السؤال
س٢٦: ما آداب الدعاء؟
შეკითხვა 26: რა ადაბი გააჩნია ვედრებას?
الجواب
ج:١. البدء بحمد الله والثناء عليه.
- الصلاة على النبي صلى الله عليه وسلم.
- في الحديث عن النبي صلى الله عليه وسلم:
«إذا صليت، فقعدت، فاحمد الله بما هو أهله، وصل عليَّ ثم ادعه»
رواه الترمذي.
- رفع اليدين أثناء الدعاء.
- قال رسول الله صلى الله عليه وسلم:
«إن ربكم تبارك وتعالى حيي كريم يستحيي من عبده إذا رفع يديه إليه أن يردهما صفرًا»
رواه الترمذي وأبو داود.
- التوبة والاعتراف بالذنب.
- في دعاء موسى عليه السلام:
﴿قَالَ رَبِّ إِنِّي ظَلَمۡتُ نَفۡسِي فَٱغۡفِرۡ لِي فَغَفَرَ لَهُۥٓۚ إِنَّهُۥ هُوَ ٱلۡغَفُورُ ٱلرَّحِيمُ﴾
[القصص ١٦].
- الإلحاح في الدعاء، يعني إكثاره وتكراره.
- عدم استعجال الإجابة.
- لا تدع بإثم أو قطيعة رحم.
- في الحديث:
«لا يزال يستجاب للعبد ما لم يدع بإثم أو قطيعة رحم، ما لم يستعجل. قيل: يا رسول الله، ما الاستعجال؟ قال: يقول: قد دعوت، وقد دعوت، فلم أر يستجيب لي. فيستحسر عند ذلك، ويدع الدعاء»
رواه البخاري ومسلم.
- خفض الصوت في الدعاء.
- قال تعالى:
﴿ٱدۡعُواْ رَبَّكُمۡ تَضَرُّعٗا وَخُفۡيَةًۚ﴾
[الأعراف: ٥٥].
- حضور القلب أثناء الدعاء.
«ادعوا الله وأنتم موقنون بالإجابة، واعلموا أن الله لا يستجيب دعاء من قلب غافل لاه»
- الإخلاص لله تعالى، وسؤال الله وحده في الشدّة والرخاء.
﴿وَأَنَّ ٱلۡمَسَٰجِدَ لِلَّهِ فَلَا تَدۡعُواْ مَعَ ٱللَّهِ أَحَدٗا﴾
[الجن: ١٨].
- التوسّل إلى الله بأسمائه الحسنى وصفاته.
﴿وَلِلَّهِ ٱلۡأَسۡمَآءُ ٱلۡحُسۡنَىٰ فَٱدۡعُوهُ بِهَاۖ﴾
[الأعراف: ١٨٠].
- استقبال القبلة.
في الحديث:
«فما زال يهتف بربه مادًّا يديه مستقبل القبلة، حتى سقط رداؤه عن منكبيه»
رواه مسلم.
- إطابة المأكل والملبس.
«ثم ذكر الرجل يطيل السفر أشعث أغبر يمد يديه إلى السماء: يا رب يا رب، ومطعمه حرام، ومشربه حرام، وملبسه حرام، وغذي بالحرام، فأنى يستجاب لذلك»
პასუხი: 1 - დაიწყე ვედრება ალლაჰი დიდებით და შექებით.
- მოციქულის (ალლაჰის ლოცვა და მშვიდობა მას) დალოცვა.
ჰადისში შუამავალი ამბობს:
"როდესაც ილოცებ და დაჯდები, ადიდე ალლაჰი როგორც ის იმსახურებს და დალოცე შუამავალი და შეევედრე მას".
გადმოსცა თირმიზიმ.
- ხელების აწევა ვედრების დროს.
თქვა შუამავალმა (ალლაჰის ლოცვა და მშვიდობა მას):
"ჭეშმარიტად თქვენს ღმერთს ყოვლადმაღალს და ქებულს, მარადცოცხალს და გულუხვს რცხვენია,რომ არ უპასუხოს მისი მონის ვედრებას, როდესაც ის მონა აწევს ხელებს და შესთხოვს მას".
გადმოსცა თირმიზიმ და აბუ დაუდმა.
- მონანიება ცოდვებისგან.
- მუსა (მშვიდობა მას) ვედრებაში ამბობდა:
"თქვა ო ღმერთო ჭეშმარიტად მე უსამართლოდ მოვექეცი ჩემს თავს, მაპატიე მე, და აპატია მას, ჭეშმარტად ის მპატიებელია, მოწყალება".
(ალ-ყასას: 16)
- სიჯიუტე ვედრებაში, ანუ ბევრი და შეიწყვეტლივ ვედრება.
- პასუხის მიღებაზე აუჩქარებლობა.
- არ ილოცო ცოდვისთვის ან ნათესაური კავშირის გაწყვეტისთვის.
ჰადისში გადმოცემულია:
"მონა იქამდე მიიღებს თავის ვედრებაზე პასუხს, სანამ არ შესთხოვს ცოდვაზე ან ნათესაური კავშირის გაწყვეტაზე და არ ჩქარობს", შეეკითხეს: ო შუამავალო, რას ნიშნავს არ ჩქარობს? "როცა კაცი სთხოვს, სთხოვს და არ მოდის პასუხი, ის კარგავს სურვილს და არ ევედრება მეტს".
გადმოსცა ბუხარიმ და მუსლიმმა.
- ხმას უნდა დაუწიო ვედრებისას.
თქვა დიდებულმა ალლაჰმა:
"შეევედრეთ თქვენს ღმერთს მორჩილად და ჩუმად".
(ალ-ა'რაფ: 31)
- გულით კონცენტრირება ვედრების დროს.
"შეთხოვეთ ალლაჰს, სანამ დარწმუნებული ხართ მის პასუხში, ალლაჰი არ პასუხობს ვედრებას, რომელიც ამოდის დაუდევარი გულიდან".
- გულწრფელობა ალლაჰის მიმართ, შესთხოვე მას ერთადერთს შიშით და მორჩილებით.
"ჭეშმარიტად მეჩეთები ეკუთვნის ალლაჰს, და არ შესთხოვოს არავის ალლაჰთან ერთად".
(ალ-ჯინნ: 18)
- ალლაჰთან დაახლოება და თხოვნა მისი საუკეთესო სახლელებისა და თვისებების გამოყენებით.
"ალლაჰს ეკუთვის საუკეთესო სახელები და შესთხოვეთ მას მათით".
- ყიბლისკენ მიბრუნება.
"ის აგრძელებდა ვედრებას თავის ღმერთზე ხელებაპყრობილი და ყიბლისკენ შებრუნებული მანამ, სანამ არ დაუვარდა მხრებიდან მოსასხამი".
გადმოსცა მუსლიმმა.
- სუფთა და ჰალალი საკვების და სამოსის გამოყენება.
"შემდეგ მოიხსენია კაცი, რომელიც დიდ ხანს იყო მოგზაურობაში, ხელები ჰქონდა აპყრობილი ზეცისკენ და სთხოვდა: ო ღმერთო, ო ღმერთო, ხოლო მისი საკვები, სასმელი და სამოსიც იყო ჰარამი (აკრძალული), და როგორ მიიღებდა ის პასუხს".