ৰথমঃ সৃষ্টিৰাজিক একমাত্ৰ আল্লাহৰ ইবাদতৰ পিনে আহ্বান কৰা আৰু তেওঁৰ বাহিৰে আন সকলোৰে ইবাদত ত্যাগ কৰা। মহান আল্লাহে কৈছেঃ “আৰু তোমাৰ পূৰ্বে আমি যি ৰাছুলকেই প্ৰেৰণ কৰিছোঁ তাৰ ওচৰত এইটোৱেই অহী কৰিছোঁ যে, ‘মোৰ বাহিৰে আন কোনো সত্য ইলাহ নাই, সেয়ে তোমালোকে কেৱল মোৰেই ইবাদত কৰা’।’’ (ছুৰা আম্বিয়াঃ ২৫)
দ্বিতীয়ঃ মানুহক কুফৰী আৰু শ্বির্কৰ অন্ধকাৰৰ পৰা তাওহীদৰ পোহৰলৈ উলিয়াই অনা। মহান আল্লাহে কৈছেঃ “যিসকলে ঈমান আনিছে আল্লাহেই তেওঁলোকৰ অভিভাৱক, তেৱেঁই তেওঁলোকক (কুফৰীৰ) অন্ধকাৰৰ পৰা উলিয়াই (ঈমানৰ) পোহৰৰ ফালে লৈ যায়; আনহাতে যিসকলে কুফুৰী কৰিছে, তাগুত হৈছে সিহঁতৰ অভিভাৱক, এইবোৰে সিহঁতক (ঈমানৰ) পোহৰৰ পৰা (কুফৰীৰ) অন্ধকাৰৰ পিনে লৈ যায়। সিহঁতেই হৈছে জাহান্নামৰ অধিবাসী, তাত সিহঁতে চিৰকাল অৱস্থান কৰিব।’’ (ছুৰা আল-বাক্বাৰাহঃ ২৫৭) মহান আল্লাহে আৰু কৈছেঃ “যিসকলে আল্লাহৰ সন্তুষ্টিৰ অনুসৰণ কৰে, ইয়াৰ মাধ্যমত তেওঁ সিহঁতক শান্তিৰ পথত পৰিচালিত কৰে আৰু সিহঁতক নিজ অনুমতিক্ৰমে অন্ধকাৰৰ পৰা পোহৰলৈ উলিয়াই আনে লগতে সিহঁতক সৰল পথৰ হিদায়ত দিয়ে।’’ (ছুৰা আল-মায়িদাহঃ ১৬)
তৃতীয়: মানুহে যাতে আল্লাহৰ বাহিৰে ইজনে সিজনক প্ৰতিপালক হিচাপে গ্ৰহণ নকৰে। মহান আল্লাহে কৈছেঃ “কোৱা, ‘হে কিতাবীসকল! আহা সেই কথাৰ পিনে যিটো আমাৰ আৰু তোমালোকৰ মাজত মিল আছে; সেয়া হৈছে- আমি যেন একমাত্ৰ আল্লাহৰ বাহিৰে আন কাৰো ইবাদত নকৰোঁ, তেওঁৰ লগত আন কাকো অংশী স্থাপন নকৰোঁ আৰু আমাৰ মাজৰ কোনোৱেই যাতে ইজনে সিজনক ৰব্ব হিচাপে গ্ৰহণ নকৰে’। তথাপিও যদি সিহঁতে মুখ ঘূৰাই লয়, তেনেহ’লে তোমালোকে কোৱা, ‘তোমালোকে সাক্ষী থকা যে, নিশ্চয় আমি মুছলিম’।’’ (ছুৰা আলে-ইমৰাণঃ ৬৪), মহান আল্লাহে আৰু কৈছেঃ “এইদৰে তেওঁ তোমালোকক এইটোও নিৰ্দেশ নিদিব যে, তোমালোকে ফিৰিস্তা আৰু নবীসকলক ৰব্ব হিচাপে গ্ৰহণ কৰা। তোমালোকে মুছলিম হোৱাৰ পিছতো তেওঁ তোমালোকক কুফুৰীৰ নিৰ্দেশ দিবনে?’’ (ছুৰা আলে-ইমৰাণঃ ৮০)
চতুৰ্থ: তাগুতক অস্বীকাৰ কৰা। মহান আল্লাহে কৈছেঃ “এতেকে যিয়ে তাগুতক (অৰ্থাৎ আল্লাহৰ বাহিৰে অন্যান্য বাতিল উপাস্যসমূহক) অস্বীকাৰ কৰিব আৰু আল্লাহৰ প্ৰতি ঈমান আনিব, সি দৰাচলতে এনেকুৱা এডাল ৰছীত খামুচি ধৰিব যিটো কেতিয়াও বিচ্ছিন্ন নহ’ব; আৰু আল্লাহ সৰ্বশ্ৰোতা, সৰ্বজ্ঞানী।’’ (ছুৰা আল-বাক্বাৰাহঃ ২৫৬) গতিকে এজন মুছলিমে বিশ্বাস কৰিব লাগিব যে, আল্লাহৰ বাহিৰে যিবোৰৰ উপাসনা কৰা হয় সেই সকলোবোৰ হৈছে বাতিল।
পঞ্চম: শ্বিৰ্ক আৰু মুশ্বৰিকৰ পৰা সম্পৰ্কচ্ছেদৰ ঘোষণা৷ যেনে- মহান আল্লাহে কৈছেঃ “নিশ্চয় তোমালোকৰ বাবে ইব্ৰাহীম আৰু তেওঁৰ লগত যিসকল আছিল তেওঁলোকৰ মাজত আছে উত্তম আদৰ্শ। যেতিয়া তেওঁলোকে নিজ সম্প্ৰদায়ক কৈছিল, ‘তোমালোকৰ লগত আৰু তোমালোকে আল্লাহৰ পৰিবৰ্তে যিসকলৰ উপাসনা কৰা সেইসকলৰ লগত আমাৰ কোনো সম্পৰ্ক নাই। আমি তোমালোকক নামানো। (আজিৰ পৰা) আমাৰ আৰু তোমালোকৰ মাজত চিৰকালৰ বাবে শত্ৰুতা আৰু বিদ্বেষ সৃষ্টি হ’ল; যেতিয়ালৈকে তোমালোকে এক আল্লাহৰ প্ৰতি ঈমান পোষণ নকৰিবা’...’’ (ছুৰা আল-মুমতাহিনাহঃ ৪)
সেয়ে, সকলো নবীয়েই নিজৰ সম্প্ৰদায়ক এই মহান মূলনীতিসমূহৰ পিনে আহ্বান জনাইছিল।
ষষ্ঠ: দ্বীন সম্পূৰ্ণৰূপে একমাত্ৰ আল্লাহৰ বাবেই পালন কৰিব লাগিব। মহান আল্লাহে কৈছেঃ “আৰু তোমালোকে ফিতনাৰ অৱসান নঘটালৈকে সিহঁতৰ বিৰুদ্ধে সংগ্ৰাম কৰি থাকিবা, লগতে দ্বীন পূৰ্ণৰূপে কেৱল আল্লাহৰ বাবে প্ৰতিষ্ঠা নোহোৱালৈকে (এই সংগ্ৰাম চলাই যাবা)। তাৰ পিছত যদি সিহঁতে বিৰত থাকে তেন্তে সিহঁতে যি কৰে সেই বিষয়ে আল্লাহ সম্যক দ্ৰষ্টা।’’ (ছুৰা আল-আনফালঃ ৩৯), মহান আল্লাহে আৰু কৈছেঃ “তেৱেঁই নিজ ৰাছুলক পথনিৰ্দেশ সহকাৰে আৰু সত্য দ্বীন সহকাৰে প্ৰেৰণ কৰিছে, আন আন সকলো দ্বীনৰ ওপৰত ইয়াক জয়যুক্ত কৰিবলৈ; আৰু সাক্ষী হিচাপে আল্লাহেই যথেষ্ট।’’ (ছুৰা আল-ফাতাহঃ ২৮) এতেকে সৃষ্টিয়ে কেৱল ইছলামৰ জৰিয়তেহে ইবাদত কৰা উচিত। মহান আল্লাহে কৈছেঃ “আৰু যিয়ে ইছলামৰ বাহিৰে আন কোনো দ্বীন সন্ধান কৰিব, তাৰ পৰা সেইটো কেতিয়াও গ্ৰহণ কৰা নহ’ব, আৰু সি পৰকালত ক্ষতিগ্ৰস্তসকলৰ অন্তৰ্ভুক্ত হ’ব।’’ (ছুৰা আলে-ইমৰাণঃ ৮৫)
সপ্তম: দ্বীনী আৰু দুনিয়াৱী জীৱনৰ সকলো বিষয়তে আল্লাহৰ শ্বৰীয়ত অনুযায়ী আমল কৰা, আৰু মানুহে যাতে আল্লাহৰ বিধানৰ বাহিৰে আন কোনো বিধানৰে অনুসৰণ নকৰে। মহান আল্লাহে কৈছেঃ “অথবা সিহঁতৰ এনে কিছুমান অংশী আছে নেকি, যিবিলাকে সিহঁতৰ বাবে দ্বীনৰ পৰা চৰীয়তী বিধান প্ৰৱৰ্তন কৰিছে, যাৰ অনুমতি আল্লাহে দিয়া নাই? চূড়ান্ত মীমাংসাৰ ঘোষণা নাথাকিলে সিহঁতৰ বিষয়ে নিশ্চয় ফয়চালা হৈ গ’লহেঁতেন। নিশ্চয় যালিমসকলৰ বাবে আছে যন্ত্ৰণাদায়ক শাস্তি।’’ (ছুৰা আশ্ব-শ্বুৰাঃ ২১)
দ্বিতীয় পাঠঃ নবীৰ জীৱনীৰ ভূমিকা
প্ৰথমঃ নবীৰ জীৱনীৰ পৰিচয়ঃ
এইটো হৈছে এনেকুৱা এটা জ্ঞান, যিয়ে ৰাছুল চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামৰ জন্মৰ পৰা ইন্তেকাললৈকে তেখেতৰ জীৱনী, ছুন্নত, শাৰীৰিক গঠন, স্বভাৱ-চৰিত্ৰ, তেখেতে কৰা যুদ্ধসমূহ আৰু অভিযানসমূহৰ বিষয়ে আমাৰ ওচৰত বৰ্ণিত সকলোবোৰ বিষয়কে সামৰি লয়।
দ্বিতীয়ঃ জীৱনী অধ্যয়নৰ উপকাৰিতাসমূহ আৰু ইয়াৰ গুৰুত্ব:
১- ৰিছালাতৰ সাক্ষ্যৰ বাস্তৱায়ন: কিয়নো ৰাছুল (চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লাম)ৰ জীৱনী সম্পৰ্কে জ্ঞান অৰ্জন কৰিলে, তেখেতৰ অৱস্থাসমূহৰ বিষয়ে অৱগত হ'লে আৰু তেখেতৰ আদৰ্শ অনুসৰণ কৰিলে বান্দাহৰ ঈমান, বিশ্বাস আৰু “মুহাম্মদ হৈছে আল্লাহৰ ৰাছুল” বুলি দিয়া সাক্ষ্যৰ বাস্তৱায়ন অধিক বৃদ্ধি পায়।
২- আদৰ্শ আৰু আৰ্হি: যাতে নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লাম আমাৰ বাবে এনেকুৱা এটা দিশদৰ্শক হয় যাৰ জৰিয়তে আমি হিদায়তপ্ৰাপ্ত হওঁ, আৰু আমাৰ জীৱনৰ সকলো ক্ষেত্ৰতে তেখেত এনেকুৱা এটা আদৰ্শ হয়, যাৰ আমি পদাংক অনুসৰণ কৰোঁ। যেনে সৰ্বশক্তিমান আল্লাহে কৈছে: “নিশ্চয় তোমালোকৰ মাজৰ যিসকলে আল্লাহৰ (সন্তুষ্টি কামনা কৰে) আৰু আখিৰাতৰ (ভাল ফলাফল) আশা কৰে, লগতে আল্লাহক বেছি বেছি স্মৰণ কৰে, তেওঁলোকৰ বাবে আল্লাহৰ ৰাছুলৰ (চৰিত্ৰৰ) মাজত আছে উত্তম আদৰ্শ।’’ (ছুৰা আল-আহঝাবঃ ২১)
৩- আল-কোৰআনুল কাৰীম বুজি পোৱা: কাৰণ নবীৰ জীৱনী হৈছে মহিমামণ্ডিত গ্ৰন্থৰ আয়াতসমূহৰ বাস্তৱ প্ৰয়োগ; যিহেতু তেখেত চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামৰ চৰিত্ৰই আছিল কোৰআন, আৰু ইয়াৰ জৰিয়তেই আয়াত অৱতীৰ্ণ হোৱাৰ প্ৰেক্ষাপট আৰু অহীৰ উদ্দেশ্যসমূহ জনা যায়।
৪- নবীৰ ছুন্নত অনুধাৱন কৰা: কাৰণ নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামৰ স্থিতি আৰু কৰ্মৰাজিৰ জৰিয়তে, তেখেতৰ হাদীছসমূহৰ অৰ্থ আৰু সেইবোৰৰ বাস্তৱ প্ৰয়োগ আমাৰ বাবে স্পষ্ট হৈ পৰে।
৫- অন্তৰত নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামৰ মুহাব্বত গঢ়ি তোলা: কাৰণ জনাৰ জৰিয়তেই মুহাব্বতৰ সৃষ্টি হয়, আৰু তেখেতৰ জীৱনৰ সবিশেষ তথা ত্যাগ সম্পৰ্কে অৱগত নোহোৱাকৈ তেখেতৰ ফজিলত আৰু মহান মৰ্যাদা সম্পৰ্কে জানিবলৈ আন কোনো উপায় নাই।
৬- শিক্ষা আৰু অন্তৰ্দৃষ্টি লাভ কৰা: নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামৰ জীৱনৰ পৰা শিক্ষা আৰু উপদেশ আহৰণ কৰা; কিয়নো বিপদৰ সময়ত ধৈৰ্য্য ধাৰণ কৰা, নিয়ামত লাভৰ সময়ত চুকৰিয়া আদায় কৰা আৰু প্ৰতিটো অৱস্থাতে অবিচল থকাৰ ক্ষেত্ৰত তেখেতেই হৈছে আদৰ্শ।
৭- উভয় জগতৰ সৌভাগ্য লাভ: নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামৰ পদাংক অনুসৰণ আৰু তেখেতৰ হিদায়তৰ অনুকৰণ নকৰাকৈ পৃথিৱীত কোনো সফলতা নাই আৰু আখিৰাততো কোনো কৃতিত্ব নাই।
তৃতীয়ঃ জীৱনী অধ্যয়নৰ ক্ষেত্ৰত ছালাফসকলৰ আদৰ্শ:
ছালাফে চলেহীনসকলে এই ইল্মৰ মূল্য উপলব্ধি কৰিছিল, সেয়েহে তেওঁলোকে ইয়াৰ প্ৰতি তেনেদৰেই যত্ন লৈছিল, যেনেদৰে পৱিত্ৰ কোৰআনৰ প্ৰতি যত্ন লৈছিল:
ঝায়নুল আবিদীন আলী বিন হুছাইন বিন আলী -ৰাদ্বিয়াল্লাহু আনহুমে কৈছেঃ “আমাক ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামৰ যুদ্ধ আৰু অভিযানসমূহৰ বিষয়ে সেইদৰেই শিকোৱা হৈছিল, যিদৰে আমাক কোৰআনৰ ছুৰা শিকোৱা হৈছিল।’’
ইছমাঈল বিন মুহাম্মাদ বিন ছাআদ বিন আবী অক্কাছ ৰাদ্বিয়াল্লাহু আনহুমে কৈছেঃ “মোৰ পিতৃয়ে আমাক ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামৰ যুদ্ধাভিযানসমূহ শিকাইছিল, আৰু কৈছিলঃ হে মোৰ সন্তানসকল! এইবোৰ হৈছে তোমালোকৰ পূৰ্বপুৰুষৰ গৌৰৱময় কীৰ্তি, এতেকে তোমালোকে ইয়াৰ স্মৃতি বিনষ্ট নকৰিবা।’’ [দ্ৰষ্টব্য: খতীব আল-বাগদাদীৰ ‘আল-জামে‘ লিআখলাক্বিৰ ৰা-ৱী ওৱা আ-দা-বিছ ছামে, ২/ ২৮৭ - ২৮৮]
তৃতীয় পাঠঃ নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামৰ পৱিত্ৰ বংশবৃক্ষঃ
প্ৰথমঃ পিতৃৰ ফালৰ পৰা তেখেতৰ বংশবৃক্ষ:
তেখেত হৈছে আল্লাহৰ ৰহমত আৰু প্ৰদত্ত নিয়ামত: আবুল ক্বাছিম মুহাম্মদ চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লাম হৈছে আব্দুল্লাহৰ পুত্ৰ, আব্দুল্লাহৰ পিতা হৈছে আব্দুল মুত্তালিব, আৰু তেওঁৰ পিতা হৈছে হাশ্বিম, তেওঁৰ পিতা হৈছে আব্দে মানাফ, তেওঁৰ পিতা হৈছে কুছাই, তেওঁৰ পিতা হৈছে কিলাব, তেওঁৰ পিতা হৈছে মুৰ্ৰাহ, তেওঁৰ পিতা হৈছে কা'ব, তেওঁৰ পিতা হৈছে লুৱাই, তেওঁৰ পিতা হৈছে গালিব, তেওঁৰ পিতা হৈছে ফিহৰ, তেওঁৰ পিতা হৈছে মালিক, তেওঁৰ পিতা হৈছে নজৰ, তেওঁৰ পিতা হৈছে কিনানাহ, তেওঁৰ পিতা হৈছে খুজাইমাহ, তেওঁৰ পিতা হৈছে মুদ্ৰিকাহ, তেওঁৰ পিতা হৈছে ইলিয়াছ, তেওঁৰ পিতা হৈছে মুজাৰ, তেওঁৰ পিতা হৈছে নিযাৰ, তেওঁৰ পিতা হৈছে মাআ'দ, আৰু তেওঁৰ পিতা হৈছে আদনান।
আৰু এই সন্মানিত বংশবৃক্ষ আল্লাহৰ নবী ইছমাঈল বিন ইব্ৰাহীম আলাইহিমাচ্ছালাতু অচ্ছালামৰ ওচৰত গৈ শেষ হৈছে।
দ্বিতীয়ঃ মাকৰ ফালৰ পৰা তেখেতৰ বংশ-পৰিচয়:
তেওঁ হৈছে: আমিনাহ বিন্তে অহাব, ইবনে আব্দে মানাফ, ইবনে ঝুহৰাহ, ইবনে কিলাব ইবনে মুৰ্ৰাহ। তেখেত চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামৰ মাতৃৰ বংশবৃক্ষ তেখেতৰ পিতৃৰ বংশবৃক্ষৰ সৈতে ককাদেউতাক “কিলাব ইবনে মুৰ্ৰাহ’’ৰ ওচৰত গৈ মিলিত হৈছে। ইয়াৰ দ্বাৰা প্ৰমাণিত হয় যে, তেখেতৰ বংশ পিতৃ-মাতৃ উভয় ফালৰ পৰাই কুৰাইশ্বৰ আটাইতকৈ সন্মানীয় আৰু পৱিত্ৰ পৰিয়ালৰ অন্তৰ্গত আছিল।
সংগৃহীত উপকাৰিতাসমূহঃ
১- তেখেত চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামৰ বংশবৃক্ষ নবীসকলৰ পিতা ইব্ৰাহীম আলাইহিচ্ছালামৰ লগত সংযুক্ত হৈছে, যিয়ে এই বৰকতময় বংশবৃক্ষত নুবুওৱতৰ ধাৰাবাহিকতা প্ৰমাণ কৰে।
২- তেখেত চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামৰ বংশ হৈছে নিঃসন্দেহে আটাইতকৈ উত্তম বংশ, আৰু ব্যৱহাৰ তথা পৱিত্ৰতাৰ দৃষ্টিকোণেৰেও আটাইতকৈ উত্তম। আল্লাহে তেখেতক সৰ্বোত্তম গোত্ৰ আৰু আটাইতকৈ মৰ্যাদাপূৰ্ণ পৰিয়ালৰ পৰা নিৰ্বাচন কৰিছে। এইক্ষেত্ৰত তেখেত চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে কৈছেঃ “নিশ্চয় আল্লাহে ইছমাইলৰ সন্তানসকলৰ মাজৰ পৰা কিনানাক মনোনীত কৰিছে, আৰু কিনানাৰ মাজৰ পৰা কুৰাইশ্বক মনোনীত কৰিছে, আৰু কুৰাইশ্বৰ মাজৰ পৰা বনী হাশ্বিমক মনোনীত কৰিছে, আৰু বনী হাশ্বিমৰ মাজৰ পৰা মোক মনোনীত কৰিছে।’’ [মুছলিম]
তৃতীয় পাঠ: তেখেত চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামৰ জন্ম আৰু লালন-পালন:
তেখেতৰ পিতৃৰ মৃত্যু: তেখেত চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লাম মাকৰ গৰ্ভত থকা অৱস্থাতেই তেখেতৰ পিতাৰ মৃত্যু হৈছিল।
জন্ম: আমুল ফীল (হাতীৰ বছৰ)ত সোমবাৰে মক্কা নগৰত নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামৰ জন্ম হৈছিল। এই দিনটোৰ তাৰিখ আৰু মাহ নিৰ্ধাৰণৰ ক্ষেত্ৰত মতানৈক্য আছে। কিছুমানৰ মতে, ৰবীউল-আওৱাল মাহৰ ২ তাৰিখে, কিছুমানৰ মতে ৩ তাৰিখে, কিছুমানৰ মতে ৯ তাৰিখে, কিছুমানৰ মতে ১০ তাৰিখে, আৰু আন কিছুমানৰ মতে ১২ তাৰিখে তেখেতৰ জন্ম হৈছিল। আনহাতে কিছুমানৰ মতে তেখেতৰ জন্ম চফৰ মাহত হৈছিল, আৰু আন কিছুমানৰ মতে ৰবীউল আ-খিৰ মাহত হৈছিল।
তেখেতৰ ধাইমাতৃসকল: তেখেতক হালীমা আচ-ছাদিয়্যাহ আৰু তেখেতৰ খুৰা আবু লাহাবৰ দাসী ছুৱাইবাই স্তন্যপান কৰোৱাইছিল, আৰু তেখেতৰ মাতৃৰ পিছত তেৱেঁই আছিল তেখেতক স্তন্যপান কৰোৱাসকলৰ মাজত প্ৰথম, আৰু তেখেতৰ পিতৃৰ দাসী উম্মে আইমন বাৰাকাহ আল-হাবাশ্বিয়্যাই তেখেতক লালন-পালন কৰিছিল।
বুকু বিদীৰ্ণ কৰাৰ ঘটনাঃ এই ঘটনা সেই সময়ছোৱাত সংঘটিত হৈছিল যেতিয়া তেখেত চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লাম সৰু আছিল আৰু বনু ছা'দৰ চুবুৰীত আছিল। এই ঘটনা সংঘটিত হোৱাৰ সময়ত তেখেতৰ বয়স আছিল প্ৰায় চাৰি বছৰ। তেখেতে ল'ৰাবোৰৰ লগত খেলি আছিল, সেই সময়ছোৱাতে জিব্ৰীল আলাইহিচ্ছালামে তেখেতৰ ওচৰলৈ আহিল, আৰু তেওঁ তেখেতৰ বুকু বিদীৰ্ণ কৰিলে আৰু তাৰ পৰা এটা তেজৰ পিণ্ড উলিয়াই আনি ক'লেঃ “এইটো হৈছে আপোনাৰ ভিতৰত থকা চয়তানৰ অংশ’’, ইয়াৰ পিছত তেওঁ তেখেতৰ অন্তৰখন এটা সোণৰ পাত্ৰত জমজমৰ পানীৰে ধুই দিছিল। [মুছলিম]
তেখেতৰ মাকৰ ইন্তেকাল আৰু আতা (ককা)ৰ মৃত্যু: ছয় বছৰ বয়সত তেখেতৰ মাকৰ ইন্তেকাল হৈছিল। ইয়াৰ পাছত তেখেতৰ আতা (ককা) আব্দুল মুত্তালিবে তেখেতক ভৰণ পোষণ দিছিল। তাৰ পিছত ৮ বছৰ বয়সত তেখেতৰ ককাৰ মৃত্যু হৈছিল। ইয়াৰ পিছত তেখেতৰ খুৰা আবু তালিবে তেখেতৰ লালন-পালনৰ দায়িত্ব লৈছিল।
সংগৃহীত উপকাৰিতাসমূহঃ
১- নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে অনাথ অৱস্থাত জন্ম গ্ৰহণ কৰিছিল, আৰু তেখেত সৰু থকা অৱস্থাতেই তেখেতৰ মাতৃৰ মৃত্যু হৈছিল। ইয়াত সেই ব্যক্তিৰ বাবে সান্ত্বনা আছে যিয়ে সৰু অৱস্থাত নিজৰ পিতৃ বা মাতৃৰ ছাঁৰ পৰা বঞ্চিত হৈছে, আৰু যিয়ে ডাঙৰ অৱস্থাত তেওঁলোক দুয়োকে হেৰুৱাইছে তেওঁৰ বাবেও ইয়াত আৰু অধিক সান্ত্বনা নিহিত আছে।
২- শৈশৱৰে পৰা মহান আল্লাহে তেওঁৰ নবীৰ বিশেষ যত্ন লৈছিল; আৰু তাৰেই নিদৰ্শন হিচাপে পৱিত্ৰ কোৰআনত মহান আল্লাহে কৈছেঃ “তেওঁ তোমাক অনাথ অৱস্থাত পোৱা নাছিলনে? তাৰ পিছত তেৱেঁই তোমাক আশ্ৰয় দিছে।’’ (ছুৰা আদ-দুহাঃ ৬) অৰ্থাৎ: তেওঁ আপোনাক এনেকুৱা অৱস্থাত পাইছিল যে, আপোনাৰ পিতৃৃ-মাতৃ জীৱিত নাছিল, আপোনাৰ পিতৃ-মাতৃৰ মৃত্যু হৈছিল আৰু আপুনি নিজৰ বাবে কোনো ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰিবলৈও সক্ষম নাছিল, তেতিয়া আল্লাহে আপোনাক নিৰাপদ স্থান আৰু নিৰাপত্তা প্ৰদান কৰিছিল, আৰু আপোনাৰ বাবে আপোনাৰ ককা আব্দুল মুত্তালিবক নিয়োজিত কৰিছিল, তাৰ পিছত যেতিয়া আপোনাৰ ককাৰ মৃত্যু হৈছিল; তেতিয়া আপোনাৰ খুড়া আবু তালিবে আপোনাৰ দায়িত্বভাৰ গ্ৰহণ কৰিছিল।
৩- আমি জনা উচিত যে, আল্লাহেই হৈছে বান্দাৰ প্ৰকৃত ৰক্ষক আৰু তত্ত্বাৱধায়ক; কিয়নো, নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লাম ইয়াতিম অৱস্থাত ডাঙৰ-দীঘল হৈছিল, আৰু আল্লাহে তেখেতৰ লালন-পালনৰ বাবে মানুহ নিযুক্ত কৰিছিল। তাৰ পিছত তেখেতক মানৱজাতিৰ প্ৰতি প্ৰেৰণ কৰিছিল আৰু তেখেতক সমগ্ৰ বনী আদমৰ মাজত সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ তথা বিশ্বজগতৰ বাবে আদৰ্শ হিচাপে নিৰ্ধাৰণ কৰিছিল।
৪- নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামৰ অন্তৰৰ পৱিত্ৰতা আৰু শৈশৱৰ পৰাই চয়তানৰ কুমন্ত্ৰণাৰ পৰা তেখেতক সুৰক্ষা দি আহিছিল। আল্লাহে তেখেতৰ অন্তৰখন শাৰীৰিক আৰু আধ্যাত্মিকভাৱে পৱিত্ৰ কৰাৰ জৰিয়তে তেখেতক নুবুওৱতৰ বাবে প্ৰস্তুত কৰিছিল।
৫- বিঃদ্ৰঃ নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামৰ পৰা বা তেখেতৰ চাহাবাসকলৰ পৰা তেখেতৰ জন্ম বাৰ্ষিকী অথবা জন্ম দিৱস উদযাপন কৰা বা সেই দিনটো বা ৰাতিটোক নিৰ্দিষ্ট ইবাদতৰ দ্বাৰা নিৰ্দিষ্ট কৰা সম্পৰ্কে কোনো তথ্য প্ৰমাণিত নাই; সেয়েহে, তেওঁলোকৰ আদৰ্শ অনুসৰণ কৰা আৰু তেওঁলোকে যিটো আমল কৰা নাই সেইটো বৰ্জন কৰাৰ মাজতেই সমগ্ৰ কল্যাণ নিহিত আছে।
