Ni ala tɔgɔ ye duniya hinɛlabɔlen tìgì lahara hinɛ kɛrɛnkɛrɛnnen tìgì Silamɛya ye duniya bɛɛ tìgi Ala ka diinɛ de ye. jɔn ye i tigi ye? Ni ye ɲininkaliba de ye duniya kɔnɔ, ɲininkali nafama min jaabi dɔnni ye Hadamaden kan diyakoya ye. An tigi de ye sankolo ni dugukolo dan, ka yiridenw ni yiriw labɔ a la k'ɔ kɛ balo ye an ye ani bagan min bɛ balo a la. A le de ye an dan ka an faw dan, ka fɛn bɛɛ dan, a le de su ni tile dan, a le de ye su kɛ sunɔgɔ ni lafiya waati ye, ka tilegan kɛ dumuni ni balo ɲini waati ye. A le de ye tile ni kalo ni lolow ni bajiw kolo an ye , ka baganw kolo an ye, an bɛ…
Ni ala tɔgɔ ye duniya hinɛlabɔlen tìgì lahara hinɛ kɛrɛnkɛrɛnnen tìgì
Silamɛya ye duniya bɛɛ tìgi Ala ka diinɛ de ye.
jɔn ye i tigi ye?
Ni ye ɲininkaliba de ye duniya kɔnɔ, ɲininkali nafama min jaabi dɔnni ye Hadamaden kan diyakoya ye.
An tigi de ye sankolo ni dugukolo dan, ka yiridenw ni yiriw labɔ a la k'ɔ kɛ balo ye an ye ani bagan min bɛ balo a la.A le de ye an dan ka an faw dan, ka fɛn bɛɛ dan, a le de su ni tile dan, a le de ye su kɛ sunɔgɔ ni lafiya waati ye, ka tilegan kɛ dumuni ni balo ɲini waati ye.A le de ye tile ni kalo ni lolow ni bajiw kolo an ye , ka baganw kolo an ye, an bɛ dɔw dun k'an yɛrɛ nafa n'u nɔnɔ n'u siw ye.
Duniya bɛɛ tìgi mankutu ye mun ye?
An tigi ye Ala de ye min ye danfɛnw bɛɛ dan, a le de bɛ danfɛn bilasira ka taa cɛn ni kanda ma, a le de bɛ danfɛn bɛɛ ka kow latigɛ, a le de b'u garisɛgɛ, a le de ye fɛn bɛɛ marabaa ye duniya ni lahara, a le de ye marabaa ye fɛn tɔw bɛɛ b'a le de ka mara kɔnɔ.A le de ye ɲɛnama ye min tɛ sa w'a tɛ sunɔgɔ, a le de ye dafalen ye fɛn bɛɛ b'a ka yamaruyakan de kɔnɔ, a le de ka hinɛ ye fɛn bɛɛ labɔ, foyi tɛ dògò a le de la dugukolo ni sankolo kɔnɔ.Ala tɛ inafɔ foyi ɲɔgɔn mɛnnila do yelila do, a bɛ fɛn bɛɛ sanfɛ, a màgo tɛ danfɛn na, dan fɛnw bɛɛ màgo bɛ jɔ a la, a tɛ don danfɛn na, wa danfɛn yɛrɛ fana tɛ don a la sanuya b'a ye a kɔrɔtalendo,Mà: a le de ye nin dunuya bangelen n dan ni làbɛni tilennen ye, a kɛra hadamaden farikolo tilennen ye wali fɛnɲɛnama, walima dunuya làbɛni n'a tilew n'a dolow n'a danfɛn tɔw bɛɛ lajɛnlen ye.
Fɛn wo fɛn bɛ bàto n'a ma kɛ a le ye o tɛ tɔɔrɔ wali nafa se a yɛrɛ ma, a bɛ sɛ ka nàfa se mɔgɔ ma cogodi min b'a to, wali ka tɔɔrɔ ɲɔnti ka b'a kan.
An tigi ka hakɛ ye mun ye an kan?
a ka hakɛ ye mɔgɔ bɛɛ lajɛnlen kan k'a kelen de bàto foyi kana bàto ka fara a kan, a sina foyi kana bàto mɔgɔw fɛ a nɔfɛ fɛn tɛ fàra a kan bàto la i n'a fɔ fara wali kɔ walima fɛn jalanw wali lolow walima fɛn foyi denkele tɛ bàto ka fàra a kan, o bila bàtow sanuman jɛlen bɛ kɛ Ala kelen de ye danfɛnw bɛɛ tìgi.
Mɔgɔw ka hakɛ ye mun ye u tigi kan?
