Ben umre yapmaya giderken, hayızlı bir şekilde mîkât yerinden geçtim. Bu sebeple orada umreye niyet etmedim. Mekke'de hayızdan temizlenene kadar kalıp orada ihrama girdim. Bu yaptığım caiz midir? Ya da ne yapmalıyım? Bana bir şey gerekir mi?
السؤال
Soru 1:
Ben umre yapmaya giderken, hayızlı bir şekilde mîkât yerinden geçtim. Bu sebeple orada umreye niyet etmedim. Mekke'de hayızdan temizlenene kadar kalıp orada ihrama girdim. Bu yaptığım caiz midir? Ya da ne yapmalıyım? Bana bir şey gerekir mi?
س54: أنا ذاهبةٌ للعمرة، ومررت بالميقات وأنا حائضٌ، فلم أحرم، وبقيت في مكة حتّى طهرت، فأحرمت من مكة، فهل هذا جائزٌ؟ أو ماذا أفعل؟ وما يجب عليّ؟
الجواب
Cevap 1:
Bu amel caiz değildir. Umre yapmak isteyen bir kadının hayızlı bile olsa, mîkât yerini ihrama niyet etmeden geçmesi caiz değildir. Doğru olan budur.
Bunun delili şudur: Peygamber -sallallahu aleyhi ve sellem- Veda Haccı'nı yapmak için Zülhuleyfe denilen mîkât yerinde iken Ebû Bekir'in hanımı Esmâ bint Umeys -radıyallahu anhuma- doğum yapmıştı. Esmâ -radıyallahu anha- ne yapması gerektiğini Peygamber -sallallahu aleyhi ve sellem-'e sormuş, o da ona: «Gusül abdesti al, bir bez (kadın pedi) ile (fercini) sıkıca bağla ve bu şekilde ihrama gir.» diye buyurmuştur.
Hayız kanı, lohusa kanı gibidir.
Eğer hayızlı bir kadın umre veya hac yapmak üzere mîkât yerine uğrarsa, ona; "Gusül abdesti al, bir bez (kadın pedi) ile (fercini) sıkıca bağla ve bu şekilde ihrama girmeye niyet et" deriz.
Hadiste geçen "İstisfâr" kelimesi; kadının, fercini bir bez parçasıyla sıkıca bağlayıp, sonra da bu şekilde hac veya umre için ihrama girmesi anlamındadır. Fakat ihrama girdikten sonra Mekke'ye vardığı zaman temizleninceye kadar Kâbe'yi tavaf etmez.
Bu sebeple Peygamber -sallallahu aleyhi ve sellem- Âişe -radıyallahu anha-'ya umre sırasında hayız olunca şöyle buyurmuştur: «Hac yapanların yaptığı şeyleri sen de yap. Ancak temizleninceye kadar Beytullah'ı tavaf etme.» Buhârî ve Müslim rivayet etmiştir.
Sahîh-î Buhârî'de Âişe -radıyallahu anha- hayızdan temizlenince, Beytullah'ı tavaf ettiğini ve Safâ ile Merve arasında sa'y yaptığını zikretmiştir.
Bu şunu gösteriyor; bir kadın hayızlı iken hac veya umre için ihrama girmek için niyet etse veya tavaf yapmadan önce hayız olursa, temizlenip yıkanıncaya kadar tavaf ve sa'y yapmamalıdır.
Fakat bir kadın tavafı bitirdikten sonra hayız olursa, devam edip hayızlı da olsa sa'yını yapar ve saçından bir miktar kısaltarak umresini tamamlar. Çünkü Safâ ile Merve arasında sa'y yapmak için abdestli olma şartı yoktur.
ﺟ54: هذا العمل ليس بجائزٍ، والمرأة الّتي تريد العمرة لا يجوز لها مجاوزة الميقات إلا بإحرامٍ حتى لو كانت حائضًا، فإنها تحرم وهي حائضٌ، وينعقد إحرامها، ويصحّ،
والدليل لذلك: أن أسماء بنت عميسٍ زوجة أبي بكرٍ رضي الله عنهما ولدت، والنبيّ ﷺ نازلٌ في ذي الحليفة، يريد حجة الوداع، فأرسلت إلى النبيّ ﷺ: كيف أصنع؟ قال:
«اغْتَسِلِي، وَاسْتَثْفِرِي بِثَوْبٍ، وَأَحْرِمِي» [1]،
ودم الحيض كدم النّفاس.
[24] تقدم تخريجه.
فنقول للمرأة الحائض إذا مرت بالميقات، وهي تريد العمرة أو الحج نقول لها: اغتسلي، واستثفري بثوبٍ، وأحرمي،
والاستثفار معناه: أنها تشدّ على فرجها خرقةً، وتربطها، ثم تحرم، سواء بالحجّ أو بالعمرة، ولكنها إذا أحرمت ووصلت إلى مكة لا تأتي إلى البيت، ولا تطوف به حتى تطهر، ولهذا قال النبيّ ﷺ لعائشة حين حاضت في أثناء العمرة، قال لها:
«افْعَلِي مَا يَفْعَلُ الْحَاجُّ، غَيْرَ أَلَّا تَطُوفِي فِي الْبَيْتِ حَتَّى تَطْهُرِي» [2]،
هذه رواية البخاريّ ومسلمٍ، وفي «صحيح البخاريّ» أيضًا،
«ذَكَرَتْ عَائِشَةُ أَنَّهَا لَمَّا طَهُرَتْ طَافَتْ بِالْبَيْتِ، وَبِالصَّفَا وَالْمَرْوَةِ» [3]،
فدل هذا على أن المرأة إذا أحرمت بالحجّ أو العمرة وهي حائضٌ، أو أتاها الحيض قبل الطواف، فإنها لا تطوف ولا تسعى حتى تطهر وتغتسل.
[26] البخاري، كتاب العمرة، باب عمرة التنعيم (1785).
[25] رواه البخاري، كتاب الحج، باب تقضي الحائض المناسك كلها إلا الطواف بالبيت (1650)، ومسلم، كتاب الحج، باب بيان وجوه الإحرام (120) (1211).
أما لو طافت وهي طاهرٌ، وبعد أن انتهت من الطواف جاءها الحيض، فإنها تستمرّ، وتسعى ولو كان عليها الحيض، وتقصّ من رأسها، وتنهي عمرتها؛ لأنّ السعي بين الصفا والمروة لا يشترط له الطهارة.