চতুৰ্থ পাঠ: নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে নুবুওৱত লাভ কৰাৰ পূৰ্বৰ জীৱনশৈলী, আৰু সেয়া হৈছে অহী অৱতীৰ্ণ হোৱাৰ পূৰ্বৰ পৰ্যায়, যি সময়ত তেখেত নবী অথবা ৰাছুল নাছিল।
মহান আল্লাহে তেওঁৰ নবীক সুৰক্ষা প্ৰদান কৰিছিল: নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে জাহেলী যুগৰ ৰীতি-নীতি আৰু সিহঁতৰ শ্বিৰ্কীয়া কামৰ পৰা আঁতৰত থাকি ডাঙৰ-দীঘল হৈছিল; তেখেতে কেতিয়াও কোনো মূৰ্ত্তিক ছাজদাহ কৰা নাছিল, মদ পান কৰা নাছিল আৰু কেতিয়াও কোনো অশ্লীল কৰ্ম কৰা নাছিল। তেখেত আছিল মানুহৰ মাজত সৰ্বোত্তম চৰিত্ৰৰ অধিকাৰী আৰু কথা-বতৰাত আটাইতকৈ সত্যবাদী, আনকি তেখেত “সত্যবাদী বিশ্বস্ত’’ বুলি পৰিচিত আছিল; তেখেতে আত্মীয়-স্বজনৰ সৈতে সুসম্পৰ্ক বজাই ৰাখিছিল, আলহীক সন্মান কৰিছিল আৰু দৰিদ্ৰক সহায় কৰিছিল।
প্ৰথম ছিৰিয়া ভ্ৰমণ: ১২ বছৰ বয়সত তেখেতে খুৰা আবু তালিবৰ সৈতে ছিৰিয়ালৈ ভ্ৰমণ কৰিছিল।
ফিজাৰৰ যুদ্ধ: তেখেতে বিশ বছৰ বয়সত এই যুদ্ধত অংশ গ্ৰহণ কৰিছিল। এই যুদ্ধ কুৰাইশ্ব আৰু কিনানাৰ ফালৰ পৰা কাইছ আইলানৰ বিৰুদ্ধে সংঘটিত হৈছিল। ইয়াত নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামৰ ভূমিকা আছিল নিজৰ খুৰাকসকলক “কাঁড় যোগান ধৰা’’, অৰ্থাৎ নিক্ষেপ কৰিবলৈ তেখেতে তেওঁলোকক কাঁড় তুলি দিছিল।
হিলফুল ফুজুল: তেখেত এই চুক্তিত উপস্থিত আছিল, য'ত মক্কাৰ গোত্ৰসমূহে যিকোনো মাজলুমক সহায় কৰাৰ বাবে অঙ্গীকাৰৱদ্ধ হৈছিল, যেতিয়ালৈকে তেওঁৰ প্ৰাপ্য অধিকাৰ ঘূৰাই দিয়া নহয়।
কৰ্ম আৰু জীৱিকা: তেখেতে পাৰিশ্ৰমিকৰ বিনিময়ত মক্কাৰ লোকসকলৰ ছাগলী চৰাইছিল, তাৰ পিছত তেখেতে খাদীজা ৰাদ্বিয়াল্লাহু আনহাৰ সম্পদ লৈ ব্যৱসায়ৰ বাবে দ্বিতীয়বাৰ শ্বামলৈ গৈছিল।
তেখেতৰ বিবাহঃ যেতিয়া খাদীজা ৰাদ্বিয়াল্লাহু আনহাই তেখেতৰ বিশ্বস্ততা আৰু ব্যৱসায়ত হোৱা বৰকত দেখিলে, তেতিয়া তেওঁ তেখেতৰ সৈতে বিবাহত আৱদ্ধ হোৱাৰ ইচ্ছা প্ৰকাশ কৰিলে। ইয়াৰ পিছত তেখেতে তেওঁক বিয়া কৰাইছিল। সেই সময়ত তেখেতৰ বয়স আছিল ২৫ বছৰ।
তেখেতৰ নিৰ্জনতা আৰু ইবাদত: তেখেতে নিৰ্জনতা পছন্দ কৰিছিল আৰু গাৰে হিৰাত আল্লাহৰ ইবাদত কৰিছিল, য’ত তেখেতে খাদ্য আৰু পানীয়ৰ সম্বল লগত লৈ গৈছিল আৰু তাৰ পিছত তাত কেইবা ৰাতি পৰ্যন্ত অৱস্থান কৰিছিল, অৱশেষত তেখেতৰ ওপৰত অহী নাজিল হ’ল।
কা'বা পুনঃনিৰ্মাণ: যেতিয়া তেখেতৰ বয়স ৩৫ বছৰ হৈছিল, তেতিয়া কুৰাইশ্বসকলে কা'বা পুনঃনিৰ্মাণ কৰিছিল। হাজৰে আছৱাদক ইয়াৰ স্থানত ৰখাকলৈ তেওঁলোকৰ মাজত মতানৈক্য হৈছিল, আনকি তেওঁলোকৰ মাজত যুদ্ধ লাগি যোৱাৰ উপক্ৰম হৈছিল। অৱশেষত তেওঁলোকে এই কথাত একমত হৈছিল যে, যিজন ব্যক্তিয়ে প্ৰথমে তেওঁলোকৰ ওচৰলৈ প্ৰৱেশ কৰিব তেওঁকেই বিচাৰক হিচাপে মানি ল'ব, আৰু সেইজন ব্যক্তি আছিল নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লাম। যেতিয়া তেওঁলোকে তেখেতক দেখিলে তেতিয়া ক'লে: “এওঁ হৈছে আল-আমীন, আমি এওঁৰ সিদ্ধান্তত একমত।’’ তাৰ পিছত তেখেতে সেইটোক এটা কাপোৰৰ মাজত ৰাখি গোত্ৰৰ নেতাসকলক কাপোৰটোৰ চাৰিওফালে ধৰিবলৈ নিৰ্দেশ দিলে, তাৰ পিছত তেখেতে নিজ পৱিত্ৰ হাতেৰে সেইটোক দাঙি নি হাজৰে আছৱাদৰ স্থানত স্থাপন কৰিলে।
সংগৃহীত উপকাৰিতাসমূহঃ
১- আল্লাহে তেওঁৰ নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামক নুবুওৱত লাভৰ পূৰ্বে শ্বিৰ্ক আৰু পাপকৰ্মৰ পৰা সুৰক্ষা প্ৰদান কৰিছিল, আৰু এইটো নুবুওৱতৰ পূৰ্বাভাস আৰু ইয়াৰ প্ৰমাণসমূহৰ অন্তৰ্ভুক্ত।
২- তেখেত আলাইহিচ্ছালাতু অচ্ছালাম সত্যবাদী বিশ্বস্ত বুলি পৰিচিত আছিল, আৰু এই গুণসমূহ তেখেতৰ সত্যবাদিতাৰ আটাইতকৈ শক্তিশালী প্ৰমাণ আছিল; কাৰণ যি ব্যক্তিয়ে মানুহৰ সৈতে মিছা কথা কোৱাৰ পৰা বিৰত থাকে, তেওঁ কেতিয়াও আল্লাহৰ নামত মিছা কথা ক'ব নোৱাৰে।
৩- সত্যবাদিতা আৰু আমানতদাৰীৰ ফজিলত: এই দুটা হৈছে মুমিনৰ সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ বৈশিষ্ট্য, আৰু ইয়াৰ দ্বাৰাই ব্যক্তিয়ে মানুহৰ ভৰসা আৰু ভালপোৱা অৰ্জন কৰে।
৪- নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে হালাল জীৱিকা আৰু নিজ হাতে কাম কৰাৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰিছিল, সেয়ে তেওঁ ছাগলী চৰাইছিল আৰু ধন-সম্পদৰে ব্যৱসায় কৰিছিল। ইয়াৰ দ্বাৰা আমি শিক্ষা লোৱা উচিত যে, আমি চেষ্টা কৰিব লাগে আৰু উপায় অৱলম্বন কৰাত অৱহেলা কৰিব নালাগে।
৫- তাৱাজু বা সৰলতা: নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে নবী হোৱাৰ পিছতো ছাগলী চৰোৱা কামৰ কথা উল্লেখ কৰিবলৈ লজ্জাবোধ কৰা নাছিল, আমাক এই শিক্ষা দিবলৈ যে কৰ্ম হৈছে সন্মানৰ বিষয়; নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে কৈছে: “মহান আল্লাহে যিমানবোৰ নবী প্ৰেৰণ কৰিছে, তেওঁলোকৰ প্ৰত্যেকেই ছাগলী চৰাইছিল।’’ [বুখাৰী]
৬- প্ৰখৰ বিবেক-বুদ্ধি: হাজৰে আছৱাদ স্থাপনৰ ক্ষেত্ৰত তেখেতৰ স্থিতিয়ে ৰক্তপাত ৰোধ কৰা আৰু সকলোকে সন্তুষ্ট কৰাৰ ক্ষেত্ৰত এক অসাধাৰণ বুদ্ধিমত্তা আৰু প্ৰজ্ঞাৰ প্ৰমাণ দিছিল, যিটো মতামত কুৰাইশ্ব গোত্ৰসমূহৰ শীৰ্ষস্থানীয় নেতাসকলৰো চিন্তাৰ অগোচৰ আছিল।
পঞ্চম পাঠ: অহীৰ সূচনা আৰু নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামৰ ওপৰত ইয়াৰ অৱতৰণ:
অহীৰ সূচনা: যেতিয়া নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে চল্লিছ বছৰ বয়সত ভৰি দিছিল, তেতিয়া অহী আৰু নুবুওৱতৰ পূৰ্বাভাস আৰম্ভ হৈছিল।
ভাল সপোন: তেখেতলৈ অহীৰ আৰম্ভণি হৈছিল “ভাল সপোন’’ৰ দ্বাৰা; তেখেত (চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে) সপোনত যি যি দেখা পাইছিল, সেইবোৰ বাস্তৱত দিনৰ পোহৰৰ দৰে প্ৰকাশ পাইছিল।
গাৰে হিৰাত: যেতিয়া নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে গাৰে হিৰাত অকলশৰে ইবাদত কৰি আছিল, তেতিয়া ফিৰিস্তা জিব্ৰীল আলাইহিচ্ছালামে আল্লাহ তাআলাৰ পৰা অহী লৈ তেখেতৰ ওচৰলৈ আগমন কৰিছিল।
ফিৰিস্তা জিব্ৰীল আলাইহিচ্ছালামে আহি তেখেতক ক'লেঃ “পঢ়ক’’, তেতিয়া নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে ক'লেঃ “মই পঢ়িব নোৱাৰোঁ’’, আৰু এইদৰে তিনিবাৰ পুনৰাবৃত্তি হ'ল, আৰু তৃতীয় বাৰত জিব্ৰীল আলাইহিচ্ছালামে তেখেতক ছুৰা আলাক্বৰ প্ৰথম অংশ পঢ়ি শুনালেঃ “পঢ়া তোমাৰ প্ৰতিপালকৰ নামত, যিজনে সৃষ্টি কৰিছে, তেওঁ মানুহক আলাক্বৰ (ৰক্তপিণ্ডৰ) পৰা সৃষ্টি কৰিছে। পঢ়া, কাৰণ তোমাৰ প্ৰতিপালক হৈছে মহামহিম। যিজনে কলমৰ সহায়ত শিক্ষা দিছে৷ তেওঁ মানুহক এনেকুৱা শিক্ষা দিছে, যিটো মানুহে জনা নাছিল।’’ (ছুৰা আল-আলাক্বঃ ১-৫) এইবোৰেই আছিল কোৰআনৰ সৰ্বপ্ৰথম অৱতীৰ্ণ হোৱা আয়াত।
নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামৰ প্ৰতি খাদীজা ৰাদ্বিয়াল্লাহু আনহাৰ সমৰ্থনঃ ইয়াৰ পাছত নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে পৰিস্থিতিৰ ভয়াৱহতাৰ বাবে কঁপি কঁপি তেখেতৰ পত্নী খাদীজাৰ ওচৰলৈ ঘূৰি আহিল আৰু যি যি ঘটিছিল সকলো জনালে। তেতিয়া খাদীজা ৰাদ্বিয়াল্লাহু আনহাই তেখেতক সান্ত্বনা দি ক'লেঃ “নহয়, কেতিয়াও নহয়। আল্লাহে কেতিয়াও আপোনাক লাঞ্ছিত নকৰিব। কাৰণ আপুনি আত্মীয় স্বজনৰ সৈতে সদ্ব্যৱহাৰ কৰে, সদায় সঁচা কথা কয়, অসহায়ৰ বোজা বহন কৰে, দুখীয়া দৰিদ্ৰ অভাৱী লোকক সহায়-সহযোগিতা কৰে। আপুনি অতিথিক যথাযোগ্য আপ্যায়ন কৰে, লগতে সত্যৰ পথত দুৰ্দশাগ্ৰস্ত লোকক সহায় কৰে।’’
অহীৰ বিৰতি আৰু তাৰ পিছত পুনৰাগমন: এই ঘটনাৰ পাছত কিছু দিনৰ বাবে অহী বন্ধ হৈছিল, তাৰ পিছত ছুৰা আল-মুদ্দাচ্ছিৰৰ প্ৰাৰম্ভিক অংশ অৱতীৰ্ণ হৈছিল: “হে বস্ত্ৰাবৃত! উঠা, আৰু সতৰ্ক কৰা, আৰু তোমাৰ প্ৰতিপালকৰ শ্ৰেষ্ঠত্ব ঘোষণা কৰা। আৰু তোমাৰ পোছাক-পৰিচ্ছদ পৱিত্ৰ ৰাখিবা, আৰু অপৱিত্ৰতা (শ্বিৰ্ক) পৰিহাৰ কৰা৷’’ (ছুৰা আল-মুদ্দাচ্ছিৰঃ ১-৫)
সংগৃহীত উপকাৰিতাসমূহঃ
১- চল্লিছ বছৰ বয়স: আল্লাহে অহী অৱতীৰ্ণ কৰাৰ বাবে এই বয়সটো নিৰ্বাচন কৰিছিল, কিয়নো এই বয়সটো পৰিপক্ক বুদ্ধিৰ আৰু গভীৰ উপলব্ধিৰ ক্ষমতাক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে, যিদৰে মহান আল্লাহে কৈছে: “...অৱশেষত যেতিয়া সি পূৰ্ণ শক্তি প্ৰাপ্ত হয় আৰু চল্লিছ বছৰ বয়সত উপনীত হয়....৷’’ (ছুৰা আল-আহক্বাফঃ ১৫)
২- নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে নুবুওৱতৰ পূৰ্বে তেখেতৰ সম্প্ৰদায়ৰ মাজত চল্লিছ বছৰ অৱস্থান কৰিছিল। গতিকে তেওঁলোকৰ মাজত অৱস্থান কৰা সময়ছোৱাৰ পবিত্ৰ চৰিত্ৰই আছিল পৰৱৰ্তী সময়ত তেখেতৰ নুবুওৱত আৰু আহ্বানৰ সত্যতাৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ প্ৰমাণ।
৩- আল্লাহে তেওঁৰ নবীক সত্য সপোনৰ জৰিয়তে অহীৰ মহান দায়িত্বৰ বাবে প্ৰস্তুত কৰিছিল আৰু নিৰ্জনতাক তেখেতৰ বাবে প্ৰিয় কৰি তুলিছিল।
৪- মুছলিম হিচাপে নিজৰ বাবে এনেকুৱা এটা সময় নিৰ্ধাৰণ কৰাৰ গুৰুত্ব, যি সময়ত তেওঁ একান্তভাৱে আল্লাহক স্মৰণ কৰিব আৰু তেওঁৰ ৰাজত্বৰ বিষয়ে চিন্তা-চৰ্চা কৰিব।
৫- পূণ্যৱতী স্ত্ৰীৰ প্ৰভাৱ: খাদীজাহ ৰাদ্বিয়াল্লাহু আনহাৰ স্থিতি আৰু স্বামীক প্ৰদান কৰা সান্ত্বনাত এই বিষয়টো সুস্পষ্টভাৱে প্ৰকাশ পাইছে, আৰু সংকটৰ সময়ত সহায়-সহযোগিতা কৰাৰ ক্ষেত্ৰত তেওঁ হৈছে এক মহান আদৰ্শ।
৬- খাদীজাহ ৰাদ্বিয়াল্লাহু আনহাই নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামৰ চৰিত্ৰৰ আধাৰত এই প্ৰমাণ উপস্থাপন কৰিছে যে, আল্লাহে তেখেতক ৰক্ষা কৰিব; কিয়নো উত্তম চৰিত্ৰই হৈছে অনিষ্টৰ পৰা পৰিত্ৰাণ পোৱাৰ অন্যতম উপায়।
৭- ছূৰা মুদ্দাচ্ছিৰত নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামক সৰ্বপ্ৰথম যিটো নিৰ্দেশ দিয়া হৈছে, সেইটো হৈছে আল্লাহৰ তাওহীদৰ প্ৰতি আহ্বান কৰা আৰু শ্বিৰ্কৰ পৰা সতৰ্ক কৰা; কিয়নো তাওহীদ হৈছে দ্বীনৰ মূল ভিত্তি আৰু আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ কৰ্তব্য।
ইমাম ত্বাবাৰী ৰাহিমাহুল্লাহে এই আয়াতৰ তাফছীৰত কৈছেঃ “মহান আল্লাহৰ বাণীঃ (উঠা, আৰু সতৰ্ক কৰা,) মহান আল্লাহে তেওঁৰ নবী মুহাম্মাদ চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামক কৈছেঃ টোপনিৰ পৰা উঠক আৰু আপোনাৰ সম্প্ৰদায়ক আল্লাহৰ শাস্তিৰ বিষয়ে সতৰ্ক কৰক, যিসকলে আল্লাহৰ সৈতে শ্বিৰ্ক কৰিছে, আৰু তেওঁৰ বাহিৰে আনৰ ইবাদত কৰি আছে।”
ষষ্ঠ পাঠ- মক্কাত নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামৰ দাৱাত:
গোপনে ইছলাম প্ৰচাৰ: মক্কাত প্ৰথম তিনি বছৰলৈকে গোপনে ইছলাম প্ৰচাৰ কৰা হৈছিল; আৰু সৰ্ব প্ৰথম ইছলাম গ্ৰহণ কৰিছিল নাৰীসকলৰ মাজৰ পৰা তেখেতৰ পত্নী খাদীজাহ বিন্তে খুৱাইলিদ, পুৰুষসকলৰ মাজৰ পৰা আবু বকৰ চিদ্দীক্ব, শিশুসকলৰ মাজৰ পৰা আলী বিন আবী তালিব, আজাদকৃত দাসসকলৰ মাজৰ পৰা ঝায়েদ বিন হাৰিছা, লগতে দাসসকলৰ মাজৰ পৰা বিলাল হাবশ্বী ৰাদ্বিয়াল্লাহু আনহুম আজমাঈন।
আবু বকৰৰ দাৱাতত একাংশ বিশিষ্ট চাহাবাই ঈমান আনিছিল, তেওঁলোকৰ মাজত আছিলঃ ওছমান বিন আফফান, আব্দুৰ ৰহমান বিন আওফ, ছা'দ বিন আবি অক্কাছ, ছায়ীদ বিন ঝায়েদ আৰু আবু উবাইদাহ ইবনুল জাৰ্ৰাহ।
দাৰুল আৰক্বাম: প্ৰথম সময়ছোৱাত ইছলাম গ্ৰহণ কৰা মুছলিমসকলে দ্বীনি বিষয়সমূহ শিকিবলৈ আৰু মুশ্বৰিকসকলৰ দৃষ্টিৰ পৰা আতৰত থাকি আল্লাহৰ ইবাদত কৰিবলৈ ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামৰ সৈতে “আৰক্বাম বিন আবুল আৰক্বাম”ৰ ঘৰত গৈ একত্ৰিত হৈছিল।
প্ৰকাশ্যভাৱে ইছলাম প্ৰচাৰঃ ইয়াৰ পিছত আল্লাহে তেওঁৰ নবীক প্ৰকাশ্যভাৱে সত্যৰ প্ৰচাৰ কৰিবলৈ নিৰ্দেশ প্ৰদান কৰিলে। যেনে- মহান আল্লাহে কৈছেঃ “এতেকে তুমি যি বিষয়ে আদেশপ্ৰাপ্ত হৈছা সেয়া প্ৰকাশ্যভাৱে প্ৰচাৰ কৰা আৰু মুশ্বৰিকসকলৰ পৰা মুখ ঘূৰাই লোৱা।” (ছুৰা আল-হিজৰঃ ৯৪) ইয়াৰ পিছত মহান আল্লাহে তেখেতক তেখেতৰ পৰিয়াল আৰু আত্মীয়-স্বজনক আহ্বান কৰিবলৈ নিৰ্দেশ প্ৰদান কৰিছে। মহান আল্লাহে কৈছেঃ “আৰু তুমি তোমাৰ নিকটাত্মীয়সকলক সতৰ্ক কৰা।” (ছুৰা আশ্ব-শ্বুআৰাঃ ২১৪) সেয়ে নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে মানুহৰ মাজত ঘোষণা কৰি তেওঁলোকক আল্লাহৰ তাওহীদৰ প্ৰতি আহ্বান কৰিছিল, লগতে যিসকলে ঈমান আনিছিল তেওঁলোকক জান্নাতৰ সুসংবাদ প্ৰদান কৰিছিল, আৰু যিসকলে কুফৰী কৰিছিল সিহঁতক জাহান্নামৰ পৰা সতৰ্ক কৰিছিল।
মুশ্বৰিকসকলৰ নিৰ্যাতন আৰু প্ৰথম হিজৰত: যেতিয়া মুছলিমসকলে মুকলিকৈ নিজৰ ধৰ্ম প্ৰকাশ কৰিছিল, তেতিয়া তেওঁলোকৰ প্ৰতি মুশ্বৰিকসকলৰ উপহাস আৰু নিৰ্যাতন বৃদ্ধি পাইছিল; ফলত নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে নিজৰ ধৰ্ম ৰক্ষা কৰাৰ উদ্দেশ্যে তেওঁৰ সঙ্গীসকলক আবিচিনিয়ালৈ (হাবশ্বালৈ) হিজৰত কৰাৰ অনুমতি প্ৰদান কৰিছিল।
আল্লাহে তেওঁৰ নবীক প্ৰদান কৰা সুৰক্ষা: মুশ্বৰিকসকলে নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামক হত্যা কৰিব বিচাৰিছিল, কিন্তু আল্লাহে তেখেতৰ খুৰা আবু তালিবৰ জৰিয়তে তেখেতক ৰক্ষা কৰিছিল; কিয়নো নিজ সম্প্ৰদায়ৰ ধৰ্মৰ ওপৰত অটল থকা সত্বেও তেওঁ নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামক সুৰক্ষা প্ৰদান কৰিছিল।
হামঝা আৰু ওমৰৰ ইছলাম গ্ৰহণ: নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামৰ খুৰাক হামঝা বিন আব্দুল মুত্তালিব আৰু ওমৰ বিন খাত্তাব ৰাদ্বিয়াল্লাহু আনহুমাৰ ইছলাম গ্ৰহণৰ ফলত মুছলমানসকলৰ শক্তি বৃদ্ধি পাইছিল; ইবনে মাছউদ ৰাদ্বিয়াল্লাহু আনহুৱে কৈছেঃ “যেতিয়াৰ পৰা ওমৰে ইছলাম গ্ৰহণ কৰিছে, তেতিয়াৰ পৰাই আমি সন্মানিত হৈ আছোঁ।”
বয়কট আৰু অৱৰোধ: কুৰাইশ্বসকলে বনী হাশ্বিম আৰু বনী মুত্তালিবক বয়কট কৰাৰ সিদ্ধান্ত গ্ৰহণ কৰিছিল; তেওঁলোকে এওঁলোকৰ লগত বেচা-কিনা নকৰিব, বৈবাহিক সম্পৰ্ক স্থাপন নকৰিব আৰু এওঁলোকৰ সৈতে উঠা-বহাও নকৰিব। “শ্বিআ’বে আবী তালিব”ত এই নিষ্ঠুৰ অৱৰোধ তিনি বছৰ পৰ্যন্ত অব্যাহত আছিল। অৱশেষত কুৰাইশ্বৰ কেইজনমান বিবেকবান ব্যক্তিয়ে এই অন্যায় চুক্তিপত্ৰখন বাতিল কৰিবলৈ আৰু অৱৰোধ ভংগ কৰিবলৈ আগবাঢ়ি আহে। তেওঁলোকে দেখিবলৈ পায় যে, উঁইপৰুৱাই চুক্তিপত্ৰখন খাই পেলাইছে, কেৱল “বিচমিকা আল্লাহুম্মা” আৰু তাত আল্লাহৰ যিবোৰ নাম লিখা আছিল সেইবোৰ উঁইপৰুৱাই খোৱা নাছিল।
দাৱাত উপস্থাপন: নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে হজ্জৰ সময়ছোৱাত গোত্ৰসমূহৰ আগত নিজৰ দাৱাত উপস্থাপনৰ কাম অব্যাহত ৰাখিছিল। অৱশেষত তেখেতে মদীনাৰ অধিবাসী আনচাৰসকলৰ সৈতে সাক্ষাৎ কৰিছিল। ফলত তেওঁলোকে তেখেতৰ প্ৰতি ঈমান আনিছিল আৰু তেখেতক সহায় কৰাৰ প্ৰতিশ্ৰুতি প্ৰদান কৰিছিল।
সংগৃহীত উপকাৰিতাসমূহঃ
১- ধীৰ স্থিৰে পৰিৱৰ্তন আনিবলৈ আৰু প্ৰথম অৱস্থাত ইছলাম গ্ৰহণ কৰা মুছলিমসকলক সুৰক্ষা প্ৰদান কৰিবলৈ তথা সহায়ক আৰু সমৰ্থকসকলক একত্ৰিত কৰিবলৈ গোপনে ইছলাম প্ৰচাৰ আৰম্ভ কৰা হৈছিল।
২- খাদীজাহ, আবু বকৰ আৰু প্ৰথম শাৰীৰ মুছলমানসকলৰ এক মহান মৰ্যাদা আছে; কিয়নো তেওঁলোকে নিজৰ প্ৰাণ আৰু সা-সম্পত্তি সকলো ব্যয় কৰিছিল আৰু সংকটৰ সময়ত কষ্ট সহ্য কৰি ধৈৰ্য্য ধাৰণ কৰিছিল।
৩- নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে প্ৰথমে নিজৰ পৰিয়াল আৰু পত্নীৰ পৰা দাৱাত প্ৰদান কাম আৰম্ভ কৰিছিল, সেয়ে দাৱাত প্ৰদানকাৰীয়ে নিজৰ ঘৰৰ মানুহক আল্লাহৰ ফালে দাৱাত প্ৰদান কৰা, তেওঁলোকক শিক্ষা দিয়া আৰু উপদেশ প্ৰদান কৰাৰ ক্ষেত্ৰত অৱহেলা কৰা উচিত নহয়।
৪- কল্যাণৰ কামত অগ্ৰসৰ হোৱা: আমি তেওঁলোকৰ জীৱনীৰ পৰা শিকিবলৈ পাওঁ যে, বিনা দ্বিধাই সত্য গ্ৰহণ কৰিব লাগে আৰু সেই অনুযায়ী আমল কৰিব লাগে আৰু ক্ষেত্ৰত আগভাগ লোৱাটো অত্যন্ত গুৰুত্বপূৰ্ণ।
৫- দাৱাতৰ পথত অপৰিসীম ধৈৰ্যৰ প্ৰয়োজন। কাৰণ, নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে দীৰ্ঘ কেইবা বছৰ ধৈৰ্য ধাৰণ কৰিছিল। প্ৰথম সময়ছোৱাত অতি কম সংখ্যক লোকেহে তেখেতৰ প্ৰতি ঈমান আনিছিল।
৬- ওমৰ বিন খাত্তাব আৰু হামঝা ৰাদ্বিয়াল্লাহু আনহুমাৰ ইছলাম গ্ৰহণ আছিল মুছলমানসকলৰ বাবে এক বিজয় আৰু গৌৰৱ, যাৰ দ্বাৰা এইটো স্পষ্ট হয় যে, দাৱাতৰ বাবে এনেকুৱা এটা শক্তিৰ প্ৰয়োজন যিয়ে ইয়াক সুৰক্ষা প্ৰদান কৰিব।