Mɔgɔw ka hakɛ ye Ala kan n'u y'a bàto a ka dili k'u ma ɲɛnamaya ɲuman na u bɛ basigi ni mafantiya ni kisi ni dusukumafa ni jɛn sɔrɔ min na, laharadon a b'u don alijana kɔnɔ nɛɛma basikilen duumɛlen kudayi bɛ yen, n'u y'a sɔsɔ k'a ka yamaruyakanw fɔkɔɲɔgɔya a b'u ka ɲɛnamaya kɛ kunnangoya ni tɔɔrɔ ye, hali n'u y'a jigiya k'u kunandiyara ka lafiya, laharadon a b'u don tasuma la u tɛ bɔ, ɲankata b'u ye kudayi, ani duumɛli badabada.
Kun jumɛn b'an sɔrɔli la ɲɛnamaya la?
munna an danna?
An tigi kalanke y'an kibaruya k'a y'an dan kunba de kɔsɔn, o de ye an k'a bàto a kelen, an ka na foyi fàra a kan, a y'an bila ka dugukolo jɔ ni ɲumanya ni ɲali ye, ni mɔgɔ min ye fɛn wɛrɛ bàto min t'a tìgi ye a n'a danbaa katila k'a fɔkɔɲɔgɔya o tigi m'a dan kun don, a m'a ka kɛta kɛ ka ɲɛsin a danbaa ma, ni mɔgɔ min ye ciɲɛni kɛ dugukolo kan o m'a ka baara kɛta dɔn a bila la min na.
An b'an tigi bàto cogodi?
Màtigi kɔrɔtalen boɲalen a man dan k'an toyi ten fu, A m'an ka ɲɛnamaya kɛ tolon ye, o bila a ye cidenw ta mɔgɔw la k'u ci ka ta a ka jamakulu ma, olu de ye mɔgɔw la jogo dafalen tigiw ye, ani u la nikun sanuman, a ye a ka cikan lajigin olu de kan, mɔgɔw ka kan ka fɛn wo fɛn dɔn màtigi kɔrɔtalen boɲalen yɔrɔ olu de y'o boloma ye, ani mɔgɔw lakununi laharadon o de ye fɛsɛfɛsɛli ni sàra don ye.cidenw ye laseeli kɛ u ka mɔgɔw ma cogodi u b'u tigi bàto, ka faranfasili kɛ u ye bàtow kɛcogo la a n'a kɛ tumaw n'a sàraw dunuya ni lahara, k'u bagabaga ka bɔ fɛn ma Ala ye min haramuya u kan kabini duntaw ni mintaw ni furutaw la, u y'u laɲɛsin jogoɲumanyaw ma, k'u bàli ka bɔ jogojuguyaw ma.
Diinɛ minɛlen Ala yɔrɔ o de ye Silamɛya ye, o de ye diinɛ ye Nabiɲumanw bɛɛ lajɛnlen ye min lasee, Ala tɛ diinɛ wɛrɛ minɛ laharadon ale kɔ, mɔgɔ be sɔn diinɛ fɛn wo fɛn ye min tɛ silamɛya ye o cɛnnen do, a t'a tigi nàfa, o bila a be kɛ kunnango ye o kan duniya ni lahara.
Ni diinɛ n lasuluw (silamaya) ye mun ye an'a nɔnkɔnw?
Ala ye ni diinɛ n nɔgɔya a ka jɔnw kan, a nɔnkɔnw la belebele i ka limaniya Ala ka tigiya n'a ka batomaya ma, ka limaniya a ka mɛlɛkɛw la ani a ka gafew n'a ka cidenw ani dɔn laban a ni latigɛ, i be seereya batoma si tɛ yen Ala kɔ, Mamadu y'a ka ciden ye, i bɛ seli jɔ, i bɛ jaka di ni nafolo b'i bolo jaka bɛ waajibiya min na, i bɛ sunkalo sun o ye kalo kelen de ye saan kɔnɔ, i bɛ Ala ka so hiji Iburahima ye min jɔ kisi b'a ye n'a tigi ka yamaruya ye, n'a se kɛra i ye,I yɔrɔmajaɲa fɛn na Ala ye min haramuya i kan ka bɔ filankafoya la a nin ni fagali ani jɛnɛya a ni haramu nafolo dunun, n'i limaniyara Ala la ka nin bato ninnu kɛ k'i yɔrɔmajanɲa nin haramu ninnu la i ye silamɛ ye dunuya, kiyama Ala b'i sɔn nɛɛma duumɛlen na a ni badaa bada alijinɛ.
Yalima silamɛya ye jamakulu dɔ de taye wa walima siya dɔ?
Silamɛya ye Ala ka diinɛ de ye Mɔgɔ bɛɛ ka kan a la, mɔgɔ ma fisa ni mɔgɔ ye a la fo n'a kɛra ni Ala ɲɛsiranɲɛ ni baara ɲuman ye, mɔgɔ bɛɛ ye kelen ye a kɔnɔ.
