Pinakahinahanap
Ang Pinaigsing Talambuhay ng Sugong si Muḥammad (Basbasan Siya ni Allāh at Pangalagaan)
Inihanda Ang Panimula Sa ngalan ni Allāh. Ang papuri ay ukol kay Allāh. Ang basbas at ang pangangalaga ay ukol sa pangwakas ng mga propeta. Sa pagpapatuloy: Ito ay isang binuod na talambuhay ng pinuno ng mga propeta at mga isinugo, pangwakas ng mga propeta, at pinuno ng lahat ng mga anak ni Adan. Kaya naman siya (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) ay ang lubos na tinutularan at ang magandang huwaran, na hindi nakasaksi ang Mundo ng isang dakilang makahahambing sa kanya sapagkat ang kaasalan niya ay ang Qur’ān. Tinanong nga ang Ina ng mga Mananampalataya na si `Ā’ishah (malugod si Allāh…
These files are generated automatically from the book's text; their layout may differ from the printed edition.
Ang Pinaigsing Talambuhay ng Sugong si Muḥammad (Basbasan Siya ni Allāh at Pangalagaan)
Inihanda
Ang Pangkaalamang Lupon ng Kapisanan ng Serbisyo ng Nilalamang Islāmiko sa Maraming Wika
Ang Panimula
Sa ngalan ni Allāh. Ang papuri ay ukol kay Allāh. Ang basbas at ang pangangalaga ay ukol sa pangwakas ng mga propeta. Sa pagpapatuloy:
Ito ay isang binuod na talambuhay ng pinuno ng mga propeta at mga isinugo, pangwakas ng mga propeta, at pinuno ng lahat ng mga anak ni Adan. Kaya naman siya (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) ay ang lubos na tinutularan at ang magandang huwaran, na hindi nakasaksi ang Mundo ng isang dakilang makahahambing sa kanya sapagkat ang kaasalan niya ay ang Qur’ān. Tinanong nga ang Ina ng mga Mananampalataya na si `Ā’ishah (malugod si Allāh dito) tungkol sa kaasalan ng Sugo ni Allāh (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan). Nagsabi ito: "Hindi ka ba nagbabasa ng Qur’ān?" Nagsabi ako: Oo. Nagsabi siya: "Tunay na ang kaasalan ng Propeta ni Allāh (basbasan Niya ito at pangalagaan) ay ang Qur’ān." (Nagsalaysay nito si Imām Muslim.) Nagsabi si Allāh: {Tunay na ikaw ay talagang nasa isang kaasalang sukdulan.} (Qur’ān 68:4)
Nagbabasa lamang tayo ng marangal na talambuhay niya upang humango tayo mula rito ng pangaral at aral sapagkat siya ay ang imām natin na tinutularan natin sa pananampalataya, mga ginagawa, at mga sinasabi bilang pagsunod sa sabi ni Allāh (napakataas Siya): {Talaga ngang nagkaroon para sa inyo sa Sugo ni Allāh ng isang magandang huwaran para sa sinumang naging nag-aasam kay Allāh at sa Huling Araw at nag-alaala kay Allāh nang madalas.} (Qur’ān 33:21)
Isinulat nga namin ang Talambuhay na ito sa isang madali at pinagaang istilo, na naaangkop sa mga nakatatanda at nababagay para sa pagtuturo sa mga nakababata sa isang pasalaysay na istilo na nagsasama sa mga pangyayari ng Talambuhay at pagbanggit ng mga katuturan nito. Ginawa namin ito sa isang anyo ng mga araling pinagsusunud-sunod upang mapadali ang pag-intindi rito at ang pag-unawa rito.
Nagtuon nga kami rito sa mga batayan ng Talambuhay at pinakamahalaga sa mga pangyayari nito, nang walang masusing pagtatalakay sa lahat ng mga detalye nito. Ito ay nagsisimula mula sa kapanganakan niya (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) hanggang sa pagpanaw niya (sumakanya ang basbas at pangangalaga).
Humihiling tayo kay Allāh na Dakila na magpakinabang Siya sa pamamagitan nito, na magtakda Siya para rito ng pagtanggap, at na magpatawad Siya sa amin at sa inyo.
Ang Unang Aralin: Mga Pinapakay ng mga Mensahe:
Ang lahat ng mga makadiyos na mensahe ay nagkakaisa sa mga dakilang pinapakay. Maaari itong buudin sa sumusunod:
A. Ang pag-anyaya sa mga nilikha tungo sa pagsamba kay Allāh – tanging sa Kanya – at ang pag-iwan sa pagsamba sa anumang iba sa Kanya. Nagsabi si Allāh: {Hindi Kami nagsugo bago mo pa ng anumang sugo malibang nagkakasi Kami sa kanya na walang Diyos kundi Ako, kaya sumamba kayo sa Akin.} (Qur’ān 21:25)
B. Ang pagpapalabas sa mga tao mula sa mga kadiliman ng kawalang-pananampalataya at Shirk tungo sa liwanag ng Tawḥīd. Nagsabi si Allāh: {Si Allāh ay Katangkilik ng mga sumampalataya; nagpapalabas Siya sa kanila mula sa mga kadiliman tungo sa liwanag. Ang mga tumangging sumampalataya, ang mga katangkilik nila ay ang Tagapagpalabis-labis; nagpapalabas ito sa kanila mula sa liwanag tungo sa mga kadiliman. Ang mga iyon ay ang mga maninirahan sa Apoy; sila ay doon mga mananatili.} (Qur’ān 2:257) Nagsabi si Allāh: {na nagpapatnubay sa pamamagitan nito si Allāh sa sinumang sumunod sa kaluguran Niya, na mga landas ng kapayapaan, nagpapalabas Siya sa kanila mula sa mga kadiliman tungo sa liwanag ayon sa pahintulot Niya, at nagpapatnubay Siya sa kanila tungo sa landasing tuwid.} (Qur’ān 5:16)
C. Na hindi gumawa ang mga nilikha sa isa't isa sa kanila bilang mga panginoon bukod pa kay Allāh. Nagsabi si Allāh: {Sabihin mo: "O mga May Kasulatan, halikayo sa isang salitang magkatulad sa pagitan namin at ninyo: na hindi tayo sasamba kundi kay Allāh, hindi tayo magtatambal sa Kanya ng anuman, at hindi gagawa ang iba sa atin sa iba bilang mga panginoon bukod pa kay Allāh." Ngunit kung tumalikod sila ay sabihin ninyo: "Sumaksi kayo na kami ay mga Muslim."} (Qur’ān 3:64), Nagsabi pa si Allāh: {ni mag-uutos ito sa inyo na gumawa kayo sa mga anghel at mga propeta bilang mga panginoon. Nag-uutos ba ito sa inyo ng kawalang-pananampalataya matapos noong kayo ay naging mga Muslim?} (Qur’ān 3:80)
D. Ang pagtakwil sa Ṭāghūt (Tagapagpalabis-labis). Nagsabi si Allāh: {... Kaya ang sinumang tumatangging sumampalataya sa Tagapagpalabis-labis at sumasampalataya kay Allāh ay nakakapit nga sa hawakang pinakamatibay na walang pagkalamat para rito. Si Allāh ay Madinigin, Maalam.} (Qur’ān 2:256) Kaya walang pagkaiwas na maniwala ang Muslim na ang bawat sinamba bukod pa kay Allāh, ito ay sinasamba ayon sa walang-kabuluhan.
E. Ang pagpapakawalang-kaugnayan sa Shirk at mga alagad nito. Nagsabi si Allāh: {Nagkaroon nga para sa inyo ng isang magandang huwaran sa kay Abraham at sa mga kasama sa kanya noong nagsabi sila sa mga kababayan nila: "Tunay na kami ay mga walang-kaugnayan sa inyo at sa sinasamba ninyo bukod pa kay Allāh; tumanggi kami sa inyo at lumitaw na sa pagitan namin at ninyo ang pagkakaaway at ang pagkapoot magpakailanman hanggang sa sumampalataya kayo kay Allāh lamang,"...} (Qur’ān 60:4)
Kaya ang lahat ng mga propeta (sumakanila ang pangangalaga) ay nag-anyaya sa mga tao nila tungo sa mga pinakadakilang batayang ito.
F. Na ang Relihiyon sa kabuuan nito ay para kay Allāh. Nagsabi si Allāh: {Makipaglaban kayo sa kanila [na nakikipaglaban sa inyo] hanggang sa walang mangyaring ligalig at mangyaring ang relihiyon sa kabuuan nito ay ukol kay Allāh. Kaya kung tumigil sila, tunay na si Allāh sa anumang ginagawa nila ay Nakakikita.} (Qur’ān 8:39) Nagsabi pa si Allāh: {Siya ay ang nagsugo sa Sugo Niya [na si Muḥammad] kalakip ng patnubay at Relihiyon ng Katotohanan upang magpangibabaw Siya nito sa [ibang] relihiyon sa kabuuan nito. Nakasapat si Allāh bilang Saksi.} (Qur’ān 48:28) Kaya hindi nagpapakamananamba ang mga nilikha kundi sa pamamagitan ng Islām; Nagsabi si Allāh: {Ang sinumang naghahangad ng iba pa sa Islām bilang relihiyon ay hindi ito matatanggap mula sa kanya at siya sa Kabilang-buhay ay kabilang sa mga lugi.} (Qur’ān 3:85)
G. Ang paggawa ayon sa Sharī`ah sa lahat ng mga pumapatungkol sa buhay na panrelihiyon at pangmundo, at na hindi sumunod ang mga tao sa isang batas na iba sa batas ni Allāh. Nagsabi si Allāh: {O nagkaroon ba sila ng mga katambal [kay Allāh] na nagsabatas para sa kanila sa relihiyon ng hindi pumayag dito si Allāh? Kung hindi dahil sa salita ng pagpapasya ay talaga sanang humusga sa pagitan nila. Tunay na ang mga tagalabag sa katarungan, ukol sa kanila ay isang pagdurusang masakit.} (Qur’ān 42:21)
Ang Ikalawang Aralin: Ang Panimula sa Talambuhay ng Propeta
A. Ang Pagbibigay-kahulugan sa Talambuhay ng Propeta
Ito ay ang kaalaman na tumatalakay sa lahat ng naiulat sa atin tungkol sa Talambuhay ng Sugo (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan), Sunnah niya, pisikal na kaanyuan niya, kaasalan niya, mga pakikidigma niya, at mga ekspedisyon niya, mula sa kapanganakan niya hanggang sa pagsama niya sa Kasamang Pinakamataas.
B. Ang mga Bunga ng Pag-aaral ng Talambuhay at ang Kahalagahan Nito:
1. Ang Pagsasakatotohanan ng Pagsaksi sa Mensahe: Yayamang sa pamamagitan ng pag-alam sa talambuhay ng Sugo (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan), pagbatid sa mga kalagayan niya, at pagsunod sa metodolohiya niya nadaragdagan ang lingkod ng pananampalataya, paniniwala, at pagsasakatotohanan sa pagsaksi "na si Muḥammad ay Sugo ni Allāh."
2. Ang Huwaran at ang Tularan: Dahil ang Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) ay naging ang tanglaw na ipinampapatnubay natin at naging ang halimbawang tinutularan natin sa mga pumapatungkol sa buhay natin sa kalahatan. Nagsabi si Allāh: {Talaga ngang nagkaroon para sa inyo sa Sugo ni Allāh ng isang magandang huwaran para sa sinumang naging nag-aasam [sa pakikipagkita] kay Allāh at sa Huling Araw at nag-alaala kay Allāh nang madalas.} (Qur’ān 33:21)
3. Ang Pag-intindi sa Marangal na Qur’ān: Sapagkat ang Sīrah ay ang praktikal na pagsasabuhay sa mga talata ng Makapangyarihang Aklat yayamang ang kaasalan niya (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) ay ang Qur’ān, at sa pamamagitan nito nalalaman ang konteksto ng pagkakababa at ang mga pinapakay ng kapahayagan.
4. Ang Pag-intindi sa Sunnah ng Propeta: Sapagkat sa pamamagitan ng mga saloobin niya at mga gawain niya (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan), lumiliwanag sa atin ang mga kahulugan ng mga ḥadīth niya at ang mga makatotohanang pagsasabuhay sa mga ito.
5. Ang Pagkikintal ng Pag-ibig sa Kanya (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan): Sapagkat ang pag-ibig ay nagdudulot ng pagkakaalam at walang paraan para sa pag-alam sa kainaman niya at kadakilaan ng halaga niya kundi sa pamamagitan ng pagkabatid sa mga detalye ng buhay niya at mga sakripisyo niya.
6. Ang Pagsasaalang-alang at ang Paglirip: Dahil sa pagkahalaw ng mga aral at mga pangaral mula sa buhay niya (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) sapagkat siya ay ang huwaran sa pagtitiis sa sandali ng pagsubok, sa pagpapasalamat sa sandali ng pagkaginhawa, at sa katatagan sa bawat kalagayan.
7. Ang Pagtamo ng Kaligayahan sa Mundo at Kabilang-buhay: Sapagkat walang tagumpay sa Mundo at walang pagwawagi sa Kabilang-buhay kundi sa pamamagitan ng pagtahak sa mga yapak niya at pagsasahuwaran sa patnubay niya (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan).
C. Kabilang sa Pagpatnubay ng Kanunu-nunuan sa Pag-aaral ng Sīrah:
Talaga ngang nakatalos ang Kanunu-nuang Matuwid sa halaga ng kaalamang ito, kaya pinangangalagaan nila ito kung paanong pinangangalagaan nila ang Marangal na Qur’ān:
Nagsabi si Zayn Al-`Ābidīn `Alīy bin Al-Ḥusayn bin `Alīy (malugod si Allāh sa kanila): "Kami noon ay tinuturuan ng mga pakikipaglaban ng Sugo ni Allāh (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) at mga sagupaan niya kung paanong tinuturuan kami ng kabanata mula sa Qur’ān."
Nagsabi naman si Ismā`īl bin Muḥammad bin Sa`d bin Abī Waqqāṣ (malugod si Allāh sa kanila): "Ang ama ko noon ay nagtuturo sa amin ng mga pakikipaglaban ng Sugo ni Allāh (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) at nagsasabi: O mga anak ko, ito ay mga dakilang gawa ng mga magulang ninyo, kaya huwag kayong magwalang-bahala sa pag-alaala sa mga ito." (Tingnan: Al-Jāmi` Li-Akhlāq Ar-Rāwī wa Ādāb As-Sāmi` ni Al-Khaṭīb Al-Baghdādīy 2/287-288.)
Ang Ikatlong Aralin: Ang Marangal na Kaangkanan ng Propeta (Basbasan Siya ni Allāh at Pangalagaan):
A. Ang Kaangkanan Niya sa Panig ng Ama Niya
Siya ay ang inihandog na awa at ang ipinagkaloob na biyaya: Abū Al-Qāsim Muḥammad, na anak ni `Abdullāh, na anak ni `Abdulmuṭṭalib, na anak ni Hāshim, na anak ni `Abdumanāf, na anak ni Quṣayy, na anak ni Kilāb, na anak ni Murrah, na anak ni Ka`b, na anak ni Lu’ayy, na anak ni Ghālib, na anak ni Fihr, na anak ni Mālik, na anak ni An-Naḍr, na anak ni Kinānah, na anak ni Khuzaymah, na anak ni Mudrikah, na anak ni Ilyās, na anak ni Muḍar, na anak ni Nizār, na anak ni Ma`add, na anak ni `Adnān.
Ang marangal na kaangkanang ito ay nagwawakas sa propeta ni Allāh na si Ismael na anak ni Abraham (sumakanilang dalawa ang basbas at ang pangangalaga).
B. Ang Kaangkanan Niya sa Panig ng Ina Niya
Ang ina niya ay si Āminah, na anak ni Wahb, na anak ni `Abddmanāf, na anak ni Zuhrah, na anak ni Kilāb, na anak ni Murrah. Nagkakatagpo ang kaangkanan ng ina niya (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) sa kaangkanan ng ama niya sa ninunong si Kilāb na anak ni Murrah, na nagpapatunay na ang pinagmulan niya ay mula sa pinakamarangal sa mga angkan ng Quraysh at pinakadalisay sa mga ito mula sa magkabilang panig.
Ang mga Katuturang Mahahango
1. Nauugnay ang kaangkanan niya (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) sa ama ng mga propeta na si Abraham (sumakanya ang pangangalaga), na nagbibigay-diin sa pagpapatuloy ng pagkapropeta sa pinagpalang punong ito.
2. Ang kaangkanan niya (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) ay ang pinakamarangal sa mga kaangkanan nang walang pasubali, ang pinakabusilak sa mga ito sa dangal, at ang pinakamabuti sa mga ito. Pumili nga sa kanya si Allāh mula sa pinakamabuti sa mga lipi at pinakamarangal sa mga angkan. Kabilang doon ang sabi ng Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan): "Tunay na si Allāh ay humirang kay Kinānah mula sa anak ni Ismael, humirang sa Quraysh mula kay Kinānah, humirang mula sa Quraysh ng mga anak ni Hāshim, at humirang sa akin mula sa mga anak ni Hāshim." (Nagsalaysay nito si Imām Muslim.)
Ang Ikatlong Aralin: Ang Kapanganakan Niya (Basbasan Siya ni Allāh at Pangalagaan) at ang Paglaki Niya
Ang Pagpanaw ng Ama Niya: Namatay ang ama niya (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) noong siya ay isang sanggol sa tiyan ng ina niya.
Ang Kapanganakan Niya: Ipinanganak ang Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) sa Makkah noong Taon ng Elepante, sa araw ng Lunes. Nagkaiba-iba sa pagtatakda ng petsa ng araw na ito at ng buwan nito. May nagsabing sa ika-2 ng Rabī`ul’awwal, may nagsabing sa ika-3 nito, may nagsabing sa ika-9, may nagsabing sa ika-10, at may nagsabing sa ika-12. May nagsabi pang ipinanganak siya sa Ṣafar at may nagsabi namang sa Rabī`ul’ākhir.
Ang mga Tagapagpasuso Niya: Nagpasuso sa kanya sina Ḥalīmah As-Sa`dīyah at Thuwaybah na babaing alipin ng tiyuhin niyang si Abū Lahab. Ito ang unang nagpasuso sa kanya matapos ng ina niya. Nag-aruga sa kanya si Ummu Ayman Barakah Al-Ḥabashīyah na pinalayang alipin ng ama niya.