৭- দাৰুল আৰ্কামত চাহাবাসকলৰ সমবেত হোৱাটো আছিল সৎকৰ্ম আৰু তাক্বৱাৰ ক্ষেত্ৰত ইজনে সিজনৰ লগত সম্পৰ্ক স্থাপন কৰা, যোগাযোগ ৰখা আৰু পৰস্পৰে পৰস্পৰক সহায়-সহযোগিতা কৰাৰ গুৰুত্ব, লগতে সৎলোকৰ সংগ অৱলম্বন কৰাৰ গুৰুত্বৰ অন্যতম প্ৰমাণ।
৮- তাওহীদৰ গুৰুত্ব: এইটো হৈছে সর্বপ্ৰথম ওৱাজিব; সেয়েহে নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে দাৱাতী কামত সৰ্বপ্ৰথম “আল্লাহৰ বাহিৰে আন কোনো সত্য উপাস্য নাই”- এই কথাৰেই মুকলি ঘোষণা কৰিছিল।
৯. মুছলিম ব্যক্তিয়ে নিজৰ দ্বীনকলৈ লাজ কৰা উচিত নহয়। বৰং কেৱল আল্লাহৰ সন্তুষ্টি লাভৰ উদ্দেশ্যে ইয়াক স্পষ্টভাৱে আৰু হিকমতেৰে প্ৰকাশ কৰা উচিত।
১০- নিৰ্যাতন, বিদ্ৰুপ আৰু উৎপীড়ন হৈছে পুৰণি পন্থা, যাৰ সন্মুখীন নবীসকলে আৰু তেওঁলোকৰ অনুসাৰীসকলে পূৰ্বৰ পৰাই হৈ আহিছে আৰু আমাৰ বাবে নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লাম তথা তেওঁৰ চাহাবাসকলৰ দৃঢ়তাৰ মাজতেই আদৰ্শ নিহিত আছে।
১১- হিজৰতৰ বৈধতা: যিজন ব্যক্তি নিজৰ ঠাইত দ্বীন পালন কৰিবলৈ অক্ষম, তেওঁৰ বাবে আক্বীদাৰ স্বাৰ্থত দেশ তথা ধন-সম্পদ ত্যাগ কৰাটো বৈধ; কাৰণ মানুহৰ ওচৰত থকা আটাইতকৈ মূল্যৱান সম্পদ হৈছে দ্বীন।
১২- ঈমানৰ সম্পৰ্কই হৈছে দ্বীনৰ মূল ভিত্তি, জাতি বা বংশৰ সম্পৰ্ক নহয়। যিদৰে নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে তেখেতৰ দাৱাত প্ৰকাশ্যে প্ৰচাৰ কৰিছিল আৰু মানুহক এক আল্লাহৰ ইবাদত কৰিবলৈ আহ্বান জনাইছিল, ঠিক একেদৰে মহান আল্লাহে তেখেতক নিজৰ পৰিয়ালবৰ্গ আৰু আত্মীয়-স্বজনক আহ্বান জনাবলৈ নিৰ্দেশ দিছিল, যাতে প্ৰথম মুহূৰ্তৰ পৰাই ৰিছালতৰ উদ্দেশ্য আৰু লক্ষ্যৰ বিষয়ে এইটো মানুহৰ সন্মুখত এটা স্পষ্ট প্ৰমাণ হৈ পৰে।
১৩- মানুহক আল্লাহৰ প্ৰতি আহ্বান কৰাটো প্ৰতিজন মুছলিমৰে দায়িত্ব: এই সন্মানীয় চাহাবী আল-আৰ্কাম ইবনে আবুল আৰ্কাম আল-মাখজুমী (ৰাদ্বিয়াল্লাহু আনহু), যাৰ ঘৰখনক নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে প্ৰথম অৱস্থাত দাৱাতৰ কেন্দ্ৰ হিচাপে গ্ৰহণ কৰিছিল, তেওঁ আছিল এজন যুৱক। প্ৰায় ষোল্ল বছৰ বয়সতে তেওঁ ইছলাম গ্ৰহণ কৰিছিল আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামৰ সৈতে যুদ্ধসমূহত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। সেই সময়ত তেওঁৰ কম বয়সে তেওঁক নিজৰ সাধ্যানুসৰি মানুহক আল্লাহৰ প্ৰতি আহ্বান কৰাত অংশগ্ৰহণ কৰাৰ পৰা বিৰত ৰাখিব পৰা নাছিল।
সপ্তম পাঠ: খাদীজাহ আৰু আবু তালিবৰ মৃত্যু, আৰু তায়েফবাসীসকলক ইছলামৰ প্ৰতি আহ্বান:
শোকৰ বছৰ: নুবুওৱতৰ দহ নং বছৰত উম্মুল মুমিনীন খাদীজাহ ৰাদ্বিয়াল্লাহু আনহা আৰু নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামৰ খুৰা আবু তালিবে মৃত্যুবৰণ কৰিছিল, যিজনে তেখেতক সুৰক্ষা প্ৰদান কৰিছিল আৰু তেখেতৰ হৈ প্ৰতিৰক্ষা কৰিছিল, অৱশ্যে তেওঁ কুফৰী অৱস্থাতেই মৃত্যুবৰণ কৰিছিল। তেওঁলোকৰ মৃত্যুৰ ফলত নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামৰ ওপৰত কুৰাইশ্বৰ নিৰ্যাতন পূৰ্বতকৈ অধিক তীব্ৰতৰ হৈ পৰিছিল।
তায়েফৰ অধিবাসীসকলক আহ্বানঃ নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে এই আশাত তায়েফলৈ গৈছিল যে, যাতে তেখেতে দ্বীনি ক্ষেত্ৰত সিহঁতৰ পৰা সহায়-সহযোগিতা লাভ কৰে। কিন্তু সিহঁতে তেখেতৰ আহ্বানক নাকচ কৰিলে আৰু উপহাস কৰিলে। আনকি সিহঁতে তেখেতৰ বিৰুদ্ধে সিহঁতৰ নিৰ্বোধবোৰক উচটনি দিলে, ফলত সিহঁতে তেখেতক শিল দলিয়াই ইমানেই আঘাত কৰিলে যে, তেখেতৰ পৱিত্ৰ ভৰি দুখন তেজেৰে ৰাঙলী হৈ পৰিল।
দয়াৰ নিদৰ্শন: নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে মৰ্মাহত অৱস্থাত তায়েফ ত্যাগ কৰিছিল। উভতি অহাৰ পথত আল্লাহে তেখেতৰ ওচৰলৈ ফিৰিস্তা জিব্ৰীলক প্ৰেৰণ কৰিছিল, আৰু তেওঁৰ লগত পৰ্বতৰ ফিৰিস্তাও উপস্থিত আছিল। তেখেতক এই বিকল্প প্ৰদান কৰা হৈছিল যে, তেখেতে ইচ্ছা কৰিলে মক্কাবাসীক ধ্বংস কৰাৰ উদ্দেশ্যে সিহঁতৰ ওপৰত দুয়োখন পাহাৰ (আখশ্বাবাইন) জাপি দিয়া হ'ব।
তেখেতৰ পৱিত্ৰ উত্তৰঃ নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে পৰম ধৈৰ্য আৰু দয়াৰে পৰ্বতৰ ফিৰিস্তাক উত্তৰ দি ক'লেঃ “বৰং মই আশাবাদী যে, আল্লাহে সিহঁতৰ ঔৰসৰ পৰা এনে লোকক উলিয়াই আনিব, যিয়ে কেৱলমাত্ৰ আল্লাহৰেই ইবাদত কৰিব আৰু তেওঁৰ সৈতে আন কাকো অংশীদাৰ স্থাপন নকৰিব।” [বুখাৰী আৰু মুছলিম]
সংগৃহীত উপকাৰিতাসমূহঃ
১- নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামৰ দৃঢ়তা: একেটা বছৰতে নিজৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ সমৰ্থক (খাদীজা ৰাদ্বিয়াল্লাহু আনহা আৰু আবু তালিব)ক হেৰুওৱাৰ বেদনা সহ্য কৰাৰ ক্ষেত্ৰত তেখেতৰ ধৈৰ্য্য প্ৰকাশ পাইছিল। তথাপিও এই বিপদে তেখেতক ধৰ্মপ্ৰচাৰৰ কাম অব্যাহত ৰখাৰ পৰা বিৰত ৰাখিব পৰা নাছিল।
২- নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামৰ সপক্ষে কৰা প্ৰতিৰক্ষাই আবু তালিবক জাহান্নামৰ পৰা ৰক্ষা পোৱাৰ ক্ষেত্ৰত কোনো উপকাৰ সাধন কৰা নাই, কাৰণ তেওঁ শ্বিৰ্ক অৱস্থাত মৃত্যুবৰণ কৰিছিল। সেয়েহে আখিৰাতত এনেকুৱা কোনো আমলেই আমলকাৰীক উপকাৰ সাধন নকৰিব, যদিহে সেই আমল আল্লাহৰ প্ৰতি ঈমান আৰু তেওঁৰ প্ৰতি থকা ইখলাচৰ ভিত্তিত কৰা নহয়।
৩- তায়েফত নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে যি শাৰীৰিক আৰু মানসিক দুখ-কষ্টৰ সন্মুখীন হৈছিল, সেয়া হৈছে আল্লাহৰ বাণী সমুন্নত কৰাৰ স্বাৰ্থত মুছলিমসকলৰ বাবে ত্যাগ আৰু সহনশীলতাৰ অন্যতম এটা শিক্ষা।
৪. ক্ষমতা হাতত থকা অৱস্থাতো সম্পূৰ্ণৰূপে ক্ষমা কৰি দিয়া: নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে তেখেতক কষ্ট দিয়াসকলক ধ্বংস কৰিবলৈ অস্বীকাৰ কৰিছিল, বৰং আল্লাহে যাতে সিহঁতৰ বংশধৰসকলক হিদায়ত প্ৰদান কৰে, সেই আশাত সিহঁতৰ প্ৰতি ধৈৰ্য্য ধাৰণ কৰাটোকহে অগ্ৰাধিকাৰ দিছিল।
৫- নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লাম মানুহৰ প্ৰতি অত্যন্ত দয়ালু আছিল, তেখেতে সদায় তেওঁলোকৰ বাবে হিদায়ত কামনা কৰিছিল, কেতিয়াও ধ্বংস কামনা কৰা নাছিল৷ ইয়াৰ প্ৰমাণ হৈছে মহান আল্লাহৰ এই বাণী: “আৰু আমি তোমাক বিশ্ববাসীৰ বাবে কেৱল ৰহমত হিচাপেহে প্ৰেৰণ কৰিছোঁ।” (ছুৰা আল-আম্বিয়াঃ ১০৭)
৬ - দায়িত্ব পালন কৰা আৰু উপায় অৱলম্বন কৰা: মুছলিমসকলে আল্লাহৰ ওপৰত তাৱাক্কুল কৰি সদায় নিজৰ চৰীয়তসন্মত উদ্দেশ্য পূৰণৰ বাবে প্ৰচেষ্টা কৰা উচিত। লগতে এই উদ্দেশ্য পূৰণৰ বাবে উপলব্ধ সকলো উপায় অৱলম্বন কৰা উচিত। এই উপায়সমূহৰ কোনো এটাৰ অভাৱ হ'লে বা তেওঁলোকৰ সমৰ্থকসকলৰ সংখ্যা কমি গ'লেও তেওঁলোক অক্ষম হৈ পৰা উচিত নহয়।
অষ্টম পাঠ: ইছৰা আৰু মেৰাজ আৰু চন্দ্ৰ বিদীৰ্ণ হোৱাৰ মুজিঝা (অলৌকিকতা):
ইছৰা আৰু মিৰাজৰ ভ্ৰমণ: এই মহা মুজিঝাটো তেখেত চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামৰ পঞ্চাছ বছৰ বয়সৰ পিছত সংঘটিত হৈছিল।
নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামৰ বক্ষ বিদীৰ্ণঃ আবু জৰ ৰাদ্বিয়াল্লাহু আনহুৱে বৰ্ণনা কৰিছে যে, ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে কৈছেঃ “মই মক্কাত থকা অৱস্থাত মোৰ ঘৰৰ ছাদ মুকলি কৰা হ'ল, আৰু জিব্ৰীল আলাইহিচ্ছাল্লাম নামি আহিল। তেওঁ মোৰ বুকু বিদীৰ্ণ কৰিলে, তাৰ পিছত জমজমৰ পানীৰে সেইটো ধুই দিলে। ইয়াৰ পিছত তেওঁ হিকমত আৰু ঈমানেৰে পৰিপূৰ্ণ এটা সোণৰ পাত্ৰ লৈ আহিল আৰু সেইখিনি মোৰ বুকুত ঢালি দিলে। তাৰ পিছত বুকুখন বন্ধ কৰি দিলে।” [বুখাৰী আৰু মুছলিম]
ইছৰাঃ মক্কাৰ মছজিদে হাৰামৰ পৰা বায়তুল মাকদিছত অৱস্থিত মছজিদে আকচালৈ নিশাৰ ভাগত তেখেতে কৰা এই যাত্ৰাক ইছৰা বুলি কোৱা হয়।
মিৰাজ: এইটো হৈছে মছজিদে আকচাৰ পৰা সুউচ্চ আকাশলৈ আৰোহণ কৰা তথা “ছিদৰাতুল মুনতাহা”ত গৈ উপস্থিত হোৱা তেখেতৰ এই ভ্ৰমণক মিৰাজ বোলে। ছিদৰাতুল মুনতাহা হৈছে সপ্তম আকাশত থকা এজোপা প্ৰকাণ্ড বৃক্ষ।
মহান আল্লাহে কৈছেঃ “পৱিত্ৰ মহিমাময় তেওঁ, যিজনে তেওঁৰ বান্দাক ৰাতিৰ ভিতৰতে ভ্ৰমণ কৰাইছে, (মক্কাৰ) আল-মাছজিদুল হাৰামৰ পৰা (পেলিষ্টাইনৰ) আল-মাছজিদুল আক্বছালৈ, যাৰ কেউফালে আমি বৰকত প্ৰদান কৰিছোঁ, যাতে আমি তেওঁক আমাৰ নিদৰ্শনসমূহ দেখুৱাব পাৰোঁ; নিশ্চয় তেওঁ সৰ্বশ্ৰোতা, সৰ্বদ্ৰষ্টা।” (ছুৰা আল-ইছৰাঃ ১)
ৰহমত আৰু ক্ষমতাৰ দৃশ্যসমূহ: নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে এই ৰাতিত তেওঁৰ প্ৰতিপালকৰ মহা নিদৰ্শনসমূহ প্ৰত্যক্ষ কৰিছিল; এতেকে তেখেতে জান্নাত আৰু জাহান্নাম দেখিছিল, অন্যান্য নবী আলাইহিমুচ্ছালামসকলৰ সৈতেও সাক্ষাৎ কৰিছিল আৰু মছজিদুল আকচাত তেওঁলোকক লৈ নামাজ আদায় কৰিছিল, আৰু মহান আল্লাহে কোনো মাধ্যম নোহোৱাকৈ পৰ্দাৰ আঁৰৰ পৰা তেখেতৰ সৈতে কথা পাতিছিল, আৰু তেখেতৰ ওপৰত পাঁচ ওৱাক্ত নামাজ ফৰজ কৰিছিল।
মানুহৰ অৱস্থা: মক্কাত পুৱাৰ ভাগত যেতিয়া নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে যি ঘটিছিল সেই বিষয়ে মানুহক অৱগত কৰিলে, তেতিয়া মুমিনসকলৰ ঈমান আৰু বিশ্বাস বৃদ্ধি পালে, আনহাতে কাফিৰসকলৰ হঠকাৰিতা আৰু অস্বীকাৰ তীব্ৰতৰ হৈ পৰিল।
চন্দ্ৰ দ্বিখণ্ডিত হোৱাৰ ঘটনা: মুশ্বৰিকসকলে যেতিয়া নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামৰ ওচৰত তেখেতৰ সত্যতাৰ প্ৰমাণস্বৰূপে এটা বাস্তৱ নিদৰ্শন বিচাৰিলে, তেতিয়া আল্লাহে তেখেতৰ বাবে চন্দ্ৰক দ্বিখণ্ডিত কৰি দুভাগ কৰি দেখুৱাইছিল, আনকি মানুহে সেয়া প্ৰত্যক্ষভাৱে দেখা পাইছিল। তথাপিও কুৰাইশ্বৰ কাফিৰসকলে মুখ ঘূৰাই লৈছিল আৰু কৈছিল, ‘এয়া হৈছে যাদু’।
মহান আল্লাহে কৈছেঃ “কিয়ামত নিকটৱৰ্তী হৈছে আৰু চন্দ্ৰ বিদীৰ্ণ হৈছে, আৰু সিহঁতে কোনো নিদৰ্শন দেখিলে মুখ ঘূৰাই লয় আৰু কয়, ‘এয়াতো চিৰাচৰিত যাদুহে’।” [আল-ক্বামাৰ, আয়াত: ১-২]
সংগৃহীত উপকাৰিতাসমূহঃ
১- আল্লাহ সকলো বিষয়তে ক্ষমতাৱান। ইছৰা আৰু মেৰাজ তথা চন্দ্ৰ দ্বিখণ্ডিত হোৱাৰ মুজিঝাসমূহ হৈছে তেওঁৰ পূৰ্ণাংগ ক্ষমতাৰ অন্যতম প্ৰমাণ।
২- এই ভ্ৰমণটো আছিল শোকৰ বছৰৰ পিছত, যেনিবা এইটো আছিল নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামৰ বাবে এক মহান সন্মান, আৰু দাওৱাতৰ পথত দীৰ্ঘ বছৰৰ কষ্ট আৰু নিৰ্যাতনৰ অন্তত তেওঁৰ অন্তৰক সুদৃঢ় কৰা আৰু তেওঁৰ বাবে এক সান্ত্বনা স্বৰূপ।
৩) চালাত হৈছে একমাত্ৰ এনেকুৱা ইবাদত, যিটো আকাশত ফিৰিস্তা জিব্ৰাইল আলাইহিচ্ছালামৰ মাধ্যম নোহোৱাকৈ পোনপোটীয়াকৈ আল্লাহৰ ফালৰ পৰা তেওঁৰ ৰাছুলৰ প্ৰতি অনিবাৰ্য কৰা হৈছিল, যিয়ে মুছলিমৰ জীৱনত ইয়াৰ মহান মৰ্যাদা আৰু গুৰুত্বৰ প্ৰমাণ বহন কৰে।
৪- আল্লাহে এই মুজিঝাসমূহক নুবুওৱতৰ সত্যতাৰ সুস্পষ্ট প্ৰমাণ হিচাপে নিৰ্ধাৰণ কৰিছে, কিন্তু যিয়ে সত্যৰ পৰা নিজৰ অন্তৰক বন্ধ কৰি লয়, তাৰ বাবে ডাঙৰতকৈ ডাঙৰ নিদৰ্শনো কোনো উপকাৰত নাহে।
৫- বিঃদ্ৰঃ ইছৰা আৰু মে’ৰাজৰ ৰাতিক উদযাপন বা কোনো বিশেষ ইবাদতৰ দ্বাৰা নিৰ্দিষ্ট কৰা সম্পৰ্কে নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামৰ পৰা বা তেখেতৰ চাহাবাসকলৰ পৰা কোনো তথ্য প্ৰমাণিত নাই; সেয়েহে তেওঁলোকৰ আদৰ্শ অনুসৰণ কৰা আৰু তেওঁলোকে যিটো কৰা নাছিল সেইটো বৰ্জন কৰাতেই নিহিত আছে সম্পূৰ্ণ কল্যাণ।
৬- ইছৰা আৰু মিৰাজত নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে ৰূহৰ সৈতে সশৰীৰে জাগ্ৰত অৱস্থাত ভ্ৰমণ কৰিছিল, আৰু এইটোৱে মুজিঝাৰ মহানতা আৰু মহান আল্লাহৰ পৰিপূৰ্ণ ক্ষমতাৰ প্ৰমাণ বহন কৰে।
৭- নিশ্চয় দুখৰ লগতেই আছে সুখ: মুছলিমে নিজৰ পথত আগবাঢ়ি যোৱা উচিত আৰু সন্মুখীন হোৱা কঠিন পৰিস্থিতিবোৰলৈ ভ্ৰূক্ষেপ কৰা উচিত নহয়। তেওঁ মহান আল্লাহৰ ওপৰত ভৰসা কৰা উচিত আৰু জনা উচিত যে, ধৈৰ্য্যৰ লগতেই আছে বিজয়, বিপদৰ লগতেই আছে প্ৰশস্ততা আৰু দুখৰ লগতেই আছে সুখ।
নৱম পাঠ: আনচাৰসকলৰ আকাবাৰ প্ৰথম আৰু দ্বিতীয় বাইআত:
আনচাৰসকলৰ সৈতে সাক্ষাৎ: নুবুওৱতৰ একাদশ বৰ্ষত, ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে মক্কাৰ সমীপৱৰ্তী মিনাৰ আকাবাত কেইজনমান আনচাৰ (মদীনাৰ অধিবাসী)ৰ সৈতে সাক্ষাৎ কৰিছিল। তেখেতে তেওঁলোকৰ সৈতে বহিছিল আৰু তেওঁলোকক ইছলামৰ দাৱাত দিছিল। ফলত তেওঁলোকে তেখেতৰ আহ্বানত সঁহাৰি দিছিল আৰু তেখেতক সত্য বুলি মানি লৈছিল। যেতিয়া তেওঁলোকে মদীনালৈ উভতি গৈছিল, তেতিয়া তেওঁলোকে নিজ সম্প্ৰদায়ৰ লোকসকলক তেখেতৰ খবৰ আৰু দাৱাতৰ বিষয়ে অৱগত কৰিছিল। যাৰ ফলত তেওঁলোকৰ মাজত ইছলামৰ প্ৰচাৰ হৈছিল আৰু আনচাৰসকলৰ কোনো এটা ঘৰ বাকী থকা নাছিল য'ত ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামৰ বিষয়ে চৰ্চা হোৱা নাছিল।
আকাবাৰ প্ৰথম বাইআত: নুবুওৱতৰ দ্বাদশ বৰ্ষত আওছ আৰু খাজৰাজ (আনচাৰ) গোত্ৰৰ এটা প্ৰতিনিধি দল আহিছিল আৰু নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামৰ ওচৰত “আকাবাৰ প্ৰথম বাইআত” গ্ৰহণ কৰিছিল। তেখেতে তেওঁলোকক ইছলামৰ শিক্ষা দিছিল আৰু তেখেতৰ ওচৰত বাইআত গ্ৰহণ কৰিবলৈ আহ্বান কৰিছিল, ফলত তেওঁলোকে তেখেতৰ ওচৰত এই বিষয়ত বাইআত গ্ৰহণ কৰিছিল যে: তেওঁলোকে আল্লাহৰ সৈতে কাকো অংশীদাৰ স্থাপন নকৰিব, চুৰি নকৰিব, ব্যভিচাৰ নকৰিব, নিজৰ সন্তানক হত্যা নকৰিব, কাৰো ওপৰত মিছা অপবাদ জাপি নিদিব, সৎকৰ্মত নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামৰ অবাধ্যতা নকৰিব।
ইয়াৰ পিছত তেওঁলোকৰ প্ৰতিফল উল্লেখ কৰি কৈছেঃ “এতেকে তোমালোকৰ মাজৰ যিয়ে প্ৰতিজ্ঞা পূৰণ কৰিব, তাৰ প্ৰতিদান আছে আল্লাহৰ ওচৰত। আনহাতে যিয়ে ইয়াৰ মাজৰ কোনো এটা অপৰাধ কৰিব, আৰু তাৰ পিছত পৃথিৱীতেই যদি তাক সেই অপৰাধৰ শাস্তি দিয়া হয়, তেন্তে সেইটো তাৰ বাবে কাফফাৰা হ'ব। পক্ষান্তৰে যদি কোনোবাই ইয়াৰ মাজৰ কোনো এটা অপৰাধ কৰে, আৰু আল্লাহে যদি তাৰ সেই অপৰাধ গোপন কৰি ৰাখে, তেন্তে সেই বিষয়টো আল্লাহৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল হ'ব; তেওঁ ইচ্ছা কৰিলে ক্ষমা কৰিব আৰু ইচ্ছা কৰিলে শাস্তি বিহিব।” [বুখাৰী আৰু মুছলিম]
ইছলামৰ প্ৰথম দূত: বাইআত সম্পূৰ্ণ হোৱাৰ পিছত আৰু হজ্জৰ সময়ছোৱা শেষ হোৱাৰ পাছত, নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে এই বাইআত গ্ৰহণকাৰীসকলৰ সৈতে ইছলামৰ প্ৰথমজন দূত প্ৰেৰণ কৰিছিল, যাতে তেওঁ মদিনাৰ নতুন মুছলিমসকলক ইছলামৰ বিধানসমূহ শিকায় আৰু তেওঁলোকক দ্বীনৰ জ্ঞান প্ৰদান কৰে। এই দায়িত্বৰ বাবে তেখেতে ইছলামৰ যুৱকসকলৰ মাজৰ পৰা এজন যুৱকক নিৰ্বাচন কৰিছিল, তেওঁ আছিল প্ৰথম পৰ্যায়ত ইছলাম গ্ৰহণকাৰীসকলৰ অন্তৰ্ভুক্ত, তেওঁ হৈছে মুছআব বিন উমাইৰ ৰাদ্বিয়াল্লাহু আনহু।
আকাবাৰ দ্বিতীয় বাইআত: নুবুওৱতৰ ত্ৰয়োদশ বৰ্ষত এটা বৃহৎ প্ৰতিনিধি দল নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামক সাক্ষাৎ কৰিবলৈ ওলাই আহিছিল আৰু তেওঁলোকে তেখেতৰ ওচৰত এই বিষয়ৰ ওপৰত “আকাবাৰ দ্বিতীয় বাইআত” গ্ৰহণ কৰিছিল যে, যেতিয়া তেখেতে তেওঁলোকৰ স্থানলৈ হিজৰত কৰি যাব তেতিয়া তেওঁলোকে তেখেতক সুৰক্ষা দিব আৰু সহায় কৰিব, লগতে যিবোৰৰ পৰা তেওঁলোকে নিজকে, নিজৰ পৰিয়ালক আৰু সন্তান-সন্ততিক ৰক্ষা কৰে, তাৰ পৰা তেখেতকো ৰক্ষা কৰিব।
মহালাভঃ আনচাৰসকলে আল্লাহৰ ৰাছুল চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামক সুধিলেঃ “হে আল্লাহৰ ৰাছুল! যদি আমি এই বাইআত পূৰণ কৰোঁ, তেন্তে আমাৰ বাবে কি আছে?” তেখেত চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে এক কথাত উত্তৰ দিলেঃ “তোমালোকৰ বাবে জান্নাত আছে।” সেয়ে তেওঁলোকে পূৰ্ণ সততা আৰু আনন্দেৰে তেখেতৰ ওচৰত বাইআত গ্ৰহণ কৰিলে।
সংগৃহীত উপকাৰিতাসমূহঃ
১- কোনো ক্লান্তি আৰু বিৰক্তি নোহোৱাকৈ সকলোৰে ওচৰত ইছলাম প্ৰচাৰ কৰাৰ ক্ষেত্ৰত নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামৰ ধাৰাবাহিকতা ধৰ্মপ্ৰচাৰকসকলৰ বাবে এক মহান আদৰ্শ; কিয়নো অবিচলতা আৰু দৃঢ় বিশ্বাসেই হৈছে সফলতাৰ চাবিকাঠি।