Mɔgɔw bɛ cidenw ka ciɲɛtigiya dɔn cogo di kisi ni nɛɛma b'u ye?
Mɔgɔw be cidenw ka ciɲɛtigiya dɔn ni sira caman ye a dɔ ye:
U nana ni tuɲa ni kandaya min ye hakili ɲuman ni dancogo ɲuman be sɔn a la, hakiliw b'a ɲumanya seereya,ni cidenw tɛ mɔgɔ tɛ se ka na n'a ɲɔgɔn ye.
Cidenw nana ni min ye mɔgɔw ka diinɛ ni u ka dunuya ɲalan b'a la, u ka kow ɲali b'a la, a ni u ka somɔgɔya Jolib'a la, u ka diinɛ ni u hakili ni u ka nafolo ni u danbe tankali b'a la.
Cidenw -kisi ni nɛɛma b'u ye- tɛ sara ɲini hɛrɛ ni kandaya yirali la mɔgɔw fɛ, o bila u bɛ sara ɲini u tigi de bolo.
Cidenw nana ni min ye tuɲa ni dankaniya de do siga tɛ se ka don a la, a tɛ fɔɲɔgɔnkɔ w'a tɛ yɛlɛma, nabiɲuman bɛɛ bɛ nabiɲuman tɛmɛnenw tuɲatigiya ka weleli kɛ ka taa fɛn ma u ye weeleli kɛ ka taa min ɲɔgɔn ma.
Ala bɛ cidenw dɛmɛ -kisi b'u ye- ni kabako bangenw ni kaɲalikow gɛlɛnw ye Ala bɛ minnu latɛmɛ u bolo kɔnɔ, k'a kɛ seerew ye min b'a cɛntigiya ko cidenw do ka bɔ Ala yɔrɔ, nabiɲumanw ka kaɲalikow la belebele, o ye ciden laban Mamadu ka kaɲaliko de ye kisi b'a ye n'o ye kuranaba ye.
Kuranaba ye mun ye?
Kuranaba ye danfɛn bɛɛ tigi ka gafe de ye, Ala ka kumakan de do mɛlɛkɛ jibirila kisi b'a ye jigira n'a ye kira Mamadu kan, mɔgɔw ka kan ka fɛn o fɛn dɔn Ala n'a ka mɛlɛkɛw ni gafew ni cidenw ni donlaban ni latigɛ ɲuman n'a juguman kan o bɛɛ b'a kɔnɔ,Bàto minnu diyagoyara o b'a kɔnɔ, ani balilikɔw jantoli ka kan ka kɛ minnu la diyagola la, ani jogoɲumanw ni lagosilenw, ani ko o ko sirilen do mɔgɔw ka diinɛ kow la ani u ka dunuya kow, ani lahara kow, gafe kabakomanba do Ala ye mɔgɔ ladɛsɛ k'u ka na n'a ɲɔgɔn ye, a latangalen do kan na a lajigira min na fo ka taa se lahara ma siginiden t'a jɛ, daɲɛ ma falen a la.
Lakununli ni fɛsɛfɛsɛli dalilu ye mun ye?
Yalima i ɲɛ tɛ dugukolo jalan na wa min tɛ ɲɛnamaya la n ka ni sanji nana a kan a bɛ pɛrɛnpɛrɛn ka falenfɛn cɛɲumanw suguya caman lafalen, masa min ye dugukolo laɲɛnamaya o be se ka sù
lakunun.Min ye mɔgɔ dan ka bɔ lawaji lafulen na, o bɛ se ka mɔgɔ lakunun lahara don k'a fɛsɛfɛsɛ k'a sara sara dafalen na, ni hɛrɛ do hɛrɛ b'a ye, ni tɔɔrɔ do tɔɔrɔ b'a ye.Min ye sankolo ni dugukolo ni lolo dan o bɛ sɛ ka mɔgɔ dani lasegin, k'a d'a kan mɔgɔ dani laseginni siɲɛ filanan na o ka nɔgɔn ni sankolo ni dugukolo danni ye.
Mun bɛ kɛ Alikiyama don?
Ala sebaaya bɛɛ tigi bɛ danfɛnw lakunun ka bɔ u kaburu kɔnɔ, o kɔfɛ a b'u fɛsɛfɛsɛ u ka baaraw kan, ni min limaniyara ka cidenw tuɲatigiya a b'o don alijana kɔnɔ, min ye nɛman duumelen ye n'a boɲa tɛ se ka jigi mɔgɔ miri la, ni min kafiriya la a b'o don tasuma kɔnɔ
Ni mɔgɔ b'a fɛ ka don silamɛya la a bɛ mun kɛ?yalima ɲɛnajɛ dɔw de bɛ yen a bɛ waajibiya a ka minnu kɛ wa? walima mɔgɔ dɔw jɛn ka kan ka ɲini diyagoya la wa?
