Skip to content

มารยาทในการขอดุอาอ์มีอะไรบ้าง?

الباب / الفصل
قسم الآداب الإسلامية

السؤال

س٢٦: ما آداب الدعاء؟

คำถาม 26: มารยาทในการขอดุอาอ์มีอะไรบ้าง?

الجواب

ج:١. البدء بحمد الله والثناء عليه.

  1. الصلاة على النبي صلى الله عليه وسلم.
  • في الحديث عن النبي صلى الله عليه وسلم:

«إذا صليت، فقعدت، فاحمد الله بما هو أهله، وصل عليَّ ثم ادعه»

رواه الترمذي.

  1. رفع اليدين أثناء الدعاء.
  • قال رسول الله صلى الله عليه وسلم:

«إن ربكم تبارك وتعالى حيي كريم يستحيي من عبده إذا رفع يديه إليه أن يردهما صفرًا»

رواه الترمذي وأبو داود.

  1. التوبة والاعتراف بالذنب.
  • في دعاء موسى عليه السلام:

﴿قَالَ رَبِّ إِنِّي ظَلَمۡتُ نَفۡسِي فَٱغۡفِرۡ لِي فَغَفَرَ لَهُۥٓۚ إِنَّهُۥ هُوَ ٱلۡغَفُورُ ٱلرَّحِيمُ﴾

[القصص ١٦].

  1. الإلحاح في الدعاء، يعني إكثاره وتكراره.
  2. عدم استعجال الإجابة.
  3. لا تدع بإثم أو قطيعة رحم.
  • في الحديث:

«لا يزال يستجاب للعبد ما لم يدع بإثم أو قطيعة رحم، ما لم يستعجل. قيل: يا رسول الله، ما الاستعجال؟ قال: يقول: قد دعوت، وقد دعوت، فلم أر يستجيب لي. فيستحسر عند ذلك، ويدع الدعاء»

رواه البخاري ومسلم.

  1. خفض الصوت في الدعاء.
  • قال تعالى:

﴿ٱدۡعُواْ رَبَّكُمۡ تَضَرُّعٗا وَخُفۡيَةًۚ﴾

[الأعراف: ٥٥].

  1. حضور القلب أثناء الدعاء.

«ادعوا الله وأنتم موقنون بالإجابة، واعلموا أن الله لا يستجيب دعاء من قلب غافل لاه»

  1. الإخلاص لله تعالى، وسؤال الله وحده في الشدّة والرخاء.

﴿وَأَنَّ ٱلۡمَسَٰجِدَ لِلَّهِ فَلَا تَدۡعُواْ مَعَ ٱللَّهِ أَحَدٗا﴾

[الجن: ١٨].

  1. التوسّل إلى الله بأسمائه الحسنى وصفاته.

﴿وَلِلَّهِ ٱلۡأَسۡمَآءُ ٱلۡحُسۡنَىٰ فَٱدۡعُوهُ بِهَاۖ﴾

[الأعراف: ١٨٠].

  1. استقبال القبلة.

في الحديث:

«فما زال يهتف بربه مادًّا يديه مستقبل القبلة، حتى سقط رداؤه عن منكبيه»

رواه مسلم.

  1. إطابة المأكل والملبس.

«ثم ذكر الرجل يطيل السفر أشعث أغبر يمد يديه إلى السماء: يا رب يا رب، ومطعمه حرام، ومشربه حرام، وملبسه حرام، وغذي بالحرام، فأنى يستجاب لذلك»

ตอบ: 1. เริ่มต้นด้วยการขอบพระคุณพระเจ้าและสรรเสริญพระองค์

  1. การกล่าวเศาะละวาตแก่ท่านนบี ศ็อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะสัลลัม (การกล่าวคำขอพรแก่ท่านเราะซูลและวงศาคณาญาติของท่าน)

ในหะดีษ จากท่านนบี ศ็อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะสัลลัม ที่ว่า:

“เมื่อเจ้าละหมาดแล้วนั่งลง ก็จงสรรเสริญอัลลอฮ์ตามที่พระองค์ทรงสมควรได้รับ และจงกล่าวศอลาวาตแก่ฉัน จากนั้นจึงขอดุอาอ์เถิด”

รายงานโดย อัต-ติรมิซีย์

  1. การยกมือระหว่างการขอดุอาอ์

ท่านเราะสูลุลลอฮ์ ศ็อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะสัลลัม กล่าวว่า

"แท้จริงพระเจ้าของพวกท่าน ผู้ทรงจำเริญและทรงสูงส่งนั้น เป็นผู้มีความละอายและทรงเอื้อเฟื้อ พระองค์ทรงละอายต่อบ่าวของพระองค์ เมื่อเขายกมือขึ้นขอต่อพระองค์ แล้วพระองค์จะทรงปล่อยให้มือทั้งสองกลับไปเปล่าเปลือย"