২- আনচাৰসকলৰ মৰ্যাদা: সত্যৰ প্ৰতি দ্ৰুত সঁহাৰি জনোৱা আৰু আত্মীয়-স্বজন তথা প্ৰতিৱেশীসকলৰ মাজত ইছলাম প্ৰচাৰ কৰাৰ ক্ষেত্ৰত থকা আগ্ৰহৰ জৰিয়তেই মদীনাৰ লোকসকলৰ মৰ্যাদা প্ৰকাশ পায়, যাৰ ফলত তেওঁলোকৰ সমগ্ৰ অঞ্চলত কল্যাণ প্ৰসাৰিত হৈ পৰিছিল।
৩- আকাবাৰ বাইআত দুটা আছিল ইছলামী ৰাষ্ট্ৰ প্ৰতিষ্ঠাৰ মূল ভেটি; যিহেতু ইয়াত আনুগত্য কৰা, নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামক সুৰক্ষা প্ৰদান কৰা আৰু তেখেতে লৈ অহা দ্বীনক সহায় কৰাৰ অংগীকাৰ অন্তৰ্ভুক্ত আছিল।
৪- তেখেতক সহায়-সহযোগিতা কৰাৰ বিনিময়ত নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে আনচাৰসকলক কোনো পদৱী বা ধন-সম্পদৰ প্ৰতিশ্ৰুতি দিয়া নাছিল, বৰং তেখেতে তেওঁলোকক জান্নাতৰ প্ৰতিশ্ৰুতি দিছিল; আমাক এই শিক্ষা দিবলৈ যে, মুমিনৰ বাবে প্ৰকৃত লাভ হৈছে আল্লাহৰ সন্তুষ্টি আৰু তেওঁৰ চিৰস্থায়ী নিয়ামত।
৫- আনচাৰসকলে (ৰাদ্বিয়াল্লাহু আনহুমে) আল্লাহ আৰু তেওঁৰ ৰাছুলক ভাল পাই নিজৰ প্ৰাণ আৰু সা-সম্পত্তি ব্যয় কৰিবলৈ নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামৰ ওচৰত বাইআত গ্ৰহণ কৰিছিল, যাৰ ফলত তেওঁলোকে প্ৰতিদান স্বৰূপে জান্নাতৰ অধিকাৰী হৈছিল।
৬- বিঃদ্ৰঃ: আকাবা হৈছে মক্কাৰ ওচৰত অৱস্থিত “মিনা”ৰ এটা অঞ্চল। নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে আনচাৰসকলৰ সৈতে গোপনে সাক্ষাৎ কৰিবলৈ এই ঠাইখনক নিৰ্বাচন কৰিছিল; কাৰণ এইটো আছিল পাহাৰৰ মাজত কুৰাইশ্বৰ দৃষ্টিৰ পৰা আঁতৰত থকা এটা নিভৃত স্থান।
দশম পাঠ: মদীনালৈ নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামৰ হিজৰত
আৰু এইটো হৈছে সেই নিৰ্ণায়ক ঐতিহাসিক যাত্ৰা, যিটোৱে ইতিহাসৰ গতিপথ সলনি কৰি দিছিল, আৰু ইয়াৰ পৰাই ইছলামী ৰাষ্ট্ৰ গঠনৰ পৰ্যায় আৰম্ভ হৈছিল:
হিজৰতৰ অনুমতি আৰু প্ৰস্থানৰ আৰম্ভণি: যেতিয়া দ্বিতীয় আকাবাৰ বাইআত সম্পূৰ্ণ হৈছিল আৰু ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে মদীনাৰ লোকসকলৰ পৰা সহায়-সহযোগিতা পোৱাৰ বিষয়ত নিশ্চিত হৈছিল, তেতিয়া তেখেতে চাহাবাসকলক নিৰাপদে থাকিবলৈ হিজৰত কৰাৰ অনুমতি প্ৰদান কৰিছিল। ফলত চাহাবাসকলে আল্লাহৰ ওচৰত থকা প্ৰতিদানৰ আশাত নিজৰ ঘৰ-দুৱাৰ, ধন-সম্পত্তি আৰু পৰিয়াল-পৰিজনক ত্যাগ কৰি ওলাই গৈছিল। তেওঁলোকে কুৰাইশ্বৰ চকুৰ পৰা আত্মগোপন কৰি বিভিন্ন দলত বিভক্ত হৈ ৰাওনা হৈছিল, তেওঁলোকৰ মাজৰ কিছুমানে খোজকাঢ়ি আৰু কিছুমানে বাহনত উঠি গৈছিল। আনহাতে নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে মক্কাত অৱস্থান কৰি নিজৰ প্ৰতিপালকৰ পৰা প্ৰস্থানৰ অনুমতিৰ বাবে অপেক্ষা কৰি আছিল, আৰু তেখেতৰ লগত আছিল তেখেতৰ সংগী আবু বকৰ আৰু আলী ইবনে আবি তালিব ৰাদ্বিয়াল্লাহু আনহুমা।
দাৰুন নাদুৱাৰ ষড়যন্ত্ৰ আৰু নবীৰ প্ৰতি আল্লাহৰ সুৰক্ষাঃ যেতিয়া কুৰাইশ্বে দেখিলে যে, নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামৰ চাহাবাসকলে মদীনাত গৈ সুৰক্ষা আৰু শক্তি লাভ কৰিছে, তেতিয়া সিহঁতে তেখেতৰ দ্বীন প্ৰসাৰ হোৱাৰ আশঙ্কাত ভীত-সন্ত্ৰস্ত হৈ পৰিল। সেয়ে পৰামৰ্শ কৰাৰ বাবে সিহঁতৰ প্ৰধান কাফিৰসকলে আহি 'দাৰুন নাদুৱাত' একত্ৰিত হ'ল। অৱশেষত সিহঁতে সিদ্ধান্ত গ্ৰহণ কৰিলে যে, প্ৰতিটো গোত্ৰৰ পৰা একোজনকৈ ব্যক্তিয়ে একেলগে আঘাত কৰি নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামক হত্যা কৰিব, যাতে তেখেতৰ তেজৰ দাবী গোত্ৰসমূহৰ মাজত বিভাজিত হৈ পৰে। কিন্তু মহান আল্লাহে তেওঁৰ নবীক সিহঁতৰ ষড়যন্ত্ৰ সম্পৰ্কে অৱগত কৰিলে আৰু তেখেতক হিজৰত কৰাৰ অনুমতি প্ৰদান কৰিলে। সেয়ে নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে আলী ইবনে আবি তালিব ৰাদ্বিয়াল্লাহু আনহুক তেখেতৰ বিচনাত শুবলৈ নিৰ্দেশ দিলে; যাতে কাফিৰসকলৰ এই ভ্ৰম হয় যে, তেখেত এতিয়াও ঘৰতেই আছে। লগতে এইটোও এটা কাৰণ আছিল যে, তেওঁ যাতে নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামৰ ওচৰত থকা আমানতসমূহ তাৰ প্ৰকৃত অধিকাৰীসকলক ঘূৰাই দিব পাৰে। ইপিনে নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে সিহঁতৰ মাজেৰে ওলাই গ'ল অথচ সিহঁতে তেখেতক দেখা পোৱা নাছিল, কিয়নো আল্লাহে তেখেতৰ পৰা সিহঁতৰ দৃষ্টিশক্তি উঠাই লৈছিল।
ছাওৰ গুহাত অৱস্থান আৰু আল্লাহৰ সহায়: নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে তেখেতৰ সংগী আবু বকৰ চিদ্দীক্ব ৰাদ্বিয়াল্লাহু আনহুৰ সৈতে যাত্ৰা আৰম্ভ কৰিছিল আৰু আত্মগোপন কৰিবলৈ “ছাওৰ গুহা”ৰ ফালে অগ্ৰসৰ হৈছিল। তেওঁলোকে তাত তিনি দিন পৰ্যন্ত অৱস্থান কৰিছিল। এই সময়ছোৱাতে, কুৰাইশ্বসকলে তেওঁলোকক বিচাৰি সকলো প্ৰচেষ্টা চলাইছিল আৰু যিয়ে তেওঁলোকক হত্যা কৰিব বা ধৰি আনিব পাৰিব, তাৰ বাবে এক বৃহৎ পুৰস্কাৰ (এশ উট) ঘোষণা কৰিছিল। যেতিয়া মুশ্বৰিকসকলে গুহাৰ দুৱাৰমুখত আহি থিয় হৈছিল, তেতিয়া আবু বকৰ ৰাদ্বিয়াল্লাহু আনহুৱে নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামৰ জীৱনক লৈ শংকিত হৈ পৰিছিল আৰু কৈছিল: “সিহঁতৰ মাজৰ কোনোবাই যদি নিজৰ ভৰিৰ ফালেও লক্ষ্য কৰে, তেতিয়া দেখোন আমাক দেখা পাব।” তেতিয়া নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে গভীৰ বিশ্বাসেৰে তেওঁক আশ্বস্ত কৰি ক'লেঃ “হে আবু বকৰ! সেই দুজন ব্যক্তি সম্পৰ্কে আপোনাৰ কি ধাৰণা, যাৰ তৃতীয়জন হৈছে আল্লাহ?” ইয়াৰ পাছত আল্লাহে মুশ্বৰিকসকলক তেওঁলোকৰ পৰা আঁতৰাই দিলে, যদিও সিহঁত অতি নিকটৱৰ্তী আছিল।
মছজিদে কুবা নিৰ্মাণ আৰু মদীনাত প্ৰৱেশ: গুহাৰ পৰা ওলোৱাৰ পিছত, নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে কাফিৰসকলৰ দৃষ্টি গোচৰ নোহোৱা এটা পথেৰে যাত্ৰা কৰি গৈ “কুবা” অঞ্চলত উপস্থিত হয়। তাত তেখেতে ইছলামৰ সৰ্বপ্ৰথম মছজিদ নিৰ্মাণ কৰে, আৰু সেইটো হৈছে “মছজিদে কুবা।” তাৰ কেইদিনমান পিছতে তেখেতে মদীনালৈ যাত্ৰা কৰে, তেতিয়া মদীনাৰ অধিবাসীসকলে তেখেতক অবৰ্ণনীয় আনন্দ আৰু উল্লাসেৰে আদৰণি জনায়, লগতে তেখেতৰ পৱিত্ৰ আগমনৰ আনন্দত ঘৰবোৰ তাকবীৰ আৰু তাহমীদৰ ধ্বনিত মুখৰিত হৈ পৰে।
ৰাষ্ট্ৰ প্ৰতিষ্ঠা আৰু জিহাদৰ বিধানঃ মদীনাত থিতাপি লোৱাৰ লগে লগে তেখেত চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে ৰাষ্ট্ৰৰ কেন্দ্ৰ হিচাপে “মছজিদে নবৱী” নিৰ্মাণৰ কাম আৰম্ভ কৰিছিল, আৰু মুহাজিৰ তথা আনচাৰসকলৰ মাজত ভ্ৰাতৃত্বৰ বান্ধোন গঢ়ি তুলিছিল যাতে তেওঁলোকে একগোট হ'ব পাৰে। যেতিয়া পৰিস্থিতি সুস্থিৰ হৈছিল আৰু মুছলিমসকল শক্তি আৰু প্ৰতিৰক্ষাৰ অধিকাৰী হৈ পৰিছিল, তেতিয়া আল্লাহে তেওঁলোকক অন্যায় প্ৰতিহত কৰিবলৈ আল্লাহৰ পথত জিহাদ কৰাৰ অনুমতি প্ৰদান কৰিছিল। ফলত আল্লাহে তেওঁৰ এই বাণী অৱতীৰ্ণ কৰিলেঃ “যুদ্ধৰ অনুমতি দিয়া হ’ল তেওঁলোকক, যিসকলে আক্ৰান্ত হৈছে, কাৰণ তেওঁলোকক নিৰ্যাতন কৰা হৈছে। নিশ্চয় আল্লাহে তেওঁলোকক সহায় কৰিবলৈ সম্যক সক্ষম৷” (ছুৰা আল-হাজ্জঃ ৩৯)
সংগৃহীত উপকাৰিতাসমূহঃ
১- ত্যাগৰ মহত্ত্ব: নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লাম আৰু তেখেতৰ চাহাবাসকলৰ হিজৰত আৰু তেওঁলোকে নিজ মাতৃভূমি তথা সা-সম্পত্তি ত্যাগ কৰাটো একমাত্ৰ আল্লাহ তাআলাৰ বাবেই আছিল, আৰু ই আমাক এই শিক্ষা দিয়ে যে, সকলো বস্তুতকৈ দ্বীন হৈছে আটাইতকৈ মূল্যৱান।
২- আবু বকৰ ৰাদ্বিয়াল্লাহু আনহুৰ ফজীলত: যিহেতু তেওঁ সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ যাত্ৰাত নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামৰ সঙ্গী হোৱাৰ মৰ্যাদা অৰ্জন কৰিছিল, লগতে ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামৰ আটাইতকৈ নিকটৱৰ্তী ব্যক্তি হিচাপে তেওঁৰ সুউচ্চ স্থান প্ৰমাণিত আছে।
৩- মহান আল্লাহে তেওঁৰ নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামক সুৰক্ষা প্ৰদান কৰাৰ আৰু তেখেতৰ পৰা কাফিৰসকলৰ চক্ৰান্ত দূৰ কৰাৰ দায়িত্ব গ্ৰহণ কৰিছে। এতেকে যাৰ লগত আল্লাহ থাকে, তাক কোনেও পৰাজিত কৰিব নোৱাৰে।
৪- গুহাৰ ভিতৰত আটাইতকৈ কঠিন মুহূৰ্তত নিজ প্ৰতিপালকৰ প্ৰতি নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামৰ পূৰ্ণ বিশ্বাস প্ৰকাশ পাইছিল, যাৰ পৰা আমি এই শিক্ষা পাওঁ যে ধৈৰ্য্য ধাৰণ কৰা আৰু আল্লাহৰ সান্নিধ্যৰ প্ৰতি দৃঢ় বিশ্বাস ৰখাৰ ফলতেই কষ্টৰ অৱসান ঘটে।
৫- আনচাৰসকলৰ শ্ৰেষ্ঠত্ব: য'ত নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামৰ প্ৰতি মদীনাৰ লোকসকলৰ মুহাব্বত প্ৰকাশ পাইছিল আৰু তেখেতক লৈ তেওঁলোকে সুখ অনুভৱ কৰিছিল; এই বিষয়টোৱে তেওঁলোকৰ উত্তম স্বভাৱৰ পৰিচয় দিছিল, লগতে তেওঁলোকে কেনেদৰে আল্লাহ আৰু তেওঁৰ ৰাছুলক আন্তৰিকতাৰে সহায়ৰ হাত আগবঢ়াইছিল তাকো প্ৰতিফলিত কৰিছিল।
৬- ৰাষ্ট্ৰ প্ৰতিষ্ঠা হোৱাৰ পাছত আৰু ইয়াৰ সামৰ্থ্য লাভ কৰাৰ পিছত উপযুক্ত সময়ত জিহাদৰ নিৰ্দেশ দিয়া হৈছে, আৰু মুছলিমসকলৰ অৱস্থাৰ প্ৰতি লক্ষ্য ৰখাৰ ক্ষেত্ৰত এইটো হৈছে আল্লাহৰ ৰহমত আৰু হিকমত।
৭- মুছলিমসকলৰ জীৱনত মছজিদৰ গুৰুত্ব: মুছলিমসকলৰ জীৱনত মছজিদৰ মৰ্যাদা আৰু গুৰুত্বৰ প্ৰতি লক্ষ্য ৰাখি নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে মদীনালৈ যোৱাৰ পথত সৰ্বপ্ৰথম যিটো কাম কৰিছিল সেইটো আছিল মছজিদে কুবাৰ নিৰ্মাণ, তাৰ পিছত যেতিয়া তেখেতে মদীনাত প্ৰৱেশ কৰিছিল, তেতিয়া বৰ্তমানৰ পৰিচিত স্থানত মছজিদে নবৱী নিৰ্মাণ কৰিছিল।
একাদশ পাঠ: মহান আল্লাহৰ পথত জিহাদৰ আৰম্ভণি আৰু বদৰৰ যুদ্ধ:
গাঝওৱাসমূহ আৰু ছাৰায়াসমূহৰ আৰম্ভণি:
ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে একৈছখন যুদ্ধত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। তাৰে প্ৰথমখন আছিল দ্বিতীয় হিজৰীত সংঘটিত হোৱা আবৱা (ৱাদ্দান)ৰ যুদ্ধ, আৰু শেষৰখন আছিল নৱম হিজৰীৰ ৰজব মাহত সংঘটিত হোৱা তাবুক (উছৰাহ)ৰ যুদ্ধ। লগতে তেখেতে ছাৰায়াসমূহ প্ৰেৰণ কৰিছিল (ছাৰায়া হৈছে তেখেতৰ নিৰ্দেশনাত প্ৰেৰণ কৰা সৈনিক দল)।
গাঝওৱাহ হৈছে: এনেকুৱা যুদ্ধ য’ত নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে নিজে অংশগ্ৰহণ কৰিছিল, আৰু নিজেই মুছলমানসকলক নেতৃত্ব দিছিল, তাত যুদ্ধ সংঘটিত হওক বা নহওক।
আৰু ছাৰিয়্যা হৈছে, এনেকুৱা অভিযান য’ত নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে অংশগ্ৰহণ কৰা নাছিল, ইয়াত যুদ্ধ সংঘটিত হ’বও পাৰে, আৰু নহ’বও পাৰে, আৰু সাধাৰণতে ছাৰিয়্যাত অংশগ্ৰহণ কৰা সৈন্যৰ সংখ্যা কম থাকিছিল।
হিজৰতৰ দ্বিতীয় বৰ্ষত বদৰৰ যুদ্ধ:
এই যুদ্ধৰ কাৰণ আছিল যে, নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামৰ ওচৰলৈ খবৰ আহিছিল যে, শ্বামৰ পৰা প্ৰচুৰ ধন-সম্পদৰ সৈতে কুৰাইশ্বৰ এটা বৃহৎ কাফিলা আহি আছে। গতিকে তেখেতে ইয়াক অৱৰোধ কৰিবলৈ লোকসকলক আহ্বান জনালে আৰু তেখেতে তিনিশৰো কিছু অধিক লোকৰ সৈতে ওলাই আহিল। ইয়াৰ উদ্দেশ্য আছিল কুৰাইশ্বক শাস্তি প্ৰদান কৰা, যিহেতু সিহঁতে মুহাজিৰসকলক নিজৰ মাতৃভূমিৰ পৰা বহিষ্কাৰ কৰিছিল, তেওঁলোকৰ ঘৰ-দুৱাৰ আৰু সা-সম্পত্তি দখল কৰিছিল তথা ধন-সম্পদ লুট কৰিছিল। এই খবৰ গৈ কুৰাইশ্বৰ ওচৰ পোৱাত সিহঁতে তেৰশ বা তাতোকৈ অধিক সৈন্য একত্ৰিত কৰিলে। নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে তেখেতৰ চাহাবাসকলৰ লগত পৰামৰ্শ কৰিলে আৰু তেওঁলোকে যুদ্ধৰ বাবে মুখামুখি হোৱাৰ দৃঢ় সংকল্প গ্ৰহণ কৰিলে। এই যুদ্ধ ৰমজান মাহত সংঘটিত হৈছিল, য'ত ইছলামৰ সৈন্যবাহিনী আৰু কুফৰৰ সৈন্যবাহিনী পৰস্পৰে মুখামুখি হৈছিল আৰু প্ৰচণ্ড যুদ্ধ হৈছিল। আল্লাহে তাত তেওঁৰ নবীক এক মহান আৰু সুদৃঢ় বিজয় প্ৰদান কৰিছিল। মুছলিমসকলৰ মাজৰ পৰা চৈধ্যজন লোক শ্বহীদ হৈছিল, আনহাতে কাফিৰসকলৰ সত্তৰজন নিহত হৈছিল আৰু আন সত্তৰজনক বন্দী কৰা হৈছিল। সিহঁতৰ সৰহভাগেই আছিল কুৰাইশ্বসকলৰ ডাঙৰ নেতা আৰু চৰ্দাৰ। ফলত আল্লাহে ইছলাম আৰু মুছলিমসকলক সন্মানিত কৰিলে আৰু শ্বিৰ্ক তথা মুশ্বৰিকসকলক হীন প্ৰতিপন্ন কৰিলে। সকলো ধৰণৰ প্ৰশংসা বিশ্বজগতৰ প্ৰতিপালক আল্লাহৰ বাবেই।
সংগৃহীত উপকাৰিতাসমূহঃ
১- আল্লাহৰ দ্বীন সুউচ্চ কৰিবলৈ, ইছলামৰ প্ৰসাৰ কৰিবলৈ, ন্যায় প্ৰতিষ্ঠা কৰিবলৈ আৰু অন্যায় তথা অত্যাচাৰ নিৰ্মূল কৰিবলৈ মহান আল্লাহৰ পথত জিহাদ কৰাৰ বৈধতা।
২- নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লাম হৈছে আদৰ্শ নেতা আৰু সাহসী নিদৰ্শনঃ যিয়ে কাফিৰসকলৰ বিৰুদ্ধে যুদ্ধ কৰিবলৈ নিজে ওলাই গৈছিল।
৩- যুদ্ধৰত কাফিৰসকলৰ সম্পদ দখল কৰা বৈধ। সেই কাৰণেই কুৰাইশ্বৰ বাণিজ্যিক পথ বন্ধ কৰিছিল আৰু সিহঁতক অৰ্থনৈতিকভাৱে দুৰ্বল কৰাৰ প্ৰয়াস কৰা হৈছিল। এইটোৱেই আছিল বদৰৰ যুদ্ধৰ প্ৰধান কাৰণ।
৪- যুদ্ধৰ বাবে ওলাই যোৱা সম্পৰ্কে আৰু শত্ৰুৰ মুখামুখি হোৱাৰ বিষয়ত নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে চাহাবাসকলৰ সৈতে পৰামৰ্শ কৰিছিল: ইয়াৰ দ্বাৰা স্পষ্ট হয় যে, সকলো বিষয়তে বিশেষকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ বিষয়সমূহত পৰামৰ্শ কৰা বৈধ।
৫- সংখ্যালঘু মুমিনৰ দলক আল্লাহে কাফিৰসকলৰ বিৰুদ্ধে সহায় কৰে যদিও কাফিৰসকল সংখ্যাগৰিষ্ঠ হয়: যিদৰে নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লাম আৰু তেখেতৰ চাহাবাসকলক কুৰাইশ্বৰ কাফিৰসকলৰ বিৰুদ্ধে সহায় কৰিছিল, আৰু সিহঁতৰ সংখ্যা মুছলিমসকলৰ সংখ্যাতকৈ বহুগুণ অধিক আছিল।
৬- নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লাম আৰু তেখেতৰ চাহাবাসকলৰ সাহসঃ কাৰণ তেওঁলোকে নিজৰ তুলনাত বহুগুণ অধিক সংখ্যক সেনাৰ মুখামুখি হৈছিল আৰু সশস্ত্ৰ বাহিনীৰ সৈতে মোকাবিলা কৰিছিল।
৭- মহান আল্লাহে যাক ইচ্ছা কৰে সন্মান প্ৰদান কৰে, আৰু যাক ইচ্ছা কৰে অপমানিত লাঞ্ছিত কৰেঃ নিশ্চয় তেওঁ বদৰত ইছলামৰ অনুসাৰীসকলক সন্মান প্ৰদান কৰিছিল আৰু শ্বিৰ্ককাৰীসকলক অপমানিত লাঞ্ছিত কৰিছিল।
৮- আল্লাহৰ পথত জিহাদ বিধিসন্মত হোৱাৰ বিষয়ে কিছুমান হিকমত:
ক- মানুহক ইছলামৰ প্ৰতি আহ্বান কৰা আৰু তেওঁলোকক সৃষ্টিৰ ইবাদতৰ পৰা উলিয়াই স্ৰষ্টাৰ ইবাদতৰ পিনে লৈ অনা; মহান আল্লাহে কৈছে: “আৰু তোমালোকে সিহঁতৰ বিৰুদ্ধে যুদ্ধ কৰিয়েই থাকিবা যেতিয়ালৈকে ফিতনা চুড়ান্তভাৱে দূৰীভূত নহয় আৰু দ্বীন একমাত্ৰ আল্লাহৰ বাবে প্ৰতিষ্ঠিত নহয়। কিন্তু যদি সিহঁতে বিৰত হয় তেন্তে যালিমসকলৰ বাহিৰে আন কাৰো ওপৰত আক্ৰমণ কৰা বৈধ নহয়।” (ছুৰা আল-বাক্বাৰাহঃ ১৯৩)
খ- মুছলিমসকলৰ ওপৰত হোৱা আক্ৰমণ প্ৰতিহত কৰা; মহান আল্লাহে কৈছেঃ “আৰু যিসকলে তোমালোকৰ বিৰুদ্ধে যুদ্ধ কৰে, তোমালোকেও আল্লাহৰ পথত সিহঁতৰ বিৰুদ্ধে যুদ্ধ কৰা; কিন্তু সীমালংঘন নকৰিবা। নিশ্চয় আল্লাহ সীমালংঘনকাৰীসকলক ভাল নাপায়।” (ছুৰা আল-বাক্বাৰাহঃ ১৯০)
দ্বাদশ পাঠ: উহুদৰ যুদ্ধ আৰু ইয়াৰ পৰৱৰ্তী ঘটনাৱলী:
এইখন সেই যুদ্ধ য'ত আনুগত্যৰ মহান শিক্ষাসমূহ ফুটি উঠিছিল, আৰু ইয়াত নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামৰ প্ৰতি চাহাবাসকলৰ সঁচা মুহাব্বত লগতে তেওঁলোকৰ প্ৰাণ উৎসৰ্গাৰ দৃষ্টান্ত প্ৰকাশ পাইছিল।
যুদ্ধৰ কাৰণ আৰু ইয়াৰ প্ৰস্তুতি: তৃতীয় হিজৰীত সংঘটিত উহুদৰ যুদ্ধৰ কেতবোৰ কাৰণ আছিল; যাৰ ভিতৰত আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ আছিল: বদৰৰ যুদ্ধত নিহত হোৱা লোকসকলৰ আৰু সিহঁতৰ পৰাজয়ৰ প্ৰতিশোধ লোৱাৰ বাবে মুশ্বৰিকসকলৰ প্ৰবল ইচ্ছা। ফলত আবু ছুফিয়ানৰ নেতৃত্বত কুৰাইশ্বৰ লোকসকলে তিনি হাজাৰ সৈন্য একত্ৰিত কৰিছিল। ইয়াৰ বিপৰীতে, নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে তেখেতৰ এহেজাৰ চাহাবাক লৈ সিহঁতৰ মুখামুখী হ’বলৈ ওলাই পৰিছিল। আনহাতে সৈন্যবাহিনী পথত থকা অৱস্থাতে, মুনাফিকসকলৰ নেতা আব্দুল্লাহ বিন উবাই বিন ছালুলে সৈন্যবাহিনীৰ এক তৃতীয়াংশ লৈ উভতি গৈছিল, আৰু সিহঁতে যুদ্ধত অংশগ্ৰহণ কৰা নাছিল।
