Skip to content

Ze ziriwa empisa z'okusaba?

الباب / الفصل
قسم الآداب الإسلامية

السؤال

س٢٦: ما آداب الدعاء؟

Ekibuuzo 26: Ze ziriwa empisa z'okusaba?

الجواب

ج:١. البدء بحمد الله والثناء عليه.

  1. الصلاة على النبي صلى الله عليه وسلم.
  • في الحديث عن النبي صلى الله عليه وسلم:

«إذا صليت، فقعدت، فاحمد الله بما هو أهله، وصل عليَّ ثم ادعه»

رواه الترمذي.

  1. رفع اليدين أثناء الدعاء.
  • قال رسول الله صلى الله عليه وسلم:

«إن ربكم تبارك وتعالى حيي كريم يستحيي من عبده إذا رفع يديه إليه أن يردهما صفرًا»

رواه الترمذي وأبو داود.

  1. التوبة والاعتراف بالذنب.
  • في دعاء موسى عليه السلام:

﴿قَالَ رَبِّ إِنِّي ظَلَمۡتُ نَفۡسِي فَٱغۡفِرۡ لِي فَغَفَرَ لَهُۥٓۚ إِنَّهُۥ هُوَ ٱلۡغَفُورُ ٱلرَّحِيمُ﴾

[القصص ١٦].

  1. الإلحاح في الدعاء، يعني إكثاره وتكراره.
  2. عدم استعجال الإجابة.
  3. لا تدع بإثم أو قطيعة رحم.
  • في الحديث:

«لا يزال يستجاب للعبد ما لم يدع بإثم أو قطيعة رحم، ما لم يستعجل. قيل: يا رسول الله، ما الاستعجال؟ قال: يقول: قد دعوت، وقد دعوت، فلم أر يستجيب لي. فيستحسر عند ذلك، ويدع الدعاء»

رواه البخاري ومسلم.

  1. خفض الصوت في الدعاء.
  • قال تعالى:

﴿ٱدۡعُواْ رَبَّكُمۡ تَضَرُّعٗا وَخُفۡيَةًۚ﴾

[الأعراف: ٥٥].

  1. حضور القلب أثناء الدعاء.

«ادعوا الله وأنتم موقنون بالإجابة، واعلموا أن الله لا يستجيب دعاء من قلب غافل لاه»

  1. الإخلاص لله تعالى، وسؤال الله وحده في الشدّة والرخاء.

﴿وَأَنَّ ٱلۡمَسَٰجِدَ لِلَّهِ فَلَا تَدۡعُواْ مَعَ ٱللَّهِ أَحَدٗا﴾

[الجن: ١٨].

  1. التوسّل إلى الله بأسمائه الحسنى وصفاته.

﴿وَلِلَّهِ ٱلۡأَسۡمَآءُ ٱلۡحُسۡنَىٰ فَٱدۡعُوهُ بِهَاۖ﴾

[الأعراف: ١٨٠].

  1. استقبال القبلة.

في الحديث:

«فما زال يهتف بربه مادًّا يديه مستقبل القبلة، حتى سقط رداؤه عن منكبيه»

رواه مسلم.

  1. إطابة المأكل والملبس.

«ثم ذكر الرجل يطيل السفر أشعث أغبر يمد يديه إلى السماء: يا رب يا رب، ومطعمه حرام، ومشربه حرام، وملبسه حرام، وغذي بالحرام، فأنى يستجاب لذلك»

Okwanukula: 1- Okutandika n'okutenda Allah n'okumusuuta.

Okusaalira Nabbi okusaasira n'emirembe bibeere ku yye.

-Mu hadiithi nga eva ku Nabbi okusaasira n'emirembe bibeere ku yye:

«Bw'omalanga okusaala n'otuula, tendereza Allah n'amatendo ge agamusaana, bw'omala onsaalire, oluvannyuma musabe»

Esangibwa mu kitabo kya Tirmidhi .

  1. Okuwanika emikono mu kusaba.

Yagamba Omubaka wa Allah okusaasira n'emirembe bibeere ku yye:

«Mazima ddala omulezi wammwe omugulumivu wa nsonyi ate mugabi, akwatibwa omuddu we ensonyi bw'aba awanise emikono gye gy'ali okugizzaayo nga temuli kirimu»

Yayogerwa Tirmidhi ne Abu Dauda.

  1. okwenenya n'okukkiriza ekyonoono.

Mu duwa ya Muusa emirembe gibeere ku yye:

{Yagamba nti: Mukama wange! Mazima nze ndyazaamaanyizza omwoyo gwange, (wabula) nsonyiwa! Ne (Allah), n'amusonyiwa. Mazima Ye ye Musonyiyi, Omusaasizi}

[Al-qasas: 16].

  1. Okulemerako mu kusaba. amakulu nti okuyitiriza okusaba n'okukuddingana.
  2. Obutapapiriza kwagala kwanukulwa.
  3. Tosaba kyonoono yadde okukutula oluganda.

Mu hadiith:

«Omuddu aja kusigala nga ayanukulwa ebbanga ly'amala nga tasabye kyonoono oba okukutula oluganda, n'ebbanga ly'amala nga tapapye. Nebagamba nti owaffe ggwe omubaka wa Allah, okupapa kye kki? n'agamba nti: agamba nti: nsabye n'ensaba, naye siraba bwanyanukula n'akoowa, n'alekayo n'okusaba»

Yayogerwa Bukhari ne muslim

  1. Okukkakkanya eddobozi mu kusaba.

Yagamba [Allah] omugulumivu:

{Musabe omulezi wammwe mu bukkakkamu ne mu kyama}

[Al-a'raaf :31]

  1. Okuteekayo obirowoozo(omutima) mu kaseera k'okusaba.

«Musabe Allah nga mukakasa nti ajja kubaanukula, era mukimanye nti Allah tayanukula duwa ya muntu nga omutima gwe mugayaavu tegwefiirayo»

  1. Okwewayo eri Allah n'okusaba Allah yyekka mu buzibu ne mu ssanyu.

{Era mazima emizikiti gyonna gya Allah Kale temusinzanga awamu ne Allah ekintu ekirala kyonna nga mukimugattako}

[Al-jinni: 18].

okusembera eri Allah nga okozesa amannya ge amalungi n'ebitendo bye.

{Ne Allah alina amannya amalungi, kale mugamusabise }

  1. Okwolekera ekibula.

«Yasigala nga asaba omulezi we, nga awanise emikono gye, nga ayolekedde ekibula, okutuusa essuuka ye lweyagwa okuva ku bibegaabega bye»

Esangibwa mu kitabo kya Muslimu .

  1. okulya n'okwambala obirungi (ebikkirizibwa).

«Oluvannyuma n'ayogera ku musajja, eyatambula olugendo nga luwanvu, nga yenna agubasidde awanyise emikono gye waggulu: agamba ayi omulezi wange, ayi omulezi wange, naye nga eby'okulya bye bya haraam, n'eby'okunywa bye bya haraam, n'ebyambalo bye bya haraam, nga yakuzibwa ku haraam, oyo ayinza atya okwanukulwa»