ޖަނަވާރުތަކާ މެދު އޯގާތެރިވުމުގެ އަދަބުތަކަކީ ކޮބައިހެއްޔެވެ؟
- الباب / الفصل
- قسم الآداب الإسلامية
السؤال
س21: ما آداب الرفق بالحيوان؟
ސ 21: ޖަނަވާރުތަކާ މެދު އޯގާތެރިވުމުގެ އަދަބުތަކަކީ ކޮބައިހެއްޔެވެ؟
الجواب
ج:1. أطعم الحيوان وأسقيه.
- في الحديث:
قالوا: يا رسول الله، وإن لنا في البهائم أجرًا؟ قال: «في كل كبد رطبة أجر»
متفق عليه.
- ومر رسول الله صلى الله عليه وسلم ببعير قد لحق ظهره ببطنه، فقال:
«اتقوا الله في هذه البهائم»
رواه أبو داود.
- الرحمة والشفقة وعدم تحميله ما لا يطيق.
- في الحديث: قال عليه الصلاة والسلام:
«من رب هذا الجمل؟ لمن هذا الجمل؟ فجاء فتى من الأنصار فقال: لي يا رسول الله. فقال: أفلا تتقي الله في هذه البهيمة التي ملكك الله إياها؛ فإنه شكا إليَّ أنك تجيعه وتدئبه»
رواه أبو داود وأحمد.
تدئبه: أي تتعبه.
- لا أعذب الحيوان بأي نوع من العذاب والأذى.
- في الحديث عن جابر رضي الله عنه، أن النبي صلى الله عليه وسلم مر عليه بحمار قد وسم في وجهه، فقال:
«أما بلغكم أني قد لعنت من وسم البهيمة في وجهها، أو ضربها في وجهها؟» فنهى عن ذلك.
رواه مسلم وأبو داود واللفظ له.
ޖ: 1. އަހަރެން ޖަނަވާރަށް ކާންދީ ފެންދެމެވެ.
ޙަދީޘްގައިވެއެވެ:
އެބޭކަލުން ދެންނެވިއެވެ: "އޭ ﷲ ގެ ރަސޫލާއެވެ! އަހަރުމެންނަށް ޖަނަވާރުތަކުގައި އަޖުރެއް ލިބެން އޮވޭތޯއެވެ؟" ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ: “ތެތް ކޮންމެ ފުރަމޭއެއްގައި ވެސް އަޖުރުވެއެވެ.”
މުއްތަފަޤުން ޢަލައިހި (ބުޚާރީއާއި މުސްލިމް ނެރުއްވާ އެއްބަސްވެވިފައިވާ ޙަދީޘެކެވެ.)
އޭގެ ބަނޑުގައި ބުރަކަށި ޖެހި ތަތްލާފައިވާ ޖަމަލެއްގެ ކައިރިން ﷲ ގެ ރަސޫލާ ﷺ ހުރަސްކުރެއްވިއެވެ. އެހިނދު ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ:
“މި ޖަނަވާރުތަކާ މެދު ތިޔަބައިމީހުން ﷲ އަށް ތަޤުވާވެރިވާށެވެ.”
ރިވާކުރެއްވީ އަބޫ ދާވޫދެވެ.
- ރަޙުމްކޮށް، ކުލުނު ބަހައްޓާ، އަދި އެސޮރުމެންނަށް ކުޅަދާނަނުވާވަރުގެ ކަންކަން ނުޖެއްސުމެވެ.
ޙަދީޘްގައިވެއެވެ: އެކަލޭގެފާނު عليه الصلاة والسلام ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ:
“މި ޖަމަލުގެ ވެރިޔަކީ ކާކު ހެއްޔެވެ؟ މި ޖަމަލަކީ ކާކުގެ އެއްޗެއް ހެއްޔެވެ؟" އެހިނދު އަންޞާރުންގެ ޒުވާނަކު އައިސް ދެންނެވިއެވެ: "އޭ ﷲ ގެ ރަސޫލާއެވެ! މިއީ ތިމަންނަގެ ޖަމަލެކެވެ." ދެން އެކަލޭގެފާނު ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ: "ތިބާއަށް ﷲ މިލްކުވެރިކުރައްވާފައިވާ މި ޖަނަވާރާމެދު ތިބާ ﷲ އަށް ބިރުވެތިނުވަނީ ހެއްޔެވެ! ފަހެ އޭތި ތިމަންކަލޭގެފާނުގެ އަރިހުގައި ތިބާ އޭތި ބަނޑުހައިކުރުވައި ވަރުބަލިކޮށްލާކަމަށް ޝަކުވާ ކޮށްފިއެވެ."
ރިވާކުރެއްވީ އަބޫ ދާވޫދާއި އަޙްމަދެވެ.
تدئبه: އެބަހީ، ވަރުބަލިކުރުވުމެވެ.
- އަހަރެން ޖަނަވާރުތަކަށް އެއްވެސް ކަހަލަ އަނިޔާއެއް އަދި ގެއްލުމެއް ދީގެން އަނިޔާއެއް ނުކުރަމެވެ.
އަދި ޖާބިރު رضي الله عنه ގެ އަރިހުންވާ ޙަދީޘްގައިވެއެވެ: ނަބިއްޔާ ﷺ ގެ އަރިހުން ލާފައި، އޭގެ މޫނުމަތީގައި އަލިފާނުން ތައްގަނޑު ޖެހިގެންވާ ޙިމާރެއް ހުރަސްކޮށްފައި ދިޔައެވެ. އެހިނދު ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ:
“ޖަނަވާރެއްގެ މޫނުގައި ނިޝާން ޖަހާ، ނުވަތަ މޫނުގައި ތަޅާ މީހާއަށް ތިމަންކަލޭގެފާނު ލަޢުނަތްދެއްވިކަން ތިޔަބައިމީހުންނަށް ޚަބަރު ނުފޯރާހެއްޔެވެ؟" ދެން އެކަލޭގެފާނު އެކަން ނަހީކުރެއްވިއެވެ."
ރިވާކުރެއްވީ މުސްލިމު އަދި އަބޫ ދާވޫދެވެ. އަދި ލަފްޒުވަނީ އަބޫ ދާވޫދަށެވެ.