যুদ্ধৰ ঘটনাক্ৰম আৰু অৱজ্ঞাৰ অশুভ পৰিণাম: উহুদৰ ময়দানত দুয়োটা সৈন্যদল পৰস্পৰে মুখামুখি হৈছিল, আৰু এখন তীব্ৰ যুদ্ধ সংঘটিত হৈছিল যাৰ প্ৰথমভাগতে মুশ্বৰিকসকল পৰাজিত হৈছিল। তাৰ পিছত মুছলিমসকলৰ ধনুৰ্ধাৰীসকলে পাহাৰৰ পৰা নামি আহিছিল, অথচ তেওঁলোকৰ প্ৰতি নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামৰ কঠোৰ নিৰ্দেশ আছিল যে, পৰিস্থিতি যিয়েই নহওঁক কিয়, কোনেও যাতে তললৈ নামি নাহে। ধনুৰ্ধাৰীসকলে এই নিৰ্দেশ অৱজ্ঞা কৰাৰ কাৰণেই কাফিৰসকলৰ সৈন্যদলে মুছলিমসকলক ঘেৰি ধৰিলে, আৰু বহুসংখ্যক মুছলিম শ্বহীদ হৈছিল। মহান আল্লাহে কৈছেঃ “নিশ্চয় আল্লাহে তোমালোকৰ লগত তেওঁৰ প্ৰতিশ্ৰুতি পূৰণ কৰিছিল যেতিয়া তোমালোকে আল্লাহৰ অনুমতিক্ৰমে সিহঁতক বিনাশ কৰিছিলা, কিন্তু যেতিয়া তোমালোকে সাহস হেৰুৱাইছিলা আৰু (ৰাছুলৰ) নিৰ্দেশ সম্পৰ্কে মতভেদ সৃষ্টি কৰিছিলা আৰু যি তোমালোকে ভালপোৱা (বিজয়) সেয়া দেখুৱাৰ পিছত তোমালোকে অবাধ্য হৈছিলা। কাৰণ, তোমালোকৰ কিছুমানে পাৰ্থিৱ সম্পদৰ অভিলাষী আছিল আৰু কিছুমান আছিল আখিৰাতৰ অভিলাষী। তেতিয়া তেওঁ তোমালোকক পৰীক্ষা কৰাৰ বাবে সিহঁতৰ (তোমালোকৰ শত্ৰুসকলৰ) পৰা পশ্চাদবৰ্তী কৰালে। তথাপিও (কিন্তু) তেওঁ তোমালোকক ক্ষমা কৰি দিছে। কাৰণ আল্লাহ মুমিনসকলৰ প্ৰতি অনুগ্ৰহশীল।” (ছুৰা আলে-ইমৰাণঃ ১৫২)
বিপদৰ তীব্ৰতা আৰু চাহাবাসকলৰ ত্যাগ: উহুদৰ যুদ্ধ আছিল নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে অংশগ্ৰহণ কৰা যুদ্ধসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম কঠিন যুদ্ধ; য'ত তেখেতৰ ৰুবায়ী (সন্মুখৰ) দাঁত ভাঙি গৈছিল, আৰু মিগফাৰ (মূৰৰ সুৰক্ষাৰ বাবে পৰিধান কৰা তীখাৰ টুপী)ৰ দুটা আঙঠি তেখেতৰ পৱিত্ৰ মুখমণ্ডলত সোমাই পৰিছিল। তেখেতৰ বাবে পৰিস্থিতি অত্যন্ত জটিল হৈ পৰিছিল, কিন্তু মহান আল্লাহে তেখেতক সুৰক্ষিত ৰাখিছিল। এই যুদ্ধত চাহাবা ৰাদ্বিয়াল্লাহু আনহুমৰ মাজৰ পৰা সত্তৰজন চাহাবা শ্বহীদ হৈছিল, তেওঁলোকৰ মাজত আছিল ছাইয়্যিদুশ্ব শ্বুহাদা (শ্বহীদসকলৰ চৰ্দাৰ) তথা নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামৰ খুড়াক হামঝা ইবনে আব্দুল মুত্তালিব। ইয়াতেই নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামৰ প্ৰতি চাহাবাসকলৰ প্ৰকৃত মুহাব্বত প্ৰকাশ পাইছিল, সেয়েহে তেখেতক সুৰক্ষিত ৰাখিবলৈ তেওঁলোকে নিজৰ প্ৰাণ বিসৰ্জন দিছিল। যুদ্ধ শেষ হোৱাৰ পিছত আৰু শ্বহীদসকলক দাফন কৰাৰ অন্তত, নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লাম আৰু তেখেতৰ চাহাবাসকলে মদিনালৈ প্ৰত্যাৱৰ্তন কৰিছিল।
ইয়াত জানিবলগীয়া অন্যতম এটা বিষয় হৈছে এই যে, নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে উহুদৰ শ্বহীদসকলৰ ওচৰত উপস্থিত হৈ তেওঁলোকৰ বাবে কান্দিছিল আৰু তেখেতে কৈছিলঃ “কিয়ামতৰ দিনা মই এইসকলৰ সপক্ষে সাক্ষী হ'ম৷” তেখেতে তেওঁলোকক গোছল নিদিয়াকৈ তেওঁলোকৰ তেজ আৰু পিন্ধি থকা কাপোৰতেই দাফন কৰিবলৈ নিৰ্দেশ দিছিল। তেখেতে একেটা কবৰতে দুজন ব্যক্তিক একেলগে ৰাখিছিল আৰু তেওঁলোকৰ মৰ্যাদা বৃদ্ধি কৰাৰ অৰ্থে যিজনে আটাইতকৈ বেছি কোৰআন মুখস্থ কৰিছিল তেওঁক আগত ৰাখিছিল। ইয়াৰ পিছত তেখেতে জীৱিত লোকসকলৰ খবৰ লৈছিল। তেওঁলোকৰ আঘাতসমূহ মচি দিছিল আৰু তেওঁলোকক সাহস প্ৰদান কৰিছিল। লগতে তেখেতে উম্মে আম্মাৰা আৰু তেওঁৰ পৰিয়ালৰ বীৰত্বৰ প্ৰশংসা কৰিছিল আৰু তেওঁলোকৰ সুদৃঢ় স্থিতি তথা তেখেতৰ প্ৰতি কৰা প্ৰতিৰক্ষা দেখি জান্নাতত তেখেতৰ সংগ লাভৰ বাবে তেওঁলোকৰ হৈ দুআ কৰিছিল। যেতিয়া তেওঁলোকে দাফন কাৰ্য সম্পন্ন কৰিলে, তেতিয়া সকলো চাহাবাই তেখেতৰ পিছফালে শাৰী পাতিলে, আৰু তেওঁলোকে আল্লাহৰ আদেশৰ প্ৰতি আত্মসমৰ্পণ কৰি তথা ধৈৰ্য আৰু জিহাদৰ দৰে নিয়ামতৰ বাবে চুকৰিয়া আদায় কৰি আল্লাহৰ প্ৰশংসা আৰু গুণানুকীৰ্তন কৰিলে।
হামৰাউল আছাদৰ যুদ্ধঃ এই যুদ্ধখন উহুদৰ যুদ্ধৰ মাত্ৰ এদিন পিছতেই সংঘটিত হৈছিল। ইয়াৰ কাৰণ আছিল, ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামৰ ওচৰলৈ আবু ছুফিয়ান ইবনে হাৰ্বৰ বিষয়ে এই খবৰ আহিছিল যে, তেওঁ কুৰাইশ্বসকলক লৈ মদিনালৈ উভতি আহি নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামৰ অৱশিষ্ট চাহাবাসকলক নিঃশেষ কৰিব বিচাৰিছে। সেয়ে নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে লোকসকলক যুদ্ধলৈ ওলাবলৈ আদেশ দিলে আৰু চৰ্ত আৰোপ কৰিলে যে, তেখেতৰ লগত কেৱল তেওঁলোকেই ওলাব যিসকলে উহুদৰ যুদ্ধত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। ফলত তেওঁলোকে আঘাতপ্ৰাপ্ত হোৱা সত্ত্বেও ওলাই পৰিল। যেতিয়া আবু ছুফিয়ানে তেওঁলোকৰ বিষয়ে শুনিলে, তেতিয়া তেওঁ ভয় খালে আৰু তেওঁৰ লগত থকাসকলক লৈ মক্কালৈ উভতি গ'ল।
সংগৃহীত উপকাৰিতাসমূহঃ
১- পাপকৰ্ম আৰু অৱজ্ঞাৰ বেয়া পৰিণামঃ কাৰণ তীৰন্দাজসকলৰ ফালৰ পৰা ৰাছুল চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামৰ আদেশৰ যি অৱজ্ঞা সংঘটিত হৈছিল, তাৰ ফলত মুছলিমসকলৰ বৃহৎ আৰু ভয়াৱহ ক্ষতি সাধন হৈছিল।
২- নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামৰ মৰ্যাদা আৰু বিৰত্ব: তেখেতে নিজেই যুদ্ধ কৰিছিল আৰু আল্লাহৰ পথত আহত হৈছিল, আলাইহিচ্ছালাতু অচ্ছালাম।
৩- চাহাবাসকলৰ ফজিলত: আল্লাহৰ পথত তেওঁলোকে নিজৰ প্ৰাণ উৎসৰ্গা কৰিছিল আৰু ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামক সুৰক্ষা প্ৰদান কৰিছিল।
৪- মুমিনক মুনাফিকৰ পৰা পৃথক কৰা: কাৰণ মুনাফিকসকল উভতি গৈছিল আৰু উহুদ যুদ্ধত অংশগ্ৰহণ কৰা নাছিল, আৰু সিহঁতৰ নেতৃত্বত আছিল মুনাফিকসকলৰ দলপতি ইবনে ছালুল।
৫- চাহাবাসকলৰ ত্যাগৰ প্ৰভাৱ: আল্লাহৰ পাছত, তেওঁলোকৰ ত্যাগ যদি নাথাকিলহেঁতেন, তেন্তে এই ইছলাম কাৰো ওচৰতেই গৈ নাপালেহেঁতেন। কিয়নো আল্লাহে তেওঁলোককেই ইয়াৰ মাধ্যম হিচাপে নিৰ্ধাৰণ কৰিছে; ইমাম ইবনুল কাইয়্যিম ৰাহিমাহুল্লাহে কৈছে:
তেওঁলোকেই হৈছে নবীৰ অনুসাৰী আৰু তেখেতৰ দল.. তেওঁলোক নথকাহেঁতেন পৃথিৱীত কোনো মুছলিম নাথাকিলহেঁতেন।
৬- ‘উহুদ’ৰ যুদ্ধৰ মাত্ৰ এদিন পাছতেই ৰক্তক্ষৰণ হৈ থকা আঘাত লৈ ‘হামৰাউল আছাদ’ পৰ্যন্ত চাহাবাসকলৰ ওলাই যোৱা কাৰ্য তথা নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামৰ প্ৰতি তেওঁলোকৰ এই সঁহাৰি আছিল ঈমানৰ দৃঢ়তা আৰু উচ্চ মনোবলৰ সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ প্ৰমাণ, যাক কোনো যন্ত্ৰণাই পৰাস্ত কৰিব নোৱাৰে।
ত্ৰয়োদশ পাঠ: পঞ্চম হিজৰীত খন্দকৰ যুদ্ধ (আহযাব):
এই যুদ্ধৰ ঘটনাক্ৰম তেতিয়া আৰম্ভ হৈছিল যেতিয়া ইহুদীসকলে ৰাছুল চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামৰ সৈতে কৰা প্ৰতিশ্ৰুতি ভংগ কৰিছিল আৰু আৰবৰ বিভিন্ন গোত্ৰসমূহক উচটনি দি মদীনা আক্ৰমণ কৰিবলৈ সিহঁতক একত্ৰিত কৰিছিল, যাৰ উদ্দেশ্য আছিল মুছলিমসকলক আৰু তেওঁলোকৰ নৱগঠিত ৰাষ্ট্ৰখন ধ্বংস কৰা। ফলস্বৰূপে আবু ছুফিয়ান বিন হাৰ্বৰ নেতৃত্বত মুশ্বৰিক গোত্ৰসমূহৰ পৰা দহ হেজাৰ যোদ্ধাৰে গঠিত এক বিশাল সেনাবাহিনী একত্ৰিত হৈছিল, আনহাতে নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামৰ সেনাবাহিনীৰ সংখ্যা আছিল মাত্ৰ তিনি হেজাৰ যোদ্ধা।
যেতিয়া নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে সিহঁতৰ আগমনৰ কথা জানিব পাৰিলে, তেখেতে চাহাবাসকলৰ সৈতে পৰামৰ্শ কৰিলে। মহান চাহাবী ছালমান ফাৰছী ৰাদ্বিয়াল্লাহু আনহুৱে শত্ৰুৰ প্ৰৱেশ ৰোধ কৰিবলৈ এক সুদৃঢ় প্ৰতিবন্ধক হিচাপে মদীনাৰ কেউফালে এটা “পৰিখা” খন্দাৰ বাবে পৰামৰ্শ প্ৰদান কৰিলে। নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে তেওঁৰ এই পৰামৰ্শ পছন্দ কৰিলে আৰু সেয়া কাৰ্যকৰী কৰাৰ নিৰ্দেশ দিলে। নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে কেৱল নিৰ্দেশ প্ৰদান কৰিয়েই ক্ষান্ত থকা নাছিল, বৰং পৰিখা খন্দা কাৰ্যত চাহাবাসকলৰ সৈতে সক্ৰিয়ভাৱে অংশগ্ৰহণ কৰি তথা তেওঁলোকৰ সৈতে একেলগে কষ্ট স্বীকাৰ কৰি বিনম্ৰতা আৰু আদৰ্শৰ এক অনন্য দৃষ্টান্ত দাঙি ধৰিছিল।
বিভিন্ন দলবোৰ আহি মদীনাত উপস্থিত হ'ল আৰু মদীনাক কেউফালৰ পৰা অৱৰোধ কৰিলে, যাৰ ফলত দীৰ্ঘদিনীয়া অৱৰোধৰ কাৰণে মুছলিমসকলৰ দুৰ্দশা তীব্ৰ হৈ পৰিছিল। লগতে তেওঁলোকৰ ওপৰত তীব্ৰ দুৰ্ভিক্ষ আৰু ভয়-ভীতি নামি আহিছিল। কোৰআনে এই কঠিন পৰিস্থিতিটো মহান আল্লাহৰ বাণীত এইদৰে দাঙি ধৰিছে: “যেতিয়া সিহঁতে তোমালোকৰ বিৰুদ্ধে সমাগত হৈছিল তোমালোকৰ ওপৰৰ পৰা আৰু নিম্নফালৰ পৰা; তেতিয়া তোমালোকৰ চকু থৰ লাগি গৈছিল আৰু তোমালোকৰ প্ৰাণবোৰ কণ্ঠাগত হৈ পৰিছিল, আৰু তোমালোকে আল্লাহ সম্পৰ্কে নানাবিধ ধাৰণা পোষণ কৰিছিলা। তেতিয়া মুমিনসকলক পৰীক্ষা কৰা হৈছিল আৰু তেওঁলোকে ভীষণভাৱে প্ৰকম্পিত (তথা আতংকিত) হৈছিল।” (ছুৰা আল-আহঝাবঃ ১০-১১)
আৰু এই সংকটৰ মাজতে, নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামৰ মুজিঝা প্ৰকাশ পাইছিল। আল্লাহে সামান্য খাদ্যতে বৰকত প্ৰদান কৰিছিল যাৰ ফলত সমগ্ৰ সেনাবাহিনীয়ে তৃপ্তিৰে আহাৰ গ্ৰহণ কৰিছিল। তেওঁলোকৰ মনোবল বৃদ্ধি কৰিবলৈ, দুৰৱস্থা থকা সত্ত্বেও তেখেতে চাহাবাসকলক পাৰস্য আৰু ৰোম বিজয়ৰ সুসংবাদ দিছিল। যেতিয়া পৰিস্থিতি অত্যন্ত কঠিন হৈ পৰিল, তেতিয়া নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে মুছলমানসকলক এই বিপদৰ পৰা উদ্ধাৰ কৰিবলৈ নিজ প্ৰতিপালকৰ ওচৰত একান্তভাৱে দুআ কৰিছিল। ফলত আল্লাহে তেখেতৰ দুআ কবুল কৰিছিল আৰু শত্ৰু বাহিনীৰ ওপৰত প্ৰেৰণ কৰিছিল প্ৰচণ্ড ধুমুহা, যাৰ ফলত সিহঁতৰ তম্বুবোৰ উৰি গৈছিল, লগতে সিহঁতৰ অন্তৰত ত্ৰাসৰ সৃষ্টি কৰিবলৈ ফিৰিস্তা অৱতীৰ্ণ কৰিছিল। ইয়াৰ ফলত শত্ৰুপক্ষ ছিন্নভিন্ন হৈ পৰিছিল আৰু হতাশ অৱস্থাত উভতি গৈছিল, ইপিনে মদীনাত পুনৰ শান্তি ঘূৰি আহিছিল। মহান আল্লাহে কৈছে: “হে মুমিনসকল! তোমালোকে তোমালোকৰ প্ৰতি থকা আল্লাহৰ অনুগ্ৰহসমূহৰ কথা স্মৰণ কৰা, যেতিয়া শত্ৰুবাহিনী তোমালোকৰ বিৰুদ্ধে সমাগত হৈছিল, তাৰ পিছত আমি সিহঁতৰ বিৰুদ্ধে প্ৰেৰণ কৰিছিলোঁ ঘূৰ্ণীবতাহ লগতে এনেকুৱা সৈন্যবাহিনী যিবোৰক তোমালোকে দেখা পোৱা নাছিলা। তোমালোকে যি কৰা সেই সম্পৰ্কে আল্লাহ সম্যক দ্ৰষ্টা।” (ছুৰা আল-আহজাবঃ ৯)
মহান আল্লাহে আৰু কৈছেঃ “আৰু আল্লাহে কাফিৰসকলক ক্ৰুদ্ধাৱস্থাত উভতি যাবলৈ বাধ্য কৰিলে, সিহঁতে কোনো কল্যাণ লাভ কৰা নাছিল। যুদ্ধত মুমিনসকলৰ বাবে আল্লাহেই যথেষ্ট। আল্লাহ সৰ্বশক্তিমান, প্ৰবল পৰাক্ৰমশালী।” (ছুৰা আল-আহঝাবঃ ২৫)
সংগৃহীত উপকাৰিতাসমূহঃ
১) ইছলামৰ শত্ৰুসকলৰ মাজত বিশ্বাসৰ পাৰ্থক্য থকা সত্ত্বেও মুছলিমসকলৰ বিৰুদ্ধে যুদ্ধ কৰিবলৈ সিহঁতে একত্ৰিত হোৱাত কেতিয়াও কুণ্ঠাবোধ নকৰে। আনহাতে সত্য আৰু অসত্যৰ মাজত নিৰন্তৰ সংঘাত চলি থকাটো হৈছে সৃষ্টিৰ ক্ষেত্ৰত আল্লাহৰ এটা প্ৰচলিত ৰীতি; যাৰ বাবে সদায় সতৰ্ক থকা আৰু উপযুক্ত প্ৰস্তুতি লোৱাটো আৱশ্যক।
২- এই যুদ্ধই ছালমান আল-ফাৰিছী -ৰাদ্বিয়াল্লাহু আনহু-ৰ মৰ্যাদা আৰু ইছলামত পৰামৰ্শৰ গুৰুত্ব দাঙি ধৰিছে।
৩- নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে তেখেতৰ চাহাবাসকলৰ সৈতে কষ্টত সমানে ভাগ লোৱা বিষয়টোৱে এই কথা প্ৰমাণ কৰে যে, সফল নেতা সেইজনেই যিয়ে কামত আগভাগ লয়, নিজৰ অধীনস্থসকলৰ প্ৰতি বিনম্ৰ হয় আৰু তেওঁলোকৰ বাবে এক উত্তম আদৰ্শ হয়।
৪- খন্দক খনন কাৰ্যই আমাক এই শিক্ষা দিয়ে যে, সৎকৰ্ম আৰু তাক্বৱাৰ কামত পৰস্পৰে সহযোগিতা কৰাৰ লগতে সাধ্যানুসৰি সকলো প্ৰচেষ্টা চলোৱা, উপলব্ধ বৈধ উপায়সমূহ প্ৰয়োগ কৰা আৰু কাৰ্যসাধনৰ উপায়সমূহ অৱলম্বন কৰাটো নিতান্তই আৱশ্যক।
৫- বিশ্বাস আৰু ধৈৰ্যৰ গুৰুত্বঃ অৱৰোধ থকা সত্ত্বেও চাহাবাসকলে অসীম অবিচলতা প্ৰদৰ্শন কৰিছিল, সেয়েহে আল্লাহৰ প্ৰতিশ্ৰুতিৰ ওপৰত দৃঢ় বিশ্বাস ৰখা ধৈৰ্যশীলসকলেই বিজয় লাভ কৰিছিল, মহান আল্লাহে কৈছেঃ “মুমিনসকলৰ মাজৰ পৰা কিছুমানে আল্লাহৰ লগত কৰা তেওঁলোকৰ অংগীকাৰ পূৰ্ণ কৰিছে, তেওঁলোকৰ কিছুমানে (অংগীকাৰ পূৰ্ণ কৰি) মৃত্যুবৰণ কৰিছে আৰু কিছুমানে প্ৰতীক্ষাত আছে। তেওঁলোকে নিজ অংগীকাৰত কোনো পৰিবৰ্তন কৰা নাই৷” (ছুৰা আল-আহঝাবঃ ২৩)
৬- বান্দাসকলৰ প্ৰতি আল্লাহৰ দয়াৰ এইটো এটা নিদৰ্শন যে, নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে তেখেতৰ চাহাবাসকলক আটাইতকৈ কঠিন সময়ত আগন্তুক বিজয়সমূহৰ সুসংবাদ প্ৰদান কৰিছিল।
৭- দুআ হৈছে সফলতাৰ চাবিকাঠি, কাৰণ নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে আন্তৰিকতাৰে তেখেতৰ প্ৰতিপালকৰ ওচৰত শৰণাপন্ন হোৱাৰ ফলত ৰণক্ষেত্ৰৰ পৰিস্থিতি সলনি হৈ গৈছিল, আৰু ইয়াতেই দুআৰ গুৰুত্ব নিহিত আছে।
৮- বিজয় আল্লাহৰ তৰফৰ পৰাই আহে: শত্ৰুৰ শক্তি আৰু সংখ্যাবল যিমানেই বেছি নহওক কিয়, নিশ্চয় আল্লাহ হৈছে শক্তিশালী আৰু প্ৰভুত্বশালী, যিজনে তেওঁৰ বান্দাসকলক সহায় কৰে।
চতুৰ্দশ পাঠ: হুদাইবিয়াৰ সন্ধি, খাইবাৰৰ যুদ্ধ আৰু ক্বাজা ওমৰাহ (সুস্পষ্ট বিজয়):
নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে সপোনত দেখিলে যে, তেখেতে আৰু তেখেতৰ চাহাবাসকলে নিৰাপদে মূৰ খুৰোৱাই আৰু চুলি চুটি কৰি নিৰ্ভয়ে মছজিদুল হাৰামত প্ৰৱেশ কৰি আছে। জানি থোৱা উচিত যে, নবীসকলৰ সপোন হৈছে অহী, সেয়ে তেখেতে চাহাবাসকলক এই বিষয়ে অৱগত কৰিলে আৰু তেওঁলোকে সুসংবাদ পাই আনন্দিত হ'ল।
ষষ্ঠ হিজৰীৰ জুল ক্বাদা মাহত ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে প্ৰায় এহেজাৰ চাৰিশ মুহাজিৰ আৰু আনচাৰ চাহাবাৰ সৈতে যাত্ৰা কৰিছিল। পবিত্ৰ কা'বা ঘৰৰ প্ৰতি সন্মান প্ৰদৰ্শন স্বৰূপে তেওঁলোকে লগত কোৰবানীৰ পশু লৈ গৈছিল আৰু কেৱল ভ্ৰমণকাৰীৰ অস্ত্ৰ (খাপত থকা তৰোৱাল)ৰ বাহিৰে আন কোনো অস্ত্ৰ-শস্ত্ৰ কঢ়িয়াই নিয়া নাছিল, যাতে তেওঁলোকে কুৰাইশ্বসকলক এই কথা নিশ্চিত কৰাব পাৰে যে, তেওঁলোকে কেৱল উমৰাহ পালন কৰিবলৈহে আহিছে, যুদ্ধ কৰিবলৈ অহা কোনো আক্ৰমণকাৰী নহয়।
বাধা প্ৰদান আৰু বাইআতে ৰিজৱান: যেতিয়া কুৰাইশ্বসকলে তেওঁলোকৰ যাত্ৰাৰ কথা জানিব পাৰিলে, তেতিয়া সিহঁতে বলপূৰ্বকভাৱে বাধা প্ৰদান কৰিবলৈ সিদ্ধান্ত গ্ৰহণ কৰিলে আৰু ‘যী-তুৱা’ নামক স্থানত শিবিৰ স্থাপন কৰিলে। সেয়েহে নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে নিজৰ পথ সলনি কৰি হুদাইবিয়াৰ স্থানত গৈ উপস্থিত হ’ল। তাত দীঘলীয়া বাৰ্তালাপ চলিছিল, যাৰ মাজতে নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে সিহঁতৰ লগত আলোচনা কৰিবলৈ ওচমান বিন আফফান ৰাদ্বিয়াল্লাহু আনহুক প্ৰেৰণ কৰিছিল। ইপিনে তেওঁক হত্যা কৰা বুলি খবৰ বিয়পি পৰিল। তেতিয়া নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে চাহাবাসকলক এই প্ৰতিশ্ৰুতি লৈ বাইআত গ্ৰহণ কৰিবলৈ আহ্বান জনালে যে, কোনেও যাতে যুদ্ধৰ পৰা পলায়ন নকৰে। এতেকে কথা মতেই কাম, তেওঁলোকে এজোপা ছামুৰা গছৰ তলত আহি তেখেতৰ ওচৰত বাইআত কৰিলে। এইটোৱেই হৈছে সেই “বাইআতে ৰিজৱান”, যাৰ প্ৰসঙ্গত আল্লাহে এই আয়াত অৱতীৰ্ণ কৰিছে: “নিশ্চয় আল্লাহে মুমিনসকলৰ প্ৰতি সন্তুষ্ট হৈছে, যেতিয়া তেওঁলোকে গছৰ তলত তোমাৰ বাইআত গ্ৰহণ কৰিছিল...” (ছুৰা আল-ফাতহঃ ১৮)
সন্ধিৰ চৰ্তাৱলীঃ কুৰাইশ্বৰ ফালৰ পৰা প্ৰতিনিধি হিচাপে ছুহাইল বিন আমৰ আহিছিল, আৰু এখন এনেকুৱা সন্ধিত সন্মতি প্ৰকাশ কৰা হৈছিল, যাৰ চৰ্তসমূহ বাহ্যিক দৃষ্টিত বৰ কঠিন আছিল। তাৰ ভিতৰত আছিলঃ দহ বছৰৰ বাবে যুদ্ধ বন্ধ ৰখা হ'ব; মুছলিমসকলে এই বছৰ ওমৰাহ নকৰাকৈয়ে উভতি যাব লাগিব; অহা বছৰ তেওঁলোকে আহি ওমৰাহ পালন কৰিব আৰু মক্কাত মাত্ৰ তিনিদিনহে অৱস্থান কৰিব পাৰিব; লগতে কুৰাইশ্বৰ কোনো ব্যক্তিয়ে যদি নিজৰ অভিভাৱকৰ অনুমতি অবিহনে মুহাম্মদৰ ওচৰলৈ আহে, তেন্তে তেখেতে তাক সিহঁতৰ ওচৰলৈ ওভোতাই পঠাব লাগিব। যদিও একাংশ চাহাবাই এই চৰ্তসমূহক লৈ মনোকষ্ট পাইছিল, তথাপিও নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে নিজ প্ৰতিপালকৰ আদেশ পালন কৰি এইবোৰ মানি লৈছিল, আৰু তেখেতে নিজৰ কুৰবানীৰ পশু জবেহ কৰি ইহৰাম খুলিছিল। ফলত মুছলিমসকলেও তেখেতক অনুসৰণ কৰিছিল। ইয়াৰ পাছত তেওঁলোকে যেতিয়া মদীনালৈ উভতি আহি আছিল, পথতে আল্লাহে তেওঁৰ এই বাণী অৱতীৰ্ণ কৰিলেঃ “(হে ৰাছুল!) নিশ্চয় আমি তোমাক প্ৰদান কৰিছোঁ সুস্পষ্ট বিজয়, যাতে আল্লাহে তোমাৰ অতীত আৰু ভৱিষ্যতৰ ত্ৰুটিসমূহ মাৰ্জনা কৰে আৰু তোমাৰ প্ৰতি তেওঁৰ অনুগ্ৰহ পূৰ্ণ কৰি দিয়ে, লগতে তেওঁ যাতে তোমাক সৰল পথৰ হিদায়ত দিয়ে, লগতে যাতে আল্লাহে তোমাক বলিষ্ঠ সাহায্য দান কৰে।” (ছুৰা আল-ফাতাহঃ ১-৩)
