Ҳамроҳи дӯстону бародаронам чӣ гуна бошам?
- الباب / الفصل
- قسم الآداب الإسلامية
السؤال
س5: كيف أكون مع إخواني وأصدقائي؟
С 5: Ҳамроҳи дӯстону бародаронам чӣ гуна бошам?
الجواب
ج:1. أحب وأصاحب الأخيار.
- أتجنب وأترك مصاحبة الأشرار.
في الحديث:
«لا تصاحب إلا مؤمنًا، ولا يأكل طعامك إلا تقي»
رواه الترمذي وأبو داود.
- أسلم على إخواني وأصافحهم.
«ما من مسلمين يلتقيان فيتصافحان، إلا غفر لهما قبل أن يفترقا»
رواه أبو داود والترمذي.
- أعودهم إذا مرضوا وأدعو لهم بالشفاء.
- وأشمت العاطس.
- أجيب دعوته إذا دعاني لزيارته.
«حق المسلم على المسلم خمس: رد السلام، وعيادة المريض، واتباع الجنائز، وإجابة الدعوة، وتشميت العاطس»
متفق عليه.
- أقدم له النصيحة.
«ومن أشار على أخيه بأمر يعلم أن الرشد في غيره فقد خانه»
رواه أبو داود.
- أنصره إذا ظلم، وأمنعه عن الظلم.
قال رسول الله صلى الله عليه وسلم:
«انصر أخاك ظالمًا أو مظلومًا» فقال رجل: يا رسول الله، أنصره إذا كان مظلومًا، أفرأيت إذا كان ظالمًا كيف أنصره؟ قال: «تحجزه - أو تمنعه - من الظلم؛ فإن ذلك نصره»
رواه البخاري.
- أحب لأخي المسلم ما أحب لنفسي.
في الحديث عن أنس رضي الله عنه عن النبي صلى الله عليه وسلم قال:
«لا يؤمن أحدكم حتى يحب لأخيه ما يحب لنفسه»
- أساعده إذا احتاج إلى مساعدتي.
«والله في عون العبد ما كان العبد في عون أخيه»
رواه مسلم.
- لا أمسه بأذى، بقول أو فعل.
«المسلم من سلم المسلمون من لسانه ويده»
- أحفظ سره.
«إذا حدث الرجل بالحديث ثم التفت فهي أمانة»
- لا أشتمه، ولا أغتابه، ولا أحتقره، ولا أحسده، ولا أتجسس عليه، ولا أغشه.
«المسلم أخو المسلم لا يظلمه، ولا يخذله، ولا يحقره، وحسب امرئ من الشر أن يحقر أخاه المسلم»
البخاري ومسلم.
Ҷ: Некукоронро дӯст медорам ва бо онон дӯстӣ мекунам.
- Аз бадон ва дӯстӣ бо онон дурӣ меҷӯям.
Дар ҳадис омада аст, ки:
"Ба ҷуз муъмин бо касе дӯстӣ макун ва таоматро танҳо шахси солеҳ бихӯрад."
Ривояти Тирмизӣ ва Абудовуд.
- Бо бародаронам даст дода салом мекунам.
"Ҳеҷ ду мусалмоне нест, ки бо якдигар дидор кунанд ва бо ҳам дастфишорӣ кунанд, магар ин ки пеш аз ҷудо шуданашон Худованд гуноҳонашонро мебахшад."
Ривояти Абудовуд ва Тирмизӣ.
- Агар бемор шуданд ба аёдаташон меравам ва барояшон дуо мекунам, ки шифо ёбанд.
- Ба атса зананда "Аллоҳ раҳмату мағфиратат кунад" мегӯям.
- Агар ба зиёраташ даъватам кард, даъваташро мепазирам.
"Ҳаққи мусалмон бар мусалмон панҷ аст: посухи салом, аёдати бемор, иштирок дар ҷаноза, иҷобати даъват ва посух бар касе, ки атса мезанад."
Муттафақун алайҳӣ.
- Ӯро насиҳат мекунам.
"Ҳар кас бародарашро ба коре тавсия диҳад, дар ҳоле бидонад, ки дурусташ чизи дигаре аст, ба ӯ хиёнат кардааст."
Ривояти Абудовуд.
- Агар болояш зулм шавад кумакаш мекунам ва аз зулм кардан боз медорамаш.
Паёмбар (Саллалоҳу алайҳи ва саллам) мефармояд:
"Бародаратро хоҳ золим бошад ё мазлум, нусрат ва ёрӣ бидеҳ." Марде гуфт: Эй Паёмбари Аллоҳ, агар мазлум бошад ӯро ёрӣ медиҳам, аммо агар золим бошад, чӣ гуна ӯро ёрӣ диҳам? Фармуданд: "Ӯро аз зулм боз дор - ё боз медорӣ - ва ин ёрӣ додани ӯст."
Ривояти Бухорӣ.
- Ҳар чизе барои худ дӯст дорам, барои бародари мусалмонам ҳам дӯст медорам.
Дар ҳадис аз Анас (разияллоҳу анҳу) аз Паёмбар (Саллалоҳу алайҳи ва саллам) омадааст, ки:
"Ҳар кадоми шумо то он чиро, ки барои худ дӯст медорад, барои бародар (-и мусулмонаш) низ дӯст надорад, ҳанӯз имон наовардааст."
- Агар ба кумакам ниёз дошта бошад, ӯро кумак мекунам.
"Аллоҳ бандаро ёрӣ медиҳад, модоме ки банда дар ҳоли ёрии бародараш бошад."
Ривояти Муслим.
- На бо сухан ва на бо рафторам ба ӯ зиён намерасонам.
"Мусалмон касе аст, ки мусалмонон аз забон ва дасташ дар амон бошанд."
- Сирри ӯро нигоҳ медорам.
"Агар мард сухане гӯяд ва ин тарафу он тараф нигоҳ кунад, пас суханаш амонат аст."
- Ӯро дашном намедиҳам, ғайбат намекунам, таҳқир намекунам, ҳасад намебарам, айбҳояшро ҷустуҷӯ намекунам ва фиребаш намедиҳам.
"Мусалмон бародари мусалмон аст, ба ӯ ситам намекунад, таҳқир намекунад, паст намезанад, ҳамин бадӣ барои инсон басанда аст, ки бародари мусалмонашро кӯчак шуморад."
Ривояти Бухорӣ ва Муслим.