Skip to content

من در حال رفتن به عمره هستم، و در حالی که حیض بودم از میقات گذشتم، و احرام نکردم، و در مکه ماندم تا آنکه پاک شدم، و از مکه احرام کردم. آیا این کارم جایز است؟ یا باید کار دیگری انجام دهم؟ چه چیزی بر من واجب است؟

السؤال

سوال ۱:

من در حال رفتن به عمره هستم، و در حالی که حیض بودم از میقات گذشتم، و احرام نکردم، و در مکه ماندم تا آنکه پاک شدم، و از مکه احرام کردم. آیا این کارم جایز است؟ یا باید کار دیگری انجام دهم؟ چه چیزی بر من واجب است؟

س54: أنا ذاهبةٌ للعمرة، ومررت بالميقات وأنا حائضٌ، فلم أحرم، وبقيت في مكة حتّى طهرت، فأحرمت من مكة، فهل هذا جائزٌ؟ أو ماذا أفعل؟ وما يجب عليّ؟

الجواب

پاسخ ۱:

این کار جایز نیست، و زنی که قصد عمره دارد برایش جایز نیست که از میقات بگذرد مگر با احرام، حتی اگر در حال حیض است، زیرا زن می تواند در حال حیض احرام کند و احرامش منقعد می شود، و درست است،

به دلیل آنکه وقتی اسماء بنت عمیس، همسر ابوبکر صدیق ـ رضی الله عنهما ـ فرزندش را به دنیا آورد، پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ در ذی الحلیفه بود، و قصد حجة الوداع داشت، بنابراین کسی را به نزد پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ فرستاد و پرسید که چکار کند؟ ایشان فرمودند: «غسل کن و با پارچه ای [محل خروج خون را] ببند، و احرام کن»،

و خون حیض مانند خون نفاس است.

بنابراین به زنی که در حال حیض است هنگامی که از میقات می گذرد، و قصد عمره یا حج دارد می گوییم: غسل کن و با چیزی محل خروج خون را ببند، و احرام کن،

استثفار [که در حدیث آمده] یعنی آنکه شرمگاه را با پارچه ای می بندد سپس احرام می کند، چه به قصد حج یا عمره، اما اگر احرام کرد و به مکه رسید به کعبه نمی رود، و طواف نمی کند تا آنکه پاک شود،

برای همین پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ خطاب به عایشه که در اثنای عمره عادت ماهیانه شده بود فرمود: «همهٔ کارهایی که شخص حاجی انجام می دهد را انجام بده، جز آنکه طواف نکن تا آنکه پاک شوی»، و این روایت بخاری و مسلم است،

و همچنین در صحیح بخاری آمده که عایشه ـ رضی الله عنها ـ هنگامی که پاک شدند طواف کعبه را انجام دادند، و سعی بین صفا و عمره را به جا آوردند،

یعنی آنکه زن هرگاه در حال حیض برای حج یا عمره احرام کرد، یا پیش از طواف دچار حیض شد، نباید طواف و سعی را به جا بیاورد تا آنکه پاک شود و غسل کند.

اما اگر در حال پاکی طواف کرد و پس از پایان طواف حیضش آمد، ادامه می دهد و سعی را انجام می دهد اگرچه در حال حیض است، و مویش را کوتاه می کند و عمره اش را به پایان می رساند؛ زیرا برای سعی بین صفا و مروه، داشتن طهارت شرط نیست.

ﺟ54: هذا العمل ليس بجائزٍ، والمرأة الّتي تريد العمرة لا يجوز لها مجاوزة الميقات إلا بإحرامٍ حتى لو كانت حائضًا، فإنها تحرم وهي حائضٌ، وينعقد إحرامها، ويصحّ،

والدليل لذلك: أن أسماء بنت عميسٍ زوجة أبي بكرٍ رضي الله عنهما ولدت، والنبيّ ﷺ نازلٌ في ذي الحليفة، يريد حجة الوداع، فأرسلت إلى النبيّ ﷺ: كيف أصنع؟ قال:

«اغْتَسِلِي، وَاسْتَثْفِرِي بِثَوْبٍ، وَأَحْرِمِي» [1]،

ودم الحيض كدم النّفاس.

[24] تقدم تخريجه.

فنقول للمرأة الحائض إذا مرت بالميقات، وهي تريد العمرة أو الحج نقول لها: اغتسلي، واستثفري بثوبٍ، وأحرمي،

والاستثفار معناه: أنها تشدّ على فرجها خرقةً، وتربطها، ثم تحرم، سواء بالحجّ أو بالعمرة، ولكنها إذا أحرمت ووصلت إلى مكة لا تأتي إلى البيت، ولا تطوف به حتى تطهر، ولهذا قال النبيّ ﷺ لعائشة حين حاضت في أثناء العمرة، قال لها:

«افْعَلِي مَا يَفْعَلُ الْحَاجُّ، غَيْرَ أَلَّا تَطُوفِي فِي الْبَيْتِ حَتَّى تَطْهُرِي» [2]،

هذه رواية البخاريّ ومسلمٍ، وفي «صحيح البخاريّ» أيضًا،

«ذَكَرَتْ عَائِشَةُ أَنَّهَا لَمَّا طَهُرَتْ طَافَتْ بِالْبَيْتِ، وَبِالصَّفَا وَالْمَرْوَةِ» [3]،

فدل هذا على أن المرأة إذا أحرمت بالحجّ أو العمرة وهي حائضٌ، أو أتاها الحيض قبل الطواف، فإنها لا تطوف ولا تسعى حتى تطهر وتغتسل.

[26] البخاري، كتاب العمرة، باب عمرة التنعيم (1785).

[25] رواه البخاري، كتاب الحج، باب تقضي الحائض المناسك كلها إلا الطواف بالبيت (1650)، ومسلم، كتاب الحج، باب بيان وجوه الإحرام (120) (1211).

أما لو طافت وهي طاهرٌ، وبعد أن انتهت من الطواف جاءها الحيض، فإنها تستمرّ، وتسعى ولو كان عليها الحيض، وتقصّ من رأسها، وتنهي عمرتها؛ لأنّ السعي بين الصفا والمروة لا يشترط له الطهارة.