الإسلام دين رب العالمين

Rĩitwa-inĩ rĩa Ngai-Mũingĩ wa tha, Mũiguanĩri tha

Ũithiramu nĩ dini ya Ngai mũreri wa ciũmbe ciothe

Mwathani waku nũũ?

Gĩkĩ nĩ kĩũria kĩritũ he ciũria ciothe.Nakĩo nĩ kĩũria kĩa bata, nomũhaka harĩ andũ othe kũmenya macokio ma kĩoria kĩu.

Mwathani witũ nĩwe wombire igũrũ na thĩ,na agĩikũrũkia kuma matuinĩ maĩ agĩcoka akĩmeria kumana na maĩ macio matunda na mĩtĩ ĩtairio kũrĩithuĩ na nyamũ iria tũtũmĩraga ta irio. Na nĩwe wombire maithe maitũ,na akĩũmba kira kĩndũ,na nowe wekĩrire ũtukũ na mũthenya,na nowe wahotithirie ũtukũ ũkorwo nĩ kahida ga gũkoma na kũhurũka,na mũthenya nĩwagũcaria irio na mũtũrĩre. Nanĩwe watwĩkĩrĩire riũa na mweri na njata na iriya,na agĩtũmbĩra nyamũ iria tũrĩyaga na iria tũgunĩkaga nacio kumana na iriya rĩacio na manyoya macio.

Ngoci cia mwathani wa thĩ yothe nĩirĩko?

Mwathani mũreri nĩũrĩa wombire ciũmbe, na nĩwe uũcitongoragia kũrĩ ma na ũthingu, na nĩwe ũtwarithagia maũndũ maciũmbe ciothe, na nĩwe ũciheyaga mabataro macio, na nĩwe mũramati wa indo ciothe iria irĩ mũtũrĩreine ũyũ wa thĩ-ĩno na makũu igũrũ matuinĩ, na nĩwe mũramati wa indo ciothe, na kĩrĩa gĩothe gĩtarĩ we nĩkĩramate nĩwe. Nake ĩmuoyo na dakuawaga kana gũkoma, na nĩwe mũrũgamĩrĩri wa maũndũ mothe ma andũ, arũgamĩrĩire kĩrĩa gĩothe kĩmuoyo na watho wake, nake wega wake ũrigicĩiriĩ kira kĩndũ, na nĩwe gũtarĩ kĩndũ kĩnghitha thĩ kana igũrũ age gũkĩona. Gũtirĩ kĩndũ gwĩa kũhananio nake nawe nimũigua mũmenyi, eigũrũ rĩa matu make, nĩmwĩhoti ũtarabatara ũteithio kuma gwĩ ciũmbe ciake, nacio ciũmbe nĩcio imũbataraga, ndaingĩraga thĩiniĩ wa kĩũmbe gĩake, na gũtirĩ kĩũmbe kĩngĩingĩra thĩiniĩ wa hinya wake ũrĩa mũtheru na mũtĩ-ĩku. Mwathani mũreri nĩwe wombire thĩ-ĩno ũguo ĩhana, na mũbango ũrĩa ũtagarũrũkaga, ũkorwo nĩ mwĩrĩ wa mũndũ kana wa nyamũ, kana thĩ ĩrĩa ĩtũrigicĩiriĩ na riũa na njata ciayo na mangĩ maingĩ marĩa magemagia thĩ.

Na kĩrĩa gĩothe kĩhoyagwo hadũ ha Ngai gĩtingĩhota gwĩteithia kĩokĩene kana gĩteithiĩ kĩũmbe kĩngĩ, na ningĩ gĩtingĩhota kwĩgita na mĩtino kĩyo kĩene. Kũngĩhotekana atĩa kĩhote gũteithia ũrĩa ũrakĩhoya kana kũmũgitĩra kumana na mogwati?

Kĩhoto kĩa mwathani kũrĩithue nĩkĩrĩkũ?

Hatarĩ nganja kĩhoto gĩake nĩ andũ othe mamũhoe owe wiki tu namatikaĩ kũmũtukania na kĩndũ kĩngĩ,na matikaĩ kũhoya hamwe na Ngai kĩũmbe kana ihiga, rũi, njata,kana kĩndũ ogĩothe, otiga meke igongona nĩũndũ wa Ngai mwathani wa ciũmbe.

Kĩhoto kĩa ndungata kũrĩ mwathani wao nĩkĩrĩkũ?

