Skip to content

Soru: Namazın rükünleri nelerdir?

الباب / الفصل
قسم الفقه

السؤال

س٢٢: ما أركان الصلاة؟

  1. Soru: Namazın rükünleri nelerdir?

الجواب

ج:هي أربعة عشر ركنًا، كما يلي:

  • أحدها: القيام في الفرض على القادر.

لحديث عمران بن حصين رضي الله عنه، عن النبي صلى الله عليه وسلم:

«صل قائمًا، فإن لم تستطع فقاعدًا، فإن لم تستطع فعلى جنب»

رواه البخاري.

  • تكبيرة الإحرام، وهي: "الله أكبر".

لقوله عليه الصلاة والسلام:

«إذا قمت إلى الصلاة فكبر»

متفق عليه.

  • قراءة الفاتحة.

«لا صلاة لمن لم يقرأ بفاتحة الكتاب»

  • الركوع، ويمد ظهره مستويًا ويجعل رأسه حياله.

الرفع منه.

  • الاعتدال قائمًا.

لقوله صلى الله عليه وسلم:

«ثم اركع حتى تطمئن راكعًا، ثم ارفع حتى تعتدل قائمًا»

  • السجود، وتمكين جبهته، وأنفه، وكفيه، وركبتيه، وأطراف أصابع قدميه من محل سجوده.
  • الرفع من السجود.
  • الجلوس بين السجدتين.

«ثم اسجد حتى تطمئن ساجدًا، ثم ارفع حتى تطمئن جالسًا»

والسُّنَّة: أن يجلس مفترشًا على رجله اليسرى، وينصب اليمنى، ويوجهها إلى القبلة.

لحديث أم المؤمنين عائشة رضي الله عنها:

«وكان يفرش رجله اليسرى، وينصب رجله اليمنى»

رواه مسلم.

  • الطمأنينة، وهي السكون في كل ركن فعلي.
  • التشهد الأخير.

لحديث ابن مسعود رضي الله عنه قال:

كنا نقول في الصلاة قبل أن يفرض التشهد.

رواه النسائي وأصله في الصحيحين.

  • الجلوس له.
  • التسليمتان، وهو أن يقول مرتين: "السَّلام عليكم ورحمة الله".

لحديث:

«أنه كان يسلم عن يمينه وعن يساره: السلام عليكم ورحمة الله، السلام عليكم ورحمة الله»

رواه الترمذي وغيره.

  • ترتيب الأركان -كما ذكرنا-، فلو سجد مثلًا قبل ركوعه عمدًا؛ بطلت صلاته، وسهوًا؛ لزمه الرجوع ليركع، ثم يسجد.

Cevap: Namazın rükünleri on dört tanedir. Bunlar:

  1. Gücü yetenin farz namazda kıyamda ayakta durması.

İmrân b. Husayn -radıyallahu anh-'ın Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem-'den rivayet ettiği hadiste:

«Namazı ayakta kıl. Ayakta kılmaya güç yetiremezsen oturarak kıl. Buna da gücün yetmezse yan tarafın üzere yatarak kıl.» diye buyrulmuştur.

Hadisi Buhârî rivayet etmiştir.

  • İftitâh Tekbiri (Namaza Başlangıç): "Allahu Ekber"

Peygamber -aleyhisselâtu vesselam- şöyle buyurmuştur:

«Namaza durduğun vakit başlangıç tekbirini al.»

Hadis Müttefakun aleyhtir.

  • Fâtiha Suresi'ni okumak.

«Fâtihatu’l-Kitabı okumayan kimsenin namazı yoktur.»

  1. Rükû etmek. Sırtı dümdüz tutup başı da sırtın hizasında düz tutmak.
  2. Rükûdan doğrulmak.
  • Tamamen doğrulduktan sonra ayakta durmak.

Peygamber -sallallahu aleyhi ve sellem- şöyle buyurmuştur:

«Sonra rükûa varıp da azaların yerleşmiş oluncaya kadar dur. Sonra başını kaldırıp ayakta (büsbütün) doğruluncaya kadar dur.»

  1. Secde etmek; alnını, burnunu, ellerini, dizlerini ve ayak parmak uçlarını secde yerine tam bir şekilde koymak.
  2. Secdeden doğrulmak.
  • İki secde arasında oturmak:

«Sonra secdeye var ve azaların yerleşinceye kadar secdede kal. Sonra başını kaldırıp da azaların yerleşinceye kadar otur.»

Bu oturuştaki sünnet; iftiraş oturuşudur. O da sol ayağının üzerine oturup, sağ ayağını parmaklar kıbleye gelecek şekilde dikmektir.

Müminlerin annesi Âişe -radıyallahu anhâ-'nın rivayet ettiği hadiste:

«Sol ayağının üzerine oturur ve sağ ayağını dikerdi.» denilmiştir.

Hadisi Müslim rivayet etmiştir.

  1. Ta‘dîl-i erkân: O da fiili rükünlerin yerli yerince acele etmeden sükûnet içinde yerine getirilmesidir.
  2. Son teşehhüt.

İbn Mesûd -radıyallahu anh- şöyle demiştir:

Teşehhüd, farz kılınmadan önce namazda şöyle derdik:

Nesâî rivayet etmiştir ve aslı sahihayndedir.

  1. Son teşehhüt için oturmak.
  • İki kere selam vermek. O da iki kere “Es-selâmu aleykum ve rahmetullah” denilmesidir.

Hadiste şöyle buyrulmuştur:

«Es-selamu aleykum ve rahmetullah deyip sağına selam verir, es-selamu aleykum ve rahmetullah deyip soluna selam verirdi.»

Hadisi Tirmizî ve diğerleri rivayet etmiştir.

Namazın rükünlerini sırasıyla yapmak. -Yukarıda açıkladığımız gibi-. Mesela bir kimse kasten rükûdan önce secde ederse namazı batıl olur. Yanlışlıkla yaparsa, rükûa geri dönmesi sonra da secde etmesi gerekir.