รายงานโดย อัตติรมิซีย์และอบูดาวูด

  1. การกลับใจและสารภาพบาป

ในดุอาอ์ของนบีมูซา อะลัยฮิสสลาม:

ความว่า "เขากล่าวว่า ข้าแต่พระเจ้าของข้าพระองค์ แท้จริงข้าพระองค์ได้อธรรมต่อตนเอง ดังนั้นขอพระองค์ทรงอภัยให้แก่ข้าพระองค์ด้วย แล้วพระองค์ก็ได้อภัยให้เขา แท้จริงพระองค์เป็นผู้ทรงอภัย ผู้ทรงเมตตาเสมอ"

(อัลเกาะศ็อศ : 16)

  1. การยืนกรานในการวิงวอนขอ หมายถึงการเพิ่มการวิงวอนขอให้มากขึ้น และขอซ้ำๆ
  2. อย่ารีบเร่งในการตอบรับ
  3. อย่าวิงวอนสิ่งที่เป็นบาปหรือตัดความสัมพันธ์ทางเครือญาติ

ในหะดีษ ที่ว่า:

"การตอบรับดุอาอ์แก่บ่าวคนหนึ่งนั้นจะคงอยู่ ตราบเท่าที่เขาไม่ขอในสิ่งที่เป็นบาป และการตัดขาดเครือญาติ ไม่รีบเร่ง มีเสียงกล่าวว่า โอ้ท่านศาสนทูตแห่งอัลลอฮ์ การรีบเร่งนั้นหมายถึงอะไร? ท่านกล่าวว่า เขากล่าวว่า ฉันวิงวอนแล้ว และฉันวิงวอนโดยแท้แล้ว แต่ฉันไม่เห็นพระองค์ตอบรับฉัน จากนั้นเขาก็เศร้าโศกและหยุดขอการวิงวอน"

บันทึกโดย อัลบุคอรีย์และมุสลิม

  1. ลดเสียงในระหว่างการวิงวอนขอ

อัลลอฮ์ ตะอาลา ตรัสว่า:

ความว่า "พวกเจ้าจงวิงวอนต่อพระเจ้าของพวกเจ้าในสภาพถ่อมตนและปกปิด"

[อัลอะอ์รอฟ : 31]

  1. การใช้ใจในระหว่างการวิงวอนขอ

"จงวิงวอนต่อพระเจ้าในขณะที่เจ้ามั่นใจในคำตอบ และรู้ว่าพระเจ้าไม่ตอบรับคำวิงวอนจากใจที่เผลอสติและเหลวไหล"

  1. ความบริสุทธิ์ใจต่อพระเจ้าผู้ทรงฤทธานุภาพและขอพระเจ้าเพียงผู้เดียวทั้งในยามที่ประสบความยากลำบาก และยามที่เจริญรุ่งเรือง

ความว่า "และว่าแท้จริงบรรดามัสยิดนั้นเป็นของอัลลอฮ์ ดังนั้น พวกเจ้าอย่าวิงวอนขอผู้ใดเคียงคู่กับอัลลอฮ์"

[ญิน : 18]

  1. วิงวอนต่อพระเจ้าด้วยพระนามและคุณลักษณะอันงดงามของพระองค์

ความว่า "และอัลลอฮ์นั้นมีบรรดาพระนามอันสวยงาม ดังนั้นพวกเจ้าจงเรียกหาพระองค์ด้วยพระนามเหล่านั้นเถิด"

  1. ผินหน้าไปทางกิบละฮ์ (กะบะฮ์)

"เขายังคงร้องเรียกพระเจ้าของเขาต่อไป โดยยื่นมือไปทางกิบละฮ์ จนกระทั่งเสื้อคลุมของเขาหลุดออกจากไหล่ของเขา"

รายงานโดย มุสลิม

  1. อาหารดี และเสื้อผ้าดี

"แล้วท่านได้กล่าวถึงชายคนหนึ่งซึ่งเดินทางมานานแล้ว ตัวไม่เรียบร้อยและมีฝุ่นติดตัว ชูมือขึ้นยังฟ้าว่า ข้าแต่พระเจ้า ข้าแต่พระเจ้า โดยที่อาหารของเขาเป็นที่ถูกห้าม เครื่องดื่มของเขาก็เป็นที่ถูกห้าม เสื้อผ้าของเขาก็เป็นที่ถูกห้าม และเขาก็ถูกห้าม และเลี้ยงด้วยอาหารที่ต้องห้าม การดุอาอ์ของเขาจะถูกตอบรับได้อย่างไร?"