Ni mɔgɔ y'a dɔn ko silamɛya de ye tuɲa diinɛ ye, ko danfɛn bɛɛ tigi ka diinɛ de do, a bɛ ɲini a fɛ a k'a teliya ka don silamɛya la, k'a masɔrɔ ni tuɲa bangera hakilima ye, a ka kan k'a teliya ka taa a ma, a ma kan k'a ko yakaru.Ni min y’a laɲini ka don silamɛya la ɲɛnajɛ kɛrɛnkɛrɛnen tɛ ɲini o fɛ, a tɛ kɛ diyagoya ye ko f'a ka kɛ mɔgɔ dɔ ɲɛna, n ka n'a kɛra silamɛ dɔ bolo wali silamɛya jabaala dɔ la o ye hɛrɛ faralen ye hɛrɛ kan, n'o tɛ a b'a wasa dɔrɔn a k'a fɔ: ( n bɛ seereya batoma foyi tɛ yen Ala kɔ, n bɛ seereya Mamadu ye Ala ka ciden ye) ka ni kɔrɔ dɔn ka limaniya a la, ni ni ye i bɛ kɛ silamɛ ye; o kɔfɛ i bɛ silamɛya sariya tɔw kalan dɔɔni dɔɔni ; walasa ka fɛn kɛ Ala ye min wajibiya i kan.
Silamɛya ye yɛrɛkolon de ye Ala ye duniya danbaa n'a kow latigɛbaa,ani yɛrɛkolon a ye kanu ni bonya boloma,silamɛya sun ye limaniya de ye Ala ye,ani k'a le de ye danbaa ye, a tàna bɛɛ ye danfɛn ye, a le dɔrɔn de ni bàto ka kan farankan t'a la, tɔgɔ sanumanw b'a la ani mankutu kɔrɔtalenw, dafalenya dafalen y'a ta ye nàgasi tɛ min na, a ma bɔ fɛn na fɛn ma bɔ a la,sangaɲɔgɔn ma kɛ a la wali ɲɔgɔn na, a t'a ka danfɛn foyi bɔnfɛɲɔgɔnya. Silamaya ye Ala kɔrɔtalen ka diinɛ de ye dɔwɛrɛ tɛ minɛ min kɔ mɔgɔw bolo, a le de ye diinɛ ye Nabiɲuman tɛmɛnenw bɛɛ na na ni min ye kisi b'u ye. Limaniya cidenw…
Fɛn bɛɛ bɛ danbaa ka bɛbaaya yiran Jɔn ye sankolo ni dugukolo dan ani min b'u kɔkana la ka bɔ danfɛnbaw la min tɛ sɛ ka jàte. jɔn ye ni màràkan dafalen n dan min bɛnnen bɛ sankolo ni dugukolo la ? Jɔn ye hadamaden dan ka mɛni ni yeli ni hakili di a ma, wa ka tila ka dɔnniya faraɲɔgɔnkan sé di a ma a ni tiɲɛ sɔrɔɲa? I bɛ ni gilani dafalen n' ɲɛfɔ cogodi i farikolo la a ni nimafɛn tɔw? Ani jɔn y'a Sindi. Ni duniya n bɛ bila màràkan sirakan cogodi ka sàbàti n'a sariyaw ye min bɛnnen bɛ a la san caman?
N'i b'a fɛ ka don silamɛya la, i kan ka ni seereya kumakan n fɔ k'i kan bɔ n'a ye, k'a kɔrɔ dɔn ka limaniya a la: N bɛ seereya ko ma foyi tɛ yen fo Ala( Ni kumaden ninnu kɔrɔ ko foyi ni bàto man kan fo Ala). N bɛ seereya ko kira Mamadu y'a ka ciden ye, wa Mariyamaden Isa ye Ala ka jɔn ye a ka ciden tun do.
Tanu bɛ Ala ye duniya bɛɛ tìgì, seli ani kisi b'an ka Nabiɲuman Mamadu kan, an'a somɔgɔw n'a diɲɛɲɔgɔnw bɛɛ. O tɛmɛnen kɔ: Ni ye bataki kuntaalasurun dɔ ye umura mankutu n'a kiti n'a ladabuw kan, umurakɛla màgo bɛ jɔ min na an y'an banba o bangeli kan. An bɛ Ala deli a k'a baara n kɛ Ala kama baara ye, a ka kɛ ka silamɛw bɛɛ nàfà n'a ye.
