شرح ألفاظ الأذان

Азан сөздөрүнүн түшүндүрмөсү

Дүйнө тилдеринде исламдык контентке кызмат кылуу коомунун илимий комитети.

Азан – мусулман күнүнө беш маал уга турган Аллахтын чакырыгы. Ал Аллахтын улуктугун эске салып, адамды жакшылыкка жана ийгиликке чакырат. Ал – пенденин дүйнөнүн ызы-чуусунан оолактап, Жаратканына жалбарып, Аны менен байланышкан учуру.

Азан – Аллахты улуктоо менен башталып, намазга чакыруу менен аяктаган улуу маанилерди камтыган чакырык. Анда мусулман жан дүйнө бейпилдигин табат.

Азандын сөздөрү:

Аллаху Акбар! Аллаху Акбар! Аллаху Акбар! Аллаху Акбар!

Аллаху Акбар!

«Аллах» – бул улук ысым, анын мааниси: сыйынууга татыктуу Кудай. Ал – Улуу Жаратуучу, Раббинин ысымы. Анын башка бардык ысымдары ушул ысымга ээрчип, Аны сыпаттап турат. Аллах – Жалгыз, Бирөө. Ал төрөбөгөн жана төрөлбөгөн. Ал асмандар менен жердин Жаратуучусу.

«Аллаху Акбар» сөзүнүн мааниси – Аллах бардык нерседен Улуу жана Анын улуулугу менен кемчиликсиздигине ылайык келбеген нерселерден бийик.

«Аллаху Акбар» бул сөз мусулманга бул жашоодо эч нерсе аны Жаратканынан алаксытпашы керектигин, адам өз жашоосунда өзүнүн каалоолоруна жана кумарларына эмес, Аллахтын эркине жана шариятына ылайык жашашы керектигин эскертет. Анткени Аллах бул дүйнөдөгү бардык нерседен Улук.

Ашхаду ал-лаа илааха ил-лаллаах! Ашхаду ал-лаа илааха ил-лаллаах!

Ашхаду ал-лаа илааха ил-лаллаах!

Бул – биринчи күбөлүк. Анын мааниси – Аллах бардык нерсенин Жаратуучусу, Раббиси, Падышасы жана Башкаруучусу экенин, ибадат жалгыз Өзүнө гана кылынышы керек экенин, Аллахтан башка ибадатка татыктуу эч бир кудай жок экенин, Ал жалгыз, Анын шериги да, баласы да, теңдеши да жок экенин ырастоо. Ошондуктан, Аллахтан башкага ибадат да, дуба да кылынбайт.

Бул күбөлүк – ааламдагы эң улуу күбөлүк. Ал Аллах түшүргөн бардык китептерде жана пайгамбарлык кабарларда ыймандын негизи болуп саналат. Нухтан баштап Ибрахим, Муса, Иса жана Мухаммад пайгамбарга (саллаллаху алейхи уа саллам) чейинки бардык пайгамбарлар (алейхимуссалам) өз коомдорун “Аллахтан башка сыйынууга татыктуу кудай жок” деп ишенүүгө, аны кабыл алып, ырастоого чакырышкан. Аллах макулуктарды ушул сөз үчүн жараткан. Элчилерин ушул сөздү бекемдөө үчүн жиберген жана китептерин ал сөздү баяндоо үчүн түшүргөн. Ушул сөздү чын жүрөктөн, ыклас менен айткан адамга Аллах бейишти сыйлык кылды.

Ушул сөз үчүн адамдар кабырларынан тирилтилип, кыямат күнү эсепке тартылат. Кимде-ким ушул сөз менен жашап, өмүрүн аны менен аяктаса, ал улуу жеңишке жетет. Ал эми кимде-ким андан баш тартып, аны айтпастан өтсө, тозокто түбөлүк калууга татыктуу болот.

