Skip to content

سلام گفتن چه آدابی دارد؟

الباب / الفصل
قسم الآداب الإسلامية

السؤال

س19: ما آداب السلام؟

پرسش ۱۹: سلام گفتن چه آدابی دارد؟

الجواب

ج:1. عندما ألقى مسلمًا أبدأ بالسلام، بقول: «السلام عليكم ورحمة الله وبركاته» لا يبدأ بغير السلام، ولا أشير بيدي وحدها.

  1. أتبسم في وجه من أسلم عليه.

في الحديث:

«لا تحقرن من المعروف شيئًا، ولو أن تلقى أخاك بوجه طلق»

رواه مسلم.

  1. وأصافحه بيدي اليمنى.
  2. إذا حياني أحد بتحية أحييه بأحسن منها، أو أرد مثلها.
  • لقوله تعالى:

﴿وَإِذَا حُيِّيتُم بِتَحِيَّةٖ فَحَيُّواْ بِأَحۡسَنَ مِنۡهَآ أَوۡ رُدُّوهَآۗ إِنَّ ٱللَّهَ كَانَ عَلَىٰ كُلِّ شَيۡءٍ حَسِيبًا﴾

[النساء: ٨٦].

  1. لا أبدأ الكافر بالسلام، وإذا سلم أرد عليه "وعليكم".
  • لحديث:

«لا تبدؤوا اليهود، ولا النصارى بالسلام»

  1. ويسلم الصغير على الكبير، والراكب على الماشي، والماشي على القاعد، والقليل على الكثير.

قال رسول الله صلى الله عليه وسلم:

«يسلم الراكب على الماشي، والماشي على القاعد، والقليل على الكثير»

متفق عليه.

  1. عدم مصافحة المرأة التي لا تحل من غير المحارم.
  • في الحديث عن أم المؤمنين عائشة رضي الله عنها قالت:

«ولا والله، ما مست يد رسول الله صلى الله عليه وسلم يد امرأة قط»

پاسخ ۱: هنگامی که با مسلمانی مواجه می‌شوم نخست به او سلام می‌گویم به این صورت که می‌گویم: «السلامُ عَلَیکُم ورَحمةُ اللهِ وبَرَکاته» و سخنی غیر از سلام نمی‌گویم و با دستم - بدون گفتن سلام - اشاره نمی‌کنم.

۲. در چهرهٔ کسی که با او سلام می‌گویم لبخند می‌زنم.

در حدیث آمده است که:

«از کار نیک هیچ چیزی را کوچک نشمار حتی [اگر این باشد که] با روی باز با برادرت روبرو شوی».

به روایت مسلم.

۳- و با دست راست با او مُصافحه می‌کنم.

۴- اگر کسی به من سلام و خوش آمدی گفت، با سلام و خوش آمدی بهتر به او پاسخ می‌گویم یا حداقل به همان صورت جوابش را می‌دهم.

به دلیل این سخن حق تعالی که:

(هر گاه با درودی صمیمانه به شما سلام گویند، شما پاسخی بهتر -و یا همانند آن‌- بگویید؛ [چرا که] بی‌تردید، الله همواره بر هر چیزی حسابگر است).

[سورهٔ نساء: ۸۰].

۵- آغازگر سلام به کافران نخواهم بود و اگر سلام گفتند در پاسخ می‌گوم: «وعلیکم».

به دلیل این حدیث که:

«آغازگر سلام به یهود و نصاری نباشید».

۶- کوچکتر بر بزرگتر سلام می‌گوید و سواره بر پیاده و پیاده بر نشسته و جمع کم بر جمع بسیار. رسول الله ﷺ می‌فرماید:

  • رسول الله صلی الله علیه وسلم می‌فرماید:

«سواره بر پیاده، و پیاده بر نشسته، و جمع کم بر جمع بسیار سلام می‌گویند».

به روایت بخاری و مسلم.

۷. دست ندادن با زنی نامحرم.

  • در حدیث از ام المؤمنین عایشه رضی الله عنها روایت شده که فرمود:

«به الله سوگند هرگز دست رسول الله صلی الله علیه وسلم، دست هیچ زن [نامحرمی] را لمس نکرد».