Ang Pangyayari ng Pagbiyak ng Dibdib: Nangyari ito noong siya (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) ay bata pa sa disyerto ng Banī Sa`d. Dumating sa kanya si Anghel Gabriel (sumakanya ang pangangalaga) habang siya ay naglalaro kasama ng mga bata. Ang edad niya noon ay malapit sa apat na taon. Biniyak ng anghel ang dibdib niya at naglabas mula rito ng isang namumuong dugo at nagsabi: "Ito ang bahagi ng Demonyo mula sa iyo." Pagkatapos hinugasan ang puso niya sa isang palangganang ginto ng tubig ng Zamzam. (Nagsalaysay nito si Imām Muslim.)
Ang Pagpanaw ng Ina Niya at Lolo Niya: Pinapanaw ang ina niya noong ang edad niya ay anim na taon, kaya nag-aruga sa kanya ang lolo niyang si `Abdulmuṭṭalib. Pagkatapos pinapanaw ang lolo niya noong ang edad niya ay walong taon, saka nag-aruga naman sa kanya pagkatapos nito ang tiyuhin niyang si Abū Ṭālib.
Ang mga Katuturang Mahahango
1. Ipinanganak ang Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) na isang ulila. Namatay ang ina niya habang siya ay bata pa. Dito ay may pampalubag-loob para sa sinumang nawalan ng ama niya o ina niya sa pagkabata niya at lalung-lalo na para sa sinumang nawalan ng mga magulang niya noong siya ay malaki na.
2. Ang pagkalinga ni Allāh sa Propeta Niya mula sa pagkabata niya. Kabilang sa pagkalingang iyon ang sabi ni Allāh: {Hindi ba nakatagpo Siya sa iyo na isang ulila kaya kumanlong Siya sa iyo?} (Qur’ān 93:6) Ibig sabihin: Nakatagpo Siya sa iyo na walang ina para sa iyo. Namatay nga ang mga magulang mo samantalang ikaw ay hindi nakakakaya para sa sarili mo ng pamamahala. Kaya naman kumanlong sa iyo si Allāh at nangalaga sa iyo. Nagtalaga Siya para sa iyo ng lolo mo na si `Abduluṭṭalib. Pagkatapos noong namatay naman ang lolo mo, kinupkop ka ng tiyuhin mo na si Abū Ṭālib.
3. Kailangan nating malaman na si Allāh ay ang Tagapag-ingat at ang tunay na Tagapangalaga ng tao sapagkat itong Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) ay lumaking ulila. Nagtalaga si Allāh para sa kanya ng kakalinga sa kanya. Pagkatapos isinugo siya sa mga tao at ginawa siya bilang pinakamabuti sa mga anak ni Adan sa kalahatan at bilang huwaran para sa mga nilalang.
4. Ang kadalisayan ng puso ng Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) at ang pagsasanggalang sa kanya laban sa mga panunulsol ng demonyo magmula ng kamusmusan niya sapagkat si Allāh (napakataas Siya) ay naglaan nga sa kanya para sa pagkapropeta sa pamamagitan ng pagdalisay sa puso niya sa pisikal at espirituwal.
5. Katuturan: Walang napagtibay ayon sa Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) ni ayon sa mga Kasamahan niya (malugod si Allāh sa kanila) na pagtatakda sa gabi ng kapanganakan niya ni sa araw nito ng isang pagdiriwang o isang natatanging pagsamba. Dahil dito, tunay na ang mabuti sa lahat ng mabuti ay nasa pagsunod sa paggabay nila at pag-iwan sa hindi nila ginawa.
Ikaapat na Aralin: Ang Buhay ng Propeta (Basbasan Siya ni Allāh at Pangalagaan) Bago ng Pagsusugo. Ito ay ang yugtong nauna sa pagbaba ng kapahayagan noong hindi pa siya rito isang propeta ni isang sugo.
Ang Pag-iingat ni Allāh sa Propeta Niya. Lumaki ang Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) na malayo sa mga kaugalian ng Kamangmangan at pagtatambal nila. Kaya naman hindi siya nagpatirapa kailanman sa isang anito, hindi siya uminom ng alak, at hindi siya gumawa ng kahalayan magpakailanman. Siya ang pinakamaganda sa mga tao sa kaasalan at ang pinakatapat sa kanila sa pananalita hanggang sa nakilala siya bilang Aṣ-Ṣādiq (ang Tapat) at Al-Amīn (ang Mapagkakatiwalaan). Siya noon ay nagpapanatili ng ugnayan sa mga kamag-anak, nagpaparangal sa panauhin, at tumutulong sa maralita.
Ang Unang Paglalakbay sa Shām: Naglakbay siya kasama ng tiyuhin niyang si Abū Ṭālib sa Shām noong ang edad niya ay labindalawang taon.
Ang Digmaan ng Pakikipagsalansang. Nakilahok siya rito noong siya ay nasa ikadalawampung taon ng edad niya. Ito ay sa pagitan ng Quraysh at Kinānah laban sa Qays `Aylān. Ang papel ng Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) dito ay "nagpapalaso" sa mga tiyuhin niya, ibig sabihin: nag-aabot siya sa kanila ng mga palaso upang ipantira nila.
Ang Alyansa ng mga Kainaman: Sumaksi siya sa alyansang ito na nagkasunduan ang mga lipi ng Makkah sa pag-adya sa alinmang naapi hanggang sa maisauli rito ang inagaw sa kanya.
Ang Pagtatrabaho at ang Kabuhayan. Nagpapastol siya ng mga tupa para sa mga mamamayan ng Makkah kapalit ng kabayaran. Pagkatapos naglakbay siya sa ikalawang pagkakataon patungong Shām bilang isang mangangalakal sa pamamagitan ng yaman ni Khadījah (malugod si Allāh dito).
Ang Pagpapakasal Niya: Noong nakita ni Khadījah (malugod si Allāh dito) ang pagkamapagkakatiwalaan niya at ang pagpapalang dumating sa pangangalakal niya, naibigan nitong magpakasal sa kanya. Kaya nagpakasal siya rito noong ang edad niya ay dalawampu't limang taong gulang.
Ang Pagsasarili Niya at ang Pagpapakamananamba Niya. Naiibigan niya noon ang pagsasarili at nagpapakamananamba siya kay Allāh sa Yungib ng Ḥirā’, kung saan nagbabaon siya noon ng pagkain at inumin, pagkatapos namamalagi siya roon ng ilang gabi, hanggang sa dumating sa kanya ang pagkasi.
Ang Pag-ulit sa Pagpapatayo ng Ka`bah: Noong umabot siya sa 35 taon ng edad niya, inulit ng Quraysh ang pagpapatayo ng Ka`bah at nagtalu-talo sila sa kung sino ang maglalagay ng Batong Itim sa lugar nito, hanggang sa muntik na silang magpatayan. Kaya nagkasundo sila na gawing tagahatol ang unang papasok sa kanila, at siya ay ang Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan). Kaya nang makita nila siya ay sinabi nila: "Ito ang Pinagkakatiwalaan, nalulugod kami sa kanya." Kaya inilagay niya ito sa isang damit at inutusan ang mga pinuno ng mga lipi na humawak sa mga gilid nito, pagkatapos itinaas niya ito gamit ang kanyang marangal na kamay at inilagay niya sa lugar nito.
Ang mga Katuturang Mahahango
1. Pinangalagaan ni Allāh ang Propeta Niya (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) laban sa pagtatambal at mga kasalanan bago ng pagsusugo. Ito ay kabilang sa mga panimula ng pagkapropeta at mga patunay nito.
2. Siya (sumakanya ang pagpapala at ang kapayapaan) noon ay nakilala bilang ang Tapat at ang Mapagkakatiwalaan. Ang mga katangiang ito ay naging pinakamatibay na katwiran sa katapatan niya sapagkat ang sinumang nawalang-kaugnayan sa pagsisinungaling sa mga tao ay hindi maaaring magsinungaling hinggil kay Allāh.
3. Ang Kainaman ng Katapatan at Pagkamapagkakatiwalaan. Ang dalawang ito ay ang pinakadakila sa mga katangian ng mananampalataya at sa pamamagitan ng dalawang ito nakakamit ng tao ang tiwala ng mga tao at pag-ibig nila.
4. Ang Sigasig ng Propeta (Basbasan Siya ni Allāh at Pangalagaan) sa Pinahihintulutang Panustos at Pagtatrabaho sa Pamamagitan ng Kamay Niya. Nagpastol siya ng mga tupa at nangalakal siya ng mga paninda. Ito ay nagtuturo sa atin ng pagsisikap at pagsasagawa ng mga kaparaanan.
5. Ang Pagpapakumbaba. Hindi nahiya ang Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) sa pagbanggit ng trabaho niya sa pagpapastol ng tupa matapos na siya ay naging isang propeta upang magturo siya sa atin na ang pagtatrabaho ay isang karangalan. Nagsabi siya (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan): "Hindi nagpadala si Allāh ng isang propeta malibang nagpastol ito ng mga tupa." (Nagsalaysay nito si Imām Al-Bukhārīy.)
6. Ang Kahinahunan ng Pag-iisip: Nagpatibay ang paninindigan niya sa paglalagay ng Batong Itim ng isang natatanging katalinuhan at isang karunungan sa pagpigil sa pagdanak ng dugo at pagpapalugod sa lahat, na isang pananaw na nawaglit sa matataas sa mga pinuno ng mga lipi ng Quraysh.
Ikalimang Aralin: Ang Pagsisimula ng Pagsisiwalat at ang Pagbaba Nito sa Propeta (Basbasan Siya ni Allāh at Pangalagaan):
Ang Simula ng Pagsisiwalat: Nagsimula ang mga unang palatandaan ng pagsisiwalat at pagkapropeta nang umabot ang Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) sa edad na apatnapung taon.
Ang Maayos na Panaginip: Ang una sa mga panimula ng pagsisiwalat ay ang "maayos na panaginip" sapagkat hindi nakakikita ang Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) ng isang panaginip sa pagkatulog niya malibang nagkakatotoo ito sa reyalidad gaya ng kaliwanagan ng umaga.
Sa Yungib ng Ḥirā’: Samantalang siya noon (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) ay nagbubukod ng sarili niya para magpakamananamba sa Yungib ng Ḥirā’, naghatid sa kanya si Anghel Gabriel (sumakanya ang pangangalaga) ng pagsisiwalat mula kay Allāh (napakataas Siya).
Ang Pagdating ni Anghel Gabriel (Sumakanya nawa ang Pangangalaga) Nagsabi ang Anghel sa kanya: "Bumasa ka," kaya nagsabi naman ang Propeta: "Ako ay hindi nakababasa." Nag-ulit-ulit ito niyon nang tatlong beses. Sa ikatlong pagkakataon, binigkas sa kanya ni Anghel Gabriel ang panimula ng Sūrah Al-`Alaq: {1. Bumigkas ka sa ngalan ng Panginoon mo na lumikha, 2. lumikha sa tao mula sa isang malalinta. 3. Bumigkas ka at ang Panginoon mo ay ang Pinakamapagbigay, 4. na nagturo sa pamamagitan ng panulat 5. nagturo sa tao ng hindi nito nalaman.} (Qur’ān 96:1-5) Kaya ito ay ang kauna-unahan sa mga talata ng Qur’ān sa pagbaba.
Ang Pagsuporta ni Khadījah (Malugod si Allāh sa Kanya) sa Propeta (Basbasan Siya ni Allāh at Pangalagaan): Bumalik ang Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) sa maybahay niyang si Khadījah habang siya ay nanginginig dahil sa tindi ng pangyayari at nagpabatid rito ng nangyari. Pinatatag naman siya nito na nagsasabi: "Hinding-hindi! Sumpa man kay Allāh, hindi magpapahiya sa iyo si Allāh magpakailanman; tunay na ikaw ay talagang nagpapanatili sa ugnayan sa kaanak, nagpapakatapat sa pagsasalita, umaagapay sa lupaypay (umalalay sa mahina), nagpapatamo sa nawawalan (nagbibigay sa maralita), umaaliw sa panauhin (nagpaparangal sa kanya), at tumutulong sa mga dinapuan ng kasawian (sumasapit sa mga tao na mga alalahanin)."
Ang Pagkahinto ng Pagsisiwalat at ang Panunumbalik Nito. Nahinto ang pagsisiwalat sa isang maikling panahon, pagkatapos bumaba ito matapos niyon sa pamamagitan ng simula ng Sūrah Al-Muddaththir: {1. O nagtatalukbong, 2. bumangon ka saka magbabala ka. 3. Sa Panginoon mo ay dumakila ka. 4. Sa mga damit mo ay magdalisay ka. 5. Sa kasalaulaan ay lumayo ka.} (Qur’ān 74:1-5)
Ang mga Katuturang Mahahango
1. Sa Gulang na Apatnapu: Pinili ni Allāh ang gulang na ito para sa pagbaba ng pagsisiwalat dahil ito ay kumakatawan sa kalubusan ng pag-iisip at lakas ng pag-intindi, gaya ng sinabi ni Allāh: {...hanggang sa nang umabot siya sa katindihan niya at umabot siya sa apatnapung taong gulang...} (Qur’ān 46:15)
2. Nanatili ang Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) sa mga tao niya nang apatnapung taon bago ng pagkapropeta. Ang mabangong talambuhay niya sa gitna nila ay pinakamalaking patunay sa katapatan ng pagkapropeta niya at paanyaya niya.
3. Inilaan ni Allāh ang Propeta Niya para sa dakilang tungkulin ng pagsisiwalat sa pamamagitan ng makatotohanang panaginip at isinakaibig-ibig sa kanya ang pag-iisa.
4. Ang kahalagahan na maglaan ang Muslim ng oras na makapag-iisa siya kasama ni Allāh para sa pag-alaala sa Kanya at pag-iisip-isip hinggil sa kaharian Niya.
5. Ang epekto ng maayos na maybahay ay malinaw na lumilitaw sa paninindigan ni Khadījah (malugod si Allāh sakanya) at pagdamay niya sa asawa niya. Siya ay isang huwaran sa pagsuporta at pag-alalay sa oras ng mga kagipitan.
6. Ang pagpapatunay ni Khadījah (malugod si Allāh sa kanya) sa mga kaasalan ng Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) na si Allāh ay mag-iingat sa kanya ay sapagkat ang mararangal sa mga kaasalan ay kadahilanan ng kaligtasan mula sa mga kasamaan.
7. Ang una sa ipinag-utos sa Propeta sa Sūrah Al-Muddaththir ay ang pag-aanyaya tungo sa Tawḥīd ni Allāh at ang pagbibigay-babala laban sa Shirk sapagkat ang Tawḥīd ay ang pundasyon ng Relihiyon at ang pinakamahalaga sa mga kinakailangan.
Nagsabi si Imām Aṭ-Ṭabarīy (kaawaan siya ni Allāh) sa pagpapakahulugan niya sa talatang ito: Ang sabi Niya: {2. bumangon ka saka magbabala ka.} ay nagsasabi ng pagbanggit Niya sa Propeta Niyang si Muḥammad (basbasan Niya ito at pangalagaan): "Bumangon ka mula sa pagtulog mo saka magbabala ka hinggil sa pagdurusang dulot ni Allāh sa mga kababayan mo na nagtambal kay Allāh, at sumamba sa iba pa sa Kanya."
Ang Ikaanim na Aralin: Ang Pag-aanyaya ng Propeta (Basbasan Siya ni Allāh at Pangalagaan) sa Makkah:
Ang Pag-aanyaya Nang Palihim: Nagsimula ang pag-aanyaya sa Makkah nang nakakubli nang humigit-kumulang tatlong taon. Ang kauna-unahan sa umanib sa Islām mula sa mga babae ay ang maybahay niyang si Khadījah bint Khuwaylid, mula sa mga lalaki ay si Abū Bakr aṣ-Ṣiddīq, mula sa mga bata ay si `Alīy bin Abī Ṭālib, mula sa mga pinalayang alipin ay si Zayd bin Ḥārithah, at mula sa mga alipin ay si Bilāl al-Ḥabashīy (malugod si Allāh sa kanila nang lahatan).
Sumampalataya sa pag-aanyaya ni Abū Bakr ang isang piling pangkat mula sa mga Kasamahan, na kabilang sa kanila sina `Uthmān bin `Affān, `Abdurraḥmān bin `Awf, Sa`d bin Abī Waqqāṣ, Sa`īd bin Zayd, at Abū `Ubaydah bin Al-Jarrāḥ.
Ang Tahanan ni Al-Arqam: Ang mga naunang Muslim noon ay nagtitipon kasama ng Sugo ni Allāh (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) sa tahanan ni Al-Arqam bin Abī Al-Arqam upang matuto sila ng mga nauukol sa Relihiyon nila at sumamba sila kay Allāh nang malayo sa mga mata ng mga tagapagtambal.
Ang Paghahayag ng Pag-aanyaya: Pagkatapos nag-utos si Allāh sa Propeta Niya ng pagpapahayag ng katotohanan sapagkat nagsabi si Allāh: {Kaya maglantad ka ng ipinag-uutos sa iyo [ni Allāh] at umayaw ka sa mga tagapagtambal.} (Qur’ān 15:94) Pagkatapos nag-utos sa kanya si Allāh (kamahal-mahalan Siya at kapita-pitagan) ng pag-anyaya sa mag-anak niya at angkan niya sapagkat nagsabi si Allāh: {Magbabala ka sa angkan mong mga pinakamalalapit na kaanak.} (Qur’ān 26:214) Kaya nanawagan ang Propeta (basbasan Niya ito at pangalagaan) sa mga tao, na nag-aanyaya sa kanila tungo sa Tawḥīd ni Allāh at nagbabalita ng nakagagalak hinggil sa Paraiso para sa sinumang sumampalataya, at nagbibigay-babala laban sa Impiyerno para sa sinumang tumangging sumampalataya.
