N bɛ kɛ cogodi nbalimaw ni nteriw cɛ?
- الباب / الفصل
- قسم الآداب الإسلامية
السؤال
س5: كيف أكون مع إخواني وأصدقائي؟
Ɲininkali 5:N bɛ kɛ cogodi nbalimaw ni nteriw cɛ?
الجواب
ج:1. أحب وأصاحب الأخيار.
- أتجنب وأترك مصاحبة الأشرار.
في الحديث:
«لا تصاحب إلا مؤمنًا، ولا يأكل طعامك إلا تقي»
رواه الترمذي وأبو داود.
- أسلم على إخواني وأصافحهم.
«ما من مسلمين يلتقيان فيتصافحان، إلا غفر لهما قبل أن يفترقا»
رواه أبو داود والترمذي.
- أعودهم إذا مرضوا وأدعو لهم بالشفاء.
- وأشمت العاطس.
- أجيب دعوته إذا دعاني لزيارته.
«حق المسلم على المسلم خمس: رد السلام، وعيادة المريض، واتباع الجنائز، وإجابة الدعوة، وتشميت العاطس»
متفق عليه.
- أقدم له النصيحة.
«ومن أشار على أخيه بأمر يعلم أن الرشد في غيره فقد خانه»
رواه أبو داود.
- أنصره إذا ظلم، وأمنعه عن الظلم.
قال رسول الله صلى الله عليه وسلم:
«انصر أخاك ظالمًا أو مظلومًا» فقال رجل: يا رسول الله، أنصره إذا كان مظلومًا، أفرأيت إذا كان ظالمًا كيف أنصره؟ قال: «تحجزه - أو تمنعه - من الظلم؛ فإن ذلك نصره»
رواه البخاري.
- أحب لأخي المسلم ما أحب لنفسي.
في الحديث عن أنس رضي الله عنه عن النبي صلى الله عليه وسلم قال:
«لا يؤمن أحدكم حتى يحب لأخيه ما يحب لنفسه»
- أساعده إذا احتاج إلى مساعدتي.
«والله في عون العبد ما كان العبد في عون أخيه»
رواه مسلم.
- لا أمسه بأذى، بقول أو فعل.
«المسلم من سلم المسلمون من لسانه ويده»
- أحفظ سره.
«إذا حدث الرجل بالحديث ثم التفت فهي أمانة»
- لا أشتمه، ولا أغتابه، ولا أحتقره، ولا أحسده، ولا أتجسس عليه، ولا أغشه.
«المسلم أخو المسلم لا يظلمه، ولا يخذله، ولا يحقره، وحسب امرئ من الشر أن يحقر أخاه المسلم»
البخاري ومسلم.
Jaabi-1- n bɛ mɔgɔ ɲɛnamaw kanu k'u jɛɲɔgɔnya.
- n bɛ terijuguw toyi ka n màbɔ u la
A nana hadisa la :
(Ka na mɔgɔ jɛɲɔgɔnya fo limaniya jɔn, ka na mɔgɔ weele dumuni na fo alaɲɛsiranyɛjɔn)
Tirimizi ni Abu dawuda y'a màfilɛ
- n bɛ nbalimaw tigɛminɛ k'u fo
(Silama fila tɛ ɲɔgɔn kunbɛn ka foli kɛ, fo Ala ka yàfa u ma sani u ka fara)
Abu dawuda ni tirimizi y'a màfilɛ.
4-n bɛ taa bɔ u ye n'u bànana ka duwawu k'u ye kɛnɛya la.
- n bɛ tìsobaatɔ laminɛ.
6-n b'a ka weele jaabi n'a ye n weele.
(Silama ka hakɛ ye duuru ye a silama ɲɔgɔn kan: ka foli laminɛ, ka bɔ bànabaatɔ ye, ka tugu Sù kɔ, k'a weele jaabi, ka tìsobaatɔ laminɛ)
Bɛn kɛra ni hadisa kan.
- n bɛ ladilikan di a ma.
(Ni mɔgɔ min ye fɛn dɔ yira a balima la k'a sɔrɔ a b'a dɔn ko kanda bɛ dɔwɛrɛ la min ka fusa ni o ye a y'a janfa)
Abu dawuda y'a màfilɛ.
8-n ba dɛmɛ n'a tɔɲɔna, n b'a bali tɔɲɔni nan.
Kira ko nɛɛma ni kisi bɛ a ye :
(I balima dɛmɛ tɔɲɔnikɛla wali n'a tɔɲɔna). Cɛ dɔ ko: yaa kira, n b'-a dɛmɛ n'a tɔɲɔna, n'a ye tɔɲɔnikɛl dun n b'a dɛmɛ cogodi? A ko: (a lajɔ- a bali- tɔɲɔni ma; o de y'a dɛmɛni ye)
Bukari y'a màfilɛ.
9-n ye min kanu n yɛrɛ ye n b'o kanu n balima silama ye
A nana anasi ka hadisa la a y'a minɛ kira la kisi b'a ye:a ko
((aw dɔlakelen tɛ limaniya f'a ka fɛn kanu a balima ye a ye min kanu a yɛrɛkun ye))
- n b'a dɛmɛ n'a mago jɔra n ka dɛmɛ la.
(Ala bɛ a ka jɔn dɛmɛ maa dama a b'a balima dɛmɛli kan )
Musilimu y'a màfilɛ.
11-n tɛ tɔɔrɔ s'a ma, kumakan wali wale.
(Silama ye mɔgɔ ye silamaw kisira min nɛnkun n'a tigɛ ma)
- n b'a ka gundo tanga.
(Ni mɔɔ ye kuma dɔ fɔ k'a kɔ don o kuma ye Danaya fɛn ye)
13-n t'a neni, n t'a kɔrɔfɔ, n t'a dɔgɔya,n t'a hasidiya,n t'a suruku, n t'a namara.
(Silama balima de ye silama ye a t'a tɔɲɔn,a t'a labila,a t'a dɔgɔya, a wàsara juguman ye i k'i balima silama dɔgɔya)
Bukari ni Musilimu y'a màfilɛ.