Skip to content

Dua etme adabı nasıldır?

الباب / الفصل
قسم الآداب الإسلامية

السؤال

س٢٦: ما آداب الدعاء؟

  1. Dua etme adabı nasıldır?

الجواب

ج:١. البدء بحمد الله والثناء عليه.

  1. الصلاة على النبي صلى الله عليه وسلم.
  • في الحديث عن النبي صلى الله عليه وسلم:

«إذا صليت، فقعدت، فاحمد الله بما هو أهله، وصل عليَّ ثم ادعه»

رواه الترمذي.

  1. رفع اليدين أثناء الدعاء.
  • قال رسول الله صلى الله عليه وسلم:

«إن ربكم تبارك وتعالى حيي كريم يستحيي من عبده إذا رفع يديه إليه أن يردهما صفرًا»

رواه الترمذي وأبو داود.

  1. التوبة والاعتراف بالذنب.
  • في دعاء موسى عليه السلام:

﴿قَالَ رَبِّ إِنِّي ظَلَمۡتُ نَفۡسِي فَٱغۡفِرۡ لِي فَغَفَرَ لَهُۥٓۚ إِنَّهُۥ هُوَ ٱلۡغَفُورُ ٱلرَّحِيمُ﴾

[القصص ١٦].

  1. الإلحاح في الدعاء، يعني إكثاره وتكراره.
  2. عدم استعجال الإجابة.
  3. لا تدع بإثم أو قطيعة رحم.
  • في الحديث:

«لا يزال يستجاب للعبد ما لم يدع بإثم أو قطيعة رحم، ما لم يستعجل. قيل: يا رسول الله، ما الاستعجال؟ قال: يقول: قد دعوت، وقد دعوت، فلم أر يستجيب لي. فيستحسر عند ذلك، ويدع الدعاء»

رواه البخاري ومسلم.

  1. خفض الصوت في الدعاء.
  • قال تعالى:

﴿ٱدۡعُواْ رَبَّكُمۡ تَضَرُّعٗا وَخُفۡيَةًۚ﴾

[الأعراف: ٥٥].

  1. حضور القلب أثناء الدعاء.

«ادعوا الله وأنتم موقنون بالإجابة، واعلموا أن الله لا يستجيب دعاء من قلب غافل لاه»

  1. الإخلاص لله تعالى، وسؤال الله وحده في الشدّة والرخاء.

﴿وَأَنَّ ٱلۡمَسَٰجِدَ لِلَّهِ فَلَا تَدۡعُواْ مَعَ ٱللَّهِ أَحَدٗا﴾

[الجن: ١٨].

  1. التوسّل إلى الله بأسمائه الحسنى وصفاته.

﴿وَلِلَّهِ ٱلۡأَسۡمَآءُ ٱلۡحُسۡنَىٰ فَٱدۡعُوهُ بِهَاۖ﴾

[الأعراف: ١٨٠].

  1. استقبال القبلة.

في الحديث:

«فما زال يهتف بربه مادًّا يديه مستقبل القبلة، حتى سقط رداؤه عن منكبيه»

رواه مسلم.

  1. إطابة المأكل والملبس.

«ثم ذكر الرجل يطيل السفر أشعث أغبر يمد يديه إلى السماء: يا رب يا رب، ومطعمه حرام، ومشربه حرام، وملبسه حرام، وغذي بالحرام، فأنى يستجاب لذلك»

Cevap- 1- Allah'a hamdederek ve O'na sena ederek duaya başlanır.

Peygamber -sallallahu aleyhi ve sellem-’e salatu selam getirmek.

Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem- bir hadiste şöyle buyurmuştur:

«Namaz kılıp teşehhüde oturduğun vakit layık olduğu şekilde Yüce Allah'a hamdet. Sonra bana salat et. Sonra da yapacağın duayı yap.»

Tirmizî rivayet etmiştir.

  1. Dua ederken ellerin kaldırılması.

Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- şöyle buyurmuştur:

«Rabbiniz, Allah -Tebâreke ve Teâlâ- hayâ ve kerem sahibidir. Kulları, ellerini kaldırıp (bir şey istediklerinde) onların ellerini boş çevirmekten hayâ eder.»

Hadisi Tirmizî ve Ebû Dâvûd rivayet etmiştir.

  1. Tövbe etmek ve günahı itiraf etmek.
  • Mûsâ -aleyhisselâm-'ın duasında:

{Rabbim! Ben kendime haksızlık ettim, beni bağışla!" dedi. (Allah) da onu bağışladı. Şüphesiz O çok bağışlayıcı, çok merhamet edicidir.}

[Kasas Suresi: 16. Ayet]

  1. Duada ısrarcı olmak, çokça dua etmek ve tekrar etmek.
  2. Duaya icabet edilmesi konusunda aceleci olmamak.
  3. Günah olan bir şey veya akrabalık bağlarının kopması için dua etme.

Hadiste şöyle buyrulmuştur:

«Bir kul, günah olan veya akrabalık bağlarının kopmasına yol açan bir şey istemedikçe ve acele etmediği sürece duası kabul olunur.» Ey Allah’ın Rasûlü! Acele etmek ne demektir? diye sorulunca şöyle buyurdu: «Defalarca dua ettim, ama Rabbimin duamı kabul ettiğini görmedim.» der. «Böylece (duasının hemen kabul edilmediğini görünce) usanır ve dua etmeyi bırakır.»

Buhârî ve Müslim rivayet etmiştir.

  1. Dua ederken kısık sesle dua edilir.

Allah Teâlâ şöyle buyurmuştur:

{Rabbinize yalvara yakara ve gizlice dua edin.}

[A'râf Suresi: 31. Ayet]

  1. Dua sırasında kalbin hazır olması gerekir.

«Kabul olunacağından emin olduğunuz halde Allah’a dua edin! Biliniz ki Allah, gafil ve boş kalpten çıkan duaya icabet etmez! (Yani kabul etmez!)»

  1. Allah Teâlâ'ya karşı samimi olmak, sıkıntı durumunda ve bolluk durumunda da yalnızca Allah'tan istemek.

{Mescitler şüphesiz Allah’ındır. O halde, Allah ile birlikte kimseye yalvarmayın}

[Cin Suresi:18. Ayet]

  1. Duada Allah Teâlâ'ya en güzel isimleri ve en yüce sıfatlarıyla tevessül edilmelidir.

{En güzel isimler Allah’ındır. O’na o güzel isimleriyle dua edin.}

  1. Kıbleye Yönelmek.

«Ellerini uzatıp kıbleye dönmüş olduğu halde Rabbine yalvarışını, ridası omuzlarından düşünceye kadar sürdürdü.»

Hadisi Müslim rivayet etmiştir.

  1. Yiyecek ve içeceğin helal ve temiz şeylerden olması.

«Sonra uzun sefer edip, saçı dağınık toz içinde, yiyeceği, içeceği, giyeceği haram ve haramla gıdalanmış bir adam zikretti, ellerini semaya kaldırıp, yâ Rab yâ Rab diye dua eden adamı zikretti ve; «Buna nasıl icabet olunsun?» diye buyurdu.