السؤال
س17: ما آداب قضاء الحاجة؟
- Soru: Tuvalet adabı nedir?
الجواب
ج:1. أدخل بقدمي اليسرى.
- وأقول قبل الدخول:
«بسم الله، اللهم إني أعوذ بك من الخبث والخبائث».
- لا أدخل شيئًا فيه ذِكر الله.
- عن أنس رضي الله عنه قال:
«كان النبي صلى الله عليه وسلم إذا دخل الخلاء وضع خاتمه»
رواه أبو داود وابن ماجه.
- أستتر حال قضاء الحاجة.
- في الحديث:
«وكان أحب ما استتر به رسول الله صلى الله عليه وسلم لحاجته هدف أو حائش نخل»
رواه مسلم.
- لا أتكلم في مكان قضاء الحاجة.
- لا أستقبل القبلة، ولا أستدبرها أثناء البول أو الغائط.
- لقول النبي صلى الله عليه وسلم:
«لا تستقبلوا القبلة بغائط، أو بول، ولكن شرقوا أو غربوا»
متفق عليه.
- أستعمل يدي اليسرى في إزالة النجاسة، ولا أستعمل اليمنى.
- لحديث:
«لقد نهانا… أن نستنجي باليمين»
- لا أقضي حاجتي في طريق الناس أو ظلهم.
- لحديث أبي هريرة رضي الله عنه أن رسول الله صلى الله عليه وسلم قال:
«اتقوا اللعانين» قالوا: وما اللعانان يا رسول الله؟ قال: «الذي يتخلى في طريق الناس، أو في ظلهم»
- أغسل يدي بعد قضاء الحاجة.
لحديث جرير رضي الله عنه كنت مع النبي صلى الله عليه وسلم، فأتى الخلاء، فقضى الحاجة، ثم قال:
«يا جرير هات طهورًا» فأتيته بالماء، فاستنجى بالماء، وقال بيده، فدلك بها الأرض.
رواه النسائي.
- أخرج بقدمي اليسرى، وأقول: «غفرانك».
Cevap- 1- Sol ayağımla girerim.
- Girmeden önce şöyle derim:
«Allahummme innî eûzu bike mine'l hubusi ve'l habâis. -Allah’ım! Erkek ve dişi şeytanlardan ve tüm pisliklerden sana sığınırım.»
- İçinde Allah'ın zikri yazılı olan bir şeyle tuvalete girmem.
Enes -radıyallahu anh'dan rivayet edildiğine göre o şöyle demiştir:
«Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem- tuvalete girince yüzüğünü çıkarırdı.»
Hadisi Ebû Dâvûd ve İbn Mâce rivayet etmiştir.
- Tuvaletimi yaparken kimsenin görmeyeceği bir yere giderim.
Hadiste şöyle buyrulmuştur:
Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- tuvalet ihtiyacını gidermek istediğinde gizlenmek için en sevdiği şey yüksek bir yer veya hurma ağaçlarıydı.
Hadisi Müslim rivayet etmiştir.
- Tuvaletimi yaparken konuşmam.
- Küçük tuvaletimi veya büyük tuvaletimi yaparken önümü ya da arkamı kıbleye doğru dönmem.
Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem- şöyle buyurmuştur:
«Tuvalete gittiğiniz zaman, önünüzü ve arkanızı kıbleye doğru dönmeyin. Doğuya yahut batıya dönün.»
Hadis Müttefakun aleyhtir.
- Tuvalette temizlerken sol elimi kullanırım, sağ elimi kullanmam.
«İstincâ/Tuvalette temizlenirken sağ elle taharetlenmeyi yasakladı.»
- İnsanların yol olarak kullandıkları ve gölgelendikleri yere tuvaletimi yapmam.
- Ebû Hureyre -radıyallahu anh-'dan rivayet edildiğine göre Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- şöyle buyurmuştur:
«Lanet edilen iki şeyden sakının!» Ashab; “Lanet edilen iki şey nedir?” diye sordular. Peygamber -sallallahu aleyhi ve sellem- de, «İnsanların yolu ve gölgelendikleri yere tuvaletini yapmaktır.»
- Tuvaletimi yaptıktan sonra ellerimi yıkarım.
Cerîr -radıyallahu anh-'dan rivayet edildiğine göre, ben Peygamber -sallallahu aleyhi ve sellem- ile beraberdim, tuvaletini yapacağı yere gitti ve tuvaletini yaptı, sonra da şöyle buyurdu:
«Ey Cerîr! Temizlik için suyu getir.» Ben de ona su getirdim, o suyu temizlenmek için kullandı ve elini yere sürttü.
Hadisi Nesâî rivayet etmiştir.
- Tuvaletten sol ayağımla çıkarım ve ''Gufrâneke'' (Ey Allah'ım! Senin mağfiretini istiyorum.) derim.