খয়বৰৰ যুদ্ধ (হৈছে সন্ধিৰ তাৎক্ষণিক সুফল): কুৰাইশ্বৰ সৈতে হোৱা সন্ধিৰ অন্যতম বৃহৎ সুফল আছিল দক্ষিণ সীমান্তৰ স্থিৰতা আৰু মদীনাৰ পশ্চাদভাগৰ নিৰাপত্তা নিশ্চিত কৰা। সেয়ে সপ্তম হিজৰীৰ মুহাৰ্ৰম মাহত নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে উত্তৰ সীমান্তৰ ফালে অগ্ৰসৰ হয়; যিটো আছিল খয়বৰৰ সেই ইয়াহুদীসকলৰ ঘাটি যিসকলে মুছলিমসকলৰ বিৰুদ্ধে মিত্ৰবাহিনীক উচটনি দিছিল আৰু ষড়যন্ত্ৰ ৰচনা কৰিছিল। এই যুদ্ধত নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে কেৱল হুদাইবিয়াত উপস্থিত থকাসকলক (বাইআতে ৰিজৱানৰ লোকসকলক)হে তেখেতৰ সৈতে যোৱাৰ অনুমতি দিছিল, তেওঁলোকৰ প্ৰতিদান স্বৰূপে। মুছলিমসকলে খয়বৰৰ সুদৃঢ় দুৰ্গসমূহ ইটোৰ পিছত সিটোক অৱৰোধ কৰিছিল। অৱশেষত আল্লাহে তেওঁলোকৰ বাবে দুৰ্গসমূহ জয় কৰাৰ তাওফীক প্ৰদান কৰিলে আৰু ইয়াহুদীসকলৰ অন্তৰত ভয়ৰ সৃষ্টি কৰিলে। ফলত সিহঁতে নিজৰ ধন-সম্পদ আৰু মাটি মুছলিমসকলক এৰি দিয়াৰ বিনিময়ত প্ৰাণ ৰক্ষাৰ বাবে সন্ধিৰ প্ৰস্তাৱ দিলে, এই চৰ্তত যে সিহঁতে ইয়াত খেতি কৰিব আৰু খেতিৰ আধা অংশ কৰ হিচাপে প্ৰদান কৰিব। এইদৰেই এই বিজয়ৰ জৰিয়তে শীঘ্ৰে লাভ কৰা “বহুতো যুদ্ধলব্ধ সম্পদ” সম্পৰ্কে আল্লাহে দিয়া সুসংবাদ বাস্তৱায়িত হ'ল।
ওমৰাতুল ক্বাজা (সপোনৰ বাস্তৱৰূপ): পৰৱৰ্তী বছৰ (হিজৰীৰ সপ্তম বৰ্ষৰ জুলক্বাদা মাহত), নবী (চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে) হুদাইবিয়াত অংশগ্ৰহণ কৰা চাহাবাসকলৰ সৈতে সেই ওমৰাহ সম্পাদন কৰিবলৈ ওলাই গৈছিল, যিটো কৰাত তেওঁলোকক বাধা প্ৰদান কৰা হৈছিল। নবী (চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে) তালবিয়াহ পাঠ কৰি মক্কাত প্ৰৱেশ কৰিছিল, আৰু তেখেতৰ চাৰিওফালে থকা মুছলমানসকলেও তাহলীল আৰু তাকবীৰ পাঠ কৰিছিল। তেওঁলোকে নিৰাপদে আৰু প্ৰশান্তিৰে তেওঁলোকৰ ওমৰাহৰ কৰণীয়খিনি সম্পাদন কৰিলে, আনহাতে কুৰাইশ্বসকলে পাহাৰৰ ফালে ওলাই গৈ সসম্ভ্ৰমে আৰু আশ্চৰ্যৰে তেওঁলোকৰ ফালে চাই আছিল। এতেকে এই ওমৰাহটো আছিল নবী (চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লাম)ৰ সপোনৰ সত্যতাৰ প্ৰমাণ, আৰু এইটোক “ওমৰাতুল ক্বাজা” বা “ওমৰাতুল ক্বাজিয়্যাহ” নামেৰে জনা যায়।
১- এই সন্ধিয়ে মুছলিমসকলক নিৰাপত্তাৰ সৈতে তেওঁলোকৰ দ্বীন প্ৰচাৰ কৰিবলৈ সক্ষম কৰি তুলিছিল, যাৰ ফলত আগৰ তুলনাত বহুগুণ বেছি মানুহে আল্লাহৰ দ্বীনত প্ৰৱেশ কৰিছিল, সেয়েহে বিজয় সদায় তৰোৱালৰ দ্বাৰা নহয়।
২- এই যুদ্ধই প্ৰমাণ কৰিলে যে, আল্লাহ আৰু তেওঁৰ ৰাছুল চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামৰ আদেশ অনুসৰণ কৰাতেই সফলতা নিহিত আছে, যদিওবা আৰম্ভণিতে মানুহৰ বিবেচনাত ইয়াৰ উদ্দেশ্য স্পষ্ট হৈ নপৰে (যেনেদৰে সন্ধিৰ চৰ্তাৱলীৰ ক্ষেত্ৰত ঘটিছিল)।
৩- বাইআতত অংশগ্ৰহণ কৰা লোকসকলৰ মৰ্যাদা: চাহাবাসকলে এক মহান সন্মান লাভ কৰিছিল, কাৰণ আল্লাহে তেওঁলোকৰ প্ৰতি সন্তুষ্ট হৈছিল আৰু এই বাইআতক “বাইআতে ৰিজৱান” নামেৰে নামকৰণ কৰা হৈছিল। লগতে এইটো হৈছে সাত আকাশৰ ওপৰৰ পৰা তেওঁলোকৰ ঈমানৰ সত্যতাৰ এক ঐশ্বৰিক সাক্ষ্য।
৪- চুক্তিৰ বৈধতা: মুছলিমসকলৰ উপকাৰৰ প্ৰতি লক্ষ্য ৰাখি শত্ৰু পক্ষৰ লগত সন্ধি কৰা বৈধ, আৰু এইটো হিকমত তথা শ্বাৰয়ী ৰাজনীতিৰ অন্তৰ্ভুক্ত।
৫- পৰৱৰ্তী বছৰত “ওমৰাতুল কাজা”ৰ বাবে ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামৰ উভতি অহাটোৱে তেখেতৰ সপোনৰ সত্যতা প্ৰমাণিত কৰিছিল, কুৰাইশ্বৰ অহংকাৰ চূৰ্ণ কৰিছিল আৰু মক্কাৰ বুকুত ইছলামৰ গৌৰৱ প্ৰকাশ কৰিছিল।
৬- নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে সন্ধি তথা প্ৰতিশ্ৰুতি পালন আৰু পূৰণ কৰাৰ ক্ষেত্ৰত সৰ্বোত্তম নিদৰ্শন দাঙি ধৰিছিল, যিয়ে মানুহক ইছলামৰ আদৰ্শ আৰু দ্বীনৰ প্ৰতি আকৃষ্ট কৰিছিল।
৭- নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামৰ আদেশ পালন কৰাৰ বৰকত: যিদৰে আমি ওহুদ যুদ্ধৰ প্ৰসংগত উল্লেখ কৰিছোঁ যে, শত্ৰুৰ সৈতে মুকাবিলাৰ সময়ত অবাধ্যতাৰ এনে অশুভ পৰিণাম থাকে যিয়ে মুছলমানসকলৰ পৰাজয় নমাই আনিব পাৰে, সেইদৰেই নিশ্চয় নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামৰ আনুগত্য আৰু তেখেতৰ আদেশ পালন কৰাৰো এনে বৰকত আছে, যিয়ে মুছলমানসকলৰ বাবে বিজয় কঢ়িয়াই আনে। মহান আল্লাহে কৈছে: “যদি তোমালোকে তেওঁৰ আনুগত্য কৰা তেন্তে সৎপথ পাবা৷” (ছুৰা আন-নূৰঃ ৫৪)
হুদাইবিয়্যাৰ সন্ধিৰ পাছত ৰজা-বাদশ্বাহ আৰু শাসকসকলৰ ওচৰলৈ নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামৰ পত্ৰ প্ৰেৰণ
যেতিয়া হুদাইবিয়াৰ সন্ধিৰ বিষয়টো স্থিৰ হ’ল আৰু যুদ্ধৰ অৱসান ঘটিল, তেতিয়া নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে কুৰাইশ্বৰ ফালৰ পৰা নিৰাপত্তা লাভ কৰিলে। ইয়াৰ পিছত তেখেতে দাৱাতৰ সাৰ্বজনীনতা পূৰ্ণ কৰিবলৈ তথা ইয়াক পৃথিৱীৰ চাৰিওফালে প্ৰসাৰিত কৰিবলৈ মনোনিৱেশ কৰিলে। সেয়ে তেখেতে পৃথিৱীৰ ৰজা-মহাৰজাসকলৰ লগতে আৰব আৰু আজমৰ নেতাসকললৈ পত্ৰ লিখি তেওঁলোকক ইছলামৰ প্ৰতি দাৱাত দিয়াৰ দৃঢ় সংকল্প গ্ৰহণ কৰিলে। নিজ উম্মতৰ প্ৰতি থকা কৰুণা আৰু সুপৰিচালনাৰ অংশস্বৰূপে, নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে ৰূপৰ এটা ছীলমোহৰ বনাইছিল। য’ত লিখা আছিল ‘মুহাম্মদ আল্লাহৰ ৰাছুল’, যাতে ইয়াৰ দ্বাৰা পত্ৰসমূহত ছীলমোহৰ মাৰিব পাৰি। কিয়নো ৰজা-মহাৰজাসকলৰ নিয়ম আৰু চৰ্ত আছিল যে, তেওঁলোকে ছীলমোহৰ নথকা কোনো পত্ৰ পাঠ কৰা নাছিল। তাৰ পিছত এই মহান আমানত আদায় কৰিবলৈ তেখেতে নিজৰ শ্ৰেষ্ঠ চাহাবাসকলৰ মাজৰ পৰা এনে কিছুমান চাহাবাক দূত হিচাপে নিৰ্বাচন কৰিলে, যিসকল আছিল সুবক্তা, সাহসী আৰু প্ৰখৰ বুদ্ধিসম্পন্ন।
সেয়ে নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে দিহয়া ইবনে খলীফা আল-কালাবী ৰাদ্বিয়াল্লাহু আনহুক ৰোমানসকলৰ সম্ৰাট হিৰাক্বলৰ ওচৰলৈ, আব্দুল্লাহ ইবনে হুজাফা আছ-ছাহমী ৰাদ্বিয়াল্লাহু আনহুক পাৰস্যৰ ৰজা কিছৰাৰ ওচৰলৈ, আমৰ ইবনে উমাইয়া আদ-জামৰী ৰাদ্বিয়াল্লাহু আনহুক হাবাশ্বাৰ ৰজা নাজ্জাশ্বীৰ ওচৰলৈ আৰু হাতিব ইবনে আবী বালতাআ ৰাদ্বিয়াল্লাহু আনহুক মিচৰৰ ক্বিবতীসকলৰ সম্ৰাট মুক্বাওক্বিছৰ ওচৰলৈ প্ৰেৰণ কৰিলে। একেদৰে তেখেতে শ্বাম আৰু য়ামামাৰ শাসকসকলৰ ওচৰলৈও পত্ৰ প্ৰেৰণ কৰিছিল, যেনে হাৰিছ ইবনে আবী শ্বিমাৰ আল-গাছছানী আৰু হাওযা ইবনে আলী আল-হানাফী। এতেকে এই মহান দূতসকলে হিদায়তৰ পত্ৰসমূহ লৈ যাত্ৰা আৰম্ভ কৰিলে, যিবোৰৰ মাজত ইছলামৰ বিশুদ্ধ দাৱাত আৰু এনে প্ৰজ্ঞাপূৰ্ণ বাণী সন্নিবিষ্ট আছিল যিয়ে মানুহৰ বিবেক আৰু হৃদয়ক স্পৰ্শ কৰে। লগতে এইবোৰে তেওঁলোকক উভয়ৰ মাজত সমান এনে এটা বাক্যৰ ফালে আহ্বান জনাইছিল যে, তেওঁলোকে যেন একমাত্ৰ আল্লাহৰ বাহিৰে আন কাৰো ইবাদত নকৰে, আৰু নিজৰ প্ৰজাসকলক সত্য তথা হিদায়তৰ পোহৰৰ পৰা বাধা প্ৰদান কৰাৰ পৰিণাম সম্পৰ্কে তেওঁলোকক সতৰ্ক কৰিছিল।
এই সন্মানীয় পত্ৰ আৰু লিপিসমূহৰ প্ৰতি ৰজা মহাৰজাসকলৰ প্ৰতিক্ৰিয়া ভিন্ন আছিল। তেওঁলোকৰ মাজৰ কিছুমানৰ হৃদয় কোমল হৈছিল আৰু তেওঁলোকে উত্তম সঁহাৰি প্ৰদান কৰিছিল; যেনেঃ মুকাওকিছ, নাজ্জাশ্বী আৰু হিৰাক্লিয়াছ। হিৰাক্লিয়াছে আবু ছুফিয়ানৰ পৰা নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামৰ গুণাৱলী সম্পৰ্কে অৱগত হৈ তেখেতৰ নুবুওৱতৰ সত্যতাৰ ওপৰত দৃঢ় বিশ্বাস স্থাপন কৰিছিল, যদিও নিজৰ ৰাজত্বৰ মোহত তেওঁ সত্যক অনুসৰণ কৰাৰ পৰা বিৰত আছিল। আনহাতে তেওঁলোকৰ মাজৰ কিছুমানে অহংকাৰ আৰু দাম্ভিকতাৰ বশৱৰ্তী হৈ তেখেতৰ পত্ৰ ফালি পেলাইছিল; যেনেঃ কিছৰা (পাৰস্য সম্ৰাট)। সেয়েহে নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে তাৰ বিৰুদ্ধে বদ্দুৱা কৰিছিল যে তাৰ সাম্ৰাজ্য যেন সম্পূৰ্ণৰূপে ছিন্ন-ভিন্ন হৈ পৰে। ফলত আল্লাহে তেখেতৰ দুআ কবুল কৰিছিল আৰু অতি সোনকালেই তাৰ সাম্ৰাজ্যৰ পতন ঘটিছিল। এই পত্ৰসমূহৰ জৰিয়তেই পৃথিৱীৰ ৰজা মহাৰজা আৰু শাসকসকলৰ ওচৰলৈ ইছলামৰ আহ্বান গৈ পাইছিল, আৰু বৃহৎ সাম্ৰাজ্যসমূহে সত্য দ্বীনৰ বিষয়ে অৱগত হৈছিল। ইছলাম প্ৰচাৰৰ ক্ষেত্ৰত এই পদক্ষেপটো আছিল বিশ্বজনীন পৰ্যায়ৰ এক আৰম্ভণি, যাৰ জৰিয়তে ইছলাম আৰব উপদ্বীপৰ সীমা অতিক্ৰম কৰি বিশ্বৰ অন্যান্য দেশসমূহলৈ সম্প্ৰসাৰিত হৈছিল।
সংগৃহীত উপকাৰিতাসমূহঃ
৮- এইটো অকাট্য প্ৰমাণ যে, নবী মুহাম্মদ চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামৰ বাৰ্তা আৰব আৰু অনা-আৰব সকলোৰে বাবে সমানভাৱে প্ৰযোজ্য এক ব্যাপক বাৰ্তা। এই বাৰ্তা কেৱল আৰব উপদ্বীপৰ লোকসকলৰ মাজতেই সীমাবদ্ধ নহয়। মহান আল্লাহৰ এই বাণীৰ বাস্তৱ ৰূপ হিচাপেঃ “আৰু আমি তোমাক সমগ্ৰ মানৱ জাতিৰ বাবে......৷” (ছুৰা ছাবাঃ ২৮)
৯- শ্বাৰয়ী ৰাজনীতিৰ প্ৰয়োগ: দ্বীন প্ৰচাৰ আৰু দাৱাতৰ কামত শান্তি আৰু যুদ্ধ বিৰতিৰ সময়খিনিক উত্তমৰূপে ব্যৱহাৰ কৰাৰ জৰিয়তে ইয়াৰ প্ৰকাশ ঘটে। যিদৰে নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে পৃথিৱীৰ ৰজা আৰু নেতাসকলক সম্বোধন কৰিবলৈ তথা দাৱাত দিবলৈ আত্মনিয়োগ কৰাৰ উদ্দেশ্যে হুদাইবিয়াৰ সন্ধি আৰু আভ্যন্তৰীণ নিৰাপত্তাৰ সদ্ব্যৱহাৰ কৰিছিল।
১০- পত্ৰালাপ আৰু যোগাযোগৰ ক্ষেত্ৰত ৰাষ্ট্ৰসমূহৰ প্ৰচলিত প্ৰথা মানি চলা বৈধ, যদিহে সেয়া চৰীয়তৰ পৰিপন্থী নহয়। ইয়াৰ দলীল হৈছে ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে মোহৰ ব্যৱহাৰ কৰা, যেতিয়া তেখেতক কোৱা হৈছিল যে, সিহঁতে মোহৰ অবিহনে কোনো পত্ৰ পাঠ নকৰে, যাতে হুজ্জত (প্ৰমাণ) প্ৰতিষ্ঠা কৰা আৰু দাৱাতৰ প্ৰসাৰ ঘটোৱা সহজ হয়।
পোন্ধৰতম পাঠ: অষ্টম হিজৰীত মক্কা বিজয়ৰ যুদ্ধ:
মহান বিজয়: এইটোৱেই হৈছে সৰ্ববৃহৎ আৰু বৰকতময় বিজয়, মক্কা বিজয়; যিদিনা আল্লাহে তেওঁৰ দ্বীনক মৰ্যাদা প্ৰদান কৰিছিল আৰু তেওঁৰ ৰাছুলক সহায় কৰিছিল, আৰু তেওঁৰ পবিত্ৰ নগৰী তথা প্ৰাচীন গৃহক শ্বিৰ্কৰ পৰা পবিত্ৰ কৰিছিল।
সেনাবাহিনীৰ প্ৰস্তুতিঃ নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে যুদ্ধৰ বাবে প্ৰস্তুতি গ্ৰহণ কৰিলে আৰু তেখেতে চাহাবাসকলক প্ৰস্তুত হ'বলৈ নির্দেশ দিলে। নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে তেখেতৰ চাহাবা ৰাদ্বিয়াল্লাহু আনহুমৰ সৈতে দহ হেজাৰ সৈন্য লৈ যাত্ৰা কৰিলে, আনকি তেওঁলোকে মক্কাৰ নিকটৱৰ্তী অঞ্চলত গৈ উপনীত হ’ল। যেতিয়া আবু ছুফিয়ানে মুছলমানসকলৰ সৈন্যবাহিনীৰ শক্তি দেখিবলৈ পালে আৰু দহ হেজাৰ সৈন্যবাহিনীৰ সংখ্যা দেখিবলৈ পালে, তেতিয়া তেওঁ সম্পূৰ্ণৰূপে উপলব্ধি কৰিলে যে, মুছলমানসকলৰ মুখামুখী হোৱাৰ সামৰ্থ্য মক্কাবাসীৰ নাই। গতিকে তেওঁ আত্মসমৰ্পণ কৰিবলৈ সন্মত হ’ল। ইয়াৰ পাছত আল্লাহে তেওঁৰ ওপৰত ইছলামৰ জৰিয়তে অনুগ্ৰহ কৰিলে, আৰু তেওঁ ইছলাম গ্ৰহণ কৰিলে।
মক্কাত প্ৰৱেশঃ নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে এক গাম্ভীৰ্যপূৰ্ণ পৰিৱেশত মক্কাৰ উচ্চ ভাগেৰে মক্কাত প্ৰৱেশ কৰিছিল। আল্লাহৰ প্ৰতি বিনয়, নম্ৰতা আৰু কৃতজ্ঞতাস্বৰূপে তেখেতে মূৰ অৱনত কৰি ৰাখিছিল। তেখেতক মুহাজিৰ আৰু আনচাৰসকলে আৱৰি আছিল, তেওঁলোকে দিগন্ত ভৰাই তুলিছিল।
কাবাঘৰ পৱিত্ৰকৰণ: নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে প্ৰথমেই কাবাঘৰৰ ভিতৰত থকা আৰু ইয়াৰ চৌপাশে থকা মূৰ্তিসমূহ ভাঙি পেলোৱাৰ আৰু ছবিসমূহ নাইকীয়া কৰাৰ নিৰ্দেশ প্ৰদান কৰিছিল; যাতে বিশুদ্ধভাৱে তাওহীদ একমাত্ৰ আল্লাহৰ বাবেই নিৰ্দিষ্ট হয়।
মক্কা বিজয়ৰ দিনা লোকসকলৰ বাইআত: নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে মক্কাবাসীক নিৰাপত্তা প্ৰদান কৰাৰ পাছত, তেওঁলোকৰ মাজৰ বহুতেই স্বেচ্ছাই চাফা পাহাৰৰ ওচৰলৈ আহিছিল আৰু ইছলাম তথা আনুগত্যৰ ওপৰত তেওঁৰ ওচৰত বাইআত গ্ৰহণ কৰিছিল। আনহাতে আন কিছুমানে পিচ পৰি ৰৈছিল আৰু ভয়তে পলাই ফুৰিছিল, তাৰ পিছত নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে তেওঁলোককো নিৰাপত্তা প্ৰদান কৰাত তেওঁলোকে পিছলৈ ইছলাম গ্ৰহণ কৰিছিল; সেয়েহে দ্বীনত প্ৰৱেশ কৰাৰ ক্ষেত্ৰত তেওঁলোকৰ বাবে কোনো বাধ্যবাধকতা নাছিল, বৰং নবীৰ মহানুভৱ ক্ষমাৰ পিছতহে ইয়াৰ ফলত তেওঁলোকৰ অন্তৰ পৰিৱৰ্তিত হৈছিল।
বিজয়ৰ প্ৰভাৱ: এই বিজয়ৰ এক মহান প্ৰভাৱ আছিল; কাৰণ নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে ক্বুৰাইশ্বৰ ওপৰত বিজয় লাভ কৰাৰ পাছত (কাৰণ সিহঁত আছিল আৰবৰ প্ৰধান গোত্ৰ) আৰু তাৰ পৰৱৰ্তী সময়ত প্ৰাপ্ত হোৱা বিজয়ৰ ফলত সকলোৱে তেখেতৰ নুবুওৱতৰ সত্যতাৰ প্ৰতি নিশ্চিত হৈ পৰিছিল। সেয়ে দলে দলে আল্লাহৰ দ্বীনত প্ৰৱেশ কৰিবলৈ প্ৰতিটো স্থানৰ পৰা প্ৰতিনিধি দলসমূহ আহিবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল।
সংগৃহীত উপকাৰিতাসমূহঃ
১- আল্লাহে নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লাম আৰু তেখেতৰ চাহাবাসকলৰ বাবে কোনো যুদ্ধৰ প্ৰয়োজন নোহোৱাকৈ মক্কা বিজয় কৰাটো সহজ কৰি দিছিল, আৰু এইটো আছিল কেৱল আল্লাহৰ অনুগ্ৰহ, কাৰণ তেওঁ তেওঁলোকৰ ৰক্তপাত ৰোধ কৰিছিল আৰু তেওঁলোকক নিৰাপদে বিজয় প্ৰদান কৰিছিল।
২- বিজয়ৰ সময়ত বিনয় সুলভ আচৰণ: নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে আল্লাহৰ ওচৰত অত্যন্ত বিনীত আৰু অনুগত হৈ মক্কাত প্ৰৱেশ কৰিছিল, আমাক এই শিক্ষা দিবলৈ যে সকলো অনুগ্ৰহ একমাত্ৰ আল্লাহৰেই। তেঁৱেই সাহায্যকাৰী আৰু সহায়কাৰী, আৰু মুমিনৰ শক্তি যিমানেই বৃদ্ধি নাপাওক কিয়, তেওঁ নিজ প্ৰতিপালকৰ প্ৰতি সিমানেই বিনয়ী হয়।
৩- তাওহীদৰ গুৰুত্বঃ নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে কৰা প্ৰথম কামটো আছিল মূৰ্তিসমূহ ধ্বংস কৰা, আৰু এই বিষয়টোৱে এই কথা নিশ্চিত কৰে যে, এই দ্বীনৰ মূলভিত্তি আৰু শক্তি হৈছে “তাওহীদ”ৰ মাজত নিহিত, লগতে আল্লাহৰ বাহিৰে অন্যান্য যাৰ যাৰ ইবাদত কৰা হয় সেই সকলোবোৰৰ পৰা অন্তৰ আৰু ঘৰসমূহক পৱিত্ৰ কৰাটো অনিবাৰ্য্য।
৪- আৰবৰ গোত্ৰসমূহে যুদ্ধৰ ফলাফললৈ অপেক্ষা কৰি আছিল। এতেকে যেতিয়া সিহঁতে তেওঁৰ সম্প্ৰদায়ৰ বিৰুদ্ধে নবীৰ বাবে আল্লাহৰ সহায় প্ৰাপ্ত হোৱা দেখিলে, তেতিয়া প্ৰতিনিধি দলসমূহে ধাৰাবাহিকভাৱে আহি ইছলাম গ্ৰহণৰ কথা ঘোষণা কৰিবলৈ ধৰিলে। সেয়েহে মক্কা বিজয় আছিল সেইপাত চাবি-কাঠি, যিয়ে সমগ্ৰ আৰব উপদ্বীপৰ হৃদয়সমূহ ঈমানৰ বাবে মুকলি কৰি দিছিল।
৫- কোৰআনৰ সুসংবাদ: মহান আল্লাহে এই মহান ঘটনাক তেওঁৰ পৱিত্ৰ গ্ৰন্থ আল-কোৰআনত চিৰস্মৰণীয় কৰি ৰাখিছে, তেওঁ কৈছেঃ “যেতিয়া আল্লাহৰ সহায় আৰু বিজয় আহিব, আৰু তুমি মানুহক দলে দলে আল্লাহৰ দ্বীনত প্ৰৱেশ কৰা দেখিবলৈ পাবা, তেতিয়া তুমি তোমাৰ প্ৰতিপালকৰ প্ৰশংসাৰ সৈতে তেওঁৰ পৱিত্ৰতা আৰু মহিমা ঘোষণা কৰিবা আৰু তেওঁৰ ওচৰত ক্ষমা প্ৰাৰ্থনা কৰিবা, নিশ্চয় তেওঁ তাওবা গ্ৰহণকাৰী।” (ছুৰা আন-নাচৰঃ ১-৩)
ষষ্ঠদশ পাঠ: হুনাইনৰ যুদ্ধ
যুদ্ধৰ কাৰণঃ মক্কা বিজয়ৰ পাছত, নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামৰ ওচৰলৈ খবৰ আহিল যে, “হাৱাজিন” গোত্ৰসমূহে (তায়েফৰ অধিবাসীসকলে) তেখেতৰ লগত যুদ্ধ কৰিবলৈ এটা অতি বৃহত সৈন্যবাহিনী প্ৰস্তুত কৰিছে। গতিকে সিহঁতে মক্কালৈ অহাৰ আগতেই নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে সিহঁতৰ স্থানলৈ ওলাই যোৱাৰ সিদ্ধান্ত গ্ৰহণ কৰিলে।
দুয়োটা সৈন্যবাহিনীৰ শক্তি: হাৱাজিন গোত্ৰৰ প্ৰায় বিশ হাজাৰ যোদ্ধা একত্ৰিত হৈছিল, আৰু সিহঁতে নিজৰ ধন-সম্পদ, মহিলা আৰু শিশুসকলকো লগত লৈ ওলাই আহিছিল (যাতে পলায়ন নকৰিবলৈ সিহঁতে নিজকে উৎসাহিত কৰিব পাৰে)। আনহাতে মুছলিমসকলে এটা বিশাল সৈন্যবাহিনীৰ সৈতে ওলাই পৰিছিল, যাৰ সংখ্যা আছিল বাৰ হাজাৰ; তাৰে মাজৰ পৰা দুহেজাৰ আছিল মক্কাৰ অধিবাসী, যিসকলে নতুনকৈ ইছলাম গ্ৰহণ কৰিছিল।
