Skip to content

суроо: Дубанын адептери кайсылар?

الباب / الفصل
قسم الآداب الإسلامية

السؤال

س٢٦: ما آداب الدعاء؟

26-суроо: Дубанын адептери кайсылар?

الجواب

ج:١. البدء بحمد الله والثناء عليه.

  1. الصلاة على النبي صلى الله عليه وسلم.
  • في الحديث عن النبي صلى الله عليه وسلم:

«إذا صليت، فقعدت، فاحمد الله بما هو أهله، وصل عليَّ ثم ادعه»

رواه الترمذي.

  1. رفع اليدين أثناء الدعاء.
  • قال رسول الله صلى الله عليه وسلم:

«إن ربكم تبارك وتعالى حيي كريم يستحيي من عبده إذا رفع يديه إليه أن يردهما صفرًا»

رواه الترمذي وأبو داود.

  1. التوبة والاعتراف بالذنب.
  • في دعاء موسى عليه السلام:

﴿قَالَ رَبِّ إِنِّي ظَلَمۡتُ نَفۡسِي فَٱغۡفِرۡ لِي فَغَفَرَ لَهُۥٓۚ إِنَّهُۥ هُوَ ٱلۡغَفُورُ ٱلرَّحِيمُ﴾

[القصص ١٦].

  1. الإلحاح في الدعاء، يعني إكثاره وتكراره.
  2. عدم استعجال الإجابة.
  3. لا تدع بإثم أو قطيعة رحم.
  • في الحديث:

«لا يزال يستجاب للعبد ما لم يدع بإثم أو قطيعة رحم، ما لم يستعجل. قيل: يا رسول الله، ما الاستعجال؟ قال: يقول: قد دعوت، وقد دعوت، فلم أر يستجيب لي. فيستحسر عند ذلك، ويدع الدعاء»

رواه البخاري ومسلم.

  1. خفض الصوت في الدعاء.
  • قال تعالى:

﴿ٱدۡعُواْ رَبَّكُمۡ تَضَرُّعٗا وَخُفۡيَةًۚ﴾

[الأعراف: ٥٥].

  1. حضور القلب أثناء الدعاء.

«ادعوا الله وأنتم موقنون بالإجابة، واعلموا أن الله لا يستجيب دعاء من قلب غافل لاه»

  1. الإخلاص لله تعالى، وسؤال الله وحده في الشدّة والرخاء.

﴿وَأَنَّ ٱلۡمَسَٰجِدَ لِلَّهِ فَلَا تَدۡعُواْ مَعَ ٱللَّهِ أَحَدٗا﴾

[الجن: ١٨].

  1. التوسّل إلى الله بأسمائه الحسنى وصفاته.

﴿وَلِلَّهِ ٱلۡأَسۡمَآءُ ٱلۡحُسۡنَىٰ فَٱدۡعُوهُ بِهَاۖ﴾

[الأعراف: ١٨٠].

  1. استقبال القبلة.

في الحديث:

«فما زال يهتف بربه مادًّا يديه مستقبل القبلة، حتى سقط رداؤه عن منكبيه»

رواه مسلم.

  1. إطابة المأكل والملبس.

«ثم ذكر الرجل يطيل السفر أشعث أغبر يمد يديه إلى السماء: يا رب يا رب، ومطعمه حرام، ومشربه حرام، وملبسه حرام، وغذي بالحرام، فأنى يستجاب لذلك»

Жооп: 1. Дубаны Аллахка шүгүрлөрдү жана мактоолорду айтуу менен баштоо.

  1. Пайгамбарга (ага Аллахтын тынчтыгы жана мактоосу болсун) салават айтуу.

Пайгамбарыбыз (ага Аллахтын тынчтыгы жана мактоосу болсун) минтип айткан:

«Намаз окуп, анан отурганыңда Аллахка Өзүнө татыктуу болгондой алкыш-мактоо айт, анан мага салават айт, андан кийин Аллахтан дуба кылып тилегиңди сура».

Тирмизи риваят кылган.

  1. Дуба кылганда колду өйдө көтөрүү.

Аллахтын элчиси (ага Аллахтын тынчтыгы, саламаттыгы жана мактоо дубасы болсун) минтип айткан:

«Чынында, силердин Улук жана Бийик Раббинер Уяттуу Берешен, Ал колун көтөрүп сураган пендесинин колун куру кайтаргандан уялат».

Тирмизи жана Абу Дауд риваят кылган.

  1. Тообо кылуу жана күнөөнү моюнга алуу.

Муса пайгамбар дуба кылганда минтип айткан:

"(Дагы) айтты: «О Раббим! Мен өзүмө зулумдук кылып алдым! Мени кечире көр! Анан Аллах аны кечирди. Чынында, Бир Өзү гана (күнөөлөрдү) Кечирүүчү, Мээримдүү!"

(Касас сүрөсү, 16-аят).

  1. Көп дуба кылуу жана кайра-кайра кайталоо.
  2. Дубанын кабыл болуусуна шашылбоо.
  3. Күнөөгө же тууганчылыкты үзүүгө дуба кылбоо.

Хадисте минтип айтылган:

"Пенде эгер күнөө ишти дуба кылбаса, же тууганчылыктан кол үзбөсө жана дубасынын кабыл болуусуна шашылбаса, анын дубасы кабыл болот". Сахабалар: "О Аллахтын элчиси, шашылуу дегениниз кандай?" деп сурашты. Ал: "Дуба кылдым, дуба кылдым, кабыл болгон жок" деп шашылат да, дуба кылууну таштап коёт" - деди.

Бухарий жана Муслим риваят кылган.

  1. Дуба кылганда үнүн акырын чыгаруу.

Аллах Таала минтип айткан:

"Раббиңерге жалбаруу менен, купуя дуба (ибадат) кылгыла!"

(Аъраф сүрөсү, 31-аят).

  1. Дуба кылган учурда чын жүрөктөн берилип дуба кылуу.

"Алахка дуба кылганда кабыл болоруна толук ишенип дуба кылгыла. Билгиле, Аллах капарсыз, кош көңүл жүрөктүн дубасын кабыл кылбайт".

  1. Аллах Таалага чын ыкылас кылуу жана кыйынчылыкта да, жыргалчылыкта да жалгыз Аллахтан суроо.

"(Бардык) мечиттер Аллахка ибадат кылуу үчүн! Силер Аллахка кошуп башка “кудайларга” дуба кылбагыла!"

(Жин сүрөсү, 18-аят).

  1. Аллахтын көркөм ысымдары жана сыпаттарын айтып дуба кылуу.

"Аллахтын эң сонун ысымдары бар. Ага ошолор менен дуба кылгыла!"

  1. Кыбылага жүздөнүү.

«Ал кыбылага жүздөнүп, колдорун созуп, Раббисине токтоосуз жалбара бергендиктен, ийиндеринен чепкени түшүп калды».

Муслим риваят кылган.

  1. Жегени, кийгени адал болушу керек.

«Андан кийин алыс сапарга чыккан, чачы саксайып, үстү-башын чаң баскан, асманга колун көтөрүп: «О Раббим! О Раббим!» – деп дуба кылган адамды эскерди. Анын жегени арам, ичкени арам, кийгени арам, арамдан азыктанган, анан кантип анын дубасы кабыл болсун?!»