Skip to content

قضای حاجت چه آدابی دارد؟

الباب / الفصل
قسم الآداب الإسلامية

السؤال

س17: ما آداب قضاء الحاجة؟

پرسش ۱۷: قضای حاجت چه آدابی دارد؟

الجواب

ج:1. أدخل بقدمي اليسرى.

  1. وأقول قبل الدخول:

«بسم الله، اللهم إني أعوذ بك من الخبث والخبائث».

  1. لا أدخل شيئًا فيه ذِكر الله.
  • عن أنس رضي الله عنه قال:

«كان النبي صلى الله عليه وسلم إذا دخل الخلاء وضع خاتمه»

رواه أبو داود وابن ماجه.

  1. أستتر حال قضاء الحاجة.
  • في الحديث:

«وكان أحب ما استتر به رسول الله صلى الله عليه وسلم لحاجته هدف أو حائش نخل»

رواه مسلم.

  1. لا أتكلم في مكان قضاء الحاجة.
  2. لا أستقبل القبلة، ولا أستدبرها أثناء البول أو الغائط.
  • لقول النبي صلى الله عليه وسلم:

«لا تستقبلوا القبلة بغائط، أو بول، ولكن شرقوا أو غربوا»

متفق عليه.

  1. أستعمل يدي اليسرى في إزالة النجاسة، ولا أستعمل اليمنى.
  • لحديث:

«لقد نهانا… أن نستنجي باليمين»

  1. لا أقضي حاجتي في طريق الناس أو ظلهم.
  • لحديث أبي هريرة رضي الله عنه أن رسول الله صلى الله عليه وسلم قال:

«اتقوا اللعانين» قالوا: وما اللعانان يا رسول الله؟ قال: «الذي يتخلى في طريق الناس، أو في ظلهم»

  1. أغسل يدي بعد قضاء الحاجة.

لحديث جرير رضي الله عنه كنت مع النبي صلى الله عليه وسلم، فأتى الخلاء، فقضى الحاجة، ثم قال:

«يا جرير هات طهورًا» فأتيته بالماء، فاستنجى بالماء، وقال بيده، فدلك بها الأرض.

رواه النسائي.

  1. أخرج بقدمي اليسرى، وأقول: «غفرانك».

پاسخ: ۱- با پای چپم وارد دستشویی می‌شوم.

۲- و پیش از وارد شدن می‌گویم:

(به نام الله، بار الها از شر شياطين نر و ماده [يا هر پليدی و نا پاكی ديگر] به تو پناه می برم).

۳- چیزی را که در آن ذکر الله است به دستشویی نمی‌برم.

از انس رضی الله عنه روایت است که:

«پیامبر صلی الله علیه وسلم هرگاه وارد دستشویی می‌شدند، انگشترشان را [که در آن نام الله بود] بیرون می‌آوردند».

به روایت ابوداود و ابن ماجه.

۴. برای قضای حاجت، خود را از نگاه مردم می‌پوشانم.

در حدیث آمده است که:

بیشترین چیزی که رسول الله صلی الله علیه وسلم دوست داشتند هنگام قضای حاجت خود را پشت آن مخفی کنند، برآمدگی‌های زمین [مانند کوه و تپه شنی و بناها] یا انبوه نخل‌ها بود.

به روایت مسلم.

۵- در محل قضای حاجت با کسی حرف نمی‌زنم.

۶. در هنگام قضای حاجت رو یا پشت به قبله نمی‌کنم.

به دلیل سخن پیامبر صلی الله علیه وسلم که می‌فرماید:

«برای مدفوع یا ادرار رو به قبله نکنید، بلکه رو به شرق یا غرب بکنید».

به روایت بخاری و مسلم.

۷. برای شستن خود از نجاست، دست چپ را به کار می‌گیرم و از دست راست استفاده نمی‌کنم.

به دلیل این حدیث که:

«و ما را نهی کرد… از اینکه با دست راست استنجا کنیم».

۸. در راه مردم یا در سایه‌ای که آنان می‌نشینند قضای حاجت نمی‌کنم.

  • به دلیل حدیث ابوهریره رضی الله عنه که رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمودند:

«از دو کاری که باعث لعنت انسان می‌شوند دوری کنید». گفتند: دو لعنت کننده چیستند ای رسول الله؟ فرمود: «اینکه در راه مردم یا در سایهٔ آنها قضای حاجت می‌کند».

۹. دستان خود را پس از قضای حاجت می‌شویم.

به دلیل حدیث جریر رضی الله عنه که گفت: همراه با پیامبر صلی الله علیه وسلم بودم، پس به خلا رفت و قضای حاجت کرد و سپس فرمود:

«ای جریر، پاک کننده‌ای (آب) بده» پس برایش آب آوردم و با آن استنجا کرد، سپس با دستانش به زمین زد و بر آن کشید.

به روایت نسائی.

۱۰- از دستشویی با پای چپ بیرون می‌آیم و می‌گویم: «غُفرانَك» (مغفرت تو را خواهانم).