Hatarĩ nganja kĩhoto kĩa ndungata kwĩ Ngai mwene hinya wothe nĩatĩ marĩkia kũmũhoya amahe mũtũrĩre mwega ũrĩa wĩna ũhoreru na thayũ na kũhonoka (kumana na maũru), na kuongererwo ũhoreru na kũiganĩra,na mũthenya wa cira amaingĩrie mũcinĩ wa matuinĩ, kũrĩa gũgakorwo na mawega ma gũtũra na gũtũra tene na tene, nomarega kũmwathĩkĩra nagwĩka mũgarũ na wendi wake, atue mũtũrĩre wao ũkorwo wĩwamehia na ũru onakorwo -o mageciria atĩ o nĩega na mena ũhoreru, na mũthenya wacira amaingĩrie mwakinĩ na matikaume kuo, na kũu magakorwo na ihera ria tene na tene.

Matanya maitũ gũkorwo twĩkuo nĩkĩĩ? Na nĩkĩ gĩtũmi gĩa kũmbwo gwitũ?

Hatarĩ nganja Mwathani nĩatwĩrĩte atĩ we atũmbĩte ena gĩtũmi gĩtheru, nakĩo nĩ kũmũhoya owe wiki, na tũtikae kũmũtukania na kĩndũ ogĩothe, na agĩtwatha gũthodeka thĩ namaũndũ mega na magĩrĩru, na ũrĩa ũkahoya ngai ĩngĩ tiga mwathani wake na mũmbi wake, ũcio ndagakorwo amenyete wĩra ũrĩa aheirwo kũruta.

Tũbatie kũhoya mwathani witũ atĩa?

Hatarĩ nganja mwathani ũrĩa mũtheru ndatũmbire tarĩitherũ, na ndathodekire mũtũrĩre witũ gũkorwo ũrĩ kĩndũ gĩtarĩ bata, nĩacagũrire harĩ andũ manabii kũrĩ and-ao, nao nĩandũ matarĩ na mawathe, na mengoro theru, na agĩikũrũkia kũrĩ o dũmĩrĩri yake, na akĩmenyithia andũ maũndũ maria no mũhaka kũmamenya megiĩ mwathani wao ũrĩa mũtheru, na ũrĩa andũ makariũkio mũthenya wa mũico ũrĩa nĩ mũthenya wa mathabu na marĩhi. Atũmũo nĩmakinyĩiriĩ andũ aũ jĩra ya kũhoya Ngai, na makĩmatarĩria ũrĩa magongona makoragwo na mahinda mamo na marĩhi gũkũ thĩ na igũrũ,na makĩmahe mũkana wĩgiĩ kũrĩa na kũnyua indo iria Ngai agirĩtiĩ na maũndũ megiĩ ũhiki, na makĩmatũngoria ũhoroinĩ wĩgiĩ mĩtugo mĩega na kũmagiria mĩtugo mĩũru.

Ĩhihi nĩ dini ĩrĩkũ ĩtĩkĩrĩkĩte mbere ya mwathani ũrĩa mũtheru?

Dini ĩrĩa mwathani ĩtĩkĩrĩte nĩ ũithiramu, nayo nĩyo dini ĩrĩa akinyĩiriĩ anabi othe, na mũthenya wa mũico dagetĩkĩra dini ĩtarĩ ya ũithiramu, na dini ciothe iria andũ marũmagĩrĩra itarĩ ũithiramu nĩ mũgarũ na wendi wa Ngai, na dĩrĩ na kĩguni harĩ ũrĩa ũmĩrumagĩrĩra, otiga tu ĩmũtuwaga mwĩhia gũkũ thĩ na kũu igũrũ.

Mĩthingi na itugĩ cia dini ya ũithiramu nĩirĩkũ?