সংখ্যাবলৰ শিক্ষা: কিছুমান মুছলিমে যেতিয়া নিজৰ সংখ্যাবল অধিক দেখিলে, তেতিয়া তেওঁলোকে অহংকাৰ কৰি ক’লে: “আজি আমি সংখ্যাৰ দিশৰ পৰা পৰাজিত নহওঁ।” ফলত এই আত্ম-অহংকাৰেই আছিল কঠিন পৰীক্ষাৰ আৰম্ভণি।
কঠিন আকস্মিক পৰিস্থিতি: যেতিয়া মুছলিমসকলে “হুনাইন” উপত্যকাত প্ৰৱেশ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল, তেতিয়া হাৱাজিন গোত্ৰৰ যোদ্ধাসকলে তেওঁলোকৰ বাবে গোপনে খাপ পাতি ৰৈ আছিল। হঠাতে সিহঁতে মুছলিম সৈন্যবাহিনীৰ ওপৰত একত্ৰিত হৈ আক্ৰমণ কৰিলে আৰু তেওঁলোকৰ ওপৰত কাঁড়ৰ বৰষুণ নমাই দিলে, যাৰ ফলত এই আকস্মিক পৰিস্থিতিৰ বাবে সৈন্যবাহিনীৰ বহুতেই পিছুৱাই যাবলৈ আৰু পলায়ন কৰিবলৈ বাধ্য হৈছিল।
নেতাৰ অবিচলতা: সেই সংকটপূৰ্ণ মুহূৰ্তত, নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে বিৰল সাহসিকতাৰে নিজৰ স্থানত অবিচল হৈ আছিল, আৰু তেখেতৰ সৈতে খুব কম সংখ্যক মুহাজিৰ আৰু আনচাৰ আছিল। তেওঁলোকৰ মাজত আবু বকৰ, ওমৰ আৰু আলী ৰাদ্বিয়াল্লাহু আনহুমো আছিল।
নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামৰ সাহসিকতা: চাহাবাসকলৰ হৃদয়ত পুনৰ আস্থা ঘূৰাই আনিবলৈ নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে উচ্চ স্বৰত আহ্বান কৰি নিজৰ খচ্চৰত উঠি মুশ্বৰিকসকলৰ সৈন্যবাহিনীৰ পিনে আগুৱাই গৈছিল: “মই হৈছোঁ নবী, এইটো কোনো মিছা কথা নহয়, মই হৈছোঁ আব্দুল মুত্তালিবৰ সন্তান।” ইপিনে যুদ্ধ নতুনকৈ তীব্ৰ হৈ পৰিল।
আল্লাহ আৰু ফিৰিস্তাসকলৰ সহায়ঃ যেতিয়া চাহাবাসকলে উভতি আহি তেওঁলোকৰ নবীৰ চাৰিওফালে সমৱেত হ'ল আৰু যুদ্ধ তীব্ৰতৰ হৈ পৰিল, তেতিয়া আল্লাহে ফিৰিস্তা অৱতীৰ্ণ কৰি মুমিনসকলক সহায় কৰিলে, যিসকলে কাফিৰসকলৰ অন্তৰত আতংকৰ সৃষ্টি কৰিলে আৰু সিহঁতৰ ভৰি কঁপাই তুলিলে।
পৰিণতি আৰু গণীমতৰ সম্পদ: অৱশেষত কাফিৰসকল পৰাজিত হ'ল আৰু পলাই পত্ৰং দিলে, আৰু মুছলিমসকলে সিহঁতক খেদি গ'ল। কাফিৰসকলে পাছফালে প্ৰচুৰ গণীমতৰ সম্পদ আৰু ধন-সম্পত্তি এৰি থৈ গৈছিল, যিবোৰ আল্লাহৰ অনুগ্ৰহত মুছলিমসকলৰ মালিকানাধীন হৈ পৰিছিল। নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে হাৱাঝিন গোত্ৰৰ মন জয় কৰাৰ উদ্দেশ্যে কিছুদিন অতিবাহিত হোৱাৰ পিছতহে গণীমতৰ সম্পদ বিতৰণ কৰিছিল, এই আশাত যে সিহঁতে হয়তো উভতি আহিব আৰু ইছলাম গ্ৰহণ কৰিব, লগতে তেওঁৰ ওচৰলৈ আহি গণীমতৰ সম্পদ ঘূৰাই দিবলৈ অনুৰোধ কৰিব। কিন্তু যেতিয়া সিহঁতে পলম কৰিলে, তেতিয়া নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে সেইবোৰ বিতৰণ কৰি দিলে।
সংগৃহীত উপকাৰিতাসমূহঃ
১- সংখ্যাবলৰ ওপৰত নহয়, আল্লাহৰ ওপৰত ভৰসা কৰিব লাগে, কাৰণ মুছলিমসকলে হুনাইনত এই শিক্ষা লাভ কৰিছিল যে, বিজয় কেৱল এক আল্লাহৰ পৰাই পোৱা যায়, আৰু অন্তৰত অহংকাৰৰ প্ৰৱেশ ঘটিলে সংখ্যাগৰিষ্ঠতাই কোনো উপকাৰ সাধন নকৰে।
২- বদৰৰ যুদ্ধত মুছলিমসকলে এই শিক্ষা লাভ কৰিছিল যে, ধৈৰ্য্য আৰু তাক্বৱা থাকিলে “কম সংখ্যা”ও কোনো ক্ষতি নকৰে, আৰু হুনাইনত তেওঁলোকে এই শিক্ষা লাভ কৰিলে যে, ধৈৰ্য্য আৰু আল্লাহৰ ওপৰত ভৰসা নাথাকিলে “সংখ্যাগৰিষ্ঠতা”ও কোনো উপকাৰত নাহে।
৩- নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লাম আৰু তেখেতৰ লগত অৱস্থান কৰা চাহাবাসকল, তেওঁলোকৰ সুদৃঢ় ঈমানৰ বাবেই অবিচল আছিল, আৰু এই বিষয়টোৱে আমাক এই শিক্ষা দিয়ে যে, আল্লাহে আটাইতকৈ কঠিন পৰিস্থিতিতো সত্যনিষ্ঠ অন্তৰসমূহক অবিচল ৰাখে।
৪- এই যুদ্ধত নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে অসীম সাহস প্ৰদৰ্শন কৰিছিল, সৈন্যবাহিনী পিছুৱাই যোৱা সত্বেও তেখেতে নিজেই শত্ৰুৰ সন্মুখীন হ'বলৈ অগ্ৰসৰ হৈছিল আৰু পূৰ্ণ গৌৰৱ আৰু দৃঢ় বিশ্বাসেৰে নিজৰ নাম ঘোষণা কৰিছিল।
৫- আল্লাহে তেওঁৰ ৰাছুল আৰু মুমিনসকলক ফিৰিস্তাসকলৰ এনেকুৱা সৈন্যবাহিনীৰ জৰিয়তে সহায় কৰিছিল যাক তেওঁলোকে দেখা নাছিল, আৰু ইয়াৰ দ্বাৰা প্ৰমাণিত হয় যে, আল্লাহে সদায় তেওঁৰ অলীসকলৰ পক্ষত থাকে।
৬- কষ্ট আৰু বিপদৰ পিছত, আল্লাহে মুছলমানসকলক তেওঁলোকৰ ধৈৰ্য্য ধাৰণ আৰু অটল থকাৰ প্ৰতিদান স্বৰূপে বিজয় আৰু প্ৰচুৰ যুদ্ধলব্ধ সম্পদ প্ৰদান কৰিলে।
৭- কেইটামান পবিত্ৰ আয়াত তলত উল্লেখ কৰা হ'ল যিবোৰে সেই স্মৃতিক চিৰস্থায়ী কৰি ৰাখিছেঃ মহান আল্লাহে কৈছেঃ “নিশ্চয় আল্লাহে তোমালোকক বহু ক্ষেত্ৰত সহায় কৰিছে আৰু হুনাইনৰ যুদ্ধৰ দিনা যেতিয়া তোমালোকৰ সংখ্যাগৰিষ্ঠতাই তোমালোকক উৎফুল্ল কৰিছিল, কিন্তু সেয়া তোমালোকৰ কোনো কামত অহা নাছিল আৰু পৃথিৱী প্ৰশস্ত হোৱা সত্বেও তোমালোকৰ বাবে সংকীৰ্ণ হৈ গৈছিল। তাৰ পিছত তোমালোকে পৃষ্ঠ প্ৰদৰ্শন কৰি পলায়ন কৰিছিলা। তাৰ পিছত আল্লাহে তেওঁৰ ফালৰ পৰা তেওঁৰ ৰাছুলৰ ওপৰত আৰু মুমিনসকলৰ ওপৰত প্ৰশান্তি নাযিল কৰিছিল আৰু এনেকুৱা এটা সৈন্য বাহিনী অৱতীৰ্ণ কৰিছিল যিটো তোমালোকে দেখা পোৱা নাছিলা, আৰু তেৱেঁই কাফিৰসকলক শাস্তি দিছিল, এইটোৱেই আছিল কাফিৰসকলৰ প্ৰতিফল। ইয়াৰ পিছতো যাৰ প্ৰতি ইচ্ছা আল্লাহে তাৰ তাওবা কবুল কৰিব; আৰু আল্লাহ অতি ক্ষমাশীল, পৰম দয়ালু।” (ছুৰা আত-তাওবাহঃ ২৫-২৭)
৮- কৰ্ম অনুপাতে ফল: যেতিয়া নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে কেইজনমান সন্মানীয় চাহাবাৰ সৈতে যুদ্ধক্ষেত্ৰত অটল আছিল, তেতিয়া তেখেতলৈ বিজয় আহিছিল, যিদৰে সৰ্বশক্তিমান আল্লাহে প্ৰতিশ্ৰুতি দিছিল। মহান আল্লাহে কৈছে: “হে মুমিনসকল! যদি তোমালোকে আল্লাহক সহায় কৰা তেন্তে তেওঁ তোমালোকক সহায় কৰিব আৰু তোমালোকৰ ভৰি সুদৃঢ় ৰাখিব।” (ছুৰা মুহাম্মদঃ ৭) এইটো সকলোৰে বাবে প্ৰযোজ্য; যিকোনো মুছলিমে যদি আল্লাহৰ সন্তুষ্টি লাভৰ উদ্দেশ্যে আল্লাহৰ দ্বীনৰ সহায় কৰে, ইয়াৰ প্ৰতি আহ্বান কৰে আৰু আল্লাহৰ পথত যুদ্ধ কৰে, তেন্তে আল্লাহে তেওঁক বিজয় আৰু সাহায্য প্ৰদান কৰাৰ প্ৰতিশ্ৰুতি দিছে।
সপ্তদশ পাঠ: প্ৰতিনিধিদলৰ অভ্যৰ্থনা আৰু বিদায়ী হজ্জ।
মক্কা বিজয় আৰু মুছলমানসকলৰ জয়লাভৰ পাছত, আৰবৰ গোত্ৰসমূহে ইছলাম গ্ৰহণৰ কথা ঘোষণা কৰিবলৈ সকলো দিশৰ পৰা মদীনাৰ পিনে আগমন কৰিছিল, আৰু হিজৰতৰ নৱম বছৰটো "আমুল উফূদ" (প্ৰতিনিধি দলৰ বছৰ) হিচাপে পৰিচিত হৈছিল। ফলত নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে বহুতো প্ৰতিনিধি দলক আদৰণি জনাইছিল, যাৰ ভিতৰত অন্যতম গুৰুত্বপূৰ্ণ আছিল বনী তামীমৰ প্ৰতিনিধি দল, নাজৰানৰ প্ৰতিনিধি দল আৰু ত্বাঈৰ প্ৰতিনিধি দল (য'ত আদী ইবনে হাতিম অন্তৰ্ভুক্ত আছিল)। ইছলামৰ পতাকাৰ তলত আৰব উপদ্বীপক একত্ৰিত কৰাৰ ক্ষেত্ৰত এই প্ৰতিনিধি দলসমূহৰ অপৰিসীম প্ৰভাৱ আছিল, যিহেতু তেওঁলোকে দ্বীনৰ ৰুকনসমূহ শিকি লৈছিল আৰু নিজ নিজ সম্প্ৰদায়ক দাৱাত দিবলৈ উভতি গৈছিল, যাৰ ফলত ইছলাম প্ৰচাৰৰ পথ প্ৰশস্ত হৈছিল।
হিজৰতৰ দশম বছৰত মানুহৰ মাজত ঘোষণা কৰা হৈছিল যে, নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে সেই বছৰ হজ্জ কৰাৰ ইচ্ছা কৰিছে। ফলত সকলো ঠাইৰ পৰা অসংখ্য মানুহ আহি মদীনাত উপস্থিত হৈছিল। তেওঁলোক সকলোৱেই নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামৰ সংগ লাভ কৰিব বিচাৰিছিল, যাতে তেওঁলোকে তেখেতৰ পৰা হজ্জৰ নীতি-নিয়মসমূহ শিকিব পাৰে আৰু তেখেতক অনুসৰণ কৰিব পাৰে।
নামকৰণৰ কাৰণ: ইয়াক "বিদায়ী হজ্জ" বুলি নামকৰণ কৰা হৈছে; কাৰণ নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে ইয়াত তেখেতৰ ভাষণেৰে মানুহক বিদায় জনাইছিল, আৰু তেখেতে ইয়াৰ পিছত কেতিয়াও হজ্জ কৰা নাছিল।
হাজ্জীসকলৰ সমাগমঃ এই বৰকতময় ছফৰত নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামৰ সৈতে এক লাখতকৈ অধিক হাজ্জী ওলাইছিল, আৰু তেখেতে তেখেতৰ ন-গৰাকী পত্নী ৰাদ্বিয়াল্লাহু আনহুন্নাক লগত লৈ গৈছিল।
পৰিপূৰ্ণ নিয়ামত: নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে হজ্জৰ বিধি-বিধান পালন কৰি থকা অৱস্থাত আৰাফাৰ দিনা তেখেতৰ ওপৰত মহান আল্লাহৰ এই বাণী অৱতীৰ্ণ হৈছিলঃ “আজি মই তোমালোকৰ বাবে তোমালোকৰ দ্বীনক পৰিপূৰ্ণ কৰিলোঁ আৰু তোমালোকৰ ওপৰত মোৰ অনুগ্ৰহ সম্পূৰ্ণ কৰিলোঁ, আৰু তোমালোকৰ বাবে ইছলামক দ্বীন হিচাপে মনোনীত কৰিলোঁ।” (ছুৰা মায়িদাহঃ ৩) এতেকে এই আয়াতটো আছিল ৰিছালত সম্পূৰ্ণ হোৱাৰ জাননী।
মহান উপদেশ: আৰাফাৰ দিনা আৰু কুৰবানীৰ দিনা নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে উপস্থিত লোকসকলক সম্বোধন কৰি গুৰুত্বপূর্ণ ভাষণ প্ৰদান কৰিছিল, য'ত তেখেতে মুছলিমৰ মৌলিক নীতিসমূহ, তাওহীদ, ছুন্নতৰ অনুসৰণ, মুশ্বৰিকসকলৰ বিৰোধিতা কৰা, মুছলিমসকলৰ অধিকাৰ আৰু স্বামী-স্ত্ৰীৰ অধিকাৰসমূহৰ বিষয়ে বৰ্ণনা কৰি গুৰুত্ব সহকাৰে তাগিদ প্ৰদান কৰিছিল আৰু তাৰ ভিতৰত তেখেতে কৈছিল যে: “নিশ্চয় তোমালোকৰ তেজ, তোমালোকৰ সম্পদ, তোমালোকৰ সন্মান-সম্ভ্রম তোমালোকৰ ওপৰত সেইদৰেই সন্মানীয় যিদৰে তোমালোকৰ এই দিৱস আৰু তোমালোকৰ এই মাহ আৰু তোমালোকৰ এই চহৰ সন্মানীয়। (এইবোৰত আনৰ হস্তক্ষেপ অবৈধ,) সাৱধান! মই তোমালোকক এই বাৰ্তা পৌঁচাই দিছোঁনে?” মুছলিমৰ জীৱন, ধন-সম্পদ আৰু মান-সন্মানৰ মৰ্যাদাক অধিক গুৰুত্ব প্ৰদান কৰিবলৈ তেখেতে এইখিনি কথা উত্থাপন কৰিছিল।
ইয়াৰ উপৰিও তেখেতে পথভ্ৰষ্টতাৰ পৰা ৰক্ষাকাৰী অছিয়ত কৰি কৈছেঃ “আৰু মই তোমালোকৰ মাজত এনেকুৱা বস্তু এৰি থৈ গ'লোঁ, যদি তোমালোকে ইয়াক মজবুতভাৱে ধৰি ৰাখা তেন্তে ইয়াৰ পিছত তোমালোকে কেতিয়াও পথভ্ৰষ্ট নহ'বা। সেয়া হৈছেঃ আল্লাহৰ কিতাব।” [মুছলিম]
মদীনালৈ উভতনি: আৰু নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে হজ্জৰ ৰীতি-নীতিসমূহ সম্পূৰ্ণ কৰি আৰু মানুহক তেওঁলোকৰ দ্বীনৰ শিক্ষা প্ৰদান কৰাৰ পাছত মদীনালৈ উভতি আহিল।
সংগৃহীত উপকাৰিতাসমূহঃ
১ - প্ৰতিনিধি দলসমূহক আদৰণি জনোৱাৰ পৰা আমি এই শিক্ষা পাওঁ যে, ইছলামৰ শক্তি নিহিত হৈ আছে সত্যৰ ওপৰত একগোট আৰু ঐক্যবদ্ধ হোৱা তথা জ্ঞান প্ৰসাৰ কৰাৰ মাজত, আৰু এজন সফল নেতা হৈছে সেইজন যিজনে কল্যাণৰ প্ৰসাৰৰ বাবে পাৰস্পৰিক যোগাযোগৰ সেতু গঢ়ি তোলে।
২) পৱিত্ৰ কোৰআন আৰু ছুন্নতক মজবুতভাৱে খামুচি ধৰিবলৈ নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে দিয়া উপদেশ হৈছে মুছলিমৰ বাবে মুক্তিৰ উপায়, কিয়নো সকলো সময়তে আৰু সকলো স্থানতে ইয়াৰ মাজতেই আছে হিদায়ত আৰু বিচ্যুতি তথা পথভ্ৰষ্টতাৰ পৰা সুৰক্ষা।
৩- নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে নিজেই হজ্জৰ বিধি-বিধানসমূহ পালন কৰিবলৈ আৰু মানুহক সেয়া কেৱল কথাৰেই নহয় বৰং "কৰ্মৰ" দ্বাৰা শিকাবলৈ ওলাই গৈছিল, যাতে তেখেত এক জীৱন্ত আদৰ্শ হ'ব পাৰে, যাক সকলোৱে প্ৰত্যক্ষ কৰিব আৰু অনুসৰণ কৰিব। নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে কৈছেঃ “তোমালোকে মোৰ পৰা হজ্জৰ নিয়ম-নীতি শিকি লোৱা।” [বাইহাকী, আবু দাঊদ আৰু নাছায়ীয়ে বৰ্ণনা কৰিছে], ছহীহ মুছলিমৰ আন এটা বৰ্ণনাত আছেঃ “তোমালোকে হজ্জৰ নিয়ম-নীতি শিকি লোৱা।”
৪- আল্লাহে আমাক জনাইছে যে, তেওঁ আমাৰ বাবে দ্বীনক পূৰ্ণতা দান কৰিছে আৰু নিয়ামত সম্পূৰ্ণ কৰিছে; গতিকে কাৰো বাবে এইটো বৈধ নহয় যে, তেওঁ নিজৰ ফালৰ পৰা দ্বীনৰ মাজত কোনো “বিদ্আত” বৃদ্ধি কৰিব বা ইয়াৰ পৰা কিবা হ্ৰাস কৰিব। কিয়নো দ্বীন ইছলামৰ মাজত সেই সকলোবোৰ বিষয় আছে, যিবোৰে পৃথিৱী আৰু আখিৰাতত মানুহৰ জীৱনক কল্যাণময় কৰে। নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামৰ মৃত্যু তথা অহী দুৱাৰ বন্ধ হোৱাৰ লগে লগেই চৰীয়ত সম্পূৰ্ণ হৈ গৈছে।
৫- মুছলিমৰ মৰ্যাদা: নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে মুছলিমসকলৰ তেজ, মান-সন্মান আৰু ধন-সম্পদৰ সুৰক্ষাৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰিছে, লগতে তেখেতে জনাইছে যে, অন্যায়ভাৱে এইবোৰৰ ওপৰত আক্ৰমণ কৰা উচিত নহয়।
ওঠৰতম পাঠ: নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামৰ মৃত্যু:
হিজৰী একাদশ বৰ্ষৰ ৰবিউল আওৱাল মাহৰ বাৰ তাৰিখে, সোমবাৰে পূৰ্বাহ্নৰ সময়ত নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামৰ বেমাৰ তীব্ৰ হৈ পৰিছিল, সেই সময়ত তেখেত তেখেতৰ স্ত্ৰী আঈশ্বা ৰাদ্বিয়াল্লাহু আনহাৰ ঘৰত আছিল।
মৃত্যু যন্ত্ৰণাঃ নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে মৃত্যুৰ কষ্ট আৰু মৃত্যু যন্ত্ৰণা ভোগ কৰিছিল, সেয়েহে তেখেতে বাৰে বাৰে পানীৰে নিজৰ মুখমণ্ডল মচিছিল আৰু কৈছিলঃ “লা ইলা-হা ইল্লাল্লাহ, নিশ্চয় মৃত্যুৰ যন্ত্ৰণা আছে।” [বুখাৰী]
মৃত্যু: আঈশ্বা ৰাদ্বিয়াল্লাহু আনহাৰ বুকুত আউজি থকা অৱস্থাতে তেখেত চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামৰ মৃত্যু হয়, আৰু সেই সময়ত তেখেতৰ বয়স আছিল ৬৩ বছৰ।
দাফন: নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামক সেই স্থানতেই দাফন কৰা হৈছিল য'ত তেখেতে মৃত্যুবৰণ কৰিছিল, আৰু সেইটো হৈছে আঈশ্বা ৰাদ্বিয়াল্লাহু আনহাৰ ঘৰ।
পৰিপূৰ্ণ আমানত: নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে পৰিপূৰ্ণৰূপে আমানত আদায় কৰাৰ পাছত মৃত্যুবৰণ কৰিছে আৰু তেখেতে নিজ উম্মতক এনেকুৱা এটা স্পষ্ট পথৰ ওপৰত এৰি থৈ গৈছে, যিটো দুপৰীয়াৰ সূৰ্যৰ দৰেই সুস্পষ্ট। এনে কোনো কল্যাণ নাই যিটোৰ পথ তেখেতে আমাক দেখুৱাই যোৱা নাই, আৰু এনে কোনো অকল্যাণ নাই যাৰ পৰা তেখেতে আমাক সতৰ্ক কৰা নাই।
সংগৃহীত উপকাৰিতাসমূহঃ
১- এই ঘটনাৰ পৰা উম্মুল মু'মিনীন আঈশ্বা ৰাদ্বিয়াল্লাহু আনহাৰ ফজিলত আৰু নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামৰ ওচৰত তেওঁৰ উচ্চ মৰ্যাদা আমাৰ সন্মুখত প্ৰকাশ পাইছে, যিহেতু তেখেতে নিজৰ অন্তিম দিনবোৰ তেওঁৰ ঘৰতে অতিবাহিত কৰিবলৈ বাছনি কৰিছিল আৰু তেওঁৰ কোলাতেই তেখেতে মৃত্যুবৰণ কৰিছিল।
২- মৃত্যু হৈছে সৃষ্টিকূলৰ বাবে আল্লাহৰ চিৰসত্য বিধান, এতেকে যদি পাৰ্থিৱ জীৱনত কোনো ব্যক্তি চিৰস্থায়ী হ'লহেঁতেন, তেন্তে ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে চিৰস্থায়ী জীৱন লাভ কৰিলেহেঁতেন, যেনে- মহান আল্লাহে কৈছেঃ “নিশ্চয় তুমি মৰণশীল আৰু সিহঁতেও মৰণশীল।” (ছুৰা আঝ-ঝুমৰঃ ৩০)
৩- নিশ্চয় নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামৰ মৃত্যু হৈছে মুছলমানসকলৰ ওপৰত আপতিত হোৱা আটাইতকৈ ডাঙৰ মুছিবত, আৰু যিয়ে নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামক হেৰুৱাৰ মুছিবতৰ কথা স্মৰণ কৰে, তাৰ বাবে অন্য সকলো মুছিবত লঘু হৈ পৰে, যেনে- শ্বায়িৰে ৰাছুল হাচ্ছান বিন ছাবিত ৰাদ্বিয়াল্লাহু আনহুৱে কৈছে:
وما فقدَ الماضُون مثل مُحَمَّدٍ.. ولا مثلُه حتى القيامـةِ يُـفـقـدُ. অতীতৰ লোকসকলে মুহাম্মদৰ দৰে কাকো হেৰুওৱা নাই.. আৰু কিয়ামত পৰ্যন্ত তেখেতৰ দৰে আন কাকো হেৰুওৱা নহ'ব।
৪- দাঈসকলৰ বাবে বাৰ্তা: দ্বীনৰ জ্ঞান বহন কৰা প্ৰতিগৰাকী ব্যক্তিৰে দায়িত্ব হৈছে মানুহৰ মাজত ইয়াৰ প্ৰচাৰ-প্ৰসাৰ কৰা তথা শিক্ষা দিয়াৰ ক্ষেত্ৰত সম্পূৰ্ণ প্ৰয়াস কৰা, যাতে তেওঁ আল্লাহৰ সৈতে এনে অৱস্থাত সাক্ষাৎ কৰিব পাৰে যে, তেওঁ নিজৰ দায়িত্ব সুচাৰূপে পালন কৰিছে, যিদৰে নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে কৰিছিল।
৫- নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে আমাক সুস্পষ্ট সত্য আৰু সঠিক পথৰ ওপৰত এৰি থৈ গৈছে, আৰু এই পথৰ পৰা কেৱল সেই ব্যক্তিয়েহে বিচ্যুত হয়, যিয়ে বিদআত অথবা কু-প্ৰবৃত্তিৰ ফিতনাত পতিত হয়। গতিকে প্ৰকৃত সৌভাগ্য নিহিত আছে নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামৰ আদৰ্শৰ অনুসৰণৰ মাজত।
ঊনবিংশ পাঠ: নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামৰ স্ত্ৰীসকল:
নবী আলাইহিচ্ছালাতু অচ্ছালামৰ স্ত্ৰীসকলঃ
১. খাদীজাহ বিন্তে খুৱাইলিদ ৰাদ্বিয়াল্লাহু আনহা।
২. ছাওদাহ বিন্তে ঝামআহ ৰাদ্বিয়াল্লাহু আনহা।
৩. আঈশ্বা বিন্তে আবি বকৰ চিদ্দিক্ব ৰাদ্বিয়াল্লাহু আনহা।
৪. হাফচাহ বিন্তে ওমৰ ইবনুল খাত্তাব ৰাদ্বিয়াল্লাহু আনহা।
৫. ঝাইনাব বিন্তে খুঝাইমাহ ৰাদ্বিয়াল্লাহু আনহা।
৬. উম্মু ছালামাহ (হিন্দ বিন্তে আবি উমায়্যাহ) ৰাদ্বিয়াল্লাহু আনহা।
