Skip to content

آداب مهربانی با حیوانات چیست؟

الباب / الفصل
قسم الآداب الإسلامية

السؤال

س21: ما آداب الرفق بالحيوان؟

پرسش ۲۱: آداب مهربانی با حیوانات چیست؟

الجواب

ج:1. أطعم الحيوان وأسقيه.

  • في الحديث:

قالوا: يا رسول الله، وإن لنا في البهائم أجرًا؟ قال: «في كل كبد رطبة أجر»

متفق عليه.

  • ومر رسول الله صلى الله عليه وسلم ببعير قد لحق ظهره ببطنه، فقال:

«اتقوا الله في هذه البهائم»

رواه أبو داود.

  1. الرحمة والشفقة وعدم تحميله ما لا يطيق.
  • في الحديث: قال عليه الصلاة والسلام:

«من رب هذا الجمل؟ لمن هذا الجمل؟ فجاء فتى من الأنصار فقال: لي يا رسول الله. فقال: أفلا تتقي الله في هذه البهيمة التي ملكك الله إياها؛ فإنه شكا إليَّ أنك تجيعه وتدئبه»

رواه أبو داود وأحمد.

تدئبه: أي تتعبه.

  1. لا أعذب الحيوان بأي نوع من العذاب والأذى.
  • في الحديث عن جابر رضي الله عنه، أن النبي صلى الله عليه وسلم مر عليه بحمار قد وسم في وجهه، فقال:

«أما بلغكم أني قد لعنت من وسم البهيمة في وجهها، أو ضربها في وجهها؟» فنهى عن ذلك.

رواه مسلم وأبو داود واللفظ له.

پاسخ: به حیوان آب و غذا می‌دهم.

در حدیث آمده است که:

گفتند: یا رسول الله، آیا ما در [نیکی به] حیوانات پاداش داریم؟ فرمود: «در [نیکی به] هر موجود زنده‌ای پاداشی است».

به روایت بخاری و مسلم.

و رسول الله صلی الله علیه وسلم از کنار شتری گذشت که [از شدت گرسنگی] شکمش به پشتش چسبیده بود، پس فرمود:

«دربارهٔ این حیوانات از خدا بترسید».

به روایت ابوداوود.

۲. رحمت و شفقت و مجبور نکردن حیوان به کاری که توانایی‌اش را ندارد.

  • در حدیث آمده که رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمودند:

«صاحب این شتر کیست؟ این شتر برای کیست؟» جوانی از انصار گفت: مال من است ای رسول الله. فرمود: آيا دربارهٔ اين حيوان که الله به تو داده است، از الله نمی‌ترسی؟ اين حيوان نزد من شکايت می‌کند که او را گرسنه نگه می‌داری و خسته‌اش می‌کنی».

به روایت ابوداود و احمد.

خسته‌اش می‌کنی: یعنی بیش از حد توانش از او کار می‌کشی.

۳. حیوانات را به هیچ شکلی آزار نمی‌دهم و شکنجه نمی‌کنم.

  • در حدیث از جابر رضی الله عنه روایت است که الاغی از کنار پیامبر صلی الله علیه وسلم گذشت که بر صورتش داغ زده بودند، پس فرمود:

«آیا به شما نرسیده که من کسی را که بر چهرهٔ حیوان داغ بگذارد یا بر چهرهٔ حیوان بزند، لعن کرده‌ام؟». و اینگونه از این کار نهی کردند.

به روایت مسلم و ابوداود و این لفظ ابوداود است.