Ang Pamemerhuwisyo ng mga Tagapagtambal at ang Unang Paglikas. Noong naghayag ang mga Muslim ng Relihiyon nila, tumindi ang pamemerhuwisyo ng mga tagapagtambal sa kanila sa pamamagitan ng panunuya at pagdudulot ng pagdurusa. Kaya nagpahintulot ang Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) sa mga Kasamahan niya ng paglikas sa lupain ng Etyopya upang tumakas kalakip ng Relihiyon nila.
Ang Pagsasanggalang ni Allāh sa Propeta Niya: Ninais ng mga tagapagtambal na patayin ang Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan). Kaya naman nagsanggalang sa kanya si Allāh sa pamamagitan ng tiyuhin niyang si Abū Ṭālib yayamang nagtatanggol ito sa Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) sa kabila ng pananatili nito sa relihiyon ng mga kalahi nito.
Ang Pag-anib sa Islām Nina Ḥamzah at `Umar: Lumakas ang puwersa ng mga Muslim dahil sa pag-anib sa Islām ng tiyuhin ng Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) na si Ḥamzah bin `Abdulmuṭṭalib at ni `Umar bin `Al-Khaṭṭāb (malugod si Allāh sa kanilang dalawa). Nagsabi si Ibnu Mas`ūd (malugod si Allāh sa kanya): "Hindi kami natitigil sa pagiging mararangal magmula nang umanib sa Islām si Umar."
Ang Boykoteo at ang Pagkubkob: Nagkasundo ang Quraysh sa pagboykoteo sa angkan ng Hāshim at angkan ng Al-Muṭṭalib. Kaya hindi nagbebenta sa kanila ang mga ito at hindi bumibili mula sa kanila ang mga ito, at hindi nag-aasawa sa kanila ang mga ito at hindi nakikihalubilo sa kanila ang mga ito. Nagpatuloy ang mapait na pagkubkob na ito sa "Libis ni Abū Ṭālib" nang tatlong taon, hanggang sa nagsagawa ang ilan sa mga matalino ng Quraysh ng pagpapawalang-bisa sa mapang-aping kasulatan ng kasunduang ito at pagkalas sa pagkubkob. Natagpuan nila na kinain nga ng mga anay ang kasulatan maliban sa nakasulat na: "Sa ngalan Mo, O Allāh." Ang anumang nakasaad dito na may ngalan ni Allāh ay hindi kinain.
Ang Paglalahad ng Paanyaya: Nagpatuloy ang Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) sa paglalahad ng paanyaya niya sa mga lipi sa mga panahon ng ḥajj, hanggang sa nakipagkita siya sa mga Tagaadya (Ansar) kabilang sa mga mamamayan ng Madīnah. Sumampalataya naman sila sa kanya at nakipagkasunduan sila sa pag-adya sa kanila.
Ang mga Katuturang Mahahango
1. Nagsimula ang pag-aanyaya nang palihim bilang pag-uunti-unti sa pagbabago, pagsasanggalang sa mga kauna-unahang Muslim, at bilang pagtitipon sa mga tagaadya at mga tagatulong.
2. Sina Khadījah at Abu Bakr at ang unang pangkat ay may dakilang katangian sapagkat nag-ukol sila ng mga sarili nila at mga ari-arian nila at nagtiis sila sa pamemerhuwisyo sa panahon ng kagipitan.
3. Nagsimula ang Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) sa pag-aanyaya sa mag-anak niya at maybahay niya. Kaya kailangan sa tagapag-anyaya na huwag magpabaya sa sambahayan niya sa pag-aanyaya tungo kay Allāh, pagtuturo sa kanila, at pagpapayo sa kanila.
4. Ang Pakikipagmabilisan sa Kabutihan. Nakakukuha tayo mula sa talambuhay nila ng kahalagahan ng pagkukusa sa pagpasok sa katotohanan at pagsasagawa nito nang walang pag-aatubili.
5. Ang landas ng pag-aanyaya ay nangangailangan ng isang mahabang tiyaga sapagkat nagtiis nga ang Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) nang maraming taon habang hindi sumampalataya kasama niya sa simula kundi ang kaunti.
6. Ang pag-anib sa Islām nina `Umar bin Al-Khaṭṭāb at Ḥamzah (malugod si Allāh sa kanilang dalawa) ay naging isang pagwawagi at isang karangalan para sa mga Muslim, na nagbibigay-linaw na ang pag-aanyaya ay nangangailangan ng isang lakas na magtatanggol dito.
7. Ang pagtitipon ng mga Kasamahan sa tahanan ni Al-Arqam ay isang patunay sa kahalagahan ng pagbubukluran, pag-uugnayan, at pagtutulungan sa pagsasamabuting-loob at pangingilag magkasala, at sa kahalagahan ng maayos na pakikisama.
8. Ang Kahalagahan ng Tawḥīd. Ito ay ang kauna-unahan sa mga kinakailangan. Dahil dito ang adhikaing "Walang Diyos kundi si Allāh" ay ang kauna-unahan sa inihayag ng Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) sa pag-aanyaya niya.
9. Kailangan sa Muslim na hindi mahiya dahil sa Relihiyon niya; bagkus maghahayag siya nito nang may kaliwanagan at karunungan bunsod ng paghahangad sa pagkalugod ni Allāh lamang.
10. Ang pagdudulot ng pagdurusa, ang panunuya, at ang panggigipit ay mga sinaunang pamamaraan na kinaharap ng mga propeta at mga tagasunod nila. Ang huwaran para sa atin ay nasa katatagan ng Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) at mga Kasamahan niya.
11. Ang Pagkaisinasabatas ng Paglikas. Ang pag-iwan sa mga bayang sinilangan at mga ari-arian alang-alang sa paniniwala ay isinabatas para sa sinumang nawalang-kakayahan sa pagtataguyod ng Relihiyon niya sapagkat ang Relihiyon ay ang pinakamataas sa minamay-ari ng tao.
12 – Ang bigkis na pampananampalataya ay ang pundasyon sa Relihiyon at hindi ang bigkis ng lahi o kaangkanan. Kaya kung paanong naghayag ang Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) ng paanyaya niya at nag-anyaya siya sa mga tao sa pagsamba kay Allāh, ang Nag-iisa, gayundin, nag-utos sa kanya si Allāh (napakataas Siya) na mag-anyaya siya sa mag-anak niya at angkan niya upang iyon ay maging isang maliwanag na patunay sa harap ng mga tao patungkol sa layunin at tunguhin ng Mensahe mula sa unang sandali.
13- Ang pag-aanyaya tungo kay Allāh ay isang pananagutan ng bawat Muslim. Ang marangal na Kasamahan na ito na si Al-Arqam bin Abī Al-Arqam Al-Makhzūmīy (malugod si Allāh sa kanya), na gumawa ang Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) mula sa tahanan niya ng isang sentro para sa pag-aanyaya sa simula pa man, ay isang sumisibol na kabataan na umanib sa Islām sa edad na humigit-kumulang sa labing-anim na taon at dumalo sa mga labanan kasama ng Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) kalaunan. Hindi nakapigil sa kanya ang kamurahan ng edad niya noon mula sa paglahok sa pag-aanyaya tungo kay Allāh ayon sa nakakaya niya.
Ang Ikapitong Aralin: Ang Pagpanaw Nina Khadījah at Abū Ṭālib, at ang Pag-anyaya sa mga Mamamayan ng Ṭā’if:
Ang Taon ng Kalungkutan: Sa ikasampung taon mula ng pagsusugo, pinapanaw ang Ina ng mga Mananampalataya na si Khadījah (malugod si Allāh sa kanya) at pinapanaw si Abū Ṭālib, ang tiyuhin sa ama ng Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan), na noon ay kumakalinga at nagtatanggol sa kanya ngunit namatay naman ito sa kawalang-paniniwala. Sa pagpanaw nilang dalawa, tumindi ang pamemerhuwisyo ng Quraysh sa Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) kaysa sa kung ano ito dati.
Ang Pag-aanyaya sa mga Mamamayan ng Ṭā’if: Lumisan ang Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) patungo sa Ṭā’if, na umaasang makatagpo sa kanila ng pag-aadya para sa Relihiyon niya, ngunit sinalubong nila ang pag-aanyaya niya ng pagtanggi at panunuya; bagkus nag-udyok pa sila laban sa kanya ng mga hunghang nila kaya pinukol nila siya ng mga bato hanggang sa dumugo ang dalawang marangal na paa niya.
Ang Paninindigan ng Pagkaawa: Nilisan ng Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) ang Ṭā’if habang siya ay binabagabag. Habang nasa daan ng pagbabalik niya, ipinadala ni Allāh sa kanya si Anghel Gabriel, na kasama nito ang Anghel ng Kabundukan, na nagpapapili sa kanya kung loloobin niya na magtaklob ito sa mga tao ng Makkah ng dalawang bundok (Akhshabān) para lumipol sa kanila.
Ang Marangal na Sagot Niya. Sumagot ang Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) sa Anghel ng Kabundukan nang may pagkaawa ng mapagtiis, na nagsasabi: "Bagkus nag-aasam ako na magpalabas si Allāh mula sa mga supling nila ng sasamba kay Allāh – tanging kay Allāh – nang hindi nagtatambal sa Kanya ng anuman." (Nagsalaysay nito sina Imām Al-Bukhārīy at Imām Muslim.)
Ang mga Katuturang Mahahango
1. Ang Katatagan ng Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan). Nahayag ang pagkamatiisin niya sa pagbabata sa pagkawala ng pinakadakila sa mga tagasuporta niya (na sina Khadījah at Abū Ṭālib) sa iisang taon. Sa kabila niyon, hindi nakapigil sa kanya ang kasawiangpalad na ito sa pagpapatuloy ng pag-aanyaya niya.
2. Hindi nagpakinabang kay Abū Ṭālib ang pagtatanggol niya sa Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) sa pagkaligtas mula sa Impiyerno dahil siya ay namatay sa Pagtatambal sapagkat ang gawa ay hindi nagpapakinabang sa tagagawa nito sa Kabilang-buhay malibang kapag ito ay naitatag sa pundasyon ng pananampalataya kay Allāh at pagpapakawagas para sa Kanya.
3. Ang dinanas ng Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) sa Ṭā’if na pamemerhuwisyong pisikal at sikolohikal ay isang aral para sa Muslim sa pagsasakripisyo at pagtitiis alang-alang sa pagtataas ng salita ni Allāh.
4. Ang Kalubusan ng Pagpapaumanhin sa Sandali ng Kakayahan sa Pagganti. Tumanggi ang Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) na puksain ang mga namerhuwisyo sa kanya, habang higit na pinipili ang pagtitiis sa kanila nang harinawa si Allāh ay pumatnubay sa mga inapo nila.
5. Siya noon (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) ay maawain sa mga tao, na naghahangad para sa kanila ng kapatnubayan, hindi ng pagkapahamak, bilang pagpapatotoo sa sabi ni Allāh: {Hindi Kami nagsugo sa iyo kundi bilang awa para sa mga nilalalang.} (Qur’ān 21:107)
6. Ang Pagsasagawa ng mga Kinakailangan at ang Paggamit ng mga Kadahilanan: Kailangan sa Muslim na magpunyagi palagi tungo sa pagsasakatotohanan ng layon niyang isinasabatas, habang nananalig kay Allāh (kamahal-mahalan Siya at kapita-pitagan). Kailangan sa kanya na gumamit ng lahat ng mga kadahilanang magagamit para sa pagsasakatotohanan ng layong ito at hindi makapagpapahina sa kanya ang pagkawala ng isa sa mga kadahilanang ito o ang pagkaunti ng mga tagasuporta sa kanya.
Ang Ikawalong Aralin: Ang Isrā’ at ang Mi`rāj at ang Himala ng Pagkabiyak ng Buwan:
Ang Paglalakbay ng Isrā’ at Mi`rāj: Nangyari ang dakilang himalang ito matapos ng edad na limampung taon ng buhay niya (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan).
Ang Pagbiyak ng Dibdib ng Propeta (Basbasan Siya ni Allāh at Pangalagaan). Si Abū Dharr (malugod si Allāh sa kanya) ay nagsasanaysay na ang Sugo ni Allāh (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) ay nagsabi: {Nabuksan ang bubong ng bahay ko habang ako ay nasa Makkah, saka bumaba si Anghel Gabriel (sumakanya ang pangangalaga). Binuksan niya ang dibdib ko. Pagkatapos hinugasan niya ito ng tubig ng Zamzam. Pagkatapos nagdala siya ng isang palangganang ginto na puno ng karunungan at pananampalataya, saka ibinuhos niya ito sa dibdib ko, pagkatapos tinakluban niya ito.} (Nagsalaysay nito sina Imām Al-Bukhārīy at Imām Muslim.)
Ang Isrā’: Ito ay ang paglalakbay niya (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) isang gabi mula sa Masjid na Pinakababanal sa Makkah patungo sa Masjid na Pinakamalayo sa Jerusalem.
Ang Mi`rāj: Ito ay ang pagpanik niya mula sa Masjid na Pinakamalayo papunta sa mga langit na matataas hanggang sa makarating sa Sidrah Al-Muntahā, na isang lubhang dakilang punong-kahoy sa ikapitong langit.
Nagsabi si Allāh: {Kaluwalhatian sa Kanya na nagpalakbay sa Lingkod Niya isang gabi mula sa Masjid na Pinakababanal [sa Jerusalem] patungo sa Masjid na Pinakamalayo, na pinagpala Namin ang palibot nito upang magpakita Kami sa kanya ng ilan sa mga tanda Namin. Tunay na Siya ay ang Madinigin, ang Nakakikita.} (Qur’ān 17:1)
Ang mga Tagpo ng Pagkaawa at Kapangyarihan: Nakakita ang Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) sa gabing ito ng mga pinakadakilang tanda ng Panginoon niya sapagkat nakita niya ang Paraiso at ang Impiyerno, nakatagpo niya ang mga propeta (sumakanila ang pangangalaga), pinamunuan niya sila sa pagdarasal sa Masjid na Pinakamalayo, at kinausap siya ni Allāh (napakataas Siya) mula sa likod ng isang tabing nang walang tagapamagitan, at isinatungkulin Nito sa kanya ang limang ṣalāh.
Ang mga Saloobin ng mga Tao: Noong nag-umaga ang Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) sa Makkah at nagpabatid siya sa mga tao hinggil sa nangyari, nadagdagan ng pananampalataya at pagpapatotoo ang mga mananampalataya samantalang tumindi naman ang pagmamatigas ng mga tagatangging-sumampalataya at ang pagpapasinungaling nila.
Ang Pagkabiyak ng Buwan: Humiling ang mga tagapagtambal sa Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) ng isang konkretong tanda na nagpapatunay sa katapatan niya. Kaya biniyak ni Allāh para sa kanya ang buwan sa dalawang hati hanggang sa nakita iyon ng mga tao sa pamamagitan ng mga mata nila. Sa kabila niyon, umayaw ang mga tagatangging-sumampalataya ng liping Quraysh at nagsabi sila: "Ito ay isang panggagaway."
Nagsabi si Allāh: {1. Napalapit ang Huling Sandali at nabiyak ang buwan [sa dalawa]. 2. Kung makakikita sila [na mga tagatangging-sumampalataya] ng isang himala ay aayaw sila at magsasabi sila: "Isang panggagaway na nagpapatuloy."} (Qur’ān 54:1-2)
Ang mga Katuturang Mahahango
1. Si Allāh (kaluwalhatian sa Kanya) ay may-kakayahan sa bawat bagay. Ang mga himala ng Isrā’, Mi`rāj, at pagkakahati ng buwan ay walang iba kundi isang patunay kabilang sa mga patunay sa kakumpletuhan ng kakayahan Niya (kaluwalhatian sa Kanya).
2. Ang paglalakbay na ito matapos ng Taon ng Kalungkutan ay para bang ito ay isang dakilang pagpaparangal sa Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan), isang pagpapatatag sa puso niya, at isang pagpapalubag-loob sa kanya matapos ng mahahabang taon ng pagkapagod at perhuwisyo sa landas ng pag-aanyaya.
3. Ang ṣalāh ay ang mag-isang pagsamba na isinatungkulin sa langit at mula kay Allāh patungo sa Sugo Niya nang direktahan nang walang isang tagapagpagitna, na si Anghel Gabriel (sumakanya ang pangangalaga), na nagpapatunay sa kadakilaan ng pumapatungkol dito at kahalagahan nito sa buhay ng Muslim.
4. Ginawa ni Allāh ang mga himalang ito bilang isang hayag na katwiran sa pagkatotoo ng pagkapropeta, subalit ang sinumang nagsara ng puso niya palayo sa katotohanan ay hindi magpapakinabang sa kanya ang mga tanda gaano man kadakila ang mga ito.
5. Kapakinabangan: Hindi napagtibay buhat sa Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) ni buhat sa mga Kasamahan niya (malugod si Allāh sa kanila) ang pagtatakda sa gabi ng Isrā’ at Mi`rāj ng isang pagdiriwang o isang pagsambang itinangi. Kaya naman tunay na ang kalahatan ng kabutihan ay nasa pagsunod sa patnubay nila at pag-iwan sa hindi nila ginawa.
6. Ang paglalakbay ng Isrā’ at Mi`rāj ay sa kaluluwa at katawan nang magkasama at ang Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) ay nasa kalagayang gising. Ito ang nagpapatunay sa kadakilaan ng himala at kakumpletuhan ng kakayahan ni Allāh (napakataas Siya).
7. Tunay na kasama ng hirap ay ginhawa. Kailangan sa Muslim na magpatuloy pasulong sa daan niya, hindi mag-alintana sa mga kahirapan na matatagpuan niya, magtiwala kay Allāh (kamahal-mahalan Siya at kapita-pitagan), at makaalam na ang tagumpay ay kasama sa pagtitiis, na ang kaluwagan ay kasama ng kagipitan, at na tunay na kasama ng hirap ay ginhawa.
Ang Ikasiyam na Aralin: Ang mga Ansar (Tagaadya) at ang Una at Ikalawang Pangako ng Katapatan sa Al-`Aqabah
Ang Pakikipagkita sa mga Tagaadya: Noong ikalabing-isang taon ng pagkapropeta, nakipagkita ang Sugo ni Allāh (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) sa isang pangkat kabilang sa mga tagaadya (mga mamamayan ng Madīnah) sa Al-`Aqabah sa Minā malapit sa Makkah. Umupo siya kasama nila at nag-anyaya siya sa kanila tungo sa Islām. Tumugon naman sila sa kanya at naniwala sila sa kanya. Noong bumalik sila sa Madīnah, inihatid nila ang balita hinggil sa kanya at ang pag-aanyaya niya sa mga kababayan nila, hanggang sa lumaganap ang Islām sa gitna kanila. Walang natirang isang bahay mula sa mga bahay ng mga tagaadya malibang mayroon doong pagbanggit sa Sugo ni Allāh (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan).
