السؤال
س17: ما آداب قضاء الحاجة؟
Ɲininkali 17: Màgoɲali ladabuw ye mun ye:
الجواب
ج:1. أدخل بقدمي اليسرى.
- وأقول قبل الدخول:
«بسم الله، اللهم إني أعوذ بك من الخبث والخبائث».
- لا أدخل شيئًا فيه ذِكر الله.
- عن أنس رضي الله عنه قال:
«كان النبي صلى الله عليه وسلم إذا دخل الخلاء وضع خاتمه»
رواه أبو داود وابن ماجه.
- أستتر حال قضاء الحاجة.
- في الحديث:
«وكان أحب ما استتر به رسول الله صلى الله عليه وسلم لحاجته هدف أو حائش نخل»
رواه مسلم.
- لا أتكلم في مكان قضاء الحاجة.
- لا أستقبل القبلة، ولا أستدبرها أثناء البول أو الغائط.
- لقول النبي صلى الله عليه وسلم:
«لا تستقبلوا القبلة بغائط، أو بول، ولكن شرقوا أو غربوا»
متفق عليه.
- أستعمل يدي اليسرى في إزالة النجاسة، ولا أستعمل اليمنى.
- لحديث:
«لقد نهانا… أن نستنجي باليمين»
- لا أقضي حاجتي في طريق الناس أو ظلهم.
- لحديث أبي هريرة رضي الله عنه أن رسول الله صلى الله عليه وسلم قال:
«اتقوا اللعانين» قالوا: وما اللعانان يا رسول الله؟ قال: «الذي يتخلى في طريق الناس، أو في ظلهم»
- أغسل يدي بعد قضاء الحاجة.
لحديث جرير رضي الله عنه كنت مع النبي صلى الله عليه وسلم، فأتى الخلاء، فقضى الحاجة، ثم قال:
«يا جرير هات طهورًا» فأتيته بالماء، فاستنجى بالماء، وقال بيده، فدلك بها الأرض.
رواه النسائي.
- أخرج بقدمي اليسرى، وأقول: «غفرانك».
Jaabi-1- n bɛ don ni n numansen ye.
- n b'a fɔ ka kɔn dònni ɲɛ:
((ni Ala tɔgɔ ye, ne má n bɛ tanga ɲini i fɛ ka bɔ sitanɛ cɛman n'a musoman ma)).
- n tɛ don ni foyi ye Ala tɔgɔ bɛ min na.
A minɛna anasi la a ko :
(Kira tun kɛra kisi b'a ye n'a donna ɲɛgɛn na a b'a ka bololanɛgɛ bɔ)
Abu dawuda ni ibunu maja y'a màfilɛ.
4-n bɛ n yɛrɛ sutura màgoɲa waati la.
A nana hadisa la :
Yɔrɔ Min tun kadi kira ye kɔsɔbɛ k'a yɛrɛ sutara kɔma taa la o ye yɔrɔkɔrɔtalenw ni tamarotuw de ye.
Musilimu y'a màfilɛ.
- n tɛ kuman màgoɲakɛyɔrɔ la.
- n tɛ ɲɛsin kɔrɔn ma, n tɛ n kɔdon a ma jàlàminɛ ni banakɔtaa waati la.
K'a da kira ka hadisa kan nɛɛma ni kisi bɛ a ye :
( aw kàna aw ɲɛsin kɔrɔn ma ni banakɔtaa ye wali jàlàminɛ, nka aw ye ɲɛsi worodugu ni kaɲagan ma)
Bɛn kɛra ni hadisa kan.
- n bɛ n numanbolo la baara nɔgɔ koli la, n tɛ n kini la baara.
Ka da Hadisa kan:
(An balila...k'an saniya ni kinitɛgɛ ye)
- n tɛ n màgo ɲɛ mɔgɔw ka sira la wali u ka suma.
K'a da abi hureyirata ka Hadisa kan: Ala diɲɛna a ma, ko kira ko nɛɛma ni kisi b'a ye:
(Aw ye siran dangalikɛla fila ɲɛ). U ko: olu ye jɔnw ye yaa kira? A ko: (min b'a màgo ɲɛ mɔgɔw ka sira la wali u ka suma)
- n bɛ n tɛgɛ ko màgoɲa kɔfɛ.
K'a da jariri ka hadisa kan a ko: Ne tun bɛ kira nɔfɛ kisi b'a ye, a taara ɲɛgɛn na, a y'a màgoɲa, o kɔfɛ a ko:
<<ya jariri nani sanuya fɛn ye >> Ne nana ni ji ye, a y'a yɛrɛ sanuya ni ji ye, ka sɔrɔ k'a kɛ, ka bɔgɔ terege.
Nasai y'a màfilɛ
- n bɛ bɔ ni n nkinisen ye, k'a fɔ: "yàfa n ma".