Dini ĩno Ngai nĩamĩthodekete ĩkorwo ĩhũthũ harĩ ndungata ciake, na gĩtugĩ kĩayo kĩnene nĩ gwĩtĩkia Ngai mwene hinya wothe, na gwĩtĩkia maraika ake, mabuku make, na atũmũo ake, na mũthenya wa mũthia, na gwĩtĩkia mĩbango ya Ngai ĩrĩa abangĩire thĩ na marĩa mothe makaumĩra nginya mũthenya wa mũthia, na gwĩtĩkia na ngoro na kumbũra na kanua atĩ gũtirĩ ngai wagĩrĩire nĩ kũhoywo otiga Ngai ũmwe mwene hinya wothe, na Muhammad nĩ mutũmwo na mũnabi wa Ngai, na ũhoe na ũrute gĩcunje gĩa ikũmi (nomũhaka harĩ mũndũ ũrĩa ũramatĩte indo na ikinyanĩre kĩwango gĩa kũrutĩrwo), na kwĩhinga mweri-inĩ wa ramathani ĩrĩa nĩ mweri ũmwe hemwaka, na gũcerera nyũmba ya Ngai ĩrĩa ĩrĩ maka saudi arĩbia nĩũndũ wa Ngai, nyũmba ĩno nĩyatene na yakirwo nĩ Ibrahĩmu dungata ya Ngai thayũ ũkorwo hamwe nake angĩkorwo gwĩka ũguo nĩ ũhotho harĩ wee. Na wĩige haraihu na marĩa ũgirĩtio nĩ Ngai mwene hinya wothe, harĩ macio nĩkwĩhoka ngai ĩngĩ tiga oNgai ũrĩa wakũmbire,na kũraga, na gũtharia,na kũrĩa ĩndo cia mũgiro. Na warĩkia gwĩtĩkia Ngai na wĩke magongona maya na wĩige haraihu na mĩgiro ĩno rĩĩ, we wĩ mũithiramu gũkũ thĩ, na rũcio mũthenya wa mũico Ngai nĩagakũhe mawega magũtũra na ũtũre tene na tene kũu igũrũ.

Hihi ũthiramu nĩ dini ya andũ othe kana nĩ ya andũ mũthemba mũna?

Ũithiramu nĩ dini ya Ngai kũrĩ andũ othe, gũtirĩ ngũrani ya arũmĩrĩri ayo he rangi ya mũndũ onakana kabira yake ũtiga tu harĩ wĩtigĩri Ngai na gwĩka ciĩko njega, na andũ othe makoragũo maigananĩtio.

Andũ mangĩmenyatĩa ma ya atũmũo a Ngai thayũ ũkorwo hamwe nao?

Andũ mangĩtaũkĩrwo nĩ ma ya atũmũo na jĩra ngũrani ngũrani, imwo ciacio nĩta:

Marĩa mũkaga namo harĩ ma na ũthingu nĩmetĩkĩrĩkaga kĩhakiri na kwa mũnbĩre ũrĩa wĩna ũgitĩri, na nĩmarutagĩrwo ũira nĩ hakiri nĩ wega wacio, na dakaĩ gũka mũndũ na kĩndo mũgarũ na kĩrĩa mũkire nakĩo atũmũo.

Marĩa mokire namo atũmũo mathodekaga dini cia andũ na thĩ yao, na kũrũgama wega harĩ maũndũ mao na gwaka ũthi-i wa nambere wao,na kũgitĩra dini yao na meciria mao na ũtonga na itĩyo ciao.

Hatarĩ nganja atũmũo maticaragia marĩhi kuma kũrĩ andũ nĩũndũ wa kũmamenyithia maũndũ mega na ũthingu, nometagĩrĩra marĩhi mao kuma kwĩ Ngai mwathani wao.

Hatarl ngaja marĩa mokire namo atũmwũ nĩ ma ĩtarĩ ndukanu na ngaja, na dĩkararanagia kana kũgũthana, na omũnabii nĩetĩkanirie na anabii arĩa mũkĩte mbere yake, na agĩta andũ he mũbano wa marĩa metĩire andũ.

Hatarĩ ngaja Ngai nĩaheyaga atũmũu hinya na jĩra ya ũtheri naciama irĩ na ũhotani, ĩrĩa Ngai ahĩtũkagia kũgerera mokoinĩ ma atũmũo, nĩguo ũkorwo nĩ ũria na maa atĩ oo nĩ atũmũo kuma kwa Ngai, na kĩama kĩnene kĩa manabi nĩ kĩama kĩa mũtũmũo wa mũico Muhammad tha na thayũ cikorwo hamwe nake nakĩo nĩ korani theru.

Korani theru nĩkĩ?

Korani theru nĩibuku rĩa mwathani mũrori wa ciũmbe, nayo nĩ ciugo cia Ngai mwene hinya wothe. Maraika jibril thayũ ũkorwo hamwe nake nĩwe waikũrũkire nayo akĩmũikorũkĩria mũtũmũo Muhammad, na thĩiniĩ wayo hena maũndũ mothe marĩa Ngai endire kũmenyithia andũ mamũkoniĩ, maraika ake na mabuku make, na atũmũo ake ona mũthenya wa mũico, na mũbango wake kũrrĩ thĩ na andũ wa mawega na maũru. Na thĩiniĩ wayo hena magongona ma omũhaka, na mĩgiro ĩrĩa nomũhaka kwĩiga haraihu nayo, na mĩtugo mĩega, na ĩrĩa mĩgirie, na marĩa mothe makonainie na ndũ na thĩ yao, narĩo nĩ ibuku rĩa ciama, Ngai nĩ ageririĩ andũ marehe korani ĩhana teno,nayo nĩngitĩre okinya mũthenya wa mũthiya (kumana na gũcenjio nĩ moko mandũ) na rũthiomi rũwa kĩarabu rũrĩa yaikũrũkirio na ruo na gũtire ona demwa imwe yeheretio, na gũtire ona kiugo kĩmwe kĩeheretio.