Ашхаду анна Мухаммадар-расуулуллаах! Ашхаду анна Мухаммадар-расуулуллаах

Ашхаду анна Мухаммадар-расуулуллаах!

Бул күбөлүктүн мааниси — мусулмандын Аллах Мухаммадды пайгамбарлыктын мөөрү жана адамдарга Раббисинин кабарын жеткирүүчү катары жибергенине күбөлүк берүүсү. Ошондой эле Аллахка ибадат кылуунун жана Анын ыраазылыгына жетүүнүн жалгыз жолу – бул Пайгамбардын (саллаллаху алейхи уа салллам) пайгамбарлыгына күбөлүк берүү, ага ээрчүү, аны үлгү тутуу жана Пайгамбар Мухаммад (саллаллаху алейхи уа салллам) жеткирген шарият менен гана Аллахка ибадат кылуу экенине бекем ишенүү.

Бул күбөлүк Пайгамбар (саллаллаху алейхи уа саллам) өзүнөн мурунку Ибрахим, Муса жана Иса (алейхимус-салам) сыяктуу эле адамдарды таухидке кайтаруу үчүн келгенин билдирет. Ал – ааламдардын Раббисинин элчиси. Ал өз Раббисинин динин жеткирүүдө бардык пайгамбарлар жүргөн жол менен жүргөн. Бирок, андан кийин пайгамбар жок.

Хаййа 'алас-солаах! Хаййа 'алас-солаах!

Хаййа 'алас-солаах!

Мааниси: Оо, момундар! Раббиңердин ибадатына бет алгыла! Чындыгында Ал – Кечиримдүү, Ырайымдуу. Ал тообону кабыл кылып, күнөөлөрдү кечирет.

Бул – ыймандууларга намазда Раббисинин алдында туруу убактысы келгени тууралуу чакырык жана эскертүү.

Хаййа 'алал-фалаах! Хаййа 'алал-фалаах!

Хаййа 'алал-фалаах!

«Фалаах» – бул дүйнөдө жана акыреттеги ыраазылык, жеңиш, амандык жана кутулуу.

Анын маанилеринин бири – Аллахтын ыраазылыгына жетүү, бейишке кирүү жана тозоктон кутулуу. Анткени ким ыйман келтирип, намаз окуса, ал ийгиликке жетет. Ал эми ким ийгиликке жетсе, ал тозоктон кутулуп, бейиште түбөлүк калуу менен жеңишке жетет.

Аллаху Акбар! Аллаху Акбар! Лаа илааха ил-лаллаах.

Азан Аллахты улуктоо жана Аны жалгыздоо менен аяктайт.

Азан «Аллаху Акбар» сөзүн кайталоо жана «Лаа илааха иллаллаах» келмесин бекемдөө менен жыйынтыкталат. Бул эки сөз мурунку маанилерди бекемдейт жана адамзаттын жашоосу да ушул экөөнө негизделген. Бул акыйкат – заман өтсө да, окуялар алмашып турса да өзгөрбөйт жана алмашылбайт. Ал акыйкат: Аллах бардык нерседен Улук, Аллах – акыйкат Кудай, ибадатка бир гана Ал Өзү татыктуу жана Андан башкага кылынган ибадат жараксыз.

Жыйынтыктап айтканда: Азан – бул жөн гана намазга чакырык эмес. Ал – кутулууга, жеңишке жана ийгиликке чакырык. Ал – жүрөктөрдү ойготуу үчүн мечиттерде күнүнө беш маал кайталанып, Аллахтын жакын экенин эсибизге салып турат.

Жүрөгүңдү ыйманга ачып, «Аллахтан башка ибадат кылууга татыктуу кудай жок экенине жана Мухаммад Анын элчиси экендигине күбөлүк берем», - деп айтсаң, Аллахтын ырайымына киресиң, дүйнөдө бактылуулукка, акыретте кутулууга жетесиң жана кыямат күнү момундардын катарында тирилесиң.