Ang Unang Pangako ng Katapatan sa Al-`Aqabah: Noong ikalabindalawang taon ng pagkapropeta, may dumating na isang delegasyon mula sa Al-Aws at Al-Khazraj (mga tagaadya). Nangako sila ng katapatan sa Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) sa "Unang Pangako ng Katapatan sa Al-`Aqabah." Itinuro niya sa kanila ang Islām at inanyayahan niya sila sa pangangako ng katapatan sa kanya. Kaya nangako naman sila ng katapatan sa kanya na hindi sila magtambal kay Allāh ng anuman, hindi sila magnakaw, hindi sila mangalunya, hindi sila pumatay ng mga anak nila, hindi sila maghatid ng paninirang-puri na ginawa-gawa nila sa pagitan ng mga kamay nila at mga paa nila, at hindi sila sumuway sa Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) sa isang nakabubuti.
Pagkatapos nilinaw Niya sa kanila ang kabayaran sapagkat nagsabi siya: "Ang sinumang tumupad kabilang sa inyo, ang pabuya niya ay nasa kay Allāh; ang sinumang nakagawa ng anuman mula roon, saka pinarusahan sa Mundo, ito ay isang pambayad-sala para sa kanya; at ang sinumang nakagawa ng anuman mula roon, pagkatapos pinagtakpan siya ni Allāh, siya ay ipauubaya kay Allāh; na kung loloobin Niya ay magpapatawad Siya sa kanya at kung loloobin Niya ay magpaparusa Siya sa kanya." (Nagsalaysay nito sina Imām Al-Bukhārīy at Imām Muslim.)
Ang Unang Embahador sa Islām: Matapos na nalubos ang pangako ng katapatan at nagwakas ang panahon ng ḥajj, nagpadala ang Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) kasama ng mga nangako ng katapatang ito ng unang embahador sa Islām upang magturo sa mga bagong Muslim sa Madīnah ng mga batas ng Islām at magpaintindi sa kanila ng Relihiyon. Pinili niya para sa misyong ito ang isang kabataan mula sa mga kabataan ng Islām kabilang sa mga kauna-unahang nauna. Siya ay si Muṣ`ab bin `Umayr (malugod si Allāh sa kanya).
Ang Ikalawang Pangako ng Katapatan sa `Aqabah: Noong ikalabintatlong taon ng pagkapropeta, lumisan ang isang higit na malaking delegasyon upang makipagkita sa Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) at nangako sila ng katapatan sa kanya sa "Ikalawang Pangako ng Katapatan sa `Aqabah" na magsanggalang sa kanya at mag-adya sa kanya kapag lumikas siya sa kanila, at na magtanggol sila sa kanya laban sa anumang ipinagtatanggol nila ang mga sarili nila, ang mga mag-anak nila, at ang mga anak nila.
Ang Dakilang Pakinabang: Nagtanong ang mga tagaadya sa Sugo ni Allāh (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan): "Ano po ang ukol sa amin kung tumupad kami sa panunumpang ito ng katapatan, O Sugo ni Allāh?" Kaya tumugon siya (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) sa kanila ng isang pangungusap: "Ukol sa inyo ang Paraiso." Kaya nangako sila ng katapatan sa kanya nang buong katapatan at tuwa.
Ang mga Katuturang Mahahango
1. Ang pagpapatuloy ng Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) sa paglalahad ng Islām sa lahat ay walang pagkapagal at walang pagkasawa. Siya ay isang dakilang huwaran para sa mga tagapag-anyaya sapagkat ang katatagan at ang katiyakan ay ang susi sa tagumpay.
2. Ang Kainaman ng mga Tagaadya: Napapatampok ang katayuan ng mga mamayan ng Madīnah sa bilis ng pagtugon nila sa katotohanan at kasigasigan nila sa pagpapalaganap ng Islām sa mga kamag-anak nila at mga kapitbahay nila hanggang sa lumaganap ang kabutihan sa mga tahanan nila.
3. Naging batong-saligan ang dalawang pangako ng katapatan sa Al-`Aqabah sa pagkakatatag ng estado ng Islām kung saan naglaman ang dalawang ito ng pangako ng pagtalima at pagtatanggol sa Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) at pag-aadya sa Relihiyon niya.
4. Hindi nangako ang Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) sa mga tagaadya ng mga katungkulan ni ng mga yaman kapalit ng pag-adya sa kanya; bagkus nangako siya sa kanila ng Paraiso upang magturo sa atin na ang tunay na pakinabang para sa mananampalataya ay ang pagkalugod ni Allāh at ang mamamalaging kaginhawahang dulot Niya.
5. Nangako ang mga tagaadya (malugod si Allāh sa kanila) ng katapatan sa Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) sa pagkakaloob ng mga kaluluwa nila at mga yaman nila bilang pagmamahal kay Allāh at sa Sugo Niya, kaya naging karapat-dapat sila na ang pabuya nila ay ang Paraiso.
6. Katuturan: Ang Al-`Aqabah ay isang pook sa Minā malapit sa Makkah, na pinili ng Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) para sa pakikipagtagpo sa mga tagaadya nang palihim dahil ito ay isang lugar na nakakubli sa pagitan ng mga bundok malayo sa paningin ng Quraysh.
Ikasampung Aralin: Ang Paglikas ng Propeta sa Madīnah
Ito ay ang makasaysayang mapagpasyang paglalakbay na bumago sa takbo ng kasaysayan at nagsimula sa pamamagitan nito ang yugto ng pagtatatag ng Estadong Islāmiko.
Ang Pagpapahintulot ng Paglikas at ang Simula ng Paglisan: Noong nalubos ang Ikalawang Pangako ng Katapatan sa `Aqabah at nakapagtiyak ang Sugo ni Allāh (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) sa pag-aadya ng mga mamamayan ng Madīnah, nagpahintulot siya sa mga Kasamahan niya na lumikas upang sila ay maging nasa isang katiwasayan at isang seguridad. Kaya lumisan ang mga Kasamahan dala ng paghahangad sa kung ano ang nasa kay Allāh. Iniwan nila ang mga tahanan nila, ang mga ari-arian nila, at ang mga mag-anak nila. Umalis sila bilang mga pangkat na magkakahiwalay na kumukubli sa mga paningin ng Quraysh, na kabilang sa kanila ang mga naglalakad at kabilang sa kanila ang mga nakasakay. Nanatili ang Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) sa Makkah habang naghihintay na magpahintulot sa kanya ang Panginoon niya sa paglisan. Kasama niya ang Kasamahan niyang sina Abū Bakr at `Alīy bin Abī Ṭālib (malugod si Allāh sa kanilang dalawa).
Ang Sabwatan sa Tahanan ng Pagpupulong at ang Pangangalaga ni Allāh sa Propeta Niya: Nang nakita ng Quraysh na ang mga Kasamahan ng Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) ay naging nasa isang kaligtasan at isang kalakasan sa Madīnah, nangamba sila sa paglaganap ng Relihiyon niya. Kaya nagtipon ang mga nakatatanda ng mga tagatangging-sumampalataya nila sa "Tahanan ng Pagpupulong" para sa pagsasanggunian. Nagkasang-ayon sila na patayin ang Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) sa pamamagitan ng pagtaga ng isang lalaki mula sa bawat lipi upang makitil ang buhay niya sa pagitan ng mga lipi. Subalit nagpabatid si Allāh sa Propeta Niya hinggil sa pakana nila at nagpahintulot sa kanya na lumikas. Nag-utos ang Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) kay `Alīy bin Abī Ṭālib (malugod si Allāh sa kanya) na matulog sa higaan niya upang mag-akala ang mga tagatangging-sumampalataya na siya ay nananatiling nasa bahay at upang makapagsauli siya ng mga ipinagkatiwala sa kanya sa mga may-ari ng mga ito. Lumabas siya (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) mula sa gitna nila habang sila ay hindi nakikita sa kanya yayamang bumulag nga si Allāh ng mga paningin nila sa kanya.
Sa Yungib ng Thawr at ang Banal na Pagkakasamang Makadiyos: Humayo ang Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) kasama ng kasa-kasama niyang si Abū Bakr Aṣ-Ṣiddīq nagtungo silang dalawa sa Yungib ng Thawr para makakubli roon. Nanatili silang dalawa roon nang tatlong araw. Sa mga panahong ito, nagbuhos ang Quraysh ng buong pagsisikap nito sa paghahanap sa kanilang dalawa at naglaan ng pinakamalaking premyo (isandaang kamelyo) para sa sinumang makapapatay sa kanilang dalawa o makapagdadala sa kanilang dalawa. Nang tumindig ang mga tagapagtambal sa bukana ng yungib, nangamba si Abū Bakr para sa buhay ng Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) at nagsabi: "Kung sakaling tumingin ang isa sa kanila sa ilalim ng mga paa niya, talaga sanang nakikita niya tayo." Kaya nagpatiwasay sa kanya ang Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) nang may dakilang katiyakan habang nagsasabi: "O Abū Bakr, ano ang palagay mo sa dalawa na si Allāh ay ang ikatlo nila?" Kaya nagbaling si Allāh sa mga tagapagtambal palayo sa kanila sa kabila ng matinding kalapitan nila.
Ang Pagpapatayo ng Masjid ng Qubā’ at ang Pagpasok sa Madīnah: Matapos ng paglabas mula sa yungib, tumahak ang Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) sa isang daan na malayo sa mga mata ng mga tagatangging-sumampalataya hanggang sa nakarating siya sa pook ng Qubā’. Doon siya nagpatayo ng kauna-unahang masjid sa Islām, ang Masjid ng Qubā’. Pagkatapos nagtungo siya, matapos ng ilang araw, sa Madīnah. Tinanggap naman siya ng mga mamamayan nito nang may tuwa at galak na hindi mailalarawan. Nayanig ang mga bahay dahil sa mga tinig ng pagdakila at pagpupuri-puri dala ng pagkatuwa sa marangal na pagdating niya.
Ang Pagtatag ng Estado at ang Pagsasabatas ng Pakikibaka: Sa dagliang sandali ng pagpirmi niya (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) sa Madīnah, nagsimula siya sa pagpapatayo ng Pampropetang Masjid upang ito ay maging isang punong-himpilan para sa Estado. Ipinagkapatiran niya ang mga tagalikas at ang mga tagaadya upang sila ay maging iisang kamay. Noong tumatag ang kalagayan at nagkaroon ang mga Muslim ng lakas at pananggalang, nagpahintulot si Allāh sa kanila ng pakikibaka sa landas Niya para sa pagtataboy ng kawalang-katarungan sapagkat nagpababa Siya ng sabi Niya: {Ipinahintulot [ang pakikipaglaban] para sa mga [mananampalatayang] kinakalaban dahil sila ay nilabag sa katarungan. Tunay na si Allāh sa pag-aadya sa kanila ay talagang May-kakayahan.} (Qur’ān 22:39)
Ang mga Katuturang Mahahango
1. Ang Kadakilaan ng Pagpapakasakit: Ang paglikas ng Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) at mga Kasamahan niya at ang pag-iwan nila sa mga tinubuang-bayan at mga ari-arian ay naging wakas na ukol kay Allāh (napakataas Siya). Ito ay nagtuturo sa atin na ang Relihiyon ay higit na mataas kaysa sa bawat bagay.
2. Ang Kainaman ni Abū Bakr Aṣ-Ṣiddīq: Yayamang nagtamo siya ng karangalan ng pagkakasamahan ng Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) sa pinakadakilang paglalakbay at ang katatagan sa mataas na katayuan niya bilang pinakamalapit sa mga tao sa Sugo ni Allāh (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan).
3. Na si Allāh (napakataas Siya) ay naggarantiya sa pagsasanggalang sa Propeta Niya (basbasan Niya ito at pangalagaan) at nagbaling ng pakana ng mga tagatangging-sumampalataya palayo sa kanya sapagkat ang sinumang si Allāh ay kasama niya si Allāh ay walang makadadaig sa kanya.
4. Nahayag ang tiwala ng Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) sa Panginoon niya sa pinakamahirap sa mga sandali sa loob ng yungib, na nagtuturo sa atin na ang ginhawa ay dumarating kasama ng pagtitiis at katiyakan sa pagkakasamang pandiyos.
5. Ang Kainaman ng mga Tagaadya: Yayamang lumitaw ang pag-ibig ng mga mamamayan ng Madīnah sa Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) at ang kagalakan nila sa kanya; na naglantad sa pagkatao nilang kaaya-aya at kung papaano silang nag-adya kay Allāh at sa Sugo Niya nang may katapatan.
6. Isinabatas ang pakikibaka sa naaangkop na panahon matapos ng pagkakatatag ng Estado at ng kakayahan para rito. Ito ay bahagi ng awa ni Allāh at karunungan Niya sa pag-aaruga sa mga kalagayan ng mga Muslim.
7. Ang Kahalagahan ng Masjid sa Buhay ng mga Muslim: Sa pagsasaalang-alang sa katayuan at kahalagahan ng masjid sa buhay ng mga Muslim, ang kauna-unahan sa isinagawa ng Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) habang siya ay nasa daan niya patungo sa Madīnah ay ang pagpapatayo ng Masjid ng Qubā’; pagkatapos matapos niyon noong nakapasok siya sa Madīnah, nagsagawa siya ng pagpapatayo ng Masjid Nabawīy sa kinaroroonan nitong nakikilala ngayon.
Ikalabing-isang Aralin: Ang Simula ng Pakikibaka sa Landas ni Allāh (Napakataas Siya) at ang Pinakamalaking Paglusob sa Badr
Ang Simula ng mga Paglusob at mga Ekspedisyon:
Lumusob ang Sugo ni Allāh (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) nang dalawampu't isang paglusob, na ang kauna-unahan sa mga ito ay ang paglusob sa Al-Abwā’ (Waddān) noong ikalawang taon ng Hijrah at ang kahuli-hulihan sa mga ito ay ang Paglusob sa Tabūk (Al-`Usrah) noong Rajab ng ikasiyam na taon ng Hijrah. Siya ay nagpapadala ng mga ekspedisyon.
Ang Paglusob: Ito ang pangyayaring lumisan dito ang Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) at namuno siya mismo sa mga Muslim, maging may nangyari man dito na pakikipaglaban o walang nangyari.
Ang Ekspedisyon: Ito ang pangyayaring hindi lumisan dito ang Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) at maaaring may nangyari ritong pakikipaglaban at maaaring walang nangyari at ang kadalasan ay na ang bilang ng ekspedisyon ay kaunti.
Ang Pinakamalaking Paglusob sa Badr Noong Ikalawang Taon ng Hijrah
Ang kadahilanan ng paglusob na ito ay nakarating sa Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) ang pagdating ng isang malaking karaban mula sa Shām para sa Quraysh, na may dalang maraming yaman. Nag-atas siya sa mga tao para sa pagharang nito. Sumugod siya kasama ng tatlong daan at labing-ilang lalaki, bilang isang parusa para sa Quraysh yayamang nagpalayas sila ng mga naging tagalikas mula sa bayan ng mga ito, sumamsam sila ng mga bahay ng mga ito at mga pag-aari ng mga ito, at nangagaw sila ng mga yaman ng mga ito. Nakarating ang balita sa Quraysh kaya kumalap sila ng isang libo at tatlong daang manlalaban o nagdagdag pa sila. Sinangguni ng Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) ang mga Kasamahan niya at napagpasyahan nila ang pakikipagharapan. Nangyari ang digmaan sa buwan ng Ramaḍān. Nagtagpo roon ang hukbo ng Islām at ang hukbo ng Kawalang-pananampalataya. Tumindi ang pakikipaglaban ngunit nag-adya si Allāh roon sa Propeta Niya ng isang dakilang pinatibay na pag-aadya. Nagsamartir mula sa mga Muslim ang 14 lalaki, napatay mula sa mga tagatangging-sumampalataya ang 70, at nabihag ang 70. Ang karamihan sa kanila ay kabilang sa malalaki sa mga tagatangging-sumampalataya ng Quraysh at mga pinuno nila. Kaya nagparangal si Allāh sa Islām at mga Muslim at humamak Siya sa Shirk at mga tagapagtambal. Ang papuri ay ukol kay Allāh, ang Panginoon ng mga nilalang.
Ang mga Katuturang Mahahango
1. Ang pagkaisinasabatas ng pakikibaka sa landas ni Allāh (napakataas Siya) para sa pagtataas ng Salita ni Allāh, pagpapalaganap ng Islām, pagtataguyod ng katarungan, at pagpuksa sa paglabag at pang-aapi.
2. Ang Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) ay ang pinunong huwaran at ang matapang na uliran, na sumugod para sa pakikipaglaban sa mga tagatangging-sumampalataya.
3. Ang pagkaisinasabatas ng pagsamsam sa mga ari-arian ng mga tagatangging-sumampalataya na nakikipagdigmaan, pagharang sa daang pangkalakalan ng Quraysh, at pagpapahina rito sa pang-ekonomiya. Ito ay naging ang pangunahing kadahilanan ng Pinakamalaking Paglusob sa Badr.
4. Ang pakikipagsanggunian ng Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) sa mga Kasamahan niya sa pagsugod at pakikipagharapan. Kaugnay roon ang pagkaisinasabatas ng pagsangguni sa lahat ng mga usapin at lalo na ang mahahalaga sa mga ito.
5. Si Allāh ay nag-aadya sa kaunting mananampalatayang pangkatin laban sa malaking tagatangging-sumampalatayang pangkati: gaya ng pag-adya Niya sa Propeta (basbasan Niya ito at pangalagaan) at mga Kasamahan nito laban sa mga tagatangging-sumampalataya ng Quraysh, na ang bilang nila ay makailang ulit ng bilang ng mga Muslim.
6. Ang katapangan ng Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) at mga Kasamahan niya sapagkat nakipagharapan nga sila sa makailang ulit ng bilang nila at kagamitan nila.