৭. উম্মু হাবীবাহ (ৰামলাহ বিন্তে আবি ছুফিয়ান) ৰাদ্বিয়াল্লাহু আনহা।
৮. জুৱাইৰিয়া বিন্তুল হাৰিছ ৰাদ্বিয়াল্লাহু আনহা।
৯. মাইমূনাহ বিন্তুল হাৰিছ ৰাদ্বিয়াল্লাহু আনহা।
১০. ছাফিয়্য়াহ বিন্তে হুয়্যি ৰাদ্বিয়াল্লাহু আনহা।
১১. ঝাইনাব বিন্তে জাহাশ্ব ৰাদ্বিয়াল্লাহু আনহা।
সংগৃহীত উপকাৰিতাসমূহঃ
১. মুমিনসকলৰ মাতৃসকল: পবিত্ৰ কোৰআনৰ ভাষ্য অনুসৰি নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামৰ স্ত্ৰীসকল হৈছে “মুমিনসকলৰ মাতৃ”, মহান আল্লাহে কৈছে: “মুমিনসকলৰ ওচৰত নবী হৈছে তেওঁলোকৰ নিজতকৈও বেছি ঘনিষ্ঠ, আৰু তেওঁৰ স্ত্ৰীসকল হৈছে তেওঁলোকৰ মাতৃ...” (ছুৰা আল-আহঝাবঃ ৬) আৰু তৰবিয়ত তথা স্নেহ-মমতাৰ ক্ষেত্ৰত নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লাম হৈছে মুমিনসকলৰ পিতৃৰ সমতুল্য। গতিকে তাজীম আৰু সন্মান প্ৰদৰ্শন তথা তেওঁলোকৰ সৈতে বিবাহ হাৰাম হোৱাৰ ক্ষেত্ৰত তেখেতৰ স্ত্ৰীসকল আমাৰ বাবে মাতৃৰ সমতুল্য। কিন্তু 'মাহৰাম' হোৱাৰ ক্ষেত্ৰত তেওঁলোক মাতৃৰ দৰে নহয়, কাৰণ মাতৃৰ সৈতে নিৰ্জনত লগ কৰা বৈধ আৰু পৰ্দা জৰুৰী নহয়।
২. নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামৰ মৰ্যাদা: নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামৰ স্ত্ৰীসকলৰ অন্যতম বৈশিষ্ট্য হৈছে যে, তেখেতৰ মৃত্যুৰ পিছত আন কোনো লোকৰ বাবে তেওঁলোকক বিবাহ কৰা কেতিয়াও বৈধ নহয়৷ মহান আল্লাহে কৈছে: “আল্লাহৰ ৰাছুলক কষ্ট দিয়াটো তোমালোকৰ বাবে উচিত নহয় আৰু তেওঁৰ মৃত্যুৰ পিছত তেওঁৰ স্ত্ৰীসকলক বিয়া কৰাটোও তোমালোকৰ বাবে কেতিয়াও বৈধ নহয়। নিশ্চয় আল্লাহৰ ওচৰত এইটো হৈছে এটা মহা অপৰাধ।” (ছুৰা আল-আহঝাবঃ ৫৩) এয়া নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামৰ মৰ্যাদাৰ সুৰক্ষা আৰু তেখেতৰ প্ৰতি সন্মান প্ৰদৰ্শন, আৰু ইয়াৰ কাৰণ হৈছে, আল্লাহৰ অনুমতিক্ৰমে জান্নাততো তেখেতৰ আৰু তেওঁলোকৰ মাজৰ দাম্পত্য সম্পৰ্ক অটুট আৰু অব্যাহত থাকিব।
৩. গুৰুদায়িত্ব আৰু দ্বিগুণ ছোৱাব: যেতিয়া নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে তেখেতৰ পত্নীসকলক দুটা বিকল্পৰ যিকোনো এটা চয়ন কৰিবলৈ সুযোগ দিছিল যে, তোমালোকে পৃথিৱীৰ ভোগ-বিলাস বাছি লোৱা নাইবা তেখেতৰ সৈতে থাকি ধৈৰ্য্য সহকাৰে কষ্টকৰ জীৱন-যাপন কৰা, তেতিয়া তেওঁলোকে আল্লাহ আৰু তেওঁৰ ৰাছুলক আৰু পৰকালৰ বাসস্থানকেই বাছি লৈছিল। যিহেতু তেওঁলোকৰ মৰ্যাদা আছিল অতি উচ্চ, সেয়েহে আল্লাহে তেওঁলোকৰ সৎ কৰ্মৰ প্ৰতিদান দুগুণ কৰি দিছিল। ঠিক তেনেদৰে, তেওঁলোকৰ দ্বাৰা হ'ব পৰা যিকোনো ভুলৰ হিচাপ-নিকাচো আন মহিলাতকৈ অধিক কঠোৰ হ'ব বুলি জনাই দিছিল, যাতে আল্লাহৰ প্ৰতি তেওঁলোকৰ সতৰ্কতা আৰু কৃতজ্ঞতা সদায় সৰ্বোচ্চ পৰ্যায়ত থাকে।
৪. তেওঁলোক হৈছে নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামৰ পৰিয়ালৰ অন্তৰ্ভুক্ত: নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামৰ স্ত্ৰীসকল “নবী পৰিয়াল”ৰ অন্তৰ্ভুক্ত, যিসকলক আল্লাহে পৱিত্ৰ কৰা বুলি অৱগত কৰিছে। তেওঁলোকৰ প্ৰসংগত মহান আল্লাহে কৈছে: “হে নবী-পৰিয়াল! আল্লাহে তোমালোকৰ পৰা কেৱল অপৱিত্ৰতাক দূৰীভূত কৰিব বিচাৰে, আৰু তোমালোকক সম্পূৰ্ণৰূপে পৱিত্ৰ কৰিব বিচাৰে।” (ছুৰা আল-আহজাবঃ ৩৩) সেয়েহে তেওঁলোকক মুহাব্বত কৰা, তেওঁলোকৰ প্ৰতি সন্তুষ্টি প্ৰকাশ কৰা আৰু তেওঁলোকৰ মৰ্যাদা ৰক্ষা কৰা প্ৰতিজন মুছলিমৰ ওপৰতে অনিবাৰ্য্য, কাৰণ তেওঁলোকেই হৈছে পৱিত্ৰ আদৰ্শ।
৫. তেওঁলোকৰ ঘৰত অহীৰ অৱতৰণ: তেওঁলোকৰ অন্যতম শ্ৰেষ্ঠ মৰ্যাদা হৈছে যে, নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে তেওঁলোকৰ ঘৰত অৱস্থান কৰা অৱস্থাতেই পৱিত্ৰ কোৰআন অৱতীৰ্ণ হৈছিল, মহান আল্লাহে কৈছে: “আল্লাহৰ আয়াত আৰু হিকমতৰ পৰা তোমালোকৰ ঘৰত যি পাঠ কৰা হয়, সেইখিনি তোমালোকে স্মৰণ ৰাখিবা...৷” (ছুৰা আল-আহযাবঃ ৩৪) নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামৰ সান্নিধ্যত থকাৰ কাৰণে, তেওঁলোকে ঘৰৰ ভিতৰত তেখেতৰ ছুন্নত আৰু আদৰ্শৰ বৃত্তান্ত সুক্ষ্মভাৱে আমালৈ বৰ্ণনা কৰিছিল, এইদৰে উম্মতক এই জ্ঞান প্ৰদান কৰি তেওঁলোকৰ প্ৰতিগৰাকীয়েই দ্বীনৰ খিদমত কৰিছিল।
বিংশ পাঠ: নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামৰ সন্তানসকল:
নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামৰ সাতজন সন্তান আছিল, আৰু তেওঁলোক হৈছে:
প্ৰথমতে: পুত্ৰসকল (তেখেতৰ পুত্ৰ আছিল তিনিজন): আল-কাছিম: তেওঁৰ নামতেই নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামৰ উপনাম আছিল, সেয়ে তেখেতক “আবুল কাছিম” বুলি কোৱা হৈছিল। ইয়াৰ বাহিৰেও দুজন পুত্ৰ আছিল আব্দুল্লাহ আৰু ইব্ৰাহীম।
দ্বিতীয়তে: কন্যাসকল (তেখেতৰ চাৰিগৰাকী কন্যা সন্তান আছিল): জয়নব, ৰুকাইয়াহ, উম্মে কুলছোম আৰু ফাতিমা।
ইব্ৰাহীমৰ বাহিৰে তেখেতৰ সকলো সন্তানেই আছিল তেখেতৰ স্ত্ৰী খাদীজাহ ৰাদ্বিয়াল্লাহু আনহাৰ পৰা, কাৰণ ইব্ৰাহীম আছিল তেখেতৰ দাসী মাৰিয়াহ আল-কিবতিয়াৰ পৰা। নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামৰ জীৱনকালতেই তেওঁলোক সকলোৱে মৃত্যুবৰণ কৰিছিল, কেৱল ফাতিমাৰ বাহিৰে। তেওঁ তেখেতৰ মৃত্যুৰ পিছত ছয় মাহ জীয়াই আছিল, তাৰ পিছত তেৱোঁ মৃত্যুবৰণ কৰিছিল।
সংগৃহীত উপকাৰিতাসমূহঃ
১- সন্তান বিয়োগৰ সময়ত কিদৰে ধৈৰ্য্য ধাৰণ কৰিব লাগে আৰু কেনেকৈ ছোৱাব কামনা কৰিব লাগে এই শিক্ষা আমি নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামৰ পৰা লাভ কৰিছোঁ। কিয়নো তেখেতে নিজৰ জীৱনকালত ছয়জনকৈ সন্তান বিয়োগৰ তিক্ততা আস্বাদন কৰিছিল, তথাপিও তেখেত অটল আছিল আৰু নিজ প্ৰতিপালকৰ কৃতজ্ঞতা জ্ঞাপন কৰিছিল।
২- ফাতিমা ৰাদ্বিয়াল্লাহু আনহাৰ শ্ৰেষ্ঠত্ব: আল্লাহে তেওঁক এই বিশেষত্ব প্ৰদান কৰিছিল যে, ৰাছুল চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামৰ মৃত্যুৰ পাছত সন্তান হিচাপে একমাত্ৰ তেৱেঁই জীৱিত আছিল। সেয়েহে নিজ পিতৃৰ সৈতে মিলিত নোহোৱালৈকে তেওঁ ধৈৰ্য্যশীল আৰু ছোৱাবৰ আশাবাদী আছিল।
৩- নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামৰ পুত্ৰ “ইব্ৰাহীম”, যিজন সৰুতেই মৃত্যুবৰণ কৰিছিল, তেওঁৰ মাতৃ আছিল মাৰিয়াহ আল-কিবতিয়াহ। তেওঁ নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামৰ এগৰাকী দাসী আছিল আৰু তেখেতৰ স্ত্ৰী উম্মাহাতুল মুমিনীনসকলৰ অন্তৰ্ভুক্ত নাছিল।
একবিংশ পাঠ: নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামৰ কেইটামান শাৰীৰিক আৰু চৰিত্ৰগত বৈশিষ্ট্য:
নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লাম আছিল সকলো মানুহতকৈ উত্তম শাৰীৰিক গঠনৰ অধিকাৰী, আৰু তেখেতৰ বৈশিষ্ট্যসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম হৈছে:
উচ্চতা: তেখেত মানুহৰ মাজত গড় উচ্চতা সম্পন্ন ব্যক্তি আছিল, অত্যধিক ওখও নাছিল আৰু চাপৰো নাছিল, বৰং তেখেত আছিল মধ্যমীয়া।
ৰং: তেখেত পাতল ৰঙা মিশ্ৰিত শুভ্ৰ বৰণৰ আছিল, যিয়ে তেখেতক সৌন্দৰ্য আৰু সজীৱতা প্ৰদান কৰিছিল।
মুখমণ্ডল: প্ৰশস্ত চকু, বহল আৰু সুন্দৰ মুখ, ঘন দাড়ি, আৰু তেখেতৰ চুলিবোৰ আছিল অত্যন্ত ক'লা। যেতিয়া তেখেতৰ বয়স হৈছিল, তেতিয়া তেখেতৰ দাড়ি আৰু দুই কাণৰ কাষত সামান্য কিছুমান বগা চুলি প্ৰকাশ পাইছিল, যাৰ সংখ্যা বিশডালো নাছিল..
শৰীৰ: দুয়ো কান্ধৰ মাজৰ অংশ বহল আছিল, সদায় সুগন্ধিময় আছিল যদিও কোনো আতৰ ব্যৱহাৰ কৰা নাছিল।
আৰু তেখেতৰ চৰিত্ৰগত (নৈতিক) বৈশিষ্ট্যসমূহ:
নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লাম পূৰ্ণাংগ উত্তম শিষ্টাচাৰৰ অধিকাৰী আছিল আৰু আল্লাহে তেখেতৰ মাজত সকলো প্ৰকাৰ উত্তম চৰিত্ৰ একত্ৰিত কৰিছিল। যেনেঃ
সত্যবাদিতা আৰু আমানতদাৰীতা: কথা-বতৰাত তেখেত মানুহৰ মাজত আটাইতকৈ বেছি সত্যবাদী আৰু প্ৰতিশ্ৰুতি ৰক্ষা কৰাত আটাইতকৈ বেছি বিশ্বস্ত আছিল, যাৰ বাবে নুবুওৱতৰ পূৰ্বেই তেখেতক “সত্যবাদী বিশ্বস্ত” বুলি নামকৰণ কৰা হৈছিল।
উদাৰতা আৰু দানশীলতাঃ নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লাম অত্যন্ত দানশীল আছিল। তেখেতে সেই ব্যক্তিৰ দৰে দান কৰিছিল যিয়ে দৰিদ্ৰতাক ভয় নকৰে, আৰু তেখেতৰ ওচৰত কোনো বস্তু বিচৰা হ'লে তেখেতে কেতিয়াও “নাই” বুলি কোৱা নাছিল।
সহনশীলতা আৰু ক্ষমাঃ তেখেত আছিল মানুহৰ মাজত ক্ৰোধৰ পৰা আটাইতকৈ দূৰত থকা আৰু অতি সোনকালে সন্তুষ্ট হোৱা ব্যক্তি। নিজৰ ওপৰত অন্যায় কৰা ব্যক্তিক তেখেতে ক্ষমা কৰি দিছিল, সম্পৰ্ক ছিন্ন কৰা ব্যক্তিৰ সৈতে সম্পৰ্ক স্থাপন কৰিছিল আৰু অজ্ঞ ব্যক্তিৰ অজ্ঞতাই কেৱল তেখেতৰ সহনশীলতাহে বৃদ্ধি কৰিছিল।
বিনম্ৰতা আৰু দয়া: নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লাম মুমিনসকলৰ প্ৰতি অত্যন্ত বিনম্ৰ আছিল। তেখেতে নিজৰ কাম নিজেই কৰিছিল, নিজৰ জোতা নিজেই চিলাই কৰিছিল, পৰিয়ালৰ ঘৰুৱা কাম-কাজত সহায় কৰিছিল, আলহীক সমাদৰ কৰিছিল আৰু সাক্ষাৎ কৰা লোকৰ সৈতে হাঁহিমুখে মিলিত হৈছিল। দুৰ্বল, শিশু আনকি জীৱ-জন্তুৰ প্ৰতিও তেখেত আটাইতকৈ বেছি দয়ালু আছিল।
সাহসিকতা: নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লাম আছিল সৱাতোকৈ সাহসী অন্তৰৰ অধিকাৰী। যুদ্ধৰ তীব্ৰতা বৃদ্ধি পালে চাহাবাসকলে তেখেতৰ ওচৰত আশ্ৰয় লৈছিল আৰু তেখেত শত্ৰুৰ সৱাতোকৈ নিকটৱৰ্তী আছিল।
আৰু তেখেত প্ৰকৃততেই তেনেকুৱাই আছিল যিদৰে উম্মুল মুমিনীন আঈশ্বা ৰাদ্বিয়াল্লাহু আনহাই গভীৰ অৰ্থপূৰ্ণ শব্দৰে তেখেতৰ বিষয়ে বৰ্ণনা কৰিছিল যে, “তেখেতৰ চৰিত্ৰ আছিল পৱিত্ৰ কোৰআন।”
সংগৃহীত উপকাৰিতাসমূহঃ
১- তেখেতৰ শাৰীৰিক বৈশিষ্ট্যসমূহ জনাৰ অন্যতম উপকাৰিতা হৈছে যে, আল্লাহে আপোনাক সপোনত তেখেতৰ দৰ্শনৰ দ্বাৰা সন্মানিত কৰিব পাৰে। এতেকে যিয়ে তেখেতক তেখেতৰ পৰিচিত আকৃতিত দেখিছে, তেওঁ নিশ্চিতভাৱে তেখেতকেই দেখিছে, কিয়নো চয়তানে কেতিয়াও তেখেতৰ ৰূপ ধাৰণ কৰিব নোৱাৰে। যিদৰে নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে কৈছে: “যিয়ে মোক সপোনত দেখিছে, তেওঁ নিশ্চিতভাৱে মোকেই দেখিছে, কিয়নো চয়তানে কেতিয়াও মোৰ ৰূপ ধাৰণ কৰিব নোৱাৰে।” [বুখাৰী আৰু মুছলিম]
২- প্ৰকৃত মুহাব্বতকাৰীৰ নিজৰ প্ৰিয়জনৰ সকলো বিৱৰণ জানিবলৈ অত্যন্ত হেঁপাহ থাকে, আৰু ইয়াৰ ভিতৰত আটাইতকৈ মহান হৈছে সৃষ্টিজগতৰ মাজত আটাইতকৈ শ্ৰেষ্ঠ সত্তা মহা নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামৰ শাৰীৰিক অৱয়ব তথা তেখেতৰ জীৱনী সম্পৰ্কে অৱগত হোৱা।
৩- নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামৰ প্ৰতি চাহাবায়ে কেৰামৰ মুহাব্বত আৰু অনুৰাগ কিমান গভীৰ আছিল সেয়া আমি উপলব্ধি কৰিব পাৰোঁ, যিহেতু তেওঁলোকে আমাৰ বাবে তেখেতৰ জীৱনৰ পুংখানুপুংখ বিৱৰণসমূহ বৰ্ণনা কৰি গৈছে, আৰু তেওঁলোকৰ পৰৱৰ্তী উম্মতে এই মহান ঐতিহ্যক সংৰক্ষণ কৰি ৰাখিছে।
৪- সাৰ্বিক আৰু পূৰ্ণাংগ আদৰ্শ: সেয়েহে এই গুণাৱলীৰ অধ্যয়নে এজন মুছলমানক বাহ্যিকভাৱে পৰিষ্কাৰ-পৰিচ্ছন্নতা আৰু সুগন্ধি ব্যৱহাৰৰ ক্ষেত্ৰত, আৰু আভ্যন্তৰীণভাৱে সত্যবাদিতা, সহিষ্ণুতা, নম্ৰতা আদিৰ ক্ষেত্ৰত নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামৰ আদৰ্শ অৱলম্বন কৰিবলৈ উদ্বুদ্ধ কৰে।
উপসংহাৰ
পৰিশেষত, ছহীহ ছুন্নাহ আৰু নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামৰ জীৱনচৰিত বিষয়ক গ্ৰন্থ বহুতো আছে। সেয়েহে নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামৰ জীৱনচৰিত, তেখেতৰ স্বভাৱ আৰু চৰিত্ৰ সম্পৰ্কে অৱগত হ'বলৈ এজন মুছলিমৰ উচিত এই গ্ৰন্থসমূহ অধ্যয়ন কৰা। যেনে-
১- হাফিজ ইবনে কাছীৰ ৰাহিমাহুল্লাহৰ লিখিত নবীৰ জীৱনী।
২- যাদুল মা'আদ ইবনুল কাইয়্যিম ৰাহিমাহুল্লাহ।
৩- তিৰমিজী ৰাহিমাহুল্লাহৰ আশ্ব-শ্বামাইল গ্ৰন্থ।
আৰু মহান আল্লাহৰ ওচৰত দুআ কৰোঁ, তেওঁ যেন এই আমলক একমাত্ৰ তেওঁৰ সন্তুষ্টিৰ বাবে নিৰ্দিষ্ট কৰি লয়, আমাক আৰু আপোনালোকক তেওঁৰ সন্মানীয় প্ৰিয় নবীৰ উত্তমৰূপে অনুসৰণ কৰাৰ তাওফীক দান কৰে, এই প্ৰচেষ্টাৰ মাধ্যমত সকলো মুছলিমকে উপকৃত হোৱাৰ তাওফীক প্ৰদান কৰে আৰু বিচাৰৰ দিনা ইয়াক আমাৰ বাবে সম্বল হিচাপে কবূল কৰে।
সকলো ধৰণৰ প্ৰশংসা বিশ্বজগতৰ প্ৰতিপালক আল্লাহৰ বাবে, আৰু দৰুদ বৰ্ষিত হওক আমাৰ নেতা মুহাম্মদৰ ওপৰত, আৰু তেখেতৰ পৰিয়ালবৰ্গ, লগতে তেখেতৰ সকলো চাহাবাৰ ওপৰত।
Related books
All books
رسول الإسلام محمد صلى الله عليه وسلم81 ভাষাرسولمحمدرسول الإسلام محمد صلى الله عليه وسلم
আৰম্ভ কৰিছোঁ পৰম কৰুণাময় পৰম দয়ালু আল্লাহৰ নামত পৱিত্ৰ ইছলামৰ বাৰ্তাবাহক বা ৰাছুল হৈছে মুহাম্মদ চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লাম। এইখন হৈছে পৱিত্ৰ ইছলামৰ বাৰ্তাবাহক মুহাম্মদ(১) চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামৰ সংক্ষিপ্ত পৰিচিতি। ইয়াত মই উল্লেখ কৰিম তেখেতৰ নাম, বংশ পৰিচয়, তেখেতৰ মাতৃভূমি, তেখেতৰ বিবাহ সম্পৰ্কে, আৰু তেখেতৰ সেই ৰিছালত সম্পৰ্কে যিটোৰ পিনে তেওঁ মানুহক আহ্বান কৰিছিল, লগতে তেখেতৰ নবুওৱতৰ নিদৰ্শন সম্পৰ্কে আৰু চৰীয়ত সম্পৰ্কে, লগতে এইক্ষেত্ৰত হোৱা বিবাদৰ স্থিতি সম্পৰ্কে। (১) অনুবাদক কেন্দ্ৰ কৰি মই সদায় ৰাছুল মুহাম্মদ শব্দ দুটাক একেলগে ব্যৱহাৰ কৰিছোঁ, লক্ষ্য ৰাখিব। ১- তেখেতৰ নাম, বংশ পৰিচয় আৰু…
ৰাছুলৰ ছুন্নত মুতাবিক আমল কৰা বাধ্যতামূলক (যিয়ে ইয়াক অস্বীকাৰ কৰিব সি কাফিৰ হিচাপে বিবেচিত)23 ভাষাৰাছুলৰ ছুন্নত মুতাবিক আমল কৰা বাধ্যতামূলক (যিয়ে ইয়াক অস্বীকাৰ কৰিব সি কাফিৰ হিচাপে বিবেচিত)
লেখকঃ শ্বাইখ আব্দুল আজীজ বিন আব্দুল্লাহ বিন বাজ ৰাহিমাহুল্লাহ আৰম্ভ কৰিছোঁ পৰম কৰুণাময় পৰম দয়ালু আল্লাহৰ নামত। ভূমিকা সকলো ধৰণৰ প্ৰশংসা বিশ্বজগতৰ প্ৰতিপালক আল্লাহৰ বাবে, আৰু শুভ পৰিণাম নিৰ্দিষ্ট মুত্তাক্বীসকলৰ বাবে। দৰূদ আৰু ছালাম বৰ্ষিত হওক তেওঁৰ বান্দা আৰু ৰাছুল আমাৰ প্ৰিয় নবী মুহাম্মদৰ ওপৰত, যাক বিশ্ববাসীৰ বাবে ৰহমত হিচাপে প্ৰেৰণ কৰা হৈছিল, লগতে তেখেতৰ পৰিয়ালবৰ্গ আৰু সেইসকল চাহাবীৰ ওপৰত যিসকলে আল্লাহৰ পৱিত্ৰ বাণী কোৰআন বহন কৰিছিল আৰু নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামৰ হাদীছসমূহ আয়ত্ত কৰি পৰৱৰ্তী লোকসকলৰ ওচৰলৈ পৌঁচাই দিছিল। তেওঁলোকে এই কাম চূড়ান্ত বিশ্বস্ততাৰে আৰু পৰিপক্কতাৰে পালন কৰিছিল,…
এটা বিশ্বব্যাপী ধৰ্ম7 ভাষাএটা বিশ্বব্যাপী ধৰ্ম
আৰবী ভাষা নিশ্চয় ইছলাম হৈছে সৰ্বশেষ ঐশী ধৰ্ম। ইছলামেই হৈছে সেই ধৰ্ম, যিটোক আল্লাহে মানুহৰ বাবে মনোনীত কৰিছে। যেনে- আল্লাহ তাআলাই কৈছেঃ আজি মই তোমালোকৰ বাবে তোমালোকৰ দ্বীনক (ধৰ্মক) পৰিপূৰ্ণ কৰি দিলোঁ আৰু তোমালোকৰ ওপৰত মোৰ অনুগ্ৰহ সম্পূৰ্ণ কৰিলোঁ, লগতে তোমালোকৰ বাবে ইছলামক দ্বীন হিচাপে মনোনীত কৰিলোঁ। (ছুৰা মায়িদাহঃ ৩) আৰু মুহাম্মদ চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লাম হৈছে আল্লাহৰ ৰাছুল, তেওঁ নবীসকলৰ মাজৰ সৰ্বশেষ নবী, (তেওঁৰ জৰিয়তেই নবীসকলৰ ধাৰাবাহিকতা সম্পন্ন কৰা হৈছে)। সেয়ে তেওঁক গোটেই মানৱজাতিৰ প্ৰতি প্ৰেৰণ কৰা হৈছে। মহান আল্লাহে কৈছেঃ কোৱা, ‘হে মানৱ! নিশ্চয় মই তোমালোক সকলোৰে প্ৰতি আল্লাহৰ (ফালৰ পৰা…
পুৱা গধূলি পঢ়িবলগীয়া দুআসমূহ57 ভাষাপুৱা গধূলি পঢ়িবলগীয়া দুআসমূহ
আৰম্ভ কৰিছোঁ পৰম কৰুণাময় পৰম দয়ালু আল্লাহৰ নামত আল্লা-হু লা ইলা-হা ইল্লা হুৱাল হাইয়ুল ক্বাইয়ূম, লা তা'খুজুহু ছিনাতুওঁ অলা নাওম। লাহু মা ফিছ ছামা-ৱাতি অমা ফিল আৰজি মানজাল লাজী য়াশ্বফাউ ইংদাহু ইল্লা বিইজনিহ। য়া'লামু মা বাইনা আইদীহিম অমা খালফাহুম অলা য়ুহীতূনা বিশ্বাইয়িম মিন ইলমিহি ইল্লা বিমা শ্বা-আ, অছিআ কুৰছিয়্যুহুচ ছামা-ৱাতি অল আৰজ, অলা য়া-ঊ দুহু হিফজুহুমা, অহুৱাল আলিয়্যুল আজীম। অৰ্থঃ আল্লাহ, তেওঁৰ বাহিৰে আন কোনো সত্য ইলাহ নাই। তেওঁ চিৰঞ্জীৱ, সকলো সত্তাৰ ধাৰক। তেওঁক কলাঘূমটিও স্পৰ্শ কৰিব নোৱাৰে আৰু টোপনিও নহয়। আকাশমণ্ডলত যি আছে আৰু পৃথিৱীত যি আছে সকলো তেওঁৰেই। তেওঁৰ অনুমতি নোহোৱাকৈ তেওঁৰ ওচৰত…