J: mun ye sookɔma taga jogow ye?
- الباب / الفصل
- قسم الآداب الإسلامية
السؤال
س17: ما آداب قضاء الحاجة؟
J: mun ye sookɔma taga jogow ye?
الجواب
ج:1. أدخل بقدمي اليسرى.
- وأقول قبل الدخول:
«بسم الله، اللهم إني أعوذ بك من الخبث والخبائث».
- لا أدخل شيئًا فيه ذِكر الله.
- عن أنس رضي الله عنه قال:
«كان النبي صلى الله عليه وسلم إذا دخل الخلاء وضع خاتمه»
رواه أبو داود وابن ماجه.
- أستتر حال قضاء الحاجة.
- في الحديث:
«وكان أحب ما استتر به رسول الله صلى الله عليه وسلم لحاجته هدف أو حائش نخل»
رواه مسلم.
- لا أتكلم في مكان قضاء الحاجة.
- لا أستقبل القبلة، ولا أستدبرها أثناء البول أو الغائط.
- لقول النبي صلى الله عليه وسلم:
«لا تستقبلوا القبلة بغائط، أو بول، ولكن شرقوا أو غربوا»
متفق عليه.
- أستعمل يدي اليسرى في إزالة النجاسة، ولا أستعمل اليمنى.
- لحديث:
«لقد نهانا… أن نستنجي باليمين»
- لا أقضي حاجتي في طريق الناس أو ظلهم.
- لحديث أبي هريرة رضي الله عنه أن رسول الله صلى الله عليه وسلم قال:
«اتقوا اللعانين» قالوا: وما اللعانان يا رسول الله؟ قال: «الذي يتخلى في طريق الناس، أو في ظلهم»
- أغسل يدي بعد قضاء الحاجة.
لحديث جرير رضي الله عنه كنت مع النبي صلى الله عليه وسلم، فأتى الخلاء، فقضى الحاجة، ثم قال:
«يا جرير هات طهورًا» فأتيته بالماء، فاستنجى بالماء، وقال بيده، فدلك بها الأرض.
رواه النسائي.
- أخرج بقدمي اليسرى، وأقول: «غفرانك».
- N’b’e don ni n’numan seen ye:
- Ani m'a fɔ sanni n’be don :
«ni Alla tɔgɔ ye, yaa ne tigi Alla, ne be tanga ɲini i fɛ ka bɔ kojugu ni fɛn juguw ma»
- ne te don ni fɛn ye, Alla tɔgɔ be min kan.
A minɛna Anas fɛ, Alla ka diɲɛ b’a ma, a ko:
«Ni Kira, Alla k’a nɛma ni kisi b’A ma, donna ɲɛgɛn kɔnɔ, a tun b’a ka balo la bagi bɔ»
Abu dawud ani ibnu Maajah ye o lakali.
- N’be n’yɛrɛ sutara tum mina n’be kɛ dakɔma taga la.
a be hadisa kɔnɔ:
“a tun ka di Alla kira ye, Alla ka nɛma ni kisi b’A ma, k’A yɛrɛ sutara dakɔma taga la, kuru dɔ kɔfɛ, walima tamaru yiriw kɔfɛ”
mouslimou yé olakali.
- N’te kuma dakɔma taga yɔrɔ la.
- N’te n’ɲa sin wala n’te n’kɔ don kibla fan fɛ, tuma mina ni n’be ɲɛgɛnɛ kɛla wala ni n’be dakɔma taga la.
Allah cidɛn ka kumakan koson, Allah ka nɛma ni kisi be a kan :
«Aw kana a ɲa sin kibla ma ni dakɔma taga ye wala ni ɲɛgɛnɛ kɛ ye, n'ga aw k'a ɲa ben telebɔ ma wala teleben ma»
Bɛn kɛla o kan
- Ne be n’numanbolo kɛ ka nɔgɔ boy, n’te n’kinibolo kɛ ka boy.
Ka bɛn Hadisa:
«A y’an bali k’an kininbolow kɛ k’an yɛrɛ saniya»
- Ne te dakɔma taga kɛ mɔgɔw ka sira kan, walima o ka sumaw kɔrɔ.
Ka bɛn Abu hurayrata Alla ka diɲɛ b’a ma ka Hadisa ma, ko Alla kira Alla ka nɛma ni kisi b’A ma ko:
“Aw k’aw yɛrɛ kɔrɔsi dangali fila ni ma” o ko: “Danga fila nunu ye mun ye, A ko: “Mɔgɔ min be dakɔma taga kɛ mɔgɔw ka siraw kan wala o ka suma kɔrɔ”
- N’be bolo fila ko dakɔma taga kɔfɛ.
Ka bɛn jariir Alla ka diɲɛ a ma ka Hadisa ma, a ko ne tun be ni Nabi ɲuman ye Alla ka nɛma ni kisi b'A ma, A nana ɲɛgɛn la, A k'A ka mako kɛ, o kɔfɛ A ko:
« yaa Jariir! nani fɛn sanima ye» ne nana ji di a ma, A ka yɛrɛ saniya ni o ji ye, A ka A bolo labɛn, A ka bolo tereke dugukolo kan.
Nasaa’i ye o lakali.
- N’be bɔ ni seen jugu ye n’b'a fɔ « gufraanaka»