Mpangaala ntya ne banganda bange ne mikwano gyange?
- الباب / الفصل
- قسم الآداب الإسلامية
السؤال
س5: كيف أكون مع إخواني وأصدقائي؟
Ekibuuzo 5: Mpangaala ntya ne banganda bange ne mikwano gyange?
الجواب
ج:1. أحب وأصاحب الأخيار.
- أتجنب وأترك مصاحبة الأشرار.
في الحديث:
«لا تصاحب إلا مؤمنًا، ولا يأكل طعامك إلا تقي»
رواه الترمذي وأبو داود.
- أسلم على إخواني وأصافحهم.
«ما من مسلمين يلتقيان فيتصافحان، إلا غفر لهما قبل أن يفترقا»
رواه أبو داود والترمذي.
- أعودهم إذا مرضوا وأدعو لهم بالشفاء.
- وأشمت العاطس.
- أجيب دعوته إذا دعاني لزيارته.
«حق المسلم على المسلم خمس: رد السلام، وعيادة المريض، واتباع الجنائز، وإجابة الدعوة، وتشميت العاطس»
متفق عليه.
- أقدم له النصيحة.
«ومن أشار على أخيه بأمر يعلم أن الرشد في غيره فقد خانه»
رواه أبو داود.
- أنصره إذا ظلم، وأمنعه عن الظلم.
قال رسول الله صلى الله عليه وسلم:
«انصر أخاك ظالمًا أو مظلومًا» فقال رجل: يا رسول الله، أنصره إذا كان مظلومًا، أفرأيت إذا كان ظالمًا كيف أنصره؟ قال: «تحجزه - أو تمنعه - من الظلم؛ فإن ذلك نصره»
رواه البخاري.
- أحب لأخي المسلم ما أحب لنفسي.
في الحديث عن أنس رضي الله عنه عن النبي صلى الله عليه وسلم قال:
«لا يؤمن أحدكم حتى يحب لأخيه ما يحب لنفسه»
- أساعده إذا احتاج إلى مساعدتي.
«والله في عون العبد ما كان العبد في عون أخيه»
رواه مسلم.
- لا أمسه بأذى، بقول أو فعل.
«المسلم من سلم المسلمون من لسانه ويده»
- أحفظ سره.
«إذا حدث الرجل بالحديث ثم التفت فهي أمانة»
- لا أشتمه، ولا أغتابه، ولا أحتقره، ولا أحسده، ولا أتجسس عليه، ولا أغشه.
«المسلم أخو المسلم لا يظلمه، ولا يخذله، ولا يحقره، وحسب امرئ من الشر أن يحقر أخاه المسلم»
البخاري ومسلم.
Okwanukula: 1- Njagala era nkwana abantu abalungi.
- Neesamba era ndekayo okukwana abantu ababi.
Mu hadiith:
«Tokwananga okujjako omukkiriza, era talyanga emmere yo okujjako omuntu atya Allah»
Yayogerwa Tirmidhi ne Abu Dauda.
- Ntoolera baganda bange salaamu era nembakwatako ne mu ngalo.
«Abasiramu babiri tebayinza kusisinkana, nebakwatagana mu ngalo, okujjako nga Allah abasonyiwa nga tebannayawukana.»
Yayogerwa Abu Dauda, ne Tirmidhi.
- Mbalambulako nga balwadde era nembasabira okuwona.
- Nsabira abera ayasimudde.
- Nyanukula omulanga bw'aba ampise okumulambulako.
«Obuvunaanyizibwa bw'omusiraamu ku musiraamu munne buli butaano: okuddamu salaamu, okulambula omulwadde, okuwerekera omufu, okwanukula omulanga gwe, n'okusabira ayasimudde»
Yayogerwa Bukhaari ne Muslim.
- Okumubuulirira.
«Yenna awa muganda we endowoza nga akimanyi nti obulungamu(ekituufu) kiri mu nsonga ndala, abeera amukumpanyizza»
Esangibwa mu kitabo kya Abu daud.
- Mmutaasa bw'aba alyazamanyizibbwa, era mmuziyiza okulyazamanya.
Yagamba Omubaka wa Allah okusaasira n'emirembe bibeere ku yye:
«Taasa muganda wo mulyazamanyi oba alyazamanyizibbwa», omusajja n'agamba nti: owange ggwe Omubaka wa Allah, mmutaasa bw'aba nga alyazamaanyizibbwa, olaba otya ate bw'aba nga y'alyazamanyizza, mmutaasa ntya? Nabbi n'amugamba nti: «Omugaana obulyazamanya; mazima okwo kuba kumutaasa»
Yayogerwa Bukhaari.
- Njagaliza muganda wange omusiramu ekyo kyenneyagaliza.
Mu hadiithi eva ku Abu Huraira nga agijja ku Nabbi okusaasira n'emirembe bibeere ku yye yagamba:
«Tayinza kukkiriza omu mu mmwe okutuusa nga ayagalizza muganda we ekyo kyeyeeyagaliza»
- Mmuyambako bw'aba yeetaaze obuyambi bwange.
«Allah mu ayamba Omuddu ebbanga lyamala nga ayamba muganda we»
Esangibwa mu kitabo kya Muslimu .
- Simunakuwaza na kigambo oba ekikolwa.
(Omusiramu y'oyo abasiramu gwebawona olulimi lwe n'omukono gwe)
- Nkuuma ekyama kye.
(Omusajja bwanyumiza munne emboozi, oluvanyuma n'akyuuka nga tayagala mboozi ewulirwe balala, emboozi eyo eba efuuse kitereso)
- Simuvuma, era simugeya, era simunyomoola, era simukwatibwa nsaalwa, era simukettereza, era simulimba.
«Omusiraamu muganda wa musiraamu munne, tamulyazaamaanya, era tamulekulira, era tamunyooma, kimala omuntu okuba nga kyakoze kibi okunyooma muganda we omusiraamu»
yayogerwa Bukhaari ne Muslim.