7. Si Allāh ay ang nagpaparangal sa sinumang loloobin Niya at humahamak sa sinumang loloobin Niya sapagkat nagparangal nga Siya sa mga alagad ng Islām sa Badr at humamak sa mga kampon ng Shirk.
8. Ang Ilan sa mga Kasanhian sa Pagkaisinasabatas ng Pakikibaka sa Landas ni Allāh:
A. Ang pag-aanyaya sa mga tao tungo sa Islām at ang pagpapalabas sa kanila mula sa pagsamba sa mga alipin tungo sa pagsamba sa Panginoon ng mga alipin. Nagsabi si Allāh: (Makipaglaban kayo sa kanila hanggang sa walang mangyaring panliligalig at ang relihiyon ay sa kay Allāh. Kaya kung tumigil sila ay walang pangangaway kundi sa mga tagalabag sa katarungan.} (Qur’ān 2:193)
B. Ang pagtugon sa paglaban sa mga Muslim; nagsabi si Allāh: {Makipaglaban kayo ayon sa landas ni Allāh sa mga kumakalaban sa inyo ngunit huwag kayong lumabag; tunay na si Allāh ay hindi umiibig sa mga tagalabag.} (Qur’ān 2:190)
Ikalabindalawang Aralin: Ang Paglusob sa Uḥud at ang Matapos Nito:
Ito ang paglusob na nahayag rito ang mga dakilang aralin sa pagtalima at lumitaw rito ang katapatan ng pag-ibig ng mga Kasamahan sa Propeta nila (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) at ang pag-aalay nila ng mga buhay nila.
Ang mga Kadahilanan ng Paglusob at ang Paghahanda para Rito: Ang paglusob sa Uḥud noong ika-3 taon ng Hijrah ay may mga kadahilanan, na ang pinakamahalaga sa mga ito ay ang pagnanais ng mga tagapagtambal ng paghihiganti dahil sa mga napatay sa kanila at pagkatalo nila sa Araw ng Badr. Nagtipun-tipon dito para sa Quraysh ang tatlong libong manlalaban sa pamumuno ni Abū Sufyān. Sa kabilang banda, sumugod ang Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) kasama ng isang libo mula sa mga Kasamahan niya upang makipagtagpuan sa kanila. Samantalang ang hukbo ay nasa daan nito, bumalik ang ulo ng mga mapagpaimbabaw na si `Abdullāh bin Ubayy bin Salūl kalakip ng ikatlong bahagi ng hukbo at hindi sila nakilahok sa pakikipaglaban.
Ang mga Pangyayari sa Labanan at ang Kalamidad ng Pagsuway: Nagkatagpo ang dalawang hukbo sa Uḥud at may naganap na isang matinding labanang tinalo sa simula nito ang mga tagapagtambal. Pagkatapos bumaba mula sa bundok ang mga manunudla mula sa mga Muslim gayong ang utos nga sa kanila ng Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) ay ang hindi pagbaba naging anuman ang mga kalagayan. Dahilan sa pagsuway ng mga manunudla sa utos na ito, pumaligid ang hukbo ng mga tagatangging-sumampalataya sa mga Muslim at may napatay na isang malaking bilang mula sa mga Muslim. Nagsabi si Allāh: {Talaga ngang nagtotoo sa inyo si Allāh ng pangako Niya noong kumikitil kayo sa kanila ayon sa pahintulot Niya, hanggang sa nang pinanghinaan kayo ng loob, naghidwaan kayo hinggil sa utos, at sumuway kayo matapos na nagpakita Siya sa inyo ng iniibig ninyo. Mayroon sa inyo na nagnanais ng Mundo at mayroon sa inyo na nagnanais ng Kabilang-buhay. Pagkatapos nagpalihis Siya sa inyo palayo sa kanila upang sumubok Siya sa inyo. Talaga ngang nagpaumanhin Siya sa inyo. Si Allāh ay may kabutihang-loob sa mga mananampalataya.} (Qur’ān 3:152)
Ang Katindihan ng Pagsubok at ang mga Pagsasakripisyo ng mga Kasamahan: Ang Paglusob sa Uḥud ay kabilang sa pinakamahirap sa mga paglusob na dumaan sa Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) yayamang nabasag ang ngiping pangharap mula sa mga ngipin niya at pumasok ang dalawang aro ng kupya – na isang bagay na nagsasanggalang sa ulo – sa marangal na mukha niya. Tumindi ang lagay para sa kanya subalit si Allāh (napakataas Siya) ay nangalaga sa kanya. May bumagsak sa labanan na pitumpung martir mula sa mga Kasamahan (malugod si Allāh sa kanila). Kabilang sa kanila ang pinuno ng mga martir na si Ḥamzah bin `Abdilmuṭṭalib, ang tiyuhin sa ama ng Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan). Lumitaw nga rito ang tunay na pag-ibig mula sa mga Kasamahan para sa Propeta nila (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) sapagkat nagkaloob sila ng mga buhay nila alang-alang sa pagsasanggalang sa kanya. Matapos ng pagwawakas ng labanan at paglilibing ng mga martir, bumalik sa Madīnah ang Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) at ang mga Kasamahan niya.
Kabilang sa mga pangyayari na ang Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) ay tumunghay sa mga martir ng Uḥud saka umiyak siya sa kanila at nagsabi: "Ako ay saksi sa mga ito sa Araw ng Pagbangon." Nag-utos siya na ilibing sila kalakip ng mga dugo nila at mga damit nila nang walang pagpapaligo. Pinagsasama niya ang dalawang lalaki sa libingan saka inuuna niya ang higit sa kanila sa pagkakasaulo sa Qur’ān bilang isang pagtataas sa pumapatungkol sa kanila. Pagkatapos sinubaybayan niya ang mga buhay habang pinupunasan ang mga sugat nila at pinalalakas ang loob nila. Nagbunyi siya sa kagitingan ni Ummu `Umārah at mag-anak nito at dumalangin siya para sa kanila na makapisan niya sa Paraiso dahil sa nakita niya na kadakilaan ng katatagan nila at pagtatanggol nila sa kanya. Noong natapos sila sa paglilibing, naghilera siya ng mga Kasamahan niya nang lahatan sa likuran niya. Nagpuri sila kay Allāh at nagluwalhati sa Kanya, habang mga sumusuko sa utos Niya at mga nagpapasalamat sa Kanya sa biyaya ng pagtitiis at pakikibaka.
Ang Paglusob sa Ḥamrā’ Al-Asad: Naganap ang paglusob na ito iisang araw lamang matapos ng Uḥud. Ang kadahilanan nito ay ang nakarating sa Sugo ni Allāh (basbasan siya Nito at pangalagaan) tungkol kay Abū Sufyān bin Ḥarb na ito ay nagnanais bumalik sa Madīnah kasabay ng Quraysh upang lipulin ang sinumang natira sa mga Kasamahan ng Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan). Kaya ipinag-utos ng Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) sa mga tao ang pagsugod. Nagsakundisyon siya na hindi sumugod kasama niya kundi ang sinumang sumaksi sa pakikipaglaban sa Araw ng Uḥud. Kaya naman sumugod sila sa kabila ng taglay nila na mga sugat. Noong nakarinig hinggil sa kanila si Abū Sufyān, nangamba ito at bumalik ito sa Makkah kasabay ng sinumang kasama niya.
Ang mga Katuturang Mahahango
1. Ang Kasagwaan ng Kahihinatnan ng mga Pagkakasala at mga Pagsuway: Tunay na ang naganap sa mga manunudla na pagsuway sa Sugo (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) ay nairesulta rito ang malaki at ang sukdulan sa mga Muslim.
2. Ang Katayuan ng Propeta (Basbasan Siya ni Allāh at Pangalagaan) at ang Katapangan Niya: Nakipaglaban nga siya mismo at nasugatan siya sa landas ni Allāh (sumakanya ang basbas at ang pangangalaga).
3. Ang Kainaman ng mga Kasamahan (Malugod si Allāh sa Kanila): Ang pag-aalay nila ng mga sarili nila sa landas ni Allāh at ang pagsasanggalang nila sa Sugo Niya (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan).
4. Ang Pagbubukod sa Mananampalataya mula sa Mapagpaimbabaw: Bumalik nga ang mga kampon ng pagpapaimbabaw at hindi sila nakilahok sa Paglusob sa Uḥud. Nasa pangunguna nila si Ibnu Salūl, ang malaki sa mga mapagpaimbabaw.
5. Ang Epekto ng mga Sakripisyo ng mga Kasamahan: Kaya kung sakaling hindi dahil kay Allāh, pagkatapos sa mga sakripisyo nila (malugod si Allāh sa kanila), hindi sana nakarating ang Islām sa isa man sapagkat ginawa sila ni Allāh bilang kadahilanan. Nagsabi si Imām Ibnu Al-Qayyim – kaawaan ito ni Allāh (napakataas Siya):
"Ang mga iyon ay mga tagasunod ng Propeta at lapian niya ... at kung hindi dahil sa kanila, wala sanang naging Muslim sa lupa."
6. Ang Pagsugod ng mga Kasamahan sa Ḥamrā’ Al-Asad Kasabay ng mga Sugat Nilang Nagdurugo Matapos ng Isang Araw Mula sa Labanan sa Uḥud: Ang pagtugon nila sa Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) ay naging pinakadakilang patunay sa lakas ng pananampalataya at kataasan ng determinasyon na hindi nadadaig ng mga pasakit.
Ikalabintatlong Aralin: Ang Paglusob sa Khandaq (Al-Aḥzāb) sa Ikalimang Taon ng Hijrah
Nagsimula ang mga pangyayari ng paglusob na ito nang sumira ang mga Hudyo sa kasunduang nakipagkasunduan sila rito sa Sugo (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan), nag-udyok sila sa iba't ibang lipi ng mga Arabe, at nagtipon sila sa mga ito para lumusob sa Madīnah nang may layon ng pagpuksa sa mga Muslim at umuusbong na estado nila. Kaya naman may natipon mula sa mga lipi ng Shirk na isang pagkalaki-laking hukbo na umabot sa sampung libong mandirigma sa pamumuno ni Abū Sufyān bin Ḥarb, samantalang ang bilang naman ng hukbo ng Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) ay tatlong libong manlalaban lamang.
Nang nakaalam ang Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) hinggil sa pagdating nila, sumangguni siya sa mga Kasamahan niya, saka nagpayo naman sa kanya ang kapita-pitagang Kasamahan na si Salmān Al-Fārsīy (malugod si Allāh dito) na maghukay ng isang "trinsera" sa paligid ng Madīnah upang maging isang matibay na harang na magsasanggalang dito laban sa pagpasok ng mga kaaway. Humanga ang Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) sa pananaw nito at nag-utos siya ng pagpapatupad niyon. Hindi nagkasya ang Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) sa pagpapanuto; bagkus naglahad siya ng pinakanakamamangha sa mga halimbawa ng pagpapakumbaba at pagkatinutularan sa praktikal na pakikilahok niya sa mga Kasamahan sa paghuhukay ng trinsera at pagpapakahirap niya kasama nila.
Nagdagsaan ang mga lapian sa Madīnah at kinubkob nila ang Madīnah hanggang sa tumindi ang pighati sa mga Muslim dahilan sa pagtagal ng pagkubkob. Natipon sa kanila ang pangamba kasama ng matinding gutom. Naglarawan ang Qur’ān ng kritikal na tagpong ito sa sabi Niya (napakataas Siya): {10. [Banggitin] noong dumating sila sa inyo mula sa ibabaw ninyo at mula sa ilalim mula sa inyo, at noong lumiko ang mga paningin, umabot ang mga puso sa mga lalagukan, at nagpapalagay kayo kay Allāh ng mga palagay. 11. Doon nasubok ang mga mananampalataya at nayanig sila sa isang pagyanig na matindi. (Qur’ān 33:10-11)
Sa gitna ng krisis na ito, lumitaw ang mga himala ng Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) sapagkat nagpala si Allāh sa kaunting pagkain hanggang sa nagpabusog Siya sa hukbo sa kabuuan nito at nagbalita Siya ng nakagagalak sa mga Kasamahan hinggil sa pagsakop sa bayan ng Persiya at Bizancio sa kabila ng kagipitan ng kalagayan upang mag-angat Siya ng mga determinasyon nila. Noong tumindi ang lagay, bumaling ang Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) sa Panginoon niya sa pamamagitan ng tapat na panalangin na magbigay-luwag sa mga Muslim. Tumugon naman si Allāh sa kanya at nagpadala sa mga hukbo ng mga lapian ng isang matinding hangin na bumunot sa mga kubol nila at nagpababa ng mga anghel na naghahagis ng hilakbot sa mga puso nila. Kaya nagkawatak-watak ang pagkakasanib nila at lumisan sila habang mga nabibigo. Nanumbalik ang katiwasayan sa Madīnah. Nagsabi si Allāh: {O mga sumampalataya, alalahanin ninyo ang biyaya ni Allāh sa inyo noong may dumating sa inyo na mga kawal saka nagsugo sa kanila ng isang hangin at mga kawal na hindi ninyo nakita. Laging si Allāh sa anumang ginagawa ninyo ay Nakakikita.} (Qur’ān 33:9)
Nagsabi pa Siya (kaluwalhatian sa Kanya): {Nagpaurong si Allāh sa mga tumangging sumampalataya habang nasa ngitngit nila, na hindi nagtamo ng isang kabutihan. Nagpasapat si Allāh sa mga mananampalataya sa pakikipaglaban. Laging si Allāh ay Malakas, Makapangyarihan.} (Qur’ān 33:25)
Ang mga Katuturang Mahahango
1. Ang mga kaaway ng Islām ay maaaring magkaisa sa kabila ng pagkakaiba-iba ng mga paniniwala nila para sa pakikipagdigmaan sa mga Muslim. Ito ay kabilang sa mga kalakaran ni Allāh sa mga nilikha Niya dahil sa pagkapalagi ng sagupaan sa pagitan ng katotohanan at kabulaanan, na nagsasakailangan ng palagiang pag-iingat at mahusay na paghahanda.
2. Nagtatampok ang paglusob ng kainaman ni Salmān Al-Fārisīy (malugod si Allāh sa kanya) at kahalagahan ng pagsangguni sa Islām.
3. Ang pakikilahok ng Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) sa mga Kasamahan niya sa kapaguran ay nagbibigay-diin na ang matagumpay na pinuno ay ang sinumang nagkukusa sa paggawa, nagpapakumbaba sa mga nasasakupan niya, at isang magandang huwaran para sa kanila.
4. Ang paghuhukay ng trinsera ay nagtuturo sa atin ng pagkakailangan ng pagkakaloob ng lahat ng posibleng pagsisikap, pag-empleyo ng mga kaparaanang isinasabatas na naririyan, at paggamit ng mga kadahilanan kasama ng pagtutulungan sa pagsasamabuting-loob at pangingilag magkasala.
5. Ang kahalagahan ng katiyakan at pagtitiis sapagkat naglantad nga ang mga Kasamahan ng isang dakilang katatagan sa kabila ng pagkubkob sapagkat ang pag-aadya ay naging kapanig ng mga nagtitiis na nakatitiyak sa pangako ni Allāh. Nagsabi si Allāh: {Mayroon sa mga mananampalataya na mga lalaking nagpakatapat sa ipinangako nila kay Allāh sapagkat mayroon sa kanila na tumupad sa panata niya at mayroon sa kanila na naghihintay pa. Hindi sila nagpalit [sa pangako] sa isang pagpapalit,} (Qur’ān 33:23)
6. Ang kabaitan ni Allāh sa mga lingkod Niya yayamang nagbalita ang Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) sa mga Kasamahan niya sa pinakamahirap sa mga sandali hinggil sa nakagagalak na balita ng mga pagsakop na darating.
7. Ang panalangin ay ang susi ng pagkaadya sapagkat nag-iba-iba nga ang mga timbangan ng labanan dahil sa tapat na pagdulog ng Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) sa Panginoon niya. Kaugnay rito ang kahalagahan ng panalangin.
8. Ang pagkaadya ay mula sa ganang kay Allāh gaano man umabot ang lakas ng mga kaaway at ang dami ng bilang nila sapagkat tunay na si Allāh ay ang Malakas, ang Makapangyarihan na mag-aadya sa mga lingkod Niya.
Ikalabing-apat na Aralin: Ang Pagkakaayusan ng Ḥudaybīyah, ang Paglusob sa Khaybar, at ang `Umrah ng Paglubos (Ang Malinaw na Pagwawagi)
Nakita ng Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) sa panaginip niya na pumapasok siya at ang mga Kasamahan niya sa Masjid na Pinakababanal na mga ligtas, na mga inahitan ang mga ulo nila at mga ginupitan. Ang panaginip ng mga propeta ay isang pagsisiwalat. Nagpabatid siya nito sa mga Kasamahan niya kaya nagpakagalak sila sa mabuting balita.
Lumisan ang Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) sa buwan ng Dhulqa`dah ng ikaanim na taon ng paglikas kasama ng humigit-kumulang isang libo at apat na raan mula sa mga tagalikas at mga tagaadya, habang nag-aakay ng mga alay bilang isang pagdakila sa Bahay ni Allāh. Hindi sila nagdala kundi ng sandata ng manlalakbay (mga tabak sa loob ng mga kaluban) upang magbigay-diin sa Quraysh na sila ay mga tagapagsagawa ng `umrah, hindi mga manlulusob.