Ũira nĩũrĩkũ wa kũriũkio na kũrio kwĩgiĩ cieko cia andũ?

Hihi dũrona ũrĩa thĩ ihana ta gũtarĩ naũtũro, no maĩ marĩkia kũmĩitĩkĩra nĩ ĩgĩyaga na ũtũro thutha wa mĩmera kũmera, nĩũndũ woguo ũrĩa ũheyaga thĩ ũtũro nowe ũngĩhota kũhe kĩũmbe gĩkuo ũtũro. Hatarĩ ngaja ũrĩa wombire mũndũ kũmana na mbegũ iria ciumanaga na maĩ matarĩ na hinya enohoti wa gũkamũriũkia mũthenya wa cira acoke amũcirithie na kũmũtwiera kũringana na cieko ciake; ongoro nĩ mwega arĩhũo na mawega na akorwo emwĩhia arĩhũo na maũru. Hatarĩ ngaja ũrĩa wombire igũrũ na thĩ na njata ena ũhoti wa gũcokia mũndũ ũrĩa arĩ atanakua tondũ nĩũhũthũ gũcokia ũmbĩre wake gũkĩra kũmũmba rita rĩambere na nĩũhũthũ gũkira kũmba igũrũ nathĩ.

Muthenya wa cira gũgakorwo nake?

Mwathani nĩakariũkia ciombe kuma bĩrĩrainĩ ciao, acoke acicirithie kumana na ciĩko ciao, nĩũndũ woguo ũrĩa ũgetekia na etĩkĩre atũmũo, Ngai mwene hinya wothe nĩakamũingĩria mũciĩnĩ wa matuinĩ, naguo nĩ wega wa gũtũra ũrĩa mũndũ atarĩ awĩciria na hakiri ciake kumana na ũtheru wayo,na ũrĩa ũkaregana, Ngai akamũingĩria mwakinĩ, mwaki ũrĩa ihera rĩaguo nĩ rĩatene na tene na hatirĩ mũndũ ũngĩhota gwĩciria ũrĩa cihana, na mũndũ arĩkia kũingĩra matuinĩ kana mwakinĩ dagakua,agatũra tene na tene na agatũra thĩiniĩ wa mawega kana iherero.

Angĩenda mũndũ kũingĩra thĩiniĩ wa ũithiramu agĩrĩirwo nĩgwĩka atĩa? Hihi kwĩna meharĩria abatiĩ nĩgwĩka? Kana hihi kwĩnandũ arĩa nomũhaka mamũhe rũtha?

Mũndũ arĩkia kũmenya atĩ dini ya ũithiramu nĩyo dini ya ma, na atĩ dini ya ũithiramu nĩyo dini ya mwathani wa ciombe, nomũhaka eke mĩtũkĩ aingĩre ũithiramuinĩ, nĩtondũ meciria mekũrĩkia gũthererwo nĩ ma, nomũhaka eke naihenya na dagaceritheriĩ deto-ĩno. Na ũrĩa ũngĩenda kũingĩra ũithiramu tomũhaka eke meharĩria omothe, na tomũhaka akorwo hakuhe na mũndũ owothe, noangorũo nohakorwo na mũithiramu hakuhe, kana ceceni oyothe ya gĩithiramu ũguo nĩ wega makĩria, nongoro tiũgũo nĩkũiganu auge: (Nĩdetĩkĩra na ngoro na daumbũra na kanua atĩ gũtirĩ ngai yagĩrĩruo nĩkũhoywo otiga Ngai ũmwe mwene hinya wothe, na Muhammad nĩ mũtũmũo wa Ngai) auge ũguo akĩmenyaga ũtaurwo wa ciugo ici na gwĩtĩkia ũguo auga, na arĩkia gwĩka ũguo ĩgũkorwo emũithiramu. Acoke erute marĩa matigarĩte harĩ mawatho ma ũithiramu okahora, nĩguo ahote gwĩka marĩa athĩtwo nĩ Ngai.

Nĩguo kũmenya makĩria: