من خلقني؟ ولماذا؟

Cĩombĩ ciothe nĩwoira wa kuonania gũkorwo kuo kwa mũbii.

Nũ wombire thĩĩ na igũrũ na iria ciothe irĩ thĩiniĩ wacio,harĩ ciombe iria nene citoĩkaine ũnene wacio?

Nũ wathodekire mũbango ũyũ mwega ma he thĩĩ na igũrũ?

Na nũũ hihi wombire mũdũ na akĩmũhe ũhoti wa kũigwa,kuona na hakiri na akĩmũhe ũhoti wa kwĩruta ũgĩĩ na ũtaramu wa mwĩkĩre wa maũdũ?

Ũngiuga-atĩa hihi ũhoro wĩgiĩ kũmbwo gwa ciĩga ciaku cia mwĩrĩ waku na cia ciombe iria ingĩ irĩ muoyo?hihi nũũ waciombire na jĩra ya magegania biũũ?

Thĩĩ yahotire atĩa gũkorwo ĩbangetwo ũgwo ĩkoragwo,hamwea na mũtaratara wayo mwega tuu mahida mothe?

Nũũ waigire mũtaratara ũrĩa ũtwarithagia thĩ-ĩno(ũtũũro,gĩkuo,gũciarana gwa ciombĩ iria irĩ muoyo,gũkorwo na ũtukũ na mũthenya,gũcenjia kwa mahida na mũdũ mangĩ maingĩ)?

Thĩ-ĩno no ĩkorwo nĩyo yeyũmbire? Hihi noĩkorwo yokire oũguo hatarĩ kumana na kĩdũ?kana hihi yonekire hi na hi?

Nĩkĩ gĩtũmaga mũdũ agetĩkia gũkorwo kwa indo iria atangĩhota gũciona na maitho make kĩũmbe?mũhiano wa indo icio nĩ ũmenyo,hakiri,ngoro,thamiri na wendo.Ithĩ mũdũ damenyaga gũkorwo kwa maũdũ maya kumana na maumĩrĩra ma ũhoti wamo.Nĩkĩ gĩgũtũma mũdũ aregane na gũkorwo kwa mũbi wa thĩ-ĩno nene,no hoo nĩarona ciĩko cia ciombe,na maumĩrĩrĩ ma ũũbi wa Ngai na thaa ciake?!

Gũtirĩ mũdũ ũngĩtĩkia atĩ nyũmba noĩkorwo ho hatarĩ na mũmĩaki!kana mũdũ kuga atĩ kwaga gũkorwo kuo nĩkuo gwatũmire nyũmba ĩkorwo kuo.Nanĩkĩĩ gĩgũtũma andũ amwe gwĩtĩkia atĩ thĩ-ĩno yokire ũogwo hatarĩ nĩ mũmĩũmbi?Kwahotekana atĩa he mũndũ wĩna hakiri ciake nginyanĩru gwĩtĩkia erwo atĩ mũtaratara wa magegania wa thĩ-ĩno wokire hi na hi?.

Ngai Mwene -Hinya - Wothe, aroiga ũũ: "Acio mũmbirwo hatarĩ kĩndũ (gũtirĩ kĩndũ gĩatũmĩkire kũmoomba)? Kana hihi nĩo mĩyũmbire?" [At-Tuur: 35-36].

Ngai mũtheru, na mũnene.

Kwĩna mwathani mũreri wa ciombe ciake na mũũmbi ũmwe tu, ena marĩtwa na ngoci nyingĩ theru iria cionanagia ũkinyanĩru wake. Mamwe ma marĩtwa make nĩtamaya: Mũũmbi, mũigwa thaa, mũheyani, mumadũ, na "Allah" (Ngai mwene kĩhoto gĩa kũhoywo nĩ ciombe ciothe) nĩrĩo rĩtwa rĩake rĩrĩa oĩkaine narĩo mũno, mũtheru, mwene hinya wothe. ũgwo nĩkuga atĩ nowe wiki wagĩrĩire kũhoywo na darĩ mũrunawe wagũteithania wĩra nake.

Ngai mwene hinya wothe augĩte ta ũũ Koraninĩ theru[1]: Uga uu: 'Ucio nĩwe Ngai, Mwene - Hinya - Wothe, umwe wiki tu, Ngai mũheyani wa mabatara ma ciombe ciake ciothe. Ndaciarire na daciarirwo. Nagũtir mũdũ kana kĩdũ kĩhana take." [Ikhlas, mũhari wa 1-4].

Na Ngai ũigĩte rĩngĩ atĩrĩĩ: Ngai kĩhoti, gũtirĩ ngai-ũngĩ tiga we mũtũra muoyo, mũrũgamĩrĩri na mũtwarithia wa maũdũ mothe tene na tene. Dacũngaga kana gũkoma. Ido ciothe iria irĩ igũrũ na thĩĩ nĩciake owe wiki tu. Nũũcio ũngĩhota kũhoera (ciũmbe) iria ingĩ mbere yake hatarĩ rũth rũake? Nĩoĩ marĩa marĩ mbere yao na marĩa marĩ thutha wao, nao (ciũmbe) matioĩ onakĩ kumana na ũgĩ wake, tiga tu okĩrĩa endaga ciombe kũmenya kumana na ũgĩ wake. Gĩtĩ gĩake kĩa ũthamaki kĩihũrĩte igũrũ na thĩĩ, na daremagwo nĩ gũcirora (igũrũ na thĩĩ) na we akoragwo igũrũ makĩria, na nĩwe mũnene." (Al-Baqarah: 255)

Ngumo cia Ngai mũreri, mũtheru, mũnene.

Ngai mũreri nĩũrĩa wombire thĩĩ na akĩmĩtua yagwathika, na akĩmĩtua yakũguna ciombe ciake, na nowe wombire igũrũ na indo ciothe iria irĩ thĩiniĩ wakuo, hamwe na ciombe nene, na akĩigĩra riũa, mweri na ũtuko na mũthenya, mũtaratara ũyũ wa magegania ũrĩa wonanagia ũnene wake.

Ngai nĩwe watũthodekeire rĩera rĩrĩa tũtangĩhota gũikara tũtarĩ. Nanowe ũtũikũragĩria mbura na nanowe watũthondekeire iria na njũe. Nanowe watũheyaga gĩa kũrĩa rĩrĩa twarĩ ndainĩ cia maito maithuĩ. Nanowe ũtũmaga thakame ĩgerere mĩkihainĩ itũ, nanowe ũhotithagia ngoro ciitũ kũhũra kuma gũciarwo onginya gũkua gwitũ.

Ngai Mwene-Hinya-Wothe, aroiga ũũ: "Na Ngai nĩ amũrutĩte kuma dainĩ cia manyina manyu mũtoĩ ũndo owothe (mũtarĩ na ũmenyo), na akĩmũhotithia kũigua na kuona, akĩmũhe maitho na ngoro nĩguo mũhote kũmũcokeria ngatho." (An-Nahl: 78)

Mwathani Ngai ũrĩa ũhoyagũo nonginya akorwo na ngooci nginyanĩru. (Dabatiĩ gũkorwo na ũdũ ona ũmwe ũngĩonania kwaga ũkinyanĩru).

Mũũmbi witũ atũheete meciiria marĩa matũteithagia kũmenya ũnene wake, na mũmbĩre witũ ũkonania ũkinyanĩru wake, na atĩrĩĩ, Ngai dangĩgoceka na ngoci citarĩ na ũkinyanĩru.

Magongona mothe ma mahoya nonginya makorwo marĩ ma Ngai mũũmbi owe wiki tu. Ũũ nĩtondũ nowe wiki wĩna ũkinyanĩru, oũrĩa wagĩrĩire kũhoywo. Nakĩdũ kĩngĩ kana mũdũ, kĩngĩhoywo nĩ mũgarũ na wedi wa Ngai witũ, tũndũ kĩndũ kĩu gĩtire na ũkinyanĩru na nogĩkue na gũtharara.

Ũrĩa ũbatiĩ kũhoywo dagĩrĩire gũkorwo arĩ mũdũ, thanamu, mũti kana nyamũ.

Mũndũ o wothe angĩkorwo arĩ na ũmenyo-rĩ, ti-itherũ no nginya ahoe Ngai ũrĩa wagĩrĩire. Angikĩhoyatĩa kĩũmbe take?

Ngai dangĩtwika kana akuo mĩeri kenda dainĩ ya mũdũ wa-jaa, na aciarwo torĩa twana tũnini tũciaragwo, acaa!ũgwo nĩ kũnyihia Ngai mwene hinya wothe.

Ngai kĩhoti nĩwe wombire ciombe ciothe iria irĩ thĩ wake, na kũogwo rĩĩ, Ngai dangĩhota kũgerwo ngero nĩ mũdũ na gũtirĩ mũdũ ũngĩhota kũmwamba mũtharabainĩ, kũmũherithia na kũmũnyararithia.

Mwathi witũ ndangĩkua.

Ngai mũreri nĩũrĩa ũtariganagirwo, ũtakomaga, ũtarĩaga irio, nĩwe mwene hinya wothe, gũtingĩhotekeka harĩ-we gũkorwo na mũtumia, kana mwana. Nwondo wogwo rĩĩ, mũũmbi ena ngumo ya ũtheru na hinya, na gũtingĩhotekeka ona hanini gũkorwo na ngumo ya gũtegemera ciombe iria-ingĩ na kwaga ũkinyanĩri. Na maandĩko omothe mangĩkorwo makĩnyararithia na kũnyihia Ngai rĩĩ, macio nĩ mandĩko macenjie na matiumanĩte na ũgworĩrio ũrĩa wokire na Mutha na Jesũ nangĩ kumana na anabii a Ngai, thaa na thayũ wa Ngai ũkorwo hamwe nao.

Ngai Mwene-Hinya-Wothe, aroiga ũũ: "Inyuĩ andũĩno nĩ ngerekano thikĩrĩriai. Nama-nama bio rĩĩ, arĩa mũhoyaga hadũ ha Ngai rĩĩ, matingehota kũmba ona ngi onamangĩnyitana othe nĩgwo gũteithania. Na rĩrĩngi ĩngĩmatunya kũndo rĩĩ, matingehota kũmetunya. Nĩagĩte hinya biũ ũcio (ũrenda kũndo kana ũteithio kuma kũrĩ ciombe). Matiaheire Ngai gĩtĩyo kĩrĩa kĩmũkonĩa; nama yohoro nĩatĩrĩĩ, Ngai nĩwe mwene hinya wothe nanĩ mũtheru." [Al-Hajj: 73-74)

Atĩrĩĩ, nokũhotekeke atĩ Ngai atũtige ũogwo hatarĩ gũtũguorĩria ũrĩa endaga?

Nokũhotekeke atĩ Ngai ũmbire ciombe hatarĩ na gĩtũmi? Aciombire oũguo hatarĩ gĩtũmi na nĩwe ũkoragwo na ũgĩ wothe na kũmenya makĩria?

Nokũhotekeke atĩ ũrĩa watũmbire wega ũũ tũhana na agĩtũmbĩra indo-iria irĩ matuinĩ na thĩĩ, akorwo hihi atũmbire oũgwo hatarĩ na ũndũ arongoreirie? Kana hihi noatũtige oũgwo hatarĩ macokio ma cioria cia bata ikoniĩ mũtũrĩre witũ? Ciũria icio nĩta: Gĩtũmi gĩa gũkorwo-kuo nĩkĩ? Nĩkĩ gĩgakorwo kuo thutha wa gĩkuo? Na nĩkĩĩ gĩtũmi gĩa gũtũmba?

Ngai atũtũmĩire anabii na atũmũo nĩguo tũmenye gĩtũmi gĩa ithuĩ gũkorwo kuo, na nĩkĩĩ Ngai ekwenda kumana naithuĩ.

Na Ngai atũmire atũmwo nĩguo matũrute ati gũtirĩ ngai wagĩrĩire kũhoywo o-tiga Ngai mwene hinya wothe, na tũmenye njĩra ya kũmũhoya (tũmenye mũtaratara wa kũhoya Ngai) na matũkinyĩriĩ ndũmĩrĩri ya ũrĩa Ngai endaga na ũrĩa atendaga. Na o-hau matũrute mĩtugo na mĩikarĩre mĩega ĩrĩa tũngĩmĩiokia notũkorwo na mũtũrĩre wĩna irathimo nyingĩ bioo.

Na hatarĩ nganja rĩĩ, Ngai nĩatũmire atũmwo ainge bioo ta Nuhu, Iburahĩmu, Mutha na Issa(Jesũ) na akĩmahe hinya wa gwĩka ciama, iria cionanagia ũ-ũma wao na hatrĩ ngaja matũmĩtwo nĩ Ngai mũũmbi.

Na wa mũthia harĩ atũmwo a Ngai nĩ Muhammad thaa na thayũ wa Ngai cikorwo hamwe nake, na Ngai nĩamũgworĩirie ibuku rĩa korani theru.

Na hatarĩ ngaja atũmwo nĩ matwĩrĩta na njĩra theru atĩĩ, ũtũũro ũyũ wathĩ nĩkĩgeranio, na atĩ mũtũrĩre wa bio ũgakorwo-kuo thutha wa gũkua.

Nakũu igũrũ matuinĩ kwa Ngai rĩĩ, gũgakorwo na mĩgũnda ya mahũa (gardens) arĩa aigĩirwo etekia arĩa gũkũ thĩĩ mahoyaga Ngai owe wiki na magĩtĩkia atũmwo othe a Ngai. Nanĩmetĩkĩtie atĩ kwĩna mwaki ũrĩa weigĩirwo aregani (makafiri) arĩa mahoyaga ngai ingĩ hamwe na Ngai, na magĩkararia atumwo a Ngai.

Ngai Mwene-Hinya-Wothe, aroiga ũũ:

"Atĩrĩrĩ andũ!rĩrĩa anabii magoka kũrĩinyuĩ (arĩa maumanĩte nainyuĩ) makĩmuonia rũri rakwa, ũrĩa wĩtĩkĩtie na akehoka Ngai, ndagakorwo na kĩeha kana kũgĩa na wagagu. No rĩrĩ, arĩa mareganaga na ũira witũ na makaiũrwo nĩ mwĩtĩĩo nĩ ũndũ wao-rĩ, acio nĩo magatũra mwaki-inĩ wa tene na tene." (Al-A'araf: 35-36)

Na Ngai mwene hinya wothe augĩte rĩngĩĩ atĩrĩĩ: "Mweshiragia atĩ twamũmbire ũogwo tu (hatarĩ gĩtũmi) na atĩ mũtigacokio kũrĩithuĩ?" (Al-Muuminun: 115)

Korani theru

Korani theru nĩ ciugo cia Ngai mũtheru iria aikũrũkĩirie mũtũmwo wake wa mũico Muhammad thaa na thayũ wa Ngai ũkorwo hamwe nake. Nĩ kĩama kĩnene kĩrĩa kĩonanagia ũma wa nabii Muhammad thaa na thayũ wa Ngai ũkorwo hamwe nake nayo nĩ kĩhoto, na ũtwa shira wayo wa kĩwatho, na nĩ yama ũhoroinĩ wayo. Na hatarĩ nganja, Ngai nĩorĩtiĩ arĩa makararagia korani (kuga kwao atĩ tiya Ngai) mandĩke ibuku rĩmwe tu rĩrĩa rĩhanaine na korani no matiahotire kumana na mũtaratara mwega ũrĩa korani ĩkoragwo naguo. Na hatarĩ nganja rĩĩ, Korani nĩ yũnganĩtia ũira wa kĩũgĩ, na uma ngũrani ngũrani wa gĩthomo ũrĩa wonanagia atĩ ibuku rĩrĩ rĩtikĩkorwo rĩandĩkirwo nĩ mũndũ, no nĩ ciugo cia Ngai mũũmbi wandũ, ũrĩa mũtheru na mwene hinya wothe.

Nĩkĩ gĩtũmi kĩa anabii gũkorwo marĩ aingĩ?

Hatarĩ nganja rĩĩ, Ngai atũmire anabii oo-kuma kĩambĩrĩria kĩa mahinda nĩguo monererie andũ njĩra ya gũthiĩ kwa Ngai na nĩguo makinyĩrie andũ acio wendi na mĩkana ya Ngai. Na rĩtana rĩao othe rĩarĩ kũhoya Ngai ũmwe tuu ũrĩa mũtheru. Na okira kĩrĩnde rĩrĩa kĩanjagia gũtiga kũrũmĩrĩra kana gũthũkia marĩa mokire na mũnabii wao rĩĩ (tondũ wĩgiĩ kũhoya Ngai owe wiki), Ngai nĩatũmaga mũnabii ũngĩ athiĩ agathondeke kũrĩa gũthũku, na gũcokia andũ njĩra ya Ngai, na kũhoya Ngai ũmwe tuu, na kũmwathĩkĩra. Ngai nĩatũmire mũnabii Muhammad eta mũtũmwo wa mũico, ũrĩa wokire na mawatho magũtũra marĩa marehaga andũ oothe hamwe, marĩa makinyanagĩria na kweheria mawatho marĩa marĩkuo mbere yamo. Ngai nĩoire itemi rĩa gũtigia na gũtũria watho ũyũ, onginya mũthenya wa ciira.

Nĩũndũ wa gĩtũmi kĩu-rĩĩ, ithuĩ aithiramu nĩtũĩtĩkĩtie atũmwo othe na mabuku marĩa mokire mbere ya korani, ũtorĩa Ngai athanĩte.

Ngai Mwene-Hinya-Wothe, aroiga ũũ: "Mũtũmwo (wa Ngai Muhammad)nĩetĩkĩtie marĩa mothe aikorũkĩirio nĩ Ngai mũreri me-hamwe na etĩkia. Othe nĩmetĩkĩtie Ngai mwene hinya wothe, na maraika ake, mabuku make na atũmwo ake. (Maugaga) tũtikũranaga atũmwo othe a Ngai, na ningĩ maugaga nĩtwaigua na nĩtwathĩka. Tũrakũhoya mũhera wee Ngai witũ, na gwaku nokuo tũgacoka." (Al-Baqarah: 285)

Mũndũ ndangĩtuĩka mũĩtĩkia nginya etĩkie atũmũo othe a Ngai.

Ũrĩa watũmire atũmwo othe ni Ngai, na atĩrĩĩũrĩa ũgakararia ũmwe harĩ atũmwo a Ngai rĩĩ, mũndũ-ũcio agakorwo akararĩtie atũmwo ũthe a Ngai. Nĩũndũ woguo rĩĩ, gũtirĩ ihĩtia inene rĩkĩrĩte mũndũ kũregana na ũguũrĩrio wa Ngai. Nanĩguo mũndũ akaingĩra mũci-inĩ wa matuinĩ rĩĩ, nomũhaka gwĩtĩkia atũmwo oothe a Ngai.

Nĩũndũ woguo-rĩĩ, ũndũrĩa wa bata mahinda, maya harĩ omũndũ owothe rĩĩ, nĩ gwĩtĩkia atũmwo oothe a Ngai, na atĩrĩrĩĩũndũcio dũngĩhotekeka tiga gwĩtĩkia na kũrũmĩrĩra mũtũmwo wa mũico ũrĩa tiũngĩ tiga Muhammad, thaa na thayũ wa Ngai ũkorwo hamwe nake.

Ngai nĩ agwetete thĩiniĩ wa Korani atĩ ũrĩa ũkarega gwĩtĩkia mũtũmwo owothe harĩ atũmwo a Ngai agakorwo areganĩte na Ngai we mwene na gũkorwo anyararĩte ũguorio wa Ngai.

Thoma mĩhari ĩno ĩrũmĩrĩire: "Nama nama aterĩĩ, arĩa mareganĩte na Ngai hamwe na atũmwo ake, na makenda gũĩkĩra rũmena gatagatĩ ka Ngai na atũmwo ake, na makauga, "Amwe aa-atũmwo nĩtũmetĩkĩtiĩ na amwe tũkaregana nao", na makenda kũrũmĩrĩra njĩra ĩrĩa ĩgatagatĩ ka maya. Acio hatarĩ nganja nĩo aregani, nanĩtũharĩrĩrie ihera inene rĩna kĩnyararo kũrĩ aregani." (An-Nisai: 150-151)

Ũithiramu nĩ-kĩĩ?

Ũithiramu nĩkũĩnyihia mbere ya Ngai mwene hinya wothe na kũmũtambũra atĩ nowe wiki wagĩrĩire nĩ kũhoywo, kũmwathĩkĩra na kũrũmĩrĩra mawatho make na jĩra ya kũiganĩra na gwĩtĩkĩra.

Nahatarĩ na nganja rĩĩ, Ngai nĩatũmire atumwo ake oothe nĩũndũ wa ndũmĩrĩri ĩmwe tu nayo nĩ kwĩra andũ mahoe Ngai ũmwe tu ũrĩa ũtarĩ mũrunawe.

Na ũithiramu nĩyo ndini ya anabii oothe a Ngai, tũndu rĩtana rĩao oothe rĩarĩ rĩmwe, onakorwo mathani mao marĩnangũrani. Mahindainĩ maya tũrĩ rĩĩ, aithiramu no-ũũ matigarĩte kũrũmĩrĩra ndini ĩrĩa yokire na anabii oothe a Ngai, na ndũmĩrĩri ya ũithiramu mahinda maya nĩyo yama na kĩhoto. Gĩtũmi nĩ-rĩĩ, Ngai mũreri ũrĩa watũmire Iburahĩmu, mutha, na Issa (Jeso) nowe watũmire mũtũmwo wa mũico ũrĩa nĩ Muhammad. Muhammad oka okire na mathani marĩa mokire gũtharia marĩa marĩkuo mbere ya gũka gwake.

Ndini ciothe ũmũthĩ-ũyo, iria andũ mahoyaga Ngai kũgerera harĩ cio rĩĩ, tiga ndini ya ũithiramu rĩĩ, nĩ ndini cianjĩrĩirio nĩ andũ kĩũmbe kana ciarĩ cia Ngai igĩcoka ikĩgarũrwo nĩ moko mandũ, cigĩtukanio na ũhoi wa ngai-inge iria citagĩrĩire nĩ kũhoywo kuringana na wendi wandũ.Mũrũgamũ wa ũithiramu nĩ omwe ũrĩa utacenjagia.Rora korani theru, ũgũkora nĩ ibuku mũhĩrĩga umwe mĩcii-inĩ yoothe ya aithiramu.

Ngai aroiga ũũ ibuku-inĩ itheru rĩa Korani:

"Ũga: Nĩtwĩtĩkĩtie Ngai, na marĩa twaikũrũkĩirio, na marĩa maikũrũkĩirio iburahĩmu, na Ismail na Ithaka na Jakubu na ciana ciake, na marĩa maheirwo Mutha na Jeso na anabii angĩ kuma kwa Ngai wao mũreri.Tũtiĩkĩraga ngũrani gatagatĩ kao (kuga atĩĩ ũyũ nĩagĩrĩire na ũyũ ndagĩrĩire) naithuĩ rĩĩ nĩtũĩnyihagĩria Ngai. Naũrĩa ũgacagũra ndini ĩtarĩ ya ũithiramu rĩĩ, ndini ĩyo ndĩgetĩkĩrĩka mbere ya Ngai. Nake mũndũ ũcio rĩĩ, mũthenya wa cira agakorwo na hathara nene mũno." (Al-Imran 84-85)

Aithiramu metĩkĩtiĩ atĩa ũhoro wĩgiĩ Issa (Jesũ mwana wa mariamu) thayũ ũkorwo hamwe nake?

Ee nĩũĩĩ atĩ aithiramu nĩmabatiĩ gũĩtĩkia mũtũmwo na mũnabii wa Ngai Issa (Jesũ)? Na nomũhaka kũmwenda na kũmũhe gĩtĩyo na gwĩtĩkia ndũmĩrĩri yake irĩa nĩ kwĩra-andũ mahoye Ngai owe wiki tu ũrĩa ũtarĩ mũrunawe! Aithiramu metĩkĩtiĩ atĩ Mũnabii Jesũ na Muhammad thaa na thayũ wa Ngai ũkorwo hamwe nao, marĩ anabii a Ngai arĩa matũmĩtwo gũtongoria andũ njĩra ya Ngai ĩrĩa nĩyo njĩra ya gũthiĩ ikenero.

Nanĩtwĩtĩkĩtiĩ atĩrĩĩ, Jesũ thayũ ũkorwo hamwe nake, arĩ gĩkundinĩ kĩa manabii arĩa atheru mũno makĩria arĩa Ngai mũtheru atũmire, na nĩtwĩtĩkĩtie atĩ aciarirwo na njĩra ya kĩama. Na hatarĩ nganja rĩĩ, Ngai nĩatũmenyithĩtiĩ koraninĩ atĩĩ nĩombire Jesũ hatarĩ gũkorwo na ithe otorĩa ũmbire Adamu hatarĩ ithe kana nyina, ntondũ Ngai nĩ mũhoti wa maũndũ moothe.

Nanĩtwĩtĩkĩtiĩ atĩ, Jesũ ti Ngai onakana mwana wa Ngai na atĩ ndambirwo mũtharabainĩ, no emuoyo, Ngai mwene hinya wothe amuoire igũrũ gwake na atĩ nĩagacoka rĩngĩ gũkũ thee mahinda ma mũico, emũcirithania mũkinyanĩru na atĩĩ agakorwo ehamwe na etĩkia a ũithiramu tũndũ aithiramu nĩo metĩkĩtie kũhoya Ngai ũmwe tu, wĩtĩkio ũrĩa okire naguo Jesũ na anabii oothe a Ngai.

Hatarĩ nganja Ngai nĩatũmenyithĩtie koraninĩ atĩ ndũmĩrĩri ya Jesũ akiristiano nĩ mamĩcenjetie na atĩ kwĩna acenjia aganu arĩa macenjirie injiri na makĩongerera marĩa Jesũ ataugĩte na kĩrĩa kĩronania ũguo rĩĩ, nĩ gũkorwo kwĩna injiri mĩthemba ngũrani ngũrani na gũkorwo na gũkaranania kwa injiri icio.

Hatarĩ nganja Ngai nĩatũmenyithĩtiĩ atĩ Jesũ nĩ ahoyaga Ngai wake mũreri na atĩĩ gũtirĩ mũndũ erire akorwo akĩmũhoya eta Ngai. Mũgarũ nogwo rĩĩ, nĩeraga andũ mahoe Ngai wake na wa ciombe ciothe. No caitani rĩĩ, nĩatũmire akiristo mahoe Jesũ hadũ ha Ngai mwene hinya wothe. Ngai nĩatwĩrĩte rĩngĩ koranninĩ atĩĩ, ndakohera mũndũ ũrĩa ũhoyaga ngai-ĩngĩ tiga Ngai ũmwe mũmbii wathe na igũrũ na atĩĩ, Jesũ wakinya mũthenya wa ciira nĩakaregana narĩa mamũhoyaga, na ameere atĩ: "Ndamwathire kũhoya Ngai mũũmbi, no ndiamwathire kũhoya". Harĩ ũira wa ndetweno rĩĩ, nĩ ciugo cia Ngai mwene hinya wothe.

"Inyuĩ andũ a ibuku! Mũtikae gũkĩra mĩhaka dininĩ yanyu, na mũtikaĩ kũigĩrĩra Ngai maũndũ atoigĩte tiga tu ũndũrĩa wĩna kĩhoto. Hatarĩ na nganja rĩĩ, Jesũ mwana wa Mariamu nĩ mũtũmwo wa Ngai na kiugo gĩake kĩrĩa atwarĩire Mariamu, na nĩ roho waumanĩte na Ngai. Kwoguo ĩtĩkiai Ngai na atũmwo ake, na mũtikaĩ kuga ũtatũ mũtheru. Tigaitondũ ũgwo nĩgwo wega kũrĩ inyuĩ. Hatarĩ nganja Ngai nĩ ũmwe tu. Nĩmũtheru mũno wagũkorwo ena mwana. Nĩ ciake ciothe indo iria irĩ igũrũ na thĩĩ, na Ngai nĩ wa kwĩhokwo mũiganu." [An-Nisaa: 171].

Ngai Mwene-Hinya-Wothe, aroiga ũũ: "Na ririkana rĩrĩa Ngai akoiga"Wee Jesũ mwana wa Mariamu! Atĩ we werire andu: 'Nduaii niĩ hamwe na mami witũ ngai handũ haa Ngai mwene hinya wothe?' Akauga (Jesũ), 'Wee Ngai wĩ mũtheru! Ndibatiĩ kuga ũndũria itarĩ na kĩhoto naguo.Okorwo nĩ ndaugire we nĩoĩĩ. We nĩoĩ marĩa marĩ ngoroinĩ yakwa, no niĩ ndioĩ marĩa marĩ ngoroinĩ yaku. Hatarĩ nganja we nĩwe ũũĩ maũndũ moothe marĩa marĩ hithoinĩ."" (Al-Maida: 116)

Mũndũ owothe ũngĩenda kũhonoka mũtũrĩrĩine wa rũcio matuinĩ rĩĩ, nomũhaka aingĩre ũithiramuinĩ na arũmĩrĩre mũtũmwo wa Ngai Muhammad tuha na thayũ wa Ngai ũkorwo hamwe nake.

Harĩ maũndũ marĩa matarĩ nganja marĩa anabii maigwithanĩtiĩ igũrũ rĩamo rĩĩ, nĩatĩ gũtirĩ mũndu ũkahonoka mũtũrĩrrĩinĩ wa mwĩco (wĩgiĩ kũingĩra matuinĩ kwa Ngai) tiga aithiramu mewiki tu ntondũ nĩmetĩkĩtie Ngai mũtheru na harĩ kũmũhoya matiamũtukaniriĩ na ngai-ingĩ, na magĩtĩkia atũmwo na anabii oothe. Nĩũndũ woguo rĩĩ, arĩa marĩkuo hĩndĩ ya Mutha na makĩmwĩtĩkia na kũmũrũmĩrĩra rĩĩ, acio nĩo athiramu na ĩtĩkia ama na ega. Nothutha wa Ngai gũtũma Jesũ rĩĩ, gũgĩtwika nomũhaka arũmĩrĩri a Mutha marũmĩrĩre Jesũ na mamwĩtĩkie. Nĩũndũ woguo rĩĩ, arĩa metĩkiriĩ Jesũ nĩo ĩtĩkia na aithiramu ega. Norĩa wothe waregire gwĩtekia Jesũ akiuga egũthiĩ na mbere na ndini ya Mutha rĩĩ, ũcio ti mwĩtĩkia. Gĩtũmi nĩ ntondũ nĩaregire gwĩtĩkia na kũrũmĩrĩra mũtũmwo wa Ngai. Thutha wa Ngai gũtũma mũtũmwo wa mũico rĩĩ, (Muhammad) gũgĩtwiaka nomũhaka andũ othe mamwĩtĩkie na kũmũrũmĩrĩra. Ũũ nĩtondũ Ngai nĩwe watũmire Mutha na Jesũ, na nowe watũmire Muhammad eta mũtũmwo wa mũico. Nĩũndũ woguo rĩĩ, mũndũ owothe ũrĩa ũkaregana na ndũmĩreri ya Muhammad tha na thayũ wa Ngai ũkorwo hamwe nake, na auge ekwenderea na ndini ya Mutha na Jesũ rĩĩ, ũcio ti mwĩtĩkia.

Natikũiganu mũndũ kuga atĩĩ nĩatĩ-ĩte aithiramu, na gũtingĩmũtethia gũkorwo nĩarutaga sadaka kũmũingĩria kwa Ngai angĩkorwo atetĩkĩtiĩ ndini ya ũithiramu, onakana gũteithia athĩĩni notũhũ. Nomũhaka etekia Ngai, mabuku make na anabii ake oothe hatarĩ gũcagũra onomwe, na mũthenya wa mũico nĩguo Ngai amwĩtĩkĩre. Nwũndũ woguo rĩĩ, gũtirĩ ihĩtia rĩkĩrĩte kũhoya Ngai hamwe na ngai ingĩ na gũĩtĩkia atĩ mũndũ noateithĩke kumana na kĩndũ kĩngĩ tiga Ngai owe wiki tu mwene hinya wothe na kũrega kana gũkararia ũguorio wa Ngai. Kana mũndũ kũregana na ũnabii wa nabii wa mũico Muhammad tha na thayũ cikorwo hamwe nake. Tondũ rĩrĩ, akiristo na ayahudi aria maigwiĩte gũtũmwo kwa Muhammad na matimũĩtĩkie na kũmũrũmĩrĩra acio magaikio mwakinĩ wa tene na tene, otaũrĩa Ngai augĩte:

"Hatarĩ nganja andũ arĩa aregani harĩ andũ a ibuku na ahoi a ngai nyingĩ rĩĩ, makaingĩra mwakinĩ wa jehenamu maikare kũu tene na tene. Acio nĩo ciombe iria njũru bioo." (Al-Bayinnah: 6)

Tondũ ndũmĩrĩri ya mũico kuma kwĩ Ngai nĩ ĩrĩkĩtiĩ gũikũroka gũkũ thĩ nĩũndũ wa andũ rĩĩ, nomũhaka harĩ omũndũ wothe ũrĩa wĩiguĩte ndũmĩrĩri ya ũithiramu na akaigua ũhoro wĩgiĩ mũtũmwo wa Ngai Muhammad, amwĩtĩkie na athĩkĩre mawatho make, na kũmwathĩkĩra. Nĩũndũ woguo rĩĩ, ũrĩa wothe ũkaigua ndũmĩrĩre ĩno ya mũthia na aregane nayo rĩĩ, Ngai ndagetĩkĩra ũndũ o-wothe wake na nĩakamũherithia kũu igũrũ. Wũira wa ũguo nĩ ciogo ciake Ngai mwene hinya woothe.

"Na ũrĩa ũracaria ndini ĩtarĩ ya ũithiramu rĩĩ, Ngai ndakamwĩtĩkĩra. Nake mũndũ ũcio rĩĩ, kũu igũrũ kwa Ngai nĩ agakorwo na hathara nene." (Al-Imran: 85)

Na Ngai mũtheru aroiga uu: "Uga (wee Muhammad): 'Inyuĩ andũ aibuku! (ayahudi na akiristiano) ũkai he kiogo kĩrĩa mũĩtĩkĩtiĩ na kĩrĩa twĩtĩkĩtiĩ: Atĩrĩrĩ tũtikaĩ kũhoya ngai ingĩ tiga Ngai ũmwe, na tũtikaĩ gwĩtĩkia na kwĩhoka ngai ingĩ, na tũtikaĩ gũtuana ngai ithuĩ gwa ithuĩ. Naona maregana na ndeto-ĩno, merei: 'Gĩai na wũira atĩ ithuĩ tũrĩ aithiramu.'" (Al-Imran: 64)

Nĩ maũndũ marĩkũ batiĩ gwĩka nĩguo nduĩke mũithiramu?

Nĩguo mũndũ aingĩre ũithiramu, nomũhaka etĩkiĩ maũndũ maya matandatũ:

1. Gwĩtĩkia Ngai mũtheru na atĩ wee nĩwe mũũmbi na mwene kũheyana, mũtwarithia wa maũndũ, mwĩgwatĩri wa indo ciothe, gũtire kĩndo kĩhanaine nake, na ndarĩ mũtumia kana mwana, na atĩrĩĩ, we nowe wiki ũbatiĩ nĩkũhoywo.

2. Gwĩtĩkia Maraika atĩ nĩ ndungata cia Ngai, aciombire kumana na ũtheri, na hemawĩra mao rĩĩ, nĩ gũikorokĩria anabii ũguorĩrio.

3. Gwĩtĩkia mabuku ma Ngai mothe marĩa makũrũkĩirio anabii, ta taurati na injiri (matacenjetio nĩ andũ) na ibuku rĩa mũico nĩ korani theru.

4. Gwĩtĩkia atũmwo oothe ta Nuhu, Ibrahĩmu, Mutha, Jesũ na wamũico wao Muhammad, na atĩ aya nĩ andũ arĩa aheire hinya nĩũndũ wa kũmahe ũguorio na akĩmahe rũri na ciama iria cionanagia ũma wao.

5. Gwĩtĩkia mũthenya wa mũthia, harĩa Ngai akariũkia kĩrĩndĩ kĩa mbere na kĩa mũico, na nĩagatua cira wĩgiĩ ciombe ciake, na agacoka aingĩrie etĩkia mũciinĩ wa matuinĩ, na aingĩrie aregani mwakinĩ.

6. Gwĩtĩkia mĩbango ya Ngai, atĩĩ Ngai nĩoe ũhoro wĩgie kira kĩndũ kĩrĩa kĩahetũkire na kĩrĩa gĩgoka, na nĩandĩkĩte maũndũ maya, akĩmenda na akĩũmba kira kĩndo.

Ũthiramu nĩ njĩra ya gĩkeno

Ũithiramu nĩyo ndini ya anabii othe, na tindini ya arabu tu.

Ũthiramu nĩyo ndini ya kũrehe gĩkeno kĩama gũkũ thii, na nĩyo ĩkarehe mawega ma gũtũra kũu matuinĩ.

Ũithiramu noyo ndini irĩa ĩngĩhota kũhingia mabataro ma kĩroho na makĩmwĩrĩ, na kũhũrana na mathĩna mothe ma kĩmũndũ.

Ngai Mwene-Hinya-Wothe, aroiga ũũ:

"(Ngai mwene hinya wothe) Akiuga: 'Umai kũu inyuothe, mũrĩ thũũ inyuĩ kwa inyuĩ. Na ũngĩkamũkinyĩra ũtongoria wakwa rĩĩ, ũrĩa ũkarũmĩrĩra ũtongoria wakwa ndakora onakana kũgirĩka. Naũrĩa ũkanyarara (mawatho na wendi wakwa) hatarĩ ngaja nĩagakorwo na mũtũrĩre wĩna mathĩna na mũthenya wa mũico nĩtũkamũriũkia ĩĩ-gĩtũmumu.'" (Sura At-Twaha: 123-124).

Ingĩteithĩka atĩa ingĩingĩra ndini ya ũithiramu?

Kũingĩra ndini ya ũithiramu kwĩna bainda nyingĩ mũno, harĩimwo ciacio nĩ ta:

Kũgacĩra na kũgĩa na ũtheru gũkũ thĩĩ, tondũ mũndũ ũrĩa nĩ ndungata ya Ngai rĩĩ, nĩakoragwo na ũhoreri na irathimo mũtũrĩrreinĩ wake, nokoro tiũgwo, agakorwo ee mũtũmwo wa merirĩria, caitani, na maũndũ moothe marĩa ngoro ĩriragĩria.

Kũgacĩra kũnene kwa rũcio matuinĩ nĩ mũndũ kũhonoka kumana na ihera rĩa mwakinĩ, na kũingĩra ikenoinĩ cia mũgũnda wa matuinĩ kwa Ngai. Ningĩ kũgacĩra nĩ kũgĩa na irathimo cia Ngai na gũtũra ikenoinĩ cia mũciĩ wa igũrũ kwa Ngai.

Na atĩrĩĩ,arĩa Ngai akaingĩria mũgũndainĩ wake (paradiso), magaikara mawegainĩ make tene na tene na matigakua onakana kũrwara, gũturwo, kũnyitwo nĩ kĩeha onakana gũkũra. Nanĩmakaheyo okĩrĩa makenda.

He mĩgũnda ya kũu igũrũ kwĩna ikeno iria ritho rĩtarĩ rĩona, matũ matarĩ maigwa, na meciria mamũndũ matirĩ meciria ũrĩa gũgakorwo kũhana.

Ũura wĩgiĩ ũguo nĩ ciogo cia Ngai mũtheru we mwene: "Ũrĩa ũgeka ciako jega, mũndũrũme kana mũndũ mũka, nake akorwo nĩ mwĩtĩkia, hatarĩ nganja nĩ tũkamũhe ũtũro ũngĩ mwerũ, na marĩhi mega nĩũndũ wa ciĩkoa ciake njega." [An-Nahl: 98].

Nĩhathara ĩrĩkũ ingiona ingĩraga ũithiramu?

Mũndũ akagĩa hathara ya kwaga gĩthomo kĩnene mũno na ũgĩ, naguo nĩ ũgĩ na gĩthomo gĩa kũmenya Ngai. Nanĩ akagĩa hathara nĩũndũ wakwaga gwĩtĩkia Ngai, ũndũrĩa ũheyaga mũndũ thayo na ũhoreru gũkũ thĩ, na irathimo cia gũtũra kũu igũrũ.

Mũndũ akagĩa hathara ya kwaga kũrora ibuku inene rĩa Ngai, rĩrĩa aikũrũkĩirie andũ, na nĩakaga gwĩtĩkia ibuku rĩrĩ itheru.

Na rĩĩrĩ, mũndũ nĩagaagaaga tondũ nĩakaaga gwĩtĩkia anabii arĩa anene, na nĩakaaga gũkorwo hamwe nao thĩinĩ wa Paradiso ya igũrũ mũthenya wa kũriũka, na nĩakaagĩa mũrata wa ndaimono, na andũ ehia, na ngai iria maathathayagia ithenya rĩa Ngai, mwaki-inĩ wa Jehanamu. Na ũcio nĩguo mũciĩ ũrĩa mũũru mũno, na nĩguo itũũra rĩrĩa rĩũru mũno.

Ngai Mwene - Hinya - Wothe, aroiga ũũ:

"Andũ arĩa meheranĩtie nĩ arĩa meheranĩtie o ene na andũ ao mũthenya wa kũriũka. Ũguo nĩguo gũgaatuĩka. Nĩ gũgaakorũo na icua rĩa mwaki igũrũ rĩao, na icua rĩngĩ rĩa mwaki thĩ yao. Ũguo nĩguo Ngai erĩte ndungata ciake. Na inyuĩ ndungata ciakwa, iguai! Nĩ niĩ Mwĩtigĩri Ngai!" [Surat Az-Zumar: 15-16].

Ndũgakue Ngoro!

Thĩ ti mũciĩ wa gũtũũra tene na tene...

Maũndũ mothe mega magaathira kuo, na merirĩria mothe mathire...

Na mũthenya ũcio nĩũkaagĩa na ũhoro wa maũndũ marĩa mothe mwekĩte. Ũcio nĩguo mũthenya wa kũriũka. Ngai Mwene Hinya Wothe ekuuga atĩrĩ: "Na rĩrĩ, ibuku rĩa gĩkũnjo rĩgaakorũo rĩigĩtwo. Nĩ ũkuona andũ arĩa aaganu makĩmaka nĩ ũndũ wa maũndũ marĩa marĩ thĩinĩ wacio. Nao magacookia atĩrĩ, "Ĩĩ! Kaĩ ibuku rĩrĩ na maũndũ marĩkũ? Na githĩ ti maũndũ manene kana manini aheaga mũndũ o wothe nĩguo aandĩke?' Na makaona maũndũ marĩa mothe meekĩte marĩ ho. Nake Mwathani waku ndarĩ hĩndĩ angĩĩhia mũndũ o na ũrĩkũ." [Suratul Kahf: 49]

Ngai Mwene Hinya Wothe, Ũrĩa Ũrĩ Igũrũ Mũno, nĩ onanĩtie atĩ mũndũ o wothe ũtarũmagĩrĩra Watho ũcio, ũtũũro wake ũgaakorũo ũhaana ta mwaki wa Jehanamu, kũrĩa agaatũũra tene na tene.

Nĩ ũndũ ũcio, o na gũtuĩka no tũhote gũtooria mĩnyamaro ĩyo, nĩ tũkũbatara kwĩmenyerera. "Mũndũ o wothe ũngĩenda kũgĩa na ndini ĩngĩ tiga o ya Islamu, ndarĩ hĩndĩ akaamĩamũkĩra. Na ningĩ nĩũgaatuĩka ũmwe wa arĩa makaagaya muoyo wa tene na tene." [Al-Imran: 85]

Nĩũndũ woguo rĩĩ, ũithiramu nĩyo ndini ya mwanya oĩrĩa tu Ngai agĩtĩkĩra mũthenya wa mũthia.

Ngai nĩwe watũmbire, na nĩ harĩ we tũgacoka. Thĩ ĩno nĩ kĩgeranio kĩrĩa atũheete.

Gĩa na wĩtĩkio atĩ,ũtũro ũyũ nĩ mũkuhe otakĩroto...na gũtirĩ mũndũ ũĩ agakua rĩĩ.

Nĩ ũndũ ũcio-rĩ, nĩ kĩĩ gĩgũtũma mũigue mũgambo ũcio ũkiuga atĩrĩ, 'Tũgũthiĩ na mĩthiĩre ya ũthingu'? Nĩ kĩĩ kĩngĩtũma ũtige kũrũmĩrĩra Mũnabii ũrĩa wa mũthia?

Atĩrĩĩ! Hhihi wĩna macokio marĩko magũgacokeria mũkũmbi mũthenya wa ciiira rĩrĩa agakũria ũũ:Nĩkĩĩ kĩagiririe ũrũmĩrĩre kĩhoto?na nĩkĩĩ kĩagiririe ũmũrũmĩrĩre mũnabii wa mũthia?

Na Ngai ũigĩte rĩngĩ atĩrĩĩ: "No arĩa makaaga gwĩtĩkia na makaaria maheeni ũhoro wa ciama ciitũ, nĩo magaatuĩka a gũikio mwaki-inĩ matũũre kuo tene na tene." [Suratul Baqara: 39]

Hatirĩ kĩgirĩrĩria kĩa mũndũ kwaga kũrũmĩrĩra kĩhoto na kũrũmĩrĩra mababa na maguka atene.

Ngai aratwĩra atĩ andũ aingĩ nĩmaregaga kũingĩra ũithirmu nĩũndũ wa gũĩtigĩra andũ na marĩa mamarigicĩiriĩ (hihi mũndũ akona nĩegũtengwo nĩarĩa maikaraga nao atĩtondũ nĩatwika mũithiramu).

Aingĩ ao matiendaga kũgarũrĩra wĩtĩkio wao ũrĩa maatigĩirũo nĩ maithe mao ma tene, na nĩ ũndũ ũcio makaũrũmĩrĩra, na aingĩ ao nĩ ũndũ wa kwaga kwĩhokeka nĩ ũndũ wa maũndũ matarĩ ma kĩhooto marĩa maarutĩtwo.

Gũtirĩ mũndũ o na ũmwe wa aya ũngiuga atĩ ndahootanire.

Nĩ ũndũ ũcio, mũndũ ũrĩa ũreganaga na kũgĩa na Mũũmbi ndangĩhota kuuga ũũ: 'Ngũtũũra ndĩ mwĩtĩkia atĩ gũtirĩ Mũũmbi tondũ ndaciarirũo famĩlĩ-inĩ ĩtetĩkĩtie atĩ nĩ kũrĩ Mũũmbi!' No mũhaka ahũthĩre ũũgĩ ũrĩa Ngai amũheete, athuthurie ũraihu wa igũrũ na thĩ, na athuthurie ũũgĩ ũrĩa Mũũmbi amũheete, nĩguo amenye atĩ thĩ ĩno ĩkoragwo na Mũũmbi. O ũndũ ũmwe na ũcio, mũndũ ũrĩa ũthaathaiyaga mahiga na mĩhianano ndangĩona gĩtũmi gĩa kwĩgerekania na maithe make, no agĩrĩirũo kwĩyũria ũũ: "Nĩ kĩĩ kĩngĩtũma ndathaathaiye kĩndũ gĩtarĩ muoyo, kĩrĩa gĩtangĩigua, kana kĩnyone, o na kana kĩndeithie na njĩra o yothe?"

O ũndũ ũmwe na ũcio-rĩ, Mũkristiano ũrĩa wĩtĩkĩtie maũndũ marĩa mareganaga na ũrĩa mũndũ atariĩ, no mũhaka eyũrie ũũ: 'Nĩ kĩĩ kĩngĩtũma Mwathani orage mwana wake ũtarĩ na mahĩtia nĩ ũndũ wa mahĩtia ma andũ angĩ? Ũndũ ũcio nĩ ũru mũno! Nĩ ũndũ ũrĩkũ andũ mangĩĩka nĩguo mamũũrage Mũrũ wa Ngai? Na githĩ Ngai ndangĩhota kuohera ciũmbe mehia ma cio atekũmarekereria ciũrage mwana wacio? Na githĩ Ngai ndangĩahotire kũgitĩra mwana ũcio wake?

Nĩ ũndũ ũcio wĩra wa mũndũ mũũgĩ nĩ kũrũmĩrĩra kĩhooto, na ti kũrũmĩrĩra maithe na maithe mao ma tene maũndũ-inĩ mao ma tũhũ.

Ngai Mwene - Hinya - Wothe, aroiga ũũ: "Na rĩĩrĩ, mangĩĩrwo atĩrĩ, "Ũkai mũtuĩrie ũrĩa Ngai aatũmire, na mũrũmĩrĩre mũtũmwo", moigaga atĩrĩ, "Ũndũ ũrĩa tuoneire maithe maitũ makĩĩraga nĩguo ũratũigĩrĩra, na noguo tũrĩĩkaga". O na angĩkorwo maithe mao ma tene matiarĩ na ũmenyo o na kana ũtongoria-rĩ, githĩ o matigaatuĩka ta ithuĩ?" [Suratul Maaidah: 104]

Angĩka atĩa angĩkorũo nĩ arenda kũhonoka no nĩ etigĩrĩte gũtharĩkĩra andũ arĩa mamwendete?