Ang Pagsagabal at ang Pangako ng Katapatan ng Pagkalugod: Noong nakaalam ang Quraysh ng paglalakbay nila, nagpasya silang sumagabal sa kanila sa pamamagitan ng lakas at nagkampo sila sa Dhū Ṭuwa", kaya nag-iba ang Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) ng daan niya hanggang sa bumaba siya sa Ḥudaybīyah. Naganap doon ang mga mahabang pagpapalitan ng mensahe, na nagsugo ang Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) sa pagitan ng mga ito kay `Uthmān bin `Affān (malugod si Allāh dito) upang makipag-areglo sa kanila, saka kumalat naman ang balita ng pagkapatay rito. Dito nag-anyaya ang Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) sa mga Kasamahan niya para sa pangako ng katapatan na hindi sila tatakas mula sa pakikipaglaban. Nangako naman sila ng katapatan sa kanya sa ilalim ng puno ng Samurah. Ito ay ang "Pangako ng Katapatan ng Pagkalugod" na nagpababa si Allāh hinggil dito: {Talaga ngang nalugod si Allāh sa mga mananampalataya noong nangangako sila ng katapatan sa iyo [O Muḥammad] sa ilalim ng punong-kahoy ...} (Qur’ān 48:18)
Ang mga Artikulo ng Pagkakaayusan: Dumating si Suhayl bin `Amr bilang isang delegado mula sa Quraysh. Naisagawa ang kasunduan sa isang pagkakaayusang naglalaman ng mga artikulong mahirap sa panlabas ng mga ito. Kabilang sa mga ito: ang pagtigil ng digmaan sa loob ng sampung taon at ang pag-uwi ng mga Muslim sa taon nilang ito nang walang pagsasagawa ng `umrah, sa pasubali na bumalik sila sa darating na taon para tumapos ng `umrah nila at manatili sa Makkah nang tatlong araw lamang at na ang sinumang dumating kay Muḥammad mula sa Quraysh nang walang pahintulot ng tagatangkilik nito ay panunumbalikin sa kanila. Sa kabila ng pagkadismaya ng ilan sa mga Kasamahan sa mga kundisyong ito, gayon pa man ang Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) ay nagpatupad ng mga ito bilang isang pagsunod sa utos ng Panginoon niya, nagkatay ng handog niya, at kumalas [sa iḥrām], kaya sumunod naman sa kanya ang mga Muslim. Nagpababa si Allāh kaagad-agad ng mga ito, habang sila ay nasa daan ng panunumbalik sa Madīnah, ng sabi Niya (napakataas Siya): {1. Tunay na Kami ay nagpawagi sa iyo [O Muḥammad] ng isang malinaw na pagwagi 2. upang magpatawad sa iyo si Allāh sa anumang nauna na pagkakasala mo at anumang naantala, [upang] lumubos Siya sa biyaya Niya sa iyo, [upang] magpatnubay Siya sa iyo sa isang landasing tuwid, 3. at [upang] mag-adya Siya sa iyo ng isang pag-aadyang makapangyarihan.} (Qur’ān 48:1-3)
Ang Paglusob sa Khaybar (Ang Madaliang Bunga ng Pagkakaayusan): Kabilang sa pinakadakila sa mga bunga ng pagkakaayusan ang estabilidad sa katimugang harapan sa Quraysh at ang pagpapatiwasay sa likuran ng Madīnah. Kaya dumako ang Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) noong buwan ng Muḥarram ng ika-7 taon ng Hijrah tungo sa hilagang harapan, na siyang tanggulan ng mga Hudyo ng Khaybar, na nag-udyok sa mga lapian at gumawa ng mga sabwatan laban sa mga Muslim. Hindi nagpermiso ang Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) ng pagsugod kasama niya maliban sa mga nakasaksi sa Ḥudaybīyah (ang mga kalahok sa Pangako ng Katapatan ng Pagkalugod) bilang pakikipagtumbasan sa kanila. Kinubkob ng mga Muslim ang mga muog ng Khaybar nang paisa-isa at ipinasakop ni Allāh sa kanila ang mga muog. Inihasik ang sindak sa mga puso ng mga Hudyo, kaya hiniling nila ang pagkakaayusan laban sa pagpapadanak ng mga dugo nila kapalit ng pag-iwan ng mga ari-arian nila at mga lupain nila para sa mga Muslim, sa pasubaling sakahin nila ang mga ito at ukol sa kanila ang kalahati ng mga bunga. Kaya nagsakatotohanan ang nakagagalak na balita ni Allāh sa pagsakop sa pamamagitan ng "maraming samsam" na minadali.
Ang `Umrah ng Paglubos (Ang Pagsasakatotohan ng Panaginip): Sa sumunod na taon (sa buwan ng Dhulqa`dah ng ika-7 taon ng Hijrah), lumisan ang Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) kasama ng mga Kasamahan niya na nakasaksi sa Ḥudaybīyah para sa paglubos ng `umrah nila na binalakid sila rito. Pumasok ang Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) sa Makkah habang siya ay sumasambit ng talbiyah at ang mga Muslim sa paligid niya ay sumasambit ng tahlīl at sumasambit ng takbīr. Lumubos sila ng mga pagsambang gawain nila sa isang katiwasayan at isang kapanatagan. Lumabas naman ang Quraysh patungo sa mga bundok habang nakatingin sa kanila nang may pagkahilakbot at paghanga. Kaya naman ang `umrah na ito ay naging isang pagpapatotoo sa panaginip ng Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) at nakilala bilang `Umrah ng Paglubos o `Umrah ng Kalubusan.
1. Talaga ngang nagbigay-kakayahan ang pagkakaayusang ito sa mga Muslim sa pagpapalaganap ng pag-aanyaya nila nang may katiwasayan. Kaya naman pumasok ang mga tao sa Relihiyon ni Allāh nang ibayong ulit sa bago rito. Dahil doon, ang pagsakop ay hindi naging sa pamamagitan ng tabak palagi.
2. Nagpatibay ang paglusob na ang tagumpay ay nasa pagsunod sa utos ni Allāh at ng Sugo Niya (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan), kahit pa man hindi lumitaw ang kasanhian sa mga isipan sa simula (gaya ng nangyari sa mga kundisyon ng pagkakaayusan).
3. Ang Katayuan ng mga Kalahok sa Pangako ng Katapatan: Nagkamit ang mga Kasamahan ng isang dakilang karangalan yayamang nalugod si Allāh sa kanila at tumawag sa pangako ng katapatang ito bilang "Pangako ng Katapatan ng Pagkalugod." Ito ay isang pagsaksing makapanginoon mula sa ibabaw ng pitong langit hinggil sa katapatan ng pananampalataya nila.
4. Ang pagkaisinasabatas ng mga kasunduan sapagkat pinapayagan sa mga Muslim ang kasunduan ng pagkakaayusan sa kaaway kapag dito ay may kapakanan. Ito ay bahagi ng karunungan at pulitikang pangkapahayagan.
5. Ang pagbalik ng Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) sa `Umrah ng Paglubos sa sumunod na taon ay nagpatibay sa katapatan ng panaginip niya, bumasag sa kapalaluan ng Quraysh, at naglantad ng karangalan ng Islām sa puso ng Makkah.
6. Naglahad ang Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) ng pinakanakamamangha sa mga halimbawa ng pagsunod sa mga kasunduan at mga tipan at ng pagtupad sa mga ito. Ito ang nagpaibig sa mga tao sa mga kaasalan ng Islām at sa Relihiyon nito.
7. Ang pagpapala ng pagsunod sa mga utos ng Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan): Gaya ng nabanggit natin kaugnay sa Paglusob sa Uḥud na ang pagsuway ay may kalamidad na maaaring magdulot ng pagkatalo sa mga Muslim sa sandali ng pakikipagharapan sa mga kaaway nila, tunay na ang pagtalima sa Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) at ang pagsunod sa mga utos niya ay may pagpapalang nagdudulot ng pag-aadya sa mga Muslim. Nagsabi si Allāh: {Kung tatalima kayo sa kanya ay mapapatnubayan kayo. ...} (Qur’ān 24:54)
Ang Pakikipagsulatan ng Propeta (Basbasan Siya ni Allāh at Pangalagaan) sa mga Hari at mga Pinuno Matapos ng Pagkakaayusan ng Ḥudaybīyah.
Noong napatatag ang nauukol sa Pagkakaayusan ng Ḥudaybīyah at nagbaba ang digmaan ng mga sandata nito, natiwasay ang Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) mula sa panig ng Quraysh. Tumuon siya sa paglubos sa pagkapandaigdigan ng pag-aanyaya at pagpapalaganap nito sa mga sulok ng Daigdig. Binuo niya ang pasya sa pakikipagsulatan sa mga hari ng Daigdig at mga pinuno ng mga Arabe at mga di-Arabe at sa pag-aanyaya sa kanila sa Islām. Dahil sa simpatiya niya sa Kalipunan niya at kagandahan ng pangangasiwa niya, gumawa siya (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) ng isang singsing na pilak na ang nakaukit dito ay "Muḥammad, Sugo ni Allāh" upang ipantatak sa mga liham yayamang naging nakagawian ng mga hari at kundisyon nila na hindi sila magbasa ng isang kasulatan malibang kapag ito ay natatakan. Pagkatapos pumili siya mula sa pinakamabuti sa mga Kasamahan (malugod si Allāh sa kanila) bilang mga sugo na nagtataglay ng katatasan ng dila, kalakasan ng puso, at katalasan ng isip para sa pagganap ng pinakadakilang ipinagkatiwalang tungkuling ito.
Kaya ipinadala niya (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) si Diḥyah bin Khalīfah Al-Kalbīy (malugod si Allāh dito) kay Heraclius na Dakila ng Bizancio. Ipinadala si `Abdullāh bin Ḥudhāfah As-Sahmīy (malugod si Allāh dito) kay Khosrow na Hari ng Persiya, si `Amr bin Umayyah Aḍ-Ḍamrīy (malugod si Allāh dito) sa Negus na Hari ng Etyopya, at si Ḥāṭib bin Abī Balta`ah (malugod si Allāh dito) sa Muqawqis na Dakila ng mga Koptiko sa Ehipto. Gayon din, nakipagsulatan siya sa mga pinuno ng Shām at Yamāmah gaya nina Al-Ḥārith bin Abī Shamir Al-Ghassānīy at Hawdhah bin `Alīy Al-Ḥanafīy. Kaya humayo ang mga pinagpalang sugong ito kalakip ng mga sulat ng kapatnubayan, habang nagdadala sa pagitan ng mga nilalaman nito ng dalisay na pag-aanyaya ng Islām at marunong na pakikipag-usap na nakikipag-usap sa mga isip at mga puso, nag-aanyaya sa kanila tungo sa isang salitang magkatulad: na hindi sila sumamba kundi kay Allāh, at nagbababala sa kanila sa mga kahihinatnan ng pagbalakid sa mga mamamayan nila palayo sa liwanag ng katotohanan at patnubay.
Nagkaibahan nga ang mga paninindigan ng mga hari sa mga liham at mga sulat na mararangal na ito. Mayroon sa kanila na lumambot ang puso niya at gumanda ang sagot niya gaya ng Muqawqis, ng Negus, at ni Heraclius na nag-usisa tungkol sa mga katangian ng Propeta mula kay Abu Sufyān, kaya nakatiyak ito sa katapatan ng pagkapropeta niya kahit pa pinigilan ito ng pagkahari nito sa pagsunod sa katotohanan. Mayroon sa kanila na nagmalabis, nagmalaki, at nagpunit-punit ng sulat sa kanya gaya ni Khosrow, kaya dumalangin laban sa kanya ang Propeta (basbasan ito ni Allāh at pangalagaan) na gutay-gutayin ang kaharian niya ng buong pagkagutay-gutay. Tumugon naman si Allāh sa panalangin niya at mabilis na naglaho ang kaharian nito. Sa pamamagitan ng mga pakikipagsulatang ito, nakarating ang paanyaya ng Islām sa mga hari ng Daigdig at mga pangulo nito at nakaalam ang mga kahariang pinakamalalaki tungkol sa Totoong Relihiyon. Ang hakbang na ito nga ay naging isang simula ng pandaigdigang yugto sa pagpapalaganap ng Islām at paglabas nito mula sa mga hangganan ng Arabya tungo sa nalalabi sa mga bansa ng Daigdig.
Ang mga Katuturang Mahahango
8. Isang katunayang tiyakan na ang mensahe ni Muḥammad ay isang mensaheng pangkalahatan at sumasaklaw para sa mga Arabe at mga di-Arabe at hindi nalilimitahan sa mga mamamayan ng Arabya, bilang pagsasakatotohanan sa sabi Niya (napakataas Siya): {Hindi Kami nagsugo sa iyo maliban sa kalahatan para sa mga tao...} (Qur’ān 34:28)
9. Ang Pagpapatupad sa Pulitikang Pangkapahayagan. Lumilitaw iyon sa kagandahan ng paggamit sa mga panahon ng kapayapaan at tigil-putukan para sa pagpapalaganap ng Relihiyon at pag-aanyaya yayamang nagpabenepisyo ang Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) sa Pagkakaayusan ng Ḥudaybīyah at ang panloob na katiwasayan nito upang magpakaabala sa pakikipag-usap at pag-aanyaya sa mga hari ng Daigdig at mga pinuno nito.
10. Ang pagpayag sa pagsasaalang-alang sa mga kaugalian ng mga bansa sa mga pakikipagsulatan at mga pakikipag-ugnayan hanggat hindi nakikisalungatan sa Sharī`ah, batay sa patunay ng paggawa niya (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) ng pantatak noong sinabi sa kanya na sila ay hindi nagbabasa ng sulat malibang ito ay natatatakan, bilang pagpapagaan sa pagpapaabot ng katwiran at pagpapatupad ng paanyaya.
Ikalabing-limang Aralin: Ang Paglusob ng Pagsakop sa Makkah sa Ikawalong Taon ng Hijrah
Ang Pinakadakilang Pagsakop: Ito ay ang pinakamalaki at pinagpalang pagsakop, ang pagsakop sa Makkah, ang araw na nagparangal si Allāh dito sa Relihiyon Niya, nag-adya sa Sugo Niya, at nagdalisay sa Pinakababanal na bayan Niya at Matandang Bahay Niya mula sa Shirk.
Ang Paghahanda ng Hukbo: Naghanda ang Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) para sa paglusob at nag-utos sa mga Kasamahan niya ng paghahanda. Naglakbay ang Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) kasama ng mga Kasamahan niya (malugod si Allāh sa kanila) sa bilang na sampung libong manlalaban, hanggang sa nakarating sila sa mga paligid ng Makkah. Nang nakita ni Abū Sufyān ang lakas ng hukbo ng mga Muslim at ang mga bilang nito na umabot sa sampung libong manlalaban, nakapagtanto siya nang lubusan na walang kakayahan para sa mga mamamayan ng Makkah sa pakikipagharapan, kaya sumang-ayon siya sa pagsuko, pagkatapos nagmabuting-loob sa kanya ni Allāh ng pag-anib sa Islām kaya umanib siya sa Islām.
Ang Pagpasok sa Makkah: Pumasok ang Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) sa Makkah mula sa pinakamataas nito sa isang kagilas-gilas na nasasaksihan. Siya ay nakatungo ang ulo dala ng pagpapakumbaba at kataimtiman kay Allāh at dala ng pasasalamat sa Kanya, habang nakapalibot sa kanya ang mga tagalikas at ang mga tagaadya, na pumupuno sa abot-tanaw.
Ang Pagdalisay ng Ka`bah: Nagdali-dali ang Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) sa pag-utos ng pagbasag sa mga anito at pag-aalis ng mga larawan na nasa loob ng Ka`bah at nasa paligid nito upang ang Tawḥīd ay maging wagas na ukol kay Allāh.
Ang Pakikipangako ng Katapatan ng mga Tao sa Araw ng Pagsakop: Matapos na nagpatiwasay ang Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) sa mga mamamayan ng Makkah, dumating ang marami sa kanila nang kusa sa tabi ng burol ng Ṣafā at nakipangako sila ng katapatan sa kanya sa Islām at pagtalima samantalang may nagpaiwan na mga iba pa at tumakas dala ng pangamba. Pagkatapos nagpatiwasay sa kanila ang Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) kaya umanib sila sa Islām kinalaunan. Hindi naging isang pamimilit ang pagpasok nila sa Relihiyon, bagkus matapos ng isang marangal na pampropetang pagpapaumanhin na nagbago dahil dito ang mga puso nila.
Ang Epekto ng Pagsakop: Nagkaroon ng isang dakilang epekto ang tagumpay na ito sapagkat matapos na nagwagi ang Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) laban sa Quraysh (na siyang pinuno ng mga Arabe) at nangyari matapos nito na pagpapawagi, nakatiyak ang lahat sa katapatan ng pagkapropeta niya. Kaya nagsimulang ang mga delegasyon na dumarating mula sa bawat lugar para pumasok sa Relihiyon ni Allāh nang pangkat-pangkat at pulu-pulutong.
Ang mga Katuturang Mahahango
1. Talaga ngang nagpadali si Allāh ng pagsakop sa Makkah para sa Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) at sa mga kasamahan niya nang walang pangangailangan sa pakikipaglaban. Ito ay dalisay na kabutihang-loob mula kay Allāh na nangalaga Siya sa mga buhay nila at nagkaloob sa kanila ng pagpapawagi nang may kaligtasan.
2. Ang Kaasalan ng Pagpapakumbaba sa Sandali ng Pagkaadya: Pumasok ang Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) sa Makkah habang siya ay nasa kasukdulan ng kababaang-loob kay Allāh upang magturo sa atin na ang kalamangan ay ukol kay Allāh – tanging sa Kanya – sapagkat Siya ay ang Tagapag-adya, ang Tagatulong, at na ang mananampalataya, sa ano man umabot ang lakas niya, ay nadaragdagan ng pagpapakumbaba sa Panginoon niya.
3. Ang Kahalagahan ng Tawḥīd: Ang kauna-unahan sa gawaing isinagawa ng Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) ay ang pagwasak sa mga anito. Ito ay nagbibigay-diin na ang pundasyon ng Relihiyong ito at ang lakas nito ay nasa Tawḥīd at pagdadalisay ng mga puso at mga bahay mula sa bawat anumang sinasamba bukod pa kay Allāh.
4. Ang mga lipi ng mga Arabe ay nag-aabang sa resulta ng tunggalian sapagkat noong nakita nila ang pag-aadya ni Allāh sa Propeta Niya laban sa mga kalipi nito, nagkasunud-sunod ang mga delegasyon na nagpapahayag ng pag-anib ng mga ito sa Islām. Kaya ang pagsakop sa Makkah ay naging ang susi na nagbukas sa mga puso ng Tangway ng Arabya sa kabuuan nito para sa pananampalataya.
5. Ang Magandang Balita ng Qur’ān: Pinamalagi ni Allāh ang dakilang pangyayaring ito sa Kanyang Marangal na Aklat sa Kanyang sinabi: {1. Kapag dumating ang pag-aadya ni Allāh at ang pagsakop 2. at nakakita ka [O Propeta Muḥammad] sa mga tao na pumapasok sa [ Islām na] Relihiyon ni Allāh nang mga pulu-pulutong, 3. magluwalhati ka kalakip ng papuri sa Panginoon mo at humingi ka ng tawad sa Kanya. Tunay na Siya ay laging Palatanggap ng pagbabalik-loob.} (Qur’ān 110:1-3)
Ikalabing-anim na Aralin: Ang Paglusob sa Ḥunayn
Ang Kadahilanan ng Paglusob: Matapos ng pagsakop ng Makkah, nakarating ang mga balita sa Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) na ang mga lipi ng Hawāzin (mga naninirahan sa Ṭā’if) ay nagtitipon ng isang lubhang malaking hukbo para sa pakikipaglaban sa kanya. Nagpasya ang Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) na sumugod sa kanila sa lugar nila bago pa sila mismo pumunta sa Makkah.
Ang Lakas ng Dalawang Hukbo: Nagtipun-tipon mula sa lipi ng Hawāzin ang humigit-kumulang sa 20,000 manlalaban. Lumabas sila habang kasama nila ang mga yaman nila, ang mga kababaihan nila, at ang mga paslit nila upang magpalakas-loob ang mga ito sa mga sarili nila sa hindi pagtakas. Samantala, ang mga Muslim naman ay sumugod sa isang malaking hukbo na ang bilang ay 12,000 manlalaban, na kabilang sa kanila ang 2,000 mula sa mga mamamayan ng Makkah na umanib sa Islām kamakailan.
Ang Aral ng Dami: Nang nakita ng ilan sa mga Muslim ang dami ng bilang nila, nagsabi sila nang may kapalaluan: "Hindi tayo matatalo ngayong araw dahilan sa kakauntian ng bilang." Ang paghangang ito sa sarili ay naging simula ng mahirap na pagsusulit.
Ang Mahirap na Pagkabigla: Nang magsimula ng ang mga Muslim na pumasok sa lambak ng Ḥunayn, ang mga manlalaban ng Hawāzin ay naglatag na para sa mga ito ng mga nakakubling patibong. Bigla silang sumalakay sa hukbo ng mga Muslim gaya ng pagsalakay ng iisang tao at nagpaulan sila sa mga ito ng mga palaso, na humantong sa pag-urong at pagtakas ng marami mula sa hukbo dahil sa pagkabigla.
Ang Katatagan ng Pinuno: Sa kritikal na sandaling iyon, nagpakatatag ang Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) sa lugar niya nang may pambihirang katapangan. May kasama siyang isang kaunting bilang ng mga tagalikas at mga tagaadya, na kabilang sa kanila sina Abū Bakr, `Umar, at `Alīy (malugod si Allāh sa kanila).
Ang Katapangang Pampropeta: Dumaluhong ang Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) sakay ng mola niya patungo sa hukbo ng mga tagapagtambal habang siya ay nananawagan sa pinakamalakas na tinig niya upang mapanumbalik ang tiwala sa mga puso ng mga Kasamahan niya: "Ako ay ang Propeta, walang kasinungalingan; ako ay anak ni `Abdulmuṭṭalib." Tuminding muli ang pakikipaglaban.
Ang Pag-aadya ni Allāh at ng mga Anghel: Nang nanumbalik ang mga Kasamahan at pumalibot sila sa paligid ng Propeta nila at tumindi ang tunggalian, nag-ayuda si Allāh sa mga mananampalataya sa pamamagitan ng pagbaba ng mga anghel na pumukol ng sindak sa mga puso ng mga tagatangging-sumampalataya at nagpayanig ng mga paa nila.
Ang Wakas at ang mga Samsam sa Digmaan: Natalo ang mga tagatangging-sumampalataya. Tumalilis sila habang tumatakas at tinugis sila ng mga Muslim. Umiwan ang mga tagatangging-sumampalataya sa likuran nila ng mga samsam sa digmaan at mga malaking yaman na naging pag-aari para sa mga Muslim dahil sa kabutihang-loob ni Allāh. Bahagi ng pagpapaamo ng Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) sa lipi ng Hawāzin na siya ay hindi naghati-hati ng mga samsam sa digmaan kundi matapos ng isang yugto nang harinawa sila ay bumalik sa katinuan, umanib sa Islām, at pumunta sa kanya na humihiling sa kanya na magpanumbalik sa kanila ng mga samsam sa digmaan. Subalit noong nagpahuli sila, naghati-hati siya ng mga ito (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan).
Ang mga Katuturang Mahahango
1. Ang pagsalig kay Allāh, hindi sa bilang, sapagkat natutuhan nga ng mga Muslim sa Ḥunayn na ang pagpapawagi ay nanggagaling mula sa ganang kay Allāh – tanging sa Kanya – at na ang dami ng bilang ay hindi nagpapakinabang kapag pumasok ang pagkalinlang sa mga puso.
2. Sa paglusob sa Badr, natutuhan ng mga Muslim na "ang pagkakaunti" ay hindi nakapipinsala sa pagtitiis at pangingilag-magkasala at sa Ḥunayn natutuhan nila na "ang pagkamarami" ay hindi nagpapakinabang kapag nawala ang pagtitiis at ang pagsalig kay Allāh.
3. Nagpakatatag ang Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) at ang sinumang kasama niya sa bisa ng malakas na pananampalataya nila. Ito ay nagtuturo sa atin na si Allāh ay nagpapatatag sa mga pusong tapat sa pinakamahihirap sa mga katayuan.
4. Naglantad ang Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) sa paglusob na ito ng isang dakilang katapangan sapagkat sa kabila ng pag-urong ng hukbo, dumaluhong siya mismo para makipagharapan siya mismo sa kaaway habang siya ay nanawagan sa pangalan niya nang buong pagmamalaki at katiyakan.
5. Nag-adya si Allāh sa Sugo Niya at mga mananampalataya ng mga kawal mula sa mga anghel na hindi nila nakita. Ito ay nagbibigay-diin na si Allāh ay kasama ng mga katangkilik Niya palagi.
6. Matapos ng hirap at kagipitan, nagbiyaya si Allāh sa mga Muslim ng pagwawagi at maraming samsam sa digmaan bilang ganti sa pagtitiis nila at katatagan nila.
7. Ang mga Marangal na Talata na Nagpawalang-hanggan sa Alaala: Nagsabi si Allāh: {25. Talaga ngang nag-adya sa inyo si Allāh sa maraming larangan ng labanan, at sa araw ng [labanan sa] Ḥunayn noong nagpahanga sa inyo ang dami ninyo ngunit hindi nagdulot sa inyo ng anuman at sumikip sa inyo ang lupa gayong malawak ito, pagkatapos lumisan kayo habang mga tumatalikod. 26. Pagkatapos nagpababa si Allāh ng katahimikan Niya sa Sugo Niya at sa mga mananampalataya, nagpababa Siya ng mga kawal na hindi ninyo nakita, at nagparusa Siya sa mga tumangging sumampalataya. Iyon ay ang ganti sa mga tagatangging sumampalataya. 27. Pagkatapos tumatanggap ng pagbabalik-loob si Allāh matapos na niyon sa sinumang niloloob Niya. Si Allāh ay Mapagpatawad, Maawain.} (Qur’ān 9:25-27)
8. Ang Ganti ay Kabilang sa Uri ng Gawa: Noong nagpakatatag ang Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) sa labanan kasama ng isang kakauntian mula sa mga Kasamahan niyang mararangal, dumating sa kanya ang pag-aadya gaya ng ipinangako ni Allāh (kamahal-mahalan Siya at kapita-pitagan). Nagsabi si Allāh: {O mga sumampalataya, kung mag-aadya kayo kay Allāh [sa layunin Niya], mag-aadya Siya sa inyo at magpapatatag Siya sa mga paa ninyo [sa labanan].} (Qur’ān 47:7) Ito ay pangkalahatan sapagkat ang Muslim ay pinangakuan ni Allāh (kamahal-mahalan Siya at kapita-pitagan) ng pag-aadya at pag-ayuda kung nagsagawa siya ng pag-aadya sa Relihiyon ni Allāh, pag-aanyaya tungo rito, at pakikibaka sa landas Niya, na naghahangad sa pamamagitan niyon ng pagkalugod ni Allāh (kamahal-mahalan Siya at kapita-pitagan).
Ikalabimpitong Aralin: Ang Pagtanggap sa mga Delegasyon at ang Ḥajj ng Pamamaalam
Matapos ng pagsakop sa Makkah at pagkawagi ng mga Muslim, dumako ang mga lipi ng mga Arabe mula sa lahat ng mga sulok patungo sa Madīnah upang magpahayag ng pag-anib nila sa Islām. Nakilala ang ikasiyam na taon ng Hijrah bilang "Taon ng mga Delegasyon." Kaya tumanggap ang Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) ng maraming delegasyon, na ang pinakamahalaga sa mga ito ay ang delegasyon ng angkan ng Tamīm, ang delegasyon ng Najrān, at ang delegasyon ng Ṭayy’ (na nasa kanila si `Adīy bin Ḥātim). Nagkaroon ang mga delegasyong ito ng isang dakilang epekto sa pagbubuklod sa Tangway ng Arabya sa ilalim ng watawat ng Islām, kung saan natuto sila ng mga haligi ng Relihiyon at nanumbalik sila para sa pag-anyaya sa mga kalipi nila, na naghanda ng daan para sa paglaganap ng Islām.
Sa ikasampung taon ng Hijrah, ipinahayag sa gitna ng mga tao na ang Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) ay naglalayon ng pagsasagawa ng ḥajj sa taong iyon. Kaya naman may dumating sa Madīnah na isang napakalaking bilang ng mga tao mula sa bawat lugar. Silang lahat ay nakaiibig makipagsabayan sa Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) upang matuto sila mula sa kanya at makatulad sa kanya sa mga gawaing-pagsamba ng ḥajj.
Ang Dahilan ng Pagkapangalan: Pinangalanan ito bilang "Ḥajj ng Pamamaalam" dahil ang Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) ay namaalam sa mga tao sa ḥajj na ito sa pamamagitan ng mga salita niya at dahil siya (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) ay hindi na nagsagawa ng ḥajj matapos nito magpakailanman.
Ang mga Pagkakatipon ng mga Tagapagsagawa ng Ḥajj: Lumisan kasama ng Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) sa pinagpalang paglalakbay na ito ang higit sa isandaang libong tagapagsagawa ng ḥajj. Sumama sa kanya ang siyam na maybahay niya (malugod si Allāh sa kanila).
Ang Kalubusan ng Biyaya: Samantalang ang Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) ay gumaganap ng mga gawaing-pagsamba ng ḥajj, bumababa sa kanya sa araw ng `Arafah ang sabi ni Allāh (napakataas Siya): {...Sa araw na ito kumumpleto Ako para sa inyo ng Relihiyon ninyo, lumubos Ako sa inyo ng biyaya Ko, at nalugod Ako para sa inyo sa Islām bilang relihiyon...} (Qur’ān 5:3) Kaya ang talatang ito ay naging isang pagpapahayag ng kalubusan ng Mensahe.
Ang Dakilang Tagubilin: Nagtalumpati ang Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) sa mga tao ng mga dakilang talumpati sa Araw ng `Arafah at sa Araw ng Pag-aalay. Binigyang-diin niya sa mga ito ang mga pangunahing prinsipyo ng Muslim, ang Tawḥīd, ang pagsunod sa Sunnah, ang pagsalungat sa mga tagapagtambal, at ang paglilinaw sa mga karapatan ng mga Muslim at mga karapatan ng mag-asawa. Kabilang sa sinabi niya kaugnay sa mga ito: "Tunay na ang mga buhay ninyo, ang mga ari-arian ninyo, at ang mga dangal ninyo ay banal sa inyo gaya ng kabanalan ng araw ninyong ito sa buwan ninyong ito sa bayan ninyong ito. Pansinin, nakapagpaabot kaya ako?" Ito ay upang magbigay-diin siya sa kabanalan ng buhay ng Muslim, ari-arian niya, at reputasyon niya.
Nagtagubilin siya ng tagubiling nagsasanggalang laban sa pagkaligaw, na nagsasabi: "Nag-iwan nga ako sa inyo ng bagay na hindi kayo maliligaw matapos nito kung nangunyapit kayo rito: ang Aklat ni Allāh." (Nagsalaysay nito si Imām Muslim.)
Ang Panunumbalik: Matapos na lumubos ang Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) ng mga gawaing-pagsamba ng ḥajj at nagturo sa mga tao ng Relihiyon nila, nanumbalik siya sa Madīnah.
Ang mga Katuturang Mahahango
1. Ang pagtanggap sa mga delegasyon ay nagtuturo sa atin na ang lakas ng Islām ay nasa pagkakabuklod at pagkakaisa sa katotohanan at pagpapalaganap ng kaalaman at na ang matagumpay na pinuno ay ang nagtatayo ng mga tulay ng pakikipag-ugnayan para sa pagpapalaganap ng kabutihan.
2. Ang tagubilin ng Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) ng pagkapit sa Qur’ān at Sunnah ay ang salbabida para sa Muslim sapagkat nasa dalawang ito ang kapatnubayan at ang pagkasanggalang laban sa pagkaliko at pagkaligaw sa bawat panahon at lugar.
3. Lumisan mismo ang Propeta mismo (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) upang gumanap ng mga gawaing-pagsamba ng ḥajj at upang magturo ng mga ito sa mga tao "sa gawa" hindi sa salita lamang, upang siya ay maging isang buhay na huwaran na makakikita nito ang lahat at makasunod sila nito. Nagsabi siya (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan): "Kunin ninyo buhat sa akin ang mga gawaing-pagsamba ninyo." (Nagsalaysay nito sina Imām Al-Bayhaqīy, Imām Abū Dāwud, at Imām An-Nasā’īy.) Sa isang salaysay sa Ṣaḥīḥ Imām Muslim: "Kunin ninyo ang mga gawaing-pagsamba ninyo."
4. Nagpabatid sa atin si Allāh na kumumpleto Siya para sa atin ng Relihiyon at naglubos Siya ng pagpapala. Dahil dito, hindi pinapayagan sa isa man na magdagdag sa Relihiyon ng "mga pagpapanibago" mula sa ganang kanya o magbawas mula rito sapagkat ang Relihiyon ng Islām ay nagtataglay ng bawat nagsasaayos ng buhay ng mga tao sa Mundo at Kabilang-buhay. Nakumpleto na ang Batas dahil sa pagpanaw ng Propeta (sumakanya ang basbas at ang pangangalaga) at pagkaputol ng Kapahayagan.
5. Ang Kabanalan ng Muslim: Nagpatindi ang Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) sa kabanalan ng mga buhay ng mga Muslim, mga dangal nila, at mga ari-arian nila, at na hindi pinapayagan ang paglabag sa mga ito nang walang karapatan.
Ikalabing-walong Aralin: Ang Pagpanaw ng Propeta (Basbasan Siya ni Allāh at Pangalagaan)
Sa umaga ng araw ng Lunes, ika-12 ng buwan ng Rabī`ul’awwal ng ika-11 taon ng Hijrah, tumindi ang karamdaman sa Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) habang siya ay nasa bahay ng maybahay niyang si `Ā’ishah (malugod si Allāh dito).
Ang Mga Hapdi ng Kamatayan: Dumanas ang Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) ng mga pasakit ng kamatayan at mga hapdi nito. Kaya nagpapahid siya sa mukha niya ng tubig at nagsasabi: "Walang Diyos kundi si Allāh. Tunay na ang kamatayan ay may mga hapdi." (Nagsalaysay nito si Imām Al-Bukhārīy.)
Ang Pagpanaw: Lumisan ang marangal na kaluluwa niya (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) habang siya ay nakasandig sa dibdib ni `Ā’ishah (malugod si Allāh dito). Ang edad niya sa sandaling iyon ay animnapu't tatlong taon.
Ang Paglilibing: Inilibing ang Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) sa lugar na binawi siya roon. Iyon ay ang bahay ni `Ā’ishah (malugod si Allāh sa dito).
Ang Kumpletong Ipinagkatiwalag Tungkulin: Namatay ang Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) matapos na natupad niya ang ipinagkatiwalang tungkulin at iniwan niya ang Katipunan niya sa isang daang maliwanag gaya ng kaliwanagan ng araw sa kalagitnaan ng maghapon sapagkat walang anumang kabutihan maliban na nagbigay-babala siya sa atin laban dito.
Ang mga Katuturang Mahahango
1. Naglalantad sa atin ang tagpong ito ng kainaman ng Ina ng mga Mananampalataya na si `Ā’ishah (malugod si Allāh sa kanya) at mataas na katayuan niya sa ganang Propeta (basbasan ito ni Allāh at pangalagaan) kung saan pinili nitong gumugol ng mga huling araw nito sa bahay niya at namatay sa kandungan niya.
2. Ang kamatayan ay kalakaran ni Allāh sa nilikha Niya. Kung sakaling nangyaring may isang ipawawalang-hanggan sa Mundo, talaga sanang ipinawalang-hanggan ang Sugo ni Allāh (basbasan ito ni Allāh at pangalagaan), at gaya ng sinabi ni Allāh (napakataas Siya): {Tunay na ikaw ay mamamatay at tunay na sila ay mga mamamatay.} (Qur’ān 39:30)
3. Tunay na ang pagkamatay ng Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) ay ang pinakamabigat na kasawiang dumaan sa mga Muslim. Ang sinumang nagsaalaala ng kasawian niya sa pamamagitan ng pagkawala ng Propeta (basbasan ito ni Allāh at pangalagaan) ay gagaan sa kanya ang bawat iba pang kasawian, at gaya ng sinabi ng makata ng Sugo na si Ḥassān bin Thābit (malugod si Allāh dito):
"Hindi nawalan ang mga nakalipas tulad ni Muḥammad ... at hindi tulad niya hanggang sa Pagkabuhay ay mawawalan."
4. Mensahe para sa mga Tagapag-anyaya: Kailangan sa bawat nagtataglay ng kaalaman sa Relihiyon na magkaloob ng pinakasukdulan sa pagsisikap niya sa pagpapalaganap nito at pagtuturo nito sa mga tao, hanggang sa makatagpo niya si Allāh habang siya ay nakaganap na ng kailangan sa kanya, gaya ng ginawa ng Propeta (basbasan ito ni Allāh at pangalagaan).
5. Talaga ngang nag-iwan sa atin ang Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) sa katotohanang maliwanag at metodolohiyang maayos. Walang nalilihis palayo sa daang ito kundi ang sinumang natukso ng isang pagpapanibago (bid`ah) o isang pagnanasa. Kaya naman ang kaligayahang buong kaligayahan ay nasa pagsunod sa pagpatnubay ng Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan).
Ikalabinsiyam na Aralin: Ang mga Maybahay ng Propeta (Basbasan Siya ni Allāh at Pangalagaan)
Ang mga Maybahay Niya (Sumakanya ang Basbas at ang Pangangalaga):
1. Khadījah bint Khuwaylid (malugod si Allāh sa kanya);
2. Sawdah bint Zam`ah (malugod si Allāh sa kanya);
3. `Ā’ishah bint Abī Bakr (malugod si Allāh sa kanilang dalawa);
4. Ḥafṣah bint `Umar bin Al-Khaṭṭāb (malugod si Allāh sa kanilang dalawa);
5. Zaynab bint Khuzaymah (malugod si Allāh sa kanya);
6. Ummu Salamah (Hind bint Abī Umayyah) (malugod si Allāh sa kanya);
7. Ummu Ḥabībah (Ramlah bint Abī Sufyān) (malugod si Allāh sa kanya);
8. Juwayrīyah bint Al-Ḥārith (malugod si Allāh sa kanya);
9. Maym̄unah bint Al-Ḥārith (malugod si Allāh sa kanya).
10. Ṣafīyah bint Ḥuyay (malugod si Allāh sa kanya);
11. Zaynab bint Jaḥsh (malugod si Allāh sa kanya).
Ang mga Katuturang Mahahango
1. Ang mga Ina ng mga Mananampalataya: Ang mga maybahay ng Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) ay "ang mga Ina ng mga Mananampalataya" ayon sa teksto ng Marangal na Qur’ān. Nagsabi si Allāh: {Ang Propeta ay higit na marapat sa mga mananampalataya kaysa sa mga sarili nila. Ang mga maybahay niya ay mga ina nila...} (Qur’ān 33:6) Ang Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) ay nasa katayuan ng ama para sa mga mananampalataya sa pag-aalaga at simpatiya kaya ang mga maybahay niya ay naging gaya ng mga ina para sa atin sa pagkakinakailangan ng paggalang, pagpapahalaga, at pagkabawal sa pag-aasawa sa kanila, subalit sila ay hindi gaya ng mga ina sa "pagkamaḥram" na nagpapahintulot sa pakikipagsarilihan sa kanila o pag-aalis ng ḥijāb.
2. Ang Karangalan ng Katayuan ng Propeta (Basbasan siya ni Allāh at Pangalagaan): Kabilang sa mga natatanging katangian ng mga maybahay ng Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) ay na hindi pinahihintulutan sa isa man na mag-asawa sa kanila matapos ng pagpanaw niya magpakailanman. Nagsabi si Allāh: {...Hindi naging ukol sa inyo na mamerhuwisyo kayo sa Sugo ni Allāh ni mag-asawa kayo ng mga maybahay niya matapos na niya magpakailanman; tunay na iyon laging sa ganang kay Allāh ay sukdulan.} (Qur’ān 33:53) Ito ay isang pangangalaga sa katayuan ng Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) at pagdakila sa kanya at dahil ang ugnayang pangmag-asawa sa pagitan niya at nila ay nananatili at nagpapatuloy sa Paraiso ayon sa pahintulot ni Allāh.
3. Ang Bigat ng Pananagutan at ang Pagkaibayo ng Pabuya: Nang nagpapili ang Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) sa mga maybahay niya sa pagitan ng palamuti ng Mundo at ng pananatili kasama niya at pagtitiis sa kagipitan ng pamumuhay, pinili nila si Allāh, ang Sugo Niya, at ang Tahanang Kabilang-buhay. Dahil mataas ang katayuan nila, ginawa ni Allāh na ibayo nang dalawang ulit ang pabuya sa kanila sa maayos na gawa, kung paanong ginawa Niya ang pagtutuos sa alinmang pagkakamaling mangyayari mula sa kanila na higit na matindi kaysa sa iba pa sa kanila, upang manatili ang pag-iingat nila at ang pasasalamat nila kay Allāh palagi sa pinakamataas sa mga antas.
4. Sila ay kabilang sa Sambahayan ng Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan). Ang mga maybahay ng Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) ay mga nakapaloob sa "Sambahayan" na nagpabatid si Allāh hinggil sa pagdalisay sa kanila. Nagsabi si Allāh sa konteksto ng usapan tungkol sa kanila: {...Nagnanais lamang si Allāh na mag-alis sa inyo ng karumihan, O Sambahayan, at magdalisay sa inyo nang isang pagdadalisay.} [Qur’ān 33:33] Kaya ang pag-ibig sa kanila, ang pagdalangin ng pagkalugod ni Allāh sa kanila, at ang pagtatanggol sa dangal nila ay kinakailangan sa bawat Muslim sapagkat sila ay ang mga huwarang dalisay.
5. Ang Pagbabaan ng Pagsisiwalat sa mga Bahay Nila: Kabilang sa pinakadakila sa mga kalamangan nila na ang Marangal na Qur’ān ay bumababa habang ang Propeta (Basbasan Siya ni Allāh at Pangalagaan) ay nasa mga bahay nila. Nagsabi si Allāh: {Tandaan ninyo [mga maybahay ng Sugo] ang binibigkas sa mga bahay ninyo na mga talata ni Allāh at karunungan...} (Qur’ān 33:34) Dahilan sa kalapitan nila sa Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan), nagparating sila sa atin ng pinakamaliliit sa mga detalye ng Sunnah niya at pagpatnubay niya sa loob ng bahay niya. Kaya naglingkod ang bawat isa sa kanila sa Relihiyon sa pamamagitan ng pagpapaabot ng kaalamang ito sa Kalipunan.
Ikadalawampung Aralin: Ang mga Anak ng Propeta (Basbasan Siya ni Allāh at Pangalagaan)
Biniyayaan ang Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) ng pitong anak. Sila ay:
Una: Ang mga lalaking anak (tatlo): Sina Al-Qāsim – at dito tinagurian ang Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) sapagkat tinatawag siya bilang "Abū Al-Qāsim" (Ama ni Al-Qāsim), `Abdullāh, at Ibrāhīm.
Ikalawa: Ang mga babaing anak (apat): Sina Zaynab, Ruqayyah, Ummu Kulthūm, at Fāṭimah.
Ang lahat ng mga anak niya ay mula sa maybahay niyang si Khadījah (malugod si Allāh dito) maliban kay Ibrāhīm sapagkat ito ay mula sa babaing alipin si Māriyah Al-Qibṭīyah. Pinapanaw nga silang lahat noong nabubuhay pa ang Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) maliban kay Fāṭimah sapagkat nabuhay pa ito matapos niya nang anim na buwan, pagkatapos sumunod ito sa kanya.
Ang mga Katuturang Mahahango
1. Natututuhan natin mula sa Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) ang pagtitiis at ang pag-asam ng gantimpala sa pagkawala ng mga anak. Nakalasap nga siya ng kapaitan ng pagkawala sa buhay niya sa pagkamatay ng anim sa mga anak niya. Sa kabila niyon, nagpakatatag siya at nagpasalamat sa Panginoon niya.
2. Ang Kainaman ni Fāṭimah (Malugod si Allāh sa Kanya): Nagtangi si Allāh sa kanya na maging kaisa-isang natira matapos ng Propeta. Siya ay matiisin at mapag-asam ng gantimpala ni Allāh hanggang sa sumunod siya sa ama niya (basbasan ito ni Allāh at pangalagaan).
3. Ang anak ng Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) na si "Ibrāhīm" na namatay nang bata pa, ang ina nito ay si Māriyah Al-Qibṭīyah, na kabilang sa mga babaing alipin ng Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) at hindi kabilang sa mga maybahay niya, na mga ina ng mga mananampalataya.
Ikadalawampu't Isang Aralin: Ang Ilan sa mga Pampisikal at Pangkaasalang Katangian ng Propeta (Basbasan Siya ni Allāh at Pangalagaan)
Ang Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) ay ang pinakamaganda sa mga tao sa kaanyuan. Kabilang sa mga katangian niya:
Ang Katangkaran: Siya ay katamtaman sa mga kalalakihan: hindi lubhang matangkad at hindi rin mababa, bagkus siya ay katamtaman.
Ang Kulay: Siya ay maputi, na isang kaputiang nahahaluan ng bahagyang kapulahan na nagbibigay sa kanya ng kagandahan at kaningningan.
Ang Mukha: Mabilog ang mga mata; mabilog ang bibig at marikit ito, makapal ang balbas; at ang buhok niya ay matindi ang kaitiman, na noong tumanda siya, may lumitaw na kaunting puting buhok, na hindi umaabot sa dalawampung buhok, sa balbas niya at mga pilipisan niya.
Ang Katawan: Malapad ang pagitan ng mga balikat, mabango ang amoy palagi kahit hindi sumaling ng pabango.
Hinggil naman sa mga katangiang pangkaasalan (moral),
ang Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) ay ang pinakakumpleto sa mga tao sa etiketa. Nagtipon nga para sa kanya si Allāh ng mga katipunan ng mga kaasalan.Kabilang sa mga ito:
Ang katapatan at ang Pagkamapagkakatiwalaan: Siya ay ang pinakatapat sa mga tao sa pananalita at ang pinakamapagtupad sa kanila sa kasunduan, hanggang sa tinagurian siya bago ng pagkapropeta bilang Aṣ-Ṣādiq (Ang Tapat) at Al-Amīn (Ang Mapagkakatiwalaan).
Ang Pagkamapagbigay at ang Kagalantehan: Siya noon ay ang pinakagalante sa mga tao: Nagbibigay siya ng pagbibigay ng sinumang hindi natatakot sa karalitaan at hindi siya hiningian kailanman ng anuman saka nagsabi ng hindi.
Ang Pagtitimpi at ang Pagpapaumanhin: Siya ay ang pinakamalayo sa mga tao sa pagkagalit at pinakamabilis sa kanila sa pagkalugod: Nagpapaumanhin siya sa sinumang lumabag sa kanya sa katarungan, nakikipag-ugnayan sa sinumang pumutol ng ugnayan sa kanya, at hindi nakadaragdag sa kanya ang pagkamangmang ng mangmang hinggil sa kanya kundi ng isang pagtitimpi.
Ang Pagpapakumbaba at ang Awa: Siya ay nagmamababang-loob sa mga mananampalataya: Naglilingkod siya sa sarili niya, nagkukumpuni siya ng sandalyas niya, tumutulong siya sa gawain ng mag-anak niya, nagpaparangal siya sa panauhin niya, at ngumingiti siya sa sinumang nakakatagpo niya. Siya ay ang pinakamaawain sa mga tao sa mga mahina, mga paslit, at maging sa mga hayop.
Ang Katapangan: Siya ay ang pinakamatapang sa mga tao sa puso: Tumatakbo patungo sa kanya ang mga Kasamahan niya kapag tumitindi ang laban, kaya siya ang pinakamalapit sa kanila sa kalaban.
At siya noon sa katotohanan ay gaya ng inilarawan sa kanya ng Ina ng mga Mananampalataya na si `Ā’ishah (malugod si Allāh sa kanya): sa isang sumasaklaw na salita, "Ang kaasalan niya noon ay ang Qur’ān."
Ang mga Katuturang Mahahango
1. Kabilang sa mga katuturan ng pagkaalam sa mga katangiang pisikal niya na magparangal sa iyo si Allāh ng pagkakita sa kanya sa panaginip sapagkat ang sinumang nakakita sa kanya ayon sa mga nakikilalang katangian niya ay nakakita nga sa kanya nang totohanan dahil ang demonyo ay hindi nakapagsasalarawan ng anyo niya, gaya ng sinabi niya (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan): "Ang sinumang nakakita sa akin sa panaginip ay nakakita nga sa akin sapagkat tunay na ang demonyo ay hindi nakapagsasalarawan sa akin." (Nagsalaysay nito sina Imām Al-Bukhārīy at Imām Muslim.)
2. Ang tapat na umiibig ay nananabik sa pagkaalam sa lahat ng mga detalye ng iniibig niya. Kabilang sa pinakadakila roon ay ang pagkaalam sa anyo ng pinuno ng mga nilikha at sa talambuhay niya (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan).
3. Nakapagtatanto tayo ng lawak ng pag-ibig ng mga Kasamahan at pagkakaugnay nila sa Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) yayamang nagpaabot sila sa atin ng pinakaeksakto sa mga detalye kaugnay sa buhay niya at nag-ingat ang Kalipunang Islām matapos nila ng dakilang pamanang ito.
4. Ang Masaklaw at ang Kumpletong Huwaran: Ang pag-aaral ng mga katangiang ito ay nagtutulak sa Muslim sa pagtulad sa Propeta niya (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan) sa panlabas niya sa pamamagitan ng kalinisan at pabango at sa panloob niya sa pamamagitan ng katapatan, pagtitimpi, pagpapakumbaba, at iba pa roon.
Ang Pangwakas
Bilang pagwawakas, tunay na ang mga aklat ng Tumpak na Sunnah at Pampropetang Talambuhay ay marami. Kaya naman nararapat sa Muslim ang sumangguni sa mga ito para sa pagbatid sa talambuhay ng Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan), mga kaasalan niya, at mga pisikal na katangian niya. Kabilang doon:
1. As-Sīrah An-Nabawiyyah ni Al-Ḥāfiẓ Ibnu Kathīr, kaawaan nawa siya ni Allāh.
2. Zād Al-Ma`ād ni Ibnu Al-Qayyim, kaawaan siya ni Allāh.
3- Aklat na Ash-Shamā’il ni Imām At-Tirmidhīy, kaawaan siya ni Allāh.
Humihiling tayo kay Allāh, ang Sukdulan, na gawin Niya ang gawaing ito bilang wagas na ukol sa marangal na Mukha Niya, na pagkalooban Niya kami at kayo ng magandang pagsunod sa marangal na Propeta Niya (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan), at na pakinabangin Niya sa pamamagitan ng pagsisikap na ito ang kalahat-lahatan ng mga Muslim at gawin Niya ito para sa atin bilang laang-yaman sa Araw ng Pagganti.
Ang papuri ay ukol kay Allāh, ang Panginoon ng mga nilalang. Basbasan ni Allāh ang Pinuno nating si Muḥammad, ang mag-anak niya, at mga Kasamahan niya nang lahat-lahatan.
Related books
All books
رسول الإسلام محمد صلى الله عليه وسلم81 wikaرسولمحمدرسول الإسلام محمد صلى الله عليه وسلم
Sa ngalan ni Allāh, ang Napakamaawain, ang Maawain Ang Sugo ng Islām na si Muḥammad – Basbasan siya ni Allāh at Pangalagaan Isang pinaigsing polyeto tungkol sa Sugo ng Islām na si Muḥammad[1] (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan), na maglilinaw ako rito ng pangalan niya, kaangkanan niya, bayan niya, pag-aasawa niya, mensahe niya, ipinaanyaya niya, mga himala ng pagkapropeta niya, batas niya, at paninindigan ng mga kaalitan niya sa kanya. [1] Nagsigasig ako na mag-ugnay palagi ng dalawang salitang Sugo at Muḥammad bilang pagsasaalang-alang sa pagsasalin kaya pansinin iyon. 1. Ang Pangalan…
Si Imām Muḥammad bin `Abdulwahhāb, ang Pag-anyaya Niya at Talambuhay Niya.11 wikaSi Imām Muḥammad bin `Abdulwahhāb, ang Pag-anyaya Niya at Talambuhay Niya.
Pag-aakda ni `Abdul`azīz bin `Abdullāh bin Bāz Ang papuri ay ukol kay Allāh, ang Panginoon ng mga nilalang. Basbasan ni Allāh, pangalagaan Niya, at biyayaan Niya ang Lingkod Niya, ang Sugo Niya, at ang pinili Niya mula sa nilikha Niya, ang Ginoo natin at ang Pinuno natin na si Muḥammad bin `Abdullāh, at gayon din ang mga Kasamahan niya at ang sinumang nakipagtangkilikan sa kanya. Hinggil sa matapos niyon, O mga mainam na kapatid, O mga mahal na anak, ang pinaikling panayam na ito ay inihahandog ko sa harapan ninyo bilang pagbibigay-liwanag sa mga isip, bilang pagpapaliwanag sa mga…
مشروع منهاج زادك5 wikaمشروع منهاج زادك
Kapisanan ng Pag-aanyaya, Pamamatnubay, at Pagbibigay-kamalayan sa mga Nangibang-bayan sa Rawḍah Magpaunawa Ka sa Akin sa Relihiyon Ko Ang Unang Nibel Ang Paunang Salita Ang papuri ay ukol kay Allāh na lumikha ng tao, nagparangal dito sa pamamagitan ng kaalaman at pagpapahayag, at naglatag ng katwiran dito sa pamamagitan ng Sunnah at Qur'ān. Ang basbas at ang pangangalaga ay ukol sa Propeta nating si Muḥammad, sa mag-anak niya, mga mararangal na Kasamahan niya, at sinumang sumunod sa kanila sa paggawa ng maganda hanggang sa Araw ng Pagtutumbas.
Ilan sa mga Patakarang Pang-Fiqh sa Pagdadalisay, Pagdarasal, at Paglilibing16 wikaIlan sa mga Patakarang Pang-Fiqh sa Pagdadalisay, Pagdarasal, at Paglilibing
Ang aklat na "Ilan sa mga Patakarang PangFiqh sa Pagdadalisay, Pagdarasal, at Paglilibing" ni Shaykh `Allāmah Muḥammad bin Ṣāliḥ Al-`Uthaymīn (kaawaan siya ni Allāh) ay nagbibigay-linaw nang may kaliwanagan sa pagsambang Pagdadalisay, Pagdarasal, at Paglilibing, na nakasalig sa Qur'ān at Sunnah at naglalayon ng pagbibigay-kakayahan sa Muslim sa pagganap ng mga pagsamba niya batay sa isang pagkatalos sang-ayon sa metodolohiya ng Propeta (basbasan siya ni Allāh at pangalagaan), na nagbubuklod sa pagitan ng pagpapagaan at pagpapakalimitado at humihimok sa pagpapakawagas at pakikipagsunuran…