Mũndũ ũrĩa wendaga kũhonoka na akaigua guoya nĩ ũndũ wa maũndũ marĩa marĩ hakuhĩ nake, no ahote kwĩneana na akahitha wĩrutĩri wake o nginya rĩrĩa Ngai akaahotithia ũndũ mwega makĩria, na hĩndĩ ĩyo ahote kwĩiganĩra na kuonania wĩrutĩri wake.

Nĩ ũndũ ũcio-rĩ, wĩrutanĩrie kwĩnyiihia ũtuĩke Mũkristiano, no ndũgatũme mũndũ o na ũrĩkũ ũrĩa ũikaraga nake amenye atĩ wĩ Mũkristiano, o na ndũkamenyithie andũ angĩ atĩ wĩ Mũkristiano, angĩkorũo gwĩka ũguo no gũgũthũkie.

Na mũmenye atĩ mũngĩĩtĩkĩra, mũgũtuĩka aariũ a andũ milioni nyingĩ, na no mũhote kwaranĩria na andũ a kanitha kana kĩama kĩrĩa gĩkoragwo itũũra-inĩ rĩanyu na mũbatare ũtaaro wao na ũteithio wao, tondũ gwĩka ũguo no gũtũme makenere.

Ngai Mwene - Hinya - Wothe, aroiga ũũ:

"Na mũndũ ũrĩa wĩtigĩrĩte Ngai, nĩarĩmũheaga njĩra ya kũũrĩra. Na nĩndĩmũheaga irio kuuma kũrĩa atarĩeciragia." [Surat At-Twalaq: 2-3]

Wee mũthomi mũtaana,

Githĩ Ngai ũrĩa wamũmbire na agĩkũhe ũtugi wake wothe, na agĩkũhe irio rĩrĩa warĩ nda ya nyina, na agĩkũhe mĩhũmũ ĩrĩa ũhuuragia rĩu, tiwe wa bata mũno gũkĩra andũ?

Na githĩ ti ũhoro wa ma atĩ, nĩguo mũndũ agĩe na ũtũũro mwega thĩinĩ wa thĩ ĩno o hamwe na muoyo wa tene na tene, nĩ agĩrĩirũo kwĩima nĩ ũndũ wa maũndũ marĩa mothe matarĩ mega ma ũtũũro? Ĩĩ nĩ ma!

Ndũkanareke maũndũ marĩa wekĩte tene matũme ũremwo nĩ kũgarũrĩra mĩthiĩre yaku na gwĩka maũndũ marĩa magĩrĩire.

Wĩ mũrũmĩrĩri wa ma wa ndini ya Gĩkristiano ũmũthĩ! Ndũkanareke Shaitani agũtharĩkĩre nginya wĩke ũũru!

Ngai Mwene - Hinya - Wothe, aroiga ũũ:

"Inyuĩ andũ akwa! Nĩ gũkorwo nĩ ũira wa ma kuuma kũrĩ Mwathani wanyu. Na rĩĩrĩ, nĩtũmũrutĩire ũtheri ũrĩa wonanagia wega. Nao arĩa meetĩkĩĩtie Ngai na makamũrũmĩrĩra-rĩ, nĩamamenyagĩrĩra na ũndũ wa tha ciake, na ũtugi wake, na nĩakamaruta njĩra-inĩ yake nũngarũ." [Surat An-Nisaa: 174-175]

Hihi nĩ wĩhaarĩirie gũtua itua rĩrĩa inene mũno ũtũũro-inĩ waku?

Angĩkorũo maũndũ macio mothe twarĩrĩria nĩ maringaine na meciria maku, na nĩ wĩtĩkĩrĩĩte ũndũ ũcio ngoro-inĩ yaku-rĩ, no mũhaka ũtue ikinya rĩa mbere rĩa gũtuĩka Mũithĩramu. Hihi no ũnyende ũndeithie gũtua itua rĩrĩa rĩega biũ ũtũũro-inĩ waku na ũndeithie gũtuĩka Mũithĩramu?

Na rĩĩrĩ, o ta ũrĩa tũgwetire thĩinĩ wa ibuku rĩĩrĩ rĩa Thaburi, Ngai nĩaherithĩtie andũ arĩa othe meehirie, na arĩa othe meehirie, o na arĩa mateehĩtie. Nĩ ũndũ ũcio-rĩ, rekei tũmenye atĩ Ngai nĩaherithĩtie andũ arĩa othe meehĩtie. Nĩ ũndũ ũcio-rĩ, mũndũ o wothe angĩĩhĩta, ũcio nĩ mwĩhia, na nĩ ũndũ ũcio o na inyuĩ mũgaatuĩka o ta ithuĩ. Nĩ ũndũ ũcio-rĩ, tũtiagĩrĩirwo nĩ kũrekerwo mehia maitũ nĩ Ngai, na tũcookerere Mwathani witũ tũrĩ na mwĩhoko. Na angĩkorwo Ngai nĩakũona ũgĩũka na ihenya ũhoroinĩ wa ma, na ũkoiga ciugo igĩrĩ cia ma, nĩekũgũteithũra kuuma mehiainĩ mangĩ. Mũndũ o wothe ũrĩa wĩriragĩria gũtuĩrwo ciira nĩ Ngai, na nĩatũũraga e mwĩhokeku, Ngai nĩekũmuonia njĩra ĩrĩa njega makĩria.

Ũira wa ũndũ ũcio nĩ ciugo cia Ngai Mwene Hinya: "Ĩra arĩa mateetĩkĩĩtie atĩrĩ: Mangĩtiga gwĩka maũndũ mooru-rĩ, nĩmakarekerwo maũndũ marĩa meekĩtwo tene." [Suratul Anfaal: 38]

Ingĩka atĩa nĩguo nduĩke Mũithĩramu?

Gũtuĩka Mũkristiano ti ũndũ mũhũthũ, na ndũbataraga mĩtugo mĩnene kana ũthathaiya wa mwanya. Mũndũ angĩka ũguo, no oige ũũ: "Nĩngũruta ũira atĩ gũtirĩ Ngai ũngĩ tiga o Ngai, na ngũmwĩra atĩrĩ, Muhammad nĩ mũtũmwo wa Ngai". Angĩkorũo no ũhote gũtaarĩria ciugo icio na rũthiomi rwa Kĩarabu-rĩ, no ũhote. No ũngĩaga gwĩka ũguo-rĩ, no ũhote kwaria na rũthiomi rwaku, na nĩ ũndũ ũcio ũtuĩke Mũithĩramu. Nĩ ũndũ ũcio-rĩ, wĩrute ũhoro wa ndini ĩrĩa ĩgũgũteithia gũkenera ũtũũro wa gũkũ thĩ na ũhonokio wa tene na tene.

Nĩguo ũmenye makĩria ũhoro wa ndini ya Islamu, no ũhihinye haha:

Nĩguo ũmenye ũrĩa ũhũthagĩra ũira wa Islamu, twandĩkĩre marũa kũrĩ: